Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı için İşlem Parametrelerinin Etkilerinin Taguchi Methodu Kullanılarak İncelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı için İşlem Parametrelerinin Etkilerinin Taguchi Methodu Kullanılarak İncelenmesi"

Transkript

1 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 8, No: 2, 2011 (41-54) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, No: 2, 2011 (41-54) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR e-issn: Makale (Article) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı için İşlem Parametrelerinin Etkilerinin Taguchi Methodu Kullanılarak İncelenmesi Şefika KASMAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Đzmir Meslek Yüksekokulu, Tek. Prog. Böl., Buca/ĐZMĐR Geliş Tarihi: Kabul Tarihi: Özet Bu çalışmanın amacı, EN 7075 alüminyum alaşımının Fiber lazer kullanılarak oyulması işleminde işlem parametrelerinden etkin gücün, tarama hızının, frekansın ve tarama aralığının yüzey pürüzlülüğüne (Ra) ve oyma derinliğine (D) olan etkilerini araştırmaktır. Oyma işlem parametrelerinin etkileri Taguchi L 18 ortogonal deney düzeni kullanılarak araştırılmıştır. Varyans analizi ve sinyal - gürültü oranlarının sonuçları kullanılarak parametrelerin istatistiksel sel olarak Ra ve D üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, tarama hızının ve gücün hem Ra hem de D için en yüksek ve anlamlı etkiye sahip olduğunu bununla birlikte frekansın, hem Ra hem de D üzerinde ihmal edilebilecek kadar küçük bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Tarama aralığının, D üzerinde ikinci anlamlı etkiye sahip parametre olduğu fakat Ra üzerinde aynı etkinliğe sahip olmadığı tespit edilmiştir. Optimum koşullara göre doğrulama test deneyleri yapılmıştır ve sonuçlar göstermiştir ki, hesaplanan tahmini değerlerle ölçülen değerlerin sonuçları neredeyse aynıdır. Bu nedenle, Taguchi metodunun Ra ve D için optimal koşulların belirlenmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Lazer derin oyma, Taguchi Metodu, Yüzey pürüzlülüğü, Oyma derinliği Investigation of the Effects of Process Parameters in Laser Deep Engraving Technique Using Taguchi Method for EN 7075 Aluminum Alloy Abstract The objective of this study is to investigate of the effects of engraving parameters including laser power, scan speed, frequency and fill spacing on the surface roughness (Ra) and engraving depth (D) of EN 7075 aluminum alloy machined by fiber laser system. The effects of engraving parameters were investigated using Taguchi L 18 orthogonal array. Using results of analysis of variance (ANOVA) and signal-to-noise noise ratio, effects of parameters on both Ra and D were statistically investigated and presented in this paper. The results showed that the scan speed and laser power has highest significant effect and percentage contribution for both Ra and D. However, the frequency has a slight effect for both Ra and D which can be neglected. The fill spacing is second significant parameters for D but, it has not similar effect on the Ra. Using the results of optimal conditions, a confirmation experimental test was conducted for both Ra and D and showed that the predicted values and measured values from the experimental tests is almost similar. Therefore it is concluded that Taguchi method can be used to find out the optimal conditions for both Ra and D. Keywords : Laser deep engraving, Taguchi Method, Surface roughness, Engraving depth Bu makaleye atıf yapmak için Kasman Ş. *, Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı için Đşlem Parametrelerinin Etkilerinin Taguchi Methodu Kullanılarak Đncelenmesi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2011, 8(2) How to cite this article Kasman Ş. *, Investigation of the Effects of Process Parameters in Laser Deep Engraving Technique Using Taguchi Method for EN 7075 Aluminum Alloy Electronic Journal of Machine Technologies, 2011,, 8(2) 41-54

2 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı 1. GĐRĐŞ Lazer ışın demetinin mikronluk bir alana odaklanabilir olması, önceleri imkânsız olarak değerlendirilen birçok konstrüksiyonun imalatını mümkün kılmaktadır. Lazer yardımıyla metal bir iş parçası yüzeyinde özellikle dar ve karmaşık şekillerin oyulması işleminin, kalıp, model v.b. yapımında kullanılan talaşlı işleme yöntemlerine alternatif ve gelişmekte olan yeni bir yöntem olduğu düşünülmektedir. Karmaşık geometriye ve dar tolerans aralıklarına sahip iş parçalarının talaşlı imalat yöntemleri kullanılarak işlenmesi çoğu zaman sıkıntı yaratmaktadır. Lazer ışının kesici bir takım gibi kullanılması ve işlem sırasında talaş oluşumunun söz konusu olmaması hem takım kaynaklı problemlerin hem de iş parçasında talaş takım etkileşimi sonucu meydana gelebilecek işleme hatalarını eline etmektedir. Malzeme çeşidinde ve sertliğinde sınırlandırma olmaksızın her geometriye uygulanabilir olması bununla birlikte esnek üretim çeşitliliği ve işlem süresinin kısa olması bu yöntemi talaşlı imalat yöntemlerine göre metal işleme endüstrisinde öne çıkarmaktadır. Son yıllarda lazer üretiminin kolaylaşması ve yaygınlaşması bu sistemlerin özellikle otomotiv, havacılık, biyomedikal, elektronik v.b. endüstrilerde; kesme, delme, kaynak, oyma, ısıl işlem, yüzey kaplama ve markalama gibi uygulamalarda kullanımını yaygınlaştırmıştır. Lazer ışını yardımıyla işleme tekniklerinin hepsi temelde aynı çalışma sistemine sahiptir. Yüksek yoğunlukta ve iş parçası yüzeyine odaklanmış bir lazer ışını, hedef geometrinin yüzeyinde hareket ettirilir. Lazer ışının iş parçasıyla teması sonucunda bölgesel ve çok hızlı gelişen termal bir reaksiyon başlar ve sonuçta bir miktar metal işlem görmüş yüzeyden buharlaştırılarak uzaklaştırılır. Işının işlenecek yüzeydeki hareketi sonrasında kaldırılan malzeme miktarı mikron seviyelerinde olduğu için oyma işlemi belirli bir tekrar sayısından sonra tamamlanmaktadır. Her seferinde kaldırılan malzeme miktarı iş parçasının malzeme cinsine ve seçilen parametrelere bağlı olarak değişmektedir. Lazerle oyma yönteminde proses çıktılarında en iyi sonuçları elde edebilmek için işleme ait parametrelerin etkilerinin doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Lazer yardımıyla yapılan tüm işleme tekniklerinde prosese etki eden parametre sayısı çoktur ve her birinin çıktı üzerinde tek başına yada birlikte etkisi vardır. Parametrelerin hangi değerlerde beklenen yada beklenene yakın sonuç verdiğinin ve işlem performansında en iyinin elde edilmesine yönelik hangi iyileştirmelerin yapılmasının gerektiği deneysel olarak tespit edilmelidir. Ancak her parametrenin çıktı performansı üzerindeki etkisinin tespiti hem maliyet hem de zaman kaybına neden olmaktadır. Bu amaçla, en iyi performans için yönteme ait parametre girdilerinin iyileştirilmesi amaçlanan hedef değere göre (optimal kritik değer) belirlenmesi gerekmektedir. Đmalat endüstrisinde mevcut şartlarda prosesteki değişkenlerin farklılıklarının ortaya çıkarılmasında prosese etki eden faktörlerin ve bu faktörlerin farklı değerlerinin meydana getirdiği kombinasyonların her birinin etkileri deneylerle belirlenebileceği gibi istatistiksel deney tasarım yöntemleriyle de belirlenebilmektedir. Deney tasarımı yöntemiyle proses performansına etki eden faktörlerin ve seviyelerinin belirlenmesine yönelik ilk istatistiksel çalışmalar 1920 lerde istatistikçi R.A. Fisher tarafından tarımsal uygulamalar için gerçekleştirilmiştir. Đmalat endüstrisindeki uygulamaları 1980 lerde G.Taguchi tarafından başlatılmış ve üretimde sağladığı olumlu sonuçlar bu yöntemin uygulama alanını genişletmiştir den günümüze endüstrinin birçok alanında uygulanan istatistiksel deney tasarım yöntemleri gerçeğe yakın sonuçlar vermesi ve uygulama öncesi proseste önlemler alınmasında etkili olması bilimsel çalışmalarda da işleme ait girdi ve çıktılar arasındaki ilişkilendirilmelerde ve modellerin oluşturmasında kullanılmaktadır. Literatürde lazer sistemleri sıklıkla kaynak, yüzey sertleştirme, kesme gibi işlemler için kullanılmış ve işlem performansına etkileri araştırılmıştır. Lazer oyma işlemi ile ilgili literatürde çok az sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Leone ve ark. Nd: YAG lazer kullanarak ahşapların lazerle oyulmasında işlem parametrelerinin oyma derinliğine etkisini araştırmışlardır [1]. Wendland ve ark, çelik ve alüminyum malzemelerin Q-anahtarlamalı Nd: YAG lazer kullanarak derin oyma işleminde işlem parametrelerinin 42

3 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) yüzey pürüzlülüğüne ve oyma derinliğine etkisini araştırmışlardır [2]. Campanelli ve ark. 30W lık Nd:YVO 4 lazer kullanarak alüminyum magnezyum alaşımı işlenmiş ve işlem parametrelerinin yüzey pürüzlülüğüne ve oyma derinliğine etkilerini faktöriyel analizle araştırmışlardır [3]. Kaldos ve ark. Nd: YAG lazer kullanarak işlenmesi zor metaller ve seramiklerin işlenmesinde işlem parametrelerinin yüzey pürüzlülüğüne ve oyma derinliğine etkilerini faktöriyel analizle araştırmışlardır [4]. Melkote ve ark. 35W sürekli modda fiber lazer kullanarak sertleştirilmiş takım çeliğinin işlenebilirliğini araştırmışlardır [5]. Slocombe ve ark. Q-anahtarlamalı 75 W gücündeki Nd: YAG lazer ile metal/polimer kompozit malzemelerin argon gazı atmosferinde işlenmesini araştırmışlardır [6]. Deney tasarım yöntemlerinden Taguchi metodu kullanılarak 20W gücündeki Fiber lazer markalama sistemi ve bu sistemde kullanılan parametrelerle ile ilgili herhangi benzer bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışmada endüstride oyma işleminde kullanılan lazer sistemlerinden farklı bir lazer sistemi olan Fiber lazer markalama sistemi kullanılmıştır. Farklı bir sistemin ve dolayısıyla işleme parametrelerinin etkilerinin değişkenlik göstereceği düşüncesiyle maksimum çıkış gücü 20W olan Fiber Lazer markalama sisteminin oyma yönündeki performansı yüzey pürüzlülüğü ve oyma derinliği için araştırılmıştır. Bu kapsamda EN 7075 alüminyum alaşımına farklı işleme parametrelerinin oluşturduğu deney kombinasyonlarına göre oyma işlemi uygulanmış ve en iyi yüzey pürüzlülüğünün ve en yüksek oyma derinliğinin elde edilebileceği optimal parametreler Taguchi metodu kullanılarak tespit edilmiştir. 2. DENEY TASARIMI Endüstride üretim çeşitliğinin artması ve alternatif ileri imalat yöntemlerinin gelişmesiyle birlikte üründen beklenen maksimum performansın elde edilmesine yönelik çalışmalarda da artış görülmektedir. Bu amaçla yapılan araştırmalar, üründe proses değişkenlerinin yarattığı varyasyonlar ve etkilerinin belirlenmesine yönelik olmuş bununla birlikte daha az maliyet ve zaman kaybıyla en iyiyi belirlemek yönünde araçlar denenmiştir. Sistemde ürün üzerinde etkisinin olduğu düşünülen parametrelerin her birinin farklı değerleri için kombinasyonlar oluşturmak ve bunlar için deneysel uygulamaları gerçekleştirmek maliyet ve zaman kaybıyla birlikte proseste kontrol edilemeyen faktörlerin etkilerinin tespitinin zorlaşması, istatistiksel deney tasarımlarının endüstride kullanımını arttırmıştır. Kalite maliyetlerinden ve üründen beklenen sonuçlarda güvenirliliği arttırması deney tasarım yöntemlerini istatistiksel bir araç olmaktan çıkarmış, araştırma geliştirme aracı olarak tamamlayıcı kalite faaliyetleri arasına yerleştirmiştir. Optimum deney şartlarının belirlenmesine yönelik birçok deneysel yöntem bulunmaktadır. Bunlar arasında en güçlü araçlar istatistiksel deney tasarım yöntemleridir ve iki farklı deney tasarım yöntemi; faktöriyel analiz ve Taguchi metodu kalite kontrolde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu araçlar kalite değişkenlerini ürünle birlikte tasarlayıp üründeki varyasyonu azaltıp kalite kontrol sürecini ortadan kaldırmaktadır. Endüstride metal işleme uygulamalarında Taguchi metodu en güvenilir sonuçları vermesi sebebiyle tercih edilmektedir. Taguchi Metodu, parametrelerin ürünü ne ölçüde etkilediğinin tespitine yönelik araçları sunmaktadır. Bunun için ürün ve proses tasarımını gerçekleştirerek prosesteki varyasyonu en aza indirmeye yönelik çözümler oluşturmaktadır. Bu metot, hedef ürün kalitesini belirlemeye yönelik çalışmaları, üretim başlamadan önce hem ürün hem de proses tasarımı olarak iki aşamada değerlendirilmiştir [7]. Her iki tasarım, üç temel aşamayı da kullanmaktadır. Bunlar, sistem tasarımı, parametre tasarımı ve tolerans tasarımıdır. Sistem tasarımı aşamasında, mühendislik ve bilimsel prensipler kullanılarak ürünün beklenen performansı sağlamasına yönelik prototip üretim yapılır. Parametre tasarım aşaması, üründe çıkabilecek varyasyonların (farklılıkların) en aza indirilerek imalat ve sonraki kullanım aşamalarında maliyetleri azaltmaya yönelik faaliyetleri içermektedir. Burada amaç farklılık yaratan faktör ve seviyelerin ürün üzerindeki etkisini en aza indirecek tedbirleri almak ve parametreler için en uygun değerlerin seçilmesini sağlamaktır. Tolerans tasarımı aşamasında amaç ürün için belirlenen kalite hedefine ulaşma yönünde 43

4 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı seçilen her bir parametrenin nominal değer etrafındaki tolerans değerlerini belirlemektir. Ürünün hedef değerden farklı bir sonuç vermesi durumunda kayıplar tespit edilerek sapmalar hesaplanır. Taguchi kayıp fonksiyonu, beklenen hedef değerle deneysel değer arasındaki sapmadır ve sinyal/gürültü (S/N) oranına dönüştürülerek hesaplanmaktadır [8,9]. S/N oranının hesaplanmasında sıklıkla kullanılan üç farklı karakteristik; hedef (nominal) değer en iyi, en küçük en iyi ve en büyük en iyidir. Bu çalışmada, en düşük yüzey pürüzlülüğü değeri en iyi performansı ifade edeceğinden ve literatürde işlenmiş yüzeylerde en düşük yüzey pürüzlülüğü değeri için en küçük en iyi S/N karakteristiği kullanılması sebebiyle analizlerde minimum yüzey pürüzlülüğü için en küçük en iyi S/N karakteristiği kullanılmıştır. Bununla birlikte, maksimum oyma derinliği değeri için en büyük en iyi S/N karakteristiği kullanılmıştır. Bu kapsamda deneysel çalışmalarda kullanılacak S/N oranı formülleri aşağıdaki gibidir [8-10]. En küçük en iyi: η n 2 = S / N = 10 log Yi n i= 1 En büyük en iyi: 1 (1) n 1 1 η= S / N = 10log 2 (2) n i= 1 Yi Burada, Y i : Performans karakteristik değeri (yüzey pürüzlülüğü ya da oyma derinliği) n: Deney sayısı Burada amaç S/N oranını maksimize etmektir [10]. Dolayısıyla değerlendirmelerde, her bir parametre için hesaplanan ortalama S/N oranları içinde en büyük S/N oranına sahip seviye en iyi sonucu belirlemede kullanılmaktadır. Bu çalışmada, en düşük yüzey pürüzlülüğü (oluşturulan deney sınırları içindeki en düşük değer) ve en yüksek oyma derinliği değeri (oluşturulan deney sınırları içindeki en yüksek değer) en iyi sonucu yani en iyi performansı ifade etmektedir. Deneysel çalışmalardan elde edilen verilerin analizi, parametrelerin çıktı (yüzey pürüzlülüğü yada oyma derinliği) üzerindeki etkilerinin istatistiksel olarak güvenirliliğinin ve farklı seviyelerin nasıl bir değişkenlik meydana getirdiğinin belirlenmesi amacıyla varyans analizi (ANOVA) yapılır [7]. Bu çalışmada, ANOVA analizi için anlamlılık düzeyi %95 (α=0,05) olarak seçilmiştir. Bu analiz sonucunda eğer P değeri (olasılık değeri) 0,05 den küçük olursa parametrenin çıktı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu kabul edilmektedir. Parametrelerin her bir seviyesi için ortalama S/N oranın grafiksel gösteriminden yararlanılarak her bir parametre için optimal bir seviye belirlenmektedir. Buna göre, parametrelerin her bir seviyesi için tespit edilen S/N oranı kullanılarak tahmini bir değer hesaplanmaktadır. Tahmini S/N oranı ve çıktı (yüzey pürüzlülüğü ya da oyma derinliği) değerinin hesaplanmasında 3 numaralı formül kullanılmaktadır [8,9]. n η= η + ( η η ) (3) m i m i= 1 Burada, ƞ : Tahmin edilen S/N oranı 44

5 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) ƞ m : Toplam ortalama S/N oranı ƞ i : parametrenin i. seviyesindeki S/N oranı Bununla birlikte optimal değerler için doğrulama test deneyi yapılmaktadır. Test deneyi sonucunda işlenmiş yüzeyin ölçümünden elde edilen değer ile 3 nolu formülden elde edilen tahmini değer karşılaştırılarak oluşturulan kombinasyonun çıktı üzerindeki performansı kontrol edilebilmektedir. Genel bir ifadeyle, bir prosesin tasarım aşaması en önemli aşamadır ve doğru sistemin seçilmesi ve kontrol edilebilen proses parametreleri için uygun değerlerin (seviyelerin) belirlenmesi faaliyetlerini kapsamaktadır. Böylece, ürünü etkileyen ve kontrol edilemeyen faktörlere karşı kontrol edilebilen faktörlerin değerlerini optimal seçerek üründeki ve prosesteki varyasyon en aza indirilebilmektedir [7]. 3. MALZEME ve METOT 3.1 Malzeme Lazer derin oyma deneysel çalışmaları için kalıp imalatında sıklıkla kullanılan ve kimyasal bileşimi Tablo 1 de verilen EN 7075 alüminyum alaşımı kullanılmıştır. Numuneler oyma işleminden önce 40x150x20mm ölçülerinde dikdörtgen kesitli lamalar halinde kesilerek tüm yüzeyleri taşlanmıştır. Tablo 1. EN 7075 alüminyum alaşımının kimyasal analizi Si Fe Cu Mg Mn Zn Al 0,298 0,277 0,087 2,902 0,287 0,075 Kalan 3.2 Oyma Đşlem Parametrelerinin Seçimi Đş parçası malzemesine ve lazer markalama sistem özelliklerine bağlı olarak yapılan ön çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre dört farklı parametre; lazer ışın tarama hızı, güç, frekans ve tarama aralığının farklı değerleri için oyma işlemi başarıyla gerçekleştirilebilmiştir. Seçilen dört farklı parametre ve her bir parametrenin farklı seviyeleri Tablo 2 de listelenmiştir. Tablo 2 deki parametre ve seviyeleri için Tablo 3 de görülen Taguchi L 18 orthogonal deney düzeni seçilmiş ve deneysel çalışmalar bu düzene göre gerçekleştirilmiştir. Sembol Tablo 2. Lazer oyma işlem parametreleri Parametre Seviyeler TA Tarama Aralığı (mm) 0,02 0,04 - G Etkin Güç (W) F Frekans (khz) TH Tarama Hızı (mm/s) Deney tasarımı kullanılmadan parametrelerin yüzey pürüzlülüğüne ve oyma derinliğine olan etkilerinin tespiti için faktöriyel deney düzeninde toplam 54 deney yapılması gerekirken Taguchi ortogonal deney düzenine göre toplam 18 adet deneyle oyma işlem performansı ve etkileri tespit edilebilmektedir. 3.3 Lazer Oyma Yöntemi 45

6 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı Lazer derin oyma işlemi için maksimum çıkış gücü 20W olan Fiber lazer markalama sistemi kullanılmıştır. Oyma işlemi Tablo 3 de verilen deney düzenine göre, metal yüzeyine 175mm de odaklanmış olan ışının 10mmx10mm lik bir alanın paralel tarama yönünde (0º) yirmi kez taramasıyla gerçekleştirilmiştir. 3.4 Ölçümler Bu çalışmada oyma işleminin çıktısı ve performansı yüzey pürüzlülüğü ve oyma derinliğidir. Deneysel çalışmalar sonucunda aşağıdaki yöntemlere göre ölçümler yapılmıştır Yüzey Pürüzlülüğü Ölçümleri Yüzey pürüzlülük ölçümleri için Mitutoyo SJ 301 yüzey pürüzlülük ölçüm cihazı kullanılmıştır. Ölçümlerde örnekleme uzunluğu 0,8mm ve ölçüm uzunluğu 5mm olarak seçilmiştir. Pürüzlülük parametresi olarak Ra seçilmiştir ve yüzey pürüzlülüğü değerlendirmelerinde bu parametre kullanılmıştır. Đş parçasının işlenmiş yüzeyinde beş farklı noktadan işleme yönüne zıt yönde pürüzlülük ölçümleri yapılmıştır ve beş ölçümün ortalaması nihai yüzey pürüzlülük (Ra) değeri olarak kullanılmıştır ve sonuçlar µm olarak verilmiştir Oyma Derinliği Ölçümleri Deney numunelerinin oyma derinliği ölçümleri için Mitutoyo dijital komparatör kullanılmıştır. Đş parçasının beş farklı bölgesinden alınan ölçümlerin ortalaması nihai oyma derinliği (D) değeri olarak kullanılmıştır. Derilik ölçüm sonuçları µm olarak verilmiştir. Tablo 3. Taguchi L 18 orthogonal deney düzeni Deney no TA G F TH 1 0, , , , , , , , , , , , , , , , , ,

7 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) SONUÇLAR Tablo 2 deki oyma işlem parametrelerine göre oluşturulan ve Tablo 3 de gösterilen Taguchi L 18 ortoghonal deney düzenine göre gerçekleştirilen deneyler sonrasında, işlem görmüş yüzeylerin yüzey pürüzlülüğü ve oyma derinliği ölçülmüştür. Ölçüm sonuçları S/N oranlarının hesaplanmasında ve ANOVA analizinde kullanılmıştır. Bu kapsamda değerlendirilen sonuçlar aşağıdaki başlıklar altında verilmiştir. 4.1 Yüzey Pürüzlülüğü için S/N oranı ve ANOVA analizi L 18 deney düzenine göre yapılan oyma işleminde ölçülen Ra değerleri ve S/N oranları Tablo 4 de listelenmiştir. Tablo 4 de verilen S/N oranları, deneyler sonucunda ölçülen Ra değerleri kullanılarak 1 numaralı formüle göre hesaplanmıştır. Tablo 5 de verilen ortalama S/N oranları parametrelerin her bir seviyesi için hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonrasında her bir parametre için belirlenen en büyük S/N oranı, en iyi deney sonucunu yani en düşük yüzey pürüzlülük değerini ifade etmektedir. Buna göre hem Tablo 5 de verilen ortalama S/N oranları hem de Şekil 1 de gösterilen S/N oranlarının grafiksel gösterimine göre minimum yüzey pürüzlülüğü için belirlenen deney kombinasyonu tarama aralığı için 0,02mm, güç için 12W, frekans için 40kHz ve tarama hızı için 1200mm/s dir. Tablo 6, ANOVA analizi sonuçlarını göstermektedir. Tabloda verilen P değeri sonuçlarına göre frekans hariç diğer tüm parametrelerin yüzey pürüzlülüğü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Tablo 4. L 18 deneysel çalışma sonuçlarına göre yüzey pürüzlülüğü (Ra) ve S/N oranları Deney no TA G F TH Ra S/N 1 0, ,50-17,5 2 0, ,09-15,69 3 0, ,62-13,29 4 0, ,53-21,96 5 0, ,19-19,27 6 0, ,68-15,09 7 0, ,62-20,52 8 0, ,19-17,13 9 0, ,07-23, , ,48-14, , ,20-19, , ,62-18, , ,54-21, , ,10-17, , ,86-21, , ,23-20,2 17 0, ,38-23, , ,33-21,82 47

8 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı Tablo 5. Yüzey pürüzlülüğü (Ra) için ortalama S/N oranları Seviye Parametreler TA G F TH 1-18,22 * -16,54 * -19,37-21, ,74-19,34-18,59 * -19, ,07-18,99-16,25 * Rank * Optimal seviye Tablo 6. Yüzey pürüzlülüğü (Ra) için ANOVA analiz sonucu Parametre Serbestlik Derecesi Kareler Toplamı Ortalama Karelerin TA 1 10,376 Toplamı 10,376 15,83 0,003 6,64 F P Faktör Etkisi (%) G 2 62,566 31,283 47,72 0,000 40,04 F 2 1,803 0,902 1,38 0,297 1,15 TH 2 74,952 37,476 57,17 0,000 47,97 Hata 10 6,555 0,655 4,20 Toplam , TA (mm) G (W) F (khz) TH (mm/s) -17 Ra için S/N (db) ,02 0, Şekil 1. Yüzey pürüzlülüğü (Ra) için parametrelerin ortalama S/N oranları Parametrelerin yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkinlik yüzdeleri, Tablo 6 da gösterilmiştir. ANOVA tablosundaki etki yüzdelerine göre yüzey pürüzlülüğü üzerinde en yüksek etkiyi tarama hızı göstermektedir ve etki oranı %47,97 dır. Tarama hızından sonraki en yüksek etkiyi güç göstermektedir ve etki oranı %40,04 dir. Görüldüğü gibi tarama hızı ve güç birbirine yakın etki oranına sahiptirler. Bununla birlikte, P değerine göre tarama aralığı, yüzey pürüzlülüğü üzerinde anlamalı bir etki gösterse de etki yüzdesi (%6,64) incelendiğinde tarama hızı ve güce göre oldukça düşük bir etki göstermektedir. Frekansın P değeri incelendiğinde, yüzey pürüzlülüğü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki 48

9 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) göstermediği tespit edilmiştir ve etki oranı (%1,15) da diğer parametrelerle karşılaştırıldığında ihmal edilebilecek kadar küçüktür. 4.2 Oyma derinliği için S/N oranı ve ANOVA analizi L 18 deney düzenine uygun olarak oluşturulan deney kombinasyonlarına göre yapılan oyma işlemlerinde oyulmuş yüzeylerin derinlik ölçüm sonuçları ve 2 numaralı formüle göre hesaplanan S/N oranları Tablo 7 de listelenmiştir. Parametrelerin her bir seviyesi için hesaplanan ortalama S/N oranları Tablo 8 de gösterilmiştir. Tablodaki en büyük S/N oranı en yüksek oyma derinliğini ifade etmektedir. Buna göre maksimum oyma derinliği için Tablo 8 de ve Şekil 2 de gösterilen en büyük S/N oranlarına göre belirlenen deney kombinasyonu; tarama aralığı için 0,02mm, güç için 20W, frekans için 40kHz ve tarama hızı için 300mm/s dir. Tablo 9 da ANOVA sonuçları görülmektedir. P değerlerine göre güç, tarama hızı ve tarama aralığı oyma derinliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve önemli bir etkiye sahipken frekansın etkisi yoktur. Faktörlerin oyma derinliği üzerindeki etkisi incelendiğinde en yüksek etkiyi tarama hızı göstermektedir ve etkisi % olarak hesaplanmıştır. Tarama hızının dışında en yüksek etki oranına sahip parametreler tarama aralığı ve güçtür ve etki oranları sırasıyla %31,25 ve %14,74 dür. En düşük etkiyi frekans göstermektedir ve etkisi %0,55 olarak hesaplanmıştır. Tüm deneylerde hata payının etkisi % 4.88 olarak hesaplanmıştır ki bu değer ihmal edilebilecek kadar küçüktür. Tablo 7. L 18 deneysel çalışma sonuçlarına göre oyma derinliği (D) ve S/N oranları Deney no TA G F TH D S/N 1 0, ,44 2 0, ,23 3 0, ,95 4 0, ,10 5 0, ,34 6 0, ,28 7 0, ,81 8 0, ,14 9 0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,17 49

10 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı Tablo 8. Oyma derinliği (D) Ortalama S/N oranları Seviye Parametreler TA G F TH 1 44,45 * 38,42 40,74 45,82 * 2 38,04 41,53 41,78 * 41, ,79 * 41,22 36,09 Rank * Optimal seviye Tablo 9. Oyma derinliği (D) için ANOVA analiz sonucu Parametre Serbestlik Derecesi Kareler Toplamı Ortalama Karelerin TA 1 184,748 Toplamı 184,748 64,10 0,000 31,25 F P Faktör Etkisi (%) G 2 87,163 43,581 15,12 0,001 14,74 F 2 3,254 1,627 0,56 0,586 0,55 TH 2 287, ,597 49,82 0,000 48,58 Hata 10 28,821 4,88 Toplam ,181 TA (mm) G (W) F (khz) TH (mm/s) 45,0 D için S/N (db) 42,5 40,0 37,5 35,0 0,02 0, Şekil 2. Oyma derinliği (D) için parametrelerin ortalama S/N oranları 4.3 Doğrulama Deneyleri Minimum Ra değerinin tespitinde parametrelerin her bir seviyesi için en büyük S/N oranı belirlenmiş ve oluşturulan yeni deney kombinasyonuna göre doğrulama test deneyi yapılmıştır. Parametrelerin belirlenen seviyeleri için hesaplanan S/N oranı ve Ra değeri Tablo 10 da gösterilmektedir ve bu değerlere göre optimal kombinasyonun Ra değeri ve S/N oranı aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. 50

11 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Tablo 10. Yüzey pürüzlülüğü (Ra) için parametrelerin optimal seviyeleri Đşlem Parametreleri Seviye Ra (µm) S/N (db) TA 1 8,72-18,22 G 1 6,92-16,54 F 2 8,86-18,59 TH 3 6,72-16,25 Ra = TA 1 + G 1 + F 2 + TH 3 3.Y Ra = 8,72 + 6,92 + 8,86 + 6,72 3.(9,4) = 3,02µm S/N = TA 1 + G 1 + F 2 + TH 3 3.Y S/N = 18,22 16,54 18,59 16,25 3.( 18.98) = 12,66 db Hesaplanan sonuçlar incelendiğinde hem Ra değeri hem de S/N değerinde belirgin bir iyileşme tespit edilmiştir. Bu durum optimizasyon işleminde parametrelerin seviyelerinin doğru seçildiğini göstermektedir. Parametrelerin belirlenen seviyelerine göre oluşturulan deney kombinasyonu için doğrulama test deneyleri gerçekleştirilmiştir. Oyma sonrasında işlenmiş yüzeyin Ra değeri 3,17µm olarak ölçülmüştür. Maksimum D değeri için her bir parametrenin optimal seviyeleri için belirlenen değerler Tablo 11 de verilmiştir ve bu değerlere göre optimum kombinasyonun D değeri ve S/N oranı aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Tablo 11. Oyma derinliği (D) için parametrelerin optimal seviyeleri Đşlem Parametreleri Seviye D (µm) S/N (db) TA 1 183,44 44,45 G 3 173,33 43,79 F ,78 TH 1 209,33 45,82 D = TA 1 + G 3 + F 1 + TH 1 3.Y D = 183, , ,33 3.(139,11) = 297,11µm S/N = TA 1 + G 3 + F 2 + TH 1 3.Y S/N = 44, , , ,82 3.(41,24) = 52,12 db Oyma derinliği için yapılan hesaplamada optimum değerlerin her birinden daha yüksek bir oyma derinliği ortaya çıkmıştır ve bu durum seçilen değerlerin en derin oyuğun oluşturulmasına yönelik doğru bir kombinasyon oluşturulduğunu göstermektedir. Doğrulama test deneyi için yapılan oyma işleme sonrasında ölçülen oyma derinliği değeri 294µm olarak ölçülmüştür. Ölçülen bu değerden daha yüksek bir değer (308µm) oluşturulan deney kombinasyonu içinde var olan bir koşulda elde edilmiştir. Bu koşul ile seçilen koşul arasındaki tek fark frekanstır. ANOVA analizleri sonunda frekansın bu çalışmadaki 51

12 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı deney koşulları için istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ve büyük değişkenlikler yaratmadığı tespit edilmiştir. 5. DENEY SONUÇLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Deney sonuçları göstermiştir ki tarama hızı arttıkça yüzey pürüzlülüğünde iyileşme buna karşın oyma derinliğinde azalma meydana gelmektedir. Tarama hızının her iki proses çıktısı üzerindeki etkinliğinin yüksek olmasının sebebi, lazer ışının metal ile etkileşim süresinin tarama hızıyla belirlenmesinden kaynaklanmaktadır. Tarama hızı azaldığında etkileşim süresinde artma aksi durumda azalma meydana gelmektedir. Etkileşim süresi arttığı zaman iş parçasına aktarılan ısı girdisi artacak ve dolayısı ile buharlaşan metal miktarı yüksek olacaktır. Lazer ışının metal ile etkileşim süresi yüksek olduğunda, oyuk içinden dışarıya doğru katılaşan metal miktarı da yüksek olmaktadır ki bu durum yüzey pürüzlülüğünde artış meydana getirmektedir. Lazer çıkış gücü metale aktarılan ısı girdisinde etkilidir ve artan güç ısı girdisinde de artış meydana getirmektedir. En yüksek oyma derinliğinin tespitinde gücün en yüksek değerinin seçilmesinin sebebi de bu durumla açıklanabilmektedir. Frekans, hem yüzey pürüzlülüğünde hem de oyma derinliğinde aynı değeri (40kHz) vermiştir. Sonuçlara göre frekansın tek başına herhangi bir etkiye sahip olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte tarama aralığının, yüzey pürüzlülüğünde ve oyma derinliğinde etkili bir parametre olduğu tespit edilmiştir. Tarama aralığı aynı yöndeki iki tarama sırası arasındaki mesafedir. Bu mesafe arttıkça hem yüzey pürüzlülüğü hem de oyma derinliği azalmaktadır. Bu çalışmada en düşük tarama aralığında (0,02mm) en yüksek oyma derinliği değerleri elde edilmiştir. 6. SONUÇLAR Bu çalışma kapsamında 20W gücünde Fiber lazer markalama sistemi kullanılarak EN 7075 alüminyum alaşımının yüzeyinde 10mmx10mm lik bir alanda oyma işlemi gerçekleştirilmiş ve işlem parametreleri olarak tarama aralığı, etkin güç, frekans ve tarama hızı seçilmiştir. Bu parametrelerin farklı seviyeleri için deney tasarımı yöntemlerinden biri olan Taguchi metodu kullanılarak toplam 18 farklı deney kombinasyonu oluşturulmuş ve deneyler sonucunda oyulmuş yüzeylerin yüzey pürüzlülüğü ve oyma derinlikleri ölçülmüştür. Ölçümlerden elde edilen değerler istatistiksel olarak parametrelerle ilişkilendirilmiş ve her bir parametrenin farklı seviyelerinin etkilerine göre tahmini sonuçlar elde edilmiş ve bu sonuçlar gerçek oyma uygulaması ile test edilmiştir. Bu çalışmalardan aşağıdaki sonuçlar çıkarılmıştır. Tarama hızının yüzey pürüzlülüğüne etkisi % 47,97 ve oyma derinliğine etkisi % 48,58 olarak hesaplanmıştır. Her iki sonuç göstermişti ki, tarama hızı lazer oyma işleminde hem yüzey pürüzlülüğü hem de oyma derinliği üzerinde etkinliği yüksek bir parametredir. Tarama hızı arttırılarak yüzey pürüzlülüğü iyileştirilebilirken oyma derinliği düşmektedir. Ancak, en iyi yüzey kalitesini veren tarama hızında yapılan oyma işleminde, derinliği artırmak için tarama sayısını artırmak oyma derinliğinde de beklenen sonuca ulaşmada olumlu cevabın alınabileceği düşünülmektedir. Deneysel çalışmalar sonrasında, etkin gücün hem yüzey pürüzlülüğünde hem de oyma derinliğinde etkili bir parametre olduğu tespit edilmiştir ve etki yüzdesi de sırasıyla %40,04 ve %14,74 olarak hesaplanmıştır. ANOVA analizinden hesaplanan P değerine göre frekans hem yüzey pürüzlülüğü hem de oyma derinliği üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir ve her ikisi için optimal değer 40 khz olarak tespit edilmiştir. Tarama aralığının P değeri ve yüzde etkisi incelendiğinde tarama aralığının yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkinliği istatistiksel olarak anlamlı olsa bile etki yüzdesinin tarama hızına ve etkin güce göre çok küçük (%6,64) olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın tarama aralığının oyma derinliğindeki 52

13 Kasman Ş. Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) etkinliğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir ve etki yüzdesi de %31,25 olarak hesaplanmıştır. Hem oyma derinliği hem de yüzey pürüzlülüğü için deneysel çalışmalar sonunda belirlenen optimal tarama aralığı 0,02 mm dir. Minimum yüzey pürüzlülüğü için belirlenen deney kombinasyonu TA 1 G 1 F 2 TH 3 dür ve bu deney koşulu için hesaplanan değer 3,02µm iken uygulama test deneyi sonucunda ölçülen değer 3,17µm dir. Her iki sonuç birbirine çok yakın çıkmıştır ve bu sonuç, parametrelerin seçilen seviyelerinin doğruluğunun ve yapılan deneylerin güvenirliliğinin yüksek olduğunun göstergesidir. Maksimum oyma derinliği için belirlenen deney kombinasyonu TA 1 G 3 F 2 TH 1 dir. Bu koşullarda hesaplanan oyma derinliği 297,11µm dir ve uygulama test deneyi sonucunda ölçülen değer 294µm dir. Oyma derinliği için elde edilen sonuçlar birbirine çok yakın çıkmıştır. Optimal deney koşullarında hem yüzey pürüzlülüğü hem de oyma derinliği için hesaplamalar yapılmış ve doğrulama test deneyleri sonrasında ölçümler gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar karşılaştırıldığında neredeyse aynı değerler elde edilmiştir ki bu sonuçlar Taguchi metodunun oyulmuş yüzeyin kalite problemlerinin çözümünde uygun bir metot olduğunu göstermektedir. 7. ÖNERĐLER Fiber lazer kullanılarak derin oyma tekniğinin endüstride uygulanabilirliliğinin deneysel bir araştırması olan bu çalışmada seçilen parametre ve seviyeleri, işlem performansını iyileştirme amaçlı olarak yüzey pürüzlülüğü ve oyma derinliği için araştırılmıştır. Lazer oyma işlemi genel olarak endüstride işleme toleransları dar olan karmaşık geometriler için alternatif yöntemler arasında en başarılı sonucu verebileceği düşünülen bir yöntemdir. Đşleme koşullarının doğru belirlenememesi işlem görmüş yüzeylerde beklenenin dışında sonuçlar verebilir. Dolayısıyla hem parametrelerin hem de parametrelere ait değerlerin doğru değerlerde belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma endüstride benzer uygulamalar için referans olabilecek sonuçları kapsamaktadır. TEŞEKKÜR Deneysel çalışmalarda kullanılan lazer sistemi Đzmir de faaliyet gösteren Lazer Mikron Ltd. Şirketi tarafından sağlanmıştır. Katkılarından dolayı teşekkür ederim. 8. KAYNAKLAR 1. Leone, C., Lopresto, V., Iorio, I. De., 2009, Wood engraving by Q-switched diode-pumped frequency-doubled Nd:YAG green laser, Optics and Lasers in Engineering, Cilt 47, No 1, Wendland, J., Harrison, P. M., Henry, M., Brownell, M., 2005, Deep Engraving Of Metals For The Automotive Sector Using High Average Power Diode Pumped Solid State Lasers, International congress on application of lasers & electro optics, Miami 3. Campanelli, S.L., Ludovico, A.D., Bonserio, C., Cavalluzzi, P., Cinquepalmi, M., 2007, Experimental analysis of the laser milling process parameters, Journal of Materials Processing Technology, 191, Kaldos, A., Pieper, H.J., Wolf, E., Krause, M., 2004, Laser machining in die making - A modern 53

14 Teknolojik Araştırmalar: MTED 2011(8) Lazerle Derin Oyma Tekniğinde EN 7075 Alüminyum Alaşımı rapid tooling process, Journal of Materials Processing Technology, , Melkote,S., Kumar, M., Hashimoto, F., Lahoti, G., 2009, Laser assisted micro-milling of hard-tomachine materials, CIRP Annals - Manufacturing Technology, 58, No 1, Slocombe, A., Li, L., 2000, Laser ablation machining of metalrpolymer composite materials, Applied Surface Science, , Savaşkan, M.,Taptık, Y ve Ürgen, M., 2004 Deney tasarımı yöntemi ile matkap uçlarında performans optimizasyonu, itüdergisi/d, Cilt 3, no 6, Nalbant, M., Gökkaya, H., Sur, G., 2007, Application of Taguchi method in the optimization of cutting parameters for surface roughness in turning, Materials and Design, 28, Lin, Y.C., Chen, Y.F., Wang, D.A., Lee, H. S., 2007, Optimization of machining parameters in magnetic force assisted EDM based on Taguchi Method, Journal of Materials Processing Technology, 191, Sakarya, N., Göloğlu C., 2006, Taguchi yöntemi ile cep işlemede kullanılan takım yolu hareketlerinin ve kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğüne etkisinin belirlenmesi, J.Fac.Eng.Arch.Gazi Univ., Cilt 21, No 4,

LAZER MİKRO İŞLEME PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİNİN DENEY TASARIM YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ

LAZER MİKRO İŞLEME PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİNİN DENEY TASARIM YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye LAZER MİKRO İŞLEME PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİNİN DENEY TASARIM YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ DETERMINATION

Detaylı

Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi

Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi Farklı Elektrotlar ile Delik Delme İşlemlerinde Yüzey Pürüzlülüğünün İncelenmesi Examination of Surface Roughness in the Hole Drilling Process with Different Electrodes Volkan Yılmaz 1 *, Ceren Y. Yılmaz

Detaylı

Frezeleme İşlemlerinde Titreşimi ve Yüzey Pürüzlülüğünü Etkileyen Parametrelerin Optimizasyonu

Frezeleme İşlemlerinde Titreşimi ve Yüzey Pürüzlülüğünü Etkileyen Parametrelerin Optimizasyonu S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ T E K N İ K B İ L İ M L E R M E S L E K Y Ü K S E K O K U L U S U L E Y M A N D E M I R E L U N I V E R S I T Y T E C H N I C A L S C I E N C E S V

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

ELYAF TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİN DELİNMESİNDE ÇİFT AÇILI MATKAP UÇLARIN İTME KUVVETİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

ELYAF TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİN DELİNMESİNDE ÇİFT AÇILI MATKAP UÇLARIN İTME KUVVETİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ ELYAF TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİN DELİNMESİNDE ÇİFT AÇILI MATKAP UÇLARIN İTME KUVVETİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Ali ÜNÜVAR a, Halil Burak KAYBAL a ve Ahmet AVCI a a, Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

AA5052 ALAŞIMININ İŞLENMESİNDE İŞLEME PARAMETRELERİNİN KESME KUVVETİ VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNE ETKİSİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

AA5052 ALAŞIMININ İŞLENMESİNDE İŞLEME PARAMETRELERİNİN KESME KUVVETİ VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNE ETKİSİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2006 : 12 : 3 : 295-301

Detaylı

TEL EROZYON YÖNTEMİ İLE İŞLENEN KALIP ÇELİKLERİNDE İŞLEM PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİ

TEL EROZYON YÖNTEMİ İLE İŞLENEN KALIP ÇELİKLERİNDE İŞLEM PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE ETKİSİ TMMOB Makine Mühendisleri Odası Konya Şubesi IV. Makine Tasarım ve İmalat Teknolojileri Kongresi 24-25 Kasım 2007 TEL EROZYON YÖNTEMİ İLE İŞLENEN KALIP ÇELİKLERİNDE İŞLEM PARAMETRELERİNİN YÜZEY KALİTESİNE

Detaylı

ALLOY WITH DIAMOND LIKE CARBON (DLC) COATED DRILLS

ALLOY WITH DIAMOND LIKE CARBON (DLC) COATED DRILLS 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye Al 2024-T4 ALÜMİNYUMUN ELMAS BENZERİ KARBON (DLC) KAPLANMIŞ MATKAPLARLA DELİNMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN DENEYSEL

Detaylı

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING AA5049 ALÜMİNYUM ALAŞIMI LEVHALARIN İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE ÜRETİMİ Koray TURBALIOĞLU Teknik Alüminyum San. A.Ş., İstanbul koray.turbalioglu@teknikaluminyum.com.tr ÖZET AA5049 alaşımı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Metin ZEYVELİ 2. DoğumTarihi : 30 Haziran 1971 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Makine Eğitimi Gazi Üniversitesi

Detaylı

15-5 PH PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN TAGUCHİ METODU İLE OPTİMİZASYONU

15-5 PH PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN TAGUCHİ METODU İLE OPTİMİZASYONU 15-5 PH PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN TAGUCHİ METODU İLE OPTİMİZASYONU Turgay KIVAK a ve Şerif ÇETİN b a Düzce Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, İmalat Mühendisliği Bölümü, Düzce/TÜRKİYE,

Detaylı

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI Ömer PEKDUR 1, Can CANDAN 2, Davut AKDAŞ 3, Yaşar AKMAN 4, Sabri BIÇAKÇI 5 1 opekdur@gmail.com 6 ncı Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

Detaylı

AISI 303 OSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN İŞLENMESİNDE KESME HIZI VE İLERLEMENİN TALAŞ BİÇİMİNE ETKİSİ

AISI 303 OSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN İŞLENMESİNDE KESME HIZI VE İLERLEMENİN TALAŞ BİÇİMİNE ETKİSİ 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye AISI 303 OSTENİTİK PASLANMAZ ÇELİKLERİN İŞLENMESİNDE KESME HIZI VE İLERLEMENİN TALAŞ BİÇİMİNE ETKİSİ THE EFFECT

Detaylı

Ç1040 VE 11SMnPb37 ÇELİKLERİNİN İŞLENMESİNDE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE ÜRETİM MALİYETİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

Ç1040 VE 11SMnPb37 ÇELİKLERİNİN İŞLENMESİNDE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE ÜRETİM MALİYETİNİN DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 2, Article Number: 2A0050 Nurullah Kıratlı 1 TECHNOLOGICAL APPLIED SCIENCES Abdulbaki Ulusoy 2 Received: September 2009 Hakan

Detaylı

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI Seracettin Akdı Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Merkezi Gamze Küçükyağlıoğlu Aydınlar Yedek

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

YÜKSEK HIZLI TALAŞLI İŞLEMEDE YÜZEY KALİTESİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ

YÜKSEK HIZLI TALAŞLI İŞLEMEDE YÜZEY KALİTESİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ YÜKSEK HIZLI TALAŞLI İŞLEMEDE YÜZEY KALİTESİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ 1 Mustafa Hamamcı, 2* Eyüp Sabri Topal 1 Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü, Kayseri, mhamamci@erciyes.edu.tr

Detaylı

1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun.

1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun. pdrilling Content DLİK DLM Matkap seçimi Matkap seçimi Delik çapını ve delme derinliğini belirleyin 1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun. 2 Matkap tipini seçin

Detaylı

AISI 316Ti PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA KESİCİ UÇ ETKİSİNİN TAGUCHI YÖNTEMİ İLE ANALİZİ

AISI 316Ti PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA KESİCİ UÇ ETKİSİNİN TAGUCHI YÖNTEMİ İLE ANALİZİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 28, No 2, 363-372, 2013 Vol 28, No 2, 363-372, 2013 AISI 316Ti PASLANMAZ ÇELİĞİN TORNALANMASINDA

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri

İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri Bölüm 24 TALAŞLI İŞLEMEDE EKONOMİ VE ÜRÜN TASARIMINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Talaşlı işlenebilirlik Toleranslar ve Yüzey Kesme Koşullarının Seçimi konuları İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri Takım ömrü-

Detaylı

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19 YAPILARDA ENERJİ TASARRUFUNA YÖNELİK ÇABALAR İÇİN BİR BİLGİSAYAR ANALİZ PROGRAM MODELİ Dr. Mustafa TOSUN 1 1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com

Detaylı

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi

Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi KSU Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1),2013 43 KSU. Journal of Engineering Sciences, 16(1),2013 Derin Çekme İşlemi Üzerine Kalıp Geometrisinin Etkisinin Sonlu Elemanlar Analizi Vedat TAŞDEMİR 1 * 1 Kahramanmaraş

Detaylı

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ Görkem Değirmen a, Ayşe E. Pütün a, Murat Kılıç a, Ersan Pütün b, * a Anadolu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

AISI D6 İŞ PARÇASININ TORNALANMASINDA YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ ÖZET ABSTRACT

AISI D6 İŞ PARÇASININ TORNALANMASINDA YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ ÖZET ABSTRACT AISI D6 İŞ PARÇASININ TORNALANMASINDA YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ Nihat PARLAK 1, Latif ÖZLER 2, Mehmet Erbil ÖZCAN 3 1 n.parlak@alparslan.edu.tr Muş Alparslan Üniversitesi, Meslek Yüksek Okulu, Muş

Detaylı

KAPLAMASIZ SERMET TAKIMLA AISI 6150 ÇELİĞİNİN FREZELENMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNE ETKİSİ *

KAPLAMASIZ SERMET TAKIMLA AISI 6150 ÇELİĞİNİN FREZELENMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNE ETKİSİ * KAPLAMASIZ SERMET TAKIMLA AISI 6150 ÇELİĞİNİN FREZELENMESİNDE KESME PARAMETRELERİNİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNE ETKİSİ * Murat ÇETİN 1, Musa BİLGİN 2, Hasan Basri ULAŞ 3, Ahmet TANDIROĞLU 4 Özet Bu çalışmada

Detaylı

Cu-Cr-Zr ALAŞIMININ AŞINDIRICI SU JETİ İLE TORNALANMASI. Fuat KARTAL, Hasan GÖKKAYA, Muammer NALBANT

Cu-Cr-Zr ALAŞIMININ AŞINDIRICI SU JETİ İLE TORNALANMASI. Fuat KARTAL, Hasan GÖKKAYA, Muammer NALBANT Cu-Cr-Zr ALAŞIMININ AŞINDIRICI SU JETİ İLE TORNALANMASI Fuat KARTAL, Hasan GÖKKAYA, Muammer NALBANT Kastamonu Üniversitesi, Kastamonu Meslek Yüksekokulu, 37100, Kastamonu Karabük Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

Özgedik A., Çoğun C., Teknolojik Araştırmalar: MTED 2014 (11) 1-9

Özgedik A., Çoğun C., Teknolojik Araştırmalar: MTED 2014 (11) 1-9 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 11, No: 3, 2014 (1-9) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 11, No: 3, 2014 (1-9) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AŞIRI PLASTİK DEFORMASYON METOTLARININ ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ

T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AŞIRI PLASTİK DEFORMASYON METOTLARININ ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AŞIRI PLASTİK DEFORMASYON METOTLARININ ALÜMİNYUM ALAŞIMLARININ MEKANİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ Mak. Müh. Kaan ÖZEL YÜKSEK LİSANS TEZİ Makina Mühendisliği ANA

Detaylı

YÜKSEK ALAŞIMLI BEYAZ DÖKME DEMİRLERİN (Nİ-HARD) TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN MODELLENMESİ

YÜKSEK ALAŞIMLI BEYAZ DÖKME DEMİRLERİN (Nİ-HARD) TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN MODELLENMESİ 3. Ulusal Talaşlı İmalat Sempozyumu, 04-05 Ekim 2012, Ankara, Türkiye YÜKSEK ALAŞIMLI BEYAZ DÖKME DEMİRLERİN (Nİ-HARD) TORNALANMASINDA KESME KUVVETİNİN MODELLENMESİ Emre Yücel a, Mustafa Günay b a * Düzce

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

Kavramlar ve açılar. temel bilgiler. Yan kesme ağzı. ana kesme ağzı. = helis açısı. merkez boşluk açısı Yan kesme kenarı

Kavramlar ve açılar. temel bilgiler. Yan kesme ağzı. ana kesme ağzı. = helis açısı. merkez boşluk açısı Yan kesme kenarı temel bilgiler Kavramlar ve açılar Yan kesme ağzı ana kesme ağzı α P = ana kesme kenarı boşluk açısı β H = ana kesme kenarı kama açısı γ P = ana kesme kenarı talaş açısı α O = yan kesme kenarı boşluk açısı

Detaylı

TEL EROZYONDA KESME PARAMETRELERĐNĐN ĐLERLEME HIZINA ETKĐSĐ

TEL EROZYONDA KESME PARAMETRELERĐNĐN ĐLERLEME HIZINA ETKĐSĐ makale TEL EROZYONDA KESME PARAMETRELERĐNĐN ĐLERLEME HIZINA ETKĐSĐ Nihat TOSUN *, Can ÇOĞUN * * Bu çalışmada, tel erozyon ile kesmede kesme parametrelerinin ilerleme (kesme) hızı üzerine etkisi deneysel

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd.

Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd. Onarge Teknoloji Medikal Sistemler Sanayi Ticaret Limited Þirketi Onarge Technology Medical Systems Industry Comm. Co. Ltd. Vizyonumuz Türkiye de imalat ve 3D ölçüm hizmetlerimizle fark yaratarak medikal,

Detaylı

Dubleks Paslanmaz Çeliğin Tel Erozyon ile İşlenebilirliğinin Deneysel Araştırılması

Dubleks Paslanmaz Çeliğin Tel Erozyon ile İşlenebilirliğinin Deneysel Araştırılması Dubleks Paslanmaz Çeliğin Tel Erozyon ile İşlenebilirliğinin Deneysel Araştırılması * 1 Metin Zeyveli, 2 Mehmet Altuğ and 3 Abdulmecit Güldaş *1 Faculty of Technology, Department of Mechatronics Engineering,

Detaylı

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 SANAL ÖLÇME UYGULAMASI Özet Uygulamanın temel amacı Otomotiv sac kalıpçılığında, kalıptan elde edilen parçanın kalite seviyesinin

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ

ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ ALIŞILMAMIŞ ÜRETİM YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Akgün ALSARAN Bu notların teorik kısmı Prof. Dr. Abdulkadir ERDEM in bir makalesinden alıntıdır. Üretim Yöntemleri 1. Döküm 2. Malzeme işleme (talaşlı) a. Alışılmış

Detaylı

Dr. F. Can Akbaşoğlu, Serhat Adışen, Uğur Gürol, Eylem Subaşı (Akmetal) Prof. Dr. S. Can Kurnaz (Sakarya Üni.)

Dr. F. Can Akbaşoğlu, Serhat Adışen, Uğur Gürol, Eylem Subaşı (Akmetal) Prof. Dr. S. Can Kurnaz (Sakarya Üni.) «Kalın Kesitli G18NiMoCr3-6 Test Bloklarının Farklı Isıl İşlem Koşullarında Kenar ve Orta Bölgelerindeki Mikro Yapı ve Mukavemet Değerlerinin İncelenmesi» «The Effect of Different Heat Treatment Conditions

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

CNC Plazma ile Kesmede İşleme Parametrelerinin Kesme Kalitesine Etkisinin Araştırılması

CNC Plazma ile Kesmede İşleme Parametrelerinin Kesme Kalitesine Etkisinin Araştırılması th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 1-18 May 211, Elazığ, Turkey CNC Plazma ile Kesmede İşleme Parametrelerinin Kesme Kalitesine Etkisinin Araştırılması Y. H. Çelik 1, C. Özek 2

Detaylı

KAPLAMA ÇEŞİDİ VE İŞLEME PARAMETRELERİNE BAĞLI OLARAK TAKIM-TALAŞ ARAYÜZEY SICAKLIĞI VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNDEKİ DEĞİŞİM

KAPLAMA ÇEŞİDİ VE İŞLEME PARAMETRELERİNE BAĞLI OLARAK TAKIM-TALAŞ ARAYÜZEY SICAKLIĞI VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNDEKİ DEĞİŞİM 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 1-15 Mayıs 009, Karabük, Türkiye KAPLAMA ÇEŞİDİ VE İŞLEME PARAMETRELERİNE BAĞLI OLARAK TAKIM-TALAŞ ARAYÜZEY SICAKLIĞI VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNDEKİ

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 12 Sayı: 2 sh. 17-29 Mayıs 2010

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 12 Sayı: 2 sh. 17-29 Mayıs 2010 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN VE MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 12 Sayı: 2 sh. 17-29 Mayıs 2010 TAGUCHİ METODU İLE PLASTİK ENJEKSİYON PARÇALARDA ÇARPILMANIN EN AZA İNDİRİLMESİ (TO MINIMIZE WARPAGE IN PLASTIC

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 2 sh. 47-52 Mayıs 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 2 sh. 47-52 Mayıs 2003 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 2 sh. 47-52 Mayıs 2003 TEL EROZYON TEZGAHINDA Ç8620 DİŞLİ ÇELİĞİNİN KESİLME DAVRANIŞLARININ ARAŞTIRILMASI (AN INVESTIGATION ON CUTTING

Detaylı

AISI 01 SOĞUK İŞ TAKIM ÇELİĞİNİN İŞLENEBİLİRLİĞİNİN KESME KUVVETLERİ VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ AÇISINDAN ARAŞTIRILMASI ÖZET

AISI 01 SOĞUK İŞ TAKIM ÇELİĞİNİN İŞLENEBİLİRLİĞİNİN KESME KUVVETLERİ VE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ AÇISINDAN ARAŞTIRILMASI ÖZET ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 3, Article Number: 1A0031 ENGINEERING SCIENCES Received: November 2008 Accepted: June 2009 Series : 1A ISSN : 1308-7231 2009

Detaylı

Đmalat Araştırma Laboratuarı Sabancı Universitesi. Talaşlı Đmalat ve Takım Tezgahı Araştırmaları

Đmalat Araştırma Laboratuarı Sabancı Universitesi. Talaşlı Đmalat ve Takım Tezgahı Araştırmaları Talaşlı Đmalat ve Takım Tezgahı Araştırmaları Đmalat Araştırma Laboratuarı Sabancı Universitesi Đmalat Araştırma Lab. DMG 5-axis (18 000 rpm) işleme merkezi Mori Seiki NL 1500 torna Mazak Nexus 501C işleme

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser

A Statistical Study for Determination of Surface Roughness of AISI 304 Stainless Steel and EN 5754 Aluminum Alloy Machined by Fiber Laser Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 8, o:, 0 7-6 Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, o:, 0 7-6 TEKOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-i:04-44 Makale Article AII

Detaylı

ISO 9001 Kalite Terimleri

ISO 9001 Kalite Terimleri Kalite: Mevcut ve var olan karakteristiklerin şartları karşılama derecesine verilen isimdir (ISO 9000) Kalite Politikası: Kalite ile ilişkili olarak üst yönetim tarafından resmi olarak formüle edilen kuruluşun

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ ISPARTA, 2014 ÖĞÜTME ELEME DENEYİ DENEYİN AMACI: Kolemanit mineralinin

Detaylı

Sandvik Coromant'tan kesici takımlar. Döner takımlar FREZELEME DELİK DELME DELİK İŞLEME TAKIM TUTUCU SİSTEMLERİ

Sandvik Coromant'tan kesici takımlar. Döner takımlar FREZELEME DELİK DELME DELİK İŞLEME TAKIM TUTUCU SİSTEMLERİ Sandvik Coromant'tan kesici takımlar Döner takımlar RZLM DLİK DLM DLİK İŞLM TAKIM TUTUCU SİSTMLRİ 2012 DLİK DLM Matkap seçimi Matkap seçimi 1 Delik çapını ve delme derinliğini belirleyin Tabloda listelenen

Detaylı

ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI

ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI ALÜMİNYUM DÖKÜMDE MEKANİK ÖZELLİKLERİ ETKİLEYEN PARAMETRELER İÇİN DENEY TASARIMI Can DEMİR*, Elvan B. MENTEŞE*, M.Alper TOGAY* *COMPONENTA DÖKTAŞ., Manisa ÖZET Alüminyum dökümde; artan oranda emniyet parçaların

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

Tel Erozyonda Kesme Parametrelerinin Parçanın Boyut Ölçüsüne Etkilerinin Deneysel İncelenmesi

Tel Erozyonda Kesme Parametrelerinin Parçanın Boyut Ölçüsüne Etkilerinin Deneysel İncelenmesi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 7, No: 13, 2010 (31-44) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 7, No: 3, 2010 (31-44) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ

ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ Ezgi Özkara a, Hatice Yanıkoğlu a, Mehmet Yüceer a, * a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü, Malatya, 44280 myuceer@inonu.edu.tr

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

İMALAT TEKNOLOJİLERİ

İMALAT TEKNOLOJİLERİ İMALAT TEKNOLOJİLERİ GĐRĐŞ Đmalat yöntemleri Alışılmış Đmalat Yöntemleri ve Alışılmamış Đmalat Yöntemleri olarak iki gruba ayrılır. Alışılmış yöntemler kesici uç, matkap ucu veya taşlama taşı gibi takımlar

Detaylı

Bilyalı Değirmenlerde Hız-Dolum Oranı Optimizasyonu ve Boru Hattı Ekipmanları Yalıtımı ile Enerji Verimliliği Uygulaması

Bilyalı Değirmenlerde Hız-Dolum Oranı Optimizasyonu ve Boru Hattı Ekipmanları Yalıtımı ile Enerji Verimliliği Uygulaması Bilyalı Değirmenlerde Hız-Dolum Oranı Optimizasyonu ve Boru Hattı Ekipmanları Yalıtımı ile Enerji Verimliliği Uygulaması Fatih DÖKME Makina Yüksek Mühendisi Şişecam Kimyasallar Grubu Soda Sanayii A.Ş.

Detaylı

The Effects On Energy Saving Thermal Insulation Thickness In Used Different Structure Materials

The Effects On Energy Saving Thermal Insulation Thickness In Used Different Structure Materials Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi ilt: 8, No: 1, 2011 (47-56) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 8, No: 1, 2011 (47-56) TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Toleranslar

Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler Toleranslar Makine Elemanları I Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler Toleranslar İçerik Tolerans nedir? Boyut toleransı Geçme Yüzey pürüzlülüğü Örnekler 2 Tolerans nedir? Tasarım ve üretim süreci arasında boyut

Detaylı

BU Kitapta Kullanılan Standart Birimler

BU Kitapta Kullanılan Standart Birimler BU Kitapta Kullanılan Standart Birimler Amerika Birleşik Devletleri Birimler Sistemi (USCS) ve Uluslararası Birimler Sistemi (SI) ne ait birimler kitap boyunca yer alan eşitliklerde ve tablolarda kullanılmıştır.

Detaylı

KÜRESEL GRAFİTLİ DÖKME DEMİRLERİN SON BİTİRME OPERASYONLARININ ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA A STUDY ON ANALYSIS OF FINISH OPERATIONS OF DUCTILE IRON

KÜRESEL GRAFİTLİ DÖKME DEMİRLERİN SON BİTİRME OPERASYONLARININ ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA A STUDY ON ANALYSIS OF FINISH OPERATIONS OF DUCTILE IRON 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 9), 3-5 Mayıs 9, Karabük, Türkiye KÜRESEL GRAFİTLİ DÖKME DEMİRLERİN SON BİTİRME OPERASYONLARININ ANALİZİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA A STUDY ON ANALYSIS OF FINISH

Detaylı

YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU

YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU YÜZEY İŞLEME İŞARETLERİ İ (SURFACE QUALITY SPECIFICATIONS) YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU Maliyetin artmaması için yüzeyler, gerektiği kadar düzgün ve pürüzsüz olmalıdır. Parça yüzeyleri, imalat yöntemine

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

Serkan ATEŞ. Int.J.Eng.Research & Development,Vol.2,No.1,January 2010 28

Serkan ATEŞ. Int.J.Eng.Research & Development,Vol.2,No.1,January 2010 28 Int.J.Eng.Research & Development,Vol.2,No.1,January 2010 28 P20 Çeliğinin CBN ile Yüksek Hızlarda Frezelenmesi Sırasında Kesme Derinliği ve Genişliği Değerinin Aşınma ve Yüzey Pürüzlülüğüne Olan Etkisinin

Detaylı

Herhangi bir delme operasyonu için MSD & MSDHların farklı tasarımları MSD(H) 101 K 60 100L 11S. Yağ deliği Uygulama Toplam boy Şaft çapı

Herhangi bir delme operasyonu için MSD & MSDHların farklı tasarımları MSD(H) 101 K 60 100L 11S. Yağ deliği Uygulama Toplam boy Şaft çapı Mack için Teknik Bilgiler Herhangi bir delme operasyonu için MSD & MSDHların farklı tasarımları Yekpare lama sistemi 101=Ø10.1 Takım Çapı : mm Kesme uzunluğu (Özel Tip) MSD(H) 101 K 100 11S Yağ deliği

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7.1 Sabit Sıcaklıkta Yürütülen Isıl işlemde Bileşenlerin Parçalanması 9.7.2 Değişen Sıcaklıkta Yürütülen Isıl İşlemde Bileşim Öğelerinin Parçalanması

Detaylı

Metrik Vida Açmada Alternatif Kesici Uç Yaklaşımı

Metrik Vida Açmada Alternatif Kesici Uç Yaklaşımı Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt:11 Sayı: 1 s.37-41, 2008 Vol: 11 No: 1 pp.37-41, 2008 Metrik Açmada Alternatif Kesici Uç Yaklaşımı Alaattin KAÇAL, Yakup TURGUT Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim

Detaylı

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi.

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. TEORİK BİLGİ: Kritik soğuma hızı, TTT diyagramlarında burun noktasını kesmeden sağlanan en

Detaylı

Periyodik Aşırı Yüklerin 2024-Al Alaşımında Yorulma Çatlak İlerleme Hızına Etkisi

Periyodik Aşırı Yüklerin 2024-Al Alaşımında Yorulma Çatlak İlerleme Hızına Etkisi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 6, No: 2, 2009 (57-62) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 6, No: 2, 2009 (57-62) TEKNOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

AISI H13 SICAK İŞ TAKIM ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN DENEYSEL İNCELENMESİ. Metin ZEYVELİ 1,*, Halil DEMİR 1

AISI H13 SICAK İŞ TAKIM ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN DENEYSEL İNCELENMESİ. Metin ZEYVELİ 1,*, Halil DEMİR 1 Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 251-261 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 AISI H13 SICAK İŞ TAKIM ÇELİĞİNİN İŞLENMESİNDE YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN DENEYSEL İNCELENMESİ

Detaylı

Taarruz Helikopteri Simülatörü için İnsan Faktörleri Değerlendirmeleri

Taarruz Helikopteri Simülatörü için İnsan Faktörleri Değerlendirmeleri Taarruz Helikopteri Simülatörü için İnsan Faktörleri Değerlendirmeleri Hakan İŞÇİ TUSAŞ Entegre Helikopter Sistemleri Hava Aracı Tasarım Müdürü 26 Kasım 2010 TUSAŞ TSKGV nin Bağlı Ortaklığıdır. HİZMETE

Detaylı

Konutların Zemin ve İkinci Katlarında Oluşan Tesisat Gürültüsü Üzerine Bir Araştırma

Konutların Zemin ve İkinci Katlarında Oluşan Tesisat Gürültüsü Üzerine Bir Araştırma Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt: 9 Sayı: 2 s. 141-145, 2006 Vol: 9 No: 2 pp. 141-145, 2006 Konutların Zemin ve İkinci larında Oluşan Tesisat sü Üzerine Bir Araştırma Füsun DEMİREL Gazi Üniversitesi

Detaylı

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI SEMİHA KARTAL 1, ŞÜKRAN DİLMAÇ 2 ÖZET Gazbeton ülkemiz inşaat sektöründe önemli bir pazar payına sahiptir. Bu bildiride ülkemizde üretilen gazbetonların su karşısındaki

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 10, No: 2, 2013 (73-86) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 10, No: 2, 2013 (73-86) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1304-4141

Detaylı

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih

CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih CoroDrill 808 CoroDrill 808 Dar toleranslı derin delikler için ilk tercih Endüstriyi uzun yıllar boyunca yakından takip ettik ve dar toleranslar gerektiren derin delik delme konusunda yaşadığınız zorlukları,

Detaylı

Uluslararası Yavuz Tüneli

Uluslararası Yavuz Tüneli Uluslararası Yavuz Tüneli (International Yavuz Tunnel) Tünele rüzgar kaynaklı etkiyen aerodinamik kuvvetler ve bu kuvvetlerin oluşturduğu kesme kuvveti ve moment diyagramları (Aerodinamic Forces Acting

Detaylı

Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız

Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız Sıcak Daldırma Galvanizleme Prosesimiz İntermetalik Alaşım Katmanları Galfan Korozyon Dirençleri Ar-Ge Çalışmalarımız Bilindiği gibi, demir ve alaşımları bir çok alanda kullanılan malzemelerdir. Kullanım

Detaylı

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI

MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI MASA ÜSTÜ 3 EKSEN CNC DÜZ DİŞLİ AÇMA TEZGAHI TASARIMI ve PROTOTİP İMALATI Salih DAĞLI Önder GÜNGÖR Prof. Dr. Kerim ÇETİNKAYA Karabük Üniversitesi Tasarım ve Konstrüksiyon Öğretmenliği ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri 1.Elektroerozyon Tezgahları Elektroerozyon işleminde ( EDM Electrical Discharge Machining ), malzeme kaldırma işlemi takım fonksiyonunu yapan bir elektrot ile parça arasında meydana gelen yüksek frekanslı

Detaylı

Rampalama. Delme. 45 kadar dik dalma. Çok iyi talaş kaldırma. 2xD ye kadar çok iyi delme yeteneği. Ayrı bir kesici takıma ihtiyac yok

Rampalama. Delme. 45 kadar dik dalma. Çok iyi talaş kaldırma. 2xD ye kadar çok iyi delme yeteneği. Ayrı bir kesici takıma ihtiyac yok Rampalama Çok iyi talaş kaldırma 45 kadar dik dalma 2xD ye kadar çok iyi delme yeteneği Delme Ayrı bir kesici takıma ihtiyac yok Raybalar için ideal ön-delme işlemi Şaft DIN 6535 HA/HB Karbür DIN 6527

Detaylı

İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE AA5754 MALZEME ÜRETİMİ. Koray TURBALIOĞLU

İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE AA5754 MALZEME ÜRETİMİ. Koray TURBALIOĞLU İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE AA5754 MALZEME ÜRETİMİ Koray TURBALIOĞLU Teknik Alüminyum San. A.Ş., İstanbul koray.turbalioglu@teknikaluminyum.com.tr ÖZET Yüksek mekanik özellikleri ve korozyon

Detaylı

ROBOTİK GAZALTI KÖŞE KAYNAK İŞLEMİNİN TAGUCHI YONTEMİ İLE ENİYİLENMESİ

ROBOTİK GAZALTI KÖŞE KAYNAK İŞLEMİNİN TAGUCHI YONTEMİ İLE ENİYİLENMESİ ROBOTİK GAZALTI KÖŞE KAYNAK İŞLEMİNİN TAGUCHI YONTEMİ İLE ENİYİLENMESİ Arş. Gör. Dr. A. Gamze ÇİFTÇİ AYTEKİN ÖZET Günümüzde iki veya daha çok yanıtı beraber analiz ederek ürünün kalitesi üzerindeki etkileri

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ

AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ M.Ö.Arısoy, İ.Akkaya ve Ü. Dikmen Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

DİŞLİ ÇARK ÜRETİMİNDE KESİCİ TAKIM PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF CUTTING TOOL PERFORMANCE IN GEAR MANUFACTURING

DİŞLİ ÇARK ÜRETİMİNDE KESİCİ TAKIM PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF CUTTING TOOL PERFORMANCE IN GEAR MANUFACTURING 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 9), 3-5 Mayıs 29, Karabük, Türkiye DİŞLİ ÇARK ÜRETİMİNDE KESİCİ TAKIM PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF CUTTING TOOL PERFORMANCE IN GEAR

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı

GRANÜL BOYUT DAĞILIMININ GRANİT KARO ÜRÜN ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ. Z.Bayer 1,3, N.Ay 1, N.Erginel 2

GRANÜL BOYUT DAĞILIMININ GRANİT KARO ÜRÜN ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ. Z.Bayer 1,3, N.Ay 1, N.Erginel 2 Afyon Kocatepe Üniversitesi Özel Sayı Afyon Kocatepe University FEN BİLİMLERİ DERGİSİ 83-88 JOURNAL OF SCIENCE GRANÜL BOYUT DAĞILIMININ GRANİT KARO ÜRÜN ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ Z.Bayer 1,3, N.Ay 1, N.Erginel

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

4 TARAFLI KESME VE MARKALAMA HAREKETLENEBİLEN KONVEYÖRLER

4 TARAFLI KESME VE MARKALAMA HAREKETLENEBİLEN KONVEYÖRLER VOORTMAN V808 ROBOTLA PROFİL KESME V808 8 ekseni ile pazar lideri olan en esnek robotla plazma profil kesme sistemidir. Tezgahın yapısı ile son derece esnek robot kombinasyonu her 3 boyutlu şekli kesmesini

Detaylı

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98)

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) temel bilgiler tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) helisel matkap ucu silindirik saplı/ konik saplı matkap ucu-ø kanal sırt döndürücü dil (DIN 1809' a göre) sap-ø eksen gövde

Detaylı

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK 2 3 4 Termolüminesans (TL) Tekniği TL Tekniği ile Tarihlendirme

Detaylı