ELEKTRİK TOPTAN SATIŞ PİYASASINDA TİCARET İMKANLARI ve HEDEF PİYASA YAPISI ÖZET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRİK TOPTAN SATIŞ PİYASASINDA TİCARET İMKANLARI ve HEDEF PİYASA YAPISI ÖZET"

Transkript

1 ELEKTRİK TOPTAN SATIŞ PİYASASINDA TİCARET İMKANLARI ve HEDEF PİYASA YAPISI Duygu KÜÇÜKBAHAR BEYGO Ali Yağmur AYDINLI Deloitte Danışmanlık A.Ş. ÖZET Türkiye elektrik piyasası, gerek arz ve talepteki artış, gerekse serbestleşme ve toptan satış piyasalarının gelişimi açısından en hızlı büyüyen ve dinamik piyasalardan bir tanesidir. Mevcut durumda Türkiye elektrik piyasasında faaliyet gösteren katılımcılar, elektrik ticaretini kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak yapmış oldukları ikili anlaşmalar veya ikili anlaşma piyasasını tamamlayıcı nitelikte olan gün öncesi ve/veya gerçek zamanlı dengeleme piyasası vasıtasıyla gerçekleştirmektedirler. Yeni ihtiyaçlar doğrultusunda sürekli gelişim ve değişim içerisinde olan elektrik toptan satış piyasasında; gün içi piyasası, türev piyasalar ve tezgah üstü piyasalar gibi yeni ticaret mecralarının oluşturulması ile birlikte, hedeflenen yapıya doğru önemli adımlar atılmış olacak ve piyasa katılımcıları bu şekilde portföylerini dengeleme, dengesizliklerini azaltma ve uzun vadede riskten korunma imkanı bulabilecektir. Bahsi geçen bu reform ve yapılanma süreci içerisinde, Türkiye nin mevcut koşulları ile piyasanın ve katılımcıların ihtiyaçlarının sağlıklı bir şekilde belirlenmesi ve yeni piyasa kurallarının bu doğrultuda tasarlanması ve uygulanması önem arz etmektedir. 1.GİRİŞ Türkiye elektrik piyasası, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunun yayınlandığı 2001 senesinden bu yana yoğun bir reform süreci içerisindedir. Bu kapsamda, elektrik üretim, dağıtım, iletim ve ticaret segmentlerinde yaşanan ayrışma ve yeniden yapılandırma süreçlerine ek olarak organize toptan satış piyasalarına ilişkin tasarım ve geliştirilme çalışmalarına başlanmış olup, Ağustos 2006 ayı itibariyle İkili anlaşmaları tamamlayıcı nitelikte ve gün öncesi dengeleme ile gerçek zamanlı dengelemeden oluşan faaliyetleri içeren dengeleme mekanizması ile dengeleme mekanizmasından ve/veya enerji dengesizliğinden doğan alacak ve borç miktarlarının hesaplanması ve ilgili alacak-borç bildirimlerinin hazırlanması işlemleri içeren uzlaştırma mekanizması hayata geçirilmiştir [1]. 1 Aralık 2011 tarihinde gün öncesi piyasasına ek olarak, teminat ve ödeme mekanizmalarının işletilmeye başlanması ile hedeflenen nihai piyasa yapısına bir adım daha yaklaşılmıştır. Bu mekanizma ile piyasa katılımcıları arasında nakit akışının sürekli bir şekilde sağlanmasına ve riskin katılımcılar arasında adil bir şekilde dağıtılması hedeflenmiştir. Mevcut durumda, Türkiye elektrik piyasasında faaliyet gösteren piyasa katılımcıları, elektriği ikili anlaşmalar piyasasında veya bu piyasayı tamamlayıcı nitelikte olan gün öncesi ve dengeleme güç piyasalarında satmaktadırlar.

2 Piyasa ve Sistem İşletmecileri tarafından işletilen bu piyasalara ek olarak, gün içi piyasası, türev piyasalar ve tezgahüstü piyasalar gibi yeni ticaret mecraları ile birlikte, piyasa katılımcılarının portföylerini dengeleme ve uzun vadede riskten korunma imkanı bulabileceği düşünülmektedir. Uzun vade (yıl) Orta Vade (ay) Kısa Vade (gün) Kısa Vade (Saat) Gerçek Zaman (Dakika) Finansal Riskten Korunma Gün Öncesi Gün İçi Üretim Tüketim Üretim - Tüketim Dengesi Dengesi Sistem Güvenliği Katılımcılar tarafından tahminlere dayalı ticaret (Türev ve Spot Piyasalar) Dengeleme Güç Piyasası ve Yan Hizmetler Şekil 1 - Hedeflenen Piyasa Yapısı Bu doğrultuda ikinci bölümde gün içi piyasalar, üçüncü bölümde türev piyasalar ve dördüncü bölümde tezgah üstü piyasalara ilişkin genel bakış açısı ve bu piyasaların avantajları sunulmaktadır. 2. GÜN İÇİ PİYASASINA GENEL BAKIŞ Gün içi piyasa, piyasa katılımcıları için gün öncesi piyasasına ek alış-satış imkanı yaratarak piyasadaki dengesizlik miktarını azaltmayı hedefleyen, piyasa katılımcıları için dengeleme amaçlı olarak kullanılan bir ara piyasadır. Sürekli ticaret ve ihale usulü olmak üzere iki ana uygulama yöntemi olan gün içi piyasası, gerçek zamanlı teslimattan birkaç saat öncesine kadar işletilmektedir. Bir diğer değişle gün içi piyasalarında piyasa katılımcıları, gerçek zamana çok yakın bir saatte tekliflerini güncelleme, iptal etme veya yeni teklif oluşturma gibi opsiyonlara sahip olmaktadırlar. Bu şekilde katılımcılara kısa vadede portföylerini dengeleme fırsatı sunmaktadır. Dengeleme mekanizmasının gün öncesi piyasasına ek, bir diğer bileşeni olarak işletilen gün içi piyasaların Türkiye de de kurulmasına yönelik çalışmaların yürütüldüğü bilinmektedir. Diğer yandan Türkiye deki mevcut elektrik piyasası koşullarında değerlendirildiğinde; yeni bir ticaret ortamı sunan gün içi piyasası ile elektrik ticaretinin desteklenmesi, katılımcıların gün öncesi piyasası kapsamında işlem görmemiş ürünlerinin değerlendirilerek, açık pozisyonların eşleşmesi fırsatı sunulması, gerçek zamana daha dengeli bir sistem bırakılarak sistem güvenilirliğine katkı sağlanması, arbitraj olanağı sağlanması, dengesizliklerin azaltılması gibi birçok faydası olduğu düşünülmekle birlikte sunduğu en önemli faydanın yenilenebilir kaynaklardan enerji üreten katılımcılar için olduğu düşünülmektedir.

3 Halihazırda Türkiye de toplam kurulu gücünün yaklaşık %12.1 ini yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan tesisler oluşturmaktadır [2] senesi itibariyle yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan tesislerin 78 tanesi, (yaklaşık 1760 MW toplam kurulu güce sahip enerji üretim tesisi) 2012 yılı için Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasına (YEKDEM) tabi olmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan diğer piyasa katılımcıları ise ürettikleri enerjinin ticaretini dengeleme piyasasında veya ikili anlaşmalar vasıtasıyla yapmaya devam etmektedir. YEKDEM e tabi olmayan ve gün öncesi piyasasında ticaret yapan bu piyasa katılımcıları etkin bir gün içi piyasası ile enerji teslimat zamanına daha yakın bir saatte üretim programlarını güncelleme ve portföylerini dengeleme imkanı bulacaktır. Bu şekilde gerçek zamanda oluşacak dengesizlik miktarı azalacak ve sistem güvenilirliğine katkı sağlanacaktır. Görüldüğü üzere, gün geçtikçe gelişen elektrik toptan satış piyasası yapısı içerisinde gün içi piyasası; başta yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapan tesisler olmak üzere, diğer birçok piyasa katılımcısı için dengesizliklerin azaltılmasına imkan sağlayacak bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. 3. TÜREV PİYASALARA GENEL BAKIŞ Piyasa katılımcılarının spot piyasadaki fiyat dalgalanmalarından korunarak risklerini yönetebilecekleri bir piyasa olan elektrik türev piyasalarının gelişimi hedef elektrik piyasa yapısının ve ticaret mekanizmalarının oluşması için önemli bir husustur. Türev piyasalar, genel olarak ilerideki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım satımının yapıldığı piyasalardır [3]. Bu piyasalar, elektrik fiyatlarının genel eğilimi ve gelecekteki olası fiyat beklentisi ve gelişimi hakkında güvenilir veri sağlarlar. Ek olarak piyasada belirli bir likidite oluştuğunda, teorik olarak yapılan talep ve fiyat tahminlerine ek olarak, piyasada referans fiyatlar da oluşmuş olacaktır. Türev piyasaların tarihsel gelişimine kısaca bakılırsa, ilk organize piyasanın 1848 yılında A.B.D. nin Chicago kentinde kurulan CBT (Chicago Board of Trade) olduğu görülmektedir. Piyasada ilk işlem gören kontratlar ise tarımsal ürünlere dayalı vadeli işlem kontratlarıdır. Tarımsal ürün fiyatlarının kendine özgü niteliği olduğu gibi, elektrik piyasasında da çok sayıda oyuncu bulunmakta, özellikle mevsimsellik gibi etmenler yıl içerisinde arz fazlalığı ve dolayısıyla düşük fiyatlara, bazı dönemlerde ise arz sıkıntısı ve yüksek fiyatlara yol açmaktadır. Bir sonraki sene ise yatırımlardaki gelişmeler, meteorolojik koşullar, yakıt fiyatları gibi birçok sebeple durum tersine dönebilmekte ve elektriğin fiyatı beklentilerin aksine daha farklı seviyelerde oluşabilmektedir. Bu durum da belirli bir olgunluk seviyesine erişmiş piyasalarda, fiyatların zaman içerisinde dalgalanmasına ve katılımcılar için ciddi bir fiyat riski oluşmasına neden olabilmektedir. Bu sebeple tarım ürünleri veya diğer emtialarda olduğu gibi, gün geçtikçe rekabete daha açık hale gelen ve serbestleşen elektrik piyasalarında da, özellikle piyasada faaliyet gösteren katılımcıların riskten korunmak (hedging) ve yatırımlarını daha güvenli bir şekilde gerçekleştirmek amacıyla türev ürünlere duyduğu ihtiyaç artmaktadır. Elektrik türev piyasalarında el değiştiren temel ürün çeşitleri vadeli işlem, alivre, opsiyon ve takas sözleşmeleridir. Vadeli işlem (futures) sözleşmeleri iki taraf arasında standart bir malın önceden belirlenen bir miktarda ve fiyattan belirli bir tarihte belirli bir yerde kullanılmak üzere

4 alımının veya satımının yapılacağına dair kontratlardır. Bu kontratlar standardize edilmiştir ve emtia veya finansal ürünler borsalarında işlem görebilir. [4] Alivre (forward) sözleşmeleri her ne kadar işleyiş bakımından vadeli işlem kontratlarına benzese de iki taraf arasında imzalanan özel anlaşmalardır ve standart değillerdir. Alivre sözleşmelerin en temel avantajı, alıcı ve satıcı taraflara ihtiyaçlarına göre vade, büyüklük, miktar, teminat vb. unsurları serbestçe belirleyebilme imkanını sağlamasıdır. Bu serbesti dolayısıyla sözleşmeler ticareti borsalar yerine tezgah üstü piyasalar üzerinden yürütülmektedir. [4] Opsiyon sözleşmeleri, vadeli işlem kontratlar gibi borsada işlem gören kontratlardır fakat vadeli işlem kontratlarından farklı olarak opsiyon kontratla alıcı; prim ödeyerek belirli bir zamanda, belirli miktardaki elektriği önceden belirlenmiş bir fiyatla alma ya da satma hakkını (opsiyonunu) elde etmiş olur. Alıcı, alım/satım hakkını kullanmayabilir. Fakat satıcı, hakkın kullanılma ihtimaline karşı alıcıya karşı yükümlülük taşımaktadır. Organize borsalarda işlem gören vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin standartlaştırılmasının en önemli nedeni piyasanın likit olmasını sağlamaktır. [4] Takas (swap) sözleşmeleri iki taraf arasında elektriğin önceden belirlenmiş bir süre içerisinde önceden belirlenmiş sabit bir fiyattan alınıp satılmasını sağlayan sabit koşullu kontratlardır ve genellikle faiz ve döviz riskine karşı yapılır. Swap kontratlar bir çok açıdan vadeli işlem sözleşme özelliklerini taşımakla beraber, sözleşme koşullarının taraflarca belirleniyor olması ve tezgah üstü piyasalarda işlem görmesi nedenleriyle vadeli işlem sözleşmelerden ayrılır. [4] Piyasa katılımcıları, türev piyasalarda yer alan bu ürünleri kullanarak, uzun vadeli kontrat alım ve satımı yapabilir ve sahip oldukları finansal riskleri ortadan kaldırma imkanına sahip olabilirler. Ayrıca türev piyasalar ile fiyatların genel eğilimi ve gelecekteki fiyat beklentisi hakkında bilgi edinilebilmekte, likiditenin artmasıyla piyasada sağlıklı bir nakit akışı sağlanabilmekte, gerçekçi fiyat oluşumu sağlanabilmekte ve piyasa hacminin büyümesiyle orta ve uzun vadede beklenti fiyatları uzun vadeli arz güvenliğine yönelik sinyal yaratacak kaliteye erişebilmektedir. Avrupa da enerji borsaları bünyesinde işletilen elektrik türev piyasaları, kuruluş aşamasında genellikle gün öncesi piyasası gibi spot enerji piyasalarını da işleten Piyasa İşletmecileri tarafından işletilmeye başlanmıştır. Bunlara bazı örnekler Powernext, Nordpool, APX-ENDEX olarak verilebilir. Diğer yandan, elektrikte türev piyasalarına katılım koşulları da ülkeler bazında farklılık göstermektedir. Vadeli işlem kontratların işlem gördüğü Polonya da, türev piyasalarına, sadece gün öncesi piyasasına katılan ve emtia türev piyasalarına da katılmak için gerekli özel koşulları sağlayanlar katılabilirken, bazı Avrupa ülkelerinde türev piyasalara brokerlar, bankalar, finans kuruluşları gibi şirketler de üye olabilmektedir. Kontratlar genellikle haftalık, aylık, 3 aylık ve yıllık bazda olup, baz yük ve puant yük için ticaret gerçekleştirilmektedir. Diğer yandan Türkiye elektrik piyasası, özellikle son yıllarda gerek yerli gerekse yabancı yatırımcılar açısından, artan elektrik talebi ve gelişen piyasa koşulları sebebiyle göz önünde olan piyasalardan bir tanesidir. Yukarıda bahsi geçen avantajları da değerlendirildiğinde, Türkiye de elektrik spot ve gün içi piyasalarından sonra türev piyasalarının da gelişimi, hedef elektrik piyasa yapısının ve elektrik ticaret mekanizmalarının oluşması için önem teşkil etmektedir. Bu şekilde, yatırımcılar için

5 daha güvenilir ve risklerini yönetebilecekleri, tedarikçiler için de spot piyasadaki fiyat dalgalanmalarından korunabilecekleri bir piyasa oluşacaktır. 4. TEZGAH ÜSTÜ PİYASASINA GENEL BAKIŞ Genel tanım itibariyle organize elektrik toptan satış piyasaları kapsamında yer almamakla birlikte, piyasa katılımcıları arasında ticaret yapılmasına imkan veren ve Almanya, Fransa, Hollanda gibi birçok Avrupa ülkesinde işletilen bir diğer mekanizma da tezgahüstü piyasalardır. Tezgah üstü piyasalar ticaretin iki taraf arasında doğrudan veya merkezi bir borsanın aksine broker firmalar tarafından genellikle elektronik platformlar üzerinden işletilen standardize edilmemiş piyasalardır. Tezgah üstü piyasalar ile enerji borsalarını birbirinden ayıran en önemli özellik, tezgah üstü piyasaların daha esnek ve daha az regüle edilmiş olmasıdır. Ek olarak, bu piyasalarda uzlaştırma ve takas hizmetleri için merkezi bir taraf bulunmaz. Fakat, elektrik piyasasına olan ilginin sürekli artması, finansal kriz sebebiyle ortaya çıkan kredi riski algısı gibi bazı sebeplerle bu farklar zaman içerisinde ortadan kalkmaya başlamıştır. Avrupa'da faaliyet gösteren düzenlenmiş borsalarda sunulan standart kontratlara ilaveten, tezgah üstü piyasalarda aracılar farklı kontratlar da sunabilmektedir. Bunlardan bazıları ertesi gün öncesi kontratlar, haftalık kontratlar, aylık kontratlar, puant-dışı, 01:00-06:00 saatleri ve 16:00-20:00 saatleri gibi kontratlardır. Tezgah üstü piyasaların bazı avantajları katılımcıların ürün standardizasyon şartı olmaksızın bireysel olarak ürünleri şekillendirilebilmesi, belli bir zamanda borsa üzerinden ödenmesi gereken borsa ücretlerinden tasarruf sağlanabilmesi, finansal riskten korunma ve doğrudan yapılan ticarette hızlılık sağlanması şeklinde sıralanabilir. 5.SONUÇ Piyasa koşulları gün geçtikçe değişen Türkiye elektrik piyasasında gelişim süreci halen hızlı bir şekilde devam etmektedir senesinde işletilmeye başlayan dengeleme piyasasının hacmi yaklaşık %25-30 civarında seyrederken, gün içi piyasalar, türev piyasalar ve tezgah üstü piyasalar gibi yeni ticaret imkanlarının katılımcılara sunulmasının elektrik piyasasına olan ilgiyi daha da artıracağı düşünülmektedir. Bahsi geçen tüm bu piyasaların, katılımcıların portföylerini dengelemesini sağlaması, dengesizliklerini azaltması, uzun vadede riskten korunmasının sağlanması, gelecekte oluşacak elektrik fiyatlarına referans niteliğinde olması ve bu vesileyle yeni yatırımlara ilişkin sinyal vermesi gibi birçok avantajı bulunmaktadır. Fakat bu avantajların dezavantaja dönüşmemesi amacıyla elektrik piyasasında etkin bir izleme mekanizması oluşturulması gereksinimi bulunmaktadır. Diğer yandan tüm bu piyasalar tasarlanırken, ülkenin ve elektrik sektörünün mevcut koşulları göz önünde bulundurulmalı, en iyi uygulama örneklerinde yaşanan sorunlar, kazanılan deneyimler, piyasaların işleyişine ilişkin avantaj ve dezavantajları en iyi şekilde değerlendirilmelidir. Ancak bu şekilde etkin işleyen piyasalar ve sağlıklı bir yapı oluşturulacaktır. KAYNAKLAR [1] Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği [2]

6 [3] [4] Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, VOB Hakkında Sıkça Sorulan Sorular, Ocak 2010, sf 8-9,

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MENKUL KIYMET YATIRIMLARI KISA ÖZET

Detaylı

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasasının Geleceği Serbestleşen Bir Piyasa İçin Olası Gelecek Senaryoları

Türkiye Elektrik Piyasasının Geleceği Serbestleşen Bir Piyasa İçin Olası Gelecek Senaryoları Türkiye Elektrik Piyasasının Geleceği Serbestleşen Bir Piyasa İçin Olası Gelecek Senaryoları Haziran 2011 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Piyasanın Kısa Vadedeki Öngörülen Gelişimi

Detaylı

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz.

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. İlk vadeli işlemler borsası 18. y.y. ilk yarısı Japonya da kuruldu / Dojima Pirinç Piyasası 1970 ten sonra

Detaylı

Elektrik Piyasasının Gelişimi Enerji Türevleri Türkiye de. Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar 22 Eylül 2011

Elektrik Piyasasının Gelişimi Enerji Türevleri Türkiye de. Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar 22 Eylül 2011 Elektrik Piyasasının Gelişimi Enerji Türevleri Türkiye de Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar 22 Eylül 2011 Türkiye Elektrik Piyasasının Yapısı Orta / Uzun Vade Piyasa Yapısı...

Detaylı

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması Mert ÖNCÜ 1 Kur Riski Nedir? Kurun değerinde yaşanan değişiklikler sonucu varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek olumlu / olumsuz değişimler... TL-FX

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Vadeli Piyasalarda Yatırım

Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli Piyasalarda Yatırım VADELİ PİYASALARDA YATIRIM 1 2 3 4 5 6 8 İÇİNDEKİLER Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasaları: Gelecek İçin Daha Güvenli Yatırım Fırsatları Organize piyasa,

Detaylı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, bir vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesine kimin ne kadar fiyat vereceğini belirlemek üzere

Detaylı

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar

Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları. Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Sektörü Serbestleşen bir piyasa için gelecek senaryoları Mayıs 2012 Uygar Yörük Ortak I Danışmanlık I Enerji ve Doğal Kaynaklar Türkiye Elektrik Piyasası Reform Süreci Yan Hizmetlerin

Detaylı

Türkiye Enerji Piyasalarının Serbestleşmesi ve Enerji Borsası nın Kurulmasına Yönelik Yol Haritası

Türkiye Enerji Piyasalarının Serbestleşmesi ve Enerji Borsası nın Kurulmasına Yönelik Yol Haritası Türkiye Enerji larının Serbestleşmesi ve Enerji Borsası nın Kurulmasına Yönelik Yol Haritası Batu AKSOY Turcas CEO & Yönetim Kurulu Üyesi TÜSİAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi World Energy Outlook 2011 Sabancı

Detaylı

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016 VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 İÇERİK İhracatçı Eğilim Araştırması Tespitler - Q4 VİOP ta işlem gören Döviz Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli işlem

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ

TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ 1 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASINDAKİ YERİ M. Tuna Kök Ciner Grubu 2 TÜREV ENSTRÜMANLARI, ELEKTRİK PİYASALARINDAKİ UYGULAMALARI ve TÜRKİYE ELEKTRİK

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Yeri YEK Kanunu Rüzgar Enerjisinin Ticaret İmkanları YEKDEM DUY Öneriler

Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Yeri YEK Kanunu Rüzgar Enerjisinin Ticaret İmkanları YEKDEM DUY Öneriler RÜZGAR SANTRALARINDA ÜRETİLEN ELEKTRİK ENERJİSİNİN PİYASALARDA SATILMASI HULUSİ KARA TÜREB DENETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ KONGRESİ TURKISH WIND ENERGY CONGRESS 7-8 KASIM 2012 İSTANBUL İÇERİKİ

Detaylı

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar 1. Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalara ne ad verilir? A) Swap B) Talep piyasası C) Spot piyasa D) Vadeli piyasa

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI

2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI 2011-2012 YEKDEM UYGULAMALARI Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasaları İşletme Dairesi Başkanı 07 Kasım 2012 İstanbul 1 Dünya da yenilenebilir enerji kaynakları için uygulanan bazı teşvik mekanizmaları Dünyada,

Detaylı

VOB ve Emtia Piyasaları

VOB ve Emtia Piyasaları 3 Aralık, 2010 VOB ve Emtia Piyasaları Yaman Başaran Genel Müdür Yardımcısı Fats and Oils Conference, İstanbul Kuruluş Aşamasından Bugüne Üye Sayımız: 98 Rekor İşlem Hacmi: 3 milyar 129 milyon TL CFTC

Detaylı

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul

Elektrik Piyasası. Nezir AY. TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı. Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Elektrik Piyasası Nezir AY TEİAŞ Elektrik Piyasa Hizmetleri ve Mali Uzlaştırma Dairesi Başkanı Marmara Enerji Forumu 07-08 Eylül 2007 İstanbul Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi 1 GÜNDEM Elektrik Piyasası

Detaylı

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık...

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... ...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... Deriva İle Tanışın Deriva Danışmanlık ve Eğitim reel ve mali sektör

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları 23 Kasım 2011 Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan

Detaylı

TÜRK YE HRACATÇI B RL KLER

TÜRK YE HRACATÇI B RL KLER 1 mdn Finansal Dan manl k TÜRK YE HRACATÇI B RL KLER Türkiye İhracatçılar Meclisi-TİM 2 TİM bölgesel ve sektörel bazda faaliyet gösteren 60 İhracatçı Birliği, 24 ihracatçı sektörü ihracatçılara ve İhracatçı

Detaylı

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

Detaylı

1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL

1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL 1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL PİYASA KAVRAMI İktisadi açıdan piyasa, alıcı ve satıcıların birbirleri ile karşılıklı iletişim içinde oldukları ve mübadelenin meydana geldiği yer

Detaylı

Türkiye nin İlk ve Tek Türev Borsası

Türkiye nin İlk ve Tek Türev Borsası 30 Kasım 2011 Türkiye nin İlk ve Tek Türev Borsası Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan sözleşmeye

Detaylı

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon

Türkiye Elektrik. İbrahim Etem ERTEN. OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Türkiye Elektrik Piyasası ve DUY İbrahim Etem ERTEN Grup Başkanı - Enerji Uzmanı OSB Eğitimi 26 Mart 2012 Afyon Hızlı talep artışı: Yatırım ihtiyacı ve fırsatlar Rekabetçi piyasaların rolü Yüksek ithalat

Detaylı

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Pay Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Bu dokümanda kullanılan içeriğin bir kısmı, Türkiye deki düzenlemeler çerçevesinde menkul kıymetler veya türev araçlarla ilgili faaliyet göstermek

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

Enerji verimliliğinin teşviki. Beyaz sertifika işlemleri

Enerji verimliliğinin teşviki. Beyaz sertifika işlemleri Enerji verimliliğinin teşviki Beyaz sertifika işlemleri Ocak 2011 Enerji verimliliği Beyaz sertifikalar/enerji verimliliği sertifikaları OPCOM un, Beyaz Sertifika işlemleri için tasarlanmış gönüllü, merkezi

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU 1-2- 3-4- PİYASA HAKKINDA BEKLENTİLER ÜRÜNLER HAKKINDA GÖRÜŞLER FİRMA BİLGİLERİ SİSTEM VE ÜYELİK HAKKINDA GÖRÜŞLER Ankete Katılan Kurum Sayısı Toplamı

Detaylı

Enerji Piyasasında Liberalleşme & Enerji Borsası

Enerji Piyasasında Liberalleşme & Enerji Borsası Enerji Piyasasında Liberalleşme & Enerji Borsası Bakatjan Sandalkhan, Başkan Yardımcısı, Enerji Piyasası & Satış RWE Turkey Holding A.Ş. 25 Nisan 2012, Đstanbul Piyasa katılımcılarının Türkiye de likit

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 VADELİ İŞLEM VE OPSİYON BORSASI TÜRK FİNANSAL PİYASALARINDA YENİ BİR SIÇRAMA İçindekiler 1) VOB Hakkõnda 2) Dünyada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsalarõ 3) Neden Vadeli İşlemler?

Detaylı

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: )

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Sayfa 1 / 9 Maliye Bakanlığından : Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirler ile diğer bazı sermaye piyasası faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin

Detaylı

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini,

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini, VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNE VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli işlem

Detaylı

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ EYLÜL 2011 VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ Sözleşme, Araştırma ve İstatistik Müdürlüğü İÇİNDEKİLER Türkiye Elektrik Piyasası» Piyasanın Yapısı» Gün Öncesi Planlama» Fiyat Oluşumu Elektrik Vadeli

Detaylı

Deutsche Bank. Turbo Varantlar

Deutsche Bank. Turbo Varantlar Deutsche Bank Turbo Varantlar Nisan 2016 İçindekiler Fiyat değişimlerinde turbo performans Kaldıraçtan yararlanın Turbo varantların önemli özellikleri Turbo ALIM varantları: Yükselen piyasadan kaldıraçlı

Detaylı

TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ

TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ TEMEL OPSİYON STRATEJİLERİ VİOP Hakkında Borsa İstanbul A.Ş., yerli ve yabancı yatırımcıların ülkemizde türev ürünlere yatırım yapabilmesi, Türk finans piyasalarının gelişmiş finansal piyasalar ile bütünleşmesi

Detaylı

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Tarih : 25.01.2012 Sayı : 2012/141 Sirküler No : 2012/05 5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalar yapılmış

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ÜRETİLEN ELEKTRİĞE YENİLENEBİLİR KAYNAKTAN ELEKTRİK ÜRETİM BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Genel Esaslar ve Yenilenebilir Kaynaktan Elektrik

Detaylı

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama Tezgahüstü piyasalarda türev araç alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz

Detaylı

Uyarı: Tanımlar: Borsa. : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ni ve/veya İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nı. Aracı Kuruluş

Uyarı: Tanımlar: Borsa. : Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ni ve/veya İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nı. Aracı Kuruluş TÜREV ARAÇLAR R İ SK B İ LD İ R İ M FORMU (Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir) Önemli Açıklama: Vadeli

Detaylı

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU VADELİ DÖVİZ ALIM-SATIM İŞLEMİ (FORWARD) Belirli bir döviz tutarının, ileri bir tarihte, önceden anlaşılan fiyattan alım veya satımının yapılması işlemidir. tarihinde, piyasadaki

Detaylı

VOB UN EN ENERJİK SÖZLEŞMESİ GELİYOR

VOB UN EN ENERJİK SÖZLEŞMESİ GELİYOR Türkiye elektrik piyasası son yıllarda büyük bir değişim içine girdi. Halen süren bu değişim piyasanın yapısını,oyuncularını ve ihtiyaçlarını da farklılaştırdı. Yaşanan hızlı serbestleşme süreci ile elektrik

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ NİSAN 2015 Hazine ve Türev Ürünler PAY VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMESİ Pay Senedi Vadeli İşlem Sözleşmeleri,belirli bir vadede önceden belirlenen fiyat ve miktarda pay senedini alma

Detaylı

ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PİYASA YAPICILIĞI

ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PİYASA YAPICILIĞI ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ PİYASA YAPICILIĞI İÇİNDEKİLER Finansinvest Fina Enerji Holding Elektrik Kontratları VİOP Avantajları Neden Finansinvest? VİOP Elektrik Kontratının İşleyişi VİOP Elektrik

Detaylı

FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ

FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ FİNANSAL RİSK YÖNETİMİ 21. yy risk yönetimi yüzyılıdır. Ulrich Beck Ateşan Aybars (CTA) Neden Risk Yönetimi Başarılı bir şirket aynı zamanda risklerini de iyi yönetebilen bir şirkettir. Bu kapsamda; Firmanızın

Detaylı

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ Ertunç AKSÜMER 32 1.GİRİŞ 1970 li yılların başında Bretton Woods Uluslararası Ödemeler ve Kur Sisteminin sona ermesi ve aynı

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

VOB la Gelecek ece Yönetimi

VOB la Gelecek ece Yönetimi Ocak 2010 VOB la Gelecek ece Yönetimi Çetin Ali DÖNMEZ Osmaniye Ticaret ve Sanayi Odası İşlem Hacminin Yıllık Gelişimi (TL) İşlem Hacmi (TL) 334.172.858.081 207.962.600.500 118.035.442.771 3.029.588.946

Detaylı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı Ocak 2010 VOB la Gelecek Yönetimi IŞINSU KESTELLİ Yönetim Kurulu Başkanı Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te gonga ilk vuruşu Başbakanımızın yapmasıyla uzaktan erişimli elektronik

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Haziran 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef VİOP RİSK BİLDİRİM FORMU Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle işlem yapmaya karar vermeden önce, bu işlemler kapsamında

Detaylı

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI VADELĠ ĠġLEM ve OPSĠYON BORSASI ( VOB) NEDĠR? Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ( VOB) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı yerdir. Alınıp satılan bu sözleşmelere Türev Araçlar denmektedir.

Detaylı

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR Soru No: 24 İlgili Hüküm: Yönetmelik 20 nci maddesinin uygulaması Konu: Türev

Detaylı

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ

TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ TEMİNAT HESAPLAMA PROSEDÜRÜ Amaç MADDE 1 (1) Bu Prosedürün amacı piyasa katılımcılarının piyasaya ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya faaliyetlerini gerçekleştirememesi durumunda, katılımcılar

Detaylı

FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR

FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR T.C SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAPANCA MESLEK YÜKSEKOKULU FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR Hafta 6 Öğr.Gör. Eyüp ALBAYRAK Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ

VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ 22 Kasım 2011 VOB ELEKTRİK VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ Çetin Ali DÖNMEZ GENEL MÜDÜR EPDK nın10. Kuruluş Yıldönümünde Enerji Piyasaları ANKARA Amaçlar Fiyat riski yönetimi ihtiyacına cevap vermek Geleceğe

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Haziran 2010. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Haziran 2010. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Haziran 2010 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Haziran 2010 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Elektrik Tedarik Sözleşmeleri -Özellikle İkili Anlaşma-

Elektrik Tedarik Sözleşmeleri -Özellikle İkili Anlaşma- Dr. Mustafa YAVUZ Elektrik Piyasası Kanunu nun Öngördüğü Hukuki Rejim ve Elektrik Tedarik Sözleşmeleri -Özellikle İkili Anlaşma- İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v TEŞEKKÜR...ix İÇİNDEKİLER...xi KISALTMALAR...xxiii

Detaylı

YATIRIMCI EĞİTİMİ. Başkan

YATIRIMCI EĞİTİMİ. Başkan YATIRIMCI EĞİTİMİ Attila Köksal, CFA Başkan 21 Aralık 2011 Ajanda 1 Mevcut Yatırımcılar 2 Yatırım ve Algı Araştırması 3 Yatırımcı Eğitiminin İşlevi 4 Yatırımcı Seferberliği 2 Yerli Tasarrufların Dağılımı

Detaylı

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta

Prof. Dr. Nurgül Chambers. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi. Beta Prof. Dr. Nurgül Chambers Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi TÜREV PİYASALAR Beta Yayın No : 2202 İşletme-Ekonomi Dizisi : 344 2. Bası - Ekim 2007 - İSTANBUL 4. Basım

Detaylı

İstanbul, 23 Ağustos 2012 2012/994

İstanbul, 23 Ağustos 2012 2012/994 TSPAKB TÜRKİYE SERMAYE PİYASASI ARACI KURULUŞLARI BİRLİĞİ Büyükdere Cad. No: 173 1. Levent Plaza A-Blok Kat: 4 34394 1. Levent - İstanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr

Detaylı

TURCAS PETROL A.Ş. 2.55 den işlem gören Turcas Petrol için hedef fiyatımız %21 lik yükseliş potansiyeli ile 3.10 dur.

TURCAS PETROL A.Ş. 2.55 den işlem gören Turcas Petrol için hedef fiyatımız %21 lik yükseliş potansiyeli ile 3.10 dur. 09.02.2012 TURCAS PETROL A.Ş. Yeni Gelişmeler ve 2012 Beklenti; Turcas Petrol ün faaliyet gösterdiği ve sürekli yatırım yaptığı enerji sektörü 2011 yılında Türkiye de en fazla büyüyen sektörlerden biri

Detaylı

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile Zaman Yolu Kalkınma ile Dolu USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi)

Detaylı

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 Muammer ÇAKIR VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 06.06.2014 3 İçerik Bölüm I: Dünyada Risk Yönetimi Neden Risk Yönetimi? Risk Yönetimindeki Endişeler ve Enstrümanlar Bölüm II: VİOP Hakkında VİOP Hakkında VİOP

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 4421- SERMYE PiYSSı VE FiNNSL KURUMLR 1. Birikim açığı olan ekonomik birimlerle birikim fazlalığı olan ekonomik birimlerin karşılaştığı ve finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalara ne ad

Detaylı

AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ

AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ Ak Emeklilik A.Ş. Kamu Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu tanıtım formunun başlığı ile A Bölümü nün II,

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

Varant nedir? Varantların dayanak varlığı ne olacak? İlk uygulamada borsa endeksleri ve dolar/tl olacak.

Varant nedir? Varantların dayanak varlığı ne olacak? İlk uygulamada borsa endeksleri ve dolar/tl olacak. TÜRK yatırımcısı yeni bir ürünle tanışıyor: Varant. Ay sonunda 15 varantla başlaması beklenen işlemler yatırımcılara kaldıraç oranları nedeniyle yüksek getiri fırsatı sunuyor. UniCredit Menkul Değerler

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2012. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2012. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2012 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2012 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

USD/TL Aracı KuruluşVarantları

USD/TL Aracı KuruluşVarantları 1 USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi) veya belirli bir tarihe

Detaylı

2012 YILI EĞİTİM KATALOĞU. ETRM ENERJİ DANIŞMANLIK VE RİSK YÖNETİMİ A.Ş Nazlı Naseh-Consultant

2012 YILI EĞİTİM KATALOĞU. ETRM ENERJİ DANIŞMANLIK VE RİSK YÖNETİMİ A.Ş Nazlı Naseh-Consultant 2012 YILI EĞİTİM KATALOĞU ETRM ENERJİ DANIŞMANLIK VE RİSK YÖNETİMİ A.Ş Nazlı Naseh-Consultant ETRM Hakkında ETRM 2010 yılında AS/NEXIA iştiraki olarak kurulmuş ve sadece enerji sektörüne hizmet veren bir

Detaylı

VİOP TEMEL KAVRAMLAR

VİOP TEMEL KAVRAMLAR VİOP TANITIM KİTİ Uzun (Long) ve Kısa (Short) Pozisyon Her vadeli işlem sözleşmesinde uzun ve kısa olmak üzere iki taraf vardır. Vadeli işlem sözleşmesinde uzun taraf dayanak malı teslim alma yükümlüğüne

Detaylı

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Jale Akkaş 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel olarak finansal araçlar ile finansal nitelikte

Detaylı

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELERİN FİNANSMANI İÇERİK 1. BORÇLANMA NEDENİ 2. BORÇLANMA ÇEŞİTLERİ VE KAYNAKLARI 3. KREDİ HACMİ VE VAKIFBANK UYGULAMASI 4. YURT DIŞI FARKLI UYGULAMALAR

Detaylı

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2011 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi Ocak 2012 VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi ŞAMİL DEMİRKAN sdemirkan@vob.org.tr POKERDE KİM KAZANACAK? POKER MASASINDA KASA ŞİMDİLİK ABD MERKEZ BANKASI DİGER ÜLKELER ve MERKEZ BANKALARI RİSK YÖNETMEZSE BATARLAR

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi 1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi Önemli Açıklama Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar

Detaylı