Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi"

Transkript

1 DÖVĠZ KURU SEVĠYESĠ ve OYNAKLIĞININ DIġ TĠCARET AKIMLARI ÜZERĠNE ETKĠSĠ: ĠMALAT SANAYĠ SEKTÖRÜ ÖRNEĞĠ A.Beyhan AKAY 1 Mehmet ZANBAK 2 Özet 7 li yılların başlarında dalgalı döviz kuru rejimine geçişle beraber, döviz kuru düzeyinin ve oynaklığının dış ticaret üzerindeki etkisi uluslararası finansın en önemli konularından biri haline gelmiştir. Döviz kurlarının dalgalanmaya bırakılması risk unsurunu da beraberinde getirmiş, değişen kurların firma ve sektörlerin ticaret hacimlerini etkilemesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Döviz kuru düzeyinin ihracat ve ithalat hacmi üzerindeki etkisinin yönü her ne kadar öngörülebilir olsa da, döviz kuru oynaklığının ticaret hacimleri üzerindeki etkisi ile ilgili yapılan çalışmalar etkinin belirsiz olduğunu göstermekte, oynaklığın ticaret üzerindeki etkisi pozitif veya negatif olabilmektedir. Döviz kuru düzeyinin ve oynaklığının Türkiye nin dış ticaret akımları üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmada, 23 yılı başından 212 yılının sekiz ayını kapsayan dönemde aylık reel döviz kuru ile imalat sanayi sektörünün ihracat ve ithalat verileri kullanılmıştır. Döviz kuru oynaklığının ölçümünde genelleştirilmiş otoregresif koşullu değişen varyans modelinden, reel döviz kuru düzeyi ve oynaklığı ile imalat sanayi ihracat ve ithalat hacimleri arasındaki ilişkinin tespiti için ise Johansen eşbütünleşme ve vektör hata düzeltme modellerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, reel döviz kuru seviyesindeki değişiklikler imalat sanayi ihracat ve ithalatını etkilemezken, oynaklığındaki değişiklikler etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Döviz Kuru Oynaklığı, Dış Ticaret Hacmi Jel Kodları: F31, G12 1 Öğr.Gör.Dr., Akdeniz Üniversitesi, Ayşe Sak Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu. 2 Arş.Gör., Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü. 1

2 Abstract THE EFFECT OF EXCHANGE RATE LEVEL AND VOLATILITY ON FOREIGN TRADE MOVEMENTS: CASE OF MANUFACTURING INDUSTRY SECTOR In the beginning of 7 s, together with transition to fluctuating exchange rate regime, the effect of exchange rate level and volatility has become one of the most important issues of international finance. Floating exchange rates has brought together the element of risk and it has become indispensable for the changing exchange rates to influence trading volume of firms and sectors. Although the direction of the effect of exchange rate level on export and import volume is predictable, studies carried out about the effect of exchange rate volatility on trading volume show that the effect is uncertain, the effect of volatility on trade can be either positive or negative. In this study which was carried out in order to determine the effect of exchange rate levels and volatility on foreign trade movements in Turkey, real exchange rates and export and import data of manufacturing industry sector covering the period from the beginning of 23 till the first eight months of 212 were used. Generalized autoregressive conditional heteroskedasticity model was used for the measurement of exchange rate volatility; Johansen co-integration and vector error correction models were used for the determination of the relation between real exchange rate and volatility with export and import volumes of manufacturing industry. According to the results of analysis, while the changes in real exchange rate level do not influence export and import of manufacturing industry, changes in volatility does. Keywords: Exchange Rate, Exchange Rate Volatility, Foreign Trade Volume Jel Codes: F31, G12 2

3 1. GiriĢ Döviz kuru, başta ödemeler bilançosu olmak üzere faiz oranı, fiyatlar gibi birçok makroekonomik değişkeni etkilemektedir. Bununla beraber 197 li yılların başında dalgalı kur rejimine geçilmesi ve uluslararası sermaye hareketlerinin yoğunlaşması döviz kurunda oynaklık sorununu da beraberinde getirmiştir. Türkiye de 1989 yılında yabancı sermaye hareketleri ilgili kontrollerin kaldırılması ile birlikte finansal sistem serbestleşmiştir. 21 yılından sonra dalgalı kur rejimine geçiş ve 23 yılından itibaren sermaye hareketlerinin yoğunlaşması Türkiye de de döviz kuru oynaklığını arttırmıştır. Küreselleşmenin hız kazandığı günümüzde ülkelerarası dış ticaret ilişkileri de aynı hızda yoğunlaşmakta ve bu ilişkilerin belirleyicileri arasında sayılan kurların etkilerinin ön plana çıkarılması kaçınılmaz hale gelmektedir. Özellikle üretim aşamasında hammadde ve aramalı yoksunu gelişmekte olan ülkelerin bunları dışarıdan ithal ederken, katma değeri göreli düşük olan mamulleri ihraç etmesi, döviz kurlarının bu ülkeler nezdindeki önemini daha da arttırmaktadır. Kurların gelecekte alacağı değerin bazı finansal tahmin yöntemleriyle kestirilebilmesine karşın tam olarak bilinememesi ve dolayısıyla oynaklığın yönü ve şiddetinin belirsizliği, ticaret akımları hakkında alınacak kararları da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ülkelerin uluslararası arenada yer alabilmesi ve güçlü ülke profili çizebilmeleri yaptıkları ihracat ve ithalatla paralel olduğu anlayışı, döviz kurunun seviyesi ve bu seviyede meydana gelen dalgalanmaların söz konusu ülkeler açısından daha da önemli hale gelmesine neden olmaktadır. Türkiye nin de içinde yer aldığı gelişmekte olan ülkelerin daha çok katma değeri yüksek aramalı ithal edip, katma değeri göreli düşük mamul ihraç etmeleri kur değişikliklerine karşı hassasiyetlerini de arttırmaktadır. Kurdaki dalgalanmalar yönüne de bağlı olmak üzere risk artışlarını beraberinde getirirken, ticaret hacimleri bu risklerden olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Bu bağlamda döviz kuru düzey ve oynaklığının dış ticaret akınları üzerindeki etkisi, incelenmesi gereken önemli bir konu haline gelmiştir. Döviz kuru seviyesinin ihracat ve ithalatı, dolayısıyla dış ticaret bilançosunu nasıl etkilediğine ilişkin literatür incelendiğinde, ilk olarak Rose ve Yellen (1989) çalışması örnek verilebilir. Bu çalışmada reel döviz kurunun dış ticaret bilançosu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna varılmıştır. Aynı sonuç paralelinde belirtilebilecek başka çalışmalar ise Backus (1998) ile Wilson ve Tat (21) tarafından yapılmış olup, bu çalışmalarda reel döviz kuru ile dış ticaret dengesi arasında ilişki olmadığını vurgulamıştır. Arize (1987) ise döviz kuru seviyesinin ve kurda meydana gelen dalgalanmaların dış ticareti 3

4 olumlu ya da olumsuz yönde etkilediği görüşünü savunmuştur. Aktaş (21) ile Akbostancı (22), dış ticaret ile döviz kuru arasında ilişkiyi incelendikleri çalışmalarında, reel döviz kurunun dış ticaret dengesini hem kısa hem de uzun dönemde etkilediği sonucunu elde ederken, Sukar (1998) da bu ilişkinin varlığını tespit etmiştir. Kasman ve Kasman (25), reel efektif döviz kurunun ihracat arzı üzerindeki etkisini inceledikleri çalışmalarında, değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi olduğunu, Aydın vd. (24) Türk ekonomisine ait ihracat arzı ve ithalat talebi fonksiyonlarını eşbütünleşme analizi ile tahmin ettikleri çalışmalarında, reel döviz kurunun ithalatın önemli bir belirleyicisi olduğunu, ancak ihracatı etkilemediğini vurgulamışlardır. Arize vd. (2), Arize (1998) ve Choudhry e (25) göre reel döviz kuru oynaklığının artması, kısa ve uzun dönemde, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ihracat talebini, dolayısıyla da dış ticareti olumsuz yönde etkilemekte iken, Clark (1973), Kenen ve Rodrik (1986) ve Dellas ve Zilberfarb (1993) de aynı paralelde, döviz kuru oynaklığının dış ticaret akımı üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğunu saptamıştır. Buna karşın Hondroyiannis vd. (25) G7 ve bazı Avrupa ülkelerini kapsayan analizinde ise döviz kuru oynaklığının uluslararası ticaret üzerinde herhangi bir olumsuz etki yaratmadığı sonucuna varırken, McKenzie ve Brooks (1997) ve Klein (199) döviz kuru belirsizliğinin ve oynaklığının artmasının dış ticareti olumlu etkilediği bulgusunu elde etmiştir. Asseery ve Peel (1991) ise bu oynaklık ile ticaret hacimleri arasında herhangi bir ilişki olmadığını savunmuş, Gotur (1985) ve Hooper ve Kohlhaen (1978) de bunu destekleyici sonuçları elde etmiştir. Dışa açıklık seviyesi de söz konusu risklerin büyüklüğünü etkileyen bir başka unsurdur ve Hau (22) dış ticaret seviyesi yüksek olan ülkelerin döviz kuru oynaklıklarından olumlu ya da olumsuz olarak daha çok etkilendiğini vurgulamıştır. Döviz kuru oynaklığı ile ilgili Türkiye özelinde yapılan çalışmalar incelendiğinde, Türkyılmaz vd. (27) çalışmalarında, döviz kuru oynaklığının ihracat ve ithalat üzerindeki etkisini önemli bulmuşlar, ithalat ile ihracat arasında ve döviz kuru oynaklığı ile ithalat arasında çift yönlü, ihracattan nominal döviz kuruna ise tek yönlü nedensellik ilişkisini tespit etmişlerdir. Gül ve Ekinci ye (26) göre ise ihracat ve ithalattan reel döviz kuruna tek yönlü bir ilişki mevcuttur. Köse vd. (28), Öztürk ve Acaravcı (26) ile Özbay (1999) çalışmalarında döviz kuru oynaklığının özellikle ihracata ters yönlü etki yaptığını vurgularlarken, Özbay aynı çalışmasında söz konusu oynaklığın ithalata yaptığı etkinin anlamsız olduğu sonucuna ulaşmıştır. Doğanlar (22) ile Saatçioğlu ve Karaca (24) döviz kuru oynaklığının ve belirsizliğinin özellikle ihracatı olumsuz yönde etkilediğini 4

5 vurgularlarken, Zengin ve Terzi (1995) ise döviz kuru, ihracat, ithalat ve dış ticaret dengesi arasında herhangi bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Sivri ve Usta (21) da döviz kuru (reel) oynaklığı ile ihracat ve ithalat arasında herhangi bir ilişkinin olmadığını ve reel döviz kurunun dış ticaret dengesini sağlamada etkin olarak kullanılamayacağını vurgulamıştır. Sarı (21) ise ithalat değerinin, yurtiçi fiyatlarla aynı yönde, döviz kuru oynaklığı ve seviyesi ile ters yönde hareket ettiğini, oynaklığın artmasıyla ithalatın azaldığını belirtmiştir. Yapılan çalışmalar, döviz kuru düzeyi ve özellikle oynaklığının dış ticaret akımları üzerindeki etkileri konusunda farklı sonuçlara ulaşıldığını ve konu ile ilgili kesin yargılara ulaşılamadığını göstermektedir. Çalışmanın 2. bölümünde çalışmada kullanılan yöntem ve veri tanıtılmış, 3. bölümünde serilere uygulanan birim kök testi sonuçlarına, reel döviz kuru oynaklık modellemesine, reel döviz kuru düzeyi ve oynaklığı ile imalat sanayi ihracatı ve ithalatı arasında ilişkinin incelendiği model sonuçlarına yer verilmiştir. 4. bölümde ise çalışmanın sonuç kısmı yer almaktadır. 2. Yöntem Reel döviz kuru düzey ve oynaklığı ile imalat sanayi ihracat ve ithalatı arasındaki ilişkilerin incelendiği bu çalışmada, değişkenlerin durağanlığının tespiti için ADF (Augmented Dickey Fuller) birim kök testi kullanılmıştır. Döviz kuru oynaklık ölçüsü olarak GARCH modeli kullanılmış, reel döviz kuru düzeyi ve oynaklığı ile imalat sanayi ihracat ve ithalatı arasındaki ilişki Johansen eşbütünleşme ve vektör hata düzeltme modelleri ile incelenmiştir Veri Bu çalışmada ampirik analiz için gereksinim duyulan veri, döviz kuru ve seçilmiş sektörün ihracat ve ithalat rakamlarının oluşturduğu istatistiki veriyi kapsamaktadır. Bu konuda en sağlıklı veri seti Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım Sistemi nden elde edilebilmektedir. Çalışmada 23:1-212:8 dönemi için aylık ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru (23=1) ile imalat sanayi ihracat ve ithalat miktarları (uluslararası standart sanayi sınıflamasına göre) kullanılmıştır. Sektörel bazda imalat sanayinin seçilmesinin nedeni, bu sektörün yapmış olduğu ihracatın büyük kısmının ithalata bağımlı olması ve dolayısıyla kur değişikliklerinden önemli ölçüde etkileneceğine inanılması ve ülke dış ticaret pastasındaki payının oldukça yüksek olmasıdır. Diğer sektörler, örneğin tarım ve 5

6 hizmetlerin dış ticaret payları göreli daha düşükken, bu sektörlerin dış ticaret hacimlerini etkileyen unsurlar imalat sanayi ile karşılaştırıldığında farklılaşmaktadır. Tarımsal ürünlerin üretim, tüketim ve dış ticaret miktarları mevsimsel etkilere, dönemsel arz ve talebe göre değişmekte, dolayısıyla döviz kurlarındaki değişikliklerin tarımsal ürünlerin ticareti üzerindeki etkisi imalat sanayi ile karşılaşıldığında daha düşük olabilmektedir. Hizmetler sektörünün de dış ticaret içerisindeki payı göreli olarak düşük olduğundan, bu çalışmada imalat sanayi sektörünün ihracat ve ithalat rakamları üzerine yoğunlaşılmıştır. 3. Uygulama: Reel Döviz Kuru Seviyesinin ve Oynaklığının Ġmalat Sanayi DıĢ Ticaretine Etkisi Reel kur seviyesinin ve oynaklığının imalat sanayi ihracatı ve ithalatı arasındaki ilişkinin analiz edildiği bu bölümde başlangıçta tüm serile birim kök testi uygulanmış, reel döviz kuru serisi için uygun zaman serisi modeli belirlenerek oynaklık modellemesi yapılmış, değişkenler arasında ilişkilerin analizinde yararlanılan Johansen eş bütünleşme ve vektör hata düzeltme model sonuçlarına yer verilmiştir Birim Kök Testleri Şekil 1 de çalışmada kullanılan imalat sanayi ihracatı, imalat sanayi ithalatı ve reel döviz kuru serileri gösterilmektedir. Şekilde de görüldüğü üzere üç seri de durağan değildir. ġekil 1: Reel Kur ile Ġmalat Sanayi Ġhracat ve Ġthalat Serilerinin Grafiği IMAL_IHR IMAL_ITH REELKUR 14, 18, 13 12, 16, , 12 1, 12, 115 8, 1, 11 6, 8, 15 6, 1 4, 4, 95 2, , Serilerin durağanlıklarının kontrolü için ADF birim kök testi uygulanmış ve bu testin sonuçları Tablo 1 de sunulmuştur. Serilerin düzey değerlerine uygulanan ADF birim kök testi sonuçlarına göre serilerin birim köke sahip olduğunu temsil eden sıfır hipotezi reddedilememiştir. ADF testine göre düzey değerlerinin durağan olmadığı tespit edilen serileri durağan hale getirmek için serilerin logaritmik dönüşümü yapılmış birinci dereceden farkları alınmıştır. Logaritmik dönüşümlü birinci farkları alınmış serilerin grafikleri Şekil 2 de yer 6

7 almaktadır. Şekil 2 de serilerin durağan hale geldiği görülmektedir. Bu serilere de durağanlığın kontrolü için ADF birim kök testi uygulanmış, her üç serinin de durağan olduğu tespit edilmiştir. Tablo 1: ADF Birim Kök Test Sonuçları ADF Ġmal_ihr -2,81411 (,1954) Ġmal_ith -1, (,3673) Reelkur, (,8332) DLNĠmal_ihr -13,17167* (,) DLNĠmal_ith -2,228362** (,256) DLNReelkur -8,867774* (,) İmal_ihr, İmal_ith değişkenleri sırası ile imalat sanayi ihracat ve ithalat miktarlarını, DLNİmal_ihr, DLNİmal_ith ve DLNReelkur değişkenleri sırası ile logaritmik dönüşümlü birinci farkları alınmış imalat sanayi ihracatı ve ithalatı ile logaritmik dönüşümlü birinci farkları alınmış reel döviz kuru serisini temsil etmektedir. * ve ** sırasıyla %1 ve %5 anlam düzeylerinde serinin birim köke sahip olduğu sıfır hipotezinin reddedildiğini temsil etmektedir. Parantez içerisindeki rakamlar ise p değerlerini göstermektedir. ġekil 2: Logaritmik DönüĢümlü Birinci Dereceden Farkları AlınmıĢ Serilerin Grafiği DLNIMAL_IHR DLNIMAL_ITH DLNREELKUR Reel Döviz Kuru Oynaklık Modellemesi Döviz kuru oynaklığının modellenmesinde farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada oynaklık modellemesinde Bollerslev (1986) tarafından geliştirilen genelleştirilmiş otoregresif koşullu değişen varyans modeli (generalized autoregressive conditional heteroscedasticity GARCH) kullanılmıştır. GARCH (p,q) modeli aşağıdaki gibi tanımlanmıştır. q p 2 i ti i i1 i1 h t h (1) ti 7

8 1 nolu eşitlikte h t, koşullu varyans matrisini, ikinci terim hata teriminin gecikmeli değerleri yani ARCH terimini, üçüncü terim ise koşullu varyansın gecikmeli değerlerini yani GARCH terimini göstermektedir. GARCH modeli ile oynaklık analizinde ilk olarak seri için uygun ARIMA model tipi belirlenir ve bunun için tahmin edilen tüm katsayılar ve cimrilik kuralı dikkate alınarak seçim yapılmalıdır. Öncelikle tahmin edilen parametrelerin anlamlı olmasına dikkat edilmeli, Akaike ve Schwartz bilgi kriterlerinin küçük olmasına, olabilirlik oranının (log likelihood) yüksek olmasına, hata kareler toplamının küçük olmasına, belirleme katsayısının (veya düzeltilmiş belirleme katsayısının) büyük olmasına ve F istatistiğinin anlamlı olmasına dikkat edilerek uygun model tipi belirlenmelidir (Sevüktekin ve Nargeleçekenler, 21). Bu paralelde çalışmada logaritmik dönüşümlü birinci farkı alınmış reel döviz kuru serisi için uygun ARIMA model tipi MA(1) olarak tespit edilmiştir. DLNReelkur MA(1) modeli sonuçları Tablo 2 de sunulmuştur. Tablo 2: DLNReelkur ARIMA Modeli Katsayılar Standart t istatistikleri sapmalar C,444,636, MA(1),238641, , DLNReelkur MA(1) modeli hata terimleri, serinin koşulu varyans modellemesinde kullanılmıştır. Serinin ortalama modeli ve GARCH modeli (varyans modeli) sonuçları Tablo 3 te yer almaktadır. Tablo 3: DLNReelkur MA(1) GARCH(1,1) Modeli Ortalama modeli Katsayılar Standart sapmalar t istatistikleri C,549,664, MA(1),243968,1385 1,767825** Varyans modeli C 7,74E-6 6,35E6 1, ARCH,89769, ,89668 GARCH,65523, ,577699* * %1 düzeyinde anlamlılığı, **%1 düzeyinde anlamlılığı temsil etmektedir. DLNReelkur MA(1) GARCH(1,1) modelinden elde edilen koşullu varyanslar reel döviz kuru oynaklığının göstergesi olarak kullanılacaktır. Reel döviz kurunun oynaklığının (koşullu 8

9 varyansın karekökü olan koşullu standart sapma) grafiği Şekil 3 te verilmiştir. Şekilde de görüldüğü üzere reel döviz kuru 23 yılı son çeyreği ile 24 yılının ilk üç çeyreğinde, 26 yılı ortalarında ve 28 yılında global kriz yaşanan dönemlerde yüksek oynaklık sergilemiştir. ġekil 3: Reel Döviz Kuru Oynaklık Serisi Conditional standard deviation 3.3. Döviz Kuru ile Ġmalat Sanayi Ġhracat ve Ġthalatı Arasındaki ĠliĢkilerin Belirlenmesi ADF birim kök test sonuçları, logaritmik dönüşümlü birinci farkları alınmış serilerin birinci dereceden bütünleşik olduğunu göstermektedir. Logaritmik dönüşümlü serilerin uzun dönemde ilişki içerisinde olup olmadıklarının tespiti için logaritmik dönüşümlü serilere Johansen eş bütünleşme analizi uygulanmıştır. Johansen eş bütünleşme analizinde kullanılacak uygun gecikme sayısı kısıtsız VAR analizi ile belirlenmiştir. Tablo 4: VAR Modeli Uygun Gecikme Seçim Kriterleri Lag LogL LR FPE AIC SC HQ NA 2.97e e e * e * e e-8* * e e * 5.85e AIC Akaike, SC Schwarz, HQ Hannan-Quinn bilgi kriterlerini, LogL log likelihood, FPE son tahmin hatasını ve LR ardışık modifiye edilmiş LR test istatistiğini göstermektedir. * ilgili sütundaki kriter tarafından seçilen gecikme sayısını göstermektedir. Tablo 4 te görüldüğü üzere VAR modeli için uygun gecikme sayısı 5 olarak belirlenmiştir. Johansen eş bütünleşme test sonuçları ise Tablo 5 te yer almaktadır. 9

10 Tablo 5: Johansen EĢ BütünleĢme Test Sonuçları Ġz Testi Hipotezler Öz değerler Ġz istatistiği %5 kritik değer H : r, H : r 1 H : r 1, H : r 2 H : r 2, H : r * Maksimum Öz Değer Testi Hipotezler Öz değerler Maksimum öz değer istatistiği %5 kritik değer H : r, H : r 1 1 H : r 1, H : r 2 1 H : r 2, H : r * %5 anlam düzeyinde sıfır hipotezinin reddedildiğini göstermektedir. Johansen eş bütünleşme test sonuçları iz istatistiğine göre 1 tane %5 düzeyinde anlamlı eş bütünleşme ilişkisi mevcuttur. Reel döviz kuru, imalat sanayi ihracatı ve imalat sanayi ithalatı arasında uzun dönemli ilişki tek bir eş bütünleşme vektörü ile sunulabilir. Eş bütünleşme ilişkisine göre normalleştirilmiş katsayılar uzun dönemli ilişkiyi ve uzun dönem esneklikleri yansıtmaktadır. Normalleştirilmiş katsayılar Tablo 6 da yer almaktadır. Tablo 6: Normalize EdilmiĢ EĢ BütünleĢme Vektörü Katsayıları Reel Kur Ġmal_ihr Ġmal_ith Sabit Terim 1 3,754495* (,96174) -4,6569* (,93195) -1,18416 (2,9214), (,47947) 1-1,81521* (,7767) -, (1,89726) -, (,43898) -,924623* (,7339) 1,2586 (1,74386) Parantez içindeki rakamlar standart hataları göstermektedir. * %1 düzeyinde anlamlılığı temsil etmektedir. Normalize edilmiş eş bütünleşme vektörü katsayılarına göre imalat sanayi ihracatında %1 lik artış reel kurda %3,7 oranında düşüşe, imalat sanayi ithalatında %1 lik artış ise reel kurda %4 oranında yükselişe neden olmaktadır. İmalat sanayi ithalatında %1 lik artış imalat sanayi ihracatında %1,81 oranında artışa neden olurken, imalat sanayi ihracatında %1 lik artış imalat sanayi ithalatında %,92 oranında artışa neden olmaktadır. Reel kur ile imalat 1

11 sanayi ihracatı ve ithalatı arasındaki ilişkileri veren normalize edilmiş eş bütünleşme vektörü katsayıları ise anlamsız çıkmıştır. Normalize edilmiş eş bütünleşme vektörü katsayıları aynı zamanda uzun dönem esneklikleri de yansıttığından, imalat sanayi ihracat ve ithalatı ile reel kur, imalat sanayi ithalatı ile imalat sanayi ihracatı değişkenleri arasında esnek bir ilişki mevcuttur. İmalat sanayi ihracatı ile imalat sanayi ithalat değişkenleri arasında ise esneklik düşük çıkmıştır. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişki söz konusu olduğunda, vektör hata düzeltme modelinde uzun dönem dengesinde oluşabilecek bir sapmanın düzeltilebileceği ortaya konulmaktadır (Sevüktekin ve Nargeleçekenler, 21). Tahmin edilen vektör hata düzeltme modeli sonuçları tablo 7 de yer almaktadır. Tablo 7: Vektör Hata Düzeltme Modeli Denge Hatası Katsayıları,8558 (,726) [1,178] -,174494** (,167) [-1,6454] -, (,1393) [-1,32661] Parantez içindeki rakamlar standart hataları, köşeli parantez içindeki rakamlar t istatistiklerini göstermektedir. ** %1 düzeyinde anlamlılığı temsil etmektedir. Reel kur, imalat sanayi ihracatı, imalat sanayi ithalatı arasındaki kısa dönemli ilişkileri gösteren vektör hata düzeltme modeli sonuçları, imalat sanayi ihracatında meydana gelen dengesizliğin %17,44 ü bir sonraki dönemde düzeltilerek uzun dönem dengesine yaklaşılacağına işaret etmektedir. Reel kur denklemi için tahmin edilen hata düzeltme katsayısı hem pozitif hem de anlamsızdır, uzun dönem denge değerinden sapma olduğunda tekrar dengeye gelinemeyeceğini ifade etmektedir. İmalat sanayi ithalat denklemi için tahmin edilen hata düzeltme katsayısı da anlamsız çıkmıştır Döviz Kuru Oynaklığı ile Ġmalat Sanayi Ġhracat ve Ġthalatı Arasındaki ĠliĢkilerin Belirlenmesi DLNReelkur MA(1) GARCH(1,1) modelinden elde edilen koşullu varyanslar reel döviz kuru oynaklığının göstergesi olarak kullanılarak döviz kuru oynaklığı ile imalat sanayi ticaret akımları arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin analizinde Johansen eş bütünleşme analizi için uygun gecikme sayısı VAR modeli ile tespit edilmiştir. VAR modeli uygun gecikme seçim kriterleri tablo 8 de sunulmuştur. 11

12 Tablo 8: VAR Modeli Uygun Gecikme Seçim Kriterleri Lag LogL LR FPE AIC SC HQ NA 5.45e e * e e * e e-15* e e * 1.88e * e e AIC Akaike, SC Schwarz, HQ Hannan-Quinn bilgi kriterlerini, LogL log likelihood, FPE son tahmin hatasını ve LR ardışık modifiye edilmiş LR test istatistiğini göstermektedir. * ilgili sütundaki kriter tarafından seçilen gecikme sayısını göstermektedir. Tablo 8 de görüldüğü üzere VAR modeli için uygun gecikme sayısı 8 olarak belirlenmiştir. Johansen eş bütünleşme test sonuçları tablo 9 da yer almaktadır. Tablo 9: Johansen EĢ BütünleĢme Test Sonuçları Ġz testi Hipotezler Öz değerler Ġz istatistiği %5 kritik değer H : r, H : r 1 H : r 1, H : r 2 H : r 2, H : r * Maksimum öz değer testi Hipotezler Öz değerler Maksimum öz değer istatistiği %5 kritik değer H : r, H : r 1 1 H : r 1, H : r 2 1 H : r 2, H : r * * %5 anlam düzeyinde sıfır hipotezinin reddedildiğini göstermektedir. Johansen eş bütünleşme test sonuçları, hem iz hem de maksimum öz değer istatistiğine göre 1 tane %5 düzeyinde anlamlı eş bütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Reel kurun oynaklığı, imalat sanayi ihracatı ve imalat sanayi ithalatı arasında uzun dönemli ilişki tek bir eş bütünleşme vektörü ile sunulabilmekte ve eş bütünleşme ilişkisine göre normalleştirilmiş katsayılar tablo 1 da yer almaktadır. 12

13 Tablo 1: Normalize EdilmiĢ EĢ BütünleĢme Vektörü Katsayıları Oynaklık Ġmal_ihr Ġmal_ith Sabit Terim 1-3,72E-5* (1,3E-5) 4,38E-5* (1,3E-5) -,12* (2,4E-5) ,2* (5152,35) 1-1,1778* (,7496) 2,73533* (,75781) 22852,48* (4266,8) -,84956* (,6433) 1-2,319751* (,62161) Parantez içindeki rakamlar standart hataları göstermektedir. * %1 düzeyinde anlamlılığı temsil etmektedir. Normalize edilmiş eş bütünleşme vektörü katsayılarına göre imalat sanayi ihracat ve ithalatında meydana gelen değişiklikler reel döviz kuru oynaklığını etkilemekte ancak etkiler çok düşük düzeyde kalmaktadır. İmalat sanayi ithalatında %1 lik artış, imalat sanayi ihracatını %1,17, imalat sanayi ihracatında %1 lik artış imalat sanayi ithalatını %,85 arttırmaktadır. Reel döviz kuru oynaklığının imalat sanayi ihracat ve ithalatı üzerindeki etkisini gösteren katsayılar da anlamlı çıkmıştır. Reel döviz kuru oynaklığındaki artış, imalat sanayi ihracatını arttırıcı yönde etkilerken, imalat sanayi ithalatını azaltıcı yönde etkilemektedir. Reel kurun oynaklığı, imalat sanayi ihracatı, imalat sanayi ithalatı arasındaki kısa dönemli ilişkileri gösteren vektör hata düzeltme modelinde (tablo 11) oynaklıkta meydana gelen dengesizliğin %33 ü, imalat sanayi ithalatında meydana gelen dengesizliğin %34,8 i bir sonraki dönemde düzeltilerek uzun dönem dengesine yaklaşılacaktır. İmalat sanayi ihracat denklemi için tahmin edilen hata düzeltme katsayısı pozitif ve anlamsız bulunmuştur. Tablo 11: Vektör Hata Düzeltme Modeli Denge Hatası Katsayıları * * (.12738) (.872) (.135) [ ] [ ] [ ] Parantez içindeki rakamlar standart hataları, köşeli parantez içindeki rakamlar t istatistiklerini göstermektedir. * %1 düzeyinde anlamlılığı temsil etmektedir. 4. Sonuç Bu çalışmada, reel döviz kuru düzeyi ve oynaklığı ile Türkiye imalat sanayi ihracat ve ithalat miktarları arasındaki ilişki, Johansen eşbütünleşme ve vektör hata düzeltme modelleriyle 23:1-212:8 dönemi için analiz edilmiştir. Reel döviz kuru oynaklık hesaplamasında GARCH (1,1) modeli uygulanmış ve modelden elde edilen koşullu varyanslar reel döviz kuru oynaklığının göstergesi olarak kullanılmıştır. Johansen eşbütünleşme test sonuçlarına göre reel döviz kuru, imalat sanayi ihracatı ve ithalatı arasında uzun dönemde ilişki mevcuttur. Reel kur ile imalat sanayi ihracatı ve ithalatı arasındaki ilişkiyi gösteren normalize edilmiş eşbütünleşme vektörü katsayıları anlamsız 13

14 çıkmıştır. Bu modelde reel döviz kurunda meydana gelen bir değişme, imalat sanayi ve ihracat ve ithalatını etkilememektedir. İmalat sanayi ihracat ve ithalatındaki değişiklikler ise reel döviz kurunu etkilemekte, ihracat artışı reel döviz kurunu düşürürken, ithalattaki artış reel döviz kurunu arttırmaktadır. İmalat sanayi ihracat ve ithalatı arasında ise pozitif ilişki bulunmuş olup, birinde meydana gelen artış ya da azalış diğerini de aynı yönde etkilemektedir. Reel döviz kuru oynaklığı, imalat sanayi ihracatı ve ithalatı arasında da Johansen eşbütünleşme test sonuçlarına göre uzun dönemde ilişki tespit edilmiştir. Reel döviz kuru oynaklığındaki artış imalat sanayi ihracatını arttırırken, ithalatını azaltmaktadır. İmalat sanayi ihracat ve ithalatında meydana gelen değişiklikler ise reel döviz kuru oynaklığında çok küçük etkiler yaratmaktadır. Bu modelde de imalat sanayi ihracat ve ithalatı arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir. KAYNAKÇA Akbostancı, E., (22), Dynamics of the Trade Balance: The Turkish J Curve, ERC/METU 6. International Conference in Economics, September 22, Ankara. Aktaş, C., (21), Türkiye de Reel Döviz Kuru İle İhracat ve İthalat Arasındaki İlişkinin VAR Tekniğiyle Analizi Z.K.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 21, Arize, A.C., Thomas, O., Slottje, D.J., (2), Exchange Rate Volatility and Foreign Trade: Evidence from Thirteen LDC s, Journal of Business and Economic Statistics 18 (1), Arize, A.C., (1998), The Effects of Exchange Rate Volatility on U.S. Imports: An Empirical Investigation, International Economics Journal, 12(3), Asseery, A. and Peel, D.A., (1991), The Effects of Change Rate Volatility on Exports: An Empirical Investigation, Sourhern Economic Journal, 62, Aydın, M.F., Çıplak,U., Yücel, M.E., (24), Export Supply and Import Demand Models for Turkısh Economy, The Central Bank of the Republic of Turkey Research Department Working Paper, No.4/9. Backus, D., (1998), The Japanese Trade Balance: Recent History and Future Perspects, Japan and The World Economy, 1,

15 Bollerslev, T., (1986), Generalized Autoregressive Conditional Heteroscedasticity, Journal of Econometrics, Vol. 31, Choudhry, T., (25), Exchange Rate Volatility and the United States Exports: Evidence from Canada and Japan, Journal of Japanese and International Economies, 19(1), Clark, P.B., (1973), Uncertainty, Exchange Risk, and the Level of International Trade, Western Economic Journal, 11, Dellas, H., Zilberfarb, Z., (1993), Reel Exchange Rate Volatility and International Trade: A Re-examination of the Theory, Southern Economic Journal, 59, Doğanlar, M., (22), Estimating the Impact of Exchange Rate Volatility on Export: Evidence from Aisan Countries, Applied Economics Letter, 9, Gotur, P., (1985), Effects of Exchange Rate Volatility on Trade, IMF Staff Papers, 32, Gül, E., Ekinci, A., (26), Türkiye de Reel Döviz Kuru ile İhracat ve İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi: , Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, Hau, H. (22), Real Exchange Rate Volatility and Economic Openess: Theory and Evidence, Journal of Money, Credit and Banking, 34-3, Hondroyiannis, G., Swamy, P.A., Tavlas, G. and Ulan, M., (25), Some Further Evidence on Exchange Rate Volatility and Exports, Bank of Greece, Working Paper, Hooper, P., Kohlhagen, S.W., (1978), The Effect of Exchange Rate Uncertanity on Prices and Volume of International Trade, Journal of International Economics, 8, Kasman, A. ve Kasman, S., (25), Reel Efektif Döviz Kurunun İhracat Arzı Üzerine Etkisi, Öneri, 6 (23), Kenen, P., and Rodrik, D. (1986), Measuring and Analyzing the Effect of Short-Term Volatility on Real Exchange Rate, Review of Economics and Statistics, Klein, M.W., (199), Sectoral Effects of Exchange Rate Volatility on United States Exports, Journal of International Money and Finance, 9(3),

16 Köse, N., Ay, A., Topallı, N., (28), Döviz Kuru Oynaklığının İhracata Etkisi, Türkiye Örneği ( ), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), McKenzei, M.D., and Brooks, R.D., (1997), The Impact of Exchange Rate Volatility on German-US Trade Flows, Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 7(1), Rose, A.K., Yellen, J.L., (1989), Is there a J-Curve?, Journal of Monetary Economics, 24, Saatçioğlu, C., Karaca, O., (24), Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi, Türkiye Örneği, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 5(2), Sarı, A., (21), Döviz Kuru Oynaklığının İthalata Etkileri: Türkiye Örneği, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 11, Sevüktekin, M., Nargeleçekenler, M., (21), Ekonometrik Zaman Serileri Analizi Eviews Uygulamalı, Nobel Yayın, Ankara. Sivri, U., Usta, C., (21), Reel Döviz Kuru, İhracat ve İthalat Arasındaki İlişki, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(4), 1-9 Sukar, A., (1998), Real Effective Exchange Rates and Export Adjustment in the U.S.", Quarterly Journal of Business and Economics, Lincoln, Vol.37. Türkyılmaz, S., Özer, M., Kutlu, E., (27), Döviz Kuru Oynaklığı ile İthalat ve ihracat Arasındaki İlişkilerin Zaman Serisi Analizi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), Özbay, P., (1999), The Effect of Exchange Rate Uncertainty on Export: A Case Study for Turkey, The Central Bank of The Republic of Turkey Research Paper. Öztürk, İ., Acaravcı, A., (26), The Effect of Exchange Rate Uncertainty on Turkish Export: An Ampirical Investigation, Review of Social, Economic, and Business Studies, Vol. 2, Wilson, P. and Tat, K.C., (21), Exchange Rates and The Trade Balance : The Case of Singapur 197 to 1996, Journal of Asian Economics, 12,

17 Zengin, H., Terzi, H., (1995), Türkiye de Kur Politikası, İthalat, İhracat ve Dış Ticaret Dengesi İlişkisinin Ekonometrik Analizi, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2),

The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation

The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation MPRA Munich Personal RePEc Archive The effects of exchange rate volatility on the turkish export: an empirical investigation Ilhan Ozturk and Ali Acaravcı 2006 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/332/

Detaylı

DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1

DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1 Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Temmuz 2015, Sayı:8 DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞİMİN TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN Özet: DIŞ TİCARETİNE ETKİSİ: VAR ANALİZİ 1 Hayrettin KESGİNGÖZ * Bilindiği

Detaylı

KUR VE FİYAT DALGALANMALARININ İBBS TR32 (AYDIN, DENİZLİ, MUĞLA) BÖLGESİNİN İHRACATINA ETKİSİ

KUR VE FİYAT DALGALANMALARININ İBBS TR32 (AYDIN, DENİZLİ, MUĞLA) BÖLGESİNİN İHRACATINA ETKİSİ Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı 25/1,2016, Sayfa 262-273 KUR VE FİYAT DALGALANMALARININ İBBS TR32 (AYDIN, DENİZLİ, MUĞLA) BÖLGESİNİN İHRACATINA ETKİSİ Mehmet AYDINER Özet

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol.:7- Sayı/No: 2 : (2007)

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol.:7- Sayı/No: 2 : (2007) ANADOLU ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol.:7- Sayı/No: 2 : 133-150 (2007) DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI İLE İTHALAT VE İHRACAT ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ZAMAN

Detaylı

TR32 BÖLGESİNİN ISIC REV3 FASILLARI BAZINDA İHRACATININ KUR VE FİYAT DALGALANMALARINA HASSASİYETİ

TR32 BÖLGESİNİN ISIC REV3 FASILLARI BAZINDA İHRACATININ KUR VE FİYAT DALGALANMALARINA HASSASİYETİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Ekim 2015, Sayı:10 Özet: TR32 BÖLGESİNİN ISIC REV3 FASILLARI BAZINDA İHRACATININ KUR VE FİYAT DALGALANMALARINA HASSASİYETİ Mehmet AYDINER*

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri

A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri Durum I: Kırılma Tarihinin Bilinmesi Durumu Kırılmanın bilinen bir tarihte örneğin tarihinde olduğunu önceden bilinmesi durumunda uygulanır. Örneğin,

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma

Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye İhracatı Üzerine Etkisi: Ampirik Bir Çalışma Ali Acaravcı Araştırma Görevlisi, İktisat Bölümü, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çukurova Üniversitesi İlhan Öztürk

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR TEKNİĞİYLE ANALİZİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR TEKNİĞİYLE ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, 2010, ss. 123 140 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 6, Number 11, 2010, pp. 123 140 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN

Detaylı

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 42, Mart 2017, s

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 42, Mart 2017, s Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 42, Mart 2017, s. 273-284 Yayın Geliş Tarihi / Article Arrival Date Yayınlanma Tarihi / The Publication Date 25.01.2017 20.03.2017 Dr. Mehmet AYDINER

Detaylı

Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı?

Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı? Petrol ve İthalat: İthalat Kuru Petrol Fiyatları mı? Ya petrol fiyatları sadece petrol fiyatları değilse? Yani Türkiye günde altı yüz küsür bin varil olan kendi tükettiği petrolünü üretse, dışarıdan hiç

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi Ergün ŞİMŞEK Amasya Üniversitesi Amasya

Detaylı

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.95-110 Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Econometric Estimation of Sectoral Import Demand Function

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracat Üzerine Etkisi

Türkiye de Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracat Üzerine Etkisi 89 Türkiye de Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracat Üzerine Etkisi Özet Ömer ESEN 1 Ülkelerin ihracat hacimlerinin döviz kurlarındaki değişimlere olan tepkileri dünya ekonomisinin küreselleşmesiyle birlikte

Detaylı

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi Journal of Economic Policy Researches Cilt/Volume:2, Sayı/Issue:1, Yıl/Year: 2015, 32-38 DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ

Detaylı

REEL DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞKENLİĞİN TÜRKİYE NİN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İHRACATI ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI *

REEL DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞKENLİĞİN TÜRKİYE NİN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İHRACATI ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI * ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cilt/Vol. : 10 - S ayı/no: 2 : 41 54 (2010) REEL DÖVİZ KURUNDAKİ DEĞİŞKENLİĞİN TÜRKİYE NİN TEKSTİL VE KONFEKSİYON

Detaylı

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008

Oya Özengin Türkiye de hisse senedi piyasası ve döviz piyasası arasındaki oynaklığın yayılma etkisi, 2008 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Saadet Kasman 2. Doğum Tarihi : 20.12. 1969 3. Unvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Ekonomi Vanderbilt University, ABD 2002 Y.Lisans Ekonomi

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.2, s.439-448. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2013, Cilt:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:65-77 TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Şahabettin GÜNEŞ * AN ANALYSIS ON THE EXCHANGE

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi *

Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 2, 47-56 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Türkiye ve Avrupa Fındık Fiyatları ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi * Gülistan

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) REEL DÖVİZ KURU İLE İHRACAT ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1997-2015) Yasemin YURTOĞLU Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü Doktora Öğrencisi yaseminyurtoglu@hotmail.com

Detaylı

DOES SECTORAL REAL EXCHANGE RATE VOLATILITY AFFECT IMPORT VOLUME? AN APPLICATION ON TURKEY

DOES SECTORAL REAL EXCHANGE RATE VOLATILITY AFFECT IMPORT VOLUME? AN APPLICATION ON TURKEY SEKTÖREL REEL DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI İTHALAT HAMİNİ ETKİLER Mİ? TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA 1 Esin KILIÇ Arş. Gör. Dr., Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, esinkilic@ogu.edu.tr Kemal

Detaylı

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı 1, 2011, s. 1-19 AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ Seymur AGHAYEV Öz Çalışmada 1995: 01 2010: 04 dönemine ait aylık

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İTHALATA ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İTHALATA ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:11 2010 31 44 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İTHALATA ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yrd. Doç. Dr. Aydın SARI Abstract.

Detaylı

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 Kırgızistan da Dış Ticaret ve Yurtdışından Transferlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı The Effect of Foreign Trade and Remittances

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ Metin SARAÇOĞLU Yrd. Doç. Dr. Gazi Üniversitesi İİBF, İktisat

Detaylı

Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA), ISSN: 2148 6697. Year: 2015 Volume: 2 Issue: 1

Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA), ISSN: 2148 6697. Year: 2015 Volume: 2 Issue: 1 Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA), ISSN: 2148 6697 A STUDY OF THE RELATIONSHIP BETWEEN BANKING SECTOR S PROFITABILITY AND INTEREST RATES ON DEPOSITS USING JOHANSEN COINTEGRATION AND GRANGER

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ Abdulkadir KAYA Ünal GÜLHAN Bener GÜNGÖR Öz Bu çalışmada, finansal piyasalardaki gelişmelerin ekonomik büyümeye katkıda bulunduğunu iddia eden

Detaylı

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12)

ENFLASYON VE PARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) ENFLASYON VE ARA İKAMESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN EKONOMETRİK BİR ANALİZ (1994:01-2009:12) Taha Bahadır SARAÇ Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, Niğde E-posta:

Detaylı

TÜRKİYE DE UYGULANAN DÖVİZ KURU SİSTEMLERİNİN DIŞ TİCARET İLE İLİŞKİSİ. The Relationship Between Exchange Rate Systems in Turkey and Foreign Trade

TÜRKİYE DE UYGULANAN DÖVİZ KURU SİSTEMLERİNİN DIŞ TİCARET İLE İLİŞKİSİ. The Relationship Between Exchange Rate Systems in Turkey and Foreign Trade TÜRKİYE DE UYGULANAN DÖVİZ KURU SİSTEMLERİNİN DIŞ TİCARET İLE İLİŞKİSİ The Relationship Between Exchange Rate Systems in Turkey and Foreign Trade Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversitesi

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 2, 2015 407 TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Cüneyt KILIÇ Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi:

Detaylı

Ekrem GÜL * Aykut EKĐNCĐ **

Ekrem GÜL * Aykut EKĐNCĐ ** Türkiye de Reel Döviz Kuru ile Đhracat ve Đthalat Arasındaki Nedensellik Đlişkisi: 990-2006 Türkiye de Reel Döviz Kuru Đle Đhracat ve Đthalat Arasındaki Nedensellik Đlişkisi: 990 2006 Ekrem GÜL * Aykut

Detaylı

ÇIKTIYA (GSMH) PARA ARZINDAKİ BÜYÜMENİN, FAİZ ORANI OYNAKLIĞI VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ÇIKTIYA (GSMH) PARA ARZINDAKİ BÜYÜMENİN, FAİZ ORANI OYNAKLIĞI VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ÇIKTIYA (GSMH) PARA ARZINDAKİ BÜYÜMENİN, FAİZ ORANI OYNAKLIĞI VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yrd.Doç.Dr. Aydın SARI * ÖZET Bir ülkenin GSMH sını artırmak bütün ülkelerin en fazla enerji

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Esin Kılıç - Prof. Dr. Kemal Yıldırım

Yrd. Doç. Dr. Esin Kılıç - Prof. Dr. Kemal Yıldırım Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Sektörel Reel Döviz Kuru Volatilitesinin Türk İmalat Sanayi İhracatı Üzerine Etkileri* The Effects of Sectoral

Detaylı

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

Türkiye deki Seçilmiş Bazı Mali Göstergeler Üzerine Bir Koşullu. Değişen Varyans Çözümlemesi

Türkiye deki Seçilmiş Bazı Mali Göstergeler Üzerine Bir Koşullu. Değişen Varyans Çözümlemesi 13 Nisan 015 tarihindeki taslak biçimidir. Lütfen yazarların onayı olmadan herhangi bir alıntı veya gönderme yapmayınız. Türkiye deki Seçilmiş Bazı Mali Göstergeler Üzerine Bir Koşullu Değişen Varyans

Detaylı

TAHVĐL PĐYASASI OYNAKLIĞININ BELĐRLENMESĐNDE MAKROEKONOMĐK DEĞĐŞKENLERĐN OYNAKLIĞININ ANALĐZĐ

TAHVĐL PĐYASASI OYNAKLIĞININ BELĐRLENMESĐNDE MAKROEKONOMĐK DEĞĐŞKENLERĐN OYNAKLIĞININ ANALĐZĐ Yıl: 26 Sayı: 96 Temmuz 2012 15 Makaleler TAHVĐL PĐYASASI OYNAKLIĞININ BELĐRLENMESĐNDE MAKROEKONOMĐK DEĞĐŞKENLERĐN OYNAKLIĞININ ANALĐZĐ H. Hakan YAVUZ 1* ÖZET Finansal piyasaların işleyişine yönelik dinamiklerin

Detaylı

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ TÜRKĐYE DE ÖZEL SEKTÖR ĐŞLETME KREDĐLERĐNĐN BELĐRLEYĐCĐLERĐ ÖZ Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ Makalede özel sektör işletme kredilerinin belirleyicileri olarak ekonomik faaliyet ve faiz oranları seçilmektedir. Banka

Detaylı

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) *

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) * ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) * Doç.Dr.Salih BARIŞIK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İİBF

Detaylı

Sayı: 2012-21 / 31 Ağustos 2012 EKONOMİ NOTLARI. Makroekonomik Göstergelerin Döviz Kurları Üzerine Etkisi *

Sayı: 2012-21 / 31 Ağustos 2012 EKONOMİ NOTLARI. Makroekonomik Göstergelerin Döviz Kurları Üzerine Etkisi * EKONOMİ NOTLARI Makroekonomik Göstergelerin Döviz Kurları Üzerine Etkisi * Pınar Özlü Deren Ünalmış In this study, we use historical Reuters surveys and real-time data in order to investigate the effect

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ Rüstem YANAR Yrd.Doç.Dr., Gaziantep Üniv. İİBF, İktisat Bölümü E-posta: yanar@gantep.edu.tr Güldem KERİMOĞLU Gaziantep Üniv. SBE E-posta:

Detaylı

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü ULUSLARARASI İKTİSAT Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü Uluslararası İktisat Uluslararası Ticaret Açık Ekonomi Mikro İktisadı Uluslararası Para (Finans) (Ödemeler Bilançosu, Döviz Piyasası vb.)

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) BÜTÇE AÇIĞI - CARİ İŞLEMLER AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (992-2003) Ahmet AY * Zeynep KARAÇOR ** Mehmet MUCUK *** Savaş ERDOĞAN **** ÖZET Bu çalışma ile bütçe ve cari işlem açıkları arasındaki

Detaylı

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985

EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü, 1985 EMİNE KILAVUZ ÖZGEÇMİŞ VE YAYINLAR KİŞİSEL BİLGİLER Adı: Soyadı: Yabancı Dil: İş Adresi: Emine KILAVUZ İngilizce Nuh Naci Yazgan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kayseri Telefon: +90 352

Detaylı

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET Bu çalışmada 1962-1992 yılları arasında Türk İmalat Sanayiinde

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE BİLEŞE LERİ ARASI DAKİ UZU DÖ EM İLİŞKİ Yrd.Doç.Dr. Hüseyin GÜRBÜZ * Yrd.Doç.Dr. Kamil ÇEKEROL ** ÖZET Bu makalede, döviz kuru değişiklikleri ile ticaret hadleri

Detaylı

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET Burak GÜRİŞ 1 Makale, 1968-2012 döneminde Türkiye de Feldstein Horioka hipotezinin geçerliliğini,

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 12, pp

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 12, pp International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN:2149-8598 Vol: 3, Issue: 12, pp. 381-390 www.javstudies.com Javstudies@gmail.com Disciplines: Business Administration, Economy, Econometrics,

Detaylı

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, ss. 1-13

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, ss. 1-13 ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, ss. 1-13 DÖVİZ KURU RİSKI TÜRKIYE`NIN İHRACATINI AZALTIR MI? HATA DOĞRULAMA YÖNTEMI ILE BIR AMPIRIK DEĞERLENDIRME Prof. Dr. Bedriye TUNÇSİPER Balıkesir

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-20 / 28 Kasım 2011 EKONOMĐ NOTLARI. Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-20 / 28 Kasım 2011 EKONOMĐ NOTLARI. Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 211-2 / 28 Kasım 211 EKONOMĐ NOTLARI Belirsizliğin Đktisadi Faaliyet Üzerindeki Etkileri Yavuz Arslan Aslıhan Atabek Demirhan Timur Hülagü Saygın Şahinöz Özet: Bu

Detaylı

İMKB 100 ENDEKSİ İLE BAZI MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELEMEYE YÖNELİK BİR UYGULAMA

İMKB 100 ENDEKSİ İLE BAZI MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİYİ İNCELEMEYE YÖNELİK BİR UYGULAMA AKADEMİK BAKIŞ, SAYI 16, NİSAN, 2009 Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694-528X, İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız- Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat-

Detaylı

J EĞRİSİ HİPOTEZİNİN TESTİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ

J EĞRİSİ HİPOTEZİNİN TESTİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt XXVI, Sayı 1, 2007, s. 1-23 J EĞRİSİ HİPOTEZİNİN TESTİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ Ahmet

Detaylı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı 1. Proje Kapsamında Eğitim Talep Edilmiş ise, Eğitimin İçeriği Hakkında bilgi veriniz. Ekonometri alanı iktisat teorisi, işletme, matematik ve istatistiğin birleşmesiyle

Detaylı

TÜRKİYE DE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DÖNEMİ İÇİN TEST EDİLMESİ

TÜRKİYE DE İHRACAT VE İTHALAT ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DÖNEMİ İÇİN TEST EDİLMESİ Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2016, C.21, S.3, s.961-969. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2016,

Detaylı

Döviz Kurlarındaki Değişim İhracat ve İthalat Hacmini Etkiler mi? 1999-2007 Türkiye Örneği

Döviz Kurlarındaki Değişim İhracat ve İthalat Hacmini Etkiler mi? 1999-2007 Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Metin Coşkun Döviz Kurlarındaki Değişim İhracat ve İthalat Arş. Gör. Hacmini Etkiler mi? 1999-2007 Türkiye Örneği Ali Sabri Taylan Yrd. Doç. Dr. Metin COŞKUN Arş. Gör. Ali Sabri TAYLAN Anadolu

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU DALGALANMALARININ DIŞ TİCARET ÜZERİNE ETKİSİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

REEL DÖVİZ KURU DALGALANMALARININ DIŞ TİCARET ÜZERİNE ETKİSİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ REEL DÖVİZ KURU DALGALANMALARININ DIŞ TİCARET ÜZERİNE ETKİSİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE ANALİZİ: 1996-2006 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ahmet AY * Gülbahar ÜÇLER ** İsmail KOÇAK *** Özet Döviz kuru ulusal paralar

Detaylı

Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi

Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi Kalkınma Bakanlığı Ekonomi Çalışma Tebliğleri Serisi No: 2015/2 Avrupa Birliği ndeki Ekonomik Yavaşlamanın Türkiye nin Sektörel İhracatı Üzerindeki Etkisi Adile Gülin ÖZSAN Ekim 2015 Burada yer alan görüşler

Detaylı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı

DERSLİK KAPASİTE. Öğre nci Sayıs ı. Bölü m Kodu. Grup Adı. Ders Kodu. Sınav Saati. Duru m PROG. Sınav Tarihi. Zorunlu. Ders Adı PROG Bölü m Kodu Ders Kodu Ders Adı Grup Adı Zorunlu Duru m Öğre nci Sayıs ı Sınav Tarihi EKONOMETRİ PR. EAS 102 İktisada Giriş 2 B Zorunlu Aktif 80 11.04.2016 09:00 EKONOMETRİ PR. EC 360 Merkez Bankacılığı

Detaylı

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri *

Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Maliye Finans Yazıları - 2016 - (106), 29-48 29 Petrol Fiyatlarındaki Değişimlerin Türkiye nin Cari İşlemler Açığına Etkileri * Selim GÜNGÖR 1 - Lütfiye SÖNMEZ 2 - Özge KORKMAZ 3 - Süleyman Serdar KARACA

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY Yrd. Doç.Dr. Abdulkadir KAYA Erzurum Teknik Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü

Detaylı

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5

Semester I. PSPA 105 Introductionto Law Hukuka Giriş C 3 5 ECON 101 Introduction to Economics İktisada Giriş I C 3 5 s Offered in the Undergraduate Program Semester I PUBF 101 PSPA 103 Mathematics for Public Mali Matematik C 3 5 Finance I I Introduction to Social Sosyal Bilimlere Giriş C 3 6 Sciences PSPA 105 Introductionto

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNE ETKİSİ İsmail ŞAHİN Dr., Sakarya Üniversitesi, Akyazı Meslek Yüksekokulu, ismails@sakarya.edu.tr, 0533 7155115 Fuat SEKMEN Doç.Dr., Sakarya

Detaylı

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos

ÖZET. üretiminin etkin olarak kullanılıp kullanılamayacağı Ocak 1992 ve Ağustos 1 Türkiye de Otomotiv Üretiminin Dış Ticaret Açığına Etkileri: Eşik Değerli Hata Düzeltme Modeli ÖZET Bu çalışmada Türkiye nin dış ticaret açığı sorununun çözümü için otomotiv üretiminin etkin olarak kullanılıp

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE REEL DÖVİZ KURU VE İTHALAT İLİŞKİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE REEL DÖVİZ KURU VE İTHALAT İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science Doi number:http://dx.doi.org/1.9761/jasss3397 Number: 45, p. 327-336, Spring III 216 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi

Detaylı

DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 2016 Cilt: 5 Sayı: 3 MANAS Journal of Social Studies 2016 Vol.: 5 No: 3 DÖVİZ KURU VE ENFLASYONUN BİST BANKA ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Doç. Dr. Selçuk KENDİRLİ Hitit Üniversitesi,

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2013 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda İşlem Hacmi İle Getiri İlişkisi ÖZET Halime TEMEL NALIN Sevinç GÜLER Bu çalışmanın amacı, İMKB 100 Endeksinde işlem hacmi

Detaylı

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( )

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( ) B.E.A. TÜRKİYE DE AR-GE, PATENT VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ (1970-2012) YALOVA SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 127 Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi (1970-2012) Mehmet KARAKAŞ 1* Mehmet ADAK

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği

Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği SESSION 3A: Küresel Kriz ve Finans 183 Hisse Senedi Fiyatları İle Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi; Avrasya Örneği Bekir Elmas, Atatürk Üniversitesi Ömer Esen, Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü

Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü ULUSLARARASI İKTİSAT Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü Uluslararası Đktisat Uluslararası Ticaret Açık Ekonomi Mikro Đktisadı Uluslararası Para (Finans) (Ödemeler Bilançosu, Döviz Piyasası vb.)

Detaylı

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2013, C:5, S:1, s. 147-153 Year:2013, Vol:5, No:1, s. 147-153 Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet

Detaylı

Yabancı Payları ve Getiri Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Vadeli İşlem Piyasaları Örneği

Yabancı Payları ve Getiri Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Vadeli İşlem Piyasaları Örneği Muhasebe ve Finansman Dergisi Ekim/ 2014 ÖZET Yabancı Payları ve Getiri Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Vadeli İşlem Piyasaları Örneği Sedat DURMUŞKAYA Gökhan MAYIL Yabancı yatırımcıların türev

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MUHİTTİN KAPLAN Doğum Tarihi: 16 ARALIK 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İKTİSAT (İNG) MARMARA ÜNİVERSİTESİ 1992 Y. Lisans

Detaylı

Nominal Döviz Kuru Oynaklığının Enflasyon, Faiz Oranı ve Dış Ticaret Hacmindeki Değişimler ile Olan İlişkisi: Türkiye Örneği

Nominal Döviz Kuru Oynaklığının Enflasyon, Faiz Oranı ve Dış Ticaret Hacmindeki Değişimler ile Olan İlişkisi: Türkiye Örneği Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2013 Cilt: 50 Sayı: 578 H. EMEÇ - E. GÜLAY 77 Nominal Döviz Kuru Oynaklığının Enflasyon, Faiz Oranı ve Dış Ticaret Hacmindeki Değişimler ile Olan İlişkisi: Türkiye Örneği

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDAN İTİBAREN GEÇERLİ OLACAK NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT-İ.Ö I. YIL YY KODU Z/S DERSİN ADI DERSİN İNGİLİZCE ADI HAFTALIK DERS SAATI ECTS KREDİSİ İKTİÖ-101 Z Davranış Bilimleri Introduction to Behavioral Sciences 3+0-3 3 İKTİÖ-103 Z Genel Muhasebe-I Financial Accounting

Detaylı

TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ KURU İLE İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ KURU İLE İLİŞKİSİ Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi Cilt: 5 Sayı: 10 Ocak 2014, ISSN 1309-1123, ss. 15-32 DOI: 10.14784/JFRS.2014104497 TÜRKİYE DE KISA VADELİ SERMAYE HAREKETLERİNİN EKONOMİK BÜYÜME ve REEL DÖVİZ

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE PETROL FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: AMPİRİK ANALİZ Sultan KOÇAK Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü / TÜRKİYE, E-mail: sultankocak072010@hotmail.com Feyza

Detaylı

STRATEJİK SEKTÖRLERİN DIŞ TİCARETİ İLE REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU HAREKETLERİ VE BELİRSİZLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ 1

STRATEJİK SEKTÖRLERİN DIŞ TİCARETİ İLE REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU HAREKETLERİ VE BELİRSİZLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ 1 Arş. Gör. Dr. Esin KILIÇ STRATEJİK SEKTÖRLERİN DIŞ TİCARETİ İLE REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU HAREKETLERİ VE BELİRSİZLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ 1 Arş. Gör. Dr. Esin KILIÇ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İİBF,

Detaylı

DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ

DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ DÖVİZ KURU İLE BORSA İSTANBUL 100 VE SEKTÖR ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ EMPIRICAL ANALYSIS OF THE REALATIONSHIP BETWEEN EX- CHANGE RATE AND ISTANBUL STOCK EXCHANGE 100 AND SECTOR INDEXES

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru Belirsizliği ve Yurtiçi Yatırımlar

Türkiye de Reel Döviz Kuru Belirsizliği ve Yurtiçi Yatırımlar Türkiye de Reel Döviz Kuru Belirsizliği ve Yurtiçi Yatırımlar Gülten DURSUN Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi, İİBF İktisat Bölümü dgulten@kocaeli.edu.tr Türkiye de Reel Döviz Kuru Belirsizliği ve Yurtiçi

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı SERPİL TÜRKYILMAZ Ünvanı Yardımcı Doçent Doktor Birimi SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Doğum Yeri ESKİŞEHİR E-Posta serpil.turkyilmaz@bilecik.edu.tr

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) (*)

EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) (*) EKEV AKADEMİ DERGİSİ Yıl: 21 Sayı: 69 (Kiş 2017) 31 EKONOMİK BÜYÜME, İŞSİZLİK VE ENFLASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN VAR MODELİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2007-2014) (*) Özer ÖZÇELİK (**) Nuri USLU (***)

Detaylı

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2016/2, Sayı:24 Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social Sciences Year: 2016/2, Number:24 DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME:

Detaylı

Sayı: 2013-04 / 31 Ocak 2013 EKONOMİ NOTLARI. Rezerv Opsiyonu Mekanizması ve Kur Oynaklığı. Ergun Ermişoğlu Arif Oduncu Yasin Akçelik

Sayı: 2013-04 / 31 Ocak 2013 EKONOMİ NOTLARI. Rezerv Opsiyonu Mekanizması ve Kur Oynaklığı. Ergun Ermişoğlu Arif Oduncu Yasin Akçelik EKONOMİ NOTLARI Rezerv Opsiyonu Mekanizması ve Kur Oynaklığı Ergun Ermişoğlu Arif Oduncu Yasin Akçelik Özet: Küresel finansal krizin ardından, fiyat istikrarını sağlamanın yanı sıra finansal istikrara

Detaylı

Sayı: / 10 Ekim 2012 EKONOMİ NOTLARI. Ek Parasal Sıkılaştırma nın Döviz Kurları Üzerindeki Etkisi

Sayı: / 10 Ekim 2012 EKONOMİ NOTLARI. Ek Parasal Sıkılaştırma nın Döviz Kurları Üzerindeki Etkisi EKONOMİ NOTLARI Ek Parasal Sıkılaştırma nın Döviz Kurları Üzerindeki Etkisi Yasin Akçelik Ergun Ermişoğlu Arif Oduncu Temel Taşkın Özet: Küresel finansal krizin ardından, merkez bankalarının fiyat istikrarının

Detaylı

YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU

YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU Marmara Üniversitesi U.B.F. Dergisi YIL 2005, CİLT XX, SAyı 1 YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU Yrd. Doç. Dr. Ebru ÇACLAYAN' Arş. Gör. Burak GÜRİş" Büyüme modelleri,

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı

DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1

DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 ZKU Journal of Social Sciences, Volume 5, Number 9, 2009, pp. 35 57 35 DÖVİZ KURU-TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 Doç.Dr. Hasan VERGİL Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü hvergil@karaelmas.edu.tr

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Zeynep Önder Giriş Türkiye dünyadaki en büyük sigara tüketici ülkelerden biridir. A.B.D. Tarım Bakanlığı verilerine göre, 199-1999 yılları arasında dünyadaki

Detaylı

IMKB'de Oynaklık Tahmini Üzerine Bir Çalışma

IMKB'de Oynaklık Tahmini Üzerine Bir Çalışma IMKB'de Oynaklık Tahmini Üzerine Bir Çalışma Yrd. Doç. Dr. Hakan Aygören Pamukkale Üniversitesi, İ.İ.B.F. Özet Finansal piyasalarda oynaklık yatırımcılar için yatırım kararlan verirken önemli rol oynamaktadır.

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Arzu ÖZMERDİVANLI Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Muhasebe ve Vergi Bölümü Özet: Hisse

Detaylı

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan/2014 Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Murat YILDIRIM Yılmaz BAYAR Abdülkadir KAYA

Detaylı

SESSION 3B: Finans I 231

SESSION 3B: Finans I 231 SESSION 3B: Finans I 231 Kırgızistan da Döviz Kuru, Resmi Rezervler ve Para Arzı Arasındaki İlişki The Relationship between Exchange Rate, Official Reserves and Money Supply in Kyrgyzstan Asst. Prof. Dr.

Detaylı