Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar;

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar;"

Transkript

1 I. SAYI SİSTEMLERİ Elektronik sistemlerde dört farklı sayı sistemi kullanılır. Bunlar; i) İkili(Binary) Sayı Sistemi ii) Onlu(Decimal) Sayı Sistemi iii) Onaltılı(Heksadecimal) Sayı Sistemi iv) Sekizli(Oktal) Sayı Sistemi i) İkili(Binary) Sayı Sistemi: Bu sistemde 0 ve olmak üzere 2 tane sembol vardır ve bu sebeple ikili sayı sistemi denir. Her birine bir dijit denir ve bir biti temsil eder. BIT ifadesi de Bİnary digit ten gelmektedir. Elektronik sistemlerde 0 volt lojik 0, 5 volt veya 3.3 volt lojik değeri ile ifade edilir. Sayı tabanı 2 dir. Basamak Sayı MSB LSB Binary sayılar yazılırken en sağdaki basamağa en düşük değerlikli bit (Least Significant Bit-LSB), en soldaki basamağa en yüksek değerlikli bit (Most Significant Bit-MSB) adı verilir. Bu sistemde tüm sayısal değerler 0 ve ler ile ifade edilir. Onluk Birary İkili sayı sisteminde tümleyen işlemleri: İkili sayı sistemde çıkarma ve mantık işlemlerini daha basit hane getirmek amacıyla tümleyenler kullanılır. Ayrıca negatif sayıların elektronik olarak saklanmasında tümleyen yöntemleri kullanılır. Tümleyen işlemleri iki şekilde yapılabilir; Bunlar e tümleyen ve 2 ye tümleyendir.

2 e Tümleyenin Bulunması Bire tümleyen için Binary bir sayının her biti terslenir(0 ve 0 yapılır). Bu işlem elektronik devrelerde olarak değil kapıları ile yapılır. Sayı Bire Tümleyen ye Tümleyenin Bulunması I.Yol Binary bir sayıyının 2 ye tümleyenini elde etmek için önce e tümleyenine eklenir ve işlem sonucunda sola taşma olursa soldan bir bit silinir. Sayı Bire Tümleyeni İkiye Tümleyeni II.Yol Sağdan sola doğru rastlanan ilk ve öncesindeki 0 lar aynen yazılır, in solundaki bitler terslenerek yazılır. Sayı İkiye Tümleyeni İkili sayı sisteminde dört işlem. İkili sayı sisteminde Toplama: Onluk sistemdeki toplama gibi yapılır 0+0=0 0+= +0= +=0+C Burada C (Carry) elde var demektir. Hemen solundaki basamağa ilave edilir

3 2. İkili sayı sisteminde Çıkarma: 0-0=0-0= -=0 0-=0+B Burada B(Borrow) Borç anlamındadır. Sol basamaktan borç alınacağını belirtir. Borç alınan basamaktaki sayı 0 ise, ise 0 olur. Soldan alınan, sağ basamağa iki tane olarak geçer İkiye Tümleyen yöntemi ile çıkarma işlemi: Sayı Sayı2 İşlemi için akış şeması. BS(Basamak Sayısı) Bu yöntemde önce çıkarılan sayının ikiye tümleyeni bulunur ve bulunan bu sayı diğer sayı ile toplanır. Eğer işlem sonucunda sola taşma olursa(bu aynı zamanda sonucun sıfırdan büyük olduğunu gösterir) soldan bir bit silinir değilse sonucun ikiye tümleyeni bulunur ve önüne işareti konur(bu durumda sonuç sıfırdan küçüktür.) Sayı2 nin 2 ye tümleyenini bul ve yerine yaz Sayı + Sayı2 nin Tümleyeni Sonuç BS(Sonuç) > BS(Sayı) Veya BS(Sonuç) > BS(Sayı2) Hayır Evet Sonucun en solundaki basamağı sil Sonucun 2 ye tümleyenini bul önüne - yerleştir. Sonucu yaz

4 Örnek : bu işlemi ikiye tümleyen yöntemiyle yapalım. 000 sayısının ikiye tümleyeni olarak bulunur. Bu değer ilk sayı ile toplanarak fark bulunur Sonuç: Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısından büyük olduğu için en soldaki bit silinir. Sonuç olarak bulunur. Çıkarma sonucu sıfırdan büyüktür. Örnek 2: 00 0 işlemini ikiye tümleyen yöntemiyle yapalım. Sonuç: 0 sayısının ikiye tümleyeni 00 olarak bulunur olarak bulunur. Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısına eşit olduğu için sonuç sıfırdan küçüktür. Bu durumda sonucun ikiye tümleyeni bulunur ve önüne işareti konur. Örnek 3: bu işlemi ikiye tümleyen yöntemiyle yapalım sayısının ikiye tümleyeni 0000 olarak bulunur Sonuç: Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısına eşit olduğu için sonuç sıfırdan küçüktür. Bu durumda sonucun ikiye tümleyeni bulunur ve önüne işareti konur.

5 Bire Tümleyen yöntemi ile çıkarma işlemi: Sayı Sayı2 İşlemi için akış şemasını. BS(Basamak Sayısı) Sayı2 nin e tümleyenini bul ve yerine yaz Sayı + Sayı2 nin Tümleyeni Sonuç BS(Sonuç) > BS(Sayı) Veya BS(Sonuç) > BS(Sayı2) Hayır Evet Sonucun en solundaki basamağı sil ve sonuca ekle Sonucun e tümleyenini bul önüne - yerleştir. Sonucu yaz Örnek : bu işlemi Bire Tümleyen yöntemiyle yapalım. 000 sayısının Bire Tümleyeni olarak bulunur. Bu değer ilk sayı ile toplanarak fark bulunur Sonuç: Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısından büyük olduğu için en soldaki bit silinir ve sonuca eklenir. Sonuç olarak bulunur. Çıkarma sonucu sıfırdan büyüktür. Örnek 2: 00 0 işlemini Bire Tümleyen yöntemiyle yapalım. Sonuç: 0 sayısının Bire Tümleyeni 000 olarak bulunur olarak bulunur.

6 Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısına eşit olduğu için sonuç sıfırdan küçüktür. Bu durumda sonucun Bire Tümleyeni bulunur ve önüne işareti konur. Örnek 3: bu işlemi Bire Tümleyen yöntemiyle yapalım sayısının Bire Tümleyeni olarak bulunur Sonuç: Bulunan sonucun basamak sayısı işlenenlerin basamak sayısına eşit olduğu için sonuç sıfırdan küçüktür. Bu durumda sonucun Bire Tümleyeni bulunur ve önüne işareti konur. 3. İkili sayı sisteminde Çarpma: 0*0=0 0*=0 *0=0 *= 0 x İkili sayı sisteminde Bölme: 0/0=0 0/=0 /0=0 /= Bölme işleminde, bölünenden bölenin çıkarılmasına birer basamak sağa kaydırılarak sonuç sıfır olana kadar devam edilir. Yapılan işlem aşamalarında bölünenden bölen çıkıyorsa çıkarma var denir ve bölüm olur. Eğer bölünenden bölen çıkmıyorsa çıkarma yok denir ve bölüm 0 olur. Binary Decimal Dönüşümü: Her dijit 2 nin basamak kuvveti ile çarpılır ve bunlar toplanarak decimal sayı sistemine çevrilir. Örnek : (00)2 = =43 (0)2 = =

7 Ondalıklı binary sayılar decimale çevrilirken tam kısım sağdan sola doğru 2 nin pozitif basamak kuvveti ile çarpılıp toplanırken, ondalıklı kısım soldan sağa doğru 2 nin negatif basamak kuvveti ile çarpılıp elde edilen değerler toplanarak decimal sonuç bulunur. Örnek: (,0) 2 = (?) 0 (,0) 2 = x2 2 +x2 +x2 0 +x2 - +0x2-2 +x2-3 (,0) 2 = x4+x2+x+x/2+0x/4+x/8 (,0) 2 = ,5+0+0,25 (,0) 2 = (7,625)0 Decimal Binary Dönüşümü: Onluk sayı 2 ye bölünerek ikilik sisteme çevrilir. Onluk sayı 2 ye bölünebildiği sürece bölme işlemine devam edilerek kalan değerler tersten yazılarak ikilik karşılığı bulunur. Ondalıklı decimal sayılar iki aşamada binarye çevrilir. Birinci aşama tam kısmın 2 ye bölme metodu ile binarye çevrilmesi işlemidir. İkinci aşama ise ondalıklı kısmın,00 bulunana kadar 2 ile çarpılması ile binarye çevrilmesi işlemidir. Bulunan sonuçlar birleştirilerek işlem bitirilir. (2,625) 0 =(?) 2 2:2=6 Kalan=0 6:2=3 Kalan=0 3:2= Kalan= :2=0 Kalan= 0,625 0,25 0,5 x 2 x 2 x 2,250 0,50,0 (2) 0 =(00) 2 (0,625) 0 =(0,0) 2 Sonuç (2,625) 0 =(00,0) 2

8 ii)onaltılı(hexadecimal) Sayı Sistemi Bu sayı sistemi 0-9 arası rakamlar ve A-F arası harfler olmak üzere toplam 6 sembolden olur. Onluk Birary Hexadecimal A 0 B 2 00 C 3 0 D 4 0 E 5 F Hexadecimal Decimal Dönüşümü: (2AF3) 6 =(?) 0 (2AF3) 6 =2*6 3 +0*6 2 +5*6 +3*6 0 (2AF3) 6 = (2AF3) 6 =(0995) 0 Decimal Hexadecimal Dönüşümü: Decimal sayı 6 ya bölünerek Hexadecimal karşılığı bulunur. Örnek: (0995) 0 =(?) :6=687 Kalan=3 687:6=42 Kalan=5 42:6=2 Kalan=0 2:6=0 Kalan=2 (0995) 0 =(2AF3) 6 Hexadecimal Binary ve Binary Hexadecimal Dönüşümleri: Bu dönüşümler için Hexadecimal sayının her basamağının binary karşılığı yazılır. (2AF3) 6 =(?) 2 (2 ) 6 =(000) 2 ( A ) 6 =(00) 2

9 ( F ) 6 =() 2 ( 3) 6 =(00) 2 (2AF3) 6 =( ) 2 ( ) 2 =(?) 6 Bu işlemde diğerinin tersidir. Binary sayı 4 er bitlik gruplara ayrılarak her grubun Hexadecimal karşılığı yazılarak dönüşüm gerçekleştirilir. Hexadecimal Sayılarda Dört İşlem Hexadecimal Sayılarda Toplama: (A2FC) 6 +(2DE) 6 (C4DA) 6 Hexadecimal Sayılarda Çıkarma: (F9A40) 6 - (AF020) 6 (4AA20) 6 (A234 F 0) 6 +(24ABCD) 6 (C6E0BD) 6 (A234 F 0) 6 - (24ABCD) 6 (7D89 23) 6 6 Sistemde Tümleyen Yöntemi ile Çıkarma İşlemi: Binary sayılarda olduğu gibi tümleyen yöntemiylede çıkarma işlemi yapılabilir. Bunun için 6 ya tümleyen ve 5 e tümleyen kullanılabilir. 6 ya Tümleyen Yöntemi ile Çıkarma: Sayı Sayı2 İşlemi için akış şeması. BS(Basamak Sayısı) Sayı2 nin 6 ya tümleyenini bul ve yerine yaz Sayı + Sayı2 nin Tümleyeni Sonuç BS(Sonuç) > BS(Sayı) Veya BS(Sonuç) > BS(Sayı2) Hayır Evet Sonucun en solundaki basamağı sil Sonucun 6 ya tümleyenini bul önüne - yerleştir. Sonucu yaz

10 İkili sistemdeki 2 ye tümleyenin 6 sistemdeki karşılığı 6 ya tümleyendir. Hexadecimal bir sayının 6 ya tümleyenini bulmak için 5 e tümleyenine eklenir. 5 e tümleyeni bulmak için her basamak F sayısından çıkartılır. Örnek: (B23) 6 5 e Tümleyeni için FFF 6 ya Tümleyeni 4DC - B23 + 4DC 4DD Örnek Çıkarma: ADC32F2-2432AFCA işlemi 6 ya tümleyen yöntemi kullanılarak aşağıdaki biçimde yapılır: F F F F F F F F Sayı A F C A 5 e Tümleyen D B C D ya Tümleyen D B C D A D C 3 2 F 2 + D B C D E Toplama sonucu, işlenenlerden büyük olduğu için en soldaki bit atılır. Çıkarma sonucu sıfırdan büyüktür. Sonuç : (78E98228) 6 5 e Tümleyen Yöntemi ile Çıkarma: Sayı Sayı2 İşlemi için akış şeması. BS(Basamak Sayısı) Sayı2 nin 5 e tümleyenini bul ve yerine yaz Sayı + Sayı2 nin Tümleyeni Sonuç BS(Sonuç) > BS(Sayı) Veya BS(Sonuç) > BS(Sayı2) Hayır Evet Sonucun en solundaki basamağı sil ve sonuca ekle Sonucun 5 e tümleyenini bul önüne - yerleştir. Sonucu yaz

11 Örnek Çıkarma: ADC32F2-2432AFCA işlemi 5 e tümleyen yöntemi kullanılarak aşağıdaki biçimde yapılır: F F F F F F F F A D C 3 2 F 2 Sayı A F C A + D B C D e Tümleyen D B C D E Toplama sonucu, işlenenlerden büyük olduğu için en soldaki bit atılır ve sonuca eklenir. Çıkarma sonucu sıfırdan büyüktür. Sonuç : (78E98228) 6 İşaretli Sayılar Bilgisayarlar tüm işlemleri binary(0 ve ) sayılarla gerçekleştirdiği için negatif değerlerdeki - işaretinin binary istemde gösterilebilecek şekilde sayının düzenlenmesi gerekir. Bunun için şaretli sayı gösterimleri tanımlanmıştır. Binary sistemde sayının en soldaki bit sayının işaretini gösterir ve buna işret bit denir. işaret biti olan sayı negatiftir(sıfırdan küçük). işaret biti 0 olan sayı pozitiftir(sıfırdan büyük) tür. Big Endian ve Little Endian Gösterimi Birden fazla byte dan oluşan sayıların yüksek öncelikli bitleri ana belleğe önce yerleştirilirse, bu gösterime big endian gösterim denir. Little endian gösteriminin tam tersi gösterimi ifade eder. Little Endian gösterim ise ana belleğe düşük değerlikli bitlerin önce yerleştirilmesi işlemidir. Bilgilerin Kodlanması Bilgisayarda saklanacak veya üzerinde işlem yapılacak bilgilerin bilgisayarın işlem yapabileceği hale dönüştürülmesine kodlama denir. Dönüşüm için kullanılan kodlara da bilgisayar kodları denir. Kod Çeşitleri Bilgilerin kodlanmasında kullanılan birçok kodlama çeşidi vardır. Bu kodlama sistemlerinden en bilinenleri şöyledir. BCD, BCO,BCH, EBCDIC, ASCII, Parity kodlama sistemleridir. BCD (Binary Coded Decimal) Bu sistemde decimal sayıdaki her basamak 4 basamaklı ikili sayı grubu ile ayrı ayrı kodlanır. Rakamlar için 4 bitlik gösterim yeterli olurken, diğer harf ve özel karakterler için 6 bitlik gösterim gerekmektedir. (2 6 =64)

12 Onluk Sayı BCD Kodu BCO (Binary Coded Oktal) Oktal kodunda, her sayı basamağı 3 bitlik ikili sayı grubu ile gösterilir. BCH(Binary Coded Hexadesimal) Her hexadecimal sayı basamağı 4 bitlik ikili sayı grubu ile kodlanır. EBCDIC (Extened Binary Coded Decimal InterchangeCode) BCD kodlama sisteminin genişletilmiş halidir. EBCDIC kodunda her karakter 8 bitlik sayı grubu ile kodlanır. Sayısal bilgiler için, istendiğinde 4 bitlik kodlama yapılabilir. Sayısal olmayan her karakter 8 bit ile kodlanır. ASCII Kodu Ascii kodu sistemler arasındaki bilgi alış-verişinde uyum sağlamak için geliştirilmiştir.

13

14 Parity Kodu Bilgi akışı sırasında bilginin bozulmasına yol açabilecek bazı hatalar olabilir. Bu hataların ortaya çıkarılmasını sağlamak için BCD kodunun sağındaki ilk basamağa parity biti ilave edilir. Parity biti kodlanan veride ve 0 ların sayısının tek mi çift mi olduğunu belirtir. Kodlanmış verideki ler tek ise tek parity li, çift ise çift parity li olarak tanımlanır.

15 BCD Tek Parity Çift Parity

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem

3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem 3.3. İki Tabanlı Sayı Sisteminde Dört İşlem A + B = 2 0 2 1 (Elde) A * B = Sonuç A B = 2 0 2 1 (Borç) A / B = Sonuç 0 + 0 = 0 0 0 * 0 = 0 0 0 = 0 0 0 / 0 = 0 0 + 1 = 1 0 0 * 1 = 0 0 1 = 1 1 0 / 1 = 0 1

Detaylı

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri

Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri. 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR Sayı sistemleri iki ana gruba ayrılır. 1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2. Kayan Noktalı Sayı Sistemleri 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük

Detaylı

n. basamak... 4. basamak 3. basamak 2. basamak 1. basamak Üstel değer 10 n-1... 10 3 10 2 10 1 10 0 Ağırlık 10 n-1...

n. basamak... 4. basamak 3. basamak 2. basamak 1. basamak Üstel değer 10 n-1... 10 3 10 2 10 1 10 0 Ağırlık 10 n-1... KAYNAK : http://osmanemrekandemir.wordpress.com/ SAYI SISTEMLERI Decimal(Onlu) Sayı sistemi günlük hayatta kullandığım ız 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 rakamlarından oluşur. Decimal(Onlu) Sayı sisteminde her sayı

Detaylı

Sayı Sistemleri. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Sayı Sistemleri. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Sayı Sistemleri 1 Desimal Sistem Günlük hayatımızda desimal sistemi kullanmaktayız Tabanı 10 dur Örn: 365 = 3.10 2 +6.10 1 +5.10 0 4827 = 4.10 3 +8.10 2 +2.10 1 +7.10 0 2 İkili Sayı Sistemi (Binary System)

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com

2. SAYI SİSTEMLERİ. M.İLKUÇAR - imuammer@yahoo.com Sayı Sistemleri İşlemci elektrik sinyalleri ile çalışır, bu elektrik sinyallerini 1/0 şeklinde yorumlayarak işlemcide olup bitenler anlaşılabilir hale getirilir. Böylece gerçek hayattaki bilgileri 1/0

Detaylı

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR

2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2. SAYI SİSTEMLERİ VE KODLAR 2.1. Sabit Noktalı Sayı Sistemleri 2.1.1. Ondalık Sayı Sistemi Günlük yaşantımızda kullandığımız sayı sistemi ondalık (decimal) sayı sistemidir. Ayrıca 10 tabanlı sistem olarak

Detaylı

Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Elektronik Öncesi Kuşak. Bilgisayar Tarihi. Elektronik Kuşak. Elektronik Kuşak. Bilgisayar teknolojisindeki gelişme

Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. Elektronik Öncesi Kuşak. Bilgisayar Tarihi. Elektronik Kuşak. Elektronik Kuşak. Bilgisayar teknolojisindeki gelişme Giriş MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Bilgisayar teknolojisindeki gelişme Elektronik öncesi kuşak Elektronik kuşak Mikroişlemci kuşağı Yrd. Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü 1 Bilgisayar Tarihi Elektronik Öncesi Kuşak

Detaylı

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001)

MANTIK DEVRELERİ HALL, 2002) (SAYISAL TASARIM, ÇEVİRİ, LITERATUR YAYINCILIK) DIGITAL DESIGN PRICIPLES & PRACTICES (3. EDITION, PRENTICE HALL, 2001) MANTIK DEVRELERİ DERSİN AMACI: SAYISAL LOJİK DEVRELERE İLİŞKİN KAPSAMLI BİLGİ SUNMAK. DERSİ ALAN ÖĞRENCİLER KOMBİNASYONEL DEVRE, ARDIŞIL DEVRE VE ALGORİTMİK DURUM MAKİNALARI TASARLAYACAK VE ÇÖZÜMLEMESİNİ

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM122 Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 4. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE NEDİR? Mühendisler, elektronik

Detaylı

Mikrobilgisayarda Aritmetik

Mikrobilgisayarda Aritmetik 14 Mikrobilgisayarda Aritmetik SAYITLAMA DİZGELERİ Sayıları göstermek (temsil etmek) için tarih boyunca türlü simgeler kullanılmıştır. Konumuz bu tarihi gelişimi incelemek değildir. Kullanılan sayıtlama

Detaylı

KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI :

KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : KODLAMA SİSTEMLERİ KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir. Diğer bir deyişle, görünebilen, okunabilen

Detaylı

4.2. SAYISAL MANTIK SEVİYELERİ VE DALGA FORMLARI

4.2. SAYISAL MANTIK SEVİYELERİ VE DALGA FORMLARI 4. TEMEL DİJİTAL ELEKTRONİK 1 Yarı iletkenlerin ucuzlaması, üretim tekniklerinin hızlanması sonucu günlük yaşamda ve işyerlerinde kullanılan aygıtların büyük bir bölümü dijital elektronik devreli olarak

Detaylı

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS)

BÖLÜM 2 SAYI SĐSTEMLERĐ (NUMBER SYSTEMS) ÖLÜM ĐÇĐNDEKĐLER -sayı sistemleri 2-kodlama ve kodlar 3-boolean kuralları 4-lojik kapılar,lojik devreler 5-karnaugh haritaları 6-sayısal entereler 7-birleşik mantık devreleri 8-multi vibratörler ve flip-floplar

Detaylı

SAYI SİSTEMLERİ. 1. Sayı Sistemleri. Sayı Sistemlerinde Rakamlar

SAYI SİSTEMLERİ. 1. Sayı Sistemleri. Sayı Sistemlerinde Rakamlar SAYI SİSTEMLERİ 1. Sayı Sistemleri Sayı sistemleri; saymak, ölçmek gibi genel anlamda büyüklüklerin ifade edilmesi amacıyla kullanılan sistemler olarak tanımlanmaktadır. Temel olarak 4 sayı sistemi mevcuttur:

Detaylı

Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi

Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi Kodlama ve Kodlar - (Coding and Codes) Sakarya Üniversitesi Kodlama ve Kodlar - İçerik Sayısal Kodlar BCD Kodu (Binary Coded Decimal Code) - 8421 Kodu Gray Kodu Artı 3 (Excess 3) Kodu 5 de 2 Kodu: Eşitlik

Detaylı

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI Analog sinyal Sonsuz sayıda ara değer alabilen, devamlılık arz eden büyüklük, analog büyüklük olarak tanımlanır. Dünyadaki çoğu büyüklük analogdur. Analog sinyal aslında

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

Bir işaretli büyüklük sayısında en soldaki basamak bir işaret içerir. Diğer basamaklarda ise sayısal değerin büyüklüğü (mutlak değeri) gösterilir.

Bir işaretli büyüklük sayısında en soldaki basamak bir işaret içerir. Diğer basamaklarda ise sayısal değerin büyüklüğü (mutlak değeri) gösterilir. İşaretli Tamsayı Gösterimi 1. İşaretli Büyüklük Bir işaretli büyüklük sayısında en soldaki basamak bir işaret içerir. Diğer basamaklarda ise sayısal değerin büyüklüğü (mutlak değeri) gösterilir. Örnek

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ LOJİK DEVRELER ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir.

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir. Bilgisayar Mimarisi İkilik Kodlama ve Mantık Devreleri Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Kodlama Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi

Detaylı

2. ÜNİTE RASYONEL,ÜSLÜ VE KÖKLÜ SAYILAR

2. ÜNİTE RASYONEL,ÜSLÜ VE KÖKLÜ SAYILAR 2. ÜNİTE RASYONEL,ÜSLÜ VE KÖKLÜ SAYILAR KONULAR 1. RASYONEL SAYILAR 2. Kesir Çeşitleri 3. Kesirlerin Sadeleştirilmesi 4. Rasyonel Sayılarda Sıralama 5. Rasyonel Sayılarda İşlemler 6. ÜSLÜ İFADE 7. Üssün

Detaylı

Bilgi ve Bilgi Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgi ve Bilgi Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgi ve Bilgi Sistemleri Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Sembol, Veri, Bilgi, Anlamlı Bilgi Anlamlı Bilgi (Knowledge) Bilgi, (Information) Veri(Data) Sembol (Symbol) Örnek: Semboller: 0,,2,.8,9,A,.,Y,Z,%,+,=,!

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK

SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK Günümüz Elektroniği Analog ve Sayısal olmak üzere iki temel türde incelenebilir. Analog büyüklükler sonsuz sayıda değeri içermesine rağmen

Detaylı

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ

KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Tasarım Laboratuvarı KODLAMA VE HATA BULMA TEKNİKLERİ Kodlama eleketronik dünyasında çok sık kullanılan, hatta

Detaylı

Buna göre, eşitliği yazılabilir. sayılara rasyonel sayılar denir ve Q ile gösterilir. , -, 2 2 = 1. sayıdır. 2, 3, 5 birer irrasyonel sayıdır.

Buna göre, eşitliği yazılabilir. sayılara rasyonel sayılar denir ve Q ile gösterilir. , -, 2 2 = 1. sayıdır. 2, 3, 5 birer irrasyonel sayıdır. TEMEL KAVRAMLAR RAKAM Bir çokluk belirtmek için kullanılan sembollere rakam denir. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 sembolleri birer rakamdır. 2. TAMSAYILAR KÜMESİ Z = {..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4,... }

Detaylı

Sayıtlama Dizgeleri. (a n a n-1 a n1 a n0. b 1 b 2 b m )r. simgesi şu sayıyı temsil eder.

Sayıtlama Dizgeleri. (a n a n-1 a n1 a n0. b 1 b 2 b m )r. simgesi şu sayıyı temsil eder. 1 Sayıtlama Dizgeleri Hint-Arap Sayıtlama Dizgesi Sayıları göstermek (temsil etmek) için tarih boyunca türlü simgeler kullanılmıştır. Sümerlerin, Mısırlıların, Romalıların ve diğer uygarlıkların kullandıkları

Detaylı

KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ

KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ KODLAMA SİSTEMLERİ ve VERİLERİN BİLGİSAYARDA TEMSİLİ KODLAMA SİSTEMLERİNİN TANIMI : Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir. Diğer

Detaylı

d) x TABAN ARĐTMETĐĞĐ

d) x TABAN ARĐTMETĐĞĐ YILLAR 00 00 00 00 00 007 008 009 010 011 ÖSS-YGS - 1 1 - - - - - - - TABAN ARĐTMETĐĞĐ Genel olarak 10 luk sayı sistemini kullanırız fakat başka sayı sistemlerine de ihtiyaç duyarız Örneğin bilgisayarın

Detaylı

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER

İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER İKİLİ SAYILAR VE ARİTMETİK İŞLEMLER DENEY 3 GİRİŞ Bu deneyde kurulacak devreler ile işaretsiz ve işaretli ikili sayılar üzerinde aritmetik işlemler yapılacak; işaret, elde, borç, taşma kavramları incelenecektir.

Detaylı

BÖL-1B. Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

BÖL-1B. Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM122 Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 4. Baskı BÖL-1B Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. İŞARETLİ SAYILAR Bilgisayar gibi

Detaylı

Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1

Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1 Bilgisayar Bilimlerine Giriş 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü DR. RESMİYE NASİBOĞLU E-POSTA: RESMİYE.NASİBOGLU@DEU.EDU.TR ARAŞ. GÖR BARIŞ TEKİN TEZEL E-POSTA: BARİS.TEZEL@DEU.EDU.TR

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları Veri yapısı, bilginin anlamlı sırada bellekte veya disk, çubuk bellek gibi saklama birimlerinde tutulması veya saklanması şeklini gösterir. Bilgisayar

Detaylı

LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI. Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER

LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI. Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER LOJİK DEVRELER DERS NOTLARI Prof.Dr. Bekir ÇAKIR Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER Yrd.Doç.Dr. Esra KANDEMİR BEŞER 2015 Lojik Devreler Ders Notları B.ÇAKIR & E.BEŞER & E.KANDEMİR BEŞER 1 İÇİNDEKİLER 1. SAYI SİSTEMLERİ

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TÜMLEŞİK DEVRELER ANKARA 28 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi. 30.04.2008 Ankara

KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi. 30.04.2008 Ankara KASIRGA -4 Buyruk Tasarımı Belgesi 30.04.2008 Ankara 1 İŞLEMLER 00000000 SYSCALL 00000001 HLT 00000010 DEBUG 00000011 CONTINUE S-TİPİ 00000100 NOP 00000101 IN 00000110 OUT 00000111 BRET 00001000 ADD 00001001

Detaylı

DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR

DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR DENEY 4: TOPLAYICILAR, ÇIKARICILAR VE KARŞILAŞTIRICILAR 1 Amaç Toplayıcı ve çıkarıcı devreleri kurmak ve denemek. Büyüklük karşılaştırıcı devreleri kurmak ve denemek. 2 Kullanılan Malzemeler 7404 Altılı

Detaylı

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI

DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI DİJİTAL ELEKTRONİK DERS NOTLARI Analog sinyal Sonsuz sayıda ara değer alabilen, devamlılık arz eden büyüklük, analog büyüklük olarak tanımlanır. Dünyadaki çoğu büyüklük analogdur. Analog sinyal aslında

Detaylı

C Dersi Bölüm 1. Bilgisayar Donanımı

C Dersi Bölüm 1. Bilgisayar Donanımı C Dersi Bölüm 1 M Bodur 1 Bilgisayar Donanımı Bilgisayarın yapısını ve çalışma prensiplerini bilmemiz Bir bilgisayar programından neler bekleyebileceğimizi anlamamızı sağlar. Bigisayar dört temel birimden

Detaylı

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Yasal Dayanak/Tebliğ ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı uluslararası

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 2011

SAYISAL ELEKTRONİK. Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 2011 20 SAYISAL ELEKTRONİK Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin Yrd. Doç. Dr. Dilşad Engin EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU İZMİR 20 EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU SAYISAL ELEKTRONİK (DERS NOTU) HAZIRLAYANLAR

Detaylı

MİNTERİM VE MAXİTERİM

MİNTERİM VE MAXİTERİM MİNTERİM VE MAXİTERİM İkili bir değişken Boolean ifadesi olarak değişkenin kendisi (A) veya değişkenin değili ( A ) şeklinde gösterilebilir. VE kapısına uygulanan A ve B değişkenlerinin iki şekilde Boolean

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU SAYISAL ELEKTRONİK (DERS NOTU) HAZIRLAYANLAR. Yar.Doç.Dr. MUSTAFA ENGİN. Öğr. Gör.Dr.

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU SAYISAL ELEKTRONİK (DERS NOTU) HAZIRLAYANLAR. Yar.Doç.Dr. MUSTAFA ENGİN. Öğr. Gör.Dr. EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU SAYISAL ELEKTRONİK (DERS NOTU) HAZIRLAYANLAR Yar.Doç.Dr. MUSTAFA ENGİN Öğr. Gör.Dr. DİL AD ENGİN İZMİR 29 İÇİNDEKİLER SAYISAL VE ANALOG ÇOKLUKLAR... GİRİ... İKİLİK

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

10.Konu Tam sayıların inşası

10.Konu Tam sayıların inşası 10.Konu Tam sayıların inşası 1. Tam sayılar kümesi 2. Tam sayılar kümesinde toplama ve çarpma 3. Pozitif ve negatif tam sayılar 4. Tam sayılar kümesinde çıkarma 5. Tam sayılar kümesinde sıralama 6. Bir

Detaylı

d) Müşteri: Bankalardan hizmet alan gerçek ve tüzel kişileri

d) Müşteri: Bankalardan hizmet alan gerçek ve tüzel kişileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından : ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ 1 (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 5. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Birleşik Mantık Tanımı X{x, x, x, x n,}}

Detaylı

Access e Nasıl Ulaşılır. Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır.

Access e Nasıl Ulaşılır. Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır. 1 Access e Nasıl Ulaşılır Araç çubuklarını yeniden düzenlemek için Görünüm komutunun Araç çubukları seçeneği kullanılır. 2 Çeşitli araç çubukları arasında seçim yapılarak pencere üzerine eklenebilir. Bunun

Detaylı

Bireylerin yaşadığı çevreye uyum sağlaması durumunda ortaya çıkan olumsuzluklara PROBLEM denir.

Bireylerin yaşadığı çevreye uyum sağlaması durumunda ortaya çıkan olumsuzluklara PROBLEM denir. Bireylerin yaşadığı çevreye uyum sağlaması durumunda ortaya çıkan olumsuzluklara PROBLEM denir. Bu durumda bireylerin ortaya çıkan olumsuzluklara karşılık çözüm bulmak için yapacakları mücadeleye de PROBLEM

Detaylı

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır)

ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Yasal Dayanak/Tebliğ Amaç ve kapsam ULUSLARARASI BANKA HESAP NUMARASI HAKKINDA TEBLİĞ (*) (Sayı: 2008/6) (10 Ekim 2008 tarih ve 27020 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir 1 Akış diyagramları

Detaylı

ELK-208 MANTIK DEVRELERİ Kaynaklar: Doç. Dr. Hüseyin EKİZ, Mantık Devreleri, Değişim Yayınları, 3. Baskı, 2003

ELK-208 MANTIK DEVRELERİ Kaynaklar: Doç. Dr. Hüseyin EKİZ, Mantık Devreleri, Değişim Yayınları, 3. Baskı, 2003 BÖLÜM : ANALOG VE SAYISAL KAVRAMLAR ELK-28 MANTIK DEVRELERİ Kaynaklar: Doç. Dr. Hüseyin EKİZ, Mantık Devreleri, Değişim Yayınları, 3. Baskı, 23 Öğretim Üyesi: Yrd. Doç. Dr. Şevki DEMİRBAŞ e@posta : demirbas@gazi.edu.tr

Detaylı

Mikroişlemcilerde Aritmetik

Mikroişlemcilerde Aritmetik Mikroişlemcilerde Aritmetik Mikroişlemcide Matematiksel Modelleme Mikroişlemcilerde aritmetik işlemler (toplama, çıkarma, çarpma ve bölme) bu iş için tasarlanmış bütünleşik devrelerle yapılır. Bilindiği

Detaylı

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI 10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI Sayısal Sistemler Sayısal sistem, sayıları temsil eden simgeler için bir yazma sistemi yani matematiksel bir gösterim sistemidir.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN

Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN Yrd. Doç. Dr. Caner ÖZCAN İkilik Sayı Sistemi İkilik sayı sisteminde 0 lar ve 1 ler bulunur. Bilgisayar sistemleri yalnızca ikilik sayı sistemini kullanır. ( d 4 d 3 d 2 d 1 d 0 ) 2 = ( d 0. 2 0 ) + (

Detaylı

C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları

C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları C Konsol Giriş Çıkış Fonksiyonları Öğr. Gör. M. Ozan AKI Rev 1.0 Stringlerde Özel Karakterler \n : Bir sonraki satırın ilk sütununa git \b : Backspace (önceki karakteri sil) \a : Bip sesi \\ : Ters bölü

Detaylı

SAYILARIN ASAL ÇARPANLARINA AYRILMASI

SAYILARIN ASAL ÇARPANLARINA AYRILMASI ASAL SAYILAR Asal sayılar, 1 ve kendisinden başka pozitif tam böleni olmayan 1' den büyük tamsayılardır. En küçük asal sayı, 2' dir. 2 asal sayısı dışında çift asal sayı yoktur. Yani, 2 sayısı dışındaki

Detaylı

1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 1. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları 1. Bilgisayara Giriş Bilgisayar Nedir? Bilgisayar ile Neler Yapabiliriz? Yeni Bilgisayar

Detaylı

PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER

PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER PROGRAMLAMA TEMELLERİ-ÜNİTE 2 SAYI SİSTEMLERİ, OPERATÖRLER VE İŞLEMLER GİRİŞ İnsanoğlunun bilgiyi belirtmede kullandığı sembollerin bilgisayarda da ifade edilmesi gerekir. Bilgisayarın 0 ve 1 e karşılık

Detaylı

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1 Programlama Dilleri C Dili Programlama Dilleri-ders02/ 1 Değişkenler, Sabitler ve Operatörler Değişkenler (variables) bellekte bilginin saklandığı gözlere verilen simgesel isimlerdir. Sabitler (constants)

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

EBOB - EKOK EBOB VE EKOK UN BULUNMASI. 2. Yol: En Büyük Ortak Bölen (Ebob) En Küçük Ortak Kat (Ekok) www.unkapani.com.tr. 1. Yol:

EBOB - EKOK EBOB VE EKOK UN BULUNMASI. 2. Yol: En Büyük Ortak Bölen (Ebob) En Küçük Ortak Kat (Ekok) www.unkapani.com.tr. 1. Yol: EBOB - EKOK En Büyük Ortak Bölen (Ebob) İki veya daha fazla pozitif tamsayıyı aynı anda bölen pozitif tamsayıların en büyüğüne bu sayıların en büyük ortak böleni denir ve kısaca Ebob ile gösterilir. Örneğin,

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM SAYI SĠSTEMLERĠ VE DATA ÇEVĠRĠCĠLER 523EO0004

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM SAYI SĠSTEMLERĠ VE DATA ÇEVĠRĠCĠLER 523EO0004 T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM SAYI SĠSTEMLERĠ VE DATA ÇEVĠRĠCĠLER 523EO0004 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan

Detaylı

BÖLME - BÖLÜNEBİLME Test -1

BÖLME - BÖLÜNEBİLME Test -1 BÖLME - BÖLÜNEBİLME Test -1 1. A saısının 6 ile bölümünden elde edilen bölüm 9 kalan olduğuna göre, A saısı A) 3 B) C) 7 D) 8 E) 9. x, N olmak üzere, x 6 ukarıdaki bölme işlemine göre x in alabileceği

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

MİKRODENETLEYİCİLER I DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2014-2015 Güz (Vize sonuna kadar olan kısımdır.)

MİKRODENETLEYİCİLER I DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2014-2015 Güz (Vize sonuna kadar olan kısımdır.) MİKRODENETLEYİCİLER I DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2014-2015 Güz (Vize sonuna kadar olan kısımdır.) 1. BÖLÜM GİRİŞ ve SAYI SİSTEMLERİ 1.1. Devrelendirilmiş Lojik Şimdiye kadar Sayısal Devreler ve

Detaylı

Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Bu derste... BİL 201 Birleşimsel Mantık (Combinational Logic) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Birleşimsel Devreler - Çözümlenmesi - Tasarımı Birleşimsel Devre Örnekleri - Yarım Toplayıcı

Detaylı

BLG 1306 Temel Bilgisayar Programlama

BLG 1306 Temel Bilgisayar Programlama BLG 1306 Temel Bilgisayar Programlama WEB : mustafabahsi.cbu.edu.tr E-MAIL : mustafa.bahsi@cbu.edu.tr Değişken ve Atama Bilgisayar programı içerisinde ihtiyaç duyulan sembolik bir ifadeyi veya niceliği

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 6. SINIF DERS NOTLARI 2

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 6. SINIF DERS NOTLARI 2 PROGRAMLAMA Bir problemin çözümü için belirli kurallar ve adımlar çerçevesinde bilgisayar ortamında hazırlanan komutlar dizisine programlama denir. Programlama Dili: Bir programın yazılabilmesi için kendine

Detaylı

4- ALGORİTMA (ALGORITHM)

4- ALGORİTMA (ALGORITHM) (ALGORITHM) Algoritma: Bir Problemin çözümünün, günlük konuşma diliyle adım adım yazılmasıdır. Algoritma sözcüğü Ebu Abdullah Muhammed İbn Musa el Harezmi adındaki Türkistan'lı alimden kaynaklanır. Bu

Detaylı

mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar

mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar Algoritma ve Programlamaya Giriş mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar İçerik Algoritma Akış Diyagramları Programlamada İşlemler o o o Matematiksel Karşılaştırma Mantıksal Programlama

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 9 Ağaç Veri Modeli ve Uygulaması Ağaç, verilerin birbirine sanki bir ağaç yapısı oluşturuyormuş gibi sanal olarak bağlanmasıyla elde edilen hiyararşik yapıya sahip

Detaylı

C Programlama Dilininin Basit Yapıları

C Programlama Dilininin Basit Yapıları Bölüm 2 C Programlama Dilininin Basit Yapıları İçindekiler 2.1 Sabitler ve Değişkenler......................... 13 2.2 Açıklamalar (Expresions)........................ 14 2.3 İfadeler (Statements) ve İfade

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ ve HARFLİ SİSTEM UYGULAMA KLAVUZU

EGE ÜNİVERSİTESİ BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ ve HARFLİ SİSTEM UYGULAMA KLAVUZU EGE ÜNİVERSİTESİ BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ ve HARFLİ SİSTEM UYGULAMA KLAVUZU I. BÖLÜM: KAPSAM ve TANIMLAR 1- Kılavuzun Dayanağı İşbu kılavuz 30.03.2004 tarih ve 25418 sayı ile Resmi Gazetede yayınlanan

Detaylı

SONUÇ YAYINLARI. 9. Sınıf Kümeler

SONUÇ YAYINLARI. 9. Sınıf Kümeler 9. SINIF SONUÇ YYINLRI 9. Sınıf Kümeler Bu kitabın tamamının ya da bir kısmının, kitabı yayımlayan şirketin önceden izni olmaksızın elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemiyle çoğaltılması,

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI

DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM309 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI DİCLE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM39 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUARI Deney No Deneyin Adı Deney Grubu Deneyi Yapanın Numarası Adı Soyadı İmzası Deneyin

Detaylı

ASCII KODLARI. Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması:

ASCII KODLARI. Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması: ASCII KODLARI Bilgisayarda Metin (Text) Türü Bilgilerin Saklanması: B ir metin bilgisini bilgisayar hafızasında temsil edebilmek için, bilgisayar sistemi, her harf yada sembol için bir sayısal değer atar.

Detaylı

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde

MATEMATİK SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde KPSS Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 100'ün üzerinde soruyu kolaylıkla

Detaylı

Algoritmanın Hazırlanması

Algoritmanın Hazırlanması Algoritmanın Hazırlanması Algoritma, herhangi bir sorunun çözümü için izlenecek yol anlamına gelmektedir. Çözüm için yapılması gereken işlemler hiçbir alternatif yoruma izin vermeksizin sözel olarak ifade

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Dijital Devre Tasarımı EEE122 A Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI DIGITAL DESIGN 4 th edition Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. 2. BÖLÜM Boole Cebri ve Mantık

Detaylı

INTEGER OVERFLOW ***************************************************************/

INTEGER OVERFLOW ***************************************************************/ INTEGER OVERFLOW BELGE HAKKINDA Bu belge "GNU Free Documentation Licence" ile kaynak gösterilmek ve önceden yazarından izin alınmak kaydıyla yeniden yayınlanabilir. Bu belgedeki eksik, yanlış ya da geliştirilmesi

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK - I

SAYISAL ELEKTRONİK - I SYISL ELEKTRONİK - I SYISL ELEKTRONİK - I ÖLÜM u bölümde aşağıdki konu başlıkları incelenecektir. Temel elektronik kavramları Sayısal elektronik,nalog elektronik Sinyal,Sayısal eelktronik dalga formları

Detaylı

ASAL SAYILAR. www.unkapani.com.tr

ASAL SAYILAR. www.unkapani.com.tr ASAL SAYILAR ve kendisinden aşka pozitif öleni olmayan den üyük doğal sayılara asal sayı denir.,, 5, 7,,, 7, 9, sayıları irer asal sayıdır. En küçük asal sayı dir. den aşka çift asal sayı yoktur. den aşka

Detaylı

FORMÜL ADI (FONKSİYON) FORMÜLÜN YAZILIŞI YAPTIĞI İŞLEMİN AÇIKLAMASI

FORMÜL ADI (FONKSİYON) FORMÜLÜN YAZILIŞI YAPTIĞI İŞLEMİN AÇIKLAMASI 1 SIKÇA KULLANILAN EXCEL FORMÜLLERİ 1 AŞAĞI YUVARLAMA =aşağıyuvarla(c7;2) 2 YUKARI YUVARLAMA =yukarıyuvarla(c7;2) 3 YUVARLAMA =yuvarla(c7;2) 4 TAVANA YUVARLAMA =tavanayuvarla(c7;5) 5 TABANA YUVARLAMA =TABANAYUVARLA(E2;5)

Detaylı

BÖLÜM 6 LAPLACE DÖNÜŞÜMLERİ

BÖLÜM 6 LAPLACE DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 6 LAPLACE DÖNÜŞÜMLERİ 6.2. Laplace Dönüşümü Tanımı Bir f(t) fonksiyonunun Laplace alındığında oluşan fonksiyon F(s) ya da L[f(t)] olarak gösterilir. Burada tanımlanan s; ÇÖZÜM: a) b) c) ÇÖZÜM: 6.3.

Detaylı

C PROGRAMLAMA DİLİNE GİRİŞ

C PROGRAMLAMA DİLİNE GİRİŞ C PROGRAMLAMA DİLİNE GİRİŞ C Dilinin Tarihçesi 1972 de Dennis Ritchie tarafından AT&T Bell Laboratuarlarında B dilinden geliştirildi. C dili konusundaki ilk kitap 1978 de Dennis Ritchie ve Brain Kernighan

Detaylı

www.derssunumlari.com

www.derssunumlari.com . BÖLÜM: KESİRLER HER YERDE Kesirleri Karşılaştıralım, Toplayalım ve Çıkaralım 7 7 7 ile kesirlerini karşılaştırınız ve bu 8 8 kesirleri sayı doğrusunda gösteriniz. 8 Pay üï Payda : Bir bütünün kaç parçaya

Detaylı

PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI

PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI BÖLÜM 3 PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI 3.1. Giriş Bir Pascal programı en genel anlamda üç ayrı kısımdan oluşmuştur. Bu kısımlar bulunmaları gereken sıraya göre aşağıda verilmiştir. Program Başlığı; Tanımlama

Detaylı

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol EEM122SAYISAL MANTIK BÖLÜM 6: KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Flip-flopkullanan devreler fonksiyonlarına göre iki guruba

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 4. Sayısal veri iletimi Sayısal sayısal çevirme Bilginin iki nokta arasında iletilmesi için analog veya

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI UYGULAMA ÖRNEKLERİ

MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI UYGULAMA ÖRNEKLERİ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI UYGULAMA ÖRNEKLERİ UYGULAMA 1 Bu uygulamada DIP anahtar konumunu P1 den okuyup, bu konumların LED lerde görüntülenmesi için P2 de yazacağız. Bu uygulamaya ait assembly program

Detaylı

a = b ifadesine kareköklü ifade denir.

a = b ifadesine kareköklü ifade denir. KAREKÖKLÜ SAYILAR Rasyonel sayılar kümesi sayı ekseninde sık olmasına rağmen sayı eksenini tam dolduramamaktadır;çünkü sayı doğrusu üzerinde görüntüsü olduğu halde rasyonel olmayan sayılar da vardır. Karesi

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA Aritmetik işlemler onlu sayı sisteminde yapılabileceği gibi diğer sayı sistemleri

Detaylı

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Temel Kavramlar Sayı ve Kodlama Sistemleri Bilgisayarın Kullanım Alanları ve Bilgisayarda Ölçü Birimleri Anakart, İşlemci (CPU), ROM ve RAM,

Detaylı

UYGULAMA 2 TABLO YAPIMI

UYGULAMA 2 TABLO YAPIMI 1 UYGULAMA 2 TABLO YAPIMI Amaç: SPSS 10 istatistiksel paket programında veri girişi ve tablo yapımı. SPSS 10 istatistiksel paket programı ilk açıldığında ekrana gelen görüntü aşağıdaki gibidir. Bu pencere

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR Test -1

TEMEL KAVRAMLAR Test -1 TEMEL KAVRAMLAR Test -1 1. 6 ( ) 4 A) B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 5. 4 [1 ( 3). ( 8)] A) 4 B) C) 0 D) E) 4. 48: 8 5 A) 1 B) 6 C) 8 D) 1 E) 16 6. 4 7 36:9 18 : 3 A) 1 B) 8 C) D) 4 E) 8 3. (4: 3 + 1):4 A) 3 B) 5

Detaylı

HÜPP PYTHON I.HAFTA ALGORİTMA MANTIĞI, AKIŞ DİYAGRAMLARI VE PYTHON'A GİRİŞ

HÜPP PYTHON I.HAFTA ALGORİTMA MANTIĞI, AKIŞ DİYAGRAMLARI VE PYTHON'A GİRİŞ HÜPP PYTHON I.HAFTA ALGORİTMA MANTIĞI, AKIŞ DİYAGRAMLARI VE PYTHON'A GİRİŞ PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Herhangi bir program yazabilmemiz için öncelikle önümüzde bir problem, soru olması gerekir. Problemi belirledikten

Detaylı

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Sayısal tasarımcılar tasarladıkları devrelerde çoğu zaman VE-Değil yada VEYA-Değil kapılarını, VE yada VEYA kapılarından daha

Detaylı