HADÎSLERİN ÖĞRETİLMESİNDE ÇİZGİLERDEN YARARLANMA: KIRK HADÎS KIRK ÇİZGİ 1 ÖRNEĞİ * ÖZET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HADÎSLERİN ÖĞRETİLMESİNDE ÇİZGİLERDEN YARARLANMA: KIRK HADÎS KIRK ÇİZGİ 1 ÖRNEĞİ * ÖZET"

Transkript

1 - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, p , ANKARA-TURKEY HADÎSLERİN ÖĞRETİLMESİNDE ÇİZGİLERDEN YARARLANMA: KIRK HADÎS KIRK ÇİZGİ 1 ÖRNEĞİ * Mustafa IŞIK ** ÖZET Hadîs Tarihi sürecinde, hadîslerin öğretilmesini sağlamaya yönelik bazı ilimler doğmuştur. Garîbu l-hadîs, Fıkhu l-hadîs, Muhtelifu l- Hadîs, Esbâbu Vurûdi l-hadîs gibi. Biz dijital kuşak olarak adlandırılan genç nesillere hadîs öğretmede çizgiler kullanabiliriz. Dijital kuşaklar, okuyarak öğrenemez çünkü bunlar daha çok görsel öğrenmektedirler. Bunlar twitter kuşağı olup kapasiteleri140 karakterlik kısa mesajlardır. 2 Onlar okuyarak değil seyrederek (görsel okuyarak) öğrenmektedirler. Bu nedenle, görsel yöntemlerle bu nesile ulaşmamız gerekir. Sonuç olarak, bu hadîs öğretimde çizgileri kullanmak bir avantajdır. Çizgilerin kullanımı 2000'li yıllarda Eğitim Bakanlığı Müfredatı na dâhil edilmiştir. Çizgiler ağırlıklı olarak, fizik, tarih, coğrafya vb. derslerin öğretiminde, orta öğretim müfredatında kullanılmaktadır. Çizgilerin eğitime uygulanması konusunda bazı üniversitelerde, yüksek lisans programlarında tezler hazırlanmıştır. 'Görsel okuryazarlık' muhatapları olan genç nesiller, tarih, coğrafya, fizik gibi derslerde, görsel okumadan yararlanmaktadırlar. Soyut kavramların öğrenilmeye başlandığı 13 yaş ve sonrasında lise müfredatına hadîslerin görsel okunmasını öğretime dâhil etmek gerekir. Çağdaş çizgi sanatçısı Hasan Aycın, 2005 yılında Kırk Hadîs Kırk Çizgi albümünü yayınlamıştır. Bu albüm, böyle bir çalışmanın somut bir örneğidir. Bu yazıda, hadîslerin daha iyi anlaşılması ve ifade edilmesi için onun bu albümünü inceleyeceğiz. Anahtar Kelimeler: Hadîs, öğretim, çizgiler, görsel okuma. 1 H. Aycın, Kırk Hadis Kırk Çizgi, İstanbul, * Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir. ** Yrd. Doç. Dr. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, El-mek: 2 (erişim tarihi: on April 24, 2014).

2 1120 Mustafa IŞIK USING OF DRAWINGS IN TEACHING OF HADITH: SIMPLE OF THE FORTY HADIHT AND FORTY DRAWINGS ABSRACT In the past, some methods were used for teaching of hadith; Garîbu l-hadith, Fıkhu l-hadith, Muhtelifu l-hadith, Esbâbu Vurûdi l- Hadith. But, now we can use drawings for teaching of hadith to the young generation who are called digital natives. Because digital natives are more of visual learners and cannot learn by reading. It is a twitter generation with max 140 character capacity. 3 Therefore, we must reach this generation through visual methods since they just watch, not read. As a result, it is an advantage to use drawings for teaching of Hadith. The use of drawings is included into the curriculum of Ministry of Education in 2000s. The young generations who are the interlocutors of visual reading benefit from visual literacy in lessons such as history, geography, physics. In some universities, some master programs were established to teach the use of drawings in education. Drawings are heavily used in teaching of physics, history, geography etc in the curriculum of secondary education. Since understanding of the subjective things start at thirteen years of age, it is best to include teaching of hadiths in the high school curriculum. Contemporary drawing artist Hasan Aycın drew forty hadith and forty lines & drawings in This album is a concrete example of such a study. In this article, we will examine his album for the better understanding and expressing of the hadith. Key Words: Hadith, teaching, drawings, visual reading. Amaç Sünnet i bir dünya görüşü haline getirmenin sadece hadîs ilmi tarafından ve sadece klasik hadîs kültürüne dayanarak yerine getirilebilecek bir iş olmadığı; sünnetin kapsadığı alanlarla ilgili çağdaş disiplinler ile hadîs ilmi arasında ortaklaşa çalışmaların başlatılması gerektiği dillendirilmektedir. 4 Buna sanatı da eklemek mümkündür. Dijital teknolojide görülen dev gelişmeler, pek çok konuda görselliği öne geçirmektedir. Günümüz dünyasında öğrenci görsel bilgi ile günlük yaşantısında, televizyon, bilgisayar, cep telefonu ve tablet gibi teknolojik ürünlerle sürekli karşı karşıya gelmektedir. Öğrencilerin bu 3 (erişim tarihi: on April 24, 2014). 4 M. H. Kırbaşoğlu, İslâm Düşüncesinde Sünnet, Ankara, 1993, s ; M. Görmez, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu, Ankara, 2000, s. 200; İ.H. Ünal, Hadîs, 2003, Ankara, s. 86.

3 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1121 gördükleri görselleri anlamlı bir şekilde yorumlayıp, bunları eleştirebilmesi ve bunlardan anlamlı bir bütün oluşturabilmesi oldukça önemlidir. Bu yüzyılda okuryazar olmak, sadece okuma yazmayı bilmek değil; görsellerin de okunup, yorumlanmasını gerektirmektedir. Dijital teknoloji ürünlerinin çocukların elinde oyuncak haline geldiği bir süreçte görsellikten yararlanma yollarını ihmal etmek doğru olmaz gibi görülmektedir. Beş yaşından itibaren, bir günde birçok görsel mesajla karşılaşan çocuğa her görsel öğe bir mesaj vermektedir. Dinin konusu daha çok soyut kavramlar olduğu için bu konuda, yaş dilimi önemlidir. Zaten bu çalışma, soyutun kavranmaya başladığı on üç yaş ve yukarısını hedef kitle görmek düşüncesindedir. Hadîs anabilim dalı özelinde konuyu ele alan araştırmamız, resmî müfredat programında III+4 kuşağında gündeme gelmektedir. Bu yüzden soyutun somutlaştırılmasında ortaya çıkacak soyutu kavrama yaşı, sorun teşkil etmeyecektir. Aslında görsellik yeni bir şey değildir ancak teknolojik imkânlarının sunduğu ekonomik ve yaygın araçlar görselliği yaygın hale getirmiştir. Geçmişte hüsnü hat levhalarının -hadîs özelindegerçekleştirdiği görsel işlevi günümüz imkânlarıyla daha geniş alanlara yaymak mümkündür. Metnin ilerleyen bölümlerinde temas edileceği üzere, 2000 li yıllar sonrasında, çizgi sanatının eğitim/öğretimde kullanılmasına ilişkin akademik düzeyde yoğun çalışmalar yapıldığı görülmektedir. 5 Bu çalışmaların özelde hadîs öğretimine uyarlanması için ne yapabiliriz? Başlangıçta bu soruya cevap olarak, çağdaş çizer Hasan Aycın ın yaptığı Kırk Hadîs Kırk Çizgi çalışmasının bu tip bir gayretin somut bir örneği olduğu söylenebilir. Araç Karikatür olgusu, 2000 li yıllarda Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Programı na girmiş; 6 karikatürün eğitim/öğretimde kullanılması konusunda üniversitelerde tezler yapılmıştır. Kaynaklarda görüleceği üzere, Milli Eğitim Bakanlığı nca periyodik olarak yayınlanan Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, Şubat-2007 sayısını Eğitimde Karikatür Olgusu na ayrılmıştır. Bu girişimin bir anlamı olduğunu düşünüyor ve mevcut verilerden yararlanmak istiyoruz. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi verilerine baktığımızda, 2000 li yıllarda bu konuda yapılmış pek çok tez olduğunu görüyoruz. 7 Karikatür, görsel çizgi olduğundan görsel 5 Araştırmamız sırasında kullandığımız veya işaret ettiğimiz kaynakların ötesinde https://tez.yok.gov.tr/ulusaltezmerkezi/search, (erişim tarihi: ) linkine bakıldığında sanat, karikatür, görsel okuma anahtar kelimeleriyle girildiği zaman bu çalışmalar görülecektir. 6 Komisyon, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Ankara, 2011, s. 41, 47; Ayrıca bkz. P. Bayhan-İ. Artan, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, İstanbul, 2004, s. 97; Komisyon, İlköğretim Türkçe Dersi ( sınıflar) Öğretim Programı, Ankara, 2006, s. 29, 35, 56, 286; H. Topuz, İletişimde Karikatür ve Toplum, Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, Ankara, 2007, cild: 7, sayı: 8, s Mesela, S. Avşar, Tarih Öğretiminde Karikatür İmgesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Ankara, 2007; E. Durualp, İlköğretimde Sosyal Bilgiler Öğretiminde Karikatür Kullanımı, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Ankara, 2006; B. Durmaz, Yapılandırıcı Fen Öğretiminde Kavram Karikatürlerinin Öğrencilerin Başarısı ve Duyuşsal Özelliklerine Etkisi: Muğla İli Merkez İlçe Örneği, (basılmamış yüksek lisans tezi), Muğla Üniversitesi FBE, Muğla, Haziran 2007; Ö. Üstün, Ortaöğretim Üçüncü Sınıfta Türk Dili ve Edebiyatı Dersinde Karikatür Kullanımının Yazılı Anlatım Öğretimine Etkisi, Çanakkale On sekiz Mart Üniversitesi SBE (basılmamış yüksek lisans tezi), Çanakkale, 2007; I. Özalp, Karikatür Tekniğinin Fen ve Çevre Eğitimde Kullanılabilirliği Üzerine Bir Araştırma, Celal Bayar Üniversitesi FBE. (basılmamış yüksek lisans tezi), Manisa, 2006; S. A. Coşkun, Fen Bilgisi Öğretiminde Karikatür Kullanımının Başarı, Motivasyon ve Tutumlar Üzerine Etkisi,: Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış Yüksek Lisans tezi), Isparta, 2009; N. Akyıldız, Coğrafya Öğretiminde Karikatür Materyali Kullanımının Öğrenci Başarısına Etkisi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi) 2010; G. Alkan, Sosyal Bilgiler Öğretiminde Kavram Karikatürlerinin Öğrenci Başarısına Etkisi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Niğde, 2010.

4 1122 Mustafa IŞIK okuma kavramıyla ilgilidir. Girişte kısa bilgi vereceğimiz. görsel okuma kavramı da karikatür ve teknolojik gelişmelerin görsel ağırlıklı olması nedeniyle, son yıllarda daha çok dillendirilmektedir. Kırk Çizgi Kırk Hadîs örneği, bir çocuk dergisi tarafından, hedef kitle 9-13 yaş arası çocuklar seçilip her sayıda bir çizgi hadîs olarak yayınlanmıştır. Soyutu kavrama sorunu olan çocuklar için henüz erken olan bu girişim; herkese, albüm şeklinde sunulmuştur. Kısa sürede birçok baskı yapan ve İngilizce, Arnavutça ve Gürcü dillerine çevrilen bu albüm, çizginin evrenselliğini hadîsin evrenselliği ile birleşerek Müslümanların hizmetine girmiştir. Bu makalede, hadîslerin daha iyi öğretilmesi bağlamında karikatür sanatından yararlanma yani görsel okuma hususunda Kırk Hadîs Kırk Çizgi çalışmasında yer alan bazı hadîslerin incelenmesi amaçlanmıştır. Giriş Hadîs Metodolojisi Rivâyetu l-hadîs ve Dirâyetu l-hadîs olmak üzere ikiye ayrılır. Dirâyetu l-hadîs daha çok hadîsin metin kısmıyla ilgilenir. 8 Hadîs metninin daha iyi anlatılması için geliştirilmiş ilimler bu kategori içindedir. Genel olarak hadîsleri daha iyi anlatmakla ilgili geleneksel hadîs ilimleri 9 hakkında kısaca bilgi verecek olursak; 1-Garîbu l-hadîs, hadîs metninde bulunan ve herkes tarafın bilinemeyecek olan kapalı lafzın açıklanmasıdır. 10 Hadîste bilinmeyen kelimeler şeklinde hazırlanmış bir sözlük konumundadır. 2-Fıkhu l-hadîs, Hz. Peygamberin hadîsi söylemedeki amacını iyi kavramaktır. 11 Fıkhî mezheplerin doğuşunu hazırlayan nedenler büyük ölçüde fıkhu l-hadîse dayanır. 12 Mezhepler daha çok ahkâm hadîsleriyle ilgilenir fakat fıkhu l-hadîs, bütün hadîsler için geçerlidir. Hadîsi, hadîste Hz. Peygamber in ne demek istediğini anlayabilmek çok önemlidir. Kimi ayetlerde olduğu gibi bazı hadîs metinlerini anlama farkı dinde itikadî ve fıkhî mezheplerin doğmasına sebep olmuştur. Metni bilmekten çok anlamak önemli olduğundan; Hadîsin kabulünde tercih söz konusu olduğunda, fakîh râvinin rivayetini tercih, Hanefi mezhebinin temel görüşüdür Muhtelefu l-hadîs, ilk bakışta çelişiyor gözüken fakat incelendiğinde öyle olmadığı anlaşılan hadîslerle uğraşan ilme denir Esbâbu Vurûdi l-hadîs, Hadîslerin söyleniş sebeplerinin açıklanmasıdır. 15 Sözün neden, nerede ve niçin söylendiği bilindiğinde anlaşılması daha kolay olur. Konuyla ilgili olarak Suyûtî ve 8 N. Itr, Menhecu n-nakdi l-hadîs, Dımaşk, 1985, s. 30, Burada geleneksel klasik hadis ilimlerinin hepsini değil; anlamayı hedef alan bazı ilimleri zikrediyoruz. 10 Hâkim Nisâbûrî, Marifetu Ulûmi l-hadis, haz. H. Mu zam, Beyrut, t.y. s. 88; İbn Salâh, Ulûmu l-hadis, thk. N. Itr, Medine, 1966, s. 245; Itr, s. 332; Literatür hakkında geniş bilgi için bkz. M. Kettanî, Hadis Literatürü, çev. Y. Özbek, İstanbul, 1994, s ; Garîbu l-hadis hakkında geniş bilgi için bkz. Görmez, s Hâkim, Marife, s. 63; Ünal, Hadîs, s. 83; Fıkhu l-hadîs hakkında geniş bilgi için bkz. Görmez, s ; Ö. Özpınar, Hz. Peygamber ve Hadislerini Anlamak, İstanbul, 2012, (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) 12 M. Avvame, Eseru l-hadisi ş-şerif fi İhtilafi l-eimmeti l-fukaha, Medine, 1988; Bu eser Türkçeye çevrilmiştir. İmamların Fıkhî İhtilaflarında Hadislerin Rolü, Çev. M.H. Kırbaşoğlu, İstanbul, (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) 13 İ.H. Ünal, İmam Ebu Hanife nin Hadis Anlayışı ve Hanefi Mezhebinin Hadis Metodu, Ankara, 1994, s İbn Kuteybe, Te vil-i Muhtelefi l-hadîs, Beyrut, 1973 (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) İbn Salâh, s. 257; Itr, s. 337; İ. L. Çakan, Hadislerde Görülen İhtilaflar ve Çözüm Yolları, İstanbul, 1982 (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) Literatür hakkında geniş bilgi için bkz. Kettanî, s

5 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1123 İbn Hamza nın eserleri vardır. 16 Bu iki eserden yararlanılarak Türkçe yazılan Hadîsler ve Ortaya Çıkış Sebepleri 17 adlı eser, doğrudan Türk okuyucusuna hitap etmektedir. Temel İslâm bilimleri içinde hadîs ilmi müstakil bir ilim olsa da tefsir, fıkıh, kelâm gibi bilimlerden bağımsız değildir. Sünnetin, hadîs ilminin tekelinde olması da söz konusu değildir. 18 Nitekim Hadîs ve sünneti anlamak için, yeni bir metodoloji arayışı içinde olan bilginler, sosyal bilimlerden istifâde edilmesi gerektiğini önemle vurgulamışlardır. 19 Hadîs ilminde sosyal bilimlerden ve sanat türlerinden yararlanma fikri çağımızda daha fazla dillendirilmekte; disiplinler arası bir çalışmaya gidilmesi zorunlu görülmektedir. 20 Hadîslerin daha iyi anlatılması konusunda, ilgisi ölçeğinde, sanat dallarından da yararlanmak gerekir. Geçmişte hüsnü hat sanatı bağlamında âyet ve hadîsler mimarî eserlerin uygun mekânları alt yapı kabul edilerek yazılmıştır. Kitap sayfaları levha gibi kullanılarak zamanın albümleri oluşturulmuştur. Yazının görsel sanata dönüştürüldüğü bu levhalar seyredilmiştir. Çünkü kendisi meşhur bir hattat olan Kazasker İzzet Efendi (ö.1876) Hüsn-ü hattı okumak, lâleyi koklamak gibidir 21 demiştir. Karikatür görsel bir sanat olmakla birlikte mesaj verme konusunda yazıya benzemektedir. Karikatür, diğer sanatlar içinde aldığı yeri bir şekille hatırlatmak isteriz. Aşağıdaki şekilde görüleceği üzere sanat, ayrıntılı bir gruplandırma ile algısal, kavramsal, algısal ve kavramsal olmak üzere üç kategoriye ayrılmaktadır. Algısal sanat ise görsel, işitsel, görsel ve işitsel olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Hat sanatı görselin iki boyutlu kısmına girmektedir. Karikatür ise, algısal-kavramsal bölümün görsel-kavramsal kısmında görüntü sanatları dalında yer almaktadır. 22 Bu manada, ele aldığımız çizgilere anlamın görseli ya da kavramsal karikatür diyebiliriz. Edebiyat içinde şiir kavramsal-yazılı sanat dallarından biridir. Hz. Peygamber, şiirle kendisine saldırana, şâir Hassan b. Sabit i (ö.60/680) övüp özendirmek ve dua etmek suretiyle, şiirle karşılık verdirmiştir. Hassân, Hz. Peygamberi, ashabını ve İslâm dinini müşriklerin hicivlerine karşı şiirleriyle savunduğu için şairu n-nebî unvanıyla tanınmıştır. 23 O na şiirle saldıran kişi, kendini yine şiirle affettirmiş; bu olaydan Kasîde-i Bürde 24 gibi bir şaheser doğmuştur. 15 Itr, s C. Suyutî, Esbâbu Vurûdi l-hadis =el-lum a fî Esbâbi l-hadis, (thk. Yahya, İ. A.) Beyrut, 1984, (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) İbn Hamza Hüseynî, el-beyan ve t-ta rif fi Esbâb-ı Vürudi l- Hadîs, Beyrut, 1982 (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) 17 S. Cihan, Hadisler ve Ortaya Çıkış Sebepleri, Ankara, 2008 (Kitabın tamamı bu konuyla ilgili olduğundan sayfa numarası verilmemiştir.) 18 Kırbaşoğlu, s Görmez, s. 200; Ayrıca bk. Kırbaşoğlu, s Bkz. N. Yatkın, Hadisi Anlamada Yöntem, İstanbul. 2013, s M. Z. Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, MEB. İstanbul, 1993, II/ Erişim tarihi: (Bkz. Şekil:1) 23 Bkz. Elmalı, E., Hassân b. Sâbit, DİA, İstanbul, 1997, XVI/ Kâ b b. Züheyr'in (ö.24/645) Hz. Peygamber'e sunduğu ünlü kasidesi için bkz. K. Demirayak, Kasidetü l-bürde, DİA, İstanbul, 1995, 24/

6 1124 Mustafa IŞIK Şekil 1 Hüsnü hat algısal-görsel-çift boyutlu bir sanat olması hasebiyle, geçmişte bu sanattan yararlanılmış; hadîs metinleri kitabelere, mabed duvarlarına, levhalara, kitaplara sanatkârane bir şekilde yazılmıştır. 25 Böylece bu hadîs metinleri estetik, okuma ve anlama bakımından gündemde kalmış; mesaj vermişlerdir. Bu metinlerin sanatkârane bir şekilde insanlara sunulmasının faydaları olmuştur. Ancak hadîste çizgi sanatından yararlanma fikri yeni bir düşüncedir; bu yüzden bazı tepki ve direnişleri beraberinde getirecektir. Bunu normal karşılıyor ve görsel okuma becerisi ders müfredatına konulan kuşakların şu anda üniversitede okuduklarını hatırlatmak istiyoruz. Asrımızda karikatür krizi 26 diye uluslararası düzeyde bir hâdise meydana gelmiştir. Medyadaki yankıları ve verilen tepkiler 27, az-çok, bilinmektedir. Yarın tekrar bir kriz daha doğabilir. Allah Rasûlü nün sözlerini çizgiyle öğrenir, öğretir; gündemde tutabiliriz. Karikatür bir sanattır. Bilim ve sanatın etkinliği için iki ucu keskin bir bıçak benzetmesi yapılmaktadır. Karikatür sanatını olumlu yönde kullanmamak; karikatürün gücüyle İslâm a yapılan saldırıya başka yöntemlerle cevap vermeye çalışmak düşmanın silahıyla silahlanmamak olur. Yukarıda şiir konusunda geçtiği üzere, Hz. Peygamber in metoduyla örtüşmez. Hadîsleri öğretmede çağın imkânlarından tam anlamıyla yararlandığımız söylenemez. Mesela, Allah Elçisi nin kuma çizerek anlattığı insan-emel-ecel konulu hadîsi -telif, tercüme ve şerhler dâhil- hâlâ profesyonel bir çizimle ortaya konamamıştır Kültür Bakanlığı nın çıkardığı Kırk Hadis albümü, hadislerin hüsnü hat ölçüsünde, sanatkârane bir şekilde sunulmasının somut bir örneğidir. A. Karahan, Kırk Hadis, Ankara, yılında Danimarka nın Jyllands Posten gazetesinin açtığı Hz. Muhammed karikatürleri yarışması karikatür krizi doğurmuş; 100 den fazla kişi ölmüştü yılında Norveç te Dagbladet gazetesi bu karikatürleri tekrar yayınlamıştır. İnternet, arama motorlarında bu haberlerin kaynaklarına ve ayrıntısına ulaşmak mümkündür. Bkz. erişim tarihi: Bu krizin Türkiye toplumundaki yansımalarını inceleyen bilimsel bir anket çalışması için bkz. V. Uysal-A. Ayten, Karikatür Krizi Bağlamında Yerel-Evrensel Tutumlar ve Dindarlık, M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 29 (2005/2), Buhârî, Sahih, VII/171, (Rikak 3), Çağrı, İstanbul, 1992; İbn Mâce, Sünen, II/1414 (Zühd 27), Çağrı, İstanbul, 1992; Darimî, Sünen, I/700 (Rikak, 20), Çağrı, İstanbul, 1992; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1/293, 316, 385, 435, 465, III/397, Çağrı, İstanbul, 1992; Ramehurmuzî, Kitabu Emsali l-hadis, s , Beyrut, 1988; (Hadis metni şöyledir: "Rasûl (s.a.s.) bir gün değnekle kuma bir kare çizdi. Sonra, ortasına bir çizgi çekti, onun dışında da bir çizgi çizdi. Bu hattın ortasından itibaren bu ortadaki hatta dayanan bir kısım küçük çizgiler attı. Bu çizdiklerini şöyle açıkladı: Şu çizgi,

7 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1125 Hadîs/sünneti anlatmada sosyal bilimlerden yararlanmayı özellikle dile getirenlerden Kırbaşoğlu Sünnetin bir dünya görüşü ve zihniyet olarak ortaya konması gereğini kavramış olan ve dikkatleri buna çekenler, günümüzün klasik anlamdaki hadîs âlimlerinden ziyade hadîs dışında çeşitli alanlarda çalışmakta olan ilim ve özellikle fikir adamlarıdır 29 demektedir. Nitekim çağdaş çizer Hasan Aycın ın yaptığı Kırk Hadîs Kırk Çizgi 30 çalışması da bu tip bir gayretin somut örneğidir. Anladığımız kadarıyla hadîsler, Hz. Peygamber ve sahabîleri arasındaki iletişimin sonraki kuşaklara aktarılmasını sağlayan metinlerdir. Bu diyalog, metinler halinde, yine sahabelerin diliyle bize ulaşmıştır. Beden dilinde Bir iletişimin yapılandırılmasında ortalama olarak kelimeler % 10, ses tonu % 30 ve beden dili % 60 rol oynar. 31 denilmektedir. Görüldüğü gibi, metnin yeri son derece az olmaktadır. Bunu çoğaltmanın yollarından biri de görselliği devreye sokarak; anlama ve anlatmayı somutlaştırmaya çalışmaktır. Çizginin yabancı dili olmayacağından; verilen mesajı anlama sorunu yoğun bir şekilde yaşanmayacaktır. Nitekim örnek gösterdiğimiz Kırk Çizgi Kırk Hadîs albümü kısa sürede birçok yabancı ülkede yayınlanmış olması 32 bunun somut bir delili sayılabilir. Karikatür Kavramı Üzerine Kısa Bir Alt-Yapı Çalışması Türk Dil Kurumu ve Türkçede Batı Kökenli Kelimeler Sözlüğü nde, Fransızca bir kelime olan (caricature) karikatür: İnsan ve toplumla ilgili her tür olayı konu alarak abartılı bir biçimde belirten, düşündürücü ve güldürücü resim 33 olarak tarif edilmiştir. Karikatürün çok çeşitli tanımları yapılmakta; çizgi, abartı, düşünce, mizah gibi unsurlar bunların içinde yer almaktadır. Ancak çizgi, bunların içinde ortak paydadır. Karikatür sanatı son çözümlemede, bir çizgi sanatıdır. 34 Biz, bu anlamını esas alıyoruz. Nitekim çizer Hasan Aycın, bu çalışmasına Kırk Hadîs Kırk Çizgi adını vermiştir. Yani çizgiler kullanılarak resimler yapılmıştır. Bu çalışma, bildiğimiz kadarıyla, sahasında bir ilktir. Çizgi sanatı uzmanları tarafından Karikatür yeni bir sanat Her yeni sanat gibi kendisini oluşturdukça tanımı da değişmekte, yeni sanatçılar devir devir yeni ufuklar açmakta bu sanata. 35 denilmektedir. Karikatür bir sanat olunca, onun sanat unsurları içermesi kaçınılmaz olmaktadır. Biz, açılan bu yeni ufuklardan birinin de bu çizgi hadîs albümü olduğunu düşünüyoruz. Bu albümden yararlanarak, ilköğretim ve sonrasında, bazı hadîslerin daha iyi öğretilmesini somut örneklerle ortaya koymaya çalışacağız. insandır. Şu, onu kuşatan kare çizgisi de eceldir. Şu dışarı uzanan çizgi de insanın emelidir. Emel çizgisini kesen şu küçük çizgiler de başa geleceklerdir. Bu oklardan biri hedef saparak insana değmese bile öteki değer. O da değmezse ecel oku değer. buyurdu). Şekiller için bkz. İ. Canan, Kütüb-i Sitte Muhtasarı, Tercüme ve Şerhi, İstanbul, t.y: II / Kırbaşoğlu, s H. Aycın, Araştırmamıza örnek aldığımız albümün yayıncısı olarak Eğitim Danışmanlığı Araştırmaları Merkezi, bu çalışmasını çıkarttığı çocuk dergisinde, her sayıda bir kare olarak yayına başlamış; bir yıl sonunda hedef yaş grubunca yeterince çekici olmadığı anlaşılınca çizgiler albüme dönüştürülmüştür. 1. baskısını Eylül-2007, 2. baskısını Mart -2008, 3. baskısını Haziran-2008 de yapmıştır. 31 N. Hortaçsu, İnsan İlişkileri, Ankara, 1997, s Eylül 2007 de basılan albümün Arnavutça baskısı, Mart-2008 de; Gürcüce (4. Baskı) 2011 de yapılmıştır. 40 civarında diğer Türk ve dünya dillerine çeviri programa alınmıştır. 33 Komisyon, Türkçe Sözlük, Ankara, 1988, II/ Komisyon, Başlangıçtan Bugüne Türk Karikatürü, İstanbul, 1971, s Başlangıçtan Bugüne Türk Karikatürü, s. 6.

8 1126 Mustafa IŞIK Karikatürün Eğitim/Öğretimde Kullanılması Eğitim-öğretimde görselliğin etkili oluşu yeni bir buluş değildir. Hadîs Edebiyatı nda çok kullanılan Duymak, görmek gibi değildir 36 sözü bunun belgesidir. Ancak görselliğin öneminin son yüzyılda daha da arttığı, dijital teknoloji ürünlerine paralel olarak, görülmektedir. Eğitimde Program Geliştirme hususunda yeni yönelimler içinde yapılandırmacılık yöntemi yer almaktadır. 37 Milli Eğitim Bakanlığı nca da, eğitim-öğretimde Yapılandırmacı Öğrenme Yaklaşımı 2005/2006 öğretim yılında uygulamaya konulmuştur. Bu yaklaşım, bireyin bilgiyi zihninde etkin olarak kendisinin yapılandırmasını öngörür. Bilginin öğretmenden öğrenciye doğrudan aktarılmamasını, öğrencinin kendisi tarafından aktif bir şekilde yapılandırılmasını esas alır. 38 Çoklu Zekâ Teorisi, 1983 yılında Howard Gardner tarafından ortaya atılmıştır. Gardner ise, tek çeşit zekâ olduğunun aksine, zekânın çoğul bir olay olduğuna karar vermiştir. Onun teorisine göre, her birey sekiz çeşit zekâya değişik oranlarda sahiptir. Bunlardan Görsel-Uzamsal Zekâ araştırma konumuzun alanına girmektedir. Resimler, imgeler, şekiller ve çizgilerle düşünme, üç boyutlu nesneleri algılama, muhâkeme etme ve bunları sanatsal formlara dönüştürebilme yeteneğidir. Görsel imajları yaratma ve onları görsel olarak sunma (bilgiyi en iyi resimlerle) konusunda yetenekli olmayı içerir. Görsel zekâsı yüksek olan insanlar, bilgiyi en iyi, resimlerle ve görsellik kullanarak işleme yeteneğine sahiptir. Görsellik, uzamsal zekâya göre, öğrenmenin temel taşıdır. 39 Burada öğrenmede görsel okumanın önemi temel taşı olarak ortaya çıkmış olmaktadır. Karikatürü eğitimde farklı kılan, kullanılmaya başlanmasının yeni olması, görsel olması ve bir sayfalık metni bir resim karesine sığdırmasıdır. Karikatürler, gözlemleyerek en ince detaylara kadar incelenen ve sonra bu detayların sadeleştirilerek olayların tanımlanmasıyla oluşturulan vurucu mesajlar içerir. Bu nedenle yere sağlam basan karikatürün, bilgilendirme ve düşündürme işlevi de karikatürün eğitimdeki etkisini artırır. 40 Çizgi görsel bir nesne olduğundan, mesajı anlamak görsel okuma ile ilgilidir. Sosyal bilimler içinde, bünyesinde en çok görsel öğe barındıran bilim, coğrafyadır. Bu konuda, yakın zamanda yapılan bir çalışmada görsel okur yazarlığın gerekliliği üzerinde durulmuş, insanlar için kolay algılama ve anlatma biçimlerinden biri olduğu belirtilmiştir. Görsel okuryazarlık ilk kez John DEBES (1968) tarafından; İnsanın görerek ve diğer algılama deneyimleriyle bütünleştirerek geliştirebileceği bir grup görme yetisi olarak tanımlanmıştır. Meydana gelen değişimlere bağlı olarak görsel okuryazarlık kavramının anlamı daha da genişleterek günümüzde; görsel mesaj üretme, okuma ve yorumlayabilme yeteneğini barındıran farklı bir dil olarak tanımlanmaktadır Görseller; öğrencinin dikkatini çekmede, öğrenciyi güdülemede, öğrenciye ipuçları vermede ve soru sormada, öğrenciye dönüt (geri bildirim yapma imkânı) vermede, öğrenmede bilgi kaynağı olarak, bilginin yeniden yapılandırılmasında yardımcı olmaktadır..betimsel analiz yöntemiyle, 20 coğrafya öğretmenleriyle yapılan ankette Neden görsel okuryazarlık gereklidir? sorusuna verilen farklı cevaplar dikkat çekmektedir. Öğretmenlerin 36 Ahmed b. Hanbel, Müsned, İstanbul, 1992, I/ 215, 271; İbn Hibbân, Tekâsîm ve l-enva, (thk. M. Ali (ليس الخبر كالمعاينة) Sönmez-H. Aydemir) Beyrut, 2012, IV/77-78; Sahih, (thk. Ş. Arnavut), Beyrut, 1993, XIV/ 97; İbn Hacer, İthafu l- Mehere, Medine, 1994, V/416; Suyutî, Camiu s-sagîr, Beyrut, 2004, II/464; Aclûnî, Keşfu l-hafâ, Beyrut, 1988, II/ Ö. Demirel, Eğitimde Program Geliştirme, Ankara, 2007, s Komisyon, İmam-Hatip ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri Öğretim Programları, Ankara, 2010, s Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Bilişsel Gelişim, s. 41, 47; Ayrıca bkz. Bayhan-Artan, s A. Uslu, Karikatürün Eğitim Kaygısı, Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, Ankara, 2007, cild: 7, sayı: 84, s. 37.

9 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği si soyut olan konuların somutlaştırılmasında önemli olduğunu, 3 ü ise üniversite sınav sorularında görsellerin kullanıldığı ve öğrencilerin soruları çözebilmeleri için gerekli olduğunu 41 belirtmiştir. Görsel okuma kavramının 60 lı yıllarda konuşulmaya başladığı düşünülürse, 50 yıldır görsel okuryazarlık kavramı ve alanı eğitim-öğretim süreçleri içinde varlığını ve ağırlığını hissettirmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı nca, 2004 den beri İlköğretimde görsel okuma kavramı üzerinde durulmakta ve Türkçe dersi müfredatı içinde karikatürde verilen mesajı algılar denilmektedir. Eğitim programında görsel unsur: resim, fotoğraf, karikatür, çizim, görsel tasarım gibi tamamen görmeye dayalı öğeler olarak tarif edilmektedir /2006 eğitim- öğretim yılından itibaren Türkçe Dersi Öğretim Programı MEB e bağlı tüm ilköğretim okullarında uygulanan programdır. Görsel okuma ve görsel sunu ilk kez burada ele alınan beceri alanlarıdır. Görsel Okuma; yazılı metinlerin dışında kalan resim, sembol, şekil, renk vb. ile doğa ve sosyal olayları anlamlandırma ve yorumlamadır. Görsel Sunu; duygu, düşünce ve bilgilerin resim, şekil, sembol vb. görsellerle anlatılmasıdır. 43 Tarih öğretiminde karikatür kullanımının öğrenci başarısına etkisi geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak, incelenmiş; karikatür kullanılarak yapılan öğretim yöntemi ile öğrenim gören öğrenciler geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören öğrencilerden daha başarılı oldukları görülmüştür. 44 Karikatür; istenirse eğitim-öğretimi ilginç hale getirebilir. Neden? Bir kere karikatür görseldir, sevimlidir, ilgi çekicidir, üzerinde tartışma fırsatı yaratabilecek bir malzemedir. 45 Karikatür her derste ve her konuda yararlanılabilecek bir araçtır. Çünkü karikatür insanı ve yaşamı konu alır. Tüm derslerde karikatürden yararlanmak olasıdır. Tabi ki buradan bütün derslerde ve ders saati boyunca sadece karikatürle ders işlenmelidir anlamı çıkmamalı 46 diye düşünüyoruz. Eğitim/öğretimde bu sanat dalı için şöyle denilmektedir. Karikatür doğrudan doğruya öğretmez. İçinde üç öğeyi taşıdığı için diğer sanatlarla farklılık gösterir. Bu üç öğe de çizgi, mizah ve düşüncedir. 47 Nitekim anahtar deliğinden başkasını izleyen kişin izlendiğini görmek eğlencelidir. (Bkz. Şekil:10) Çizgi hadîs metnini, çizerin ustalığı ölçüsünde, vermektedir. Hadîs metinleri bağlayıcı olduğu için mizah duygusunu yakalamak zor olsa da, düşüncenin çizgiyle verilmesi nden olabildiğince yararlanmak mümkündür. Eğitim/öğretimin etkili ve verimli olması için erkenden başlaması ideal olsa da aslında eğitimin yaşı ve zamanı yoktur. Her an eğitime katkı sağlanabilir. Bu yüzden beşikten mezara kadar ilim öğrenme 48 prensibinden hareketle, her yaştaki insan karikatürün verdiği görsel 41 M. F. Kaya, Öğrencilerde Görsel Okuryazarlık Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Coğrafya Öğretmenlerinin Görüş ve Uygulamaları, Turkish Study, Turkey, 2011, Volume 6/2, Spring, p İlköğretim Türkçe Dersi ( sınıflar) Öğretim Programı, s. 286, 29, 35, 56; Topuz, s a.g.e., s. 443l; Ayrıca bkz. erişim tarihi: Avşar, tez özeti. 45 A. Özer, Karikatür Yazıları, Eskişehir, 2007, s H. Uslu, Eğitimde Karikatür, Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, Ankara, 2007, cild: 7, sayı: 84, s. 16; Nitekim örnek olarak sunduğumuz Kırk Hadis Kırk Çizgi çalışmasının piyasaya çıktığı 2007 yılı sonrasında, İmam- Hatip Lisesi hadis derslerinde, bu çizgileri zaman zaman kullandık. Öğrencinin ilgisine bizzat şahit olunca öğretim açısından ölü zamanlar olarak bilinen son ders, tatil öncesi/sonrası günlerdeki dersleri bu malzemeyle değerlendirdik. 47 Uslu, s Halk dilinde hadis diye dolaşıp söylense de bu tip sözleri içeren eserlerde bile geçmemektedir. K. Çelebi, Keşfü'z- Zünûn an Esâmi'l-Kütüb ve'l-fünûn, Beyrut, t.y. I/ 46, 51, A. R. Karabulut, 33(otuzüç) Konuda Ayrı Ayrı Kırk Hadis, Kayseri, 2008, s. 123.

10 1128 Mustafa IŞIK mesajdan yararlanabilir. Bu anlamda, hayatın her safhasına hitap eden karikatür sanatının kullanılarak -genelde insanlığın özelde Müslümanların bilgisine sunulmuş- hadîs metninin daha iyi öğretilmesine katkıda bulunması sağlanmalıdır. Din daha çok soyut kavramlar içerdiğinden çocukta Soyut İşlemler Dönemi başlangıcı önem arz etmektedir. Ülkemiz açısından düşündüğümüzde, hadîs dersleri sadece Anadolu/İmam- Hatip Liselerinde Ortaöğretim 10. sınıfta verilmektedir. Bu yaşta ise soyut işlemler dönemi aşılmış; bilişsel düzeyde üst seviyeye ulaşılmış olmaktadır. Kırk Hadîs Kırk Çizgi çalışmasında, yayıncı tarafından seçilen hedef kitle 9-13 yaş arasıdır. Psikolog Piaget e göre (ö.1980) Soyut İşlemler Dönemi on bir yaşından başlayıp ergenlik boyunca devam etmektedir. Birey on beş yaş civarına geldiğinde zihinsel olgunluğa ulaşarak bilişsel faaliyetlerde en üst düzeydedir. 49 Karikatür somut olsa da çizgi Hadîsler soyut kavramlar içerecektir. Çalışmanın bu kısmında Kırk Hadîs Kırk Çizgi örneği incelenecektir. Kırk Hadîs Kırk Çizgi (Tesbit ve Teklifler) 50 Örnek gösterdiğimiz bu albüm, eğitim/öğretim hizmeti yolunda faydalı olması umulan bir girişimdir. Bu yüzden yapılacak tesbit ve teklifler ileriye dönük olarak daha iyiye ve güzele ulaşmak amacına yöneliktir. Kırk Hadîs Kırk Çizgi, bir derneğin yaptığı, özgün bir ekip çalışmasıdır. Tahric ve tercümeyle ilgili olarak şu açıklama yapılmaktadır: Hadîslerin Arapça metinleri ilk zikredilen kaynakta geçtiği şekilde verilmiştir. Diğer kaynaklar hadîsin aynı ifadeyle ya da benzeri bir şekilde yer aldığı farklı kaynakları göstermektedir. Hadîsler genellikle serbest tercüme edilmiş, metne manevi olarak sadık kalınmıştır. 51 Yayınlanan albüme önsöz yazılmadığı için, eserde yapılmak istenen şeyin sözlü açıklaması yoktu. Bu yüzden, cevapsız kalan bazı sorular cevabını bizzat yayıncıdan aldık: S:- Alanında ilk olan bu çalışmaya götüren nedenler nedir? C: Hz. Peygamber in getirdiği ilahi mesajı yenileyerek yinelemek bağlamında yayınlanmıştır. S:- Hedef kitle olarak kimler seçilmiştir? C:- Hedef kitle, 9-13 yaş çocuklarıdır. Çizgi hadîsler, derginin ilk 12 sayısında, Peygamberimiz Diyor ki adıyla yayımlandı. Bu yaş grubunda soyut işlem evresi ya başlamadığı ya da henüz başlamış olduğu için, dergideki yayınına son verilip çizgi sayısı 40 a tamamlanarak bu albüm 13 yaş üzeri ve yetişkinlere yönelik olarak üretilmiştir. 52 Kırk Hadîs 53 geleneği çok eski olup Hadîs edebiyatında çok yer tutmaktadır. Hadîs edebiyatında çok sayıda 40 Hadîs çalışması vardır. Sadece İslâm-Türk Edebiyatı nda yüzlerce Kırk Hadîs örneği bulunmaktadır Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, s. 40; Jean Piaget, ( ) İsviçreli bir psikologdur. Ona göre çocukta bilişsel yapı, dört evrede gerçekleşir. Soyut işlemler dönemi, 4. evredir. Bayhan-Artan, s. 61; Ayrıca PDF olarak bkz: erişim tarihi: Makalenin okunması sırasında eserin/albümün tamamı görülmek istenirse e-kitap olarak internet ortamında dolaşmaktadır. Mesela, erişim tarihi: Aycın, s Ağustos 2011 tarihinde, yayıncıdan aldığımız yazılı mesaj metninden hareketle yazılmıştır. 53 Bkz. Kettanî, s Bkz. A. Karahan, İslâm-Türk Edebiyatında Kırk Hadis, Ankara, 1991.

11 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1129 Burada da, bize göre, Kırk Hadîs geleneğinden yola çıkılmıştır ancak bu çalışmayı özgün ve farklı kılan, kırk çizgi oluşudur. 55 Karikatürler genelde, çizerler tarafından çeşitli şekillerde uygulanmaktadır. Burada kırk çizgi tek bir kareden oluşan karikatür olarak çizilmiştir. Çizgide üst düzey anlama ve anlatma şekli olan tek karenin hedef kitleye göre erken olduğunu düşünüyoruz. Önsöz yerine Sözlerin en güzeli Allah ın kitabı, yolların en güzeli Muhammed in yoludur hadîsinin sadece metni konulmuştur ki kırk hadîs demetinin ilk sırasındadır. 56 Çizgiyle konuşan bir çalışmada önsöz ün olmayışı, sözü kısa kesmek adına, anlamlı bir davranış olabilir ancak önsöz ün yokluğu, bazısını yukarıda sorduğumuz muhtemel soruların cevapsız kalmasına neden olabilmektedir. 57 Buraya kadar anlatılanlar, makalenin konusu olan yeni alanda, okuyucuya alt-yapı oluşturmak için sunulmuş bilgilerden ibarettir. Şekil 2 01 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil:2) Önsöz e konan Hadîs metni burada tekrar 01 Nolu hadîs olarak çizilmiştir. 58 Hadîsi tekrarlamak yerine 32 Nolu (Şekil:3) Selamı/ barışı aranızda yayınız 59 hadîsinin başa konması, bize göre, daha uygun olurdu. Çünkü İslâm kültür ve geleneğinde iletişim, selamla başlar. İlk hadîs metni 60 siyah zemin üzerine beyaz olarak çizilmiştir. Bize göre, Allah ve Rasûlü nün karanlıklardan aydınlıklara çıkarması 61 vurgulanmıştır. Rahle üzerindeki Kitap, Allah ın yolunu sembolize etmektedir. Kitab/ Kur an ın içeriği, -ay/güneş sembolü gibi- nûr olarak gösterilmiştir. Soyutun ifadesinin zorluğu, malumdur. Kur an ın bir adı da Nûr dur. 62 Çizerden aldığımız yorum 63 siyah (karanlık) zeminde 55 Yayıncının belirttiğine göre, Arnavutça baskısı, Mart-2008; Gürcüce (4. Baskı) 2011 de yapılmıştır. 40 civarında diğer Türk ve dünya dillerine çeviri programa alınmıştır. İnternette ise çok miktarda çoğaltıldığı görülmektedir. 56 Albümde hadis numarasıyla sayfa numarası örtüştüğü için, hadis numarasını verirken tekrar sayfa numarası vermeyeceğiz. 57 Çizgilerin tamamı için yapılan yorum, makalenin ölçeği göz önüne alınarak, 10 çizgiyle sınırlandırılmıştır. Örnekleri seçme konusunda zorlandığımızı söyleyebiliriz. 58 Kırk Hadis sayısını sabit tutmak için böyle yapılmış olabilir. Aslında kırk sayısı çokluğu ifade etmektedir. Mesela, Kırk Hadis Edebiyatı içinde önemli bir yeri olan Nevevî nin (ö.676/1277) Kırk Hadis indeki hadis sayısı 42 dir. NEVEVÎ, Kırk Hadis, çev. Ahmed Naim, Ankara, el-musannef, thk. H. Rahman Azamî, Pakistan, 1972, X/385, 386; İshak b. Raheveyh, Müsned, thk. A. Abdulhak el- Belûşî, Medine, 1991, I/372, 459; Abd b. Humeyd, Müntehab, (thk. Subhi el-bedri es-samarraî-m. M. Halil es-saidî), Kahire, 1988, s. 63, 179; Buharî, el-edebu l-müfred, (thk. Semir b. Emin el-zühri), Riyad, 1998, I/137; Müslim, Sahih, I/84 (İman 93), İstanbul, 1992; Tirmizî, Sünen, IV/286, 664 (Et ime 45, Kıyame 56), İstanbul, 1992; İBN MÂCE, II/1218 (Edeb 11), İstanbul, 1992; Ahmed b. Hanbel, I/165, 167, II/391, 442, 447, 495, 512, İstanbul, 1992; İbn Hibban, Tekâsim, I/475, 506, II/37, Beyrut, 2012; Sahih, I/472, II/242, 245, Beyrut, Buharî, VII/96, VIII/139 (Edeb 70, İ tisam 2); Müslim, I/592 (Cuma 43 ); Nesâî, III/188 (İydeyn 22); Darimî, Sünen, 1992: I/69 (Mukaddime 23); Ahmed b. Hanbel, III/319; Aclûnî, I/ İbrahim 14/1; Bakara 2/ İ. Cerrahoğlu, Tefsir Usulü, Ankara, 197, s. 36; M. Paçacı, Kur an a Giriş, İstanbul, 2006,s. 77, Kur an ın bir suresinin adının da Nur olduğu malumdur. 63 Çizer, Sayın Hasan Aycın a, çizgiler hakkında sorduğumuz sorulara tarihinde aldığımız cevapta kaynak tekrarı yoluna gidilmeyecektir.

12 1130 Mustafa IŞIK rahle, üstünde açılmış Kuran dan (Allah ın ipi) 64 doğan ışık (nûr). Işık, kitabın ortasındaki ayraç ipidir; ayraç ipi ise uzanıp yol oluyor. Rahle nin muallimi, Hazreti Muhammed dir. Burada hadîs metninin anlaşılmasında diğer metinlere referansların önemi ortaya çıkmaktadır. Bir cümlenin ya da tekil bir birimin (rivâyet, hadîs) anlamı, ancak diğer metinlerle (Hadîs, ayet, selef sözü) ilişkisi içerisinde anlaşılabileceği kabulü vardır. 65 Bu karede, metinler arası okuma, renk ve sembollerden yararlanılmıştır Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 4) Hadîs metni 67 siyah zemin üzerine beyaz olarak çizilmiştir. 68 Arka-planda gök kubbe cami olarak sembolize edilmiştir. Hz. Peygamber in Yeryüzü bana mescit kılındı 69 hadîsine gönderme yaptığı görülmektedir. Kubbede alem kullanılarak çizgi mabede yaklaştırılmıştır. Diğer çizgilerde de geleceği üzere çizer gök kubbe sembolünü çok kullanmıştır. Bunlardan bir kısmında alem/hilal kullanarak sembolü camiye yaklaştırmış; bir kısmında ise sade gök kubbe kullanmıştır. 70 Bize göre, hayatın her anının ve halinin kulluk olduğu anlatılmak istenmiş olmalıdır. Bu karede de hadîs metninin anlaşılmasında diğer metinlere referansların önemi ortaya çıkmaktadır. Öğreten ve öğrenenin yarım karede bütünleşmeleri, öğrenci olmazsa öğretenin; öğreten olmazsa öğrenmek istemenin boşuna olduğunu; ikisinin bir bütün oluşturduğunu anlatmak için olmalıdır. Çizere göre, gök kubbenin altında Kuran ı öğrenen ve öğreten insan anlatılmak istenmiştir. Şekil 3 64 Âl-i İmrân, 3/ S. Özer, Hadis Metninin Anlaşılmasında Diğer Metinlere Referansların Önemi ya da Hadiste Metinler arasılık ve Metinler arası Okuma, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 2008, C:VIII, sayı:1; s Her hadis sonunda söylenen bu kısa cümleler, işaretle yetinmek; sözü uzatmamak içindir. 67 Buharî, Sahih, V/108 (Fezâilü l-kur an 21); Tirmizî, Sünen, V/73 (Sevabu l-kur an 15); Darimî, Sünen, I/833 (Fezailü l-kur an 2). 68 Bu durum 24 adet karede geçtiğinden anlamına gönderme yapan ayet tekrar vurgulanmayacaktır. 69 Buharî, I/86, 113, IV/136 (Teyemmüm 1, Salât 56, Enbiyâ 40); Nesaî, I/210, II/56 (Gusl 26, Mesâcid 42); İbn Mâce, I/188 (Tahâre 90); Darimî, I/620, 333 (Siyer 29, Salât 111); Ahmed b. Hanbel, V/145, 1 48,161, Albümde, gök kubbe ve mabet sembolünü 12 karede kullanmıştır. Bkz. Aycın, s. 2, 6, 12, 20, 22, 24, 26, 28,31, 32, 33, 37.

13 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1131 Bu karede, metinler arası okuma, renk ve sembollerden yararlanılmıştır. 03 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 5) Hadîs metninin tamamı verilmemiştir. 71 Ancak kısaltılarak alınan kısmı da Her çocuk Müslüman doğar diye tercüme edilmiştir. Burada yayıncının "Hadîsler genellikle serbest tercüme edilmiş, metne manevi olarak sadık kalınmıştır açıklamasını hatırlıyoruz ancak çok serbest kalındığını görüyoruz. Fıtrat kelimesi Kuran da ve aynı adla anılan hadîste geçmektedir. 72 Bize göre burada fıtratın İslâm la özleştirilmesinden sonra müslüman doğar denilmesinin sebebi, tedavülde bulunan tercümelerde İslâm fıtratı tamlamasının kullanılmasıdır. 73 Yeni kuşaklar için anlaşılması zor olan bu tamlama müslüman doğar denilerek; yanlış anlaşılır hale getirilmiştir. Bu ise, hadîsi yanlış anlama ve anlatmadır. Doğru anlama şekli ise (61 Şekil 4 Nolu dipnotta geçen) Abdulkadir Evgin in İslâm Fıtratı Söyleminin Tenkidi isimli makalesinde açıkça ortaya konmaktadır. Karanlık zemin üzerinde yayılan aydınlık, Müslüman olmaya müsait olarak doğan ferdin potansiyel olarak aydınlığa gebe olduğunu anlatmak içindir diye düşünüyoruz. Kundaktaki çocuk kucaktadır ve annesinin gonca gül olarak sembolize edilmiştir. Her anne-baba Gül Yetiştiren Adam konumundadır. Ana kucağı deyiminin dilimizde çok özel bir yeri vardır. Küçükken anne kucağı görmemek, sevgi ve şefkat duygularından uzak kalmak olarak yorumlanmaktadır. Anneden sonra, bebeği kucağına alan herkes, bebeği tutmaktadır. Ancak bebeği tutmakla kucaklamak arasında çok büyük bir fark vardır. Kucaklamak, sevgiyle bağrına basmaktır diye düşünüyoruz. Çizer, Bir kadın/anne bir gül bebe doğurmuş ve onu Şekil 5 71 Ebû Ali el-karî, Şerhu Müsned-i Ebî Hanife, Beyrut, 1985, s ; A. Evzaî, Sünenü l-evzaî, Beyrut, 1993, s. 3; Abdurrezzak, el-musannef, thk. H. Rahman Azamî, Pakistan, 1972, XI/119; Buharî, II/97, 104, VII/211, V/20, (Cenaiz 80, Kader 3, Tefsir, Sure 30/1); Müslim, III/2047, 2048 (Kader 22, 23, 24, 25); Tirmizî, V/447 (Kader 5); Malik, Muvatta, I/241 (Cenaiz 52); Humeydî, el-müsned, II / ; İbn Kuteybe, Beyrut, 1973, s , 5; Ahmed b. Hanbel, II/233, 275, 315, , 393, 410, 481; III/ 353, 435; IV/24; İbn Hibban, Tekâsîm, V/40-42; Sahih, 1/336, 337, 339, 341, 342; Taberanî, Mu cemu l-kebir, thk. A. Abdulmecid es-silefî, Irak, 1978, 1/ Geniş bilgi için bkz. H. Hökelek, Din Psikolojisi, Ankara; 1993, s ; Y. Kurt, Samsun, 2005, Kur ân da Fıtrat Kavramı Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, c: V, Sayı: 2, s ; A. Evgin, Hadislerde Fıtrat Kavramı ve İslâm Fıtratı Söyleminin Tenkidi, Kahramanmaraş, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2003, 1/2003, s Mesela, Cumhuriyet Dönemi ilk resmî hadis tercümesi, Diyanet İşleri Başkanlığı yayını olan Tecrid-i Sarih çokça kullanılmaktadır. Orada ilgili hadisin tercümesi şöyledir: Her doğan çocuk muhakkak İslâm fıtratı üzerine doğar. A. Naîm, Sahih-i Buharî Muhtasarı Tecrid-i Sarih Tercemesi ve Şerhi, Ankara, 1976, IV/529. Bkz. erişim tarihi:

14 1132 Mustafa IŞIK kundaklayıp şefkatle kucaklamış; öpüp kokluyor. Etrafa gül kokusu yayılıyor. yorumunu yapmaktadır. Bu çizgide, sembollerden ve beden dilinden yararlanılmıştır. 04 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 6) Hadîsin 74 mesajı, hasta doktor ilişkisi içerisinde anlatılmıştır. Kur an, kendi ifadesiyle, şifa dır. 75 Hz. Peygamberi tanıtan ve tanımlayan ifadelerden biri de Tabîbu'l-Kulûb (Kalplerin doktoru) tamlamasıdır. İnsanları fizikî görünümleriyle tanıyıp değerlendirme yapar; gönül dünyalarına inerdi. Tasavvuf geleneğinde, Allah Rasûlü nün bu özelliğinden hareketle, mürşidlere de bu ünvan verilmiştir. 76 Şekil 6 Çizer in yorumu, Kibir bu çizgide, bir hastalık olarak görülüyor. Kibirli insan/hasta (yüzündeki ifadeden de belli oluyor) doktora gitmiş; doktor, kalp filminde onun hastalığını inceliyor şeklindedir. Hadîs metni ilk duyulduğunda suç ve ceza dengesizliği 77 akla gelmekte ancak çizgi konuyu daha anlaşılır hale getirmektedir. Çağımızın hastalığı kanser hücresinin vücudun bir yerinde bulunması ve organa dağılması artık somut hale gelmiştir. Kanser hücresinin gözle görülemeyecek kadar küçük olmasının hiç önemi yoktur. Çizgide Kalbinde minicik kibir olan kimse organının birinde gözle görülmeyecek kadar kibir olan kimse ile özdeşleştirilmiştir. Hadîsin anlaşılması ve anlatılmasında sembolik olarak hasta-doktor ilişkisi vurgulanmış, beden dilinden yararlanılmıştır. 08 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 7) Karanlığı yararak yol açan, önderdir. Beden dilinde "Önde yürümek yüksek statünün işaretidir 78 İzinden gidenler aydınlığın devamını sağlamaktadır. Her yaş ve tipteki insanlar önderin arkasından gidenleri temsil etmektedir. 74 Müslim, I/92 (İman 147, 148, 149); İbn Ebî Şeybe, el-musannef fi l-ehadis ve l-asar, Beyrut, 1994, IX/189; Ahmed b. Hanbel, I/399, 412, 416, 451; IV/133, 134; Ebu Davud, Sünen, IV/351 (Libas 29); Tirmizî, IV/361 (Birr 61); Hâkim el- Müstedrek, Riyad, t.y. I/26; İbn Hibbân, Tekâsîm, VI/286; Sahih, I/460; XII/ Yunus, 10/57; İsra, 17/82; Fussılet, 41/ A. Münâvî, Feyzü'l-Kadir Şerhi'l-Câmii's-Sagir, Beyrut, 1994, III/687; Bkz. N. Tan, Derlemeler Makaleler, y.y. 2007, I/94; M. Keskin- M. Hülagü, Geçmişteki İzleriyle Kayseri, t.y.; Keskin, Türkçeci Bir Bilge Önder: Şeyh İbrahim Tennûrî, s Ünal, Hadis, s. 58; M.Y. Kandemir, Mevzu Hadisler, Ankara, 1984, Ü. Dökmen, İletişim Çatışmaları ve Empati, İstanbul, 1995, s. 23.

15 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1133 Kur an da Kıyamet gününde herkes önderiyle birlikte çağrılacaktır 79 buyrulmaktadır. İyiliğe önderlik eden sevap, kötülüğe önderlik eden de aynı şekilde günah kazanacaktır. Şekil 7 Şekil 8 18 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 9) 18 Nolu 81 karede, (Şekil: 9) başkasına eliyle zarar vermek isteyen kişiye öteki beden diliyle engel olmaya çalışmaktadır. Çizerin ifadesiyle, Bu sahne (bir insanın diğerini eliyle, diliyle tacizi/ziyana uğratması/ öldürmesi) yeryüzünde ilk kez Kabil ile Habil arasında yaşanmıştı. 82 İnsanlık tarihi boyunca da yaşana gelmektedir. Parmağıyla gösterdiği levhada Müslüman ın tanımı yapılmaktadır. Yanlış eylemin bu levha altında gerçekleşmesi yaman bir çelişkidir. Burada karikatürün mizah gücü devreye girmektedir. Yasak levhasını altında yasağı delmeye çalışan kişilerin fotoğraflanması/ çizilmesi fikrinden yararlanılmıştır. Sigara içmek, yasaktır levhasının altında sigara içmek gibi. Bize göre, metnin Arapça yazılması, Türk Çizer, Bir adamın karanlığın/kaosun içinde, apaydınlık bir yol/ iyilik yolu açtığını ve o yolda kadınerkek, çoluk-çocuk, genç-yaşlı insanlar güven ve esenlik içinde yürüdüklerini ifade etmektedir. Burada hadîsin anlaşılması/anlatılmasında renkler ve metinler arası ilişki den yararlanılmıştır. 11 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 8) Hadîsin metni, 80 yılan ya da sokma özelliği olan başka bir haşaratın deliğinden bahsetmektedir. Konu güncelleştirilmiş; çocuklar açısından merak konusu ve el altında olan elektrik prizi olarak çizilmiştir. Sonuçta, merak yüzünden, bir deliğe parmak sokuluyor ve zarar görülüyor. Buna rağmen ders almayıp tekrar parmağın deliğe sokulması müminin yapacağı iş değildir. Çizgide mesaj, elektrik prizi sembolüyle, başarılı bir şekilde verilmiştir. okuyucusuna verilen mesajı zayıflatmaktadır. Hadîsin Türkçe, Şekil 9 79 İsra, 17/ Buharî, VII/183 (Edeb 83); Müslim, III/2295 (Zühd 63); Ebu Davud, V/185 (Edeb 34); İbn Mâce, II/1318 (Fiten 13); Darimî, I/716 (Rikak 65); Ahmed b. Hanbel, II/115, 379; İbn Hibban, Tekâsîm, IV/500; Sahîh, II/ Buharî, I/89 (İman 4,5); Müslim, I/65 (İman 64, 65); Ebu Davud, III/9 (Cihad 2); Tirmizî, IV/661, V/17 (Kıyame 52, İman 12); Nesaî, 8/105, 107 (İman 8, 9, 11); Darimî, I/695, 696 (Rikak 4, 8); Ahmed b. Hanbel, II/ 160, 163, 187, 191, 192, 195, 205, 206, 209, 212, 215, 224, 379; İbn Hibban, Tekâsîm, V/500, Sahîh, I/406, 467, II/ Maide, 5/27 31.

16 1134 Mustafa IŞIK İngilizce v.b. dillerde yayınlanması halinde levhadaki metnin ilgili dilde yazılması gerekir. Hadîsin anlaşılması ve anlatılmasında metinler arası okuma, beden dili ve mizah gücünden yararlanılmıştır. 23 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil:10) Hadîsin tamamı verilmiştir ancak tercümede metne bağlı kalınmamıştır. Metin, "Sizden biri, kendisi için istediğini kardeşi için de arzu etmedikçe gerçek imana eremez" 83 şeklindedir. Siyah zemin üzerine beyaz olarak çizilmiştir. Anahtar deliğinden izlemek, meraklı tipini anlatır. Kapalı kapılar ardında neler olduğunu öğrenmek, anahtar deliğinden izlemekle sembolize edilir. Bu davranış meraklı davranışı ve gizlilikleri öğrenme girişimidir. Geniş beyaz zemin de anahtar deliği şeklinde çizilmiş olup sonuçta izleyen de izlenmektedir. Kendisinin anahtar deliğinden izlenmesine razı olmayan kişi, bu işi başkasına yapmamalıdır. Hadîs, her hususta empati yapmamızı istemektedir. Çizer, bu sembolü seçmiştir. Çizer in karelere yazdığı tarihe göre, ilk çizgi hadîs budur. Hadîsin anlatılmasında gizlilikler öğrenme merakını simgeleyen anahtar deliği imajı ve renklerdendan yararlanılmıştır. Şekil Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil:11) Hadîsin tamamı verilmemiştir. Rasûl (s.a.s.) bu sözü minberde, sadakadan, çekinerek istememekten ve istemekten bahsederken söylemiştir. 84 Siyah zemin üzerine beyaz olarak çizilmiştir. Verilen nesne konusunda, ilk olarak aklımıza para gelse de, sevginin sembolü kalp 85 çizilerek verenin sevdiği bir şeyi isteyerek verdiği 86 alanın severek aldığı ifade edilmiştir. Çizer in ifadesiyle, o kişi pıt pıt atan bir kalbiyle/kalpten olanı vermektedir. Beden dilinde "Açılmış eller, dilek jestidir. Bir şey dileyen, çok geçmeden bir şey isteyecek" 87 denilmektedir. 83 Buhari, I/9 (İman 7); Müslim, İman 71, 72 (V/67-68); Tirmizi, IV/667 (Kıyame 59); Nesaî, VIII/ (İman, 19); Darimî, I/703 (Rikak 29); Ahmed b. Hanbel, III/176, 206, 251, 272, 278, 289; İbn Hibban, Tekasim, I/466, Sahih, I/ 470, Buhari, II/117, 130, VII/176, III/189, VI/190 (Zekât 18, 50, Rikak 11, Vesaya 9, Nafakât 2; Müslim, I/ , 731 (Zekât 94, 95, 96, 97, 106); Ebu Davud, II/298 (Zekât 28); Tirmizi, IV/573, 641 (Zühd 32, Kıyame 29); Nesaî, V/60, 61, 62, 101 (Zekât 50, 52,53, 93); Malik; II/998 (Sadaka 8); Darimî, Sünen, I/389 (Zekât 22); Ahmed b. Hanbel, II/4, 67, 98, 122, 243,278, 288, 319, 362, 394, 434, 476, 476, 480, 501; III/ 330, 346, 403, 434; 5/262; İbn Hibban, Tekasim, V/417, I/250, Sahih, VIII/148, 151; Aclûnî, I/ Çizer, sevginin sembolü kalbi albümde 5 karede kullanmıştır. (Bkz. Aycın, s. 4, 7, 14, 15, 27). 86 Bkz. Ali-İmran 3/ W. Zielke, Sözsüz Konuşma, (çev. Esat Mermi), İstanbul, 1993, s. 51.

17 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1135 Fizikî görünüm olarak bakıldığında, veren el daima üsttedir; alan el aşağıda, alttadır. Hadîsin anlaşılması/ anlatılmasında beden dilinden, renk ve sembollerden yararlanılmıştır. 31 Nolu Hadîsin İncelenmesi (Şekil: 12) Hadîsin metni 88 siyahbeyaz zemin üzerine çizilmiştir. Siyah zemin geceyi, beyaz zemin gündüzü; Şekil 11 Şekil 12 ikisi birlikte hayatı, hayatın her anının kulluk olduğunu anlatmak istemiş olmalıdır. Arka-planda ay, hilal şeklinde olmasının ötesinde ışık saçan bir nesnedir. Aynı sembol, cami olarak sembolize edilen gök kubbenin alemi olarak kullanılmıştır. Hadîs metninde kullanılan somut kavram tarağın sapı saf tutan Müslümanlar olarak gösterilmiştir. Tarağın dişleriyle saftaki kişilerin eşitliği özdeşleştirilmiştir. Hayatın başka safhalarında bu eşitliğin görülmesi bu denli mümkün değildir. Yıldızlarla süslenmiş gökyüzünde yıldızların parlaklığı, gök kubbede uçuşan kuşların özgür uçuşu, böyle bir toplumun mutlu olacağının görsel anlatımıdır. Çizer e göre, Müslüman toplumun kimliğini parlayan hilâl, dört yıldız ve diğer yıldızlardan rahatça anlıyoruz; bilenlerin malumudur ki, hilâl Hazreti Peygamberi, dört yıldız hulefâ-i râşidîni ve diğer yıldızlar diğer sahâbe-i kirâmı simgelemektedir. Bu durumda Ashabım yıldızlar gibidir; hangisine uyarsanız doğru yolu bulursunuz 89 hadîsine gönderme yapılmış olmaktadır. Hadîsin anlaşılması/anlatılması konusunda semboller, renk ve metinler arası okumadan yararlanılmıştır. Değerlendirme ve Sonuç Geçmişten günümüze Hadîs/sünnetin anlaşılması ve anlatılması için çok şey yapılmış, yapılanlar Hadîs tarihi ve metodolojisi içinde yerini almıştır. Bu konuyla ilgili, Garîbu l-hadîs, Fıkhu l-hadîs, Muhtelifu l-hadîs, Esbâbu Vurûdi l-hadîs gibi geleneksel ilim dalları oluşmuştur. Zamanın geçmesi ve insanlığın ufkunun gelişmesi sonucunda yeni imkânlar doğmaktadır. Bunlardan da yararlanarak hadîslerin çağın insanına sunulması gerekmektedir. Hadîs edebiyatı içinde oluşan, anlama/anlatmayı kolaylaştıran bu geleneksel ilimler, hadîslerin sıhhati ile uğraşmaz; bunların verileri zayıf hadîse güç katmaz, sahih hadîsi zayıflatmaz. 88 Hicrî 4. Yüzyıl ve sonrası eserlerde, zayıf ve mevzu hadis içeren eserlerde geçmektedir. Hatib Bağdadî, Tarihu Bağdat, t.y. VII/57; M. Kuzaî, Müsned-i Şihab, Beyrut, 1986, I/145; C. Suyutî, el-leâlii l-masnua fi l-ehadisi l-mevzua, Beyrut, 1975, II/290; A. Muttakî, Kenzu l-ummâl, Beyrut, 1989, IX/38; İbn Cevzî, Kitabu l-mevzu ât Min Ehadîsi l-merfâ a, thk. N. B. Şükrî, Riyad, 1997, III/273; İbn Asâkir, Tarihu Medinet-i Dımaşk, Beyrut, 1995, X/363; Aclûnî, II/ İbnu l-esîr, Câmiu l-usûl min Ehâdîsi'r-Rasûl, (thk. Ş. Arnavut), Beyrut, 1972, VIII/556; Aclûnî, 1/132; Ahmed b. Hanbel de Yerdeki âlimlerin konumu gökte yıldızların konumu gibidir sözü daha geniş bir çerçeve çizer. Ahmed b. Hanbel, III/157. Çizer, albümde bu sembolü, 6 çizgi hadiste kullanmıştır. Bkz. Aycın, s.12, 21, 29, 31, 34, 38.

18 1136 Mustafa IŞIK Hadîsleri statik ve sabiteleri olan metinler olmaktan dışarı çıkartmaz. Sadece hadîs metinlerinin daha iyi anlaşılmasını/anlatılmasını, öğrenilmesini/öğretilmesini kolaylaştırır. Biz de çağdaş bilim ve sanatlardan yararlanarak hadîs/sünnetin daha iyi anlaşılması/anlatılması ve öğrenilmesi/öğretilmesi için gayret göstermeliyiz. Öncelikle bazı hadîsleri çizgi sanatından yararlanarak yorumlamak; bu hadîslerin küçükten büyüğe, anlaşılması/anlatılması yönünde çok yararlı olacaktır. Nitekim yukarıda bazılarının sonuçlarına göz attığımız ilk ve orta öğretim derslerinde karikatür kullanımı konularında yapılan akademik çalışmalarda karikatür deneyimlerin olumlu sonuçları görülmüştür. Karikatür sanatında çizgi, ön plandadır. Çoklu Zekâ Teorisi içinde Görsel-Uzamsal Zekâ çeşidini kullanmak durumunda karikatür ana eğitim malzemelerden biri olmaktadır. Sosyal hayatta, her kuşakta biraz daha okumaktan kaçan ve görsele bakan çağımız insanının Hadîsleri görsel okuması, daha iyi anlaması/anlatması açısından, çizgiden yararlanmalıyız. Bunun için çizerin sanatçı özelliği çok önem arz etmektedir. Ayrıca hadîsin tamamının çizer tarafından bilinmesi gerekir. Buna karşılık okuyucu/izleyicinin sadece metnin vurucu kısmını görmesi yetecektir. Çünkü burada hadîsi anlatmak artık yazının değil; çizginin işi olmuştur. Bu tip ekip çalışmalarının başlatılması ve çizginin düşündüren, vurgulayan ve gülümseten özelliklerinden yararlanılması gerekir. Albümün kısa sürede yaptığı baskı sayısı, internet ortamında farklı adreslerde bulunması ve uluslararası düzeye ulaşması bu albüme ilginin yüksekliğini göstermektedir. Okumayı ihmâl eden, görsele önem veren yeni nesillerin öğrenmede dikkat sürelerini artırmak; sade bilgi sunma yerine düşünme ve tartışmayı yoruma açmak, toplumsal olaylara bakış sırasında sanata kapı aralamak çizginin katkısıyla sağlanabilir. Teknolojinin de etkisiyle görselliğin önde gittiği dünyamızda okumadan anlatan, okunandan fazla etki bırakan çizginin hadîslere uygulanması gerekmektedir. Sonuçta görsel okuma da eğitim/öğretimde bir okuma şeklidir. Görsel okumayla çizginin görsel-kavramsal özelliklerin bir araya gelmesi anlama ve anlatmayı kolaylaştıracaktır. Çizginin yabancı dili olmayacağından; çizgi hadîs -dili ne olursa olsun- potansiyel olarak, bütün insanlara sunulmuş olacaktır. Kırk Hadîs Kırk Çizgi, bildiğimiz kadarıyla, sahasında ilk olan bir çalışmadır. Çizerin ifadesiyle hadîslerin ışığında çizilmiş, çizgilerden oluşan bir albümdür. Bu makale, bu albümü somut örnek göstererek, hadîslerin -özellikle yeni kuşaklara- daha iyi anlatılması/öğretilmesi için görsel okuma düşüncesini somutlaştırmak amacıyla, bu konuda atılmış küçük bir adım olacaktır. KAYNAKÇA Abd b. Humeyd, Müntehab, (thk. Subhi el-bedri es-samarraî-m. M. Halil es-saidî), Kahire, Abdulbâkî, M. F. el-mu cemu l-müfehres li Elfazı l-kur ani l-kerîm, Beyrut, t.y. Abdurezzak, el-musannef, thk. H. Rahman Azamî, Pakistan, Abdurrezzak, el-musannef, thk. H. Rahman Azamî, Pakistan, Aclûnî, Keşfu l-hafâ, Beyrut, Ahmed b. Hanbel, Müsned, Çağrı, İstanbul, 1992.

19 Hadîslerin Öğretilmesinde Çizgilerden Yararlanma: Kırk Hadîs Kırk Çizgi Örneği 1137 AKYILDIZ, N., Coğrafya Öğretiminde Karikatür Materyali Kullanımının Öğrenci Başarısına Etkisi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi) Ali el-karî, Şerhu Müsned-i Ebî Hanife, Beyrut, ALKAN, G. Sosyal Bilgiler Öğretiminde Kavram Karikatürlerinin Öğrenci Başarısına Etkisi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Niğde, AVŞAR, S., Tarih Öğretiminde Karikatür İmgesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Ankara, AVVAME, M. Eseru l-hadîsi ş-şerif fi İhtilafi l-eimmeti l-fukaha, Medine, 1988; İmamların Fıkhî İhtilaflarında Hadîslerin Rolü, (Çev. M. H. Kırbaşoğlu), İstanbul, AYCIN, H. Kırk Hadîs Kırk Çizgi, İstanbul, BAYHAN, P. ARTAN, İ., Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, İstanbul, Buhârî, el-câmi u s-sahih, Çağrı, İstanbul, Buharî, el-edebu l-müfred, (thk. Semir b. Emin el-zühri), Riyad, CANAN, İ. Kütüb-i Sitte Muhtasarı, Tercüme ve Şerhi, İstanbul, t.y. CERRAHOĞLU, İ. Tefsir Usulü, Ankara, CİHAN, S., Hadîsler ve Ortaya Çıkış Sebepleri, Ankara, COŞKUN, S. A., Fen Bilgisi Öğretiminde Karikatür Kullanımının Başarı, Motivasyon ve Tutumlar Üzerine Etkisi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış Yüksek Lisans tezi), Isparta, ÇAKAN, İ. L. Hadîslerde Görülen İhtilaflar ve Çözüm Yolları, İstanbul, ÇELEBİ, K. Keşfü'z-Zünûn an Esâmi'l-Kütübi ve'l-fünûn, Beyrut, t.y. Darimî, Sünen, Çağrı, İstanbul, DEMİRAYAK, K., Kasidetü l Bürde, DİA, İstanbul, DEMİREL, Ö., Eğitimde Program Geliştirme, Ankara DÖKMEN, Ü., İletişim Çatışmaları ve Empati, İstanbul, DURMAZ, B. Yapılandırıcı Fen Öğretiminde Kavram Karikatürlerinin Öğrencilerin Başarısı ve Duyuşsal Özelliklerine Etkisi: Muğla İli Merkez İlçe Örneği, (basılmamış yüksek lisans tezi), Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Muğla, Haziran DURUALP, E. İlköğretimde Sosyal Bilgiler Öğretiminde Karikatür Kullanımı, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, (basılmamış yüksek lisans tezi), Ankara, ELMALI, E. Hassân b. Sâbit, DİA, İstanbul, EVGİN, A. Hadîslerde Fıtrat Kavramı ve İslâm Fıtratı Söyleminin Tenkidi, Kahramanmaraş, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, EVZAÎ, A., Sünenü l-evzaî, Beyrut, GÖRMEZ, M. Sünnet ve Hadîsin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu, Ankara, 2000.

20 1138 Mustafa IŞIK Hâkim el-müstedrek, Riyad, t.y. Hâkim Nisâbûrî, Marifetu Ulûmi l-hadîs, (haz. H. Mu zam), Beyrut, t.y. Hatib Bağdadî, Tarihu Bağdat, t.y. HORTAÇSU, N., İnsan İlişkileri, Ankara, HÖKELEK, H. Din Psikolojisi, Ankara, ITR, N., Menhecu n-nakdi l-hadîs, Dımaşk, İbn Asâkir, Tarihu Medinet-i Dımaşk, Beyrut, İbn Cevzî, Kitabu l-mevzû at min Ehadîsi l-merfu a, (thk. N. B. Şükrî), Riyad, İbn Ebî Şeybe, el-musannef fi l-ehadîsi ve l-âsâr, Beyrut, İbn Hacer, İthafu l-mehere, Medine, İbn Hamza el-hüseynî, el-beyân ve t-ta rif fi Esbâb-ı Vürûdi l-hadîs, Beyrut, İbn Hibbân, Tekâsîm ve l-enva, (thk. M. Ali Sönmez-H. Aydemir) Beyrut, 2012, IV/77-78; Sahih, (thk. Ş. Arnavut), Beyrut, İbn Mâce, Sünen, Çağrı, İstanbul, İbn Salâh, Ulûmu l-hadîs, thk. N. Itr, Medine, İbnu Kuteybe, Te vil-u Muhtelefi l-hadîs, Beyrut, İbnu l-esîr, Câmiu l-usûl min Ehâdîsi'r-Rasûl, (thk. Ş. Arnavut), Beyrut, İshak b. Raheveyh, Müsned, (thk. A. Abdulhak el-belûşî), Medine, KANDEMİR, M.Y., Mevzu Hadîsler, Ankara, KARABULUT, A. R. 33 Konuda Ayrı Ayrı Kırk Hadîs, Kayseri, KARAHAN, A. İslâm-Türk Edebiyatında Kırk Hadîs, Ankara, KARAHAN, A. Kırk Hadîs, Ankara KAYA, M. F., Öğrencilerde Görsel Okuryazarlık Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Coğrafya Öğretmenlerinin Görüş ve Uygulamaları, Turkish Study, Turkey, 2011, Volume 6/2, Spring. KESKİN, M. - HÜLAGÜ, M. Geçmişteki İzleriyle Kayseri, t.y. KETTANÎ, M., Hadîs Literatürü, çev. Y. Özbek, İstanbul, KIRBAŞOĞLU, M. H., İslâm Düşüncesinde Sünnet, Ankara, Komisyon, Başlangıçtan Bugüne Türk Karikatürü, İstanbul, Komisyon, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Ankara, Komisyon, İlköğretim Türkçe Dersi (6.7.8.sınıflar) Öğretim Programı, Ankara, Komisyon, İmam-Hatip ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri Öğretim Programları, Ankara, Komisyon, Türkçe Sözlük, Ankara, 1988.

3 Her çocuk Müslüman do ar.

3 Her çocuk Müslüman do ar. TAHR C * 1 Sözlerin en güzeli Allah ın kitabı, yolların en güzeli Muhammed in yoludur. Buhari, Edeb, 70; tisam, 2. z Müslim, Cuma, 43. z Nesai, Iydeyn, 22. z bn Mace, Mukaddime, 7. z Darimî, Mukaddime,

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a):

Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a): Bir gün Hz. Ömer (r.a) camiye giderken bir çocuğun acele acele camiye gittiğini görür. Hz. Ömer (r.a): da: - Yavrum ne oldu niye acele acele camiye koşuyorsun? der. Bu soruya karşılık çocuk - Efendim,

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Ali Bulut İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (01) 51 81 00 Mail : abulut@fsm.edu.tr. Doğum - Tarihi : 1.0.1973

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TEFSİR DKB202 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

İlkokuma Yazma Öğretimi

İlkokuma Yazma Öğretimi İlkokuma Yazma Öğretimi Günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama,

Detaylı

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Murat Demirbaş 1, Mustafa Bayrakci 2, Mehmet Polat Kalak 1 1 Kırıkkale University, Education Faculty, Turkey 2 Sakarya University, Education Faculty,

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek

İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek İmam - hatip liseleri, imamlık, hatiplik ve Kur'an kursu öğreticiliği gibi dini hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli elemanları yetiştirmek amacıyla dini eğitim veren hem mesleğe, hem de yüksek öğrenime

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl 1. Adı Soyadı: Zekeriya GÜLER 2. Doğum Tarihi: 1959 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Selçuk Üniversitesi Y. Lisans İlahiyat (Hadis) Selçuk Üniversitesi

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi. Sevgili Öğrenciler,

İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi. Sevgili Öğrenciler, İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi Sevgili Öğrenciler, Bu anket MLARG: risk grubundaki gençler için cep telefonu üzerinden İngilizce öğrenme (Proje Numarası: 2009-TR1-LEO05-08674) adında bir Avrupa Birliği

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

e-imza Prof. Dr. Şükrü ŞENTÜRK Rektör a. Rektör Yardımcısı

e-imza Prof. Dr. Şükrü ŞENTÜRK Rektör a. Rektör Yardımcısı Evrak Ana. Üni. Tarih Evrak ve Sayısı: Tarih 14/06/2016-E.5655 ve Sayısı: 15/06/2016-E.37386 T. C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı *BD8107914312* Sayı :76144028-821.99-

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Bahar GÜDEK Doğum Tarihi: 30 Ekim 1977 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Güzel Sanatlar Fakültesi Erciyes Üniversitesi 1996-2000 Müzik

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir.

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-222-330b-9b07-d4e kodu ile teyit edilebilir. EK - MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü Din

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı SAYI : 6 SAYI : 18 76 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı TARİH : 27.01.2014 KONU: Genel Lise, Anadolu Lisesi, Hazırlık Sınıfı Bulunan Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı SAYI : 6 SAYI : 18 76 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı TARİH : 27.01.2014 KONU: Genel Lise, Anadolu Lisesi, Hazırlık Sınıfı Bulunan Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Okul adı Yıl. İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu 1985 Lise İskilip İmam Hatip Lisesi 1991

ÖZGEÇMİŞ. Derece Okul adı Yıl. İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu 1985 Lise İskilip İmam Hatip Lisesi 1991 ÖZGEÇMİŞ KİMLİK BİLGİLERİ Adı Soyadı Doğum yeri Doğum tarihi Görev yeri : RECEP ARDOĞAN : İskilip/Çorum : 01.09.1973 : KSÜ İlahiyat Fak. ÖĞRENİM DURUMU Derece Okul adı Yıl İlkokul Misak-ı Millî İlkokulu

Detaylı

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYAN KEMAL ÖZDEMİR 201291321308 KÜTAHYA@2012 Konu: Türkçe

Detaylı

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERSLERDE UYGULANACAK ÖĞRETİM PROGRAMLARI

ORTAÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERSLERDE UYGULANACAK ÖĞRETİM PROGRAMLARI AÇIKLAMALAR Haftalık ders çizelgeleri, 2014 2015 eğitim ve öğretim yılında ortaöğretim kurumlarının 9-10. sınıflarından başlamak üzere kademeli olarak uygulanacaktır. Haftalık ders çizelgelerinde ortak

Detaylı

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith

Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Hadisleri Anlama Yöntemi The Method Of Understanding Of Hadith Mustafa IŞIK Laçin Yayınları, Kayseri, 2014, 346 sayfa. Tanıtan: Nurullah AGİTOĞLU* İslâm ın temel kaynaklarından olan hadislerin rivayeti

Detaylı

İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER. 1.Giriş

İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER. 1.Giriş İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER 1.Giriş Son dönemde Türkiye ile Makedonya arasında her alanda iş birliği gelişti ve bunun neticesi

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: İlyas CANİKLİ Unvan: Yrd. Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Samsun-Terme/ 1966 Bölüm: Temel İslam Bilimleri Tel: 0530 9576891 E-Posta: icanikli@mynet.com; ilyascanikli@gmail.com

Detaylı

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME DAŞÖZ, T. (2016). Murat Özbay Serisi Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(1), 526-533. MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Tuğçe DAŞÖZ Geliş Tarihi:

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE DAİRESİ ORTA OKUL TÜRKÇE, MATEMATİK, FEN VE SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİ İÇİN PROJE TABANLI ÖĞRENME PROJESİ Eylül 2005 LEFKOŞA ORTA OKUL TÜRKÇE, MATEMATİK,

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

Aynı kökün "kesmek", "kısaltmak" anlamı da vardır.

Aynı kökün kesmek, kısaltmak anlamı da vardır. Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında

Detaylı

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS)

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TEDÜ-İYS ileri düzey bir İngilizce sınavı olup, üniversitemizde lisans eğitimi almak için başvuran öğrencilerin ilgili fakültelerdeki bölümlerinde

Detaylı

Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları

Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yaratıcı Metin Yazarlığı SGT 332 Seçmeli 1 2 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5-6 YAŞ SİSTEM TANITIM TOPLANTISI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE YENİ SİSTEM Milli Eğitim Bakanlığı 2013-2014 öğretim

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş...1

İÇİNDEKİLER. Giriş...1 İÇİNDEKİLER Giriş...1 BİRİNCİ BÖLÜM ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜREÇLERİ Temel Kavramlar...5 Öğrenme ve Öğrenme İlkeleri...8 Öğretim ve Öğretme...10 Öğretim İlkeleri...12 1. Amaca Dönüklük İlkesi...12 2. Öğrenciye

Detaylı

2015-2016 YILINA AİT ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERS KİTAPLARININ KURUM BAZINDA DAĞITIM LİSTESİ

2015-2016 YILINA AİT ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARINDA OKUTULACAK DERS KİTAPLARININ KURUM BAZINDA DAĞITIM LİSTESİ VAN İPEKYOLU 9991168 ÖZEL DOĞA İLKU HAFIZİYE MAH. CAMBAZOĞLU 1. SOKAK NO:3 VAN Kurum Telefon: 43178800 43178800 100010 Pamuk Şekerim 1 Eğitim Aracı 60 10000 Pamuk Şekerim Eğitim Aracı 60 100110 Müzik 1-3

Detaylı

Yakın Tarihsel Teknolojik Gelişim Kronolojisi

Yakın Tarihsel Teknolojik Gelişim Kronolojisi Yakın Tarihsel Teknolojik Gelişim Kronolojisi 1900 lerden sonra öğretim teknolojileri alanının tarihsel kronolojisini ise Reiser in çalısmasını takip ederek, akım, öğretim tasarımı, katkıda bulunanlar

Detaylı

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 11.05.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Prof. Dr. Köse: Organ Bağışının Dinen Sakıncası Yoktur İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İzmir İl Müftülüğü ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Hazırlanan Öğrencinin; Adı: Soyadı: Doğum Tarihi: Yaşı: Öğrencinin Ailesine Ait Bilgiler: ADI- SOYADI BABA ANNE MESLEĞİ ADRES

Detaylı

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa

Kişisel Bilgiler : 0236 242 01 45 / 1762. Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 2 45400 Mrk. Manisa Kişisel Bilgiler Yrd. Doç. Dr. Hacer ÂŞIK EV Tel İş : 036 4 0 45 / 76 Faks : 036 3 0 44 Posta Adresi : Şehitler Mahallesi Mehmetçik Cad. No: 45400 Mrk. Manisa E-posta : hacerev@gmail.com hacer.ev@bayar.edu.tr

Detaylı

Müze eğitiminin amaçları nelerdir?

Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Sergilenen nesnelerle insanlar arasında köprü kurarak nesnelerin onların yaşantıları ile bütünleşmesini sağlamak; Nesnelerin maddi ve ideal değerleri ile algılanması

Detaylı

BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ!

BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ! EĞİTİMİN ALTIN MARKASINDA BAŞARI ÖDÜLSÜZ KALMAZ! %100 ÖĞRENİM BURSU FIRSATI ANADOLU LİSESİ TEOG PUANINLA SÜRESİZ BURS KAZAN! GELECEĞE GÜÇLÜ BAŞLA! EN İYİSİNİ SEÇ, DOĞRU KARAR VER ŞANSA İHTİYACIN YOK EĞİTİME

Detaylı

21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da

21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da 21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da geleceğin mimarı nesiller artık bizim ellerimizde, güvenle... Keşke Hep Çocuk Kalsak! Büyüyünce ne olacaksın diye sorarlar. Oysa çocuk kalmak en güzel şey değil midir?

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57 Eğitimci yazar M. Emin KARABACAK ın BAYRAMLIK İSTEMEYEN ÇOCUKLAR (Çocukların Okul Başarısını Artırmada Anne Babalara Düşen Görevler) kitabından sonra ikinci kitabı BİLİNÇALTI APTALDIR ŞAKADAN ANLAMAZ kitabı

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslararası

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli

KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli Prof.Dr. Öznur Özdoğan (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı Öğretim Başkanı) KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri: Konya-Ereğli EĞİTİM 2006- İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim

Detaylı

BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ

BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ BATIKENT KIZ ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ Batıkent Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi ne zaman açılmıştır? Okulumuz 2014-2015 Eğitim Öğretim yılında 5 şubede toplam 170 kız öğrenci ile eğitim/öğretim hayatına

Detaylı

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ALTAN YILMAZ ÖZLÜCE ORTAOKULU TÜRKÇE ÖĞRETMENİ MÜRÜVVET ÖZTÜRK

Detaylı

Dursun AKYÜZ. Fransızca / İngilizce Öğretmeni Uluslararası Pazarlama Köşe Yazarı Çevirmen

Dursun AKYÜZ. Fransızca / İngilizce Öğretmeni Uluslararası Pazarlama Köşe Yazarı Çevirmen Dursun AKYÜZ Fransızca / İngilizce Öğretmeni Uluslararası Pazarlama Köşe Yazarı Çevirmen Tel No : 0507 280 88 16 - Güney Mah. Mercan Sok. Kozlu / Zonguldak - dursun.akyz@gmail.com 10.12.1984 KARİYER Fransızca

Detaylı

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler

Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler Öğretenden Öğrenene Tavsiyeler İNGİLİZCE -İngilizce telaffuzun düzeltilmesi adına film ve dizilerin İngilizce alt yazılı olanları izlenilebilir -İngilizce sesli hikâyeler, dinlenerek takip edilebilir.

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ. (Fen ve Teknoloji - Fizik, Kimya, Biyoloji - ve Matematik) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ. (Fen ve Teknoloji - Fizik, Kimya, Biyoloji - ve Matematik) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (Fen ve Teknoloji - Fizik, Kimya, Biyoloji - ve Matematik) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI YİBO-5 ÇALIŞTAY 2011-1 GRUP ORİJİN PROJE ADI DEFİNE AVCISI PROJE EKİBİ Hikmet

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini

Detaylı

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34)

Kadınların Dövülmesi. Konusuna Farklı Bir Bakış. (Nisa [4] 34) Nisa [4] 34 Nuşûz Darabe Boşanmadan Önceki İşler Hz. Muhammed Hiç Kimseyi Dövmemiştir Dövmek Yasaklanmış Eşini Döven Hayırsızdır Ayetin Mantığı Kaynakça Kadınların Dövülmesi (Nisa [4] 34) Konusuna Farklı

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

ÖZGEÇMĠġ. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ÖZGEÇMĠġ Adı-Soyadı Yrd. Doç. Dr. İsmail KARAKAYA Uzmanlık Alanı Ölçme ve Değerlendirme Doğum Yeri ve Tarihi Balıkesir. 1979 EĞĠTĠM Doktora Yüksek Lisans Lisans 2002 2007 Öğrenci Seçme Sınavının (ÖSS)

Detaylı

2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI KEPEZ İZMİRLİOĞULLARI ORTAOKULU 7. SINIF İNGİLİZCE DERS İŞLEME YOL HARİTASI

2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI KEPEZ İZMİRLİOĞULLARI ORTAOKULU 7. SINIF İNGİLİZCE DERS İŞLEME YOL HARİTASI EKİM 2 & 4 EKİM EKİM 1 4 412 EYLÜL 3 AY HAFTA SAAT 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI KEPEZ İZMİRLİOĞULLARI ORTAOKULU 7. SINIF İNGİLİZCE DERS İŞLEME YOL HARİTASI UNITE 1 HEDEFLER KAZANIMLAR Okuduğu metnin konusunu

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ (H. Mehmet Bayraktar İlahiyat Fakültesi) TANITIM KİTAPÇIĞI (2014-2015) KAPAK İLAHİYAT FAKÜLTESİ Tarihçe 16 Aralık 1965 tarihinde Yüksek İslam Enstitüsü adıyla Milli

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

9.SINIFLAR YIL SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

9.SINIFLAR YIL SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 9.SINIFLAR YIL SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI SINIF GEÇME YÖNETMELİĞİ 10.SINIF DERS PROGRAMLARI SEÇMELİ DERSLER YÜKSEKÖĞRENİME GEÇİŞ SINAVI SINIF GEÇME YÖNETMELİĞİ SINIF GEÇME A-DOĞRUDAN Tüm derslerden

Detaylı

Facebook. 1. Grup ve Sayfalar. Facebook ta birçok grup ve sayfa üzerinden İngilizce öğrenen kişilerle iletişime geçebilir ve

Facebook. 1. Grup ve Sayfalar. Facebook ta birçok grup ve sayfa üzerinden İngilizce öğrenen kişilerle iletişime geçebilir ve Hayatın hemen hemen her alanında bir şekilde karşımıza çıkan Facebook ve Twitter, İngilizce öğrenmek için iyi bir araç olabilir mi? İngilizce eğitimi uzun ve önemli bir süreçtir. Genelde ilkokul çağlarında

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ I TRD103 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez) İnönü İlkokulu 1973 Ortaöğretim K.Maraş Merkez Ortaokulu

Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez) İnönü İlkokulu 1973 Ortaöğretim K.Maraş Merkez Ortaokulu 1. Adı Soyadı : MUSTAFA CAN 2. Doğum Tarihi : 10.01.1963 3. Doğum Yeri : Kahramanmaraş-Merkez 4. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 5. Öğrenim Durumu: Derece Alan Okul Üniversite Yıl İlköğretim Kahramanmaraş (Merkez)

Detaylı

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ Adı ve Soyadı : Cengiz ALYILMAZ : Prof. Dr. Bölüm/ Anabilim Dalı : Türkçe Eğitimi Bölümü Doğum Tarihi : 11.4.1966 Doğum Yeri : Kars Çalışma Konusu : Eski Türk Dili, Türkçe Eğitimi,

Detaylı

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013

ÇALIŞMALARIMIZ. Saygılarımla Sebahattin Dilaver Ankara /2013 ÇALIŞMALARIMIZ Öğrenme ve Düşünme Becerilerini Geliştirme Projesi tamamlandı. Görsel algıyı mükemmelleştiren, kendi kendine öğrenmeyi, doğru akıl yürütmeyi, üretken ve yaratıcı düşünmeyi gerçekleştiren

Detaylı

Öğretim Tasarım ve Teknolojisi Sistemi - ASSURE Modelİ

Öğretim Tasarım ve Teknolojisi Sistemi - ASSURE Modelİ Öğretim Tasarım ve Teknolojisi Sistemi - ASSURE Modelİ Bir dersin hazırlığına nereden ve nasıl başlarsınız? Ne öğretmek istiyorum? Hangi hedefe ulaşmak istiyorum? Sınıfın konu hakkında ön öğrenmeleri nedir?

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI GÜZ YARIYILI DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı T U K Dersin Türü TEA 500* Seminer 020 Zorunlu TEA 501

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkçe nin Yabancı Dil Olarak Öğretilmesi II YDI404 8.Yarıyıl 2+0 2 4 Ön Koşul Dersleri YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı

Detaylı

ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI. Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi

ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI. Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi ŞANLIURFA İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI ŞEHİR TANITIM YAYINLARI 1 Yayın Adı: Şiir Şehir Urfa Konusu: Urfa Üzerine Yazılmış Şiir Seçkisi Hazırlayan: Mehmet KURTOĞLU Sayfa Sayısı: 160 Toplam Baskı

Detaylı

GENEL İNGİLİZCE KULLANIM KILAVUZU. 1. Seviyeler 2. Genel İngilizce Kurslarının Yapısı 3. Rehber Öğretmenin Rolü 4. Sanal Dil Okulu

GENEL İNGİLİZCE KULLANIM KILAVUZU. 1. Seviyeler 2. Genel İngilizce Kurslarının Yapısı 3. Rehber Öğretmenin Rolü 4. Sanal Dil Okulu GENEL İNGİLİZCE KULLANIM KILAVUZU 1. Seviyeler 2. Genel İngilizce Kurslarının Yapısı 3. Rehber Öğretmenin Rolü 4. Sanal Dil Okulu Net Languages Portal Eğitim Platformu ; Web Adresi Kullanıcı Adı Şifresi

Detaylı

KAZANIMLAR OKUMA KONUŞMA YAZMA DİL BİLGİSİ

KAZANIMLAR OKUMA KONUŞMA YAZMA DİL BİLGİSİ EYLÜL 1-2 (16-27-EYLÜL 2013) DOĞA VE EVREN İSTİKAL MARŞI-İKİNDİLER Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği İLKÖĞRETİM SI 1. Okuma kurallarını uygulama:1.5 Okuma yöntem ve tekniklerini kullanır.2. Okuduğu metni

Detaylı

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ 17-26 MAYIS 2013 / CEMAL REŞİT REY SERGİ SALONU Başkan dan Yazı,

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ VELİ BÜLTENİ MAYIS -2012 ÇOCUK VE KİTAP "EĞİTİM YAŞAM İÇİNDİR" 2 ÇOCUK VE KİTAP Önceleri çocuk için kitap bir oyuncaktır.

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI ORTAÖĞRETĠM DĠN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BĠLGĠSĠ ÖĞRETĠM PROGRAMLARINDA ÖĞRENCĠ KAZANIMLARININ GERÇEKLEġME DÜZEYLERĠ

Detaylı

Öğretim Materyallerinin Eğitimdeki Yeri ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI. Dr. Ümmühan Avcı Yücel Esin Ergün

Öğretim Materyallerinin Eğitimdeki Yeri ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI. Dr. Ümmühan Avcı Yücel Esin Ergün ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Dr. Ümmühan Avcı Yücel Esin Ergün Bu bölümü tamamladıktan sonra; Bu bölümü tamamladıktan sonra; Bir öğretim materyali seçerken hangi unsurlara dikkat edilmesi

Detaylı