T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU"

Transkript

1 T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU Mart 2003

2 ANKJ'.RAONVERSiTESiBASIM Evi 2003

3 i<;indekiler BolUm 1. Giris Biiylime ve Kurumlar Arasmda i~levsel <;e~itlilik Mali Darbogaz Yiiksekogretimde Serbest Pazar Ekonomisi Yonelimleri Biitye Sistemi, idari ve Mali Mevzuat Kalite, Verimlilik, Kurumsal ve Ki~isel Olarak Topluma Kar~1 Sorumlu KIlma Yapisal Degi~iklik Bologna Deklarasyonu Boliim 2. Turk YUksekogretiminin Tarihcesi BolUm 3. Universitelere Ba~vuru ve Yerle~tirme <;e~itli Liselerden Mezun Olan Ogrenci Sayllan Ba~vuru SayJlan Yiiksekogretim Kurumlanna Yer1e~tirme <;e~itli Ogrenci Gruplarmm Ba~an Oranlanmn irdelenmesi Yeni Mezunlann Yer1e~me Oram Mesleki ve Teknik Lise <;lkl~ Ogrenciler BolUm 4. Ogrenci ve Ogretim Elemam Saydan Lisans ve On Lisans Ogrenci Sayllan Lisansiistii Ogrenci SaYllan Ogretim Elemanl SayIlan BolUm 5. Ogretim Uyesi Yetistirme Yurtdl~ma Lisansiistii Egitim Amaclyla Eleman Gonderme YOK Tarafmdan Yurtdl~ma Gonderilen Ara~tlfma Gorevlileri MEB Tarafmdan Gonderilen Ogrenciler YOK Tarafmdan Yapllan Diizenlemeler Yurtiyi Lisansiistii Programlann Etkin Hale Getirilmesi BolUm 6. Program Gelistirme ve Proje Cahsmalan Hizmet Oncesi Ogretmen Yeti~tirme Reformu Egitim Fakiiltelerinin Akademik Degerlendirilmesi (Akreditasyon) Meslek Yiiksekokullan Fiziksel Olanaklar Ogrenci Sayllan ve Okulla~ma Oram Ogretim Elemanlan Endiistriyel Egitim Projeleri Program Geli~tirme <;ah~malan Lisans Programlanna Dikey Geyi~ Slnavslz Geyi~ Uygulamasl Okul-Sanayi Biitiinle~mesi Mezunlannln istihdaml Finansman Tamamlanan Projeler MYO'lann Geli~tirilmesine Yonelik Yeni Projeler MYO'nun Geli~tirilmesi Projesi Siirekli Egitim ve Teknoloji Merkezi (SETEM) Darbogazlar Uzaktan Yiiksekogretim ile ilgili Geli~meler ve <;ah~malar Ulusal Akademik Ag ve Bilgi Merkezi (ULAKBiM) ile iigili <;ah~malar... l ULAKNET Kurulumu Stratejik Ara~tlrma ve Etiidler Milli Komitesi... 1<Xi 6.6 Tiirk Ermeni Ara~tlrmalan Milli Komitesi Atatiirk ilkeleri ve inkllap Tarihi Dersi

4 BOIum 7. Arastuma ve Yaym Faaliyetleri BOIum 8. Yuksekogretimin Finansmam Btit<;:e Odenekleri Ogrenci B<l llla Btitrye Odenekleri YatlrlIll Odenekleri Yeni Ytiksekogretim Kurumlannlll Kurulmasl VIllar itibariyle Proje SayIian Odenek Tahsislerinin Yetersizligi Universitelerin Gayri Menkullerinden Kaynaklanan Odenek ihtiyacl iierleme ve <;::agda~la~ma Payl Btits;e Uygulamasllldan Dogan Finansman AS;lgl Ytiksekogretimde Fiziki Alan Yetersizligi YUksekogretimde Aras;-Geres; Yetersizligi Halen Devam Etmekte Olan Ve 2003 YliI Yatmm Programlllda Yer Alan Projelerin Odenek ihtiyaci Cari Odenekler Yeni Ytiksekogretim Kurumlarllllll Kurulmasl YUksekogretim Kurumlarllla Ogretim Uyesi Y eti~tirmek is;in YapIian Egitim Harcamalan Devlet Universitelerinin Gelir Kaynaklan Ogrenci Ba~llla Cari Maliyetler Ve Ogrenci Katla Paylarl Bolum 9. Turk ve Akraba Topluluklan he ili~kiler ve Yurtdl~mda Okuyan T.e. VatandaSI Ogrenciler TUrk Cumhuriyetleri ile Asya ve Balkanlarda Ya~ayan TUrk ve Akraba Topluluklanndan Gelen Ogrenciler Tiirks;e Ogretimi... : Ogrencilerin Ba~an Durumu Yurtdl~lllda Okuyan T.e. Vatanda~l Ogrenciler Ogretim Oyeleri Yurtdl~lllda Kurulan Ortak Oniversiteler Uluslararasl Hoca Ahmet Yesevi Tiirk-Kazak Oniversitesi Klrglzistan-Ttirkiye Manas Oniversitesi i~birligi Anla~malan

5 Solum 1 Giri~ Cagda~ yiiksekogretimin kokenlerini Eflatun'un Academia'Sllla (M.OAOO), Aristo'nun Lyceum'una (M.O. 387), Cin'deki imparatorluk Akademisi'ne (M.O. 124), ve hatta bir ara~t!rma kurumu niteligini de ta~lmasl nedeniyle, iskenderiye Miizesi'ne (M.O ) kadar gotiirmek miimkiindiir. Ancak, giiniimiizdeki yiiksekogretim sisteminin en onemli kurumunu olu~turan iiniversitenin prototipleri olan Bologna Universitesi'nin 1088, Paris Universitesi'nin 1160, Oxford Universitesi'nin ise, 1167 yllmda kuruldugu goz oniine almdlgmda, c;agda~ yiiksekogretimin yakla~lk 900 yilhk bir gec;mi~e sahip oldugu genellikle kabul edilen bir husustur. Dokuzyiiz Ylh a~km bir siire ic;inde c;e~itli a~amalardan gec;erek gelinen bugiinkii noktada, bir iilkenin yiiksekogretim sisteminin: Ara~tlrma iiniversiteleri, Kitlesel egitim yapan iiniversiteler, Klsa siireli mesleki egitim yapan kurumlar, Uzaktan ogretim kurumlan, Ticari amac;la orgiin ve uzaktan ogretim yapan kurulu~lar, Sirketlerin biinyelerindeki egitim birimleri olmak iizere, alt! ana tiirdeki kurum ve kurulu~tan olu~tugu goriilmektedir. Bunlardan son ikisinin sistem ic;indeki oranlan heniiz c;ok az olmakla birlikte, ozellikle ileri iilkelerde son yillarda geli~me egilimindedirler. Egitim-ogretimin yamnda, ara~t1rmanm da iiniversitenin i~levleri arasma girmesmm gec;mi~i ise c;ok daha kisadlf. Ondokuzuncu yiizylhn ba~mda, Wilhelm von Humboldt ideal iiniversiteyi, bir meslege yonelik olmakslzm egitim-ogretim ve pratik sonuc;lanna bakilmakslzm ara~t1rma yapilan bir kurum olarak tammlaml~ ve egitimogretim ile ara~t1rmanm birbirlerini tamamlar nitelikte i~levler oldugunu ileri siirmii~tiir. Ancak, son yiizyll ic;inde meydana gelen bilimsel geli~meler ve ozellikle diinya sava~lan slrasmda bu geli~melere dayah olarak iiretilen maddeler ve cihazlar, ba~ta ara~t!rma iiniversiteleri olmak iizere, yiiksekogretim sistemini, aym zamanda milli Ar-Ge sisteminin de bir parc;asl haline donii~tiirmii~tiir. Giiniimiizde bir iilkenin Ar-Ge sistemi: Ozel Kurulu~lann Ar-Ge birimleri, Kamu Ar-Ge kurulu~lan, Yiiksekogretim kurumlan 1

6 olmak uzere Uy ana tur kurumdan olu~maktadlr. Bu kurumlann Ar-Ge sistemi ic;indeki i~levlerini kahn yizgilerle birbirlerinden aymnak, ozellikle gunumuzde, her ne kadar artik mumkun ve dogru degil ise de, yiiksekogretim kurumlannm ana i~levini temel bilimsel ve uygulamah ara~tmnalar yapmak ve lisansustu egitimle ust duzey Ar-Ge personelini yeti~tirmek olarak tammlamak geryekyi bir yakla~lmdlr. Orne gin, Amerika Birle~ik Devletleri (ABD) ekonomisinin son kirk Ylldaki buyumesinin % SO'si Ar-Ge'ye yapllan yatmmlann sonucudur. Bu Ulkedeki Ar -Ge faaliyetlerinin % 73'unun ozel sekt6rde, % ll'inin kamu kurulu~lannda, % 16'Sl ise universitelerde yiirutulmesine kar~lhk, patentlerde atifta bulunulan bilimsel literaturiin yakla~lk % 7S'i kamu kaynaklanndan finanse edilen ve buyiik bolumu universitelerde yiirutulen ara~tirmalann sonucudur. Bu nedenle, insanhgm ula~ml~ oldugu bilgi toplumunun temelini olu~turan bilgi teknolojileri (enformatik veya bili~im), ileri malzemeler, biyoteknoloji, esnek tiretim teknolojileri gibi yeni ve ileri teknolojiler, ara~tlrma universitelerinin bulundugu Kalifomiya'daki Silicon Valley, Boston civanndaki Route 128 ve North Carolina'daki Research Triangle gibi yorelerde kurulan ye~itli olyeklerdeki ozel kurulu~larla universitelerin i~birligi yapmalan sonucunda geli~tirilmi~, modern yonetim ve ileri uretim sistemlerinin entegre bir ~ekilde kullamlmaslyla ticari faaliyete donu~turiilmu~tur. Ozetle, yakla~lk dokuzyiiz Yllhk bir geymi~i olan yiiksekogretim sistemi, degi~en ~artlara uyum saglayarak geli~en toplumsal ihtiyaylan kar~llayabilmi~, yeti~tirdigi i~gucu, yarattigl yeni bilgiler ve saghk hizmetlerinden teknoloji transferine kadar uzanan geni~ bir yelpaze iyinde topluma sundugu ye~itli hizmetlerle, insanhgm saghk, mutluluk ve refahma yok onemli katkilar yapml~, kulturu muhafaza etmi~ ve geli~tirmi~, hem kendisini yenilemi~, hem de toplumsal degi~ime onculuk etmi~tir. Cografi smulann oneminin azaldlgl, devletyiligin yerini serbest pazar ekonomisine blraktigl, ozelle~tirmeye hlz verildigi ve rekabetin her alana damgasml vurdugu gunumuzun kureselle~mi~ dunyasmda, yiiksekogretim sistemi Uy temel i~levi olan, egitim-ogretim, ara~tirma-geli~tirme ve toplum hizmetleri ile, Ulke ekonomisinin itici gucu, Ulkenin uluslararasl rekabet gucunii belirleyen ba~hca unsurlardan biri ve insanhgm ula~ml~ oldugu bilgi toplumu a~amasmda bilgi ekonomisinin beyni niteligine burunmu~ bilgi fabrikasldlr. Doksanh Yillarda biryok Ulke, yiiksekogretimin finansman ve yonetiminde koklu reformlara sahne olmu~tur. ilginy olan husus, geli~mi~lik duzeyi, politik ve ekonomik sistemi ve yiiksekogretim sisteminin yaplsl bakimmdan buyiik farkhhklar gosteren Ulkelerdeki sorunlann ve bunlann yozumu iyin yapllan reform yah~malanmn ana hatlan ve genel dogrultulan itibanyla buyiik benzerlikler gostermesidir. Diinyada yiiksek6gretimin gundemini olu~turan sorunlar, bunlarrn <;6ziimii ic;in onerilen yeni yakla~lmlar ve yiirutulen reform yah~malanm alb ana ba~hk altmda, toplamak mtimktindtir (Higher Education: The Lessons of Experience, The World Bank, Aynca Bkz. Guruz, K., "Dunyada ve Turkiye'de Yuksekogretim, OSYM Yay. No ). 2

7 1.1 Biiyiime ve Kurumlar Arasmda i~levsel <;e~itlilik Geli~rnekte olan iilkelerde ilk ve ortaogretirndeki okulla~rna oranlanmn hlzla yiikselrnesi, geli~rni~ iilkelerde ise teknolojideki geli~rnelerin yiiksekogrenirn gorrnii~ olrnayl ve yeti~kinlerin siirekli egitirnini neredeyse zorunlu hale getirrnesi, tiirn iilkelerde yiiksekogretirne olan talebi onernli ol9iide artlrrnl~tlr. 1970'ten 1995'e ge~itli iilke gruplanndaki yiiksekogretirn ogrencisi sayllan Tablo 1.1 'de gosterilrni~tir. Tablo 1.1. Yiiksekogretimdeki ogrenci sayllan (milyon) ULKEGRUBU YUKSEK GELiR GR DiGER ULKELER nony A TOPLAMI , Kaynak: UNESCO StatIstIcal Yearbook 1999 ve Gtirtiz, K., "Dtinyada ve Ttirkiye'de Ytiksekogretim", OSYM Yay.No ) ~e~itli cografi bolgeler ve degi~ik geli~rni~lik diizeyindeki iilkelerin 1970 ve 1997 Ylllanndaki ortalarna yiiksekogretirn okulla~rna oranlan Tablo 1.2'de gosterilrni~tir. Goriildiigii gibi, soz konusu yirrni yedi yilhk donernde, turn iilkelerdeki okulla~rna oranlannda biiyiik artl~lar rneydana gelrni~tir. Geli~rni~ iilkelerdeki okulla~rna oram yakla~lk olarak bir kat artrnl~tlr. Tablo 1. 2 Ytiksekogretimdeki Okulla~ma Oranlan, % ULKE GURUBU Geli~rni~ Ulkeler 28,9 40,5 49,5 57,4 Latin Arnerika ve Karayibler 4,7 10,5 12,6 16,3 Arap Ulkeleri 4, ,2 16,3 Dogu Asya ve Okyanusya 1,6 3,7 6,6 12,1 Guney Asya 4,7 4,8 6,3 7,9 Afrika 1,1 1,8 3,2 4,2 nunya ORTALAMASI 10,0.. Kaynak: UNESCO StatIstical Yearbook ,7 15,3 19,5 Bu geli~rneler, tiirn iilkeleri birirn rnaliyeti daha dii~iik yiiksekogretim kurumlanna yoneltrni~ ve bunun sonucunda da yiiksekogretim kururnlan arasmda i~levsel ge~itlilik artrnl~tlr. Bir iilkedeki tiim yiiksekogretim ogrencilerinin, aym zamanda yiiksek lisans ve doktora programlan da bulunan ara~tirma iiniversitelerinde lisans diizeyinde ogrenim gormelerini dii~iinmek artlk miimkiin degildir. ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki yiiksekogretirn sisterni bu bakimdan turn diinyaya omek te~kil etrnektedir (A Survey of Universities: The Knowledge Factory, The Economist, 4 October 1997). B u eyaletteki 90k sayldaki iki yilhk community college ve junior college gibi, iilkernizdeki meslek yiiksekokullannm dengi olan kurumlann yanmda, iki tane 90k karnpuslu eyalet iiniversitesi ve 90k saylda ozel iiniversite vardlr. University of 3

8 California, lisans, yiiksek lisans ve doktora diizeyinde egitim yapllan bir ara~t1rma tiniversitesi; California State University ise, sadece lisans ve yiiksek lisans dtizeyinde egitim yapllan bir kitlesel egitim tiniversitesidir. Bu tiniversitenin Miitevelli Heyet Ba~kamnm ifadesine gore, iiniversitenin birinci onceligi, eyaletteki ilk ve ortaogretim kurumlarma nitelikli ogretmen yeti~tirmektir. On lisans veya buna denk bir dtizeyde mesleki ve teknik egitim yapan kisa stireli yiiksekogretim kurumlanmn bazl tilkelerin yiiksekogretim sistemleri i9indeki payl Sekil 1.1 'de gosterilmi~tir. Goriildtigti gibi, bu ttir kurumlann sistem i9indeki payl bir «ok ileri tilkede % 30'un tizerindedir. Ulkemizde de bu baglamda 9ah~malar ytirtittilmekte olup, Temmuz 2001 tarihinde yiirtirltige giren 4702 sayill Kanun geregince Mesleki ve Teknik Orta Ogretim Kurumlanndan mezun olan adaylann istedikleri takdirde, bitirdikleri programm devaml niteliginde veya buna en yakm programlann uygulandlgl, oncelikle kendi Mesleki ve Teknik Egitim Bolgesi i9inde yer alan veya Mesleki Teknik Egitim Bolgesi dl~mdaki meslek yiiksekokullan programlanna yerle~tirme i~lemlerine ilk kez egitim-ogretim Yllmda ba~lanml~t1r. Ulkemizdeki A9lkogretim Faktiltesi'ne benzer bir kurumsal yapl i9inde mtinhaslran bir diplomaya yonelik olarak uzaktan ogretim yapan kurumlann bazl tilkelerin ytiksekogretim sistemleri i9indeki payl Sekil 1.2'de g6sterilmi~tir. Bu ttir yiiksekogretim kurumlanmn, daha ziyade, gelir dtizeyi nispeten dti~tik ve ntifusu gen9 olan tilkelerde yaygm oldugu goriilmektedir. 1.2 Mali Darbogaz Seksenli yillardan ba~layarak, yiiksekogretim ogrencisi ba~ma kamu kaynaklanndan yapllan harcama miktarlannda reel dti~ti~ler meydana gelmi~tir. Bunun ba~hca nedenlerini ~u ~ekilde ozetlemek mtimktindtir: Artan ogrenci sayilan, Hlzla geli~en teknoloji konusunda ogrencilerin birim maliyeti daha yiiksek alanlara kaymasl, Hlzla geli~en teknolojini..1 daha pahah ekipman kullammml gerekli kilmasl, Kamu kaynaklanmn toplumsal getirisi daha yiiksek olan temel egitim ve altyapl yatmmlanna kaydmlmasl, Devlet9iligin yerini serbest pazar ekonomisinin almaya ba~lamas1. Seksenli yillarda bu etmenlerin sonucu olarak yiiksekogretim ogrencisi ba~ma kamu kaynaklanndan yaplian harcamalardaki reel azalma, dti~tik gelir grubu tilkelerde % 12,3, alt orta gelir grubu tilkelerde % 9,1 ve tist orta gelir grubu tilkelerde ise % 4,6 4

9 Pakistan Hollanda _-----_ liiiiiis Singapur Tayvan Bel9ika isve9 Cek Cum huriy eti Malezya israil irlanda $iii Cin isvi9re Peru Avustralya _ _A7 _----1II!I!Ii--1II!I!Ii---_4.8 _---_------_ ~-~--_~.1!II1!II ~ II!I!Ii--.45 ABD Rusya Norve9 Portekiz Finlandiya Macaristan Japonya Kore Birle~ik Krallik Yeni Zelanda Arjantin Yunanistan Almanya 11 Tayland ispanya Filipinler Urdun Endonezya MISlr Turkiye Kolombiya Bulgaristan Hindistan Avusturya Meksika italya j~.~-~~--c ~~= ~~~~~"~.~~~_~~.~~_."c~ Kaynak: OECO Statistical Yearbook 99 ve Giiriiz, K, "Diinyada ve TIirkiye' de Yiiksekogretim", OSYM Yay. No Sekil 1.1 Kisa siireli yiiksekogretim knrnmlannlu bazi iilkelerin yiiksekogretim sistemleri i~inde kaylt" ogrenci saylslu1u yiizdesi olarak payi 5

10 Tayland TOrkiye Hong Kong Cin Pakistan Yeni Zelanda Endonezya Tayvan 1~15 israil Holianda Kore Irlanda ispanya Meksika Birle~ik Krallik OrdOn Venezuela Almanya Hindistan Portekiz italya Malezya Kaynak: UNESCO Statistical Yearbook 99 ve Giiriiz, K., "Diinyada ve Tiirkiye' de Yiiksekiigretim", OSYM Yay. No ~ekil: 1.2 Uzaktan iigretimin bazl iiikelerin yiiksekiigretim sistemleri it;inde kaylth iigrenci saylslmn yiizdesi olarak pay I olarak geryekle~mi~, ytiksek gelir grubu tilkelerde ise %0,9 artl~ meydana gelmi~tir. Bu geli~meler Diinya BankaSI 'nca yiiksekogretimde kriz olarak nitelendirilmi~tir. <;e~itli cografi bolgelerde ve degi~ik geli~mi~lik dtizeyindeki tilke gruplannda 1995 Yllmda ytiksekogretim ogrencisi ba~ma kamu kaynaklardan yapllan ortalama 6

11 harcama miktarlan Tablo 1.3'de gosterilmi~tir. Goriildiigii gibi, geli~mi~ iilkelerdeki harcamalar, geli~mekte olan iilkelerdeki harcamalann yakla~lk altl katldlr. Aym ytl Tiirkiye'de yapllan harcama, sadece orgiin ogretim goz oniine almdlgmda 1538 $ ile diinya ortalamasmm yansmdan, a~lkogretim de dahil edildiginde 755 $ ile dortte birinden az olarak ger~ekle~mi~tir. Tablo 1.3 Ogrenci ba~ma kamu kaynaklarmdan yapilan harcamalar (1995). nunya ORTALAMASI Geli~mi~ Bolgeler Kuzey Amerika Asya/Okyanusya Avrupa Eski Sovyet B10gu Ulkeler 457 Geli$mekte Olan Bol!!:eler 967 Sahra Afrikasl Arap Ulkeleri Latin Amerika / Karayipler 937 Dogu AsyalOkyanusya 709 GUney Asya En Az Geli~mi~ Ulkeler 252 Ogrenci Ba~ma Yapdan Harcama (ABD $) Kaynak: Higher Education in the Twenty-First Century: Vision and Action, UNESCO Conference, Paris, 5-9 ElGm 1998, WorlGng Document ED-98/CONT.202/CLD Yiiksekogretimde Serbest Pazar Ekonomisi Yonelimleri 1980'li Yillarda Reagan ve Thatcher ile ba~layan serbest pazar yonelimleri, 1990'h yillarda Birle~ik Kralhk ve ABD'nde kurumsal yapilar kazanml~ ve bu iilkelerden tiim dtinyaya yayllml~tlr. Bu yonelimleri ~u ~ekilde ozetlemek miimkiindiir: * Reelogrenim iicreti uygulamasl, * Kaynaklann ge~itlendirilmesi, * Maliyet verimliligi 'Ie i~letmecilik, * Akademik degerlendirme, kalite kontrolii ve akreditasyon, * Ozel yiiksekogretim kurumlanmn yaygmla~mas1. Yiiksekogretim, artlk tiim iilkelerde yan kamusal bir hizmet olarak kabul edilmektedir. <;iinkii, yiiksekogretimin biri toplumsal, digeri ise ki~isel olmak iizere iki tilr getirisi vardu. Bu getirilerin ekonomik ve sosyal boyutlan Tablo l' de ozetlenmi~tir. Siyasi otoritenin, yiiksekogretimle ilgili almacak kararlarda bu noktayl g6z oniine almasl son derece onemlidir. Diinyadaki genel egilim, birim maliyetin ki~isel getirinin kar~lhgl olan klsmlm reel ogrenim iicreti olarak vergi miikelleflerinden ogrencilere ve ailelerine kaydlrmaktlr. Aynca, beslenme ve bannma i9in yapilan siibvansiyonlar da azaltilmaktadlr. Bazl iilkelerde reel ogrenim iicretlerinin devlet yiiksekogretim kurumlannda ogrenci ba~ma yapllan harcamalara oram Tablo I.5'te gosterilmi~tir. Buradan apk~a goriildiigii gibi, yiiksekogretim ancak zengin iilkelerde paralz olabilir yolundaki 7

12 iddia tumiiyle get;ersizdir. Tersine, yiiksekogretim verebilecek kadar zengin olan ulkelerde olmayabilmektedir. ancak bu hizmeti ucretsiz olarak reel ogrenim ucretine tabi Tablo 1.4 Yiiksekogretimin getirileri Ekonomik Sosyal Toplumsal Vergi gelirlerindeki arti~ Ki~isel Yiiksek kazan<;: diizeyi Dretkenlikteki artl~ i~ bulmada kolayhk Tiiketimdeki artl~ Yatmmda artl~ i~giicii esnekliginin artl~l Daha iyi yah~ma ko~ullan Devletten beklenen mali destegin Ki~isel/Mesleki hareketlilik azalmasi SUy oranmdaki azalma Daha saghkh ve uzun ya~am Bagl~ ve topluma hizmette artl~ Cocuklar iyin daha iyi ya~am ko~ullan Vatanda~hk bilincinin geli~mesi Mii~teri oiarak daha iyi karar verebilme Sosyal kenetlenme Ki~isel statiiniin yiikselmesi Teknolojiye uyum saglama ve Daha fazla hobi ve bo~ zaman kullanma becerisinin geli~imi aktiviteleri Tablo 1.5 Bazl iilkelerde devlet iiniversitelerindeki reel ogrenim iicretlerinin kamu k ayna kl arm d an ogrenci 'b a~ma yapl I an h arcama I ara oranl. Reel DcretlYapilan Reel DIke DIke Harcama (%) DcretIY apilan Harcama (%) Letonya 75 Kolombiya 10 B ulgaris tan 42 Estonya 9 Avustralya 30 laponya 9 ~ili 26 Cin 9 lamaika 25 Polonya 7 Endonezya 25 Malezya 6 Vietnam 23 Cek Cumhuriyeti 5 Kore 23 Tayland 5 ispanya 20 Hindistan 5 israil 20 Pakistan 4 Slovenya 19 MlSlr 4 Litvanya 18 Sri Lanka 3 Kosta Rika 16 Honduras 3 ABD 15 Bolivya 3 Filipinler 15 Macaristan 2 Barbados 15 Guatemala 2 Kenya 12 Tiirkiye 2 NtjJal 10 Fransa 1 Kaynak: Priorities and Strategies/or Education, The World Bank, Washington, D.C., 1995 ve Giiriiz, K., "Diinyada ve Tiirkiye'de Yiiksekogretim", bsym Yay. No Ytiksekogretimin devlet kurumlannda da reel ogrenim ticretine tabi kiimmasl giderek yaygmla~maktadlr. BaZI tilkelerde uygulamaya konulan reel ogrenim ticretleri Tablo 1.6'da gosterilmi~tir. 8

13 Tablo 1.6 Bazl iilkelerde uygulamaya konulan reel ogrenim iicretleri. Ulke Ogrenim Ucreti Avustralya $ Birle~ik Kralhk $ <;in 888 $ Hollanda $ Yeni Zelanda $ Kaynak: A. Wagner, Costs and Financing of Tertiary Education: OECD Trends and New Perspectives, The World Bank, Washington, D.C., June 22, Burada ilgin9 olan iki nokta bulunmaktadlr. Bunlardan birineisi, Birle~ik Kralhk'taki uygulamamn muhafazakar hiikiimet zamanmda planlanmasma kar~m, ogrenim iieretine her zaman kar~l 91kml~ sosyal demokrat hiikiimet zamamnda hayata ge9irilmesidir. ikineisi ise, <;::in'deki ogrenim iieretinin fert ba~ma milli gelirin birka9 katl olmasldlr. <;::in'deki bu uygulamayla, ogrenim iieretlerinin hareamalan kar~llama oram, Tablo 1.5'deki % 9 diizeyinden % 20'ye yiikselmi~tir. Reel ogrenim iiereti uygulamasl, eski Sovyet Blogu iilkelerinde de giderek yaygmla~maktadlr. Reel ogrenim ucretinin Jirsat e!jitligini zedeleyerek Ulkenin toplumsal dengelerini bozmamasl baklmmdan dikkat edilmesi gereken noktalar!junlardlr: Reel ogrenim iieretinin yanmda, ba~anh ve muhta9 ogreneiler i9in kar~lhkslz burs; diger ogreneiler i9in ise, bor9 alabilme imkanlan mutlaka meveut olmahdlr. Bon;lara uygulanaeak geri odeme siireleri ve faiz oranlan tieari faizlerden dii~iik, aneak geri toplama i9in yapilaeak-hareamalan fazlaslyla kar~llayaeak diizeyde olmahdlr. Muhta(: ogrencilerin belirlenmesi, bor(:lara uygulanacak Jaiz oranlarmdaki hakkaniyet ol(:usu ve geri odeme mekanizmalan gibi hususlar bir(:ok Ulkenin gundemindedir. Mezuniyetten sonra vergi siir~arjl uygulanmasl ve iilkemizdeki YURTKUR e~degeri bir ka~nu kurumunun veya iiniversitelerin garantisi ve kismi siibvansiyonu ile tieari bankalann da bu ama9la devreye sokulmasl, bu alandaki onemli yeni uygulamalardlr. Yiiksekogretimde serbest pazar ekonomisi 90ziimlerinin ikineisi ozel yiiksekogretim kurumlanmn yaygmla~masldlr. Ozel yiiksekogretim kurumlanmn bazl iilkelerin yiiksekogretim sistemleri i9indeki payl $ekil 1.3'te gosterilmi~tir. Buradan a91k(:a goruldugu gibi, ozel yuksekogretim kurumlarmm ancak zengin ulkelerde yaygmla!jabilecegi yolundaki goru!j de tumuyle ge(:ersizdir. Nitekim, bu ttir kurumlar ba~ta Romanya olmak iizere, eski Sovyet blogu iilkelerinde de giderek yaygmla~maktadlr. 9

14 Filipinler 85 Kore Endonezya Hindistan Hollanda Portekiz Peru $ili Romanya Tayland _-----_--34 _ _ > 25 l1li l1li I11III,17 Venezuela Fransa Bulgaristan Letonya Hong Kong ' Siovenya TGrkiye* gek Cumhuriyeti Macaristan Almanya Kaynak: Higher Education: The Lesson of Experience, The World Bank, Washington, D.C., 1994 ve Giiriiz,K., "Diinyada ve TIirkiye' de Yiiksekogretim", OSYM Yay. No Sekil 1.3 Ozel yiiksekogretim kurumlannlu bazl iilkelerin yiiksekogretim sistemleri i~inde kaylth ogrenci saylslu1u yiizdesi olarak payl * akademik yillllda bu oran illkemiz ic;in % 3,3 duro Geli~mi~ illkelerdeki ozel yuksekogretim kurumlan, daha ziyade, kar amaci giitmeyen vakiflar tarafllldan kurulmu~, yiiksek prestijli ara~tlrma universiteleri niteligine sahip kurumlardlf. Buna kar~tllk, geli~mekte olan illkelerdeki ozel yuksekogretim kurumlan ise, daha ziyade, kar amacl guden, klsa sureli mesleki ve teknik egitim kurumlan 10

15 niteligindedir.bu baklmdan, ozel yiiksekogretim kurumlarmm yaygmla$masmm arzu edilen sonuflarl verebilmesi ifin, aflk, $effaf ve net standartlar ile nitel ve nicel performans gostergelerine dayall akademik degerlendirme, kalite kontrol ve akreditasyon sistemlerinin kurulmasl zorunludur. Kamu kaynaklarmdan bu tilr kurumlara yapilacak yardim ve katkilann bu tlir standart ve gostergelere baglanmasl ka<;milmazdlr. Devlet yliksekogretim kurumlarmm kar~i kar~lya bulunduklan sorunlan <;ozme ve dar bogazlan a~mada serbest pazar ekonomisi kurallarma gore davranabilmeleri i<;in giri~imci yakla~imlarla kaynak <;e~itlendirmesine yonelmeleri, neredeyse tlim lilkelerde yliksekogretim glindeminin ana konulanndan biridir. Devlet yliksekogretim kurumlannm glinilmlizde kabul edilen gelir kalemleri ve bunlann kaynaklan Tablo 1.6'da gosterilmi~tir. Ancak, bir devlet yiiksekogretim kurumunun, bu tabloda gosterilen kaynaklarl degerlendirebilmesi Ifln vazgefilmez on ko$ul, kurumun tabi oldugu biitfe sistemi ile idari ve mali mevzuatm 0 kuruma, serb est pazar ekonomisinin getirdigi rekabet ortaml ifinde gereken bir;imde hareket edebilme imkanlarlnl saglamasldlr. 1.4 Biit~e Sistemi, idari ve Mali Mevzuat Yliksekogretimin kaynaklan ne kadar <;qitlendirilirse <;e~itlendirilsin, ozel yliksekogretim kurumlannm payi ne kadar artarsa artsm, yliksekogretimin finansmam, dogrudan ve dolayh yollarla bliylik ol<;lide kamu kaynaklanna dayanmaya devam edecektir. DolaylSlyla sorun, kamu kaynaklarmm en etkin ve en verimli bifimde kullamlmasl ve kurumlarm tabi oldugu idari ve mali mevzuatm gereken esneklikleri saglamas,d,r. Tablo 1.6 Devlet yiiksekogretim kurumlarmm gelir kalemleri ve kaynaklan. Kaynaklar Gelir Kalemleri Devlet (Vergi Ogrenciler Ticari Mezunlar UluslararaSI Miikellefleri) Ebeveynler Kurulu~lar HaYlfseverler Kurulu~lar Devletin Biit~e Vasltaslyla Dogrudan Katklsl --J Ogrencilere Yapiian Katkiiar Burslar 1-. ~..j..j..j Siibvansiyonsuz Krediler..j..j Siibvansiyonlu Krediler ~..j Mal ve Hizmet Uretimi Sertifika Programlan..j..j Dam~manhk..j..j..j Ara~tlrma-Geli~tirme ~ --J..j Mal Uretimi --J..j Laboratuvar Testleri..j..j Kira ve Faiz Gelirleri..j..j Bagl~lar..j..j ~ Bu hususlar, azellikle devlet yliksekagretim kurumlan baklmmdan son derece anemlidir. Dlinyada halen uygulanmakta olan blit<;e sistemlerini ba~hca dart ana grupta toplamak mlimklindlir: 11

16 1. Bir onceki YII yapilan odenek tahsisi tizerinde pazarhk edilerek anla~ma yontemi ile olu~turulan, <;ok saylda fasil ve kalemden olu~an btit<;e, 2. Ogrenci saylsl gibi girdi gostergeierine gore hazlrlanan btit<;e, 3. Mezun sayisi, mezunlann niteligi, yaylmlanan bilimsel makale ve tiretilen hizmetlerin niteligi gibi, <;lktl gostergelerine gore hazlrlanan btit<;e, 4. Devlet katklslmn dogrudan ogrencilere verilen vo~erlerin kaydolunan kuruma ibraz edilmesi sureti ile ogrencilerin tercihlerine gore kaynak tahsisi (voucher scheme). Yukanda ozetlenen btit<;e sistemlerinin uygulanmakta oldugu bazl tilkeler Tablo 1. 7'de verilmi~tir. B u sistemler arasmda en verimsiz olam, tilkemizde halen uygulanmakta olan birinci sistemdir. Bu sistem, kamu kaynaklarmm hem dagltlmmda hem de kullanzmmda a~lrl merkeziyet~i, biirokratik i#emleri ~ok yogun, smlrlaylcl, ~alt~anlarl ve iiniversite yoneticilerini motive etmeyen, yaratlclltgl engelleyen, iiniversitelerdeki akademik ortamla bagda~mayan bir yapldadlr. Bu olgu, iiniversitelerimizdeki ara~tlrma ve egitim-ogretim faaliyetlerinde beklenen ~agda~ uygulamalarz, ne yazlk ki olumsuz yonde etkilemektedir. Tablo 1.7 Bazl iilkelerde uygulanan biitc;e sistemleri. 1. Sistem 2. Sistem 3. Sistem 4. Sistem Arjantin Birle~ik Avustralya Sili Brezilya Kralhk Danimarka Cezayir Cin Finlandiya Fas Endonezya Hollanda Filipinler Fran sa israil Gana Guney Hindistan Afrika Honduras isve<; italya Japonya Kenya Kanada Nepal Macaristan Niier Nijerya Pakistan Norvec Panua Yeni Gine Vietnam Peru Sudan Tanzanya TURKiYE Urdun Venezuella Yemen Yunanistan Kaynak: Higher Education: The Lessons of Experience, The World Bank, Washington, D.C., 1994 ve Gtirtiz, K., "Dtinyada ve Ttirkiye'de Ytiksekogretim", 6SYM Yay. No Buna kar~lhk tum ileri tilkeler, girdi ve/veya <;IktI gostergelerine dayah torba btit<;e sistemine ge<;mi~lerdir. Bu sistemde devlet katkisi tek kalem olarak verilmekte, kurumlar diger kaynaklardan elde ettikleri gelirleri (ogrenim ticretleri dahil) devlet 12

17 katklsl ile birle~tirerek, faaliyetlerinin kapsam ve niteligine uygun harcama kalemlerine aynlacak odenekleri kendileri belirlemektedirler. Geli~mekte olan lilkelerde de bu yonde bir egilim vardlr. Ornegin, Arjantin'de 1997 yillllda 1,5 milyar ABD dolan olan toplam yiiksekogretim biityesinin % 13'ii, gostergelere dayah kisml torba biitye olarak dagltilml~ ve 70 milyon ABD dolan tutarllldaki odenek ogretim iiyelerine ara~tirma faaliyetlerindeki performanslanna gore yapiiacak ek odemelere aynlml~tir. 1997'de % 13 olan biityenin bu kismllllll, 2000 yillllda % 40'a ylkmasi hedeflenmi~tir. Yukanda ozetlenen serbest pazar yonelimleri Klta Avrupasl lilkeleri, Avustralya ve Japonya'ya, aym felsefi temeller iizerinde, ancak degi~ik ~ekillerde ve degi~ik oranlarda yanslml~tlr. Bilindigi gibi, 19. yiizyll ba~l ile 1980'li yillann ortalan araslllda geyen donem, yiiksekogretimin kurumsal sevk ve idaresi ile kurumsal yapilarllllll ~ekillendigi donemdir. Devlet bu donemde, Klta A vrupasl lilkelerinde dilzenleyici bir rol iistlenmi~, yiiksekogretimde akademik oligar~i ile devlet bilrokrasisi araslllda dengeye dayah, biirokratik bir diizen kurmu~tur. Ancak, serbest pazar yonelimlerinin artmasllla paralel olarak, Klta A vrupasl lilkelerinde de devletin yiiksekogretimdeki row, siireyleri diizenlemekten (regulatory state), kurumlann girdi ve ylktllanm degerlendirerek, bunlara gore kaynak tahsis eden degerlendirici (evaluative state) bir ~ekle donii~mii~tiir. Bu degi~iklige paralel olarak, ozellikle ABD ve bir olyiide de Birle~ik Kralhk'ta eskiden beri varolan giri~imcilik ve i~letmecilik, Klta Avrupasl lilkelerinin yiiksekogretim kurumlanna da yeni kavramlar olarak girmeye ba~laml~tlr. Diizenleyici devletten, degerlendirici devlete donii~iimii, bakimllldan ~u ~ekilde ozetlemek miimkiindiir: Klta A vrupasl iilkeleri DUZENLEyiciDEVLET DEGERLENDiRici DEVLET SEVK VE idare AynntIh kanun ve yonetmelikler Amaylar ve hedefler Merkezde karar... Kurumda kararlar Sembolik rektor... Giiylii rektor Sadece ogretim iiyeleri... Tiim ilgililer ve payda~lar KAYNAK TAHSisi Aynntlh biitc;e... Torba biitye. Faktiltelere tahsis... Kuruma tahsis Bir onceki ylla gore veya girdilere bagh... Girdi ve ylktiiara bagh KURUMSAL Y API Devlet Kurumu... Devlet kurumlanmn yanmda ozel kurumlar Rekabet yok... Dike ve diinya olyeginde rekabet ~~yna~lar~.n yog~ kamusal.... ~... Kaynak yaratmanm te~viki Ogrenlm ucretslz... Reel ogrenim iicreti Bilrokratik ve oligar~ik... Giri~imci ve toplum ve pazara duyarh 13

18 Tlim bu geli~meler goz online ahndlgmda, devlet liniversitelerimizin gerek egitimogretim, gerekse ara~tlrma-geli~tirme faaliyetleri bakimmdan yagm gerektirdigi evrensel kalite dlizeyine ula~abilmeleri ve bilimsel, teknolojik ve sosyoekonomik geli~melere gore kendilerini siirekli olarak yenileyebilmeleri iyin yiiksekogretimde sagllkll bir rekabet ortaml olu$turulmasmm $art ve artlk kapmlmaz oldugu ar1kra goriilmektedir. Boyle bir ortamm olu$turulmasl irin gereken on ko$ul ise, devlet iiniversitelerimizin yurtdl$mdaki iiniversitelerin ve vakil iiniversitelerimizin sahip oldugu idari ve mali yetkilere sahip olmalandlr. 1.5 Kalite, Verimlilik, Kurumsal ve Ki~isel Olarak Topluma Kar~1 Sorumlu Kdmma Toplumsal ya~amda yok onemli rolleri olan ve kamu kaynaklan kullanan yliksekogretim kurumlarmm topluma kar~l daha fazla sorumlu kilmmalan yoniindeki egilim 80'li yillardan itibaren giiylenmeye ba~laml~tlr. 29 Mart 1985'de Birle~ik Kralhk'ta Sir Alex Jarrat Ba~kanhgmda bir komite tarafmdan hazlrlanarak bu iilkenin RektOrler Komitesi'ne (Committee of Vice Chancellors and Principals - CVCP) sunulan Report of the Steering Committee for Efficiency Studies in Universities ba~hkh rapor, bu baklmdan diinya yiiksekogretim tarihinde onemli bir kilometre ta~l olarak kabul edilmektedir. Nitel ve nicel performans gostergeleri deyimleri ilk kez Jarrat Raporu adl verilen bu raporda kullamlml~, bu tilr gostergelerin kalite ve verimliligi ol<;mede kullamlmasl, rektoriin akademik liderlik vasfl yanmda kurumun ba~hca icra orgam olmasl ve modern finansal yonetim tekniklerinin iiniversitelerde yaygmla~tlfllmasi gibi onerilere raporda yer verilmi~tir. Jarrat Raporu 'nun yaymlanmasmdan bugiine kadar ge<;en onbe~ yll iyinde akademik degerlendirme, kalite kontrol ve teminah ve akreditasyon tum iilkelerde yiiksekogretimin giindemine girmi~tir. Biryok iilkede bu amaylara yeni kurum ve kurulu~lar olu~turulmu~ ve yontemler geli~tirilmi~, ABD ve Birle~ik Kralhk gibi bazi lilkelerde iiniversiteler egitim ve ara~hrma faaliyetlerine gore degerlendirilerek slfalanml~, bu slralamalann periyodik olarak kamuoyun duyurulmasl rutin hale gelmi~ ve nihayet bir yok iilkede kaynak tahsisi performans gostergeleri ile ili~kilendirilmeye ba~lanml~t1r. Ozellikle ara~f1rma fonlarmm daglflml, neredeyse tamamen kurumlarm ve ogretim iiyelerinin miinferit performanslarma endekslenmi~tir. Akreditasyonu <;qitli ~ekillerde tammlamak miimkiindiir. Olkemiz iiniversitelerinin de iiye oldugu, bugiinki adl A vrupa Oniversiteler Dernegi (European Universities Association, EUA), daha onceki adl Avrupa RektOrler Konferansl (Standing 14

19 Conference of Rectors, Presidents and Vice-Chancellors of the European Universities, CRE) olan uluslararasl kurulu~un kabul ettigi tamma gore: "Akreditasyon kabul edilmi$ standartlara uygun ve donemsel olarak yapt/an akademik degerlendirmeler sonucunda bir kurumun kalitesi hakkmda formel olarak yapllan yazdi beyandlr. KlsacaSl, akredite edilmi~ bir yilksekogretim kurumu, faaliyetlerini belirli standartlara gore yilrilten ve belirli bir kalite dilzeyinin ilzerinde ogrenci yeti~tiren ve ara~tlrmalar yapan hir kurumdur. Ba~ka bir ifadeyle, akreditasyon akademik degerlendirmelerin nihai sonucu olup, ba~hca i~levleri kalite kontrolil ve kalite teminatldlr. ABO'nde akredite olmaml~ bir yilksekogretim kurumu kamu kaynaklanndan mali destek alamadlgl gibi, mezunlannm i~ bulma imkanlan son derece klslth, mesleklerini icra etmeleri ise esasen yasaktlr. ABO halen akreditasyonun tam anlamlyla uygulandlgl tek illkedir. A vrupa illkeleri ise henilz akademik degerlendirme ve "yumu$ak" kalite kontrolil ve kalite teminatl a~amalarmda olup, bir yok A vrupa illkesinde bu amayla kamu kurumlan kurulmu~ ve kamu kaynaklanndan tahsis edilen biltyeler bu i~lemlerle bir olyilde ili~kilendirilmeye ba~laml~tlr (Bkz. Sursock, A., "Towards Accreditation Schemes for Higher Education in Europe?", CRE, 17 January 2001). Diploma denkligi veya diplomalarm kar~lhkh olarak tamnmasl, bir illkeden alman bir diplomamn ba~ka bir illkede bir ilst dereceye yonelik programa kabul edilmeye veya i~ bulmaya imkan vermesidir. Belirli standartlan sagladlgl belgelenmeyen kurumlarm diplomalannm tamnmasl tabi ki soz konusu degildir. Akademik degerlendirme, kalite kontrol ve teminatl ve akreditasyonun onemi, i~ gilcilniin de giderek kilreselle~tigi dilnyamlzda bu baklmdan da bilyilk onem ta~lmaktadlr. Kureselle$en dunyamlzda bu tur akademik degerlendirme, kalite kontrol ve teminatl ve akreditasyonun uluslararasl hoyutlar kazanmasl muhtemel bir geli$medir. Zira, i~gucunun uluslararasl hareketliligi artml~, ulusal dilzeydeki ~irketlerin transnasyonalle~mesi sonucunda ilretim ve Ar-Ge faaliyetleri bir illke yerine, birbirini tamamlayan paryalar halinde, birden yok illkede yapilmaya ba~lanml~tlr. Tilm illkelerde kaliteyi artlrma yonilndeki yabalar a~aglda odakla~maktadlr: slralanan konular ilzerinde Etkili ogretim yontemlerinin geli~tirilmesi, ye~itli te~vik (performansa bagh ek odeme) ve mileyyidelerle (azalan silrekli i~ garantisi) ogretim elemanlanmn ogretici ve ara~tmcl niteliklerinin yilkseltilmesi, Kiltilphane, laboratuvar, te<;:hizat, bilgisayar ve internet baglantlsl gibi ogretim, ogrenme ve ara~tlrma altyaplsmm geli~tirilmesi, Kaynaklann ekonominin ihtiyay duydugu daha geyerli alanlara yoneltilmesi, bu amaca uygun milfredatlan olan yeni egitim programlannm geli~tirilerek uygulamaya konulmasl, Ogretim programlan ile ara~tlfma faaliyetlerinin, kurumun misyonuna uygun bir bi<;imde, entellektilel derinliginin ve disiplinlerarasl geni~liginin artmlmasl, 15

20 Nisbi olarak azalan kamu kaynaklan ve artan rekabet kar~lsmda, kurumun misyon ve ama<;lanna uygun idari te~kilatl ile kaynak yonetiminin kurularak etkin bir bi<;imde i~letilmesi. 1.6 Y aplsal Degi~iklik Yukanda slralanan hususlar, ozellikle tiniversitelerin klasik yapilarmda koklli deg;i~iklikleri gerektirmektedir. Ogretim tiyelerinin yanmda, ozellikle mali kaynak yonetiminde uzmanla~ml~ profesyonellerle, ogrencilere yonelik beslenme, bannma, saghk, ktilttir ve spor hizmetlerinde gorevli uzmanlar ve kurumun tirettigi mal ve hizmetleri pazarlayan ki~iler, giderek artan bir ~ekilde yonetimde yer almakta ve bu tlir faaliyetlerin gerektirdigi idari birimlerin aglrhgl artmaktadlr. Ote yandan, egitim ve ara~tuma faaliyetlerinin giderek disiplinlerarasl nitelik kazanmasl, geleneksel ktirsti, boltim ve faktilteler arasmdaki katl disiplin smulanm ortadan kaldumakta, bunlann yanmda, <;e~itli disiplinlerden gelen ki~ilerin olu~turdugu ge<;ici ve stirekli gruplann onemi artmaktadlr. i<;inde bulundugumuz ve gorunur gelecekte ge<;erliligini koruyacak olan sosyoekonomik ve teknolojik konjonkttirtin gerektirdigi ytiksekogretim mezunu ki~ilerde aranan temel nitelikler ~unlardlr: Disiplinlerarasl proje gruplannda <;ah~abilme yetenegi, S orun <;ozebilme ve analitik dti~tinme yetenegi, Kendi dilinde ve en az bir yabancl dilde yazlh ve sozlli ileti~im yetenegi, Bilgisayar okuryazarhgl, Bir mesleki alanda derinlik yanmda ilgili bir yan alan ile degi~ik bir alanda geni~lik (ornegin, makine mtihendisligi ogrencisinin <;evre veya yazlhm gibi ilgili bir yan alan ile iktisat gibi degi~ik bir alanda dersler almasl gibi). Bu nedenlerle, ileri tilkelerdeki lisans programlan stirekli olarak degi~tirilmekte ve ogretim liyeleri bu degi~iklikleri uygulamakla ytiktimlti kilmmaktadlr. Soz konusu degi~ikliklerin ana hatlanm ~u ~ekilde ozetlemek mlimktindtir: Programlann ana dal (major) ve en az bir yan dal (minor) ~eklinde dtizenlenmesi, Mtifredatlar ve ders i<;eriklerinde grup <;ah~masml i<;eren proje ve tasanmlann aglrhgmm artmlmasl. Bilgisayar uygulamalarmm her dersin i<;erigindeki aglrhgmm artmlmasl, Alanlar ve disiplinler arasmdaki ortak derslerin artmlmasl, hatta diplomalann genelle~tirilmesi. Son yillarda, yliksekogretim kurumlanmn geleneksel yapllarmda en koklti degi~ikliklere yol a<;an unsur, ileri telekomtinikasyon ve bili~im teknolojilerine dayanan uzaktan egitim ve bilgiye ula~lm teknolojilerinde meydana gelen ba~ dondtirticti geli~melerdir. Uzaktan egitim, ogrencinin ogrenim stiresinin btiytik bir boltimtinde ogretmeni ile yliz ytize tern as halinde olmadlgl, egitim malzemesinin basllml~ yazlh metinler halinde 16

21 ve/veya diger medya ara<;lan vasltasl ile iletildigi ve ogrencinin ogretmeni ile, postayla gonderilen odevler, telefon, televizyon, bilgisayar ve video gibi ara<;larla ileti~im kurabildigi, egitim teknolojilerinin hlzla artan bir yogunlukta kullamldlgl bir ogretim ttirti olarak tammlanmaktadlr yllmda mektupla ogretime ba~layan uzaktan egitimde, daha sonralan telefon, televizyon ve video yogun olarak kullamlmaya ba~lanml~tlr. Bu ttir ogretimin kurumsalla~ml~ ilk ornegi, orgtin ytiksekogretime devam etme olanagl bulamayan yeti~kinlerin egitimi amaci ile 1969'da ingiltere'de kurulan ve herkese a<;lk oldugu i<;in Open University (A<;lk Universite) ad! veri len tiniversitedir. Bu tiniversitenin halen ogrencisi vardlr. Ttirkiye'deki ilk uzaktan egitim uygulamasl 1974 yllmda Milli Egitim Bakanhgl'na bagh olarak faaliyete ge<;irilen Y A YKUR ile ba~layan mektupla ogretim olup, 1981 yllmda bu kuruma kaylth ogrenci saylsl 1 O.OOO'e yakla~ml~ idi. Bu ogrenciler daha sonra Anadolu Oniversitesi'ne bagh faaliyete ge<;irilen ve ingiltere'deki ornekten esinlenerek A<;lkogretim Faktiltesi adl verilen faktilteye devredilmi~tir. A<;lkogretim Faktiltesi halen esas olarak posta ve televizyondan yararlanarak uzaktan egitim yapan bir kurumdur. Uzaktan egitim yontemi halen ~u ama<;larla kullamlmaktadlr: Ki~ilere geli~en teknolojilerin gerektirdigi yeni bilgiler vermek veya genel ktilttirlerini geli~tirmek amaclyla meslek i<;i egitim, i~ ba~mda egitim gibi stirekli egitim veya sertifika programlan uygulamak, Bir ytiksekogretim kurumunda mezuniyet i<;in gereken kredilerin bir kismlm vermek tizere mtinferit dersler vermek, Bir tiniversite i<;inde bazl dersleri merkezi olarak vermek; konsorsiyumlar vasltaslyla derslerin bir klsmml ortak olarak vermek; kaynak ya da i<;erik bakimmdan ytiz ytize (orgtin) egitime destek olmak, Tamamen uzaktan egitimle diploma vermek. <;ok yakm bir ge<;mi~te bilgisayar ve telekomtinikasyon teknolojilerinde meydana gel en ba~dondtirticti geli~meler, bu iki alam artlk bir btittin olarak birle~tiren bilgi teknolojilerini dogurmu~tur. Bilgi teknolojileri uzaktan egitimi gtintimtizde derin bir ~ekilde etkilemektedir. Internet artlk siiper bir bilgi otoyolu, World Wide Web ise Merkezi Sanal Bilgi ve Dokiimantasyon Merkezi olarak nitelendirilmektedir. Posta, televizyon, video ve hatta dti~tik kapasiteli ki~isel bilgisayarlar dahi artlk ilkel uzaktan egitim ara<;lan olarak kabul edilmekte, bunlann yerlerini, CD-ROM, multi medyah ki~isel bilgisayarlar, ki~ilerin kendi tempolanna gore ogrenmelerine imkan veren geli~mi~ ki~isel bilgisayarlar, kablolu televizyon, sistemleri, aglara baglanabilen i~ istasyonlan, video konferans sistemleri, elektronik haberle~me ve uydu tizerinden irtibatlandmlan e~ zamanh (synchronous) elektronik ktirsti (verici) ve elektronik smlflar (ahci) almaktadu. Ozetle, mektupla ogretime ba$fayan uzaktan egitimin yerini artlk ileri bilgi teknolojilerinin kullamldlgl sanal (virtual) veya siber (cyber) egitim, kitap raflarmdan olu$an kiitiiphanelerin yerini, merkezi dijital kiitiiphaneler almaya ba$faml$tlr. Ttim bu geli~meler uzaktan egitime de yanslml~tlr. ileri telekomtinikasyon ve bili~im teknolojilerine dayah uzaktan egitim konusundaki son geli~meler Boltim 6.3'te ozetlenmi~tir. Uzaktan egitim ile ilgili dikkat <;ekici ge1i~melerden biri de, ytiksekogretim kurumlannm yanmda, bir<;ok ticari kurulu~un kar amaclyla bu sekwrde faaliyet gostermesidir. ABD'de 1996 Yill ile 1998 doneminden bu yana 1,7 17

22 milyar dolar tutarmda risk sermayesi bu sektore girmi!jtir. Klsacasl, lise sonrasi egitim ABD'de ba:jll ba!jma bir endustri haline gelmi!jtir; bu sektorde 1998 YIlt itiban ile ydda 300 milyar dolar harcanmaktadlr. DokllZYUZ Yllllk bir kurum olan universite, bu sure i~inde geli!jen bilim ve teknoloji ve toplumsal ihtiya~lara gore kendi kendine surekli olarak yenileyebilmi!j ve toplumdaki prestijli konumunu koruyabilmi!jtir. Ancak, gunumuzde iiniversite, ileri bilgi teknoiojilerinden kaynaklanan, bamba!jka turde bir yapllanma ihtiyaci ile kar!jl kar!jlyadlr. Yeni teknolojilerin cografi smlr tammamasl nedeniyle, bu geli!jmeye ayak uyduramayan kurumlarm, i:jlevlerinin onemli bir k,smml yitirmeleri ka~mllmazdlr. Zira, ABD'nin en elit tiniversitelerine dahi kaylt i<;in gelen ogrenciler artlk <;e~itli uzaktan egitim yontemleriyle aldlklan dersler i<;in kredi verilmesini talep etmektedirler. Klsa bir sure i<;inde, bir tilkenin ogrencileri ba~ka bir tilkenin kurum veya kurulu~lannda uzaktan egitimle aldlklan dersler i<;in kredi talep edecekler, hatta diploma ibraz edeceklerdir. Uzaktan egitimde akademik degerlendirme, kalite kontrolti ve akreditasyon, dtinya yiiksekogretim gtindeminin ba~ slralarmda yer alan konular arasmdadlr. Geli~mekte olan tilkelerdeki uzaktan egitim uygulamalan ile geli~mi~ tilkelerdeki uygulamalar arasmda temelde onemli bir fark bulunrnaktadlr. Birinci grup tilkelerdeki uygulama daha <;ok <;ag ntifusuna yonelik ve nispeten eski teknolojilere dayahdlf. Buna kar~lhk, geli~mi~ tilkelerdeki uygulama ise, daha <;ok ileri teknolojilere dayah olup, orgtin egitimde etkinlik ve verimliligi artumak amaclyla veya yeti~kinlerin stirekli egitimi i<;in kullamlmaktadlr. iieri teknolojiye dayah uzaktan egitimin <;ag ntifusunun egitiminde orgtin egitimi tamamen ikame edecegini dti~tinmek, en azmdan ~imdilik ger<;ek<;i bir yakla~lm olarak gorunmemektedir. ileri teknolojiye dayah uzaktan egitimin diger bir onemli niteligi ise, bu uygulamalarda tiniversitelerin ticari kurulu~larla i~birligi yapmasmm gerekliligidir. idari ve mali mevzuatl bu tur i!jbirligine elvermeyen iilkelere ileri teknolojiler de dayab uzaktan egitimin yaygmla!jmasl zordur. 1.7 Bologna Deklarasyonu Ba~ta ABD olmak tizere, Anglo-Sakson tilkelerindeki devlet tiniversiteleri, Klta A vrupasl tilkelerindeki tiniversitelere kiyasla toplum ve pazann ihtiya<;lanna <;ok daha duyarh ve idari ve mali konularda <;ok daha fazla yetki ve esnekliklere sahip kurumlardlr. Bu nedenlerle, ABD'den ba~layarak zaman i<;inde yeni bir tiniversite yonetim modeli ortaya <;lkml~tlf. Giri!jimci Universite adl verilen bu modelin ideal halinde, universite kendine tahsis edilen kamu kaynaklarmi, sahip oldugu her tiirlii tesis, tefhizat, bilgi birikimi ve insangucunu miite!jebbis bir yakla!jlmla degerlendirerek yarattlgl kaynaklar ve ogrencilerden aldlgl reel ogrenim ucretleri ile birle!jtirerek faaliyetlerinin kapsam ve niteligine uygun kendi gider butfesini kendi yapabilmektedir. 18

23 Devletin rolunlin duzenlemeden degerlendirmeye donu~mesine paralel olarak, ba~ta isvey ve Hollanda olmak lizere, Klta A vrupasl Ulkelerinde de giri~imci universite modelinin biryok unsuru iiniversitenin sevk ve idaresine ve giinliik i~leyi~ ve yonetimine yanslmaya ba~laml~tlr. Devletin yiiksekogretimdeki roliiniin diizenlemeden degerlendirmeye donii~iimiinii, iiniversitenin sevk ve idare sisteminde devlet biirokrasisi ile akademik personelin aglrhgmm azalmasl, buna kar~lhk toplum ve pazarm etkisinin artmasl ~eklinde de ifade etmek miimkiindiir. Her iiniversite ogretim iiyesinin gonliinde yatan kurumsal yapl, Vilhelm von Humboldt'un tasarlaml~ oldugu, isteyen ogretim iiyesinin istedigini ogrettigi ve ara~tlrdlgl ve isteyen ogrencinin de istedigini ogrendigi ve kollegyal bir yonetim anlayi~llla dayah iiniversite modelidir. Bu nedenle, giri~imci iiniversite modelinin bu ayldan sakmcah oldugu, von Humboldt'un hayal ettigi tiir kurumlann gerekliligi ve bu tiir kurumlarm kamu kaynaklarmdan desteklenmesinin gerektigi, ancak kamu kaynaklarma bu olyiide baglmh olunan bugiinkii ko~ullarda arzu edilen dlizeydeki iiniversite 0zerkliginin maalesef mumkiin olamayacagl yoniindeki gorii~ler oldukya yaygmdlr. Devletin i~levi siireyleri dlizenlemeden ylktilan degerlendirmeye donii~iirken, tiim Ulkelerde biirokratik ve/veya oligar~ik modelden piyasa veya giri~imci modele geyi~ siirecinin ba~ladlgl bir geryek oldugu gibi, gelir kaynaklanmn ye~itlendirilmesinin ozerkligi artiracagl yoniindeki gorii~ler yok daha yaygmdlr. Nitekim, Alman, Franslz, ingiliz ve italyan egitim bakanlanmn 25 Ekim 1998 tarihinde imzaladlklan Sorbonne Deklarasyonu ve bunu izleyen, 19 Haziran 1999'da A vrupa'daki 31 iilkenin egitim bakanlannca imzalanan Bologna Deklarasyonu ile uluslararasl diizeyde rekabet giiciine sahip bir A vrupa Yiiksekogretim Bolgesi (The European Higher Education Area) olu~turulmasl yoniinde siyasi irade ortaya konmu~tur. Bu amayla, diploma ve akademik derecelere ~effat1lk getirilmesi, ABD sistemine benzer ~ekilde lisans, yiiksek lisans ve doktora a~amalarmm benimsenmesi, ogrenci ve ogretim iiyesi hareketliliginin (mobility) te~vik edilmesi, ogrctim, yeti~tirme (training) ve ara~tlrmaya dayah entegre programlar geli~tirilmesi ve akademik degerlendirme ve kalite kontrol sistemleri kurulmaslllda A vrupa diizeyinde i~birligi yapilmasl temel ilkeler olarak benimsenmi~tir Avrupa genelinde ortaya konan bu gorii~ler kimine gore ABD sistemine ge~i~, kimine gore ise Avrupa iiniversitelerinin ozbenligine donii~en bir ifadesidir MaYls 2001 tarihlerinde Prag'da yapllan Avrupa Egitim Bakanlan toplantlsmda iilkemiz Avrupa Birligi biinyesinde yer alan ve iilkemizin de kulladlmma apk bulunan Sokrates ve Leonardo gibi egitim programlarmm etkin olarak yiiriitiilmesinde -;ok onemli bir yeri olan Bologna Deklarasyonu'na imza atan iilkeler arasma tam iiye olarak kabul edilmi~tir. Yiiksekogretim sistemimiz bu tarihte Bologna Deklarasyonunda yer alan dokuz ana hedefden bir klsmldl esasen yerine getirmi~ durumda idi. Bu tarihi takibe!l tiim maddelerde uyumun saglanmasl i~in ~ah~malar yiiriitiilmii~tiir. Universitelerimizde ogrenci konseylerinin kurulmasl ve temsilcilerin mevcut yasa -;er-;evesinde yonetime katilmalan, iiniversitelerimizde ulusal diizeyde akademik degerlendirme ve 19

24 kalite kontroliinii ama~layan yonetmeligin ~lkartilmasl ve uygulamanm ba~lat"masl bu dogrultuda atilan adlmlar arasmda en onemlileridir. Ttirk ytiksekogretimi ac;lsmdan son derece onemli olan bu geli!?me ile birlikte, tiniversite ogrencilerimiz ve ogretim elemanlanmlzm Avrupa'daki tiniversitelerle kar!?lhkh olarak gerc;ekle!?tirecekleri degi!?im programlarmda yogun bir!?ekilde yer almalan ve kendi konulannda ortakl~a ar~tmna ve uygulama projeleri geli!?tinne olanaklannm artmasl beklenmektedir. Ulkemiz tiniversitelerinin A vrupa ytiksekogretim Bolgesi i<;indeki yerlerini koruyarak, gerektirdiginde rekabet edebilmeleri, gerektiginde birbirleri ve diger A vrupa tiniversiteleri ile i!?birligi yapabilmelerinin ontindeki engel, giderek azalan btitc;e odenekleri ve id2.ri ve mali konularda tabi olduklan yagdl!?l klsltlamalardlr. Ytiksekogretimde ul~ilan bu ~amayl!?u!?ekilde ozetlemek mtimktindtir. Gtintimtiz tiniversiteleri artlk faaliyet alanlanm sadece kendi mensuplarmm deger yargllarma gore tespit etmekten ziyade faaliyetlerinin ttirlerini ve alanlanm toplumun gereksinim ve beklentileri ile kendilerine tahsis edilen kaynaklara gore belirleyen kurumlardlr. DolaYlslyla, c;agd~ tiniversite, toplumun her kesimi ile btittinle!?mi!?, faaliyetleri baklmmdan topluma kar!?l olan sorumlulugunu ne olc;tide yerine getirdigi denetlenen ve faaliyetleri toplum tarafmdan yonlendirilen, sahip oldugu her ttirlti fiziksel olanak, tesis, te<;hizat, bilgi birikirni ve insangtictinti giri!?imci bir zihniyetle degerlendirerek ek mali kaynak yaratan, modern i!?letmecilik teknikleri ile yonetilen fevkalade kann~lk yaplya sahip bir kurumdur. 20

25 Bolum 2 Turk Yuksekogretiminin Tarih~esi TUrk yuksekogretiminin tarihine ili~kin yaymlarm neredeyse tumunde, Sel<;uk Tilrklerinin 11. yuzyllda Bagdat'da kurduklan Nizamiye Medresesi ile Fatih Sultan Mehmet'in 1463'te kurdugu istanbul Medresesi'ne atif1ar vardlr. Ancak, islam iilkelerinin ve bu iilkelerdeki kurumlann, A vrupa'nm karanhk <;aglannda, daha onceki bilimsel birikimi muhafaza ettikleri, hatta bilime bazl katkllarda bulunduklan, bu birikimin Enduliis yoluyla A vrupa'ya ge<;tigi ve islam medreselerinin aym yolla Orta <;ag A vrupa'smdaki universiteleri etkiledikleri ne kadar dogruysa, bugunku Turk yiiksekogretiminin kokenlerini medreselerde aramak da 0 kadar yanh~tlr. Bugunku yuksekogretim kurumlanmlz, Batl'da oldugu gibi yuzlerce Yllhk bir sure<; i<;inde turlu degi~ikliklere ugrayarak ve hatta yer yer verilen buyilk mucadeleler sonucunda ~ekillenmemi~, tersine, daha once bu alandaki kurumlanmlzm yerine ge<;mek uzere, Batl'dan oldugu gibi aldlglmlz kurumlardlr. Batl turu yuksekogretim kurumlannm iilkemizdeki ilk ornekleri, 1773'te kurulan Milhendishane-i Bahri-i Humayun, 1795'te kurulan Muhendishane-i Berri-i Humayun, 1827'de kurulan Tlbbiye ve 1834'te kurulan Harbiye'dir. Ondokuzuncu yuzylhn sonuna dogru ve 20. yuzyllm ba~mda, Fransa'daki Grandes Ecoles'e benzer bir ~ekilde <;e~itli bakanhklara bagh olarak kurulan Miilkiye Mektebi (1877), Hukuk Mektebi (1878), Ticaret Mekteb-i Alisi (1882), Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Sahane (1882) ve 1909'da Muhendis Mekteb-i Alisi adl ile reorganize edilen Muhendishane ile ara kademe teknik personel yeti~tirmek amaclyla 1911'de kurulan Konduktor Mekteb-i Alisi iilkemizdeki Batl turu yuksekogretim kurumlannm diger ornekleridir. Bu kurumlann bazilan bugiinku istanbul Teknik Universitesi (itu), Marmara, Mimar Sinan ve YIldlZ Teknik Universitelerinin nuveleridir. 1863'te kurulan ve 1912'de muhendislik boliimleri eklenen Robert Kolej ise iilkemizdeki ilk Anglo-Amerikan turu yuksekogretim kurumu olup, bugunku Bogazi<;i Universitesi'nin nuvesidir. Giilhane Fermam'ndan klsa bir sure sonra modern bir universitenin kurulmasl, 1846'da zamanm Maarif Meclisi'nce kabul edilmi~ ve universite 1865'te a9ilml~tlr ve 1874'te iki kez reorganize edildikten sonra 1881'de kapanan universite, 1900'de Dar'iil-filnuni Osmani adl ile tekrar a<;llml~ ve yeni kurulan Ulum-i Aliye-i Diniye, Edebiyat, Ulum-l Riyaziye ve Tabiiye ~ubelerinin yamnda, daha once kurulmu~ olan Tlbbiye ve Hukuk mektepleri de Dariilfiinun'a baglanml~tlr. Cumhuriyet'in ilanmm hemen ardmdan ba~latllan egitim seferberligi ile yuksekogretim kurumlannm Anadolu'ya yayllmasmdaki ilk adlmlar atllmaya ba~lanml~ ve Ankara'da 1925'te Hukuk Mektebi, 1926'da Gazi Egitim EnstitUsu, 1930'da ise Ziraat Enstitilsu kurulmu~tur. 21

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU KaSIID 2005 ANKARA ONlvERSITESI BASIMEVI 2005 www.ankara.edu.tr iyindekiler BijIUm 1 Giris... 1 1.1 Btiyiime ve Kurumlar Arasmda i~levsel

Detaylı

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ Kemal Gürüz Atılım Üniversitesi 12 Mart 2012 Yirmi beş yaş üstü nüfus içinde ortaöğrenim görmüş olanların oranı, %. 2007.

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA~KANLIGI. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA~KANLIGI. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA~KANLIGI TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU Mart 1999 i(:indekiler BOIum 1 Giri~ BOIum 2 Tarihl;e Boliim 3 Universitelere Ba~vuru ve Yerle~tirme 3.1

Detaylı

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU. TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU KaSlll 2004 ANKARA UNlvERSITESI BASIMEVI 2005 www.ankara.edu.tr iyindekiler Boliim 1 Giris... 1 1.1 Biiyiime ve Kurumlar Arasmda i~levsel

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ

TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Ülke TÜRKİYE DEKİ YABANCI ÜLKE TEMSİLCİLİKLERİ Temsilcilik Türü Şehir Telefon Faks e-posta A.B.D. Başkonsolosluk Adana (0322) 346 62 62 (0322) 346 79 16 A.B.D. Büyükelçilik Ankara 455 55 55 467 00 19 A.B.D.

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 269.665.223,68 305.580.419,69 13,32 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 155.240.675,64 92.044.938,69-40,71 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var. AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var

UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var. AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var VİZE TABLOSU Pasaport Vize Tablosu MAVİ YEŞİL GRİ KIRMIZI ÜLKE UMUMA HUSUSİ HİZMET DİPLOMATİK MAHSUS DAMGALI A.B.D Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var AFGANİSTAN Vize Var Vize Var Vize Var Vize Var ALMANYA

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK Dünyada gelir dağılımındaki adaletsizliğin hangi boyutlarda olduğunu

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları

İÇİNDEKİLER. 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları. 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları İÇİNDEKİLER 1 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İthalat Rakamları 2 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları Yassı Ürünler İhracat Rakamları 3 2007-2008-2009-2010-2011 Yılları çelik borular İthalat-İhracat

Detaylı

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1

HALI SEKTÖRÜ. Mart Ayı İhracat Bilgi Notu. TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği. Page 1 2017 HALI SEKTÖRÜ Mart Ayı İhracat Bilgi Notu TDH AR&GE ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği Page 1 HALI SEKTÖRÜ 2017 MART AYI İHRACAT PERFORMANSI 2017 yılı Ocak-Mart döneminde Türkiye nin toplam ihracatı

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, DÜNYADA GELİR YOKSULLUĞU VE TÜRKİYE NİN KONUMU

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, DÜNYADA GELİR YOKSULLUĞU VE TÜRKİYE NİN KONUMU C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA GELİR YOKSULLUĞU VE TÜRKİYE NİN KONUMU Dünyada yoksulluğun boyutlarını bütünsel olarak görebilmek

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI TÜRK TEKNİK MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ SEKTÖRÜ

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI TÜRK TEKNİK MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ SEKTÖRÜ TÜRK TEKNİK MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ SEKTÖRÜ TÜRK MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ SEKTÖRÜ YILLAR PROJE SAYISI PROJE BEDELİ ($) KÜMÜLATİF PROJE BEDELİ ($) ORTALAMA PROJE BEDELİ ($) 2002 ve Öncesi 2.425 49.709.990.160

Detaylı

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF)

MÜCEVHER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) - (KÜMÜLATİF) ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 1 BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ 521.361.708,54 519.945.727,22-0,27 ALTINDAN MAMUL MÜCEVHERCİ VE KUYUMCU EŞYASI 2 IRAK 308.690.215,23 226.634.279,98-26,58 ALTINDAN MAMUL

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI. ( tarihi İtibariyle) Yayımlandığı Resmi Gazete

YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI. ( tarihi İtibariyle) Yayımlandığı Resmi Gazete YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI (21.01.2016 tarihi İtibariyle) Taraf Devlet Anlaşmanın İmza Edildiği Tarih Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih No Yürürlük Tarihi Vergiler Açısından

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

Vize Rejim Tablosu YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT. Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün)

Vize Rejim Tablosu YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT. Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Yok (90 gün) Vize Rejim Tablosu ÜLKE ÇİPLİ (UMUMA MAHSUS) PASAPORT YEŞİL (HUSUSİ) PASAPORT GRİ (HİZMET) PASAPORT LACİVERT (DİPLOMATİK) PASAPORT A.B.D AFGANİSTAN ALMANYA ANDORRA ANGOLA ANTİGUA-BARBUDA ANTİLLER ARJANTİN

Detaylı

İSTANBUL MADEN İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ)

İSTANBUL MADEN İHRACATÇILARI BİRLİĞİ MAL GRUBU ÜLKE RAPORU (TÜRKİYE GENELİ) TUZ 1 IRAK 3.665.673 4.904.225 33,79 TUZ 2 ROMANYA 882.243 1.341.776 52,09 TUZ 3 RUSYA FEDERASYONU 733.563 920.885 25,54 TUZ 4 KUZEY KIBRIS TÜRK CU 786.773 651.917-17,14 TUZ 5 MENEMEN DERİ SR.BLG. 476.010

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir.

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir. LEASING Leasing yatırımlara finansman sağlayan alternatif bir finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd ndığı işlemdir. Operasyonel Leasing ise genel olarak %70 finansman riski

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 12 17 Ocak 2016 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK YAPISI 3 2. FUAR SONUÇ ÖZET

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler NISAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 Genel Görünüm: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI

RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI KÜRESEL KRİZ VE TARIM SEKTÖRÜ RAKAMLARLA DÜNYA TARIMI İzmir Ticaret Borsası Ar-Ge Müdürlüğü Nisan 2014 İZMİR TİCARET BORSASI Sayfa 0 ÇALIŞMAYA İLİŞKİN NOTLAR Bu çalışmada yer alan istatistiklerden; Dünya

Detaylı

AYAKKABI İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

AYAKKABI İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ AYAKKABI İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER 1.1 Başvuru sahibi ve yerli üretimi

Detaylı

PISA EARGED PISA BÜLTENÝ 2 OECD MEB Eðitimi Araþtýrma ve Geliþtirme Dairesi Baþkanlýðý nýn Uluslararasý Öðrenci Deðerlendirme Programý (PISA-Programme for International Student Assessment) ile ilgili hazýrladýðý

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA1>KANLIGI

T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA1>KANLIGI ------------- T.e. YUKSEKOGRETiM KURULU BA1>KANLIGI TURK YUKSEKOGRETiMiNiN BUGUNKU DURUMU Mart 1998 ic;:indekiler BOI iim 1 G iri~ BOliim 2 Tarih~e BOIiim 3 Universitelere Ba~vnru ve Yerle~tirme 3.1 C;:e~itli

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Aralık Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Aralık ayında, Türkiye nin

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2016 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu TDH Ar&Ge ve Mevzuat Şb. İTKİB Genel Sekreterliği DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜMÜZÜN YILI MAYIS AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı mayıs ayında, Türkiye

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU

2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU 2013 TEMMUZ DIŞ TİCARET RAPORU A.T.S.O DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2013 TEMMUZ/

Detaylı

Hacettepe Universitesi Ankara-Tiirkiye. ile. Azerbaycan Devlet Medeniyet ve tncesanat Universitesi Bakii-Azerbaycan

Hacettepe Universitesi Ankara-Tiirkiye. ile. Azerbaycan Devlet Medeniyet ve tncesanat Universitesi Bakii-Azerbaycan Azerbaycan Devlet Medeniyet ve tncesanat Universitesi Akademik t~birligi ve Degi~im Protokolii K~lhkh i~birligini ve ortak aniayi~1 te~vik etmek ve geli~tinnek amaclyla, Hacettepe Universitesi, Ankara,

Detaylı

GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER

GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER AGUSTOS 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BILGISI: 691090 GTIP kodunun üst kodu olan 6910 GTIP koduna ait

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Deri ve Deri Ürünleri Sektörü Mart Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 04/ DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI yılı Mart ayında, Türkiye

Detaylı

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Murat DURAK Yönetim Kurulu Başkanı (Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği-TÜREB) md@enermet.com.tr www.tureb.com.tr 5 Mart, 2010 ANKARA 1 1. Giriş (TÜREB) 2. RES Projelerinin

Detaylı

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX 3. ELEX FUARI 25-28 EYLÜL 2014 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBUL FUAR MERKEZİ NDE SEKTÖRÜN EN ÖNEMLİ BULUŞMASINA İMZA ATTI 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında organize edilen ve

Detaylı

2013 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2013 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2013 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU A.T.S.O DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2013 NİSAN

Detaylı

2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU

2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU 2013 ARALIK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2013 ARALIK/

Detaylı

TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ

TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ Aralık - 2016 İÇİNDEKİLER 1. TÜRKİYE'YE VE DÖRT İLİMİZE GELEN ZİYARETÇİLERİN YILLARA VE AYLARA GÖRE DAĞILIMI... 1 1.1. TÜRKİYE'YE GELEN YABANCI ZİYARETÇİLERİN YILLARA VE AYLARA

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2015 YILI OCAK EYLÜL DÖNEMİ EV TEKSTİLİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ Ocak Eylül 2015 Dönemi Ev Tekstili Genel İhracatı 2015 Ocak - Eylül Dönemi KG M² USD EURO TL TOPLAM EV TEKSTİLİ İHRACATI 227.814.574 274.117.940

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU 2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 MART / TÜRKİYE

Detaylı

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİ ALIMI ULUS VE ULUSLARARASI SINAVLAR ÜLKE SINAV ADI MİNİMUM PUAN Uluslararası SAT 1 1000 Uluslararası GCE (General Certificate Examination) A Level 2 courses

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Enflasyon

Dünyada ve Türkiye de Enflasyon Dünyada ve Türkiye de Enflasyon Erdem Başçı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Doğuş Üniversitesi Mayıs 28 1 Sunum Planı I. Dünyada Enflasyon II. III. Türkiye de Enflasyon Türkiye de Para

Detaylı

Para Politikaları ve Finansal İstikrar

Para Politikaları ve Finansal İstikrar Para Politikaları ve Finansal İstikrar Ekonomi Yaz Seminerleri 211 Pamukkale Üniversitesi Doç. Dr. Erdem Başçı Başkan 22 Temmuz 211 Denizli 1 Sabit mi, değil mi? Sabit Kur Rejimleri Sabit Getirili Borç

Detaylı

2002 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

2002 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ World Energy Council CONSEIL MONDIAL DE L'ENERGIE Turkish National Committee COMITE NATIONAL TURC Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi 22 ENERJİ İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE 9. ENERJİ KONGRESİ ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

Detaylı

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

TARİHİ İTİBARİYLE YAPILACAK DEĞERLEMELERE ESAS OLMAK ÜZERE UYGULANACAK KURLAR HAKKINDA DUYURU Duyuru No : 2006/03

TARİHİ İTİBARİYLE YAPILACAK DEĞERLEMELERE ESAS OLMAK ÜZERE UYGULANACAK KURLAR HAKKINDA DUYURU Duyuru No : 2006/03 1 İstanbul, 06.02.2006 31.12.2005 tarihli döviz mevcudu (kasa, banka) ve dövizli alacak ve borç tutarlarının değerlenmesinde dikkate alınacak olan kurlara ilişkin 355 seri no.lu VUK Genel Tebliği ekte

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık No : 2011-008 Tarih : 20.01.2011 Konu : 2010 Yılı Değerlemelerine Esas Alınacak Dönem Sonu Kurlarına İlişkin Yayımlanan 404 Seri Numaralı VUK Genel Tebliği Bilindiği ve 130 Sıra No lu Vergi Usul Kanunu

Detaylı

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER Ali DİKİLİ Devlet Yardımları ve Ar-ge Dairesi Başkanı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler G.M. 2. DÜNYA TİCARET MÜŞAVİRLERİ KONFERANSI Ankara 5 Haziran 2012 1 DÖVİZ

Detaylı

TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ

TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ TÜ ROFED TÜRİ ZM BÜ LTENİ Ocak - 2017 Hazırlayan: Sezin Ulusoy İÇİNDEKİLER 1. TÜRKİYE'YE VE DÖRT İLİMİZE GELEN ZİYARETÇİLERİN YILLARA VE AYLARA GÖRE DAĞILIMI... 1 1.1. TÜRKİYE'YE GELEN YABANCI ZİYARETÇİLERİN

Detaylı

GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR

GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR HAZIRAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ GENEL KOD BILGISI: 130219 GTIP kodunun alt kodu oldugu 1302 GTIP koduna ait alt kodlar ve ürünler

Detaylı

Yurt Dışı Çalışma Dünyası

Yurt Dışı Çalışma Dünyası Yurt Dışı Çalışma Dünyası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın Yurt Dışı Teşkilatının

Detaylı

2016 KASIM DIŞ TİCARET RAPORU

2016 KASIM DIŞ TİCARET RAPORU 2016 KASIM DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 KASIM / TÜRKİYE

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ. (Sıra No: 380)

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ. (Sıra No: 380) SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 25.01.2008 Sirküler No: 2008/16 VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (Sıra No: 380) 22.01.2008 tarih ve 26764 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 380 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 3 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 12,8 artış göstererek 211 bin adet seviyesinde

Detaylı

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir?

Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? tepav Economic Policy Research Foundation of Turkey Yeni kanun teklifi neden yeterli değildir? Güven Sak 28 Şubat 2012 Çerçeve Ne yapmak istiyoruz? İnsan gücümüz dünyanın en büyük 10 uncu ekonomisi olma

Detaylı

2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2016 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2016 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

Küresel Girişimcilik Endeksi Türkiye 2014 Sonuçları

Küresel Girişimcilik Endeksi Türkiye 2014 Sonuçları Küresel Girişimcilik Endeksi Türkiye 2014 Sonuçları GEM Nedir? 1997 DE KURULDU VE KATKILARIYLA 2013 DE İLK DEFA BÖLGESEL BAZDA TÜRKİYE NİN GİRİŞİMCİLİK KARNESİ ÇIKTI. GEM Projesine Katılan Ülkeler Bangladeş

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

YOLSUZLUKLARIN ÖLÇÜLMESİ

YOLSUZLUKLARIN ÖLÇÜLMESİ Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 00. YOLSUZLUKLARIN ÖLÇÜLMESİ Yolsuzluklar sadece ülkemizin değil tüm dünyanın sorunu. Dünyanın her ülkesinde az ya da

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

Akaryakıt Pompa Fiyatları, TL

Akaryakıt Pompa Fiyatları, TL 5..7 3.3.7.8.7 3..7 3.3.8..8 3.9.8 8..9..9.8.9 7..9 3.7. 5.. 5.7....7...3.9.3.3. 8.7...5..5 9.8.5 3..5.3..7. 8....7 TL Cumhuriyet Halk Partisi 3 Temmuz 7 tarihinde benzin, motorin ve gazyağına kuruş, Ağustos

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını,. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSANİ YOKSULLUK İnsani yoksulluk (human poverty), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Detaylı

Yurtdışı temsilciliklerimiz - RUSYA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 29.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage

Yurtdışı temsilciliklerimiz - RUSYA. Seyahat Rehberi. Son güncelleme: 29.01.2015. 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Son güncelleme: 29.01.2015 1. esky.com.tr 2. Guide_homepage Seyahat Rehberi Uçuşlar Uçak bileti Bagaj Check- in ve uçuşa hazırlık Gümrük ve vize bilgileri Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ. (Sıra No :404)

SİRKÜLER RAPOR VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ. (Sıra No :404) SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 20.01.2011 Sirküler No : 2011 / 10 VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (Sıra No :404) 20.01.2011 tarih ve 27821 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 404 Sıra No.lu Vergi Usul

Detaylı

380 Nolu, VUK Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği. Seri, Sıra Numarası, No : 380 Sayılı Tebliğ, 22 Ocak Ocak 2008 SALI. Sayı : TEBLİĞ

380 Nolu, VUK Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği. Seri, Sıra Numarası, No : 380 Sayılı Tebliğ, 22 Ocak Ocak 2008 SALI. Sayı : TEBLİĞ 380 Nolu, VUK Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Seri, Sıra Numarası, No : 380 Sayılı Tebliğ, 22 Ocak 2008 22 Ocak 2008 SALI Resmi Gazete Sayı : 26764 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: VERGİ USUL KANUNU GENEL

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA

BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA Umut Oran Basın Açıklaması 12.5.2013 İşte görmezden gelinen IMF verilerinin ortaya koyduğu gerçek: EKONOMİDE MAKYAJ NAFİLE, BAŞARI HİKAYE BÜYÜMEDE 110, ENFLASYONDA 134 ÜLKE BİZDEN DAHA İYİ DURUMDA TÜRKİYE,

Detaylı

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ.

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ. SİRKÜLER NO:2014/12 23/1/2014 İçindekiler: * 2013 Yıl sonu döviz değerleme kurları. 2013 YIL SONU DÖVİZ DEĞERLEME KURLARI : Gelir İdaresi Başkanlığı nca 23 Ocak 2014 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan

Detaylı

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi 2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi İhracat: 2013 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan İhracatçı

Detaylı

AZERBAYCAN TIP UNivERSiTEsi. HACETTEPE UNivERSiTESi. arasmda. isnirligi PROTOKOLU. Madde 1

AZERBAYCAN TIP UNivERSiTEsi. HACETTEPE UNivERSiTESi. arasmda. isnirligi PROTOKOLU. Madde 1 AZERBAYCAN TIP UNivERSiTEsi ve HACETTEPE UNivERSiTESi arasmda isnirligi PROTOKOLU Madde 1 Bu protokol, Azerbaycan Tlbb Universitesi ve Hacettepe Universitesi arasmda i~birligini ve ili~kileri gliclendirmek

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler / Erasmus Ofisi

Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler / Erasmus Ofisi 1 2 Erasmus+ Programı, Avrupa Birliği tarafından 2007-2013 yılları arasında uygulanmış olan «Hayatboyu Öğrenme ve Gençlik» programı yerine, 2014-2020 yıllarında uygulanacak olan yeni programdır. 3 4 Ana

Detaylı

SIRA NO DÖVİZLER KUR (TL) 1 ABD Doları 2,3189. 1 Arjantin Pesosu 0,27135. 1 Arnavutluk Leki 0,02018

SIRA NO DÖVİZLER KUR (TL) 1 ABD Doları 2,3189. 1 Arjantin Pesosu 0,27135. 1 Arnavutluk Leki 0,02018 Geçici vergi uygulamasına ilişkin olarak yayımlanan 217 seri no lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, yabancı paraların ve yabancı para cinsinden olan borç ve alacakların değerlemesinin T.C. Merkez Bankasınca

Detaylı