GDO-Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GDO-Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar"

Transkript

1 Genetik biliminin son dönemdeki en büyük keşiflerinden biri, genlerin, ait olduğu canlı DNA sından ayrılarak başka bir canlıya yerleştirilebilmesidir. Bir canlıdaki genetik özelliklerin kopyalanarak, bu özellikleri taşımayan bir canlıya aktarılması sonucunda üretilen yeni canlıya Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) deniyor. Özellikle 1980 lerden sonra bitki biyoteknolojisi alanında önemli gelişmeler sağlandı. İlk transgenik (genetiği değiştirilmiş) ürün olan, uzun raf ömrüne sahip Flavr Savr domatesi 1996 yılında raflardaki yerini aldı. Bunu, gen aktarılmış mısır, pamuk, kolza ve patates izledi. Genetik değişime uğratılarak elde edilen bitkiler, ilaçlara ya da zararlılara karşı daha dirençli oluyor. Sonuçta da kimyasal böcek ilaçlarınına gereksinim azaltıyor. Günümüzde mısır ve pamuğun zararlılara, soya ve kanolanın böcek ilaçlarına, papaya ve kabağın da virüslere karşı dirençli olmasında GDO teknolojisi kullanılıyor. Genlere müdahale ederek bitkilerin lezzet, besleyicilik ya da dayanıklılık gibi özellikleri de geliştirilebiliyor. İstanmeyen durum ve olaylara daha kolay müdahale edilebiliyor. GDO'ların özellikle aşı ve ilaç yapımında kullanılması da gitgide önem kazanıyor. Susuzluğa dayanıklı bitki geliştirme çalışmaları ise halen devam ediyor. GDO ların faydaları: - Zirai zararlılara daha dirençli bitkilerin olası avantajlarından birisi, "pestisitlere" (böcek öldürücü kimyasal ilaçlar) gereksinimin azalmasıdır. Böylece soframıza gelen bitkilerin, üzerinde pesitist kalıntısı bulunup bulunmadığı kaygısı GDO larla azalır. Ayrıca, pestisitlerin yaratttığı çevre kirliliği de unutulmamalıdır. Üstelik, pestisit kullanımın azalması ile düşen maliyetler hem çiftçilere hem de tüketicilere olumlu yönde yansıyabilir. - Yabani otlarla mücadelede kullanılan ilaçlar yani "herbisitler", kullanım sırasında yabani otlarla birlikte yetiştirilen bitkilere de zarar vermektedir. Bu nedenle, herbisitleri çok kontrollü ve düşük dozda ancak sık sık vermek gerekmektedir. Herbisitlere 1 / 9

2 dirençli hale getirilen GDO lar sayesinde yeterli dozda ve çok daha seyrek herbisit kullanımı sağlanabilmektedir. Bu sayede, daha az miktarda herbisit kullanımı hem maliyet hem de çevre açısından olumlu olarak değerlendirilebilir. Örnek, olarak dünyanın en büyük GDO teknolojsi şirketi sayılan Monsanto'nun ürettiği Roundup adlı herbisite karşı yine kendisinin geliştirdiği dirençli soya fasulyesi verilebilir. - Tarımın en büyük risklerinden biri beklenmeyen soğuklar sonucu oluşan don dur. Tütün ve patatese soğuk denizlerde yaşana balıklardan aktarılan donmaya karşı koruyan gen sayesinde bitkilerin zarar görmesi engellenmektedir. Bu özellik, tarıma olumlu bir katkı olarak değerlendirilebilir. - Artan şehirleşmenin getirdiği olumsuz etkilerden biri de, tarıma elverişli alanların binalara terkedilmesidir. Sonuçta ise, tarıma, aslında tarıma uygun olmayan topraklar kalmaktadır. Örneğin, topraktaki tuz oranının yüksek olması verimi yüksek oranda düşürmektedir. Tuza dayanıklı GDO bitkiler, günümüz tarımına katkıda bulunabilmektedir. - Üçüncü dünya ülkelerinin en büyük sorunu beslenme yetersizlikleridir. Bu ülkelerde beslenme daha çok pirinç gibi besinlere dayalı. Ancak bu tür beslenme ile, vücudun gereksindiği maddelerin alımı yeterli olmuyor. Ama, bu besinleri, genetik olarak geliştirerek vitamin, mineral ve gerekli besinlerden yana zenginleştirirseniz, beslenme bozukluklarını ve buna bağlı hastalıkları azaltabilirsiniz. Örneğin, üçüncü dünya ülkelerinin en sık görülen sağlık sorunlarından biri, görme bozuklukları, gece körlüğü ve hatta körlük. Görme sorunlarının en temek nedeni ise A vitamini eksikliği. İsviçre'de bitki teknolojileri konusunda çalışan Federal Enstitü altın pirinç olarak isimlendirdiği bir tür pirinç geliştirmişti. Bu pirinç hem A vitamini, hemde demir açısından zenginleştirilmiş bir tür GDO pirinç idi. Rockefeller Vakfı, bu pirince sahip çıkarak, gereksinim duyulan ülkelerde üretimi için isteyen köylülere ücretsiz tohum dağıtımna destek olacağını açıkladı. Ancak, üretilecek GDO'lu pirinçlerin, kontrolsüz bir şekilde Avrupa ülkelerine de gelebileceği endişesine sahip sivil toplum örgütlerinin baskıları sonucunda proje hayata geçirilemedi. - İnsanın gereksinim duyabileceği bazı ilaçlar ve özellikle aşılar, hem fiyat hem de saklama koşullarının yetersizliği nedeniyle üçüncü dünya ülkelerine ulaşamıyor. Domates, patates gibi besinlere eklenebilecek bazı genler yolu ile yenebilen aşılar ve ilaçlar üretmek mantıklı bir düşünce gibi görünüyor. Üstelik, özel taşıma ve saklama koşulları da gerekmeyecek. GDO ların zararları 2 / 9

3 - GDO'ların çevreye etkisi, çokça tartışılan konuların başında gelir. Örneğin B.t mısırı olarak adlandırılan bir GDO mısır var. Bu GDO mısır, mısırlara çok zarar veren avrupa mısır kelebeği olarak adlandırılan bir cins tarım zararlısına karşı dirençli olması amacıyla geliştirlmiş. B.t mısır, adını aldığı Bacillus thuringiensis adlı bakterinin toksinini genetik olarak içeriyor. Söz konusu toksin ise, avrupa mısırı kelebeğinin sindirim sistemine hasar vererek öldürüyor. Ancak, geçen yıl Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, B.t mısırın ekildiği tarlaların çevresinde yaygın bir bölgede Kral Kelebeklerinin tüm larvalarının hızla öldüğü saptanmış. Üstelik, ölen kral kelebekleri, bu mısırn ekildiği tarlalarda değil, komşu hatta komşu olmayacak kadar uzak tarlalarda gerçekleşiyor. Üstelik, kral kelebeği mısırla beslenen bir kelebek de değil. Ölümlerin havada dolaşan B.t mısır polenleri yolu ile gerçekleştiği saptanmış. Bu saptama üzerine, daha ayrıntlı bir inceleme yapıldığında ise sadece kral kelebeği değil, birçok böceğin larvalarında aynı durum görülmüş. İleri derecede ortaya çıkan bu çevresel zarar, Amerikan Tarım Dairesi (USDA) ve Çevre Koruma Ajansı (EPA)'yı harekete geçirmiş. Konuyu irdeleyen yeni çalışmalarda birbiriyle çelişen sonuçlar gözlenmiş. Araştırmalara rağmen, B.t mısırının çevreye olası olumsuz etkileri konusunda fikir birliği yok. Ancak, tartışmaların bir önemli hipotezi de, GDO mısıra karşı genetiğini değiştirerek direnç kazanabilecek sivrisinek gibi zararlıların kontrolünün güç olabileceği. - Bir potansiyel kaygı da Herbisitlere (yabani ot öldüren ilaçlar) dirençli olarak üretilen GDO ların, direnç genlerinin doğal yollardan yabani otlara aktarılması olasılığı. Sonuçta ortaya çıkabilecek bir "süper yabani ot" tam bir baş belası olabilir. Bir başka kaygı da, GDO kullanmayan çiftçilerin tarlalarına, GDO'lu tarlalardan komşuluk ya da hava yolu ile tozlaşarak gen aktarımı olasılığı. Hatta, çiftçiler tarafından Monsanto şirketine bu nedenle açılmış birçok davadan bahsediliyor. - Konunun bir de ekonomik boyutu var elbette. GDO şirketleri, yaptıkları araştırma-geliştirme çalışmalarının büyük boyutlara ulaşan bütçelerini, kazançlarıyla geri almayı uman ve profesyonel amaçlarla kurulu şirketler. Ürettikleri GDO tohumları bir kez satarak, bir daha para kazanamama kaygısıından yola çıkarak, GDO'lara "intihar geni" diye adlandırılan bir gen ekliyorlar. Böylece bir yıl sonunda alınan ürün, bir sonraki yıl için tohum olabilme özelliğni kaybediyor. Ertesi yıl için yine aynı şirketten tohum almak zorunda kalıyorsunuz. - Ancak, GDO içeren ürünlerin kullanımı konusunda asıl ve en büyük kaygı insan sağlığı üzerine olumsuz etkileri. Avrupa ve ABD'nde özellikle çocuklarda fıstık ve benzeri gıdalar karşı gitgide artan oranlarda alerji gözleniyor. Genlerinde değişiklik meydana gelmiş bir bitki, aynı zamanda insan için yeni bir alerjen olma potansiyeli de taşıyor. Örneğin, brezilya fındığı denen bir tür ağaçsıl bitkiden soya fasulyesine gen aktarımı sadece bu kaygdıan dolayı yasaklanmıştı. Alerjilerin gitgide 3 / 9

4 yaygınlaştığı günümüzde, GDO içeren ürünlerin etiketlenerek işaretlenmesi bu açıdan ayrı bir önem taşımaktadır. - Aslında GDO larla ilgili en büyük kaygı, insan sağlığına bugün için henüz belirlenemeyen ve daha sonra ortaya çıkabilecek yan etkilerin varlığı olabilir. İngili z tıp dergisi Lancet de yakınlarda yayınlanan bir araştırma GDO patateslerin fare sindirim sistemine etkileri incelenmiş. Sonuçta GDO ile beslenen farelerin sindirim sistemlerinde, normal beslenenlere oranla kabul edilebilir değişiklikler izlendiği saptanmış. Araştırma, sonuç olarak bu konuda dana incelikli ve ileri araştırmalar gereksinim duyulduğu yorumuyla bitirilmiş. Araştırmaya konu olan patatesler, soğuğa karşı dayanlıklı olmalarını sağlamak amacıyla, "kardelen çiçeği lectini" içerecek şekilde genetiği değiştilmiş patatesler. Lectin ise memeli canlıların hücreleri için toksik olabilen bir madde. Bu nedenle memeli ve insanların tüketimine uygun değil. GDO lar neden çocuk sağlığı için riskler içeriyor? GDO lar çocuklarda normale oranla 3-4 kat alerjiye yol açıyor. İçerikleri, sağlıklı hücreler için toksik olabiliyor. En çok kullanılan besinlerden biri GDO olarak üretilen soya bazlı çocuk mamaları. Çocuklarda sık kullanılan bir diğer besin ise inek sütü. İneklere sağlığı ve süt verimini artırmak için verilen genetik olarak geliştirilmiş sığır büyüme hormonunun IGF-1 maddesini artırdığı biliniyor. Artan IGF-1, de süt yoluyla, tüketenlere geçebiliyor. IGF-1'in, meme kanseri ve pankreas kanserinde de artan bir madde olduğu düşünülürse, bu konunun da araştırmaya aç olduğu söylenebilir. ABD'nde Kanserden Korunma Koalisyonu başkanı Sam Epstein, "Genetik teknikle üretilen sığır büyüme hormonu ve sindirilebilen ürünleri, ne yazık ki çocuklarda hormonal ve alerjik sorunlara yol açabilmektedir. Hücre büyümesini uyaran bu tür maddeler, çocukta hücre dejenerasyonuna ve meme hücrelerinde büyümeye yolaçabiliyor. Aynı etki büyüklerde ise meme kanserine yol açabiliyor" diyor. Özetlenecek olursa GDO lar: 4 / 9

5 - Etkilerini en çok hızlı büyüme çağındakilerde ve gençlerde gösteriyor. - Çocuklarde alerjilere yatkınlık sağlıyor. - Sütle ilgili problemlere karşı çocuklarda artmış duyarlılık oluşturuyor. - Beslenme ve sindirim sorunları yaratabiliyor. - Bakterilerde genetik değişiklikleri tetikleyerek antibiotiklere direnci artırabiliyor. Ülkelerin GDO lara bakışı: 1997 ile 2005 arasında GDO üretimi yapılan tarım alanları 50 kat artış göstererek km 2 den km 2 ye çıkmış. Bu rakam Brezilya yüz ölçümünün %55 i kadar bir alan demek. GDO lar için denetleyici rol açısından ülkelerin bakışı değişkenlik gösteriyor. Bazı ülkelerde GDO konusunda hiçbir denetleme yok. Denetleme olan ülkelerin temel felsefesi konuya tüketicinin sağlığını öne çıkararak yaklaşmak. Örneğin Kore, okul kantinlerine gıda sağlanmasını serbest girişime bırakmış durumda. Girişimci şirketlerin büyük çoğunluğu da daha ucuz olan GDO içeren ürünler kullanarak ucuz maliyeti hedefliyor. Kore hükümeti, düzenleyici kurallar koysa da, yasadışı GMO kullanımı oldukça yaygın. Greenpeace ve daha çok avrupa kaynaklı sivil toplum örgütleri GDO kullanımına karşı toplum bilinçlendirme kampanyaları yapıyorlar. Özellikle Avrupa'da 1990 ların ortalarından beri gıdalara karşı tüketici güveni hızla düşüyor, GDO içeren besinler konusunda kabusa dönüşen şehir efsaneleri hızla yayılıyor. Bu kaygıyı ortadan kaldırmak için gıdalarda titiz bir etiketleme prosedürü belirleyerek GDO içermeyen ürünleri korumayı amaçlıyorlar. Ancak, etikete rağmen GDO içeren ürünler düşük oranlarda ise, hiçbir laboratuvar yöntemi GDO gıdaları saptayamıyor. ABD: Devlet, okul kafeteryalarında GDO içermeyen gıdaların kullanımını öneriyor. Ancak, GDO içeren ürün kullanılıyorsa, GDO içeren gıdalarla ilgili detaylı bilgilerin açık beyanı isteniyor. 5 / 9

6 Güney Kore: Green adlı sivil toplum kuruluşu tarafından yapılan araştırmalara göre okul kafeteryaları güvenli değil. İncelemeye alınan 13 okulun yarıdan çoğu, öğrencilere yiyeceklerinde GDO içeren soya kullanıyormuş. Devletin etiketleme zorunluluğu koymasından sorna GDO kullanımı %10 kadar düşüş göstermiş. Avrupa: Avrupa Birliğinde GDO içeren ürünlerle ilgili sıkı etiketleme zorunlulukları var. Ancak %1 den daha az oranda GDO içeren ürünler için beyan zorunluluğu yok. Bubun nedeni ise, denetlenme durumunda %1 düzeyinde GDO'nın zaten saptanamıyor oluşu. Ayrıca AB'nde okullarda hiçbir şekilde GDO kullanımına izin verlmemesi. Hangi Besinler GDO içerebilir? Soya: Kuzey Amerikada üretilen soyanın yarısı GDO. Üstelik soya dan elde edilen soya unu, soya yapı ve lesitin de gıda sanayiinde kullanılıyor. Kolza ve Kanola: Özellikle Kanada başta olmak üzere GDO yaygın Bal: Özellikle Kanada da yaygın olarak yetiştirilen Kanola bölgelerinde yaşayan ve nektar toplayan arılar GDO içeren bal üretimine sebep oluyorlar. Özellikle Avrupa kanadadan bal ithalatına bu yönde çok dikkat ediyor. Pamuk: Özellikle Çin'de GDO pamuk üretimi, yanısıra komşu tarlalarda üretilen mısır ve soya 6 / 9

7 yı da etkiliyor. Pirinç: ABD'inde geliştireln A vitamininden zengin pirinç, üçüncüdünya ülkelerinde de yaygın olarak kullanılıyor. Şeker Kamışı: Mısır şurubu kadar yaygın kullanımı olmasa, GDO içeren şeker kamışı gıda sanayinde kullanılıyor. Domates: Daha uzun raf ömrüne sahip domates yaklaşık 15 yıldır marketlerde satılıyor. Mısır: mısır yağı. mısır unu, şekeri ve şurubu gıda sanayiinde çok yaygın kullanılıyor. Şeker Mısırı: Amerikan Gıda Dairesi FDA yetkililerinin açıklamalarına göre GDO içeren tonlarca şeker mısırı, sadece hayvanlarda kullanımına izin verildiği halde yasadışı olarak insan gıdalarında da kullanılıyor.en büyük GDO teknoloji şirketi Monsanto, geçen yıl ülkede üretilen şeker mısırının yarısının GDO olduğunu açıkladı. Patates: Cips ya da çerez şeklinde üretilen ya da parmak patates gibi hazır yiyecek sanayiinde yaygın olarak kullanılıyor. Kabak: Zuccini ve sarı su kabağı dışında GDO kabak üretimipek yaygın değil Et: GDO içeren yemle beslenen hayvan etleri de GDO gıda olarak kabul ediliyor Tütün: Düşük oranlı ya da nikotinsiz tütün üretmek için Vector adlı şirket tarafından üretilen Quest marka tütünler GDO. Bezelye: Fareler yanısıra insanlarda da alerjik olabilen pestisit dirençli GDO üretimi çok yaygın olmamakla birlikte dikkate değer 7 / 9

8 YORUM: Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) teknolojinin ve artan nüfusun bize getirdiği baş belalarından biri. İnsanlık tarihinde yaşanan her gelişim, benzer sancıları da beraberinde getirmişti. Alfred Nobel' de dinamiti bulduğunda yol açmakta kullanıyordu. Ancak, sonradan insan öldüren bir araç haline geleceğini düşünmemişti. GDO'lar da kanımca benzer bir kadere sahip. Bir yanda, özellikle üçüncü dünya ülkelerinin yaşadığı derin açlığa çare olabilirken, diğer yandan insan sağlığı için henüz netleşmemiş potansiyel risklerinden kaygı duyuluyor. GDO konusunda otorite sayılabilecek kadar büyük bir şirket olan Monsanto'nun web sayfasına girdiğinizde ( ), sizi bir tanıtım karşılıyor. İnsanlığın önümüzdeki 50 yıl içinde, geçmiş 10,000 yılın toplamı kadar gıdaya gereksinim duyacağını bildirdikten sonra GDO ları çare olarak sunuyor. Bana göre kendi açısından tutarlı bir mantık. Ancak, GDO ların günlük yaşamımıza girmesinden bu yana geçen 14 yılda, çevreye zararları konusunda kayda değer sorunların da gözlendiği bir gerçek. GDO, insanoğlunun kende eliyle bozduğu, doğal yaşamı düzeltmek yerine, daha da kendileştirme yönünde attığı bir adım gibi görünüyor. Bu noktadan sonra, insanlık genel anlamda bir tercih yapacak elbette. Ama, o zamana değin kaygılandığımız GDO içeren ürünlerden kendimizi nasıl koruyacağız? Bence güncel soru bu olmalı? Moralinizi bozacağım ama, bireysel olarak pek fazla şansınız yok. İçtiğiniz sütün sağıldığı ineğin GDO lu besinle beslenip beslenmediğini asla bilemeyeceksiniz! Belki yediğiniz ıspanak henüz GDO içermeyebilir ama, çocuğuna verdiğiniz çukulatanın içeriğinde bulunan mısır şurubu ya da le sitinden emin misiniz! Ya da bir fast food dükkanından aldığınız kızarmış patates GDO'suz mudur acaba? Dün aldığınız kıyma nın kaynağı olan dana acaba GDO'suz yemle mi besleniyordu? Hatta çocuğunuza sabah kahvaltıda özene bezene sunduğunuz bal hakkında fikriniz var mı? İsterseniz, kaygılandığınız bir ürünün GDO içerip içermediğini tespit ettirebilirsiniz. İsters eniz size GDO testi yapan birkaç şirket linki de verebilirim. Örneğin 8 / 9

9 Ancak hangi yiyeceği test ettirebilirsiniz ki. Hepsine test ettirmeye bütçeniz yeter mi? Bireysel olarak GDO dan sakınma olanağınız çok kısıtlı! Belki aldığınız ürünün üretlildiğe ülkeye dikkat edebilirsiniz. Örneğin, AB'ndeki GDO kısıtlamalarının dünya üzerindeki en sert kısıtlamalar olduğunu söyleyebilirim. % 1 den daha fazla GDO içeren ürünleri kabul etmiyorlar. Üstelik GDO içeriği konusunda çok katı ürün etiketinde bildirim zorunlulukları da var. Hatta 2 Temmuz 2009 da başlayan yeni çalışmayı 2010 yazı aylarında tamamlayarak yeni ve daha sıkı kısıtlamalar koymayı planlıyorlar.(hatırlayacağınız gibi bizde en son çıkan yönetmelik %4 GDO ya kadar kabul sınır koyuyordu). Sonuç olarak GDO dan sakınmalı mıyız? Kanımca, en azından insan sağlığına olan etkileri netleşinceye kadar EVET. Nasıl sakınabiliriz? Bireysel olarak çok zor. Bunu ancak gümrük sınırlarına sahip ülkeler, yapacağı düzenlemelerle başarılabilir. Ülkelerin de, sürekli kulis yapan biyoteknoloji şirketlerinden etkilenmeleri mümkün. Ancak, Avrupa'da GDO konusunda sağlanan başarının, duyarlı toplumun tepkileri ve bireylerin sivil toplum örgütlerine verdikleri destekle sağlandığını unutmamalıyız. Siz, çocuğunuz sağlığı için üzerinize düşeni yapıyor musunuz? 9 / 9

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO

Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Doğal Ürünler! Bu ürünler tamamen doğal koşullarda üretilen ürünlerdir. Kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanmadan, doğal tohumlarla üretilirler. Organik Ürünler!

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 14. Hafta (17.12.2013) 1 -GDO ların olası fayda ve zararları 2 GDO ların olası faydalarını

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 13. Hafta (10.12.2013) 1 Neden GDO Üretilir? 2 Neden GDO Üretilir? GDO lar doğal

Detaylı

KARMA YEM SANAYİ ve GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR (GDO)

KARMA YEM SANAYİ ve GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR (GDO) KARMA YEM SANAYİ ve GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR (GDO) Prof.Dr. Hasan Rüştü KUTLU Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Yemler ve Hayvan Besleme Anabilim Dalı ADANA Sunum Planı Türkiye Tarımına

Detaylı

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.)

Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme. Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) Gıda Güvenliği, GDO lar ve Sağlıklı Beslenme Yrd.Doç.Dr.Memduh Sami TANER (Ph.D.) SAĞLIKLI BESLENME Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve

Detaylı

GDO lar ve GIDA GÜVENLİĞİ

GDO lar ve GIDA GÜVENLİĞİ GDO lar ve GIDA GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Oğuz ÖZDEMİR Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Eğitimi oozdemir@mu.edu.tr GDO: Nedir, Ne Değildir? GDO lar (Genetiği Değiştirilmiş Organizma) veya transgenik

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

Değişen Dünya ve GDOlar

Değişen Dünya ve GDOlar Değişen Dünya ve GDOlar Prof. Dr. Selim ÇETİNER Sabancı Üniversitesi cetiner@sabanciuniv.edu 13 Kasım 2014 Biyoteknolojinin Gelişimi Modern Biyoteknoloji Monoklonal antikor üretimi Hayvanlarda embriyo

Detaylı

Modern Bitki Biyoteknolojisi

Modern Bitki Biyoteknolojisi Modern Bitki Biyoteknolojisi Ali TETİK Eylül, 2001 AJANDA: Biyoteknoloji Nedir? Biyoteknolojinin Genel Kullanım Alanları Bitki Islahında Biyoteknoloji ve Gen Tekniği Biyoteknoloji ile Yeni Bitkilerin elde

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

Tarımda Genetiği Değiştirilmiş Ürünlerin Ekolojik, Sosyal ve Ekonomik Etkileri

Tarımda Genetiği Değiştirilmiş Ürünlerin Ekolojik, Sosyal ve Ekonomik Etkileri Tarımda Genetiği Değiştirilmiş Ürünlerin Ekolojik, Sosyal ve Ekonomik Etkileri Prof. Dr. Tayfun Özkaya Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi 5. Klinik Toksikoloji Kongresi 2013 Kime inanacağız/ Araştırmaların

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE GÜVENLİK GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE UYGULAMALARI. Neslihan ATLIHAN

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE GÜVENLİK GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE UYGULAMALARI. Neslihan ATLIHAN GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE GÜVENLİK GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE VE GDO UYGULAMALARI GÜVENLİK VE GDO UYGULAMALARI Neslihan ATLIHAN Neslihan ATLIHAN Gıda Yüksek Mühendisi Gıda Yüksek Mühendisi Gıda ve Yem Kontrol

Detaylı

G D O Nedir? (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar)

G D O Nedir? (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) G D O Nedir? (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) Biyoteknolojik yöntemlerle kendi türü dışındaki bir türden gen aktarılarak belirli özellikleri değiştirilen bitki hayvan ya da mikroorganizmalara transgenik

Detaylı

GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR VE ETKİLERİ. Yunus KILIÇOĞLU Veteriner Hekim

GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR VE ETKİLERİ. Yunus KILIÇOĞLU Veteriner Hekim GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR VE ETKİLERİ Yunus KILIÇOĞLU Veteriner Hekim GDO TANIM: Modern biyoteknoloji teknikleri kullanılarak dogal süreçler ile edinilmesi mümkün olmayan yeni özellikler kazandırılmış

Detaylı

Koruyucu Maddelerde Sağlık Düşmanı

Koruyucu Maddelerde Sağlık Düşmanı Koruyucu Maddelerde Sağlık Düşmanı Koruyucu Maddelerde Sağlık Düşmanı Uluslararası Otizm Enstitüsü'nün Türkiye'deki tek üyesi olan nükleer tıp uzmanı Dr. Cem Kınacı'nin otizmle ilgili çalışmaları yurtdışında

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

T.C. GDO lu. Bitki Çeşitlerinin Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonunun AB Ülkelerinde Yerinde İncelenmesi

T.C. GDO lu. Bitki Çeşitlerinin Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonunun AB Ülkelerinde Yerinde İncelenmesi T.C. TARIM VE KÖYİŞK İŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ÜRETİM M VE GELİŞ İŞTİRME GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ GDO lu Bitki Çeşitlerinin Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonunun AB Ülkelerinde Yerinde İncelenmesi GDO NEDİR?

Detaylı

TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR

TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR GIDA TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR ve POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR Dr. İsa ÖZKAN Daire Başkanı 5. Gıda Güvenliği

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

"ARI ÜRÜNLERİNDE ÜRETİM ve TÜKETİMİNDE GIDA GÜVENLİĞİ "

ARI ÜRÜNLERİNDE ÜRETİM ve TÜKETİMİNDE GIDA GÜVENLİĞİ "ARI ÜRÜNLERİNDE ÜRETİM ve TÜKETİMİNDE GIDA GÜVENLİĞİ " 5 Temmuz 2012 İstanbul Prof. Dr. Muhsin DOĞAROĞLU Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlık Yaşam Platformu Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ Selin ŞEN Şubat 2015 SUNUM PLANI I. TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ II. TARIMSAL AR-GE PROJELERİ DESTEK SÜRESİ VE TUTARI III. DESTEKLENEN

Detaylı

TARIMDAKİ GELİŞMELER

TARIMDAKİ GELİŞMELER TARIMDAKİ GELİŞMELER Tarımdaki Gelişmeler İlkçağ dan itibaren tarımdaki gelişmeler Avrupa da yaşanmaya başlamıştır. Romalıların Ortaçağ da uyguladığı ikili ekim sistemi. Üçlü ekim sistemi nin ortaya çıkışı

Detaylı

HALK GDO YU YEMİYOR!

HALK GDO YU YEMİYOR! HALK GDO YU YEMİYOR! Grafik_Rapor_webiçinss1.pdf 1 06.07.2012 14:01:42 C M Y CM MY CY CMY K Halk GDO yu yemiyor! T r rt r 1 Grafik_Rapor_webiçindd2.pdf 1 06.07.2012 14:02:05 C M Y CM MY GDO hakkında tutuma

Detaylı

Developing of Transgenic Production in the World and The Economic Effects of Proble to Using of Bt Seed on Corn Farming in Çukurova Region

Developing of Transgenic Production in the World and The Economic Effects of Proble to Using of Bt Seed on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Developing of Transgenic Production in the World and The Economic Effects of Proble to Using of Bt Seed on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Aktas Research Institute

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi

Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticiler ve Stockholm (KOK) Sözleşmesi Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) özellikleri nelerdir? -Zehirlidirler. - Çevrede kolayca yok olmazlar. -Besin zincirinde birikirler - Hava,

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 12. Hafta (03.12.2013) 1 Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) 2 Genetik: Biyolojinin

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin

Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin EKMEK İSRAFI Ekmek, buğday ununa; su, tuz, maya (Saccharomyces cerevisiae) gerektiğinde şeker, enzimler, enzim kaynağı olarak malt unu, vital gluten ve izin verilen katkı maddeleri ilave edilip bu karışımın

Detaylı

GDO VE DĠĞER BĠYOTEKNOLOJĠLERDE RĠSK DEĞERLENDĠRMESĠ

GDO VE DĠĞER BĠYOTEKNOLOJĠLERDE RĠSK DEĞERLENDĠRMESĠ GDO VE DĠĞER BĠYOTEKNOLOJĠLERDE RĠSK DEĞERLENDĠRMESĠ 29 MAYIS 2013 / ANKARA Mazlum BEKTAġ GIDA MÜHENDĠSĠ GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim ile İlgili Bilgiler Avrupa Komisyonu Sağlık ve Tüketiciyi

Detaylı

TOHUMLUKLARDA GDO ANALĠZĠ ĠÇĠN NUMUNE ALMA TALĠMATI

TOHUMLUKLARDA GDO ANALĠZĠ ĠÇĠN NUMUNE ALMA TALĠMATI TOHUMLUKLARDA GDO ANALĠZĠ ĠÇĠN NUMUNE ALMA TALĠMATI Amaç Madde 1 Bu Talimatın amacı, tohumluklarda GDO (Genetik yapısı değiştirilmiş organizma) tespiti amacıyla yapılacak analizler için numune alınmasının

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ 02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR.

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA

Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği. Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıdalarda Gıda Güvenliği Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü MANİSA Organik Gıda; Yetiştirilmesinde ve işlenmesinde tohumdan son

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

Özel ege lisesi 12.05.2003

Özel ege lisesi 12.05.2003 Özel ege lisesi 12.05.2003 Konu; Bakteriler Proje sorumlusu sorumlusu öğretmen;tijen Elçi Can Çınar, Yakan Biçer, Ozan Onat İçindekiler III IV V VI VII VIII teşekkür, ithaf başlık, konu, özet giriş gelişme

Detaylı

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi OCAK Balık: Kefal, tekir,kırlangıç, istrongilos, levrek, Sebze: Kereviz, lahana, brüksel lahanası, brokoli, havuç, pırasa, ıspanak, pazı, kara turp, kırmızı turp

Detaylı

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ Bitki Doku Kültürü Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (08.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü

Detaylı

TÜRKİYE DE GDO MEVZUATI

TÜRKİYE DE GDO MEVZUATI TÜRKİYE DE GDO MEVZUATI Dr. Arzu ÜNAL Birim Başkanı Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Biyoteknoloji Araştırma Merkezi SUNU İÇERİĞİ Tanımlar, tarihsel gelişim ve kronoloji Dünyadaki durum Türkiye

Detaylı

Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri *

Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri * U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 2, 1-6 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri * Tecer

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Analizi

Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Analizi Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Analizi Hamide Şenyuva - John Gilbert, FoodLife International Edip Sincer, Sincer Dış Ticaret Gıda Zincirindeki Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların

Detaylı

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Sorun Monsanto Kilometre taşları Monsanto tarafından zehir PCB 1937 Pazar giriş. Daha sonra tüm gezegeni PCB kirlenme ve hangi Prof onu istemsiz kendini her canlının, taşıdıklarından Belgeselde David Carpenter

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

2009 Yılında Üretilen Transgenik Ürünlerin (GDO) Global Durumunun Özeti. Clive James ISAAA Kurucusu ve Yöneticisi

2009 Yılında Üretilen Transgenik Ürünlerin (GDO) Global Durumunun Özeti. Clive James ISAAA Kurucusu ve Yöneticisi Clive James ISAAA Kurucusu ve Yöneticisi Nobel Ödüllü Bilim Adamı Norman BORLAUG a ithaf edilmiştir ISAAA Özet 41, hazırlayan tarafından Transgenik (GDO lu) ürünlerin ilk defa üretime sokulduğu 1996 yılından

Detaylı

Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri. Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı

Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri. Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı TAKLİT; bir maddeyi şekil, bileşim ve nitelikleri itibarıyla yapısında bulunmayan özelliklere

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943.

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 6 ARPA YEMLİK MTS 0.38 0.85 0.587 987,275.00 KG 579,628.90 39 ARPA YEMLİK TTS 0.52 0.75 0.6478 29,240.00 KG 42,027.90 8 ARPA YEMLİK TTS 24.75 29.70 28.8536,47.00

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme

Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Gıda Bileşenleri ve Bilgilendirme A. Volkan GÜNGÖREN Gıda Kontrol ve Projeler Çalışma Grubu Sorumlusu Ankara 25 Aralık 2012 İ Ç E R

Detaylı

Türkiye, GDO ile Ekonomik ve Sosyal Açıdan Nasıl Getiri Sağlar? Selin Arslanhan Araştırmacı

Türkiye, GDO ile Ekonomik ve Sosyal Açıdan Nasıl Getiri Sağlar? Selin Arslanhan Araştırmacı Türkiye, GDO ile Ekonomik ve Sosyal Açıdan Nasıl Getiri Sağlar? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Politika Notu Şubat 2010 Türkiye, GDO ile Ekonomik ve Sosyal Açıdan Nasıl Getiri Sağlar? 26 Ekim 2009 tarihinde

Detaylı

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine

Detaylı

HAFTALIK VELİ BÜLTENİ-16 EKİM 2015 MİLLETİMİZİN BAŞI SAĞOLSUN...

HAFTALIK VELİ BÜLTENİ-16 EKİM 2015 MİLLETİMİZİN BAŞI SAĞOLSUN... HAFTALIK VELİ BÜLTENİ-16 EKİM 2015 MİLLETİMİZİN BAŞI SAĞOLSUN... VELİLERİMİZ İÇİN HATIRLATMALAR Haftasonu kurs programı için lütfen TIKLAYINIZ. 13 ve 14 Ekim tarihlerinde Okul Aile Birliği tarafından yapılan

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ ALANINDA NEFES KESEN GELİŞMELER

BİYOTEKNOLOJİ ALANINDA NEFES KESEN GELİŞMELER BİYOTEKNOLOJİ ALANINDA NEFES KESEN GELİŞMELER 1. Silikonu bilgisayara çeviren, atomu paramparça eden fizik, yerini olağanüstü ve etkiliyici bir bilim dalına bırakıyor: Biyoteknoloji= İnnovasyon. Biyoteknoloji

Detaylı

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz.

Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Sağlığımızı korumak için beslenmemize dikkat etmeliyiz. - ders saati Sağlıklı beslenmenin önemini

Detaylı

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU EKİM 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. BESİN GRUPLARI 4. MENÜ KILAVUZU a. ARA ÖĞÜNLER b. ANA ÖĞÜNLER c. SALATA BAR 5. MENÜNÜN YAĞ VE ŞEKER İÇERİĞİ

Detaylı

BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü

BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü BOVİFİT FORTE İLE AVANTAJLARINIZ Optimal laktasyon başlangıcı Yüksek yem tüketimi İyi doğurganlık Yüksek süt verimi Uzun damızlık ömrü BOVİFİT FORTE ÜRÜN ÖZELLİKLERİ Kurutulmuş bira mayası ve keten tohumu

Detaylı

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

TÜBİTAK MAM GEN MÜHENDM HENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJB YOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ (GMBE) TANITIMI IKEV Türkiye için Biyoteknoloji Toplantısı 8 Kasım m 2007 1 GMBE Personeli Araştırmacı 50 Toplam Personel 65 Teknisyen

Detaylı

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ Aşkın ACAY EDGE Gıda Analiz Laboratuvarı Ve AR-GE Merkezi ĠZMĠR 1 Günümüzde çok önemli bir yer tutan gıda endüstrisi, tüketici isteklerine

Detaylı

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi BİYOLOJİDEKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ÖNCELİKLERİMİZ Dr. Aslı Tolun Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Boğaziçi Üniversitesi KLONLAMA / KOPYALAMA Tanım Yöntem Amaç: Kopya birey yaratma Kök hücre oluşturma

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Turkuaz Ege de Yemden Balığa

Turkuaz Ege de Yemden Balığa Turkuaz Ege de Yemden Balığa UZANAN yolculuk... Denİz dostu olduğumuzu DÜNYA BİLİYOR! Türkiye nin en güçlü ve büyük topluluklarından biri olan Yaşar Grubu nun tam entegrasyon felsefesi ile 1983 yılında

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Transgenik Ürünler (GDO) Konusundaki Bilgi ve Görüşlerinin Belirlenmesi Aysel TEMELLİ Atatürk Üniversitesi KKEF atemelli@atauni.edu.tr Murat KURT Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri

Detaylı

Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır.

Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır. Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır. Yüzyıllarca evlerde biyoenerji,odun ve organik atıklardan gelen biyo kütle şeklinde kullanılmıştır.

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı Besin Gidaların Yararı ve Zararı Yiyip içtiklerinizin sağlığınızı nasıl etkilediğini, ömrünüzü uzatıp uzatmadığını ya da sizi yavaş yavaş öldürüp öldürmediğini merak ediyormusunuz. Yiyeceklerin eksi ve

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

GIDA ÜRETİMİNDE ETİK. Taklit ve Tağşiş

GIDA ÜRETİMİNDE ETİK. Taklit ve Tağşiş GIDA ÜRETİMİNDE ETİK Taklit ve Tağşiş Giriş Gıda ürünlerinin gönül rahatlığıyla tüketilmesini sağlayan en önemli etken tüketicinin gıdaya olan güvenidir. Beslenme hakkından bahsederken, insanların sağlıklı

Detaylı

GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR

GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR 2013 Deniz Korkut Ahmet Soysal ISBN: 978-975-97836-7-9 i GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR Yazarlar Deniz Korkut Ahmet Soysal Yayın Türü :Elektronik Kitap Yayımlandığı

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER

Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER Manda Ürünlerini Ekonomik Değeri Nasıl Artırılabilir Yrd. Doç. Dr. Zeki GÜRLER Manda Ürünleri Süt ve Süt Ürünleri Manda sütü Afyon kaymağı Lüle kaymağı Manda yoğurdu Dondurma Manda tereyağı Manda peyniri

Detaylı

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Seminerin Amacı? Aday ve potansiyel aday ülkelere, AB Gıda Güvenlik Otoritesi (EFSA) tarafından AB üye ülkelerinde risk iletişiminin

Detaylı

Ne Yedik, Ne Yiyoruz, Ne Yiyoruz Ne Yiyeceğ Ne Yiyece iz?

Ne Yedik, Ne Yiyoruz, Ne Yiyoruz Ne Yiyeceğ Ne Yiyece iz? Ne Yedik, Ne Yiyoruz, Ne Yiyeceğiz? Prof.Dr. Dilek Boyacıoğlu İTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü boyaci @ itu.edu.tr t Gıda Nasıl Olmalı? Besleyici i Güvenli Duyusal özellikleri çekici - görünüşü, lezzeti, aroması,

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

2010 İstatistik, Değerlendirme, Çıkarımlar 7 Ocak 2011

2010 İstatistik, Değerlendirme, Çıkarımlar 7 Ocak 2011 2010 İstatistik, Değerlendirme, Çıkarımlar 7 Ocak 2011 CIF Türkiye Bitkisel Yağ Fiyatları Ayçiçek Mısır Palm Soya CIF Türkiye Bitkisel Yağ Fiyatları / Petrol Ayçiçek Mısır Mısır Soya Ayçiçek Palm Brent

Detaylı

Türkiye de Fast Food

Türkiye de Fast Food Türkiye de Fast Food Fast Food Nedir? Fast-food, üretilmesi ve servis edilmesi toplamda birkaç dakikayı aşmayan; ucuz olan; tek kullanımlık ambalajı olan; elle tutularak yenilebilen, bazen de plastik çatal

Detaylı

İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor.

İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor. İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor. The Independent gazetesinde yayınlanan sağlık ipuçları listesinde günde bir diş sarımsak yemek, sık sık balık tüketmek, kansere

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı