SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI"

Transkript

1 SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHTİSAS KOMİSYONU SEMİNERİ SU ARITMA TESİSLERİNİN TASARIM VE İŞLETME ESASLARI Prof.Dr. Mehmet ÇAKMAKCI Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 24 ARALIK 2015, ANKARA

2 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER 2.1 Izgara ve Elekler 2.2 Biriktirme Yapısı 2.3 Havalandırma 2.4 Nötralizasyon 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) 2.6 Çöktürme 2.7 Filtrasyon 2.8 Dezenfeksiyon 2.9 Membran Prosesler 2.10 İyon Değiştirme 3. SONUÇLAR

3 1. GİRİŞ Su, kokusuz, renksiz, berrak ve içimi serinletici olmalıdır. Su hastalık yapan mikroorganizma ihtiva etmemelidir. Suda sağlığa zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır. Su, kullanma maksatlarına uygun olmalıdır. Sular agresif olmamalıdır. İçme suyu arıtımının genel amaçları şunlardır: Su sıcaklığının düşürülmesi/yükseltilmesi Renk bulanıklık, koku giderilmesi Mikroorganizma giderilmesi Demir, mangan, amonyum ve nitratın giderilmesi Oksijen konsantrasyonunun yükseltilmesi Suya CO 2 verilmesi/giderilmesi Hidrojen sülfür/metan giderilmesi Asit ve bazlardan temizleme Su yumuşatma Tuzluluğun giderilmesi Zararlı kimyasalların giderilmesi Klorlu halojenlerin giderilmesi

4 1. GİRİŞ Kirletici madde MCLG (mg/l) MCL (mg/l) Cryptosporidium 0 TT Giardia lamblia 0 TT Heterotrofik plaka sayısı (HPC) n / a TT Legionella 0 TT Toplam koliform (Fekal koliform ve Eşheriya koli ) % MCL üzerindeki konsantrasyonlara uzun süreli İçme suyu kirletici kaynakları maruz kalmanın potansiyel sağlık etkileri Gastrointestinal hastalık (ishal, İnsan ve hayvan dışkı atıkları kusma ve kramp gibi) Gastrointestinal hastalık (ishal, İnsan ve hayvan dışkı atıkları kusma ve kramp gibi) HPC nin herhangi bir sağlık etkisi yoktur. Su içinde ortak olarak HPC doğal ortamda mevcut bakterilerin bulunan bakterileri çeşitliliğini bir aralık ölçümüdür. belirlemek için kullanılan analitik bir metotdur. Lejyoner hastalığı, pnömoni bir Suda doğal olarak bulunur, ısıtma tür sistemlerinde çoğalır. Zararlı bakterilerin mevcut olup olmadığını gösteren bir parametredir. Koliform doğal ortamda mevcuttur. olan, hem de dışkı, fekal koliform ve E. koli yalnızca insan ve hayvan dışı atıklarında bulunur.

5 1. GİRİŞ Kirletici madde MCLG (mg/l) MCL (mg/l) Bulanıklık n / a TT Virüsler (bağırsak) 0 TT MCL üzerindeki konsantrasyonlara uzun süreli maruz kalmanın potansiyel sağlık etkileri Bulanıklık su bulutluluğunun bir ölçüsüdür. Bu su kalitesi ve filtrasyon verimliliğini (örneğin, hastalığa neden olan organizmaların mevcut olup olmadığını gibi) belirtmek için kullanılır. Yüksek bulanıklık seviyeleri genellikle virüsler, parazitler ve bazı bakteriler gibi haslatık yapıcı mikroorganizmaları bulunduğuna işaret etmektedir. Bu organizmalar bulantı, kramplar, ishal, ve baş ağrısı gibi belirtilere sebep olabilir. Gastrointestinal hastalık (ishal, kusma ve kramp gibi) İçme suyu kirletici kaynakları Toprağın su ortamına karışması İnsan ve hayvan dışkı atıkları

6 1. GİRİŞ Kirletici madde MCLG (mg/l) MCL (mg/l) MCL üzerindeki konsantrasyonlara uzun süreli maruz kalmanın potansiyel sağlık etkileri İçme suyu kirletici kaynakları Bromat Kanser riskini artırma İçme suyu dezenfeksiyon yan ürünü Klorit Anemi, bebek ve küçük çocukların sinir sistemi üzerindeki etkileri İçme suyu dezenfeksiyon yan ürünü Haloasetik asit ( HAA5) n / a Kanser riskini artırma İçme suyu dezenfeksiyon yan ürünü Toplam Trihalometanlar (TTHM'ler ) n/ a Karaciğer, böbrek ve merkezi sinir sistemi sorunları, kanser riski İçme suyu dezenfeksiyon yan ürünü

7 Kirletici madde MCLG (mg/l) MCL (mg/l) 1. GİRİŞ MCL üzerindeki konsantrasyonlara uzun süreli maruz kalmanın potansiyel sağlık etkileri İçme suyu kirletici kaynakları Antimon Arsenik Kolesterolü artırır, kan şekerini düşürür. Petrol rafinerilerinden deşarjlar, yangın geciktiriciler, seramikler, elektronik, lehim Cilt hasarı veya dolaşım sistemi Doğal maddelerin erozyonu, bahçelerden akış, cam ve sorunları, kanser olma riskini elektronik üretim atıklarından akış artırabilir. Asbest (fiber> 10 mikrometre) 7 M fiber /L ( 7 MFL ) 7 MFL İyi huylu bağırsak polip geliştirme riski Su şebekelerindeki asbest çimentoların çürümesi, doğal maddelerin erozyonu Baryum 2 2 Kan basıncında artış Berilyum Bağırsak lezyonları Kadmiyum Böbrek hasarı Krom (toplam) Alerjik dermatit Sondaj atıkların deşarjı, metal rafinerilerden deşarj, doğal maddelerin erozyonu Metal rafinerilerinden ve kömür yakan fabrikalardan deşarj, elektrik, havacılık ve savunma sanayinden deşarj Galvanizli boruların korozyonu, doğal maddelerin erozyonu, metal rafinerilerden deşarj, atık pil ve boyalardan gelen akış Çelik ve kağıt hamuru fabrikalarından deşarj, doğal maddelerin erozyonu

8 1. GİRİŞ Kirletici madde MCLG (mg/l) MCL (mg/l) Akrilamid 0 MCL üzerindeki konsantrasyonlara uzun süreli maruz kalmanın potansiyel sağlık etkileri Sinir sistemi ya da kan problemleri, kanser riski İçme suyu kirletici kaynakları Atıksuların arıtılması için suya ilave edilir. Alachlor Göz, karaciğer, böbrek ve dalak sorunları, anemi, kanser riski Tarla ürünlerinde kullanılan hebrisitlerin akışı Atrazine Kardiyovasküler sistem ya da üreme sorunları Tarla ürünlerinde kullanılan hebrisitlerin akışı Benzen Anemi, kan trombositlerinin azalması, kanseri riski Benzo (a) piren (PAH) Üreme zorlukları, kanser riski Karbofuran Kan, sinir sistemi, ya da üreme sistemi ile ilgili sorunlar Fabrikalardan deşarj, gaz depolama tankları ve çöp depolama alanlarından sızma Su tankları ve dağıtım hatlarının kaplamalarından sızma Pirinç ve yonca için kullanılan toprak fumigantından sızma Karbon tetraklorür Karaciğer sorunları, kanser riski Kimyasal tesisleri ve diğer endüstriyel faaliyetlerden deşarj Chlordane Karaciğer ve sinir sistemi sorunları, kanser riski Yasak termiticide kalıntısı

9 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER Suların arıtılmasında amaç tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik te belirtilen standartların sağlanmasıdır. Bu yönetmelik değerlerinin sağlanması ve dolaysıyla arıtılan suların insan sağlığına olumsuz bir etki yapmaması için, hamsu kaynağına ve özelliklerine bağlı olarak farklı arıtma prosesleri kullanılmaktadır. Geçmişte su temini çok önemli iken ve günümüzde su temininin yanı sıra sağlıklı su üretimi de oldukça önem arz etmektedir.

10 2. SU ARITIMINDA TEMEL ÜNİTELER Çökebilen madde miktarı yüksek ve mevsimlere göre kil muhtevası ve rengi değişen nehir suyu arıtma akım şeması Ötrofik göl ve su haznelerinin suları için arıtma akım şeması

11

12 2.1 Izgara ve Elekler Su içerisinde bulunan büyük parçaların pompa, boru ve teçhizata zarar vermemesi, diğer arıtma kısımlarına gelen yükün hafifletilmesi ve yüzücü maddelerin sudan ayrılması gibi amaçlarla ızgara ve elekler kullanılmaktadır. Izgaralar, genellikle terfi merkezi öncesinde su alma yapılarında inşa edilmektedir.

13 Su kalitesini iyileştirmek, konsantrasyondaki salınımları dengelemek için kullanılmaktadır. Çökebilen madde miktarı yüksek ve mevsimlere göre kil içeriği ve rengi değişen nehir suları içme suyu maksatlı kullanılacaksa biriktirme yapıları gereklidir. Biriktirme müddeti gün alınır. Su kalitesinde mümkün olabilecek bozulmalar: 2.2 Biriktirme Yapısı Faydaları: Suda bulunan iri taneler çökelir. Suyun bulanıklığı azalır. Sudaki çözünmüş oksijende artma olabilir. Su sertliğinde azalma olabilir. Koliform sayısında ve hastalık yapan mikroorganizma sayısında azalma görülür. Su kalitesinde dengelenme olur. Nehirdeki kurak devre akımları esnasında biriktirme haznesinde kafi derecede su bulunur. Nehirdeki kirletici konsantrasyonunun çok artması halinde su alma ağzı kapatılarak, bir müddet hazneden su alınabilir, böylece fazla kirletilmiş devrelerde tasfiye tesisinin aşırı yüklenmesinin ve çıkış suyu kalitesinin bozulmasının önüne Alg büyümesi en büyük problemdir. geçilmiş olur. Bazı kirleticiler tekrar ortaya çıkabilir. Sıcaklık tabakalaşması sebebiyle su kalitesi bozulabilir.

14 2.3 Havalandırma Suya oksijen kazandırmak veya CO 2, H 2 S, CH 4, uçucu organikler gibi gazları su ortamından uzaklaştırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca, tesise alınan ham suyun daha verimli bir şekilde arıtılabilmesi ve sudaki kokuların giderilmesi, mangan ve demirin oksitlenerek çökelmesini sağlaması amaçları içinde havalandırma ünitesi yapılmaktadır. Havalandırıcı Türleri Cazibe ile çalışanlar o Kademeli kaskat havalandırıcılar o Eğik düzlem şeklindeki havalandırıcılar o Düşümlü havalandırıcılar Püskürtücüler Basınçlı hava ile (kabarcıklı) havalandırma Mekanik Havalandırıcılar

15

16 2.4 Nötralizasyon ph bilindiği üzere sudaki serbest hidrojenin aktivitesinin bir ölçüsüdür ve ph= log[h+]= log[a+] şeklinde ifade edilmektedir. ph skalası 0-14 arasında değişmektedir. 7 den küçük olanlar asit ve büyük olanlar baz olarak ifade edilir. Asit ve bazlar temasa geldiklerinde birbirini gidermektedir. Bu esnada tuzlar oluşur. Nötrleştirme işlemi bir nevi tuz oluşturma işlemidir. Gereksinim: Asitler Bazlar Kireç Karbondioksit Su toplama ve dağıtma sistemleri 5 ten az ph değerlerinde korozyona uğramaktadır. Biyolojik arıtma tesislerinde ise optimum mikroorganizma çoğalması 6,5-8 arasında ph değerleri istemektedir. Fiziksel (aktif karbon adsorpsiyonu) ve kimyasal (koagülasyon, oksidasyon, redüksiyon, amonyak uçurma vb.) arıtma sistemleri de ph değerinden etkilenirler.

17 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Hızlı karıştırıcılar, kimyasal maddelerin suya karıştırıldığı ve üniform dağılımın yapıldığı yapılardır. Mekanik veya hidrolik olarak karışımın sağlanması mümkündür. Suda bulunan askıdaki ve kolloidal partiküller genellikle negatif bir elektrik yükü taşırlar ve bu nedenle birbirlerini iterek yumaklaşmayı ve dolayısıyla çökelmeyi önlerler. Bunu engellemek için suya kimyasal maddeler (örneğin; alüminyum sülfat, demir üç klorür, PAC ve demir sülfat gibi) ilâve edilir. Yardımcı kimyasal madde olarak anyonik polielektrolit ilâve edilebilir. Bu maddeler, pozitif yüklü metal iyonları içerdiği için negatif yüklü askıdaki ve kolloidal partikülleri nötralize ederler. Bu nötralizasyon sonucu, partiküller birleşmeye başlamakta ve birleşmeden sonra çökelerek sudan giderilmektedir. Duruma ve şartlara göre temas süresi dakika ve hız gradyanı ise G = 300 ilâ 1000 sn -1 arasında değişmektedir. Mesela kireç ile yumuşatmada karıştırma odasında bekleme müddeti 5 dakika civarındadır.

18 2.5 Hızlı Karıştırma (Koagülasyon veya Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma (Yavaş Karıştırma) Yumaklaştırmadan amaç, kendiliğinden çökelemeyen daneciklerin yumaklar haline getirilip çöktürülmesidir. Birtakım kimyasal maddelerin ilave edilmesi suretiyle danecik etrafındaki çift tabakanın sıkıştırılması, danecik yüzeyindeki potansiyelin azaltılması ve kolloidlerin metal hidroksitler çökerken, onlarla birlikte sürüklenmesinin sağlanması gerekir. Yumaklaştıma tasarımında bekleme süresi ve hız gradyanı önemlidir. Yumaklaştırma tankında bekleme süresi genellikle 15 ila 45 dakika arasında alınmaktadır. Hız gradyanı ise esas itibariyle 10 dan 100 sn -1 değerine kadar seçilebilirse de bu değerin 20 ila 74 sn -1 arasında kalması tavsiye edilmektedir Bir daneciğin çökelme hızı danenin yoğunluğuna, dane çapına ve sıvı viskozitesine bağlıdır. Dane çapı küçüldükçe çökelme hızı azalır.

19

20 2.6 Çöktürme Çöktürme içme suyu arıtımında iki şekilde uygulanmaktadır. Bunlardan birincisi basit çöktürme, ikincisi ise hızlı karıştırma ve yumaklaştırma veya yumuşatmayı takip eden çöktürmedir. Birincisinde, yüzey sularındaki çökebilen katı maddelerin sudan uzaklaştırılması söz konusu olduğundan çökeltme işlemi danelerin çökeltilmesi işlemidir. İkincisinde, yumaklaştırma olduğundan çökeltme özellikleri farklıdır. Bu cins çökeltme yumaklı çökeltme olarak isimlendirilmektedir Çöktürme prosesini etkileyen temel faktörler aşağıdaki gibidir. Çöktürme havuzunun boyutları ve şekli, Çökelecek partiküllerin ağırlıkları, Vizkozite ve su sıcaklığı, Yüzey yükü, Yüzey alanı, Akış hızı, Giriş ve çıkış yapısı tasarımı, Bekletme süresi, Havuzun efektif derinliği

21 2.6 Çöktürme Parametre Birim Aralık değeri Tipik değer Dikdörtgen planlı çöktürme havuzu Derinlik (H) m ; ; (5.0) ( ) Uzunluk (L) m (90); ; Genişlik (B) m ; ; 6-10 L/B oranı ; L/H oranı Sıyırıcı hızı m/dk < (0.3) < 0.9 Taban eğimi m/m 1/100, 1/200 1/100 Yatay su hızı mm/s ; < ; <6 Savak yükü L/s/mm <10 <4 Parametre Birim Aralık değeri Tipik değer Dairesel planlı çöktürme havuzu Derinlik m ( ) 4.0 ( ) Çap m 3.0 (3.6) ; Taban eğimi mm/m mm/mm /16-1/6 80 1/12 Sıyırıcı hızı devir/dk Savak yükü m 3 /gün/m

22

23 2.7 Filtrasyon Filtrasyon, suyun poroz bir yataktan geçirilerek askıda katıların giderilmesidir. Filtrasyon sistemleri genellikle dezenfeksiyon sistemlerinden önce kullanılır ve dezenfeksiyon sistemlerine gelen katı madde yükünün azaltılması hususunda önemli bir rol oynar. Filtre malzemesinin seçiminde ve tasarımda yatak bileşimi, yatak kalınlığı, boyut dağılımı ve özgül ağırlık dikkat edilmesi gereken parametrelerdir. Bununla birlikte, dane şekli, asit çözünürlüğü, sertliğe karşı dayanım, nem muhtevası, adsorpsiyon kapasitesi ve safsızlık gibi parametreler de göz önünde bulundurulmalıdır. Silika kumu, lal ya da garnet, kırılmış antrasit kömürü, granüler aktif karbon veya bunların bir kombinasyonu filtre malzemesi olarak kullanılmaktadır. Yavaş kum filtreleri Hızlı granül filtreler Basınçlı kum filtreleri

24 2.7 Filtrasyon Mukayese Kriteri Hızlı kum filtreleri Yavaş kum filtreleri Filtre hızı, m 3 /m 2.st ,1-0,5 Kumun dane çapı, mm 0,5-2 0,15-0,35 Malzeme üniformluk katsayısı, u = d60 / d10 <1,5 2~3 Yatak kalınlığı, m 0,5-2 0,6-1,2 Su yüksekliği, m 0,25-2 1,0-1,5 Temizleme şekli Geri yıkama Sıyırma Temizleme aralığı, gün 1 ~ Bir filtrenin en düşük yüzey alanı, m Bir filtrenin en büyük yüzey alanı, m Filtre sayısı, n 4 ~ 40 - Filtrenin tesirli kısmı Bütün hacim Üst yüzey İnşa maliyeti Düşük Yüksek İşletme masrafları Yüksek Düşük Tesisin ömrü Kısa Uzun Yetişmiş eleman ihtiyacı Fazla Az

25 2.7 Filtrasyon

26 2.7 Filtrasyon

27 2.7 Filtrasyon

28 2.8 Dezenfeksiyon İçme sularında hastalık yapıcı (patojenik) mikroorganizmaların bulunması istenmemektedir. Bu mikroorganizmalar filtrasyon ve membran gibi ayırma prosesleri ile sudan uzaklaştırılabilir veya dezenfektanlar kullanılarak etkisiz hale getirilebilir. Suda bulunan patojen mikroorganizmaların etkisiz hale getirilerek, suyun güvenle içilebilmesini sağlayan proses dezenfeksiyon olarak tanımlanmaktadır. İçme suyu arıtımında ilk dezenfeksiyon işlemi 1897 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada dezenfektan olarak klor kullanılmıştır. Suların dezenfeksiyonu birkaç şekilde yapılabilir. Çökeltme, yumaklaştırma ve filtrasyon gibi işlemlerle mikroorganizmaların kısmen azaltılması mümkündür. Ancak asıl mikroorganizma giderme metotları aşağıda belirtilmektedir. Kaynatma ve benzeri fiziksel işlemlerle dezenfeksiyon Ultraviyole ışınlarıyla dezenfeksiyon Bakır ve gümüş gibi metal iyonlarıyla dezenfeksiyon Halojenler (Klor, brom, iyot), ozon, potasyum permanganat gibi oksidantlar ile dezenfeksiyon Kimyasal dezenfeksiyon verimi aşağıdaki faktörlerden etkilenmektedir: Etkisiz hale getirilecek organizmanın türü, durumu, konsantrasyonu ve dağılımı Dezenfektanın türü ve konsantrasyonu Arıtılacak suyun kimyasal ve fiziksel özellikleri Dezenfeksiyon için gerekli temas süresi Suyun sıcaklığı 28

29 2.8 Dezenfeksiyon Mikroorganizmaların yok edilme veya etkisiz hale getirilme mekanizmaları: Hücre duvarının zarar görmesi Hücre geçirgenliğinin değiştirilmesi Hücre protoplazmasının koloidal yapısının değiştirilmesi Metabolik aktivitede etkili kritik enzimin etkisiz hale getirilmesidir. İkincil (son) dezenfeksiyon içme suyu şebekelerinde kalıntı bırakılması amacıyla kullanılmaktadır. İçme suyu şebekesinde olası mikrobiyal oluşumlar ikincil dezenfeksiyonla engellenmektedir. Klor, kloraminler ve klordioksit gibi kalıntı bırakabilen dezenfektanlar ikincil dezenfeksiyon amacıyla kullanılabilmektedir. İkincil dezenfektan seçiminde toplam asimile edilebilir organik karbon (AOC) organik karbon konsantrasyonu, dezenfeksiyon yan ürünleri oluşturma potansiyeli (DYÜOP) ve dağıtım sisteminde bekleme zamanı etkilidir. Dezenfektan Seçimi: İçme suyu dezenfeksiyonu için gerekli olan miktardan daha fazla dezenfektan kullanılmaktadır. Dezenfektan kullanımının birincil amacı patojen mikroorganizmaları etkisiz hale getirmek ve ikincil amacı ise dağıtım sisteminde muhtemel mikrobiyal faaliyetleri engelleyebilmektir. Filtrasyon prosesi öncesindeki proseslerde veya filtrasyon prosesi girişinde yapılan dezenfeksiyon birincil (ön) dezenfeksiyon olarak tanımlanmaktadır. Birincil dezenfeksiyon amacıyla kullanılacak dezenfektanların yan ürünü oluşumu dikkate alınmalıdır. Ozon gibi kalıntı bırakmayan dezenfektanlar da birincil dezenfeksiyon için kullanılabilmektedir. 29

30 Klor Ozon Klor Dioksit Permanganat Kloramin Ozon/ Peroksit Ultraviyole 2.8 Dezenfeksiyon Durum THM ve TOK oluşturur Evet Bazen Hayır Hayır Evet Bazen Hayır Oksitlenmiş organik oluşturur Bazen Evet Bazen Bazen Hayır Evet Bazen Halojenik organik oluşturur Evet Bazen Hayır Hayır Evet Bazen Hayır İnorganik yan ürün oluşturur Hayır Bazen Evet Hayır Hayır Bazen Hayır Biyolojik olarak ayrışabilir organik madde oluşturur Bazen Evet Bazen Hayır Hayır Evet Hayır Maksimum kalıntı dezenfektan seviyesi Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Hayır Kireçle yumuşatma etkileri Evet Hayır Hayır Hayır Evet Hayır Evet Bulanıklık etkileri Hayır Bazen Hayır Hayır Hayır Bazen Evet Giardia giderimi - <2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Giardia giderimi - >2,0 log Hayır Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Cryptosporidium giderimi - <2,0 log Hayır Evet Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Cryptosporidium giderimi - >2,0 log Hayır Evet Hayır Hayır Hayır Hayır Hayır Virus giderimi- <2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Evet Virus giderimi- >2,0 log Evet Evet Evet Hayır Hayır Hayır Evet İkincil dezenfektan olarak kullanılır Evet Hayır Bazen Hayır Evet Hayır Hayır Büyük tesisler için uygulanabilirliği Küçük tesisler için uygulanabilirliği Evet Evet Evet Evet Evet Evet Hayır Evet Evet Evet Evet Evet Evet Evet 30

31 2.8 Dezenfeksiyon

32 2.9 Membran Prosesler Membran, iki farklı fazı veya ortamı birbirinden ayıran ve belirli türlerin geçişine izin veren yarı geçirgen bir yapıdır. Karışım halindeki pek çok maddenin ayrılması amacıyla membranlar kullanılabilmektedir (gaz ayırımı, katı\sıvı ve sıvı\sıvı ayırımı gibi). İçme yumuşatma, tuz, çözünmüş organik maddeler, renk, koloidal ve partiküller maddeler ile mikroorganizmaların giderimi ve diğer amaçlar için kullanılmaktadır. Membran proses seçiminde aşağıdaki faktörler dikkate alınmalıdır: Kaynak suyunun özellikleri, değişkenliği ve mevcudiyeti Membran prosesinin ön arıtma ve ileri arıtma gereksinimi Özellikle ön artıma için kullanılmayan membran öncesi prosesler, örnek olarak oksidant, toz aktif karbon, koagülantlar ve polimerlerin kullanımı Süzüntü suyu kalite ve miktar gereksinimi ile karıştırma seçeneği (paçallama) Atık kalıntıların uzaklaştırılması Kesikli veya pilot test ihtiyacı ilk yatırım, işletme ve bakım maliyetleri

33 2.9 Membran Prosesler Proses Ters osmoz ve elektrodiyaliz Uygulama Toplam çözünmüş katı madde (TDS) giderimi o Deniz suyu tuzsuzlaştırma (RO tercih edilir) o Acı su tuzsuzlaştırma ( RO mg/l den daha yüksek TDS lerde RO elektrodiyalize göre daha uygun maliyetli) Yüksek silikalı sulardan acı su tuzsuzlaştırma (elektro diyaliz tercih edilir) İnorganik iyon giderimi o Flor, kalsiyum ve magnezyum (sertlik) o Nütrientler (nitrat, nitrit, amonyum, fosfat) o Radyo aktif çekirdek (Yalnızca RO) Çözünmüş organiklerin giderimi (Yalnızca RO) o Dezenfeksiyon yan ürün öncüleri ve yan ürünler o Pestisitler, sentetik organik kimyasallar o Ortaya çıkan bağlantılı çok sayıda bileşik (kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin bileşenleri) o Renk

34 2.9 Membran Prosesler Proses Uygulama Nanofiltrasyon Sertlik giderimi Çözünmüş organiklerin giderimi o THM ler ve diğer dezenfeksiyon yan ürünü öncüleri o Pestisitler, sentetik organik kimyasallar o Renk Partikül giderimi o Askıda katılar o Koloitler o Bulanıklık o Bakteriler o Virüsler (yalnızca UF; büyük partiküllere tutunmuşlarsa MF de olabilir) o Protozoa kistleri Ultrafiltrasyon ve mikrofiltrasyon Organik giderimi ( Çözünmüş organikler, organiklerin moleküler ağırlıklarına, UF in gözenek çapına bağlı olarak yalnızca UF ile giderilebilir. Koagülant, toz aktif karbon ve benzeri kullanılması halinde MF ve UF) İnorganik kimyasalların giderilmesi (kimyasal çöktürmeden veya ph ayarlamasından sonra) o Fosfor o Sertlik o Metaller (Örnek: demir, mangan, arsenik ve benzeri)

35 2.10 İyon Değiştirme İyon değiştirme, bir iyonun diğer bir iyonla yer değiştirmesi esasına dayanan bir yöntem olup, katyon değiştirme (baz değiştirme) ve anyon değiştirme (asit değiştirme) şeklinde iki kısımda ele alınmaktadır. Katyon değiştirme, pozitif bir iyonun veya katyonun, diğer bir pozitif iyonla yer değiştirmesidir. Doğal sularda katyonlar; Ca 2+, Mg 2+, Na +, H +, Fe 2+ ve Mn 2+, vb. maddelerdir. Anyon değiştirme ise, negatif bir iyonunun veya anyonun, diğer bir negatif iyonla yer değiştirmesidir. Doğal sularda anyonlar genel olarak; Cl -, SO 4 2-, NO 3-, vb. gibi maddelerdir.

36 SONUÇLAR Kirleticilerin giderilmesi amacıyla bir veya birden fazla prosesin ardışık şekilde kullanılması gerekebilir. Partiküler, koloidal ve çözünmüş kirleticiler dikkate alınarak tasarım yapılmalıdır. Tasarımda sadece bir analiz sonucu değil farklı zamanlarda su kalitesindeki değişimi temsil edecek analiz sonuçları dikkate alınmalıdır. Tasarımda, kirleticinin özelliklerine uygun proseslerin farklı konfigürasyonları da değerlendirilmelidir.

37 KAYNAKLAR Çakmakcı M., Özkaya B., Yetilmezsoy K., Demir S. (2014). İçme suyu arıtma tesislerinin tasarım esaslarının ve normlarının belirlenmesi ve rehber kitap hazırlanması projesi, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara, nin_tasarm_isletme_esaslari.pdf. Eroğlu V. (2008). Su tasfiyesi. Çevre ve Orman Bakanlığı, Ankara. Hasar H. (2010). Su Arıtımı, Çevre Orman Bakanlığı Çevre Görevlisi Eğitim Notları, Antalya. Kurt U. (2010). Kimyasal temel işlemler ders notları, Y.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü, İstanbul.

38 HER CANLININ SAĞLIKLI SUYA KAVUŞMASI DİLEĞİYLE İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Ünitelerin fiziksel yerleşimi Arıtma ünitelerinin, Bağlantı kanallarının, Yol ve park alanlarının, Yönetim binasının, Bakım ve onarım kısımları vb dikkatle ele alınmalıdır.

Detaylı

İÇME SUYU ARITMA TESİSLERİNDE PROSES SEÇİMİ. Prof. Dr. Ahmet M. Saatçı Marmara Üniversitesi

İÇME SUYU ARITMA TESİSLERİNDE PROSES SEÇİMİ. Prof. Dr. Ahmet M. Saatçı Marmara Üniversitesi İÇME SUYU ARITMA TESİSLERİNDE PROSES SEÇİMİ Prof. Dr. Ahmet M. Saatçı Marmara Üniversitesi 1 Amaç Türkiye de inşa edilmiş SAT lerinin proses seçimlerini inceleyip, kritiğini yapmak ve ileride inşa edilecek

Detaylı

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI ATIKSU ARITIMININ ESASLARI Evsel, Endüstriyel Atıksu Arıtımı ve Arıtma Çamurlarının Kontrolü Prof. Dr. İzzet ÖZTÜRK Dr. Hacer TİMUR Dr. Ufuk KOŞKAN 1. ATIKSU MİKTAR VE ÖZELLİKLERİ... 1 1.1. Atıksu Akımının

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM HAKKIMIZDA Kuruluşu 1997 yılına dayanan ABS SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ ve 2001 yılında Almanya nın Berlin şehrinde kurulan TEMKAR WASSER BEHANDLUNG GmbH firmalarının teknolojik güç birliği ile TEKNOLOJİ ARAŞTIRMA

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Döküm, sıvı haldeki akıcı olan malzemelerin, üretilmek istenen parçanın biçiminde bir boşluğa sahip olan kalıplara dökülerek katılaştırıldığı bir üretim yöntemidir.

Detaylı

MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI

MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI TC. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI 12 OCAK 2011 MALKARA/TEKĠRDAĞ SU KĠRLĠLĠĞĠ: Yeryüzündeki sular, güneşin sağladığı

Detaylı

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (YAŞLANDIRMA) DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Çökelme sertleştirmesi işleminin, malzemenin mekanik özellikleri (sertlik, mukavemet vb) üzerindeki etkisinin incelenmesi ve çökelme sertleşmesinin

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLU YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLU YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLU YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete : 12.3.1989 tarih ve 20106 sayı Kanuni Dayanağı : 2872 S. Çevre Kanunu ile mezkur kanunda ek ve değişiklik Yapan kanun hükümlerine uygun

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

1 SUDA SERTLİK ve CO2 TAYİNİ 1.SUDA SERTLİK TAYİNİ Suyun sertliği kavramı ile kalsiyum (Ca +2 ) ve magnezyum (Mg +2 ) iyonlarının toplamı anlaşılır ve 1 litre suyun içerdiği Ca ve Mg iyonlarının kalsiyum

Detaylı

KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA SAHALARINDA ÇÖP SIZINTI SUYU ve BİYOGAZ YÖNETİMİ

KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA SAHALARINDA ÇÖP SIZINTI SUYU ve BİYOGAZ YÖNETİMİ KATI ATIK DÜZENLİ DEPOLAMA SAHALARINDA ÇÖP SIZINTI SUYU ve BİYOGAZ YÖNETİMİ ÇÖP SIZINTI SUYU YÖNETİMİ Sızıntı Suyu Oluşumu Sızıntı suyu katı atıkların içinden süzülerek birtakım kimyasal, biyolojik ve

Detaylı

BÖLÜM 5.5 ÖZEL HÜKÜMLER

BÖLÜM 5.5 ÖZEL HÜKÜMLER BÖLÜM 5.5 ÖZEL HÜKÜMLER 5.5.1 (Silindi) 5.5.2 Fümige edilmiş kargo taşıma üniteleri için geçerli özel hükümler (UN 3359) 5.5.2.1 Genel 5.5.2.1.1 Başka tehlikeli madde içermeyen fümige edilmiş kargo taşıma

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE - 1/5 Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 EMİSYON 1 İslilik Nem Partikül Madde CO, O 2 CO 2 NO NO X, NO 2 Renk Karşılaştırma (Bacharach)

Detaylı

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI

II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI II. Bölüm HİDROLİK SİSTEMLERİN TANITIMI 1 Güç Kaynağı AC Motor DC Motor Diesel Motor Otto Motor GÜÇ AKIŞI M i, ω i Güç transmisyon sistemi M 0, ω 0 F 0, v 0 Makina (doğrusal veya dairesel hareket) Mekanik

Detaylı

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR

NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR NORMAL TUĞLA VE PRES TUĞLA İLE DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TUĞLA Tanım Kil, killi toprak ile tuğla ve

Detaylı

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız.

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. 3.2 KİMYASAL BAĞLAR Çevrenizdeki maddeleri inceleyiniz. Bu maddelerin neden bu kadar çeşitli olduğunu düşündünüz mü? Eğer bu çeşitlilik

Detaylı

EK-1 Çevreye kirletici etkisi yüksek düzeyde olan işletmeler 1.Enerji Endüstrisi 1.1 Termik ve ısı santralleri. 1.1.1 Katı ve sıvı yakıtlı

EK-1 Çevreye kirletici etkisi yüksek düzeyde olan işletmeler 1.Enerji Endüstrisi 1.1 Termik ve ısı santralleri. 1.1.1 Katı ve sıvı yakıtlı EK-1 Çevreye kirletici etkisi yüksek düzeyde olan işletmeler 1.Enerji Endüstrisi 1.1 Termik ve ısı santralleri. 1.1.1 Katı ve sıvı yakıtlı tesislerden toplam yakma sistemi ısıl gücü 100 MW veya daha fazla

Detaylı

PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com 1.1.Su Kaynakları ve Hidrolojik Rejim Üzerindeki 1.2. Toprak Kaynakları Üzerindeki 1.3. Atmosfer Üzerindeki 1.2.Toprak Kaynakları Üzerindeki Toprak Tuzluluğu ve Suya Doygunluk Toprak u Sedimentasyon 1.2.Toprak

Detaylı

Karıştırcılar ve Tikinerler

Karıştırcılar ve Tikinerler Karıştırcılar ve Tikinerler Giriş Begg Cousland ve Jiangsu New Hongda Group 2002 yılından beri beraber çalışmaktadır. Bu zamandan beri Begg Cousland mist gidericileri Jiangsu New Hongda tarafından Çin

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı

Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı Toprak Kirliligi Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı Toprağın maruz kaldığı en önemli tehdit unsurları Toprak kirliliği Olağan şartlarda toprak ortamında bulunmayan madde

Detaylı

SU KALİTESİ STANDARTLARI. Dr. A. Saatci

SU KALİTESİ STANDARTLARI. Dr. A. Saatci SU KALİTESİ STANDARTLARI Dr. A. Saatci AZERBAYCAN STANDARTLARI Tablo Error! No text of specified style in document.-1 QOST 2761-84 e göre yer altı ve yerüstü su kaynakları seçim kıstasları Gösterge Su

Detaylı

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ Sütçü inek işletmelerinde Yasal düzenlemeler ve standartlara uygun üretim Hayvan sağlığı ve refahı Çalışanların bilgi-becerisi ve memnuniyeti MASTİTİSLERDE AZALMA - SÜT KALİTESİNDE

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 60 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi: UKM Uğur Kimya Makina

Detaylı

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER Farklı malzemelerin üstün özelliklerini aynı malzemede toplamak amacıyla iki veya daha fazla ana malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilmesi ile elde

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1. BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 BASINÇ, AKIŞ ve SEVİYE KONTROL DENEYLERİ DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Şaban ULUS Haziran 2012 KAYSERİ

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yayınlanma tarihi: 05.12.2008 Yürürlüğe girme tarihi: 05.12.2009 Vorlage 1 09/2006 Viessmann Werke Kapsam Mevcut ve yeni yapılacak konut, ticari ve hizmet amaçlı kullanılan

Detaylı

KİLİN YAPISI. Şekil 1) (a) Tetrahedral yapı, (b) silikat tabakası

KİLİN YAPISI. Şekil 1) (a) Tetrahedral yapı, (b) silikat tabakası KİLİN YAPISI Kil; kayaçların ve maden kütlelerinin yavaş aşınmasıyla oluşan, su ihtiva eden aliminyum silikatlardır. Kil mineralleri tetrahedron (düzgün dört yüzlü) ve oktahedron (düzgün sekiz yüzlü) olarak

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; EK LİSTE - 1/10 SO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935 Elektrokimyasal Hücre Metodu CO, O 2,CO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 12039 (Hesaplama) Emisyon 1 NO, NO 2 NOx Elektrokimyasal Hücre

Detaylı

T.C. ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. TÜRKİYE NİN EN TEMİZ KENTİ PROJESİ İLE İLGİLİ USUL ve ESASLAR

T.C. ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. TÜRKİYE NİN EN TEMİZ KENTİ PROJESİ İLE İLGİLİ USUL ve ESASLAR T.C. ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN EN TEMİZ KENTİ PROJESİ İLE İLGİLİ USUL ve ESASLAR PROJENİN ADI : Temiz Kentim YarıĢması PROJENİN HEDEFİ : Ġçinde bulunduğumuz yüzyıl; hızlı nüfus artıģı,

Detaylı

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI ÇEVRE KORUMA VE KONTROL BİRİMİ

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI ÇEVRE KORUMA VE KONTROL BİRİMİ EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI ÇEVRE KORUMA VE KONTROL BİRİMİ ATIK PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA ATIK PİLLERİN YÖNETİMİ Çevre Koruma ve Kontrol Birimi Çavuş Bey Mah. No: 1 EDİRNE Tel:

Detaylı

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Karbonlu çeliklerden normal olarak sağlanamayan kendine has özellikleri sağlayabilmek amacıyla, bir veya birden fazla alaşım elementi ilave etmek suretiyle

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

Sıva altı montaj için Symaro sensörleri yenilikçi ve enerji verimli

Sıva altı montaj için Symaro sensörleri yenilikçi ve enerji verimli Sıva altı montaj için Symaro sensörleri yenilikçi ve enerji verimli Sıva altı montaj için enerji tasarruflu Symaro sensörleri DELTA anahtarları serisi ile kullanım için uygun Answers for infrastructure

Detaylı

BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE)

BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE) BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE) 6.1 TERĠMLER VE TANIMLAR Vakum: Atmosfer basıncının (14.7 psi) altındaki basınçlar, 0 ile 30 ıskalalı inç civa sütunu ile gösterilir. Vakumlama: Soğutma sisteminden hava ve

Detaylı

Teknik Föy Jotamastic 80

Teknik Föy Jotamastic 80 Teknik Föy Jotamastic 80 Ürün tanımı Jotamastic 80 çift bileşenli yüksek katı madde oranına sahip yüksek kuru film kalınlıklarında uygulanabilen yüzey toleransı yüksek epoksi mastik boyadır. Değişik yüzey

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT)

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT) 1. MADDE / MÜHTAHZARIN TANIMI Diamonyum Fosfat (DAP), : 67/548/EEC Direktiflerine göre zararlı sınıfında değildir. 2.İNSAN SAĞLIĞI Deriyle Temasta Gözle temasta Yutulduğunda Uzun Süreli Etkileri : Gübreler

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğü nün

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı Müdürlüğü nün BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 29.12.2015 Karar No : 2015/DK-PGM/553 Gündem Konusu : PGM Ücretleri KARAR hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir. : Piyasa Gözetim Laboratuvarı

Detaylı

Ferritik Martenzitik Ostenitik Ferritik-Ostenitik (dubleks) Çökeltme sertleşmesi uygulanabilen alaşımlar

Ferritik Martenzitik Ostenitik Ferritik-Ostenitik (dubleks) Çökeltme sertleşmesi uygulanabilen alaşımlar Doğru malzeme seçimi ve kullanımı bir imalat sürecinde dikkat edilmesi en önemli hususların başında gelir. Yanlış malzeme kullanımı, imalat sürecini olumsuz etkileyebileceği gibi; maliyetlerin artmasına,

Detaylı

Endüstriyel Simbiyoz Uygulama Örnekleri ve Sağlanan Kazanımlar

Endüstriyel Simbiyoz Uygulama Örnekleri ve Sağlanan Kazanımlar Endüstriyel Simbiyoz Uygulama Örnekleri ve Sağlanan Kazanımlar Merve Böğürcü Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Endüstriyel Simbiyoz Paneli 16 Ekim 2014 Konya İSKENDERUN KÖRFEZİ NDE ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır.

Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. SAPLAMA KAYNAĞI Saplama ark kaynağı (Stud welding) yöntemi 1920'li yıllardan beri bilinmesine rağmen, özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Arkın metalleri ergitme özelliğinden yararlanarak

Detaylı

ÖĞRETMEN KILAVUZU İNCE FİLM DALGA KILAVUZLARI VE SOL JEL SÜRECİ

ÖĞRETMEN KILAVUZU İNCE FİLM DALGA KILAVUZLARI VE SOL JEL SÜRECİ NTSE - Nano Technology Science Education Proje No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRETMEN KILAVUZU İNCE FİLM DALGA KILAVUZLARI VE SOL JEL SÜRECİ İçindekiler 1. Öğretmenler için Önsöz 2. Giriş 3. Öğrenme

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ MALZEMELERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ (Ders Notu) Manyetik Özellikler Doç.Dr. Özkan ÖZDEMİR MANYETİK ÖZELLİK Giriş Bazı malzemelerde mevcut manyetik kutup çiftleri, elektriksel kutuplara benzer şekilde, çevredeki

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1/6 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI KAPALI FORMULÜ TİCARİ ADI SODYUM HİDROKSİT NaOH Payet Kostik KULLANIM ALANI İçme suyu ve kullanma suyu arıtma işlemlerine, Deterjan ve sabun endüstrileri. alüminyum

Detaylı

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri

Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri Teknik sistem kataloğu Taşıyıcı kol sistemleri 2 Makinaya farklı bakış açıları sayesinde uzun veya kısa boylu operatör oturarak ya da ayakta çalışabilir - Rittal taşıyıcı kol sistemleriyle izleme ve kumanda

Detaylı

ÇDA DEM R ÇEL K / B GA-ÇANAKKALE

ÇDA DEM R ÇEL K / B GA-ÇANAKKALE ÇDA DEM R ÇEL K / B GA-ÇANAKKALE Demir Çelik sektörünün lider kurulu lar ndan çda Demir Çelik Biga Tesisleri için, 2 x 6000 m 3 /gün Deniz Suyu Ar tma Tesisi, Aquamatch Türkiye taraf ndan anahtar teslim

Detaylı

Onaylanmış. Özellikler Test/Standart Tanım Hacimce katı madde ISO 3233 Parlaklık Derecesi (60 ) ISO 2813

Onaylanmış. Özellikler Test/Standart Tanım Hacimce katı madde ISO 3233 Parlaklık Derecesi (60 ) ISO 2813 Onaylanmış 3081;3082;3080 1 3081 epoksi VValidationDate). 1 Ürün tanımı Çift bileşenli poliamin kürlenmeli epoksi esaslı bir boyadır. Yüksek katı maddeli, yüksek yapılı ve cam pulcuk ile güçlendirilmiş

Detaylı

Yapı ve Deprem Yönetmelikleri, alan kullanım yönetmeliklerinin gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa yeniden düzenlenmesi

Yapı ve Deprem Yönetmelikleri, alan kullanım yönetmeliklerinin gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa yeniden düzenlenmesi Afet Yö netimi İnsan toplulukları için risk oluşturan afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması, afetlere karşı hazırlıklı olunması, afet anında hızlı ve etkili bir kurtarma, ilk yardım, geçici barındırma

Detaylı

USB KVM Switch. Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch. Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch

USB KVM Switch. Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch. Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch USB KVM Switch Ses özellikli ve 2 portlu USB KVM switch Ses özellikli ve 4 portlu USB KVM switch Kullanma Kılavuzu DS-11403 (2 Portlu) DS-12402 (4 Portlu) 1 NOT Bu cihaz FCC kurallarının 15. Bölümü uyarınca,

Detaylı

Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar

Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar Binalarda Enerji Verimliliği ve AB Ülkelerinde Yapılan Yeni Çalışmalar Mak.Y.Müh. Nuri ERTOKAT Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Çalışmamızın isminden de anlaşılacağı gibi Avrupa

Detaylı

ATH-SW Serisi yüzey montaj termostat

ATH-SW Serisi yüzey montaj termostat Gönderi adresi: Mackenrodtstraße 4, Adres: Ataşehir TEM Yanyol, Darende İş Merkezi 36039 Fulda, Almanya No:7 D.4, Ataşehir - İstanbul Posta adresi: 36035 Fulda, Almanya Telefon: 06 455 865 Telefon: +49

Detaylı

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

SU YAPILARI. Su Alma Yapıları. 5.Hafta. Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr SU YAPILARI 5.Hafta Su Alma Yapıları Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su alma yapısı nedir? Akarsu ya da baraj gölünden suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapısı denir. Su

Detaylı

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

KAMU İHALE KURULU KARARI. Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 : Elektrik ihtiyacının temini.

KAMU İHALE KURULU KARARI. Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 : Elektrik ihtiyacının temini. Toplantı No : 2011/047 Gündem No : 2 Toplantıya Katılan Üye Sayısı : 7 Gündem Konusu : Elektrik ihtiyacının temini. Elektrik piyasası ve ilgili mevzuatındaki değişiklikler ve gelişmeler sonrasında, 4734

Detaylı

Sinterleme. İstenilen mikroyapı özelliklerine sahip ürün eldesi için yaş ürünler fırında bir ısıl işleme tabi tutulurlar bu prosese sinterleme denir.

Sinterleme. İstenilen mikroyapı özelliklerine sahip ürün eldesi için yaş ürünler fırında bir ısıl işleme tabi tutulurlar bu prosese sinterleme denir. Sinterleme? İstenilen mikroyapı özelliklerine sahip ürün eldesi için yaş ürünler fırında bir ısıl işleme tabi tutulurlar bu prosese sinterleme denir. Sinterleme Mikroyapı Gelişimi Özellikler! Sinterlemenin

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, kozmetik ürünlerde bulunması muhtemel ağır metal safsızlıklarına ve bu safsızlıkların

Detaylı

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014 Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası Bosch Rexroth ana bayisi Rota Teknik A.Ş. ile Japon TAISEI ve ANEL firmasının ortak olarak geliştirdiği Marmaray Tünel Havalandırma Elektropnömatik Kontrol Sistemi

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları

Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ. Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları Makine Elemanları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Temel bilgiler-flipped Classroom Bağlama Elemanları 11/22/2014 İçerik Bağlama Elemanlarının Sınıflandırılması Şekil Bağlı bağlama elemanlarının hesabı Kuvvet

Detaylı

İMALATA GİRİŞ VE GENEL BAKIŞ

İMALATA GİRİŞ VE GENEL BAKIŞ İMALATA GİRİŞ VE GENEL BAKIŞ 1. İmalat Nedir? 2. İmalatta Malzemeler 3. İmal Usulleri 4. Üretim Sistemleri 5. Ders Notlarının Yapısı İmalat Teknolojik Açıdan Önemlidir Teknoloji Topluma ve üyelerine ihtiyaç

Detaylı

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42)

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42) 12 Ağustos 2008 SALI Resmî Gazete Sayı : 26965 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; siyah çayın tekniğine

Detaylı

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ FARKLI ŞEKİL VE DOZLARDA UYGULANAN TKİ HÜMAS IN EKMEKLİK BUĞDAYIN BAYRAK YAPRAK BESİN ELEMENTİ KONSANTRASYONU, VERİM VE TANE PROTEİN KAPSAMINA ETKİLERİ Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ Bu

Detaylı

YANMA GAZLARI ÖLÇÜMLERİ

YANMA GAZLARI ÖLÇÜMLERİ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETĠMĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖLÇÜM VE ĠZLEME DAĠRESĠ BAġKANLIĞI YANMA GAZLARI ÖLÇÜMLERİ Esra TURAN KILIÇ Çevre ve Orman Uzmanı Sunum Ġçeriği Emisyon nedir? Yanma gazları

Detaylı

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Resmi Model: E03J and E04J Series Resmi Tip: E03J001 and E04J001 Notlar, Dikkat Edilecek Noktalar ve Uyarılar NOT:

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ 2 Malzeme İnsanların ihtiyaçlarını karşılayan her şeye MALZEME denir. Teknik anlamda malzemenin tanımı ise Üretim yapmak için kullanılan taşınabilir her türlü araç ve gerece

Detaylı

KALINTI KLOR TAYİNİ. DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ:

KALINTI KLOR TAYİNİ. DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ: KALINTI KLOR TAYİNİ DENEYİN AMACI: Sularda klorun önemi ve iyodometrik yöntemle su numunelerinde klor derişimlerinin belirlenmesi TEORİ: İçme ve kullanma sularının ve arıtma tesisi çıkış sularında patojenik

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Reynolds Sayısı ve Akış Rejimleri

Reynolds Sayısı ve Akış Rejimleri 1. Genel Bilgi Bazı akışlar oldukça çalkantılıyken bazıları düzgün ve düzenlidir. Düzgün akım çizgileriyle belirtilen çok düzenli akış hareketine laminer akış denir. Düşük hızlarda yağ gibi yüksek viskoziteli

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

08.11.2014-10:30 Adı-Soyadı:... No:... NOT:...

08.11.2014-10:30 Adı-Soyadı:... No:... NOT:... OREN435 TESİS PLNLM 014-015 GÜZ YRIYILI RSINVI CEVP NHTRI 1 08.11.014-10:30 dı-soyadı:... No:... NOT:... Sorular eşit puanlıdır. Yardımcı bellek kullanılabilir. Süre 70 fakikadır. 1. Endüstriyel üretim

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

Faliyet Raporları. Toplu İş Sözleşmesi Çalışanlarımızın özlük haklarını düzenleyen Toplu İş Sözleşmesinin geliştirilerek uygulanmasına devam edilecek.

Faliyet Raporları. Toplu İş Sözleşmesi Çalışanlarımızın özlük haklarını düzenleyen Toplu İş Sözleşmesinin geliştirilerek uygulanmasına devam edilecek. 2010 Mali Yılı Çalışma Programı Faliyet Raporları Personel Çalışanların daha verimli olabilmesi için özellikle halkla ilişkiler konusunda hizmetiçi eğitim çalışması programlanacaktır. Toplu İş Sözleşmesi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2007 KLERİ DERS NOTLARI TOZ ÜRETİM TEKNİKLER KLERİ DERS NOTLARI YRD. DOÇ.. DR. ATİLLA EVCİN 1 Kimyasal İndirgenme Toz üretiminde ana kimyasal işlemleri metal oksit, karbonatlar, nitratlar veya halojenli (VIIA Grubu F, CI, Br

Detaylı

HAKKIMIZDA Bileşik Kauçuk hammaddesinden kauçuk malzemelerin kalıplanmasına

HAKKIMIZDA Bileşik Kauçuk hammaddesinden kauçuk malzemelerin kalıplanmasına HAKKIMIZDA Bileşik Kauçuk hammaddesinden kauçuk malzemelerin kalıplanmasına Se.Fa, 90 lı yılların başında kurulmuştur. Şirketimiz, sahip olduğu teknoloji,teknik dizayn ve üretim deneyimi ile şuanda hidrolik,otomasyon

Detaylı

Hava Kalitesi Bülteni

Hava Kalitesi Bülteni Hava Kalitesi Bülteni Aralık, 2015 İÇİNDEKİLER 1. Genel Bilgiler... 1 2. Aralık Ayı Ölçüm Sonuçları... 1 3. Geçmiş Yıllara Göre Kıyaslama... 1 4. Bizden Haberler... 1 T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Detaylı

Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Toprak Kökenli Hastalıklar ve Mücadele Metotları

Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Toprak Kökenli Hastalıklar ve Mücadele Metotları Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Toprak Kökenli Hastalıklar ve Mücadele Metotları Doç. Dr.Seral YÜCEL Adana BMAİ 1 Sebze yetiştiriciliğinde; Yetiştiricilik (çeşit seçimi, fide yetiştirme, aşılı fide,

Detaylı

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ

YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ YAPILARDA DERZLER VE SIZDIRMAZLIK MALZEMELERİ Genel: Derz sözcüğü bir sistemi oluşturan parçaların birleştirildiği, yapıştırıldığı çizgi şeklindeki bölümleri tanımlar. Derzler dar ya da geniş, yatay ya

Detaylı

INSURAL* ATL ALUMİNYUM VE ÇİNKO İÇİN YALITKAN POTA ASTARLARI. Kolay astarlama. Yüksek enerji tasarrufu. Yüksek mekanik mukavemet

INSURAL* ATL ALUMİNYUM VE ÇİNKO İÇİN YALITKAN POTA ASTARLARI. Kolay astarlama. Yüksek enerji tasarrufu. Yüksek mekanik mukavemet BOYA FİLTRASYON BESLEYİCİ SİSTEMLERİ OCAK VE POTA ASTARLARI METALURJIK VE DÖKÜM KONTROL SISTEMLERI REÇİNELER POTALAR INSURAL* ATL ALUMİNYUM VE ÇİNKO İÇİN YALITKAN POTA ASTARLARI Kolay astarlama Yüksek

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ TÜBİTAK BİDEB KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BİYOMÜHENDİSLİK ARAŞTIRMA PROJESİ KİMYA 3 (Çalıştay 2012) KİMYA PROJE RAPORU GRUP AKTİF PROJE ADI BOYAR MADDELERDE

Detaylı

16. Yoğun Madde Fiziği Ankara Toplantısı, Gazi Üniversitesi, 6 Kasım 2009 ÇAĞRILI KONUŞMALAR

16. Yoğun Madde Fiziği Ankara Toplantısı, Gazi Üniversitesi, 6 Kasım 2009 ÇAĞRILI KONUŞMALAR ÇAĞRILI KONUŞMALAR Ç1 Manyetik Soğutma ve Devasa Manyetokalorik Etki Yalçın Elerman Fizik Mühendisliği Bölümü, Mühendislik Fakültesi, Ankara Üniversitesi, Beşevler, Ankara Modern toplumların temel bağımlılıklarından

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Yrd.Doç.Dr. Soner METE Ders Hakkında Çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehdit eden etmenleri, bu etmenlerin önlenmesine ilişkin yürütülen politikalar, işverenlerin

Detaylı

1 Semboller. 3 Kurallara Uygun Kullanım. 4 Önceden Görülebilen Hatalı Kullanım Şekli. 2 Emniyet ve Tehlikeler. 1.1 İkaz Bilgileri. 1.

1 Semboller. 3 Kurallara Uygun Kullanım. 4 Önceden Görülebilen Hatalı Kullanım Şekli. 2 Emniyet ve Tehlikeler. 1.1 İkaz Bilgileri. 1. A 1 2 B 3 G H 4 C 7 5 6 I J D 8 9 10 11 12 13 12 13 K 14 E F 1 Semboller 1.1 İkaz Bilgileri İkaz bilgileri, tehlikenin niteliğine bağlı olarak aşağıda belirtilen terimlerle ifade edilmektedir: Dikkat,

Detaylı

işletmeye Tesisleri ni radyatör üretilmesinin ğız. EDM/st Ağustos 2006

işletmeye Tesisleri ni radyatör üretilmesinin ğız. EDM/st Ağustos 2006 Bu sunumda, Temmuz 2006 da işletmeye alınan Alarko Carrier Radyatör Fabrikası Ek Tesisleri ni tanıtacak tacak ve bir saç levhadan panel radyatör üretilmesinin öyküsünü anlatacağı ğız. Dilme İşlemi Panel

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : 52/18 Sokak No: 4 Poligon 35350 İZMİR / TÜRKİYE Tel : 0232 285 31 62 Faks : 0232 224 59 89 E-Posta : julideserdaroglu@hotmail.com Website

Detaylı

KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ

KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ KİŞİSEL TEMİZLİK ÜRÜNLERİ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ ÜRÜN KODU ÜRÜN ADI CİNSİ L KG Koli İçi Adet KG TL 9225375 Hijyenmax Antibakteriyel Köpük Sabun SIVI 5,00 5,13 4 125,21 24,42 500,85

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı