TEMEL ELEKTRONİK DENEYLERİ. M. İbrahim Coşkun

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEMEL ELEKTRONİK DENEYLERİ. M. İbrahim Coşkun"

Transkript

1 TEMEL ELEKTRONİK DENEYLERİ M. İbrahim Coşkun KİLİS

2 2

3 Hazırladığım bu kitabın siz elektronik laboratuarı dersi alan öğrencilere bu zorlu, ancak bir o kadar da zevkli uğraşınızda yol göstereceğini umuyorum. Elektronik laboratuar çalışmalarınızda elde edeceğiniz bilgi ve tecrübe hayatınız boyunca size faydalı olacak, her tarafımızda bizi sarmış olan elektrikli-elektronik cihazları daha iyi anlamanızı sağlayacaktır M. İbrahim Coşkun 3

4 Ohm kanunu 4

5 İçindekiler Deneylere Hazırlık Çalışmaları... 7 Temel Bilgiler KISIM: (AC) R-L-C Deneyleri DENEY 1: AC devrelere giriş DENEY 2:AC kondansatör devreleri DENEY 3: AC indüktör devreleri DENEY 4: RC ve RL devrelerde kare ve sinüsodial sinyalin çıkışını, faz farkının ve gerilim üçgeninin incelenmesi DENEY 5: Yüksek pas ve alçak pas filtreler KISIM: YARIİLETKEN DENEYLERİ DENEY 6: DC Diyot Devreleri DENEY 7: AC diyot Devreleri DENEY 8: Transistörlerin incelenmesi

6 6

7 DENEY 1: AC SİNYALİN ÜRETİLMESİ ve İNCELENMESİ, AC DİRENÇ DEVRELERİ- Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1-Bir dalga için frekans, periyot, dalgaboyu ve genlik nedir açıklayınız(son ikisini şekil çizerek gösteriniz). 2- AC ve DC nedir? Arasında ne gibi farklar vardır? Günlük hayatta kullandığımız AC ve DC güç kaynaklarına birer örnek veriniz 3-Sinyal üreteci ne işe yarar? 4-Osiloskop nedir? 5- Etkin (RMS) voltaj, Vp-p, V av nedir varsa formülleriyle birlikte açıklayınız 7

8 8

9 DENEY 2: AC Kondansatör Devreleri - Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1-Xc nedir açıklayınız ve formulünü belirtiniz? 2-Bir devredeki Xc yi artırmak için neler yapılabilir? (İpucu: 2 yolu var) 3-Sadece kondansatör olduğu bir devrede alternatif sinyalin frekansının arttırılmasının devreye etkisi nasıl olur? 4-Paralel bağlı kondansatörlerin eşdeğer kapasitesi hangi formülle hesaplanır? 5-Seri bağlı kondansatörlerin eşdeğer kapasitesi hangi formülle hesaplanır? 6-Sadece 100nF lık bir kondansatörün bağlı olduğu devreye frekansı 2Khz ve rms voltajı 3V olan AC sinyal uygulanırsa devrenin Xc sini ve akımını hesaplayınız. 7-Aşağıdaki devrede sadece C 3 ve C 4 kondansatörleri seri olarak bağlanmak isteniyor. Devrenin akımını ölçecek multimetreyle birlikte gerekli bağlantıları aşağıdaki şekil üzerinde gösteriniz 9

10 10

11 DENEY 3: AC İndüktör Devreleri - Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1-X L nedir açıklayınız ve formulünü belirtiniz? 2-Bir devredeki X L yi artırmak için neler yapılabilir? (İpucu: en az 2 yolu var) 3-Sadece indüktörün olduğu bir devrede alternatif sinyalin frekansının arttırılmasının devreye etkisi nasıl olur? 4-Sadece 20 mh lik bir indüktörün bağlı olduğu devreye frekansı 1Khz ve rms voltajı 5V olan AC sinyal uygulanırsa devrenin X L sini ve akımını hesaplayınız. 11

12 12

13 DENEY 4: RC ve RL DEVRELERİNDE KARE ve SİNÜSODİAL SİNYALİN ÇIKIŞINI, FAZ FARKININ ve GERİLİM ÜÇGENİNİN İNCELENMESİ- Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1- Bir A dalgası, B dalgasının 90 0 gerisindedir. A ve B dalgalarını, aralarındaki faz farkını gösterecek şekilde basitçe çiziniz. 2- RL devresinde voltaj üçgenini çiziniz. Bu devrenin toplam voltajını veren formülü yazınız 3- RC devresinde voltaj üçgenini çiziniz. Bu devrenin toplam voltajını veren formülü yazınız 4- Aşağıdaki şekil üzerinde sadece R2 ve C4 ün kullanıldığı bir RC devresi için gerekli bağlantıları yapınız 13

14 14

15 DENEY 5: YÜKSEK ve ALÇAK PAS FİLTRELER - Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1- Yüksek pas filtre devresi nedir açıklayınız 2- Alçak pas filtre devresi nedir açıklayınız 3- Kesme frekansı nedir açıklayınız. 4- Giriş voltajı 10 V olan bir sistemde çıkış voltajı kaç V olduğunda frekans, kesme frekansıdır? 5- Kondansatörün sığası 220 nf, indüktörün indüktansı 100mH olan bir RLC devresi için rezonans frekansını formülünü yazıp, rezonans frekansını hesaplayınız. 15

16 16

17 DENEY 6: DC Diyot devreleri - Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1- Bir Si diyota doğru bağlantı yapıldığında kaç volttan itibaren akım geçmesi beklenir? 2- Delinme voltajı nedir açıklayınız 3- Normal bir diyot için basitçe akım-voltaj grafiğini(karakteristiğini) çiziniz 4- Zener diyotunun normal diyottan farkı nedir? 17

18 18

19 DENEY 7: AC Diyot devreleri - Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1- Şekildeki diyot devresinde giren alternatif sinyalin devreden çıkış şeklini çiziniz 2- Kondansatörlü doğrultucudan çıkan sinyalin şekli nasıl olmaktadır gösteriniz 3- Şekildeki devrenin adı nedir? 4- Bu devreden çıkan sinyalin şeklini çiziniz 19

20 20

21 DENEY 8: Transistör devreleri- Deneye Hazırlık Çalışması Ad/Soyad: 1- Transistör için β nedir formülünü yazıp kısaca açıklayınız µa =.. ma 20 ma =.. A 0.5 A =.ma 2 ma =.µa 3- β= 250 olan bir transistorde baz akımı (i b ) 10 µa ise kolektör akımı(i c ) kaç ma olur hesaplayınız? 4- Transistörde kolektör voltajı arttırılırsa kolektör akımının nasıl değişmesi beklenir? 5- Basit bir V C - I C grafiği çiziniz 21

22 22

23 TEMEL BİLGİLER ALTERNATIF SİNYAL KARAKTERİSTİKLERİ ÖLÇÜM CİHAZLARI Osiloskop Sinyal dalga şeklini gözle görülür hale getiren osiloskoplar elektronik laboratuarlarındaki geniş kullanım alanı sayesinde, en yaygın kullanılan ölçü cihazlardandır. Osiloskopun diğer ölçü aletlerine göre sağladığı avantaj, giriş sinyalinin zamana göre dalga şeklindeki değişimi yanı sıra voltaj seviyelerindeki değişimi de gözle görülür hale getirmesidir. Bir multimetre yalnızca etkin veya ortalama akım şiddeti ve voltaj değerlerini gösterir. Çalışma prensipleri multimetrenin bir noktadan diğerine sinyali takip etmesine imkan vermez. Buna karşılık osiloskop çok kısa süreli bile olsa giriş yapan sinyali her noktada takip etme olanağı sağlar. Buradan multimetrelerin osiloskop karşısında önemsiz bir ölçü aleti olduğu anlamını çıkarmamalıyız. Çünkü, her iki cihaz da faydalı ve birbirini tamamlayan cihazlardır. Multimetreler doğru akım şiddeti ve voltajını ölçerken, dalga şekli bilinen alternatif akım ve voltaj ölçümünde bir de devredeki dirençleri ölçmekte kullanılır. Bu kullanım şeklinde multimetreler osiloskopa göre daha faydalı olduğu gibi kullanımı da daha kolaydır. Şekil: Deneyler boyunca kullanılacak osiloskop 1. Diğer ölçme sistemlerine göre osiloskopun temel üstünlükleri nelerdir? Zaman içinde sinyalde meydana gelen değişimleri görüntülü olarak izleyebiliriz. 2. Osiloskop akım şiddeti ölçmekte kullanılabilir mi? Osiloskop esas olarak girişine uygulanan voltajların ölçülmesi için kullanılır. 3. Osiloskopla Doğru Akım ölçülebilir mi? 23

24 Birçok osiloskop modelinde bu mümkün olmakla birlikte, multimetre bulunuyorsa doğru akım ölçmek için osiloskop pek tercih edilmez. 4. Hassas ölçüm nasıl sağlanır? Farklı ayar basamaklarını veya ölçüm kademelerini doğru kalibre ederek. Sinyal Jeneratörü Sinyal jeneratörleri pratikte karşılaşılan çeşitli tipte sinyalleri üretmek için kullanılan cihazlardır. Bu sinyalleri kullanarak üzerinde çalışılan bir devrede giriş şartlarını simule etmek suretiyle devrenin göstereceği davranışları analiz edebiliriz. Esas olarak bunların yapısında dalga formları üreten bir salınım devresi mevcuttur. Bu dalga formlarının frekansları bir dış kumandayla ayarlanabilir. Kumanda düğmesi üretilen dalganın frekansını nümerik olarak görmemize olanak verir. Şekil Zamanımızda kullanılan gelişmiş jeneratörler sinüs dalgasına ilaveten bir takım ilginç deneyler için gerekli üçgen ve kare sinyaller de üretebilir. Bu tip cihazlar genelde Fonksiyon Jeneratörü (Function Generator) olarak adlandırılır. 24

25 Sinyal jeneratörlerinin bir çoğunun sunduğu diğer olanak dışarıdan sağlanan veya cihaz içinde üretilen bir sinyalin kullanılması yoluyla önceden belirlenmiş iki uç değer arasında sürekli frekans değişimi üretmektir. Bu şekilde bir cihazın frekans değişimine gösterdiği reaksiyon (cevap) osiloskop yardımıyla hemen analiz edilebilir. Burada çıkış sinyali ekranda izlenebilir. Osiloskopta olduğu gibi bazı kavramların daha anlaşılır olması için aşağıdaki bazı soruları cevaplayacağız. 1. Sinyal jeneratörleri ne için kullanılır? Pratikte cihazları harekete geçiren olası şartların simule edilmesi yoluyla cihazların(devrelerin) detaylı davranış analizlerini yapmak amacıyla kullanılırlar. 2. Sinyal jeneratöründe bulunması şart olan kumandalar nelerdir? Çıkış sinyali frekansı ve genlik seviyesi kumandalarıdır. Çünkü bunlar sayesinde sinyal tatbik edilen cihazın önceden kararlaştırılabilen harekete geçme şartlarını bilebiliriz. 3. Bir fonksiyon jeneratörü ile ne tip sinyaller üretilebilir? Genel olarak üç çeşittir: Sinüzoidal, üçgen ve kare sinyaller Alternatif sinyalin temel kavramları Periyot : Bir dalganın geçiş süresidir. Frekans: Bir saniyede tekrarlanan(oluşan) dalga sayısıdır. Periyodun tersidir. Alternatif akımın maksimum değeri: Bir dalga içinde akım şiddetinin veya voltajın eriştiği en büyük değerdir. Etkin (rms) akım şiddeti veya voltajın 2 ile çarpımıdır. Anlık akım veya voltaj: Akım şiddetinin veya voltajın her hangi bir anda aldığı değerdir. Bunlar küçük harflerle, i ve e ile gösterilir. E = V o sin ( w ω t + φ ), burada φ faz açısıdır. I = I max sin ω t = I o sin ω t, burada ω t = 2π f (birimi rad/sn) ve t = zaman (birimi saniye) Etkin (RMS) akım şiddeti: Aynı dirençten aynı sürede geçen doğru akımın meydana getirdiği ısıya eşit ısı açığa çıkartan alternatif akım şiddetidir. Etkin (RMS) voltaj: Bir direncin iki ucuna uygulanan doğru akım voltajı ile aynı iki uca aynı süre uygulandığında aynı ısı etkisini meydana getiren alternatif akım voltajıdır. Değişken voltaja karşılık gelen alternatif voltajda denebilir. AC moda multimetreler etkin değeri ölçer. Bizim için bir sinüzoidal dalgada V rms = 0,707* V p olduğunu bilmek yeterlidir. Alternatif voltajın ortalama değeri : Bir dalga esnasında voltajın aldığı tüm anlık değerlerin ortalamasıdır. Alternatif akımın ortalama değeri : Bir sinüs esnasında akım şiddetinin aldığı anlık değerlerin ortalamasıdır. 25

26 Alternatif Voltaj sinüzoidal dalga hareketine ait parametrelerin bir özetini görelim Voltajın sinüs dalgası şeklindeki ifadesi aşağıdaki gibidir: V = V p sin ω t ile Bu ifadedeki parametreler şunlardır: t= zaman, V= anlık voltaj (t zamanındaki voltaj) ve V p = t anındaki uç voltaj. V nin V p ile +V p arasındaki mutlak büyüklüğüne uçtan uca voltaj V p-p denir. Bakınız şekil V p-p = V maks. - V min. veya V p-p = V p ( V p ) = 2 V p. 26

27 1.KISIM ALTERNATİF AKIMDA (AC) Direnç (R) İndüktör (L) Kondansatör (C) Devreleri (1-5 DENEYLER) 27

28 (1 5) Deneylerde şekildeki ünite kullanılacaktır. Şekil : RLC ünitesi 28

29 DENEY 1 AC SİNYALİN ÜRETİLMESİ ve İNCELENMESİ, AC DİRENÇ DEVRELERİ KULLANILACAK MALZEMELER Sinyal üreteci, Osiloskop, RLC ünitesinin 1.devresi AMAÇ Bu deneyde sinyal üreteci ile oluşturacağımız farklı alternatif sinyalleri osiloskop ve multimetre ile gözleyip değerini ölçeceğiz. Deney boyunca: Sinüsodial, üçgen ve kare dalgalar şeklinde sinyal üretip osiloskopda gözlemek Üretilen bir sinüsodial sinyalin, osiloskop yardımı ile V max, V pp, V rms değerlerini ölçmek, multimetre ile V rms (Klasik multimetreler V max ve V pp değerlerini ölçemez) değerini ölçmek Sinüsodial sinyalin frekansının değiştirilmesinin dalgada meydana getirdiği değişikleri gözlemek Sinüsodial sinyalin genliğinin değiştirilmesinin dalgada meydana getirdiği değişiklikleri gözlemek TEORİK BİLGİ Bu deneyle ilgili teorik bilgi temel bilgiler kısmındadır. DENEYİN YAPILIŞI Sinyal üreteci ve osiloskop şekilde görüldüğü gibi birbirine bağlanır. Osiloskobun sivri ucu kırmızı kabloya baglanmalıdır. NOT: Osiloskop probundaki kademenin her zaman 1 konumunda bulunmasına dikkat edin 29

30 1.KISIM: Sinüsodial, üçgen ve kare dalgalar şeklinde sinyal üretip osiloskopda gözlemek: 1-Sinyal üretecinin dalga şekli tuşlarını kullanarak farklı şekillerde dalgalar elde ediniz. Bu dalgaları osiloskopda gözlediniz mi? 2- Sinüsodial sinyalde, sinyal üretecinin kademelerini değiştirmeden osiloskop üzerinde ayar tuşlarını kullanarak dalgayı incelemeye devam edin. Bunu yaparak osiloskop cihazını tanıyınız. Osiloskop kademelerinin değiştirilmesi orijinal sinyali etkilermi? 3- Sinüsodial sinyalde osiloskopun kanal1 kablosunu söküp(bu kablo çevirerek çıkartılmalıdır), kanal2 kısmına takınız. Ekrandaki görüntüde ne değişiklik oldu? 2.KISIM: Üretilen bir sinüsodial sinyalin, osiloskop yardımı ile V max, V pp, V rms değerlerini ölçmek, multimetre ile V rms (Klasik multimetreler V max ve V pp değerlerini ölçemez) değerini ölçmek 1-Sinüsodial bir dalga elde ediniz. Osiloskobun: measure-show all tuşlarını kullanarak V max, V pp, V rms değerlerinin ekrana gelmesini sağlayıp bu değerleri ölçünüz. 2- Sinyal jeneratörünün ayarlarını değiştirmeden uçları arasına AC voltaj ölçüm kademesine ayarlanmış bir multimetre bağlayın. Bunu yaparken osiloskop bağlantınızı kesmeye gerek yoktur. Multimetrede ölçülen hangi voltaj değeridir? Bu değer osiloskopda gösterilen V rms voltajı ile hemen hemen aynı değere mi sahiptir? 30

31 V rms değeri nedir genel bilgiler kısmından faydalanarak yazın 3- Multimetre ve osiloskop bağlantısını sökmeden sinyal jeneratörünün amplitude(genlik) kademesini kullanarak dalgada değişiklik yapınız. Farklı genlik için ölçtüğünüz değerleri tabloya yazın. Tablodaki değerleri yorumlayın. Genliğin artması ne anlama gelmektedir? Ölçüm V max (Osiloskop) V pp (Osiloskop) V rms (Osiloskop) V (Multimetre) KISIM: Sinüsodial sinyalin frekansının değiştirilmesinin dalgada meydana getirdiği değişikleri gözlemek 1- Multimetre ve osiloskop bağlantısını sökmeden sinyal jeneratörünün frekans tuşlarını kullanarak dalgada değişiklik yapınız. Frekansı değiştirmek için kare şeklindeki tuşlar kullanılır. Daha hassas ayarlama için yuvarlak frekans tuşunu kullanın. Sinyal üretecinin ekranında gördüğünüz değer üretilen sinyalin frekansıdır. Bu değerin birimine dikkat edin. Frekansın değiştirilmesi osiloskopda gözlenen dalgada nasıl değişiklikler yaptı açıklayınız. Frekansın değiştirilmesi osiloskopda ve multimetrede ölçülen V max, V pp, V rms gibi değerleri değiştiriyormu? 4.KISIM: AC Direnç Devresi Şekil 31

32 Şekilde görüldüğü gibi arasına kısa devre elemanları yerleştirin. Devre 1 üzerindeki hata şalterini 1 no.lu pozisyona getirin. Böylece devrede hiç hata bulunmayacaktır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek fazla kısa devre elemanı veya prop bulunmasın. Aşağıdaki bağlantıları yapın: Sinyal Jeneratörü : Ana ünitenin GNDSG yazan terminaline bağlayın. Osiloskop : Kanal 1 i 1.1 nolu noktaya bağlayın. Böylece devrenin akımını gösteren ampermetrenin bulunduğu R2 direncinden oluşan basit devresi kurmuş olduk. bir direnç Sinyal üretecinden sinyalin genliğini değiştirin ve measure modundan rms voltajının ve devredeki akımın değişimini inceleyin. Açıklamalarınızı belirtin. Sinyal üretecinden 100 Hz Hz aralığında sinyalin frekansını değiştirin ve measure modundan rms voltajının ve devredeki akımın değişimini inceleyin. Herhangi bir değişiklik oluyor mu? Kısa devre elemanını kullanarak R2 direncini R3 veya R4 ile değiştirin. Devrenin akımı değişti mi? YORUM-SONUÇ: 32

33 DENEY 2: AC KONDANSATÖR DEVRELERİ KULLANILACAK MALZEMELER Sinyal üreteci, Osiloskop, RLC ünitesinin 1.devresi, Ampermetre ve voltmetre AMAÇ Xc nin frekansa göre değişimini incelemek Xc nin kapasiteye göre değişimini incelemek Seri-paralel kondansatör devrelerinde Xc TEORİK BİLGİ Elektronik devlerede bulunan diğer bir çeşit eleman da kondansatörlerdir.bir kondansatör esas olarak aralarında hava, kağıt, plastik, seramik ve mika gibi yalıtkan bir malzeme bulunan (bu malzemelere dielektrik denir) bir birine paralel iki metal plakadan oluşan bir elemandır. Bir kondansatörün kapasitesi, plakalarının alan büyüklüğü, aralarındaki açıklık ve aralarındaki dielektrik maddenin cinsine bağlıdır. Öyleki plakalar ne kadar büyük ve dielektrik ne kadar ince ise kapasite o kadar büyüktür. Bir kondansatörün iki terminalide bir doğru akım uygulanırsa aradaki yalıtkan dielektrik nedeniyle kondansatör üzerinden akım geçmeyecektir. Buna karşılık negatif kutup tarafına bağlanan plakada serbest elektron fazlalığı, pozitif kutba bağlanan diğerinde ise aynı elektrik yükü kadar elektron eksikliği oluşacaktır.bu sırada plakalara dokunan dielektriğin yüzeylerinde ise dielektrik polarizasyonu denilen olay meydana gelecektir. Kondanstörün plakalarına uygulanan voltaj kaldırılırsa üzerlerinde birikmiş olan zıt yükler arasındaki çekim nedeniyle bunlar arasındaki potansiyel fark devam edecektir. Ancak, iletken bir tel ile kondansatörün iki terminali dışarıdan birleştirilirse kısa bir süre için tel üzerinden bir akım geçecek ve plakalar tekrar ilk baştaki yüksüz (nötr) durumuna dönecektir. Bu nedenle kapasite(sığa) bir kondansatörün verilen bir voltaj farkı altında elektrik yükü biriktirebilme (ve saklama) yeteneğidir. Kondansatörlerin kapasitesi farad ( F ) birimi ile ölçülür. Bu birim aslında çok büyük bir birimdir. Pratikte askatları olan mikrofarad (faradın milyonda biri - µf), nanofarad (faradın milyarda biri - nf ) ve pikofarad (faradın bin milyarda biri - pf) kullanılır. 1 µf = 10-6 F, 1 nf = 10-9 F ve 1 pf = F Piyasada çok değişik şekil ve model kondansatör mevcuttur. Kullanım yerine en uygun olanı kullanabilmek için bunların ana karakteristiklerini iyi bilmek gerekir. 33

34 Şekil Kapasiteleri 0,1 µf tan küçük poliester kondansatörler. Şekil Elektrolitik aluminyum kondansatörler. Varyabıl Kondansatörler(Değişken kondansatörler) Kapasitif devreler Yüksüz bir kondansatörü alternatif akım jeneratörüne bağlarsak gerçekte kondansatör içinden herhangi bir elektrik yükü geçmez. Ancak kondansatörün plakaları ile dielektrik madde arasında kutuplaşma oluşur. Plaka ile arasındaki voltaj ne kadar fazla ise dielektriğin plakalara bakan yüzlerinde,dolayısıyla plakalarda o kadar çok yük birikecektir. Dielektrikteki yük ile ona bakan plakadaki yük zıt işaretlidir. Plakalar üzerindeki voltaj alternatif olduğundan kondansatör dolup boşalıyormuş veya bu sırada sanki devrede bir akım dolaşıyormuş gibi görünecektir. Akımın yön değiştirdiği anda ise plakalar üzerindeki polarite değişecektir. 34

35 Sadece kondansatörün olduğu bir devrede akım: burada, V = Rms voltaj (Volt), i = akım (Amper) ile bulunur. DENEYİN YAPILIŞI Öncelikle sinyal üretecini devremize şekildeki gibi bağlamalıyız. Deneyin tüm kısımlarında bu bağlantı şekli sabit kalacaktır. Kırmızı ve siyah kablonun yerlerine dikkat ediniz. Şekil: Sinyal üretecinin RLC devresine bağlanışı Bu deneyin tüm kısımlarında osiloskobun sadece bir kanalı kullanılacaktır. Eğer takılı ise ikinci kanalın kablosunu sökünüz. 1.KISIM: Kapasitif Reaktans X C ve frekansla değişimi Devre 1 in hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. 35

36 Şekil Sadece C 2 kondansatörünün bağlı olduğu devre Şimdi aşağıdaki bağlantıları yapın: Sinyal Jeneratörü: Jeneratörden ana ünite üzerindeki GNDSG soketine Osiloskop : Kanal 1 den 1.17 No. Sokete (Devreye gelen sinyali izlemek için) DİKKAT: Farklı frekanslar için ölçüm yaparak arak tabloyu doldurun. Frekansı değiştirdikçe akımında aynı şekilde değişmesi beklenir. Tablo Frekans Osiloskop (rms voltajı) Kapasitörün sığası -C (Multimetreyle ölçülen) Akım (Multimetreden ölçülen) Akım(Teorik olarak hesaplanan) 1 KHz 2 KHz 3 KHz 4 KHz 6 KHz 7 KHz 36

37 Hesaplamalar: Tablodaki değerleri kullanarak aşağıdaki grafiği çiziniz. İ (ma) F r e k a n s ( khz) 37

38 Frekansın değişiminin devreden geçen akıma etkisi nasıl olmuştur açıklayın? Frekansa bağlı olarak akımın değişimi kapasitif reaktans bağıntısıyla uyumlumudur? 2.KISIM: Kapasitenin(Kondansatörün sığasının) değişmesinin devreye etkisi Devre 1 in hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. Devrenin güç bağlantısını yapmadan önce multimetreyi kondansatör ölçme modune getirerek C 2, C 3, C 4, C 5, C 6 kondansatörlerinin sığasını ölçerek aşağıdaki tabloya yazın 38

39 Şekil Sadece C 2 kondansatörünün bağlı olduğu devre Şimdi aşağıdaki bağlantıları yapın: Sinyal Jeneratörü: Jeneratörden ana ünite üzerindeki GNDSG soketine Osiloskop : Kanal 1 den 1.17 No. Sokete (Devreye gelen sinyali izlemek için) Sinyal jeneratörünün çıkışını sabit bir değere (örneğin:2 khz) sinüzoidal dalgaya ayarlayın. Jeneratörün sinyal genlik düğmesinden(amplitude) kanal 1 deki sinyalin rms voltajını belli bir değere ayarlayın. Ölçümler boyunca frekansı ve voltaj değerini sabit tutun. Böylece devredeki kapasitansın değişmesinin devreden geçen akıma etkisini inceleyeceğiz. Bağlantı kablolarını değiştirerek sırasıyla devredeki kondansatörleri değiştirin. 39

40 Tablo Kapasite rms voltajı (Osiloskoptan ölçülelen) Voltaj Frekans(Sinyal üretecindeki) Kapasitörün sığası(multimetreyle ölçülen) Akım (Multimetre ile ölçülen) Akım (Teorik olarak hesaplanan) C 2 C 3 C 4 C 5 Hesaplamalar: Tablodaki değerleri kullanarak aşağıdaki grafiği çiziniz. İ (ma) S ı ğ a (nf) 40

41 Kapasitörün değişiminin devreden geçen akıma etkisi nasıl olmuştur açıklayın? Kapasiteye bağlı olarak akımın değişimi kapasitif reaktans bağıntısıyla uyumlumudur? 3.KISIM: AC devrede paralel ve seri bağlanmış kondansatörler Teorik Bilgi: Paralel bağlantı: Paralel bağlanmış kondansatörlerin karakteristiği seri bağlanmış dirençler gibidir. Paralel bağlanmış C1 ve C2 kondansatörlerinin eşdeğeri için genel ifade şöyle yazılır: C eş = C 1 + C 2 Devre 1 in hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. 41

42 Şekil C 2 ve C 3 kondansatörünün paralel bağlandığı devre Sinyal jeneratörünün çıkışını 2 khz sinüzoidal dalgaya ayarlayın. Jeneratörün sinyal çıkış genlik kumanda düğmesinden rms voltajını belli bir değere ayarlayıp tabloya yazın. Hesaplamaları ve ölçümleri gerçekleştirip tabloya yazın. Seri bağlantı: Seri bağlanmış kondansatörlerin karakteristiği paralel bağlanmış dirençler gibidir. Seri bağlanmış C1 ve C2 kondansatörlerinin eşdeğeri için genel ifade şöyle yazılır: Devre 1 in hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. 42

43 Şekil C 2 ve C 6 kondansatörlerinin seri bağlandığı devre Sinyal jeneratörünün çıkışını sabit bir değere (2 khz) sinüzoidal dalgaya ayarlayın. Jeneratörün sinyal çıkış genlik kumanda düğmesinden rms voltajını belli bir değere ayarlayıp tabloya yazın. Hesaplamaları ve ölçümleri gerçekleştirip tabloya yazın. Devre (Örnek: 50 nf + 47 nf Seri) Osiloskop(r ms voltajı) Frekans(Sinyal üretecindeki) Eşdeğer kapasite (Hesaplanan) Akım (Multimetre ile ölçülen) Akım (Teorik olarak hesaplanan) 43

44 Hesaplamalar: Seri ve paralel bağlı devrelerde devredeki akımın eşdeğer sığaya göre uyumlu bir şekilde değişip değişmediğini açıklayın YORUM-SONUÇ: 44

45 DENEY 3: AC indüktör devreleri KULLANILACAK MALZEMELER Sinyal üreteci, Osiloskop, RLC ünitesinin 2.devresi, Ampermetre ve voltmetre AMAÇ X L nin frekansa göre değişimini incelemek X L nin indüktansa göre değişimini incelemek Seri bağlı indükleyicilerle X L TEORİK BİLGİ İndükleyiciler alternatif akım sinyallerinin kontrol ve işlenmesinde kullanılmanın ötesinde, elektrik devrelerinde kullanılan temel elemanlardandır. İndükleyiciler bir nüve üzerine sarılmış tel bobinden oluşur. Bobinin dağılmaması için tel bir makaranın üzerine sarılmış olabilir. Şekil Hava veya demir nüve üzerine tek kat sarımlı çeşitli indükleyiciler. 45

46 Her tip indükleyicinin tel sarımlarından doğan bir elektrik direnci vardır. Bu uygulamada dikkate alınmalıdır. Çünkü devreye katılan bu direnç indüksiyon etkisine ilave olarak hesaba alınmalıdır. Bir indükleyicin gösterdiği etkinin büyüklüğüne indüktansı denir ve Henry ölçü birimi ile ifade edilir. Bir indükleyici üzerinden bir saniyede bir amperlik alternatif akım geçtiğinde indükleyicinin iki terminali arasında bir voltluk potansiyel fark meydana geliyorsa bu indükleyicinin indüktansı bir Henrydir. Indüktans göstermek için H harfi kullanılır. Akım doğrultucularda filtre olarak kullanımı dışında diğer indükleyiciler için henry çok büyük bir birimdir. Bu nedenle henry nin askatları kullanılır. Bunlar Henrynin bindebiri olan milihenry, mh ile gösterilir ve milyonda biri olan mikrohenry, µh ile gösterilir. İndüktör bulunan bir devrede akım bağıntısı ile verilir. Burada X L ile bulunan indüktif reaktanstır. X L = 2πfL DENEYİN YAPILIŞI Öncelikle sinyal üretecini devremize şekildeki gibi bağlamalıyız. Deneyin tüm kısımlarında bu bağlantı şekli sabit kalacaktır. Kırmızı ve siyah kablonun yerlerine dikkat ediniz. Şekil: Sinyal üretecinin RLC devresine bağlanışı 46

47 Bu deneyin tüm kısımlarında osiloskobun sadece bir kanalı kullanılacaktır. Eğer takılı ise ikinci kanalın kablosunu sökünüz. 1.KISIM: İndüktif Reaktans X L ve frekansla değişimi Bu çalışmayı Devre 3 üzerinde yapacağız. Şekildeki gibi kısa devre elemanları yerleştirin. Devre 3 ün hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. X L = 2πfL : indüktif reaktans :Akım Şekil Sadece L 2 indükleyicisinin bağlı olduğu devre Şimdi aşağıdaki bağlantıları yapın: Sinyal Jeneratörü: Jeneratörden ana ünite üzerindeki GNDSG soketine Osiloskop : Kanal 1 den 1.15 No. sokete (Devreye gelen sinyali izlemek için) 47

48 Devrenin bağlantılarını tamamladıktan sonra devreden akımın rms voltajının değerine göre değişimini inceleyin. Rms voltajını değiştirmek için sinyal üretecinin genlik düğmesini kullanmalısınız. Rms voltajının değişimi ile akımın değişimi nasıl oluyor açıklayın? Şimdi rms voltajını belli bir değere getirdikten sonra farklı frekanslar için akımı ölçün ve tabloyu doldurun. Frekans değişiminin akıma olan etkisini hesaplamalar kısmında hesaplayın. Frekans Voltaj Osiloskop (rms voltajı) İndükleyicinin indüktansı L- (Multimetreyle ölçülen) Akım (Multimetreden ölçülen) Akım (Teorik olarak hesaplanan) 1 KHz 2 KHz 5 KHz Hesaplamalar: Frekansın değişiminin devreden geçen akıma etkisi nasıl olmuştur açıklayın? Frekansa bağlı olarak akımın değişimi indüktif reaktans bağıntısıyla uyumlumudur? Şekil üzerine indüktif reaktansın frekansa göre değişim grafiğini çizin. 48

49 X L (Ω) F r e k a n s ( khz) 2.KISIM: Değişen indüktansın indüktif reaktans üzerinde etkisi Bu çalışmayı Devre 3 üzerinde yapacağız. Şekildeki gibi kısa devre elemanları yerleştirin. Devre 3 ün hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolu yapın. Şekil Sadece L 2 indükleyicisinin bağlı olduğu devre 49

50 Devreye farklı indüktanslar bağlayarak akımın değişimini inceleyin. Tabloyu doldurun ve indüktansın değişmesi ile indüktif reaktans ve dolayısı ile akımın nasıl değişeceğini hesaplayın. İndüktans (Kodu ve katalog değeri) rms voltajı (Osiloskoptan ölçülebilir) Voltaj Frekans(Sinyal üretecindeki) İndükleyicinin indüktansı (Multimetreyle ölçülen) Akım (Multimetre ile ölçülen) Akım (Teorik olarak hesaplanan) (2 Khz) (2 Khz) (2 Khz) Hesaplamalar: Her bir okuma ile elde edilen sonuçlarla verilen indüktans değerini kullanarak indüktif reaktansı hesaplayın ve şekil üzerine indüktif reaktansın frekansa göre değişim grafiğini çizin. i (ma) Frekans (khz) 50

51 3.KISIM: AC devrede seri bağlanmış indükleyiciler Bu çalışmayı Devre 3 üzerinde yapacağız. Şekilde görüldüğü gibi kısa devre elemanları yerleştirin. Devre 3 ün hata şalterini orada değilse 1 no.lu pozisyona getirin. Devre normal çalışma modunda olmalıdır. Devre üzerinde kısa devreye neden olabilecek kullanılmayan kısa devre elemanı veya prop bulunmaması için gerekli kontrolü yapın. Şekil L 2 ve L 5 indükleyicilerinin seri bağlı olduğu devre Birkaç farklı indükleyiciyi seri bağlayarak eşdeğer indüktansı ve yeni indüktif reaktansı hesaplayın. akımın buna bağlı olarak değişimini inceleyin. Hesaplamalar kısmını ve tabloyu doldurun. Hesaplamalar: 51

52 Devre (Örnek:68 mh + 68 mh Seri) Frekans Rms Voltajı Akım İndüktif Reaktans YORUM-SONUÇ: 52

53 DENEY 4 RC ve RL DEVRELERİNDE KARE ve SİNÜSODİAL SİNYALİN ÇIKIŞINI, FAZ FARKININ ve GERİLİM ÜÇGENİNİN İNCELENMESİ KULLANILACAK MALZEMELER Sinyal üreteci, Osiloskop, RLC ünitesinin 1.ve 2.devresi AMAÇ Sinüsodial ve kare dalgalar şeklinde sinyalin RC devresinden çıkışını incelemek RC devresinde faz farkını ve gerilim üçgenini incelemek Sinüsodial ve kare dalgalar şeklinde sinyalin RL devresinden çıkışını incelemek RL devresinde faz farkını ve gerilim üçgenini incelemek TEORİK BİLGİ Eğer üzerinde pasif elemanlar bulunan bir devreye enerji verilirse bu elemanlar üç değişik şekilde davranış gösterirler: 1. Enerjiyi ısı olarak harcarlar. 2. Manyetik alan olarak saklarlar. 3. Elektrik yükü olarak saklarlar. Eğer devrede enerjinin tamamı yalnızca ısı enerjisi harcanıyorsa bu eleman saf dirençtir. Eğer, manyetik enerji olarak saklanıyorsa eleman bir indükleyicidir, şayet enerji elektrik yükü olarak saklanıyorsa eleman bir kondansatördür. Pratikte bir devrede bu üç özellik tek başına olmaz. Kural olarak çoğu zaman iki ve hatta üçü de aynı anda mevcuttur. Ancak çalışmalarımızın kolay olması için bağımsız elektriksel kavramlar olarak farz edilmektedir. Empedans ve Ohm Kanunu Alternatif akım devrelerinde üzerlerinde akım dolaşan direnç, indükleyici ve kondansatör olmak üzere üç çeşit pasif eleman bulunur. Empedans böyle bir devrede bu üç elemanın akıma karşı koyma özelliği olarak tanımlanır. Empedans Z sembolu ile gösterilir. Tek bir elemanın veya bir devre dalı üzerindeki elemanların ya da bütün bir devrenin empedansı devre veya elemanı besleyen voltajın orada dolaşan akım şiddetine oranı olarak tanımlanır. Voltaj O halde, Empedans = veya Akım şiddeti Eğer voltaj ve akım şiddeti sinüzoidal ise Z bir modül ve argüman (açı) ile temsil edilir. Bu argümana veya voltaj ile akım şiddeti arasındaki açıya faz açısı veya kısaca faz denir. 53

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO: 8 JFET TRANSİSTÖRLER VE KARAKTERİSTİKLERİ Laboratuvar Grup

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 1 Temel Elektronik Ölçümler İMZA KAĞIDI (Bu sayfa laboratuvarın sonunda asistanlara teslim edilmelidir) Ön-Çalışma Lab Saatin Başında Teslim Edildi BU HAFTA İÇİN

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI

KIRCHOFF'UN AKIMLAR VE GERĠLĠMLER YASASININ DENEYSEL SAĞLANMASI K.T.Ü ElektrikElektronik Müh.Böl. Temel Elektrik Laboratuarı I KICHOFF'UN KIML E GEĠLĠMLE YSSININ DENEYSEL SĞLNMSI KICHOFF'UN KIML YSSI: Bir elektrik devresinde, bir düğümde bulunan kollara ilişkin akımların

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO:4 KIRPICI DEVRELER Laboratuvar Grup No : Hazırlayanlar :......................................................................................................

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİİM REGÜASYONU DENEY 4-05. AMAÇ: Rezistif, kapasitif, ve indüktif yüklemenin -faz senkron jeneratörün gerilim

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc

REZONANS DEVRELERİ. Seri rezonans devreleri bir bobinle bir kondansatörün seri bağlanmasından elde edilir. RL C Rc KTÜ, Elektrik Elektronik Müh. Böl. Temel Elektrik aboratuarı. Giriş EZONNS DEVEEİ Bir kondansatöre bir selften oluşan devrelere rezonans devresi denir. Bu devre tipinde selfin manyetik enerisi periyodik

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO: 7 ŞALTER OLARAK ÇALIŞAN TRANSİSTÖRLERİN KARAKTERİSTİKLERİ

Detaylı

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni Amaç Bu deneyin amaçları; tam doğrultucu köprünün çalışmasını izlemek, kondansatör kullanılarak elde edilen doğrultucuyu incelemek ve zenerli regülatör tasarımı yapmaktır. Deneyin Yapılışı Sırasında İhtiyaç

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu Direnç Dirençler elektronik devrelerin vazgeçilmez elemanlarıdır. Yaptıkları iş ise devre içinde kullanılan diğer aktif elemanlara uygun gerilimi temin etmektir. Elektronik devreler sabit bir gerilim ile

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI:

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: Şekil 6 dan Franck-Hertz kontrol ünitesinde 6 numaralı bilgisayar çıkışını RS 232 kablosuyla seri olarak bilgisayara

Detaylı

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME DENEY NO:6 DOĞRU KIM ÖLÇME MÇ 1. Bir devrede akım ölçmek 2. kım kontrolünde direncin etkisini ölçmek 3. kım kontrolünde gerilimin etkisini ölçmek MLZEME LİSTESİ 1. 6 V çıkış verebilen bir 2. Sayısal ölçü

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ

7. DİRENÇ SIĞA (RC) DEVRELERİ AMAÇ 7. DİENÇ SIĞA (C) DEELEİ AMAÇ Seri bağlı direnç ve kondansatörden oluşan bir devrenin davranışını inceleyerek kondansatörün durulma ve yarı ömür zamanını bulmak. AAÇLA DC Güç kaynağı, kondansatör, direnç,

Detaylı

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir.

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir. DENEY 35: FREKANS VE FAZ ÖLÇÜMÜ DENEYĐN AMACI: 1. Osiloskop kullanarak AC dalga formunun seklini belirlemek. 2. Çift taramalı osiloskop ile bir endüktanstın akım-gerilim arasındaki faz açısını ölmek. TEMEL

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

DENEY 7: GÖZ ANALİZİ METODU UYGULAMALARI

DENEY 7: GÖZ ANALİZİ METODU UYGULAMALARI A. DENEYİN AMACI : Devre analizinin önemli metodlarından biri olan göz akımları metodu nun daha iyi bir şekilde anlaşılması için metodun deneysel olarak uygulanması. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER

Detaylı

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME)

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) AMAÇ: MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) 1. Bir RL devresinde bobin üzerinden geçen akım ölçülür. 2. Farklı sarım sayılı iki bobinden oluşan bir devrede birinci bobinin ikinci bobin üzerinde oluşturduğu indüksiyon

Detaylı

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ

dq I = (1) dt OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ OHM YASASI ve OHM YASASI İLE DİRENÇ ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR Ohm yasasına uyan (ohmik) malzemeler ile ohmik olmayan malzemelerin akım-gerilim karakteristiklerini elde etmek. Deneysel akım gerilim değerlerini kullanarak

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

TRANSİSTÖRLERİN KUTUPLANMASI

TRANSİSTÖRLERİN KUTUPLANMASI DNY NO: 7 TANSİSTÖLİN KUTUPLANMAS ipolar transistörlerin dc eşdeğer modellerini incelemek, transistörlerin kutuplama şekillerini göstermek ve pratik olarak transistörlü devrelerde ölçüm yapmak. - KUAMSAL

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

DENEY-4. Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi

DENEY-4. Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi DENEY-4 Transistörlü Yükselteçlerin Frekans Analizi Deneyin Amacı: BJT yapmak. transistörlerle yapılan yükselteçlerin alçak ve yüksek frekans analizlerini Teorinin Özeti: Şimdiye kadar gördüğümüz transistörlü

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI:

Detaylı

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ

DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ DENEY: 1.1 EVİREN YÜKSELTECİN DC DA ÇALIŞMASININ İNCELENMESİ HAZIRLIK BİLGİLERİ: Şekil 1.1 de işlemsel yükseltecin eviren yükselteç olarak çalışması görülmektedir. İşlemsel yükselteçler iyi bir DC yükseltecidir.

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi 23 Deney Adı : İşlemsel Kuvvetlendiricinin Temel Devreleri Deney No : 6 Deneyin Amacı : İşlemsel kuvvetlendiricilerle en ok kullanılan devreleri gerekleştirmek, fonksiyonlarını belirlemek Deneyle İlgili

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY - I

ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY - I T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY - I DİYOT UYGULAMALARI 2: AÇIKLAMALAR Deneylere gelmeden önce lütfen deneyle

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

8. FET İN İNCELENMESİ

8. FET İN İNCELENMESİ 8. FET İN İNCELENMESİ 8.1. TEORİK BİLGİ FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir. Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör) ya da kısaca bilinen adı ile FET, ikincisi ise

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir,

Bir bobinin omik direnci ile endüktif reaktansının birlikte gösterdikleri ortak etkiye empedans denir, 9.KISIM BOBİNLER Dış ısıya dayanıklı yalıtkan malzeme ile izole edilmiş Cu veya Al dan oluşan ve halkalar halinde sarılan elemana bobin denir. Bir bobinin alternatif akımdaki direnci ile doğru akımdaki

Detaylı

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ

DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ DENEY 2: DİYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERİ 1. Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, Şekil 1 de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır.

İletkenin boyu uzadıkça direnci de artar, boyu kısaldıkça direnci azalır. Özetle boy ile direnç doğru orantılıdır. DİRENÇ ÖLÇME Direnç ve İletken En basit ifade ile direnç elektrik akımına karşı gösterilen zorluk olarak ifade edilebilir. Direnci teknik olarak tanımlayacak olursak: 1 mm 2 kesitinde, 106,3 cm boyunda

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 4 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transistörü tanımlayınız. Beyz ucundan geçen akıma göre, emiter-kollektör arasındaki direnci azaltıp çoğaltabilen elektronik devre elemanına transistör

Detaylı