Hastaların Sık Sorduğu Sorular Vitaminler ve Kanser. Doç. Dr: Ömür Berna Öksüzoglu SB Dr. A.Y. Ankara Onkoloji E.A.H Tıbbi Onkoloji Kliniği

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hastaların Sık Sorduğu Sorular Vitaminler ve Kanser. Doç. Dr: Ömür Berna Öksüzoglu SB Dr. A.Y. Ankara Onkoloji E.A.H Tıbbi Onkoloji Kliniği"

Transkript

1 Hastaların Sık Sorduğu Sorular Vitaminler ve Kanser Doç. Dr: Ömür Berna Öksüzoglu SB Dr. A.Y. Ankara Onkoloji E.A.H Tıbbi Onkoloji Kliniği

2 Vitaminler 1910 da ilk defa bir Japon bilim adamı tarafından* bulunmuş ancak ilgi görmemiş 1912 de Polonyalı bir biyokimyacı tarafından** bulunarak vitamine (vital-amine) ismi verilmiş. Daha sonra hepsinin amine yapısında olmadığı anlaşılınca e takısı düşürülmüş.

3 Bulunma Tarihi Vitamin Kaynak 1913 Vitamin A (Retinol) 1910 Vitamin B 1 (Thiamine) Karaciğer, portakal sarı olgun meyveler, yeşil yapraklı sebzeler, havuç, kabak, balkabağı, ıspanak, soya sütü, süt Yulaf ezmesi, kahverengi pirinç, sebze, patates, karaciğer, yumurta 1920 Vitamin C (Ascorbic acid) Narenciye, çoğu taze sebze, meyve 1920 Vitamin D (Calciferol) Balık, yumurta, karaciğer, mantar 1920 Vitamin B 2 (Riboflavin) Et, süt ürünleri, yumurta, muz, mısır, yeşil fasulye, kuşkonmaz 1922 (Vitamin E) (Tocopherol) Birçok meyve ve sebze, fındık ve tohumlar 1926 Vitamin B 12 (Cobalamins) Karaciğer, yumurta, hayvansal ürünler 1929 Vitamin K 1 (Phylloquinone) 1931 Vitamin B 5 (Pantothenic acid) 1931 Vitamin B 7 (Biotin) Ispanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, yumurta sarısı, karaciğer Et, kepekli tahıllar, brokoli, avokado ve birçok gıdada Çiğ yumurta sarısı, karaciğer, yerfıstığı, bazı sebzeler 1934 Vitamin B 6 (Pyridoxine) Süt ürünleri, Et, sebze, fındık, muz 1936 Vitamin B 3 (Niacin) 1941 Vitamin B 9 (Folic acid) Et, balık, yumurta, birçok sebze, mantar, fındık, tahıl Yeşil yapraklı sebzeler, makarna, ekmek, tahıl, karaciğer

4 ABD ve Diyet Takviyesi ABD.de erişkinlerde diyet takviyesi yaygın yılları arası erişkinlerin; %49 u diyet takviyesi %32 si multivitamin-multimineral takviyesi Kadınlar ve yaşlı erişkinlerde daha sık kullanmakta Kardiyovasküler hastalık ve kanser üzerine etkileri araştırılmış ve araştırılmakta

5 Neden Takviye İhtiyacı? ABD.de 2011 yılında tüm ölümlerin %23.7 si kardiyovask hast %22.8 i kanser Hipotez Oksidatif Stres Kanser Başlangıç ve Gelişiminde Rol Alabilir İnvitro, Hayvan Çalışmaları ve Epidemiyolojik Çalışmalar Vitaminlerin Yararı?

6 Vitaminlerin Potansiyel Zararları Β karoten örneği Sigara içen veya işyeri asbest maruziyeti olanlarda zararlı etkisi gösterilmiş Vit A takviyesi Orta doz kemik mineral dansitesinde azalma Yüksek doz hepatotoksik veya teratojenik Vit.lerin çoğu yağda çözündüğü için yüksek dozların yaşamboyu etkileri gözönüne alınmalı

7 Kardiyovasküler Hastalık ve Kanser Primer Korunmada Vitamin, Mineral ve Multivitamin Takviyesi Kardiyovasküler hastalık veya kanser önlemede mevcut kanıtlar multivitamin kullanımının yarar ve zarar dengesini belirlemede yetersizdir Kardiyovasküler hastalık veya kanser önlemede mevcut kanıtlar tek veya çiftli besin desteklerinin (βkaroten ve vit E hariç) kullanımının yarar ve zarar dengesini belirlemede yetersizdir Kardiyovasküler hastalık veya kanser önlemede, β- karoten (provitamin A) veya vit E desteklerinin kullanımı önerisine karşıdır US Preventive Services Task Force Recommendation Statement Ann Int Med 2014; 25 Febr

8 Vitamin A, Retinoidler, Provitamin A Karotenoidler Bilimsel/Medikal isimler: Retinol, retinoik asid, retinyl palmitate, retinoidler, Vitamin A, beta karoten, alfa karoten, beta-cryptoxanthin Vitamin A 2 yolla vücuda girer: Krc, balık yumurtası, yumurta sarısı ve tahıllardan vitamin A olarak Havuç, brokoli, tatlı patates, kabak, çiğ yeşil sebze ve şeftali gibi renkli sebze ve meyvelerden pro-vitamin A karotenoid olarak alınıp ince barsakta retinole (vitamin A nın bir tipi) çevrilerek Vitamin A krc.de depolanır. Dengeli beslenme yeterli. Vitamin A ve yakın ilişkili moleküller (doğal veya sentetik, insan yapımı) retinoid olarak da bilinir Beta karotene en iyi bilinen karotenoiddir (karotenoidler bitkilerdeki sarı, turuncu ve kırmızı pigmente bileşiklerdir). Yediğimiz sebze ve meyvelerde 40 farklı karotenoid bulunur ve bir kısmı vitamin A ya dönüşebilir (provitamin A karotenoidleri) Karotenoidlerin çoğu antioksidandır, büyüme ve çoğalmada rolleri var Vit A eksikliği; enf.a düşük direnç, gece körlüğü, korneal ülser, çocuklarda gelişme geriliği, kemik-dişlerde güçsüzlük, ishal, iştahsızlık

9 Vitamin A, Retinoidler, Provitamin A Karotenoidler Kanser tedavisinde; retinoid kullanımı önerilmez KT ve RT etkisini azaltarak olumsuz etki» Lawenda BD, Should supplemental antioxidants be avoided during RT or KT? JNCI 2008; 100: 773 İstisna: promyelositik lösemide retinoik asit (vit A derivesi) Kanser önleme (prevensiyon) çalışmaları da umut kırıcı

10 6 randomize klinik çalışmada; Beta karoten desteği kardiyovasküler hastalık olaylarını, kanser insidansı veya mortalitesini AZALTMAMAKTA JAMA 2011; 306: 428-9

11 β-karoten Physicians Health Study (PHS) yaş arası erkek Amerikalı doktor 1982 yılı çalışma başlangıcında %11 sigara içiyor, %39 sigarayı bırakmış 12 yıl süresince, β-karoten (50mg/gün aşırı) vs plasebo Randomize çift kör %1 izlem dışı, kompliyans %78 Total kanser, akciğer kanseri, kardiyovasküler hastalık kansere bağlı veya toplam mortalite açısından anlamlı fark (fayda veya zarar) saptanmamış» Hennekens CH, Buring JE, Manson JE, et al. Lack of effect of longterm supplementation with beta carotene on the incidence of malignant neoplasms and cardiovascular disease. N Engl J Med 1996;334:

12 β-karoten 2 büyük negatif çalışma ATBC (α-tokoferol β-carotene Trial): Finlandiya, erkek, yaş, ağır sigara içicisi 5-8 yıl boyunca α-tokoferol (50mg/gün) veya β-karoten (20mg/gün) veya plasebo veya her ikisi birden β-karoten alanlarda (tek veya kombine) akciğer kanseri insidansında %18 anlamlı artış mortalitede de %8 anlamlı artış saptanmış The Alpha-Tocopherol, Beta Carotene Cancer Prevention Study Group. The effect of vitamin E and beta carotene on the incidence of lung cancer and other cancers in male smokers NEJM 1994;330:

13 β-karoten The Carotene and Retinol Efficacy Trial (CARET) Çokmerkezli, akciğer kanseri engelleme çalışması β-karoten (30mg/gün) + retinol (25000IU/gün) vs plasebo Sigara içicisi olan veya asbest çalışanlarında Ara değerlendirmede tedavi grubunda daha fazla akciğer kanseri geliştiği saptanmış. Destek verilen grupta akciğer kanseri insidansı %28, total mortalite %17 artmış Bu etki sadece aktif sigara içicilerinde saptanmış Omenn GS, Goodman GE, Thornquist MD, et al. Effects of a combination of beta carotene and vitamin A on lung cancer and cardiovascular disease. N Engl J Med 1996;334:

14 β-karoten ATBC ve CARET Sonuçlarına Göre, Akciğer kanseri riski yüksek olan kişilerde β-karoten takviyesi akciğer kanseri insidans ve mortalitesini arttırmakta β-karoten metaanalizi» Tanvetyanon T, Cancer 2008; 113(1): 1150

15 4 çalışma hasta Ortalama günlük βkaroten dozu mg/gün Sigara içenlerde akc kanseri riski anlamlı artmakta (OR 1.24) Sigara bırakmışlarda ciddi artış yok (OR 1.10) 47 multivitamin preparatı incelenmiş βkaroten %70 inde var Günlük 0.3 mg (ortanca) ( mg) dozunda Görme sağlığı ile ilişkili olan multivitaminlerde βkaroten miktarı daha yüksek (ortanca 3 mg)

16 β-karoten ve Tümörigenez Fizyolojik dozlardaki β-karoten sigara dumanı ile ekspoze olmuş dağ gelinciklerinde akciğer kanseri riskini artırmaz. Farmakolojik dozlara çıkıldığında yükselen doku β- karoten konsantrasyonu ile karsinogenez etkisi ortaya çıkmaktadır. β-karotenin oksidatif metabolitlerinin retinoid sinyalizasyonunu azaltarak tümörigenezi artırabileceği düşünülmektedir. Wang XD, Liu C, Bronson RT, et al. Retinoid signaling and activator protein-1 expression in ferrets given beta-carotene supplements and exposed to tobacco smoke. J Natl Cancer Inst 1999;91:60 66.

17 Vitamin E 8 doğal formu var, en önemlisi alfa-tokoferol 4 randomize çalışmada, vit E takviyesinin kanser insidansı ve mortalitesine veya tüm sebeplere bağlı mortaliteye etkisi saptanmadı Prostat kanseri insidansına etkisi çelişkili sonuçlar: ATBC çalışmasında prostat kanseri insidansında %32 azalma (uzun dönem izlemde bu etki kaybolmuş) SELECT çalışmasında uzun izlemde prostat kanseri riski artmış arası erkek (2X2 faktöryal dizayn) 7-12 yıl boyunca Vit E (400IU/g) vs Selenyum (200 mcg/g) vs Vit E + Selenyum vs plasebo (erken kesilmiş) 5,4 yıl izlemde hiçbir kolun kanser riskini azaltmadığı görülmüş. Vit E kolunda prostat ca (%17, p.06) ve selenyum kolunda tip 2 DM (p.13) insidansında anlamlı olmayan bir risk artışı izlenmiş. Kombinasyon kolunda bu risk artışı gözlenmemiş Lippman SM, Klein EA, Goodman PJ, et al. Effect of selenium and vitamin E on risk of prostate cancer and other cancers: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). JAMA2009;301: SELECT çalışması: bazal selenyum ölçümü (Kristal AR, J Natl Cancer Inst 2014) Bazal selenyum seviyesi yüksek ise selenyum takviyesi, yüksek gradlı prostat kanser gelişimi riski artmış Bazal selenyum seviyesi düşük ise vit E takviyesi, kanser gelişimi riskini arttırmış

18 Vitamin D Diğer sık kullanılan isimleri: kalsitriol, kalsidiol, kalsiferol, ergokalsiferol (vitamin D2), kolekalsiferol (vitamin D3), 1,25-D Bilimsel/Medikal isimler: 1,25 dihidrokskolekalsiferol, 25 hidrokskolekalsiferol, 1,25 dihidroksvitamin D Vitamin D somon, uskumru, tuna, ve sardalyada, balık krc yağlarında bulunur. Dana ciğeri, peynir ve yumurta sarısında az miktarda bulunur. ABD.de bazı besinlere (süt, portakal suyu, mısır gevreği gibi kahvaltılık) eklenmektedir. Vücut, vit D nin birkaç formunu depolar. Vitamin D3 ciltte yapılır. Vitamin D2 (kalsiferol) and D3 (kolekalsiferol) yiyeceklerden emilebilir. Krc, D2 ve D3 ü kalsidiole (=25 hidroksivitamin D =25 hidrokskolekalsiferol) çevirir. Ardından böbrekler kalsidiolü aktif kasitriole (=1,25 dihidroksivitamin D) çevirir. Kalsitriol, kemik mineralizasyonuna yardım eden kalsiyum ve fosforun barsaktan daha fazla emilmesini sağlar. Bu form kanda birkaç hafta durabilir.

19 Vitamin D (Kalsiferol) Garland ve Garland güneş ışığı ve vitamin D nin kolon kanser riskini azaltabileceğini hipotetize ettiler. O zamandan bu yana dolaşan 25-hidroksivitamin D [25(OH)D 3 ] düzeyleri ile kolorektal kanser riski arasındaki ters ilişkiyi destekleyen çalışmalar yapılmaktadır.» Garland CF, Garland FC. Do sunlight and vitamin D reduce the likelihood of colon cancer? Int J Epidemiol 1980;9(3):227.» Feskanich D, Ma J, Fuchs CS, et al. Plasma vitamin D metabolites and risk of colorectal cancer in women. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2004;13(9):1502.» Park SY, Murphy SP, Wilkens LR, et al. Calcium and vitamin D intake and risk of colorectal cancer: the Multiethnic Cohort Study. Am J Epidemiol 2007;165(7):784.

20 Vitamin D (Kalsiferol) Tanı öncesi serumları bulunan 5 vaka kontrollü çalışmayı içeren bir meta analizde serum 25(OH)D 3 seviyeleri 30nmol/L nin altında olanlarda, 82nmol/l ve üzerinde olanlara göre kolorektal kanser riskinde % 50 artış olduğu saptanmıştır Bu gözlemler kolon adenomlarındaki benzer bulgularla da desteklenmiştir» Gorham İD Garland CF, Garland Fc, et al. Optimal vitamin D status for colorectal cancer prevention: a quantitative meta analysis. Am J Prev Med 2007;32(3):210» Wei MY, Garland CF, Gorham ED, et al. Vitamin D and prevention of colorectal adenoma: a meta-analysis. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2008;17(11):2958.

21 Vitamin D (Kalsiferol) Vitamin D düzeyi kolorektal kanser prognozunu etkileyebilir KRK mortalitesi 25(OH)D 3 düzeyi 80nmol/l ve üzerinde olanlarda %72 daha düşük» Freedman DM, Looker AC, Chang SC, et al. Prospective study of serum vitamin D and cancer mortality in the United States. J Natl Cancer Inst 2007;99(21):1594. Veriler netleşmemiş olsa da yüksek plazma vitamin D seviyelerinin olması birkaç kanser için risk azalması sağlamakta (meme, prostat, pankreas).» Bertone-Johnson ER, Chen WY, Holick MF, et al. Plasme 25-hydroxyvitamin D and 1,25-dihydroxyvitamin D and risk of breast cancer. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2005;14(8):1991» McCullough ML, Rodriguez C, Diver WR, et al. Dairy, calcium, and vitamin D intake and postmenopausal breast cancer risk in the Cancer Prevention Study II Nutrition Cohort. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2005;14(12):2898.» Platz EA, Leitzmann MF, Hollis BW, et al. Plasma 1,25-dihydroxy- and 25- hydroxyvitamin D and subsequent risk of prostate cancer. Cancer Causes Control 2004;15(3):255.» Skinner HG, Michaud DS, Giovannucci E, et al. Vitamin D intake and the risk for pancreatic cancer in two cohort studies. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2006;15(9):1688.

22 Vitamin D (Kalsiferol) Vitamin D reseptörlerini 1,25(OH) 2 D ile aktive olması hücrede differansiyasyonu indükler, proliferasyon ve anjiogenezisi inhibe eder.» Giovannucci E. Epidemiology of vitamin D and colorectal cancer: casual or causal link? J Steroid Biochem Mol Biol 2010;121(1 2):349. Güneşten gelen UV Beta radyasyonu plazma vitamin D nin ana kaynağıdır. Destek tedavi olmadan diyet ile gelen vitamin D nin plazma seviyelerine olan etkisi çok azdır

23 Vitamin D (Kalsiferol) Yeterli plazma seviyesine ulaşılması için tüm vücudun en az 15 dak. parlak güneşe maruz kalınması gereklidir. Güneş kremleri vitamin D yapımını efektif olarak engellemektedir. Güneş maruziyetinin az olduğu bölgelerde yaşayanlar vitamin D desteğinden fayda görebilir. Önerilen günlük doz Amerika kılavuzu <70 yaşta 15mcg/g (=600 IU/g) 70 yaş üzeri 20 mcg/g (800/g) üst limit 100 (4000)/gün Örn; Calcimax D mg kals.karbonat+ 880 IU vitd3 Caldevit mg kas karbonat+ 400 IU vitd3 Dvit ampul IU vitd3

24 Vitamin D Eğer cilt güneşten yeterli UV ışını alırsa vit D yi yapabildiği için, d vitaminin vitamin yerine hormon gibi davrandığı kabul edilmektedir Bazı gözlemsel çalışmalar yüksek vitamin D düzeylerinin düşük meme kanseri insidansı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Tek başına vitamin D nin koruma amaçlı kullanıldığı prospektif randomize bir çalışma henüz yok» Chung M, Balk EM, Brendel M, et al. Vitamin D and Calcium: A Systematic Review of Health Outcomes. Evidence Report No (prepared by the Tufts Evidence-based Practice Center under Contract No. HHSA ). Rockville, MD:AHRQ;2009. AHRQ Publication No 09-E015.» IARC. Vitamin D and Cancer. IARC Working Group Reports. Vol. 5. Lyon, France: International Agency for research on Cancer; 2008.

25 Vitamin D ve Meme Kanseri Womens Health Initiative (WHI) (-) çalışma postmenopozal kadın 7 yıl boyunca 1000mg/g [Ca] + 400IU/g Dvit vs plasebo Birincil sonlanım: kalça kırığı İkincil sonlanım: invazif meme kanseri Meme kanseri riskinde anlamlı bir azalma görülmemiş Bazal 25(OH)D3 seviyeleri meme kans ile ilişkisiz bulunmuş Bu çalışma Ca+vitD alımı veya bazal Vit D seviyesinin meme kanseri insidansı ile ilişkisiz olduğunu saptamış» Chlebowski RT, Johnson KC, Kooperberg C, et al. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of breast cancer. J Natl Cancer Inst 2008;100:

26 Vitamin D ve Tüm Kanserler Çift kör, randomize, plasebo kontrollü/ (+) çalışma Ortalama 4 yıl süreyle Ca ( mg/g) + D vit (1100 IU/g) vs Ca vs plasebo 1179 sağlıklı >55 yaş postmenopozal kadın Birincil sonlanım: Kırık insidansı İkincil sonlanım: Kanser insidansı Ca + Dvit kolunda kanser sayısı anlamlı olarak daha az görülmüş (ilk 12 ayda belirgin) (%60 oranında risk azalması) hem tedavi hem de 25-OH vit D seviyesi kanser görülme riskinin bağımsız prediktörleri» Lappe JM, Travers-Gustafson D, Davies KM, Recker RR, Heaney RP. Vitamin D and calcium supplementation reduces cancer risk: results of a randomized trial. Am J Clin Nutr 2007;85: Boland ve Reid eleştiri yazmış; plasebo grubundaki kanser oranın yüksek olduğu ve kendi çalışmalarında izole kalsiyum kullanımıyla yararlı etki sağlanamamasının daha yaşlı, zayıf (BMI), düşük Vit D düzeyi olan ve daha düşük kalsiyum alan grup olduğunu belirtmiş (Reid IR, Am J Med 2006; 119: 777)

27 Kişisel vitamin takviye alımının analizi karıştırdığı görüşünden yola çıkılarak, Posthoc altgrup analizinde, Bazalde kalsiyum veya vit D takviyesi almayan kadınlarda (n: ) (%43) Vit D ve kalsiyum desteğinin tüm kanser ve meme ve invazif meme kanseri insidansında anlamlı azalma (%14-20) ve anlamsız KRK risk azalması (%17) sağladığı Kendi kendine kalsiyum veya vit D takviyesi alan kadınlarda bu yarar saptanmamış (HR )» Am J Clin Nutr 2011; 94: 1144

28 Yüksek serum 25(OH) vitd, daha düşük meme kanseri mortalitesi birliktelik gösterir (HR: 0.56) Tüm meme kanserli hastaların serum 25(OH) vitd seviyeleri normal seviyelere (30-80 ng/ml) seviyelere çıkarılmalıdır» Mohr SB, Anticancer Research 2014; 34:

29 Vit D nin (ve metabolitlerinin) kanser önleme hipotezi teorik bir modelle açıklanmakta: DINOMIT model Disjunction-Initiation-Natural Selection-Overgrowth-Metastasis- Involution-Transition Yüksek serum vit D sağlayarak, Tm.ün büyümesi bu safhalardan birinde duraklatılmakta E-cadherin upregülasyonu ile iyi differansiye durum sağlanmakta» Garland CF, Vit D for cancer prevention: global perspective Ann Epidemiol 2009; 19: 468 Öte yandan tam tersi de mümkün (Reverse Causation) Daha ciddi seyreden ve erken ölen meme kanserlilerde serum 25(OH)D azalmakta olabilir Vit D seviyesi hastalığın ciddiyetini gösteren bir biyobelirteç olabilir Tm.ler 25 (OH) vit D seviyesini azaltmazlar ve güneş ışığı alan bölgelerdeki ölüm oranları daha düşüktür (reverse causation aleyhine) Lappe çalışmasında 1000 IU vit D ile tüm kanser insidansında azalma gösterilmişti Daha yüksek dozlarda ( IU/g) benzer prospektif çalışmalara gereksinim var

30 Vit D ve Kanser VITAL çalışması (VIT D and omega-3 TriaL) Kanser ve Kardiovasküler hastalıklardan primer korunmada vit-d ve uzun zincirli balık omega-3 poliunsatüre yağ asiti replasmanını yeri. ***Hasta alımı sürmekte***

31 The VITAL trial Randomized trial of vitamin D3 to prevent worsening of musculoskeletal symptoms and fatigue in women with breast cancer starting adjuvant letrozole. Qamar J. Khan Bruce F. Kimler Pavan S. Reddy Priyanka Sharma Jennifer R. Klemp Carol J. Fabian The University of Kansas Medical Center Cancer Center of Kansas, Wichita KS

32 Vitamin D Optimal Levels Optimal level of serum 25-hydroxyvitamin D the best indicator of vitamin D stores unclear < 20 ng/ml is considered deficient for bone health 40 ng/ml optimal for musculoskeletal function Serum 25(OHD) levels (ng/ml) Deficient <20 Insufficient Sufficient >30 Preferred range Toxic >150 Bischoff-Ferrari AJCN 2006, Holick NEJM 2007

33 VITAL: VITamin D for Arthralgias from Letrozole 2 arm, randomized, double-blind, placebo-controlled KU (university) and CCK Wichita (community practice) Postmenopausal stage I-III breast cancer starting adjuvant Letrozole 25(OH)D levels 40 ng/ml or less 80 Stratification: Use of chemotherapy 80 Letrozole 2.5 mg daily Vit D3 30,000 IU weekly RDA of Ca + D 24 wks Letrozole 2.5 mg daily Matching placebo weekly RDA of Ca + D RDA = Recommended Daily Allowance All agents provided by the study

34 Conclusions Six months of vitamin D3, 30,000 IU/week Is safe in women starting an aromatase inhibitor for adjuvant treatment of breast cancer Is associated with less worsening of AI-related musculoskeletal symptoms Is associated with fewer overall adverse quality of life events

35 Vitamin C 150 ileri kanser hastası randomize kontrollü, çift kör yüksek doz vit C (10 gr/g) vs plasebo Yaş, cins, PS, primer tm bölgesi, grad, önceki KT benzer Sonuç: Negatif (semptom değişikliği, PS, iştah, kilo fark yok) Ortanca sağkalım 7 hf, tedavi anlamda yararı yok Creagan ET, N Engl J Med Sep 27;301(13): Failure of high-dose vitamin C (ascorbic acid) therapy to benefit patients with advanced cancer. A controlled trial. 100 hasta kemonaif minimal sempt.ik metastatik KRK yüksek doz vit C (10 gr/g) vs plasebo Sonuç: negatif yanıt yok, tedaviye dek geçen sürede fark yok, sağkalım yararı yok Moertel CG, N Engl J Med : High-dose vitamin C versus placebo in the treatment of patients with advanced cancer who have had no prior chemotherapy. A randomized double-blindcomparison. Sisp ilişkili nefro ve ototoksisite azaltmada vit C, E,selenyum etkisiz Weijl NIEur J Cancer. 2004;40:1713 Supplementation with antioxidant micronutrients and chemotherapy-induced toxicity in cancer patients treated with cisplatin-based chemotherapy: a randomised, double-blind, placebo-controlled study. Hollanda KT ilişkili semptomlarda (yorgunluk, kognitif fonksiyonlar) düzelme Carr AC, N Z Med J Jan 24;127(1388):66-70 Relief from cancer chemotherapy side effects with pharmacologic vitamin C.

36 SWOG221 çalışmasında anket (tanıda/6. ayda) (n: 1467) Zamanla vit C, E, B6, folik asit, kalsiyum alımı azalmış (sadece B6 artmış) %49 una doktor multivit/takviye alma demiş Tanıdan önce vit C kullanan ve doktoru takviye alma diyenler 5 kat daha fazla takviyeyi bırakmış Sonuç: destek ürünü kullanımı tedavi ilerledikçe azalmış» Zirpoli GR, Breast Cancer Res Treat. 2013;137:903Supplement use during an intergroup clinical trial for breast cancer (S0221) Department of Cancer Prevention and Control, Roswell Park Cancer Institute, USA.

37 Antioksidan kullanımı RT/KTnin yarattığı oksidatif strese (etkinliğe) olumlu/olumsuz etki? Kolorektal Kanser (olumsuz) hasta 20 randomize çalışma 12 beta karoten, 4 vit A, 8 vit C, 9 selenyum çalışması Önemli heterojeniteye rağmen antioksidan takviyesi (selenyum hariç) GIS kanseri oluşumunu engellemiyor ancak mortaliteyi arttırıyor (özellikle beta-karoten+vit A ve Vit E)» Bjelakovic G, Cochrane Database Syst Rev Antioxidant supplements for preventing gastrointestinal cancers Akciğer Kanseri (olumsuz) 136 evre IIIB/IV KHDAK KT (pakl/karbo) +/- yüksek doz antioksidan (vitc 6100 mg/g, vit E1050mg/g, 60 mg/g betakaroten) RR (%33 vs 37); 1 (%33 vs 39) ve 2 (%11 vs 15) yıllık sağkalım fark yok» Pathak AK J Am Coll Nutr :16 Chemotherapy alone vs. chemotherapy plus high dose multiple antioxidants in patients with advanced non small cell lung cancer Hindistan Meme Kanseri

38 Antioksidan kullanımı RT/KTnin yarattığı oksidatif strese (etkinliğe) olumlu/olumsuz etki? Meme Kanseri (kanıt az/birkaç olumlu çalışma) Meme kans tanısından sonraki ilk 6 ayda vit desteğinin etkisi yaş arası 4877 Çinli kadına anket usulü Sonuç: 4.1 yıllık izlemde antioksidan (vit C, E, multivit) kullanımı ile nüks %22, mortalite %18 azalmış (RT ile eşzamanlıda ise tam tersi durum)» Nechuta S, Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2011 Vitamin suppl use during br ca tx: a prospective cohort study arası tanı almış 2265 erken evre meme ca Tanıdan en az 2 yıl geçmiş (Life After Cancer Epidemiology LACE cohort) Tanıdan itibaren antioksidan takviye kullanımı oranı %83 Kullananlarda sık vit C (HR: 0.73) ve vit E (HR: 0.71)kullanımı nüksü azaltmış Vit E kullanımı tüm mortaliteyi azaltmış (HR: 0.76) Karotenoid ise tüm sebeplere (HR:1.75) ve meme kans bağlı (HR: 2.47) ölümleri arttırmış» Greenlee H, Cancer. 2012;118:2048 Antioxidant suppl use after br ca dx and mortality in LACE cohort, New York

39 Sonuçlar 2010 Amerikan Gıda Kılavuzu Besinlerin esas olarak yediğimiz gıdalardan gelmesi gerektiği Sağlıklı beslenmede sebze meyve, tahıl, yağsız veya azyağlı süt ürünleri ve deniz mahsülleri içeriğinin kardiyovasküler hastalık ve kanserin riskinin azalmasında yeterli olduğunu β-karoten takviyesi sigara içenlerde zararlı (akc ca riski) Vit E takviyesi kardiyovasküler hastalık, kanser ve mortalite üzerine etkisi yok, yarar yok ama altgruplarda risk artışı var Kanser tedavisi sırasında yaygın kullanılmasına karşın antioksidan vitamin takviye kullanımını destekleyen kanıtlar olgunlaşmamıştır Bundan sonra üzerine gidilmesi gerekenler Takviye başlangıçta eksikliği olanlarda etkin olabilir (ör: vit D çalışmaları) Hayat tarzı (ör:alkol-folik asit), genetik (ör: polimorfizim) kimlerin takviyeden fayda göreceğini belirleyebilir. İyi tasarlanmış randomize kontrollü çalışmalara gereksinim var

40 TEŞEKKÜRLER

41 Cilt // Malignite Topikal all-trans retinoik asit (ATRA) premalign cilt lezyonlarını (ör aktinik keratoz) düzeltmede anlamlı ve doz bağımlı bir etkiye sahiptir. 59 Kraemer ve arkadaşlarının 1988 de Xeroderma pigmentozum hastaları ile yaptıkları çalışmada (5 XP hastası ) 62 2 yıl 2mg/kg/g dozunda 13cRA sistemik olarak Terapi esnasındaki risk azalması %63 (p=0.019)

42 Cilt // Malignite 13cRA ile ciddi akut mukokutanöz toksisite (+) Koruyucu etki tedavi stoplanınca kaybolmuş Yıllık cilt kanseri gelişme oranı 8,5 kat artmış Bouwes ve ark. 30 tane renal transplant alıcısında plasebo kontrollü retionid acitretin (30mg/gün 6 ay boyunca) çalışması yapmış. 65 Retinoid grubunda yan etkiler sık ama orta düzeyde ve böbrek yan etkileri görülmemiş.

43 Cilt // Malignite Retinoid grubunda şunlarda anlamlı azalma; Premalign lezyonlarda (p=0.008), Cilt kanserli hasta sayısında (p=0.001), Toplam cilt kanseri sayısında (p=0.009) Cilt kanseri sayısı 9/19 vs 2/19 Ancak çalışma tamamlanınca retinoid kolundaki oran artarak plasebo grubuna denk olmuş.

44 Cilt // Malignite Acitretin ile ilgili 2 tane daha randomize çalışma Bir tanesinde cilt squamoz karsinom riski anlamlı azalmış. 66 Diğerinde aktinik keratoz anlamlı azalmış. 67

45 Cilt // Malignite Diğer faz 3, randomize çalışmalar: 1. Düşük doz 13cRA(10mg/gün) Daha önceden cilt kanseri geçirmiş olanlarda Retinol (2500IU/gün) veya 13cRA5-10mg/gün vs plasebo çalışması 69 Her iki çalışmada negatif(faydasız) saptanmış.

46 Cilt // Malignite Diğer faz 3, randomize çalışmalar: 3. Önceden aktinik keratoz saptananlarda yapılan retinol çalışması. 70 Retinol kolunda SCC de anlamlı azalma izlenmiş ancak bazal hücreliler için bu fark oluşmamış.

47 Cilt // Malignite Diğer faz 3, randomize çalışmalar: 4. Brewster ve ark. N=66, agresif cilt SCC 13cRA (1mg/kg/gün oral) + İFN-α(3x10 6 U SC haftada 3 kere) 6 ay vs tedavisiz kol. 71 Rekürense kadar geçen süre (TTR) veya 2. primer gelişme oranında değişiklik olmamış. Tedavi kolundaki %29 hastada doz azaltılmış.

48 Cilt // Malignite 5. Greenberg ve arkadaşları nın yaptığı randomize klinik çalışma 72 Önceden non-melanom cilt kanseri geçirmiş Hasta sayısı 1805 β-karoten 5mg/gün - 5 yıl verilmiş Non-melanom cilt kanseri gelişme oranı aynı.

49 Cilt // Malignite β-karoten kullanıp, eski sigara içicilerde yeni non-melanom cilt kanseri gelişme riski 1,44(%95CI,0,99-2,09) iken yeni sigara içicilerde bu oran 0,97 (%95CI,0,82-1,15) olarak bulundu. Başka bir çalışmada β-karoten 30 mg/gün bazal hücreli veya squamoz kanserleride azaltamamış. 73

50 Cilt // Malignite 7. Clark ve ark., 1312 non-melanoma cilt kanseri öyküsü olan hasta (1996) 200mcg/gün selenyum vs plasebo İkincil kanser riski azalmamış Ama akciğer, kolon ve prostat kanserini azalttığından total kanser mortalitesini azaltmış. 74

51 Cilt // Malignite Aynı calışmanın daha uzun takibi sonunda Total non-melanom ve squamoz hücreli cilt kanserlerinin insidansında anlamlı artış izlenmiş. 75

52 Mesane // Malignite Yüzeyel non-invaziv mesane tümörleri %40-90 tekrarlamaktadır. Bu konuda rezeksiyon sonrası kullanılan retinoid etretinate ile ilgili 3 tane randomize çalışma var. Bunların iki tanesinde düşük doz(25mg/gün) uzun süreli(>1yıl) etretinate kullanımı rekürrenslerin azaltılmasında anlamlı daha başarılı bulunmuş.

53 Mesane // Malignite Sabichi ve ark. dan, çok merkezli, faz 3 TUR yapılan kasa invaze olmayan, adj BCG almış veya almamış, mesane TCC liler. 78 4HPR (fenretinide)(200mg/gün-12ay) vs plasebo 137 hasta değerlendirilmiş. 1 yılın sonundaki rekürrens oranları benzer bulunmuş.(p=0,88)

54 Mesane // Malignite Başka bir çalışmada 65 TCC li hasta alınmış. 80 Sadece multivitamin(diyette izin verilen kadar vs 40,000IU retinol, 100mg pyridoksine, 2000mg ascorbik asit, 400U α-tokoferol, 90 mg çinko. 5 yıllık rekürrens normal diyet kolunda %91 iken mega doz kolunda %41 olarak bulunmuş (p=0,0014)

55 Serviks // Malignite En çok çalışma yapılan hastalıklardan biriside servikal displazilerdir. Randomize çalışmalar: 2 folik asit, 4 IFN, 4 β-karoten, 5 retinoid çalışması.

56 Serviks // Prekanseröz CIN2 ve CIN3 displazisi olan 301 hasta. 80 Topikal ATRA vs plasebo CIN2 si olan 141 hastanın ATRA grubunda daha fazla komplet remisyon elde edilmiş.(%43 vs %27, P=0,041) CIN3 lü olanlarda herhangi fark izlenmemiş. Lokal iritasyon dışında belirgin yan etki yok

57 Serviks // Prekanseröz Daha yeni olan çalışmaların sonuçlarıda negatif gelmiş. Topikal ATRA, oral fenretinide 81, 13cRA 82, 9cRA 83.

58 Serviks // Prekanseröz β-karoten çalışmalarına bakarsak İlki Hollandadan DeVet ve ark. Servikal displazisi olan kadınlara 3 ay süresince 10mg/gün β-karoten veya plasebo verilmiş. 3 ay sonunda regresyon veya progresyon açısından fark izlenmemiş. 84

59 Serviks // Prekanseröz Romney ve arkadaşları 85 Β-karoteni 30mg/gün den 9 ay vermiş. N=39 (vitamin grubu) N=30 (plasebo grubu) 9 ayın sonunda vitaminin faydası izlenmemiş

60 Serviks // Prekanseröz Avustralyadan Mackerras ve ark. 86 Servikal displazisi olan 141 hastaya β-karoten (30mg/gün) veya vitamin-c (500mg/gün) verilmiş. Herhangi bir etki izlenmemiş.

61 Özofagus/Mide // Prekanseröz Özellikle Çinde bazı bölgelerde mide/özofagus ca fazla vitamin düzeyleri ise düşük saptanmış 3 büyük çalışma Çinde yapılmış. İlk çalışma Munoz ve ark. tarafından 88 Yüksek riskli bir bölgede retinol, riboflavin ve çinko replasmanı yapılmış ancak 13,5 ayın sonunda premalign lezyon gelişim sıklığı veya displazi şiddetinde fark saptanmamış.

62 Özofagus/Mide // Malignite İkinci çalışmada Çin genel populasyonunda yaş arası, erkek ve kadın 4 çeşit kombinasyon kullanılmış Retinol + Çinko Riboflavin + Niasin Ascorbik Asit + Molybdenum Β-karoten + Selenyum + Vitamin E

63 Özofagus/Mide // Malignite 5 yılın sonunda Β-karoten + Selenyum + Vitamin E grubunda total kanser ölümlerinde %13, özofageal kanser ölümlerinde ise %4 lük azalma izlenmiş. Diğer gruplarda bu izlenmemiş. 10 yıllık sonuçlara göre de halen koruyucu etki devam etmekte (özellikle <55 yaş olan katılımcılarda) Ancak yeterli beslenen toplumdaki durum? Hangi madde sorumlu?

64 Özofagus/Mide // Malignite 3. Çin çalışması (Linixian şehrinden) özofageal displazili kişide Multivitamin/multimineral kompleksi + β- karoten (15mg) Takviye edilen grupta total kanser mortalitesinde %4, özofageal kanser mortalitesinde %16, özofageal/mide kardia kanser mortalitesinde %8 azalma

Radyasyon onkologları ne diyor?

Radyasyon onkologları ne diyor? Radyasyon onkologları ne diyor? Bu çalışmalar eski Yeni aletlerimiz var (IMRT, IGRT, Robotik RT) En sevdiğim robotik radyocerrahi Yakında Proton tedavisi ve MİRT gelecek Dozlar çok arttırıldı Bizim hasta

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Adjuvan Kemoterapi Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Rudolph Carl Virchow 13/10/1821-5/9/1902 Adjuvan Tedaviye İhtiyacı Olan Mide Kanserleri D1 veya D2, ama mutlaka

Detaylı

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

VİTAMİN D VE DİYABET. Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD VİTAMİN D VE DİYABET Prof.Dr. Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Nedenler VİTAMİN D EKSİKLİĞİ Sonuçlar Şizafreni- depresyon İlaçlar Steroid Rifampin Güneş

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

VİTAMİN D KİME? NE KADAR?

VİTAMİN D KİME? NE KADAR? VİTAMİN D KİME? NE KADAR? Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

Diyet Önerileri ve Etkisi

Diyet Önerileri ve Etkisi Akılcı Hipertansiyon Tedavisi Diyet Önerileri ve Etkisi Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç ç Hastalıkları Anabilim Dalı 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi, 24-26 Nisan

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

DİYABETİN VİTAMİNLERLE TEDAVİSİ. Dr. Esen Akbay Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD

DİYABETİN VİTAMİNLERLE TEDAVİSİ. Dr. Esen Akbay Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD DİYABETİN VİTAMİNLERLE TEDAVİSİ Dr. Esen Akbay Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD Vitaminler Normal metabolizmanın sürdürülebilmesi için esansiyel yapılar D

Detaylı

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 Kanser Taraması Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 2005 ve 2030'da KANSER *IARC 11 milyon Yeni Vaka 27 milyon 7 milyon Ölüm 17 milyon

Detaylı

Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?)

Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?) Metastatik Prostat Kanseri Tedavisinde Tartışmalı konular (Erken ve geç tedaviler, kombinasyon tedavileri ve optimal ne olmalı?) Dr. Deniz Tural Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

VİTAMİN D: GÜNCELLEME

VİTAMİN D: GÜNCELLEME VİTAMİN D: GÜNCELLEME Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih :11.09.2015 Kanser Vakaları ve Kanserden Ölüm Oranları Sayı :10 Hazırlayan H. Erkin SÜLEKLİ Katkıda Bulunanlar Saadet TURHAL Nurdan

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi

Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi Kronik Böbrek Hastalığında Kolekalsiferol ün Etkisi Taner Baştürk 1, Abdülkadir Ünsal 2 1Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği Serum Kalsidiol

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi?

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Dr. Deniz Tural Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Sunum Akışı Giriş Lokal ileri

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARDA VİTAMİN D NİN ROLÜ

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARDA VİTAMİN D NİN ROLÜ 16:32 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARDA VİTAMİN D NİN ROLÜ DOÇ. DR. KAĞAN GÜRKAN ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI AD Sunu anahatları 16:32 Vitamin D Genel bilgiler Vitamin

Detaylı

Vitamin D? Dr. Ali Ünlü. Türk Biyokimya Derneği 16 Mayıs 2012, Ankara

Vitamin D? Dr. Ali Ünlü. Türk Biyokimya Derneği 16 Mayıs 2012, Ankara Vitamin D? Dr. Ali Ünlü Türk Biyokimya Derneği 16 Mayıs 2012, Ankara Sunum Planı Vitamin D tarihçe Besin takviye ile ilgili çalışmalar D Vitamini ile ilgili laboratuar çalışmaları D Vitamini ile ilgili

Detaylı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 4 Nisan 2014 TESTOSTERON ETKĠSĠ PCa erken tanısı Şüpheli rektal muayene ve/veya

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı

Besin Gidaların Yararı ve Zararı Besin Gidaların Yararı ve Zararı Yiyip içtiklerinizin sağlığınızı nasıl etkilediğini, ömrünüzü uzatıp uzatmadığını ya da sizi yavaş yavaş öldürüp öldürmediğini merak ediyormusunuz. Yiyeceklerin eksi ve

Detaylı

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu

Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu Tarihte bugün (27 Eylül) 1908: İlk Ford T Modeli üretildi; 1998: Google kuruldu VİTAMİNLER 100 YIL ÖNCESİNE KADAR BİLİNMEZDİ Vitaminler vücudun sağlıklı kalması için çok az miktarlarda gerekli olan organik

Detaylı

HASTALARIN SIK SORDUKLARI SORULAR BESLENME VE KANSER

HASTALARIN SIK SORDUKLARI SORULAR BESLENME VE KANSER HASTALARIN SIK SORDUKLARI SORULAR BESLENME VE KANSER Doç. Dr. Bülent KARAGÖZ GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Tıbbi Onkoloji Servisi Beslenme ve Kanser Beslenme Kansere hastasında beslenme Morbidite Yan

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı?

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Vitaminler, vücudumuzdaki birçok metabolik olayın gerçekleşmesinde önemli görevleri olan maddelerdir. Vücudumuz vitaminleri kendisi yapamadığından gıdalarla almak

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDEN KORUNMADA BESLENMENİN ÖNEMİ. Doç.Dr. Şule POTUROĞLU Gastroenteroloji 24.02.2014 / Hasta Okulu

SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDEN KORUNMADA BESLENMENİN ÖNEMİ. Doç.Dr. Şule POTUROĞLU Gastroenteroloji 24.02.2014 / Hasta Okulu SİNDİRİM SİSTEMİ KANSERLERİNDEN KORUNMADA BESLENMENİN ÖNEMİ Doç.Dr. Şule POTUROĞLU Gastroenteroloji 24.02.2014 / Hasta Okulu KANSER Genetik kod Anormal hücrelerin hızla kontrolsüz çoğalarak sınırları aşması

Detaylı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Akılcı ilaç kullanımı Kanıta dayalı tıp Metaanaliz RCTs Centre for Evidence-Based

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malignite ve Transplantasyon Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Sunum Planı -Pretransplant malignitesi olan alıcı -Pretransplant malignitesi olan donör -Posttransplant de

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir PSA nın tarihsel süreci ve klinik kullanımı 1. Tarama / Erken Tanı 2. Gelecekteki Kanseri öngörme 3. Evreleme T evresi N evresi M evresi

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF )

Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF ) Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF ) Neyran Kertmen, Sercan Aksoy, Mustafa Cengiz, Gözde Yazıcı, Özge Keskin, Taner Babacan,

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Akılcı Vitamin ve Mineral Kullanımı. Prof. Dr. Fatoş TANZER Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı

Akılcı Vitamin ve Mineral Kullanımı. Prof. Dr. Fatoş TANZER Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı Akılcı Vitamin ve Mineral Kullanımı Prof. Dr. Fatoş TANZER Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı Beslenme Bir Hapmıdır? Günlük tüketebileceğiniz meyve ve sebzeleri

Detaylı

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK

KOLOREKTAL KANSER. Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK KOLOREKTAL KANSER Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK Tanım En sık görülen 3.kanser Kanserden ölümlerde 2.sırada 80-90 milyon insan risk altında Gelişiminde iminde Genetik Değişiklikler iklikler Normal Kolon Hiperproliferatif

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU Kolorektal kanseri engellemek için benimseyeceğiniz yaşam biçimi kalbinize yardım etmek için benimsemeniz gereken yaşam biçimiyle birebir örtüşüyor. Yani bir yandan

Detaylı

Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem

Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem Radikal Prostatektomi Sonrası Yüksek Riskli Grupta RT: Erken mi Geç mi? Dr Şefik İğdem Günün Menüsü 1. Adjuvan Radyoterapi Rasyonel/Kanıt Kimin için? Doz? Toksisite Androjen Deprivasyonu 2.Kurtarma Radyoterapisi

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi. Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA

Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi. Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA Hormona Dirençli Prostat Kanserinin Tedavisi Dr.Talha MÜEZZİNOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Üroloji AD. MANİSA Tanı PCa Metastatik hastalık Lokal İleri hastalık Lokalize hastalık RRP RT Hormona terapi Antiandrojen

Detaylı

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi METASTATİK MALİGN MELANOM Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 49 yaşında erkek hasta Özgeçmiş:özellik yok Soygeçmiş:özellik

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ

Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Kronik Böbrek Hastası Ne Kadar Su/Sıvı Tüketmeli? Dr. Rengin ELSÜRER AFŞARŞ Hipertansiyon i Diyabet Nefrotoksinler Kilo kontrolü Su/sıvı tüketimi Clin J Am Soc Nephrol. 6: 2558-2560, 2011. Doktorum bana

Detaylı

YAŞLILIK VE KANSER. Kanser Nedir?

YAŞLILIK VE KANSER. Kanser Nedir? YAŞLILIK VE KANSER ------------------------------------------------ Doç Dr M Mahir ÖZMEN Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Genel Cerrahi Kliniği-ANKARA -----------------------------------------------

Detaylı

LOKOREJYONAL REKÜREN ve UZAK METASTAZ SONRASI SİSTEMİK TEDAVİ Dr.Mehmet Aliustaoğlu Lokal nüks: Aynı taraf göğüs duvarında hastalığın görülmesi Bölgesel nüks: Genellikle aksiler veya supraklivikular ve

Detaylı

her hakki saklidir onderyaman.com

her hakki saklidir onderyaman.com PROSTAT SAĞLIĞI Bilindiği gibi prostat kanseri sıklığı yaşla birlikte artan ve erkeklerde ikinci sıklıkta görülen kanserdir. Kırklı yaşlarda çok nadir olsa da görülür, 50 yaşından itibaren insidansı artar.

Detaylı

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur?

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur? Yaşamımız boyunca mükemmel işleyişine akıl sır erdiremediğimiz vücudumuz belli bir yaştan sonra ihanet eder ve toksit maddeler, cildin kolejen tabakasını tahrip eden serbest radikaller ve karbon monoksit

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Prof. Dr. Hakan Bozcuk Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Antalya Plan } KHDAK da kemoterapinin lokal tedavilere

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

D vitamini Güneş Işınları, UVB ve Kanser

D vitamini Güneş Işınları, UVB ve Kanser D vitamini Güneş Işınları, UVB ve Kanser Doç. Dr. Murat Gültekin, Uzm. Dr. Ezgi Hacikamiloglu Giriş D vitamini yağda çözünen bir hormon öncülü olup sağlık üzerinde kanserden korunma da dahil pek çok olumlu

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Conjugated Linoleic Acid

Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid (CLA) GENEL BAKIŞ Konjuge linoleik l ik asit bir omega-6 esansiyel yağğ asidi olan linoleik asit (LA) in 28 geometrik ve pozisyonel izomerlerini kapsar.

Detaylı

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013

İBH da osteoporoz. Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 İBH da osteoporoz Dr. Ahmet TEZEL Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İBH Okulu Mayıs 2013 WHO a göre osteoporoz «Osteoporoz; azalmış kemik kitlesi, kemik dokusunun mikroçatısında bozulma, kemik frajilitesinde

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar...

Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Kuru mey Bütünüyle doğal, tadıyla özel atıştırmalıklar... Completely natural, specially tasty snacks... Kurutulmuş yeşil elma dilimleri / Dried green apple slices Kurutulmuş portakal dilimleri / Dried

Detaylı

Tartışma. Dr.Ali Arıcan

Tartışma. Dr.Ali Arıcan MİDE KANSERİNDE P53 EKSPRESYONUNUN PROGNOSTİK ÖNEMİ: META-ANALİZ Tartışma Dr.Ali Arıcan 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 22.Mart.2014 Antalya Mide Kanserinde P53 Ekspresyonunun Prognostik Önemi: Meta-analiz

Detaylı

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

Meme koruyucu cerrahi sonrası daima RT gereklidir. Dr. Ferah Yıldız Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi A.D.

Meme koruyucu cerrahi sonrası daima RT gereklidir. Dr. Ferah Yıldız Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Meme koruyucu cerrahi sonrası daima RT gereklidir Dr. Ferah Yıldız Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Meme kanseri Halsted teorisi, 1907 Lokal hst Bölgesel yayılım Uzak met

Detaylı

Kanser oluşumunda diyetin rolü yaklaşık % 30-35 olarak bildirilmektedir.

Kanser oluşumunda diyetin rolü yaklaşık % 30-35 olarak bildirilmektedir. Kanser oluşumunda diyetin rolü yaklaşık % 30-35 olarak bildirilmektedir. Bu nedenle özellikle tanı sonrası hastalarda beslenme düzeninde değişiklik yapma çabaları oluşmaktadır. Kanserle mücadelede güçlü

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Evre III KHDAK nde Radyoterapi

Evre III KHDAK nde Radyoterapi Evre III KHDAK nde Radyoterapi Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. 20. UKK, 2013, Antalya Evre III Alt Grupları IIIA 0 : N2 tutulumu yok (T3N1, T4N0-1) IIIA 1 : Rezeksiyon spesimeninde

Detaylı

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SAĞLIĞIN DENGESİ 5 Gıda Grubu Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SÜGAV Yayın No: 05/2011 Sağlığın Dengesi Yeterli ve dengeli beslenebilmek

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler Prof. Dr. Sadık Akşit Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı, İzmir II. Ulusal Sosyal Pediatri Kongresi, 7-11 Kasım 2012, İstanbul

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Kısa Kitaplar, Sunumlar.. Almanların yemek kitabı Amerikalıların tarihi Onkologların

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD KBY PREVALANSI Dünyada SDBY Prevalans ve Prevalans İnsidansı İnsidans USRDS 2009 Önümüzdeki

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin

Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi. Dr. Meltem Serin Küçük Hücreli Akciğer Kanserlerinde Radyoterapi Dr. Meltem Serin Sınırlı hastalıkta radyoterapi Yaygın hastalıkta radyoterapi Sınırlı hastalıkta radyoterapi Torakal radyoterapide tartışmalı konular Proflaktik

Detaylı

Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler

Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler Rekürren/Metastatik Baş Boyun Kanserleri Tedavisinde Son Gelişmeler Dr. Mustafa Özdoğan Medstar Antalya Hastanesi Tıbbi Onkoloji 60 yaşında, erkek, inşaat işçisi, VAKA 60 paket/yıl sigara öyküsü, İlk başvuru:

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Genelde hepsi kalıtsal ve otozomal resesifir

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı