Lokalize Prostat Kanseri

Transkript

1 Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 3 Lokalize Prostat Kanseri Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Eğer lokalize prostat kanseri tanısı aldıysanız, doktorunuz kanserin tedavisinde konservatif tedavi, radikal prostatektomi, radyoterapi veya yeni deneysel yöntemleri size önerebilir. Her bir tedavinin kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır. Tedavi seçimi sizin bireysel durumunuza bağlıdır. Bu bölümde, doktorunuzla birlikte karar vermeniz gereken farklı tedavi seçenekleri anlatılmaktadır. Bunlar genel bilgiler olup, bireysel gereksinimlerinize göre özelleştirilmemiştir. Bireysel önerilerin ülkenize ve sağlık sisteminize bağlı olduğunu unutmayınız. pubik kemik kadar küçük tümör anlamına gelir. T1 tümörler biyopsi ile teyit edilir ve patoloğun incelemesine dayanarak a, b veya c evresi olarak belirlenir. T2 tümör, prostat kanserinin PRM sırasında hissedilebildiği fakat halen prostatta sınırlı olduğu anlamına gelir. Doktorunuz ayrıca bu evreyi, tümörün boyutuna ve bir veya daha fazla prostat lobunu tutup tutmamasına bağlı olarak a, b veya c olarak belirler (Şekil 1 ve 2). mesane seminal vezikül (er bezleri) Lokalize prostat kanseri nedir? Lokalize prostat kanseri; prostatta sınırlı olan ve vücudun başka herhangi bir yerine yayılmayan tümörü tarif eder. Tümörün boyutuna ve prostattaki yerleşim yerine bağlı olarak T1 veya T2 tümör olabilir. tümör prostat rektum (son bağırsak) T1, görüntüleme yöntemlerinde görülemeyecek veya parmakla rektal muayenede (PRM) hissedilmeyecek Şekil 1: Parmakla rektal muayenede hissetmek için çok küçük T1 (1. Evre) prostat tümörü. Sayfa 1 / 14

2 mesane pubik kemik seminal vezikül (er bezleri) iki taraflı prostat tümörü rektum (son bağırsak) Şekil 2: Prostata sınırlı T2 (2. Evre) prostat tümörü. Tedavi seçenekleri Lokalize prostat kanseri için en yaygın tedavi seçenekleri konservatif tedavi, radikal prostatektomi ve radyasyon tedavisidir. Hangi tedavi seçeneğinin sizin için en iyisi olduğu aşağıdakilere bağlıdır: Tümör özellikleri Tıbbi geçmişiniz Yaşınız Hastanenizdeki mevcut tedavi seçenekleri Kişisel tercihler ve değerler/inançlar Sizin için sağlanabilecek destek ağı Konservatif yöntemde doktor tümörü ve büyümesini izler gerektiğinde ek tedavi önerir. Bu tedavi genellikle Gleason skoru düşük olduğu zaman uygundur. Radikal prostatektomi prostatın tamamının ve seminal veziküllerin çıkartıldığı cerrahi tedavidir. Doktorunuz ayrıca radyoterapi tavsiye edebilir. Bu tedavi kanser hücrelerine zarar verir ve onları öldürür. Eksternal ışın tedavisi ve brakiterapi ile tedavi edilebilirsiniz. Konservatif tedavi Konservatif tedavi, hastalığın ilerlemesinin yakından takip edildiği bir tedavi türüdür. Prostat kanserinde bu, aktif izlem veya bekle gör ile yapılabilir. Sayfa 2 / 14

3 Aktif izlem süresince, doktor sıkı bir takip programıyla tümör ve tümör büyümesini izler. Her bir kontrolde, kandaki prostat-spesifik antijen (PSA) seviyesinin kontrolünü de içeren birçok test yapılır. Amaç hastalığın ilerlediğine dair bulgu varsa diğer tedavi seçeneklerine geçmektir. Aktif izlem düşük gleason skorlu lokalize prostat kanserini tedavi etmek için bir tedavi seçeneğidir. Eğer lokal-ileri prostat kanseriniz varsa, diğer tedavi seçenekleri önerilecektir. Bekle gör, semptoma dayalı bir tedavi şeklidir. Amaç, sadece semptomlar görüldüğü zaman diğer tedavi seçeneklerine geçilmesidir. Doktorunuz diğer tedavi seçenekleri sizin bireysel durumunuz için uygun olmadığı zaman bekle gör seçeneğini önerebilir. Doktorunuzla konservatif tedavinin avantaj ve dezavantajlarını, sizin için uygun olup olmadığını görüşün. Radikal prostatektomi Radikal prostatektomi lokalize prostat kanseri için bir cerrahi tedavi seçeneğidir. Amaç prostatın tamamının ve seminal veziküllerin çıkartılmasıdır. Radikal prostatektomi için genel anestezi alacaksınız. Doktorunuzla radikal prostatektominin avantaj ve dezavantajlarını, sizin için uygun olup olmadığını görüşün. Radikal prostatektomi nasıl yapılır? Radikal prostatektomi açık veya laparoskopik cerrahi ile yapılabilir. Açık cerrahide, cerrah prostata doğrudan ulaşmak için karın duvarına veya perine bölgesine cerrahi kesi yapar. Prostat ve seminal veziküller çıkarılır, mesane ve üretra (idrar kanalı) biraraya getirilir (Şekil 3). Doktor, üretra ve mesane iyileşmesi için kateter yerleştirir. Kateter genellikle 7 gün sonra çıkartılır. Mesane seminal vezikül (er bezleri) Şekil 3a: Radikal prostatektomi (prostat ameliyatı) sırasında prostat ve seminal veziküllerin kaldırılması. tümör mesane prostat Şekil 3b: Ameliyat sonrası mesanenin pozisyonu. üretra (dış idrar yolu) Sayfa 3 / 14

4 Laparoskopik cerrahide, cerrah karnınızın içine küçük plastik trokarlar (kanüller) yerleştirir. Bu trokarlar aracılığıyla cerrah prostatı çıkarmak için gerekli aletleri karın içine yerleştirebilir. Küçük trokarlardan biri, monitörde prostatın yüksek kalite görüntüsünü görebilmek için kamera yerleştirilmesinde kullanılır. Laparoskopik cerrahi, robotik cerrahi sistem yardımıyla da yapılabilir. Lokalize prostat kanserinin açık veya laparoskopik radikal prostatektomi ile çıkartılmasının eşit derecede etkili olduğu görülmektedir. Pelvik lenf nodunun çıkarılması Pelvik bölgede eğer kanser lenf nodlarına yayılırsa/ yayılmışsa, doktorunuz radikal prostatektomi esnasında pelvik lenf nodu çıkarılmasına karar verebilir. Ameliyat için nasıl hazırlanırım? Doktorunuz ameliyat için nasıl hazırlanacağınız konusunda detaylı bilgi verecektir. Anesteziye hazırlanmak için cerrahiden önceki 6 saatte sigara dahil herhangi bir şey yiyip içilmemelidir. Herhangi bir ilaç kullanıyorsanız bunu doktorunuzla görüşün. Cerrahiden birkaç gün önce bu ilaçları bırakmanız gerekebilir. Doktorunuz ilaçlarınıza tekrar ne zaman başlamanız gerektiği hakkında önerilerde bulunacaktır. Ameliyatın yan etkileri nelerdir? Ameliyattan sonra genellikle 3-7 gün içinde hastaneden ayrılabilirsiniz. Hastanede kalış süresi ülkelere göre farklılık gösterebilir. Açık radikal prostatektomiden birkaç hafta sonrasına kadar alt karın bölgesinde hafif ağrı hissedebilirsiniz. Ameliyat sonrası idrar kaçırma ve sertleşme problemi şikayetleriniz olabilir. Bu durumlar için tedaviye ihtiyaç duyabilirsiniz. Ateş olması Ağır kan kaybı Şiddetli ağrı hissi İdrar yapmakla ilgili problemler varsa, doktorunuza veya hastaneye derhal gitmeniz gerekebilir. Tedavinin etkisi nedir? Radikal prostatektomi; lokalize prostat kanseri tedavisinde yaygın bir yöntemdir. Radikal prostatektomi stres tipinde idrar kaçırmaya (STİ) neden olabilir. Bu durum, prostatın üretra etrafını çevrelemesi ve dolu mesanenin basıncına karşı gösterilen dirence yardımcı olması nedeniyle ortaya çıkar. Prostatınızın çıkartılması, üretranın ne kadar basınca karşı koyacağına etki yapabilir. STİ nin iyileştirilmesi veya tedavisi için çeşitli tedavi seçenekleri vardır. Bu konuda, İdrar kaçıma EAU hasta bilgilendirme kılavuzu nda yer alan prostat cerrahisi sonrası idrar kaçıma bölümünden, daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Radikal prostatektominin diğer yaygın riski sertleşme bozukluğudur. Ameliyat sırasında cerrahın penis sinir ve damarlarına yakın ameliyat yapması gerekir. Cerrah penis sinirlerine zarar vermemeye çalışır. Bu başarı tümörün bulunduğu yere ve kanserin agresifliğine bağlıdır. Gerekirse, doktorunuz stres inkontinans veya sertleşme bozukluğu için tedavi önerebilir. Doktorunuzla endişeleriniz hakkında görüşmek konusunda tereddüt etmeyin. Diğer tedavi seçeneklerinin sizin için daha uygun olup olmadığına birlikte karar verebilirsiniz. Radikal prostatektominin temel amacının tümörün çıkarılması ve sizi tedavi etmek olduğunu unutmayın. Takipler nasıl olur? Prostat kanserinde radikal prostatektomiyi takiben, doktorunuz düzenli kontroller için sizinle birlikte planlama yapar. Rutin takip en az 5 yıldır. Kontrolleriniz süresince doktorunuz kan PSA düzeyinizi kontrol eder. Bazı durumlarda parmakla rektal muayene gerekebilir. Takipler, ameliyat sonrası iyileşmenin nasıl olduğunun takibi, genel sağlık durumunun kontrolü ve muhtemel kanser nüksünün saptanması için önemlidir. Cerrahi sonrası destek bölümünde, cerrahi sonrası iyileşme hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Sayfa 4 / 14

5 Cerrahi sonrası tedavi Takipleriniz süresince PSA düzeyi prostatınızın tamamen çıkarılamadığını gösterirse, tüm tümör hücrelerinin çıkarılması için ek tedaviye ihtiyacınız olabilir. Sizin için hangi tedavi seçeneğinin en iyisi olduğunu doktorunuzla görüşün. Doktorunuzun kullanabileceği terimler: Açık cerrahi Cerrahın prostata direkt ulaşmak için cildi ve dokuları kesmesi işlemidir. Sinir koruyucu cerrahi Prostat bezinin her iki yanındaki sinirlerin korunarak cinsel fonksiyonun korunmasına yardımcı olan cerrahi prosedürdür. Laparoskopik cerrahi Cerrahın cilt ve dokuları kesmesine gerek kalmadığı minimal invaziv cerrahidir. Bunun yerine; cerrah, cerrahi aletleri karından küçük bir kesiyle yerleştirir. Robotik cerrahi sistem Cerrahın Laparoskopik cerrahi uygulamasına yardımcı bir enstrümandır. Cerrah uzaktan kontrol sistemi ile robotik enstrümanları kontrol eder. Radyoterapi Radyasyon tedavisi hücrelere zarar verir, öldürür ve kanser hücrelerine saldırı için kullanılır. Eksternal (dışarıdan) radyoterapi veya brakiterapi (içerden/yakından) ile yapılabilir. Prostat kanseri hücreleri genellikle radyoterapiye yanıt verir. Radyoterapi, tekniklerindeki gelişmeler nedeniyle, lokalize prostat kanseri için etkili bir tedavi yöntemi haline geldi. Doktorunuzla radyoterapinin avantaj ve dezavantajlarını, sizin için uygun olup olmadığını görüşün. Radyoterapi nasıl uygulanır? Radyoterapinin amacı prostattaki kanser hücrelerini öldürmektir. Radyoterapi mesane gibi diğer organlardaki hücreleri de öldürebileceğinden, radyasyon ışınlarının, esas olarak kanseröz hücreleri hedeflemesi ve diğer dokuların zarar görmesini sınırlaması önemlidir. Radyasyon tedavisindeki gelişmeler ışınlamanın doğruluğunu artırdı ve daha az yan etki ile daha yüksek doz radyasyon verilmesine olanak sağladı. Standart eksternal radyoterapi kürü yaklaşık haftada 5 gün olmak üzere 8 haftada tamamlanır (Şekil 4). Günlük tek doz radyoterapi alınır. Tedavi günlük 20 dk sürer ve hastanede kalmanız gerekmez. Radyoterapi başlamadan önce size bilgisayarlı tomografi çektirilir. Bu, ışınlanacak alanı ve bunu çevreleyen tedavi edilmeyecek dokuyu haritalandırmak için yapılır. Son yıllarda görüntü kılavuzluğunda radyoterapi daha yaygın olarak Sayfa 5 / 14

6 radyasyon ışını hüzmesi makine prostat rektum (son barsak) Radyasyon ışınları Fig 4b: Dışardan radyasyon ışını tedavisi ile kanser tedavisi. prostat Şekil 4a. Radyasyon ışınlarının farklı açılarla prostata etkisi. kullanılabilir hale geldi. Bu tedavi için radyasyon onkoloğu prostata radyasyonu vermek için x-ışını veya bilgisayarlı tomografi yardımıyla prostatın tam olarak yerini saptar. Radyasyon tedavisinin diğer bir şekli brakiterapidir. Tedavinin bu türü için, bir radyasyon kaynağı prostat içine direkt olarak yerleştirilir (Şekil 5). Eğer düşük Gleason skorunuz varsa ve idrar yapmakla ilgili belirtileriniz yoksa doktorunuz bu tedaviyi önerebilir. Bu işlem için nasıl hazırlanabilirim? Doktorunuz bu işleme nasıl hazırlanacağınız hakkında detaylı bilgi verecektir. Her tedavi seansından önce, işlem öncesi idrar kesenizin uygun dolulukta olduğundan ve rektumun boş olduğundan emin olmak için bir yeme-içme programı alacaksınız. Herhangi bir ilaç alıyorsanız bunu doktorunuzla görüşün. Genellikle radyoterapi esnasında kullandığınız ilaçları kesmeniz gerekmez. Bu işlemin yan etkileri nelerdir? Yaygın yan etkiler idrar yaparken yanma hissi, sık idrara çıkma ve anüste rahatsızlıktır. Bunun nedeni çevre organların özellikle idrar kesesi ve rektumun da bir miktar radyasyon almasıdır. Bu bulgular genellikle tedavinin ortalarında görülür ve tedavi bitiminden birkaç ay sonra kaybolur. Sayfa 6 / 14

7 mesane prostat balonlu katater (sonda) radyasyon kaynağı ( seeds ) kalıp iğneler ultrason ucu rektum Şekil 5. Brakiterapide radyasyon kaynağı iğnelerin prostata girişi. Radyoterapinin yaygın bir etkisi de, tedaviden birkaç yıl sonra bile görülebilen, idrar kesesinde ve rektumda kanamadır. Alt üriner sistemle ilgili şikayetler (AÜSS) veya sertleşme problemi de yaşayabilirsiniz. Radyoterapinin rahatsız edici yan etkileri kişiden kişiye değişir ve bu aldığınız radyoterapi tipiyle ve genel sağlık durumunuzla ilişkilidir. Radyoterapinin yan etkileriyle başa çıkma konusunda daha fazla bilgi için radyasyon tedavisi için destek bölümünü okuyunuz. Takip nasıl olacak? Prostat kanserinde radyoterapiyi takiben, doktorunuz düzenli kontroller için sizinle planlama yapar. Rutin takip en az 5 yıldır. Kontrolleriniz süresince doktorunuz kan PSA düzeyinizi kontrol eder. Bazı durumlarda parmakla rektal muayene gerekebilir. Takipler, tedavi sonrası iyileşmenin nasıl olduğunun takibi, genel sağlık durumunun kontrolü ve muhtemel kanser nüksünün saptanması için önemlidir. Hormonal tedavi ile birlikte radyasyon tedavisi Eğer yüksek Gleason skorlu lokalize prostat kanseriniz varsa doktorunuz hormonal tedavi ile birlikte radyasyon tedavisi önerebilir. Bu tedaviye nasıl hazırlanmanız gerektiği konusunda doktorunuz sizinle detaylı olarak görüşecektir. Radyoterapi sonrası tedavi Takip süresince PSA seviyeleri prostat kanserinin tamamen ortadan kaldırılamadığını gösterirse tüm tümör hücrelerini temizlemek için ek tedaviye ihtiyacınız olabilir. Sizin için hangi tedavi seçeneğinin en iyisi olduğunu konusunda doktorunuzla görüşün. Sayfa 7 / 14

8 Yeni deneysel teknikler Lokalize prostat kanserinde, cerrahi, radyasyon ve koruyucu tedavilerin yanısıra başka tedavi seçenekleri de vardır. Bunlar: Prostatın kriyo-cerrahi ile ablasyonu (CSAP) Yüksek Yoğunluklu Odaklanmış Ultrason (HIFU) Fokal tedavidir. CSAP nedir? Prostatın kriyo-cerrahi ile ablasyonu (CSAP), prostat kanserinin tedavisinde deneysel bir yöntemdir. Tümör hücrelerini dondurarak öldürmek için uygulanan bir minimal invaziv cerrahidir (Şekil 6). mesane CSAP sonrası prostat balonlu katater (sonda) kalıp ultrason ucu rektum dondurucu iğnelerin uygulanışı Şekil 6. Prostat kriyoablasyonu (CSAP) ile kanser hücrelerinin dondurularak yok edilmesi. HIFU nedir? Yüksek Yoğunluklu Odaklanmış Ultrason (HIFU), prostat kanserinin tedavisinde deneysel bir yöntemdir. Yüksek frekanslı ses dalgalarının enerjisi, kanser hücrelerine ısı uygulamak ve öldürmek için kullanılır (Şekil 7). Fokal tedavi nedir? Fokal tedavi, prostattaki küçük tümörlerin yok edilmesinde bazı deneysel teknikler için kullanılan bir terimdir. Tümör hücreleri doğrudan hedef olduklarından dolayı, prostattaki diğer dokularda veya alt üriner sistemde fazla hasar oluşmaz (Şekil 8). Diğer tedaviler sizin için uygun bir seçenek değilse, doktorunuz bu tedavi seçeneklerini sizinle görüşecektir. Bu aynı zamanda sizin kişisel tercihlerinize ve değerlerinize bağlıdır. Bu tedaviler klinik çalışmaların bir parçası olarak size önerilebilir. Sayfa 8 / 14

9 mesane balonlu katater (sonda) prostat tümör HIFU probu rektum Şekil 7. Yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason ile yüksek frekanslı ses dalgaları enerjisi kullanılarak kanser tedavisi. mesane balonlu katater (sonda) tedaviden etkilenmiş tümör prostat üretra (dış idrar yolu) Şekil 8. Çevre dokulara zarar vermeden prostat dokusunun direk hedeflenerek tedavisi. Sayfa 9 / 14

10 Tekrarlayan hastalığın tedavisi Tedavi edildikten sonra prostat kanserinin tekrarlaması mümkündür. Bu nüks olarak bilinir. Kanser; prostatta, prostatın etrafındaki dokularda, pelvik lenf nodlarında veya vücudun diğer bölgelerinde tekrarlayabilir. Bir sonraki tedavi seçeneği kanserin nerede olduğuna bağlıdır. Doktorunuz tümörün yerini belirlemek, özelliklerini tespit etmek ve tedaviyi belirlemek için bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, PET görüntüleme veya kemik taraması önerecektir. Radikal prostatektomi ile tedavi edildiyseniz ve kan PSA seviyeniz artıyorsa, bu bir nüks belirtisi olabilir. Doktorunuz kurtarma radyoterapisi önerebilir. Bu prosedürde, prostatın bulunduğu alan, kanser hücrelerini öldürmek için ışınlanacaktır. Eğer kanseriniz radyoterapi ile tedavi edilmişse, doktorunuz nüksün radikal prostatektomi ile tedavi edilmesini önerebilir. Destek Kanser tanısını almanın sizin ve sevdiklerinizin hayatında büyük bir etkisi vardır. Kanser kendinizi güçsüz hissetmenize neden olabilir. Bu endişe, öfke, korku hissine hatta depresyona neden olabilir. Kanser nedeniyle tedavi olmak ciddi bir durumdur ve işinizi, sosyal hayatınızı ve cinselliğinizi etkileyecektir. Destek almak için, hastanede doktorunuza veya hemşirenize ulaşın ya da aile hekiminizle görüşün. Size hasta dernekleri, psikolojik destekte bulunabilecek diğer tarafların iletişim bilgilerini veya mali danışmanlık gibi pratik bilgiler verebilirler. Konsültasyona hazırlık Konsültasyon için hazırlık çok yararlı olabilir. Bu, sorularınızı ve endişelerinizi gidermede size ve doktorunuza yardımcı olacaktır. Aynı zamanda tedavi ve olası yan etkilere hazırlanmanız için size yardımcı olacaktır. Deneyebileceğiniz bazı şeyler aşağıdadır. Deneysel yöntemlerle tedavi edildiyseniz, hangi tedavi seçeneğinin sizin için en iyisi olduğunu doktorunuzla görüşün. Doktorunuza sormak istediğiniz soruları bir kenara yazın. Bu, sormak istediğiniz şeyleri hatırlamanıza yardımcı olacaktır. Soruları yazmanız düşüncelerinizi organize etmenize yardımcı olabilir. Muayeneye giderken yanınızda birini götürebilirsiniz. Doktorunuzun ne söylediğini ele almak ve muhtemelen farklı şeylerin hatırlanması için birinin yanınızda olması iyi olacaktır. Prostat kanserinizin türü hakkında bilgi için soru sorun Doktorunuz anlamadığınız kelimeler kullanıyorsa, açıklama yapmasını isteyin. Kullandığınız ilaçları ve eğer herhangi bir alternatif ilaç alıyorsanız doktorunuza söyleyin. Bu ilaçların bazıları tedaviyi etkileyebilir. Konsültasyondan sonra yapabilecekleriniz: Kanser tipiniz hakkında daha fazla bilgi için internetten araştırma yapın veya kütüphaneye gidin. İnternette gördüğünüz tüm bilgilerin nitelikli olmadığını bilin. Doktorunuz veya sağlık ekibiniz güvenilir web siteleri önerebilir. Sayfa 10 / 14

11 Hasta dernekleriyle iletişime geçin, size destek ve bilgi sunabilirler. Tedavinizin muhtemel maliyetini sağlık ekibinizle görüşün. Sağlık ekibiniz sizi, ekonomik durumunuz veya mali yardım hakkında öneri alabileceğiniz yerlere veya kişilere yönlendirebilir. İsterseniz, başka bir uzmandan ikinci bir görüş alabilirsiniz. Yakında bir hasta derneği nasıl bulunur Hasta grupları çok yararlı olabilir. Size yakın birini bulmak için, aile hekiminiz, hastanede hemşire veya bir doktorla görüşün. İnternette hasta grubu için araştırma da yapabilirsiniz. Ameliyat sonrası destek Ameliyat sonrası ilk günlerde veya haftalarda günlük aktiviteleriniz için yardıma ihtiyacınız olabilir. Alışveriş, ev yemeği, temizlik ve bahçe işleri gibi konular için ailenizden, arkadaşlarınızdan veya komşularınızdan yardım isteyebilirsiniz. Ayrıca profesyonel ev bakımı hakkında yardım için sağlık ekibinizle görüşebilirsiniz. Bir gezi veya ziyaret gibi sosyal aktiviteler planlarken, gün boyunca dinlenmek için zamana ihtiyacınız olabileceğini unutmayın. Bunu aileniz, arkadaşlarınız veya bakıcınızla görüşün, böylece önceden plan yapabilirsiniz. Yorgun hissettiğinizde onlara söylemeniz önemlidir. Radikal prostatektomi stres tipi idrar kaçırmaya (STİ) neden olabilir. Bu örneğin; öksürmek, gülmek, koşmak veya ağırlık kaldırmak gibi belirli aktiviteler boyunca idrar kaçıracağınız anlamına gelir. Şikayetlerinizde yardımcı olacak bazı ipuçları aşağıdadır: En yakın tuvaletin nerede olduğunu bildiğinizden emin olmaya çalışın. Evden uzakta olduğunuzda tuvaletin nerede olduğunu sormaktan asla korkmayın veya çekinmeyin. İdrarınızın damlamasıyla ilgili probleminiz varsa, ped veya buna yönelik bir araç kullanabilirsiniz. Bu araçlar penis üzerine yerleştirilir ve iç çamaşırınızla yerinde tutulur. Koku gidericiler alın. Bunlar hakkında aile doktorunuz veya eczacınızla görüşün. Koyu renkli giysiler giyin. Açık renkli giysiler daha kolay leke gösterebilir. Konforunuz için rahat kıyafetler giyin. Yedek kıyafet bulundurun. Ameliyattan sonra, yorgun olmanız muhtemeldir. Bu normalden daha yorgun hissedeceğiniz, güçsüz olacağınız, konsantrasyon güçlüğü yaşıyacağınız ve uykudan sonra daha iyi olmayacağınız anlamına gelir. İnsanların çoğu ameliyattan sonra 1-2 ay boyunca yorgunluk yaşar. Yorgunluk ile başa çıkmak için şunları yapabilirsiniz: Size enerji veren şeyleri yazın ve gün veya hafta boyunca onlara öncelik verin. Bulaşık, temizlik, ya da bahçe işleri gibi ev işlerinde yardım alın. Gün boyunca bir kaç kez kestirin/kısa uyuklayın. Mümkün olduğunca aktif olmaya çalışın. Hergün kısa bir yürüyüş, haftada bir uzun yürüyüşten daha iyidir. Bu konu hakkında EAU Hasta bilgilendirme klavuzunda idrar kaçırma ile birlikte yaşama bölümünde daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Cerrahi tedavinin diğer yaygın riski sertleşme problemidir. Bu durumun tedavisinde çeşitli seçenekler vardır. En yaygın olanları; ilaç, enjeksiyon veya protezdir. Sizin için en iyi seçeneğin ne olduğunu doktorunuzla görüşün. Radikal prostatektomi sonrası STİ veya sertleşme bozukluğu ile başa çıkmak zor olabilir. Uzun süren psikolojik etkileri olabilir. Cerrahınız, hemşireniz veya aile hekiminiz ile konuşun, ihtiyacınız olan desteği bulmanıza yardımcı olabilirler. Sayfa 11 / 14

12 Radyoterapi süresince destek Radyoterapi esnasında genellikle günlük aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Tedavi alt üriner sisteminizi ve barsaklarınızı etkileyebilir, yorgunluğa neden olabilir. Yorgunluk her gün hastaneye gitmenizin sonucu olabilir. Bu semptomlar genellikle birkaç ay sonra kaybolur. Cildiniz radyasyondan etkilenebilir. Cildinizin bakımı için aşağıdakileri yapabilirsiniz: Radyoterapi yapılan alanları kaşımaktan ve ovalamaktan kaçının. Cilt tahrişi ile başa çıkabilmek için hangi tip cilt losyonu kullanmanız gerektiğini doktorunuza veya hemşirenize sorun. Güneşe maruz kalmaktan sakının. Yüksek faktörlü güneş kremi kullanın. Pamuk veya keten gibi doğal kumaşlardan üretilmiş rahat giysiler giyin. Yumuşak bir sabun ve ılık su ile her gün yıkanın. Yıkanmadan sonra nazikçe cildinizi kurulayın. Saunadan kaçının. Takip Cerrahi veya radyoterapiden sonra doktorunuzla görüşeceksiniz. Bu ziyarette, hem sonuçlarınız hem de takip programınız değerlendirilecektir. Takip planını sorun, böylece doktorunuzu ne sıklıkla göreceğinizi ve her bir kontrol öncesi ne çeşit testlerin yapılması gerektiğini anlarsınız. Bu hastalığınızın özelliklerine bağlıdır. Kontrol öncesi olabilecek sorularınızı aşağı yazın. Sorabileceğiniz soru örnekleri: bu prostat kanseriyle ilişkili olabilir. Eğer belirtileri fark ederseniz, kontrol öncesinde sağlık ekibi ile temasa geçmekten çekinmeyin. Yaşam tarzı önerileri Tedavi sırasında ve sonrasında sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek önemlidir. Düzenli fiziksel egzersiz yapmaya çalışın. Yapmaktan hoşlanacağınız aktiviteler bulun. Neler yapabileceğiniz konusunda tereddütleriniz varsa, doktorunuzdan sizi fizyoterapiste yönlendirmesini isteyin. Sebze, meyve ve süt ürünlerinden oluşan dengeli bir diyete uymaya çalışın. Diyet ayrıca ekmek patates gibi nişastalı gıda; pirinç veya makarna; et, balık, yumurta veya baklagiller gibi proteinden zengin yiyecekler içermelidir. Daha az şeker, tuz ve yağlı gıda yemeye çalışın. Herhangi bir sorunuz varsa, doktorunuzdan sizi diyetisyene yönlendirmesini isteyin. Sigarayı bırakmaya çalışın. Bu tedaviden sonra daha hızlı iyileşmenize yardımcı olabilir. Psikolojik destek Tedavinizden sonra hastalığınızın seyri, kanserin sosyal hayatınız, maddi durumunuz veya diğer konular üzerine etkisi hakkında endişelenebilirsiniz. Kanserin tekrarlaması hakkında endişenilmesi yaygındır. Kanser tanısı alan çoğu insan veya sevdikleri, muhtemelen bu endişe ve kaygılara sahip olacaktır. Kendinizi endişeli hissediyorsanız, doktorunuzla iletişime geçin ve kanserin nüks riskini öğrenin. Konuşmak için birilerine ihtiyacınız varsa psikolojik destek için doktorunuzla görüşebilirsiniz. Bir hasta derneği de size destek sunabilir. Kanser yok oldu mu? Ek tedaviye ihtiyacım var mı? Eğer öyleyse hangi seçenekler benim için uygundur? Kontrol öncesi hangi testler gereklidir? Tedavi süresince işten uzak olacaksınız. İşe geri dönmenin en iyi yolu hakkında patronunuzla görüşünüz. Belki yarı zamanlı veya farklı bir işlevde çalışabilirsiniz. Takiplere gitmenizin devamlı olması önemlidir. Bu sırada, doktorunuz sağlığınızı izler ve muhtemel tümör nüksünü zamanında saptayabilir. Herhangi yeni bir belirti farkederseniz doktorunuza söylemelisiniz, Sağlık ekibinizle tedavinizin muhtemel maliyetlerini görüşün. Sizi, ekonomik durumunuz hakkında veya mali yardım hakkında kişilere veya kuruluşlara yönlendirebilirler. Sayfa 12 / 14

13 Tedavinin yan etkileri, sosyal ve ekonomik hayata tam olarak katılmayı zorlaştırabilir. Hastalığın veya tedavinin sonucunda günlük yaşamınızdaki değişiklikler, yalnız kalmanıza neden olabilir. Doktorunuz veya hemşirenizle görüşün, ihtiyacınız olan desteği bulmanızda size yardımcı olabilirler. Kanser tanısı hayata farklı açılardan baktırabilir ve farklı önceliklere sahip olduğunuzun farkına varabilirsiniz. Bu, işinizi veya ilişkilerinizi etkileyebilir ve kafanız karışık, kararsız hissetmenize yol açabilir. İhtiyacınız olduğu sürece ailenizle ve arkadaşlarınızla konuşun. Yakınlarınızla bu konuları ele alırken kendinizi rahat hissetmiyorsanız, sizi bir psikoloğa yönlendirmesi için sağlık ekibinizle görüşebilirsiniz. Psikolog size bu duygularla başetmeniz ve istediğiniz veya ihtiyacınız olan değişiklikleri gerçekleştirmeniz için önerilerde bulunabilir. Kanser tedavisi cinsel hayatınızı etkileyebilir. Depresyon ve yorgunluk hissinin de cinsel hayatınız üzerine olumsuz etkisi vardır. Eşinizle duygularınızı paylaşmanız önemlidir. Yakın olabilmenin birçok yolu vardır. Cinsel aktif olmanız zor ise yakınlaşın, birbirinize temas edin, sarılın ve birbirinize yakın olarak oturun veya uzanın. Aile ve arkadaşlar için destek Kanser tanısı sadece hastayı etkilemez, aynı zamanda etrafındaki kişileri de etkiler. Sevilen biri olarak, birçok farklı yolla destek sunabilirsiniz. Bazen alışveriş, çamaşır, bahçe işleri gibi pratik şeylerle yardımcı olabilirsiniz. Doktora birlikte gitmek de yararlı olabilir. Kontrole giderken araç sürmeyi teklif edebilir veya muayene sırasında soruların sorulmasında yardımcı olabilirsiniz. Muayene esnasında orada olmanız iyi olabilir. Aynı zamanda daha sonra birlikte görüşebileceğiniz farklı şeyleri hatırlayabilirsiniz veya diğer detaylara odaklanabilirsiniz. Tedavinin, bakım döneminde sizi nasıl etkileyeceğini ve psikolojik etkilerini doktora sorabilirsiniz. değişebilir. Hastalığın seyri, tedavinin etkileri ve hatta ölüm ihtimali ile ilgili sorular akla gelebilir. Bir arkadaş veya sevilen biri olarak orada olabilir veya dinleyebilirsiniz. Cevapları bilmek zorunda değilsiniz. Birisiyle konuşma ihtiyacınız olduğunu hissederseniz, destek almak için aile hekiminiz veya sağlık ekibinizle görüşün. Hasta dernekleri, kanser tanısı almış kişilerin aile üyelerine veya arkadaşlarına destek sunabilir. Eşler için destek Kanser tanısı ilişkiniz üzerindeki baskıyı artırabilir. Birbirinizle konuşmanız, sıklıkla tedaviye zaman ve enerji harcanması nedeniyle daha zor hale gelir. Herhangi bir problemi bir doktorla görüşmeye karar verebilirsiniz. Eşiniz gibi benzer şekilde stres, sinirlilik ve depresyon yaşayabilirsiniz. Hem duygusal hem de fiziksel tükenmişlik hissedebilirsiniz. Bu, eşinize bakma ve evde ek iş alma sorumluluğunun sonucu olabilir. Kendinize zaman ayırdığınızdan, kendi istek ve ihtiyaçlarınızı da düşündüğünüzden emin olun. Eşinizin kanser tedavisi cinsel hayatınızı etkileyebilir. Duygularınızı eşinizle paylaşın. Yakınlaşabileceğiniz birçok yol var. Birbirinize yakın olun, birbirinize dokunun ve sarılın, birbirinize yakın olarak oturun veya uzanın. Yalnız kalmak konusunda endişelenmeniz normaldir. Birisiyle konuşma ihtiyacı hissederseniz, aile hekiminiz veya ruh sağlığı danışmanınızla görüşün. Hasta kuruluşları da hastalara destek sunabilir. Tanı ve tedavi, kanser olan herkes için çok duygusal olabilir. Kanser tedavisi yoğundur ve hayatınız birden Sayfa 13 / 14

14 Bu bilgiler Ocak 2015 te güncellendi. Serilere katkıda bulunanlar: Bu broşür; EAU Prostat Kanseri Hasta Bilgilendirme nin parçasıdır. Hastalık hakkında genel bilgiler içerir. Bireysel tıbbi durumunuz ile ilgili olarak herhangi bir özel sorunuz varsa doktorunuza veya profesyonel sağlık kuruluşunuza danışmalısınız. Hiç bir broşür, doktorunuz ile yapacağınız özel bir görüşmenin yerini alamaz. Bu bilgilendirme; Avrupa Üroloji Derneği (EAU) tarafından, EAU Uro-Oncology (ESOU), the Young Academic Urologists (YAU), the European Association of Urology Nurses (EAUN), and Europa Uomo bölümlerinin işbirliği ile hazırlanmıştır. Bu broşürün içeriği EAU Kılavuzları ile uyumludur. Dr. Roderick van den Bergh Prof. Dr. Zoran Culig Prof. Dr. Louis Denis Prof. Bob Djavan Sn. Enzo Federico Sn. Günter Feick Dr. Pirus Ghadjar Dr. Alexander Kretschmer Prof. Dr. Feliksas Jankevičius Prof. Dr. Nicolas Mottet Dr. Bernardo Rocco Sn. Maria Russo Utrecht, Hollanda Innsbruck, Avusturya Antwerp, Belçika Viyana, Avusturya Trieste, İtalya Pohlheim, Almanya Berlin, Almanya Münih, Almanya Vilnius, Litvanya Saint-Étienne, Fransa Milan, İtalya Orbassano, İtalya Ürolojik hastalıklar ile ilgili bu ve diğer bilgilere web sitemizden ulaşabilirsiniz: Sayfa 14 / 14