EGiTİM PLANLAMASı. İNSAN KAYNAGINI GELİşTİRME. TAliM VE TERBiYE DAiRESi YAYıNLARı, 20 EGiTiM PLANLAMASININ ilkeleri SERisi. 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EGiTİM PLANLAMASı. İNSAN KAYNAGINI GELİşTİRME. TAliM VE TERBiYE DAiRESi YAYıNLARı, 20 EGiTiM PLANLAMASININ ilkeleri SERisi. 2"

Transkript

1 TAliM VE TERBiYE DAiRESi YAYıNLARı, 20 EGiTiM PLANLAMASININ ilkeleri SERisi. 2 EGiTİM PLANLAMASı ve İNSAN KAYNAGINI GELİşTİRME Yazan F. HARBisON Çeviren Doç. Dr. Hıfzı DOCAN BİRİNcİ BASKI DEv"LET KITAPLARI MILU ECiTiM BASıMEVI - ANKARA 1973

2 TAliM VE TERBivE DAiRESi VA VINLARı, 20'. EGiTiM PLANLAMASININ ilkeleri SERisi, 2 İNSAN EGİTİM PLANLAMASI ve KAYNAGINI GELİşTİRME i. i. E:. P. -I. i. P E 9. Rue (.Oe'oc{Orı.PARIS.XV~ [2B.JAN.1976]. B'BLIOTHEaU~ iren Yazan F. HARBISON. Doç. Dr. ıfzı DoCAN BİRİNCİ BASKI DEVLET KİTAPLARI MILLI ECITIM BASıMEVI - ANKARA 1973

3 Pariste bulunan UNESCO Uluslararası Eğitim Planlaması Enstitüsü'nün 1968 yılında basılan "Educational Pla.nning and Human Resource development" adlı ve HEP 66/11.3 aif numaralı yayınından adı geçen Enstitü'nün izniyle çevrilmiştir. (c) UNESCO Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye KUl'ulunun tarih ve 17 sayılı karariyle bastırılması uygun görülmüş, Yayımlar ve Basılı Eğitim Malzemeleri Genel MUdürlüğünün ı 973 tarih ve 2719 sayılı emirleriyle 7000 adet basılmıştır.

4 EGtTtM PLANLAMASININ ILKELERI Bu serideki kitapçıklar!başlıca iki :tür okuylj.cu için yazılmıştır: Özel: likle ıgelişmekte olan ülkelerde eğijtim plan1laması ve yönetimi ile uğraşanlar ya da bu görevlere hazırlananlar; ve yüksek devlet memurları ilesiya 'sal önderler gibi, eğıiitim planlamasını ve onun ulusaıl gelişm~ye nasıl ya~ rarlı_olabileceğinidaha genel bir düzeyde anlamaya çahşan -daha az uz manlaşmış- ıbaşka kişiler. Söz konusu lutapçıklar,!hem bu konuda kendi kendilerine okuyarak aydınlanmak istey:en kişillere, hem de eğitim prog Tamlarına kaıtılan!lara yararlı olmak amaciyle ıhazırlanmıştır. Çağdaş eğitim planlaması anlayışı, herbiri planlamayı değişik bir bi 'çirnde görmek eğiliminde olan çeşitli ibilim danarındaki uzmanların dikka tini üzerineçekmiştir.bu serideki kitapçıklardanbazlılarının amacı, bu kim.selerin görüşlerini birbirlerine ve günün birinde on!larm yerini almak üze re yetiştti.riimekte olangençlere açıklamalarına yardımcı olmaktır. Ama görüşlerdeki Ibu çeşit1iliğin arkalsında yeni ve güçlenen bir birlik vardır.. -Gelişmekte olan ül1mlerdeki uzinanlar ve yönetieij1er, değişik Ibi:lim daha rmdan kaynakalmakla birj:im;e, dahaçok dünyanın şimdiye ~adar görmediği ölçüde ivedi ve,güç eğitim sorunlarına birime karşı koymak durumunda kalan bir öncüler grubunun bu alandaki bmgiye eşsiz bir katkısı olan bazı,temel i1ke ve uygulamaları.:kabul etmeye ibaşlamaktadırlar.!şte seri deki öteki, ki,tapçıklar bu ortak deneyjeri açıklamakıta ve eğitim planla ; masının seçme bazı yönle~ıine ilişkin eldeki en iyi fikirleri özet olarak sunmaktadır. Okuyucuların geçmişteki yeitişimleri arasmda büyük farklar!bulunacağından, yazarlara, konularını en basit billg:ilerden Ibaşlayarak tamtmak:, bazıkimselerin çok iyi tanımal'arına karşılık, bazrlarının \hiç bilmedikleri teknik terim~eri açıklamak ve Ibelirli ibir biltmsel duzeyi korurken bazı uzmanlık dalları dışında konunun!h:iç de yabancısı olmayan okuyucularm düzeyıini de aşmamak gibi ıgüç bir görev verillmiştir. Böyle bir tutumun, söz konusuki1tapeık1arın tüm okuyucularca ra!hatlıkla anlaşılmasını' sağlamak gibi bir üstünlük /taşıdığı açıktır. Wellington'daki Yeni Zelanda Eğiıtim Araştırmaları Kurulu'ndan Dr. C. E. Beeby'nin g'ene1, yöne'tıneliğini yaptığı ıbu seri belirli bir biçime

5 IV \ g'öre lhazırlaniil1 olmaklla!birlikite, yazarl:arın açıkladıkları görüşler arasındaki ayrılıkları, hatta çelişmeleri önlemek içinı herhangi bir çaba harcanmamıştır. Enstitü yetkililerinin görüşüne göre, Ibu yeni ve!hızla geli1jen. bilgi ve uygulama aianında kesin bir,görüş ortaya koymak için daha vakit erkendir. Bu nedenle, seride~i kitapçıklarda yer a!lan ve sorumluluğu yaza.rilara ait olan görüşleri VNESCO ve Enstitu'nün her zaman pay~m.asısöz konusu almamakla birlikte, bu,düşüncelerin uluslararası piyasada dik-_ kati çekeceği kanısındayız. Öyle sanıyoruz ki, ortak deneyleri ib4"çok Ibi lim dallarını ilgilendiren ve dünya ülkelerinin büyük bir bölümünü kapsa~an yetkili kişilerce öne sürülmüş görüşlerin burada bir kesiitini sunmanın tam zamanıdır.

6 ÖNSÖZ Insan kaynağını geliştirme konusundaki. bu iki döküman, alanında <ı.ünyada önde gelen. moriıtelerden birisitarafından yazılmıştır. Frederick Harıbison Prjston üniversiıtesinc1eekonomi profesörü olup iş ekonomisinde milli düzeyde bilinen v;e HEP konseyinin,danışma üyelerinden birisidir. Gelişmek.te olan ülkelerdeki insan kaynaklarını geliştirme konusunda ()2)el bir tecrülbeye saihiptir. Profesör Harbison UNEıSCO, ILO, ülecd, AID, Dünya Bankası ve Pan - Aımerican Birliğine danışman olarak!hizmet etmişrt4'. Ayrıca çeşitiimrika v'e Güney Amerika ülkelerinde insan-. gücü ve eğitim araştırmalarının yapılmasına yardım etmiışınr. Harbison New - York'ta bulunan Eğiıtim Planlaması ve İnsan Kaynağını Geliş.tirm.e ve Dünya Durumu isimli komiıtesinin başkanıdır. Harbison belirli ibir d~sip1in görüşü altında ya:zımamadır. O çevremiz,de gelişmekte olan ülkelerin insangücü ve ıeğitim prdbleinlerini görmeyi.,öğrenmiş ibulunmaktadır. Önun söylediklerinden bazıları, ekonomi alanın da bulunan ba:zı arkadaşları ;için bir roman gibi gelebilir. Aynı şey insan kaynağını geliştirme planlamasını daima bilinmeyen Ibir sır gibi gören.-eği.timcller, yöneticiler ve politikacııiar.için de söylenebilir. konunun' ilgisini koparmadan konuyu gizlrilikten kurtararak açıklığa kavuşturmayı. Ibaşarmaktadır. Eğiıtim C.E.BEEBY ve Ge1Jişıtıirme Çalıştıl'ma Merkezi Harvard üniversitesi

7 PLANLAMA VE STRATEJi GELışTİRME Bugün kullanılmakta olan çeşiti,i eğitim planlamalarını dikkate aldığımız.zaman bunlardan üç temel planlama!türünü ayırıt eıtmek mümkün olmaktadır. Birincisi çok ayrıntılı istatistikle desteklenen, yeteri kadar verille yapıılan planlama!dır. Şüphesiz en çok arzu edilen tür budur, fakat praıtıik-.'. te geı:eklıi olan veri ve istaltistik bilgiler çok az \bulunduğu d:çin uygujanma imkalli en az olan eğiijim planlamasıdır. Ikinci tür planlama N~geria Federasyonu için kalkınma planları!haz:ırlamak maksadıyle iki yıl sarfeden Wolofang Stolper'in yazmış olduğu' kitabının başlığı ile belki en iyi Ibir şekilde tammlanalbilir. Kitabın adı, veri olmadan planllamadır. Çok inandırıcı bir başlık, çünkü çok gerçekçi lbir planlama ıtürünü ortaya koymakjtadır. Birçok hallerde kusursuz bk planlama için gerekli ideal verileri elde etmek mümkün değildir. Ekim 1963 de Meksika şeihrinde yapılan futer - Amerikan Bölgesel Proje top1antl'gmda Hindistan temsilcisi Pitamber Pant üçüncü türü amacı' olmayan planlama veya planlama uğruna yapılan planlama olarak tanım-: ladı. Maalesefbugün bu çeşit pekçok planlamanın devamattiğibir' gerçektir. Özellikle bunların,bazıları meıtodoloji 'gösıterileri yapmak uğruna amaçları kaybederek, oldukça!teorik matematik modellerin şüphe ile karşılanan telmiklerini lrnlianmaktadırlar.. Fakat planlama ne ~çin kullanılırsa kulianrl.sın, ister verilere dayan~ sm ister verisiz yapılsın, strateji geıliş1tirmenin önemi pianlama!sürecinin temelini ;teşkil eder. Eğitim planlamasının!bütünü içinde bu durum ilk önce ıhede!:fin seçiimesini ıgerektirir. Bunun anlamı gelecek için tahmin yapmak ve çok kesin olarak da ihareke.tleri etkileyerek olan yönü açıklığa, kavu turma~ır. Şüphesiz :hedef, planlama sürecinde tecrübe kazanıldıkça zaman zaman g'eliştirilebiiir.. Hedefliere ulaşmak, bir planın yapılınasını ve önceliklerin seçimine dayalı olaraktakipedilecek yolu belirrten ibir programı, geremirir. Bu duruma göre straıbej1"gel'iıştirmooeöncelikler, ikinci ihayati eleımanı meyda~

8 2 na getiriyor. Hiçbir ülke ihıtiyaç hissettiği veya istediği eğiltimin bütününe saıhip olamaz. Her ülkenin tercihan yüksek öncelik. taışıyan programlara önem vermesi veya burtııarı geliştirmesi ve düşük öncelik rtaşıyan programları da dikkate aimaması veya geriye!bırakması gerekir. Strateji geliştirme, bazı varsaymıların kabm Idi1mesini gerektiru-; bu varsayımlar ancak ba'zan doğru olabilir ve birçok defalar içi.nılıde doğan yargılara dayatılır. Herşeyin üstünde strateji gelişıtirme seçim yapılmasını, bazan çok güç ıseçimleri gerektirir. Plancılar, ö:zıellikle eğitim plancı1arı, amacın birisihi seçmiş olmanın diğerlerini reddetmek anlamına geldiğini genel1i.ide kavramazlar. Eğer siz kaynaklarını~a bir Wana kaydırmaya karar verirseniz, siz aynı zamanda kaynakları \başka alanlara kaydırmamayı seçmiş bulunuyorsunuz. Eğitimi geliştirme ile ilgili olarak Iburada seçim yapillması gerekli altı önemli alan üzerinde durulmuştur. Bununla Iberaber hakiki öncelik, büyük oranda her ülkenin kendi gerçeklerine göre!değiştiği için burada Ibeliritilmemi tir. Eğitim Seviyeleri Arsında Seçim Dk seçim eğitim seviyeleri arasında yapılmalıdır: Eğitime yatırım yaparken llik, o.rta ve yüksek öğretime ne dereceye kadar önem verilmelidir? Herkesellk öğretim sağlamak için birinci öncelik ilk öğretime verilebilir, fakat bu orıta ve yüksek öğretimin zararına oişleyecektir. Veya. birinci öncelik orta öğretirne, ilinci öncelik ilk öğretime ~e üçüncü öncelikte yüksek öğretime verilebimr, fakat siz aynı anda ilk, oda ve yüks'ek öğretime birinci öncelik veremezsiniz. Bu ş'ekilde bir seçim yapılmadan ıhiçbir eğitim planlama stratejisi tamam değınıdir.. Kalite ve Sayı Arasında seçim. İkinci ve hatta daiha önemlıi temel seçimierden birisi kaliıte ve sayı arasındadır. Hangisi üzerinde durulacaktır? Örneğin ilk öğretirnde eksik ders kitapları, zayıf öğretim metotları ve mecburi olarak çok düşük yeteneklere sahip öğretmenlerle herkese ilk öğretim im.kanlarınl götürmek bir amaç mıdıı:? Veya siz iyıi yeteneklere saıhip öğretmenler, daha iyi ders kitapları ve ~a iyi öğretim metodu mu istiyorsunuz? Eğer siz ikinci görüşü seçerseniz, ekonomik şartlar kaliteyıi. gerçekleşttirmek ~çin sayıdan vazgeçmenizi zorllayabilir;!bu ise herkıese ilk öğretıim sağlama i:lkeısinden. fedakarıjk yapmanızı gerekltirir.

9 Okullaşma ve eğitim diğer birdeyimle kalite ve bütün eğitim sistemi içinde artan ö-ğrenci sayısı arasında seçim yapmada fark vardır. Örneğin Latin Amerika üniversitelerinde, bazı ayrılıklar hariçöğretmenve araçlar için yeıfierli para sarf,edıilmediğjndenyarı zamanlı (parıt-time) prof'esör, öğ-. r,enci ve yetersiz olarak donatılmış labora!tuvar ve kütüphaneler vardır. Bu üniversiteler paıhalı olmayan ve herkese imkan veren bir eğitim temin _ ederler. Bugünkü gelişme düzeyinde bu eğ~tim Lfutin Amerika için doğru bir eğitim olabilir. Fakat ayrıca yüksek standard'lara ve kaliteye tam zamanlı (Ful - time) öğretmen ve öğrencilere, iyi donatılmış laboratuvarlara ve iyi tesis ediimiş kütüphanelere öncelik veren eğiıtim şekli de mevcuttur. Ka~ite ve '.Sayıyı aynı anda yürütmeye imkan olmadığına göre, sorun bu iki çeşi1t ıeğitim arasında nasıl bir dengenin kurulması beklendiğ-ini kararlaştırmaktır. Yüksek öğretim için çıkarılan velveleöyle büyük ve yaygın hale gelmiştir ki, politik olarak kaliteyi sayı ıiçin feda etmek hemen hemen mecburiyet ıhalini almı tır. Örneğin gelişmekte olan bir ülkede 100.QOO tam zamanlı (Ful -Itime) üniversirte öğrencisi vardır. Bu rakam Federal Alman Cumhuriyetinde veya IngiLtere'de bulunan üniversite öğrenci sayısından daiha çoktur. Bu durum, yüksek öğretirnin hiç olmazsa beiir1i alanlarında da olsa, ucuz ve herkese yüksek öğretim teminetmek için bu alana verilmiş aşırı önceliğe ait tipik birörnekitir. Liberal Eğitim- Bilim ve Teknolojisi Alternatifi Özellikle yüksek öğretim alanında üçüncü seçim, bir tarafta bilim ve teknoloji ve diğer tarafta lilberal eğitim arasındaki denge ile ilgilidir. Öğrencileriniz hangi oranda bilim ve mühendislik faküiıteleriinedevam etmeli ve ne oranda güzel sanatlar, ıbeşerı bilimler ve hukuk aiian1armda çalışma " hdır? 'Bu soru bu tür derslerin kendi içinde değerleri olup olmadığı ile ilgili değildir, fakat daıha ziyade ülkenin pratik ihtiyaçları ile ilgili bir SO; rundur. Eğer siz bilim ve mühendislik alanlarına devam eden öğrenci sayısını artjbrmayı kararlaştırırsanız, siz aniden mali ve politik yönden sı _kıcı bir problem ile karşı karşıya kalırsınız. Bilim ve mühendislik alanındaki eğitim, güzel sanatlar, beşeri bilimler ve hukuk alanlarındaki eğitime nazaran öğrenci başına ıtakriben dört mism daha palhalıdır. Mali zorunluklar bilim ve müjhendislik alanlarında,herihangi ibir genişleme sağlanlak için, liberaleğitim aılanında dörlt katı bir azalmayı gerekli görebilir. Bu harekete karşı özelmkle Latin Amerika ülkelerinde meydana gelecekpoli. tik ve sosyal baskının büyüklüğünü tahmin etmek güç değildir. Hakikatte biliıın ve teknoloji ile liberal eğitim arasında.terelli yapmak, 1001' dereceye kadar sayı ile kalite arasında seçim yapmayı gerekli 3

10 4 kılmaktadır. Genellikle "taksi" tip öğretmen kullandıklanndan.ve sınıfl~ rın çok kalabalık olmasından dolayıhukuk, beşeri bilimler ve 'güzel sanatlar alanındaki eğitimin seviyesi en düşükıtür (1)_. Buna mukabil bilim ve mühendislıik çok daıha Yüksek standartılara haiz öğretime, daha masraflı teçhizata ve çok dajha fazla ıtam zamanlı öğ:retmene ihtiyaç vardır. KOrnİnist olmayan blokda!takriben öğrencilerin yüzde 25'i bilim ve mülhendıislik faküıtel,erine kaydomuştur; bu oran korrunist ülkelerde yüzde aı;:a..sında değişmektedir. Latin Amerika'da bütün kıtalardan daha düşük bir orandaki öğrenci kütlesi bilim ve müılıendislik alanlarına devam etmektedir. Bu oranta.k:riben yüzde 15'dir. EğirtJim plancilarının billim ve teknalojiyedönük,eğitm ile beşer! bildmlere dönük eğitim arasmda uygun den!bu durumu düşünmeleri gerekir. geyi kararlaştırırken Yaygın Eğitim - Örgün Eğitim Alternatifi Dördüncü seçim alanı; işe 'girmeden önce yapılan örgün eğiıtim ile, iş veren kurum tarafından yapılan veya iş başında yapılan yaygın eğitiriı arasında birbirine bağlı olarak terc1h yapılmasınıgerektirmektedir. Bu problem özellikle yetişkin işçi düzeyinde hüyük önem taşır. Orta öğretim seviyesindeki meslek okullarında yetişkin işçi alacaklara iş öncesi meslek eğitimi verm'ek birçok defa ıgösteri1diği gıiıbi pek çok ülkede yaıtırımların çok az olarak değerlenmesinesebep olmuştur. Geleceğin yetişkin işçilerini genelorta öğretimden sonra becerilerini iş başında geliştirmek 'Su; retiyle yetiştirmek çok daha faydaıhıdır. Diğer bir deyimle iş öneesi örgün eğitim 'eği!tilebilir ferdler yetiştirmeyi amaç almalı, fertteözel beceriler geliştirme işi ıhem resmi v,e hem de özel sektörlerdeki iş verenlerin sorum-. luiuğu olmalıdır. Bazı Latin Amerika ülkelerinde ilgi çekici bir düzen kurulmuştur. Örneğin Kolombiya'da on veya daha fazla işçiçalıştıran işverenlerin finpnse ettiği V'e tamamen endüstri ihtiyacına dönük ıeğitim yapan bir 'Sİstem geliştirilmiştir. Öğretim çalışma3arını desteklemek için temin edilen fona, SENA adı verilmiştir. Halen çeşitli endüstrilerde çalışan ve işe girecek olan kimseleri eğiten bu sistem milli eğitim bakanlığından tamamen bağımsızdır. Aynı şekilde anlaşmalar Venezuel:la Vie Brezilya'da da mevcuttur. [ i ı "Taksi" öğretmen deyimi çe!jitli i!j yerlerinde çalı!jan öğretmen anlamına kullanılmı tır.

11 Işle ilgili öğretimi işverenlerin omuzlarına kaydırmaıda örgün genel -Eğitim için daırıa fazla paranın kalmasına imkan sağlanmakıtadır. Bununla beraber i önoesi eğitiniin meslek okullarında veya i başında yapılması.arasındaki rterciıhi yapmak daima 'güç bir iştir ve ikisi aralsındaki denge iarklıülkelerde farklı ibir gelıişme göstermek!tedir. Teşvik Edici Faktörlerin Seçimi Seçi.m yapılacak beşinci alan, heım genel planeılar ve hem de eğitim,plancıları için büyük önem taşıyan teşvik edici faktörlerdir. Ferdlerin belidi mesieklere gitmeierini sağlamak için piyasanın serbest olarak gelişme-.. :sinemi dayanırsınız? Yoksa teşvik edici faktörler temin 'edip şartlar değiştikçe bunları devamlı olarak oynatarak maaş baremini, mali mükafab ve bu çeşit işlerin sıtatüsünü yükseltirmisiniz? Bu pekçok ülkede çok hayatı ve çok güç bir problemdir. Örneğin, Iran'da doktorların hemşirelere oranı 10: 1 dir; halbuki bunun 1: 10 olması lazımdır. Bunun sejbebi şudur; hem ;şirelerin maaşı ve statüsü o kadar düşüktür ki kimse bu mesleğe girmek istemiyor. Aynı durum birçok ülkede teknisyenler, miillıendis yardımcıları ve tarım a)anındaki yardımcıılar içjinde mevcuttur. Bunun sonucu olarak hir eğitim sistemi için, doktora nazaran hemşire yetiştirmekveya yük.sek mühendis ve agronomiste nazaranendüstri ve tarım teknisyeni y lti tirmek da!ha önemlıidir. geliştirebilirsiniz.- Bu durumla karşılaşıldığı zaman ödeme ve statü farklarını olduğu yerde bırakabilirsiniz veya yem bir mükafat sistemi Böylece fabrikada ellerini kirletmek isteyen tekn~syen, kendi ofisinden kıpırdamayı reddeden yüksek mülhendis kadar ve antibiyotik He halkın sağ-. lığını korumak için her türlü çevre şartılarında çalışan sağlık teknisyeni, büyük merkezlerden dışarı çıkmak istemeyen dokitor kadar mükafatlan -dirılabilir. Bunlar verilmesi güç kararlardır. Fakat :bunlar düşünülerek yapılmadığı takdirde sarfedilen paranllıbüyük bir kısmı boşa harcanmış.olur. Teşvik edici faktörler, eğitim planlamasının ayrılmayan ve zaruri 'Olan bir parçasıdır. Kendi toplumunun fbeşvik 'edici faktörledni Mınal eden plancı, başını kuma sokmuş deve kuşu gibiıdir. Eğitimin Amacı Altıncı ve son seçim, yapılacak olan eğ,iıtimin temel amaçları ile ilgi -ıidir. Eğitimin amacı fertlerin isteklerini, arzularını ve ümitlerini tatmin etmeyelni yönelmelidir? Veya o devletin i!htiyacını karşılamaya mı yönelmelidir?

12 6 Liberal felsefeyesahip olan ülkeier "tabü olarak birinci yolu!s'eçerlerve kommisıt felsefeyi benimsemiş olanlar da ikinciy;i seçerler, fakat prolb~ ]em yeni ve gelişmelrte olan ülkeler için pek basit değildir. Önceleri Nyasaland olarak bilinen Malawi de yüksek seviyedeki!insangücünü belirtmek için araştırma yapmağa dhtiyaç yoktur. Bu katogoriye giren herkesi kend,i isimleri ile bilmek mümkündür; çünkü 1965'debunlar sadece kırklbeş kişi idiler. Hersene Malawi takriben yirmiibeş- otuz. kişiyi dış ülkelerde üniversite ta!h.shi yapmak üzere gönderebilmektedir. Fakat üniverslite mezunıları için kendi ülkesinde 720 hükümet işi ve Birleşmiş Milletler ailesi içine giren uluslararası örgütlerde de otuz,adet iş Malawi'li vatandaşlara açık bulunmak,tadır. Bu bakımdan Malawi'li bir' vatandaş için devlet bütçesindençıkanpara ıile yurt di!şında okumak ve hayatının ge:!ri kalan kısmım uluslararası kurumlarda çalışarak geçirmek mümkündür. Hakikatte n aşağı otuz Malawi'Li vatandaş için bunu yapmak imkan dahnindedir. Şimdi halktan alınan para ile dış ülkelere gönderilen öğrencilere, teorik olarak fert için iyi olan herşey ülke içjnde iyidir,diyerek tam bir hürriyet verecekmisiniz? veya siz Ibu kritik durumu ortadan kaldırmak-için bazı tedbirler almayı düşünürmüsünüz? Şüphesiz Malawi vakası çok aşırı ıbir durumu 'gösteriyor, fakat daıha az şiddetli olmak üzere aynı durumlar diğer ülkelerde de ortaya çıkmaktadır. Örneğin; Latin Am'erika ülkelerinden gelişmiş ülkelere açık olarak görünen domor, bilim adamı ve mühendis ihracatı vardır. Laıtin Amerika. ülkelerinde yüksek seviyeli insangücü w ı:tiyacınaöncelik verildiğini düşünelim; bu seçme hürriyeti iyi bir şey midir? Bu soruyu her ülke ve!her plancı ferdi olarak cevaplandırmak meoburiyetindedir. Fakat ceva:bı :İIhmal edilecek bir soru değildir. Strateji geliştirmenintemeli yukarda belirtilmiş olan aitı kritik alanda seçim yapmayı gerektirmektedir. ÖncelikJoel" arasında uygun dengeyi kurmak ve ülkenin sosyal, poliıtik ve aynı zamanda ekonomik hedeflerini geliştirecek seçimleri akıllı bir şekilde yapmak çok güçtür. Şimdi yukarıda söylenenlerin ışığı altında rtasavvur ettiğimiz bir ülkenin insangücü ihtiyaçlarını ve hu d!htiyaçların hangi araç ve yollarla. çözümlenebileceğini dikkate alalım. sağlar. Eğitim ıçin Talep v,e llıtiyaçları Karşılamak: Bir Model Bir model olarakhayalimizde yaşattığımız bir ülkeyi almak kolaylık: Böylece siz kendi düşüncelıerinizi belli bir ülkeyi küçük düşürme-

13 ,den serbestçe itfaıde etme ~mkanı bulursunuz ve çeşiıtli ~eler için pratik değeri olan birkaç gerçeği o:rıtaya çıkarabuirsiniz. 7 İnsangücü lhtiyaçlarında Öneelikler HayaJJi.miz!de yaşaibtığımız ülkenin nicelik ve nitelik yönünıden jnsangücü durumunun tayin edildiğini ve bunun sonucu olarak sosyal, politik ve ekonomik hedeflerin kar ılanması için belli katagorilerdeki insangücünün artırılmasında önceliklerin saptandığı farzedilmektedir. Birinci önceliğin teknisyen ve yarı profesyonel personel sayısının artırılması olduğu görünmeklcedir. Endüıstriyel geli me mü!j:ıendis yar,dım.eılarma ve tecrütbeli fürmenlere ijhtiyaç g.östermektedir. Yapı:lması zaruri hale gelen toprak reformu, fikirleri çi:litçiye ulaşıtırmak için çok sayıda tarım teknisyenine, ogronomist değil, i:htiyaç gös'termek!tedir. Deyıet h.as~ tabaneleri ve sağlık servisleri fazla hemşireye ve tıbbi teknisyıeneduyulan' ihtiyacı mecburiyet Ihaline getirmişlerdir. İnsangücü kataıgorilerinden şu anda acele olarak iıhtiyaç ihisseclhen ve,diğerlerine nazaran en çok artırılması gerekli olanlar Ibunlardır. Bu belirli ülkede ikinci öncelik, bütün seviyelerde öğretmen sayısının arıtırılmaısını öngörmektedir. Özellikle üniversitelerde fen ve mühendislıik derslerini okutan öğretmenler öncelik taşımaktadır. Ayrıca orta öğretim okullarında matematik ve fen bilgisi öğretmenlerirçinde ciddi açıklar mevcuttur. üçüncü öncelik lisan ü~tü düzeyde mülhendislere ve bilim adamlarına verilmelidir. Endüstrideki ilerle.tfle araştırma ve geliştirme,imkanlarının genişletilmesini gerektirmektedır. Tarımın plana göre ge1i!ştirhmesiiste-< niyorsa daha fazla agrononrisıte, toprakla uğraşan bilim adamına ve tarım müjhendisine ilhtiyaç vardır. üzerinde durulan ülkenin planlama teşkilatı vardır ve ülkenin sosyal ve ekonomik gelişmesi ile ilgili olarak çıkan prob lemleri çözmek üzere anlayıslı bilim adamına, 'ekonomiste ve sosyoloğa ihtiyaç duyulmaktadır. Dördüncü öncelik sevk V'e 1dare ve yöneitici personel için 'imkanlar sağlamaktır. Bütün ü~elerin bu düzeyde daha fazla personete ihtiyaçları vardır. Bununla beraber sevk ve 1~are ve yöneticilerin üniversitelerıdaeğitiirneleri zorunlu değildir; bunlar başka semörlerde yetişen profesyonel elemanlardan sağlanmaktadır. Lisans üstü düzeyde yetişen mooendis,' hukukçu ve /bunun gibi elemanların, öliel ve kamu işyederinde iş üzerinde yapılan yetiştirme faalijietleri sonunda sevk ve idareci ve yönetici olacak- - ları farzedilmektedir. _

14 8 Beşinci öncelik sekreterlik ve k3ltiplik1e ilgili personele verilmiştir~, üzerinde durulan ülkede bu alanda iih!tiyaç olmakla beraber bu ihtiyaç çok büyük değildir. Altıncı öncelik sanatkarlara verilmehdir. Burada ihtiyaç çok fazladır~ Fakat huijhtiyacın iş öncesi mesleki eğitim merke'zlerini kurmaktan ziyade, iş üzerinde yapılan çalışmalarla en iyi bir şekilde karşılanaıbileceğika-o bul edilmiştir. Listenin' sonuna doğru pra:tiksiyen tıbbi personel yedinci öncelik sırasını almaktadır. Belki daha çok domora thitiyaç vardır fakat daha ciddi olan sorun şudur: Hemşire ve tııbbi teknisyen gibi yarı profesyonel personelin sayısı belli bir oranda artırılmadıin, mevcut dokltorlardan en iyi bir' ekilde yararlanma imkanı yoktur. Ayrıca adı geçen ülkede doktorlarm. sayısı diğer profesyonel elemanlara nazaran çok fazladır. Çünkü doktorların kazançları ve statüleri çok yüksektir. Listenin sonunda avukaıtlar vaildır.,bu ülkede güçlükle iş bulabilen, yerilen ve kelimelerle piyasanın artıkları olarak,görülen adamlar avukatlardır. Bununla beraiber onların ülkesi daiha yüksek kapasiteli ve daha li yakatlı lhukukçularanıtiyaç gös1jerebilir. Bunlar insangücü araştırmasının temel bulgularıdır ve 'eğitim deyimlerine tercüme edilmesi gereklidir. Eğitimde Öncelikler Bu durumda eğitim plancıları parasız genelorta öğretime en yüksek Önceliği v,ereceklerdir. Çünkü mevcut orta öğretim kurumlarında çok az: yer vardır ve Iburada ödenen ücretin yüksek oluşu yüksek öğrejtime geçmek için mali v,e sosyal engel ve dar boğaz meydana getirmekt~r.!kinci öncelikle tabii olarak yarı pro:f)esyonel ve teknik eğitime veüçüncüsüde yarı prof,esyonel düzeyde öğretmen yetiştirmey,e veriiecemir. Dördüncü öncelik /bilim ve mühendislik alanlarındaki yüksek seviyeli çalışmaları geniişletmeye /tanınımştır. Hayalimi:zıde yaşattığımız ülke için Ibu iki alana devarm eden öğrenci oranı yü2'jde ı5'ıden yüzde 20 hatta yüzde 25'e çıkarılmak :ijstjenmektedir. Önce1:ik sırasında beışinci1iği genel Y'EIDşkinler eğttimi veya!temel eğitim işıgal etmektedir. Çünkü nüfusun çoğunluğu okuma yazma bilmemektedir. Tarım reformunun başarı ile yürütülebilmesi ve geniş1halk kütlelerini' yıirminci asır düzeyine getirmek için bir çeşi.t yebi:şkinler eğttimi zo-

15 runlu hale gelmiıştir. tık öğreltim ondan sonraki sırayı tutmaıda bunu da yüksek düzeydeki tııbbi ıeğitim ve sırada IBonunculuğu i öncesi meslek okulları izlemektedir. Bu ülkede yapılan insangücü araştırması yaygın eğiıtimin, okul dış eğitimin ve,iş başındaki eğitimin önemini Ibelirtmiş Ibulunmaktadır. Burada yayıgın eğitim deyimi sevk ve i~are ve yöneticiliğe girmek isteyenler veya hal1en sevk v'e idareci ve yönetici olanların eğitilmesi ibeıki Colombia'daki SENA örgütüne benzeyen bir yolla sanatkarların y 'tiştiri1mesi, tarım reformu ile ilgili olarak ıtarırmcılarm yayım servıisi yoluyla :büyük çiftçi kütlesini eğiıtmeleri için, çeşitli part-time programları kapsamj içine almaktadır. Ayrıca hızlı :teknolojik ge1i meıledn sonucu olarak eski beceriler değersiz ihale geldiği için devamlı olarak tekrarlanan eğitim programlarına iıhtiyaç vardır. Geçenlerde Joıhn Gardner'in yazdığı gibi "Fertler kendi işlerini yaptıkça ve iş!içinde geliştikçe kendiler,ini devamlı yenileme imkanına salhip olmahdır." Analitik tatlı - kutu olarak isimlendirdiğimiz aşağıdaki tabloda şimdiye kadar tar:tışılmış bulunan çeşttill insangücü katagorilerine ait ilhtiyaç. arz ve talepler topju olarak,görülme1djedir. Arz Meslek İhtiyaç Talep imkanları Sebepler Teknisyenlıerve yarı Çok fazla Çokaz Çokaz Düşük ü~1'et ve staprofesyonel personel tü, ilerleme dçin çok az imkilp mevcut. Öğr'etmenler Çokfazla Az Az Düşük.ücret ve statü Bilim adamı ve Fazla Fazhı. Çokaz Yüksek ücreıt ve stamühendisler tü fakait eğitim masrafları çok fazla. Sevk ve iıdareci ve, yönetici ~aıtiplik ve Fazla Fazla Az Kadınlar için sıkıcı sekr:eterlik işlerdenkurtulma immm \Sağlar. Sanatkarlar Fazla Doktorlar A'z Çokfazla Çok fazla Yüksek gelir ve statü Avilkatlar Çokaz Çokfazla Çok fazla Yüksek statü; diğer faküıteııerden taşmalar oluyor. 9

16 12 lan- içinde doğrudur. Bu belirli ülkede insanlar yüksek IBtatüy'e büyük arzu duyarlar, fakat tıib okuluna gidemiyenler veya bilimsel ve mülhendisek çalışmalarını izleyecek kadar akııjları olmıyanlar, hukuk ve liberalokullara '. giderler. Bu aılandil'ki politik baskı doktodarınkine nazaran daha kuvvetlidir ve politik plancılarımızibu probleme bir çözüm bulamadıkları şeklin-' de sonuca gidebilider. Latin Amerika'da bazı hukuk fakültelerinin mevcut kapasiteferinin yarıya indirilmesi ıgerektiğini açık olarak ifade eden. plancı, o üniversiteye ait bütün öğrencilerin boykot yapmasına sebep 01- muştur. Laıtin Amerika'da öğrenener ve eski mezunlar üniversite konseyi. üzerine büyük baskı yapmak,t;adırlar. Çözüm yeni teşvik unsurları ve yeni tavırlar geliştirmeye bağlıdır. Fakatbu kolay bir görev değildir.. İnsangpcü katagorilerindeki bu eksersiz, eğiltim seviyeleri içinde tekrarlanalbilir. Fakat bu çok na'diren gerekli olabilir. Burada veri'lmiş ekliyle ibizim bazı sonuçlara giitmemizi mümkün Julmaktadır. olduğu Sonuçlar Birinci sonuç şudur': Strateji geliştirmek, şüphesiz doğru istatistikleri toplama süreci, hatıta hakiki verileri keşfetme dahi değildir. Eğitim plancısının ana problemi, kendi intellektüel kabiliyeti (radar gibi) ile insan kaynağını geliştirme kritik problemlerini itanıma sorunudur ve Ibu çok sınırlı bir istatistik bilgi ile yapılabilir. Eğer iyi istajtistik bilgileriniz varsa siz 'sorun için daj1ıa iyi donatılmış olursunuz, fakat istatistik yok diye' problemi tanımlamadan'kaçınmak bir mazeret değndir. Ayrıca eğitim plancısı problemleri tanımlamaya başlamadan önce insangücü ile ilgili bütün bilgilerin toplanmasını hiç bir zaman beklememehdir. Çünkü bu durumda plancının çok uzun zaman bekfemesi.gerekebilir. ıkinci 'sonuç şudur: Eğiıtim sis1jemindelci bazı kritik problemler, egıtim 'sisteminin belirli sektörlerine örneğin; bilim ve mühendislik faküıte. lerin'e, ücretsiz orta öğretim okulları v.b. gibi alanlara yatırım yapmak_ suretiyle eğitim kurumlarının kapasitelerini artırmakla çözülebilir. üçüiıcü olarak listslıenebilecek sonuç şudur: Eğitimdeki kritik' problemlerin pek çoğu mümkün olduğu kadar milli eğitim bakanlığından uzak, en iyi bir şekilde örgün eğitimin di!şında çözümlenebilir. Problemler, mümkün olduğu hallerde, eğitim yükü ii öncesi eğijtim kurumlarınıdan!işveren kurumlarına kaydırılacak şekilde uygulanacak (bir politika ile daha kolay çözümlenebilir.

17 Dördüncü sonuç udur: lnsan kaynağı '\Joe eğitsel g eliştirme problemlerinin bazıları teşvik unsurunun yapısında ve hatta toplumun davranışında ve bütün olarak görüşünde temel d~ğiışiklikler gerekıtirebilir. Bu te:.' mel değişikliklerin eğitime yapılan hakiki yatırımlardan önce olması ge rekebilir. Hakikatte eğitim plancışı, belirli kaiagorilerdekıi insangücü için büyük ihtiyaç olduğunu belirten istatistiklerle hiçbir zaman yanılmama!ıdır. Eğer mevcut sosyal ve maddi teşvikler fertlerin bu katagorideki!in. sadıgücüne katılmalarını is;teksiz hale getiriyorsa, yapılan planlama bo una' olur. Bu hizi eğttim plancljsında bulunması gerekli yeteneklerle ilgili sonuncu sonuca getirmiş bulunuyor. Herşeyden önce onun bilgisii çok geniş bir iemele dayalı olmalıdır. Eğer o genel, sosyajl ve ekonomik gelişmeye ilişkin planlamanın amaç ve tekniklerini bilmiyorsa, onun eğitim planlamasmda işi yoktur. Eğer o yüksek seviyeli 'insanıgücü Ibakıımından ü~enin ihtiyacının ne olduğu hususundaekonomistleri beklerneye niyetli ise o daha i e başlamadan önee açıkolarak mağlubiyeti kalbul etmektedir. Başarılı '\Joe etkili eğiijim plancısı, endüstriyel ve tarımsal geliişmenin ihtiyaçlarını.tam olarak bilmeli, dö'\joiz elde etme ve ticareıble ilgili problemleri yakından tanımalı, bütün ıbu fakıtörleri insan kaynaklarını geliştirme ile,birleştirebilmeli ve hiçbirzaman, hangi 'şartlarda olurısa oısun, genel ekonomik 'geli tirme plancısının fantazi ve kaprislerine konu olmamalı ve onun yanında k!endisini bir ast olarak farzetmemelidir. 13

18 INSAN KAYNAGINI GELİşTıRME PLANLAMASıNDA, SıSTEM ANALİZİ YAKLAŞıMı Mantıki Başlangıç Noktası Eğitim planlamasında "Insan:.ı:,oücü Yaklaşımı", eğitimciler v,e ekonomik gelişme plancıları arasında uzun zamandır çok sert tartı: maların yapıldığı bir konu haline gelmiştir. HakikaiJte insangücü analizi farklı araç ve ıtasvir etme metodu kullanan yeni ve gelişen bir sanattır. Böylece fikir çatısı henüz oluşmuş değildir. Uyguladığı metot ne sağlam bir doktrindir ve ne de çok katıdır. Bu alanda çalışan yaratıcı dü: ünceye sahip serbest Jikir sahdpieri teknikçilerin katı ve dar analıiz formlarındakiısrarları karşısında-henüz yatışımış değildir. "Insangücü Yakla ımmm" kapsamı ve,tabiatı hakkında genelolarak bir karl ıklığm bulunduğu bir gerçektir. Insangücü analizinin dayandığı fonksiyonel ıhipdtezlerin pek çoğunu göz~.den geçirmek veya e1den çıkarmak ve gelişen tecrüibenin ışığı attında yeni kavramları ıtanıtmak zaruri ihale gelmiştir. Bu bölümün temel amacı şudur. Insangücü yakla ımı, çok dikkatli olarak ayrılmış M Slek Kartagori}erinde "Başlarm ve Enerin" tabulasy0 nundan çok daha genıi birfaaliyeti kapsamı içine alması gerekir. Bu yaklaşımın örgün eğitim [çin sadece sayrsal tahminler, proj'eksiyonlar veya ihedefler orıtaya koymaktan çok daıha uzağa' git1ne&i ger'ekir. İnsangücü yaklaşımının eğitim planlaanasının dar kavramından ziyade insan kaynaklarını geliş.tirmenin genel stratejijsi ne ilıişki kurulması ıgerekir. Son olarak insangücü ilıtiya'çlarmm sadece ekonomik gelişmenin isteklerinden çıkarıldığı görüşünün terkedilmesi gerekir. Gelişmekte olan hiçbir ülke sadece ekonomisinin gelişmesi -milli üretimin veya ıgıelirin ar:tıması- ihe ilgili değildir. Hepsinin sosyal ve politik modernleşme için daha geniş istekleri vardır. Böylece insangücü ve eğitim planlamasının milli g'elişme ile ilgili,olması lazımdır. Milli gelişme, ınijıli hirlik ve kişiliği meydana gatıirirken -ekonomik, kulllirel, sosyal ve politik gelişmeyi kapsamı içine alır.

19 15 Birçok insangücü araştırmalarının karakteristiği olan çeşitli sayısal analizlerin önemini ve faydasını soruşturma konusu' yapmadan önce" sistem ana'lizine ait ilave bazı kavramların dikkate alınması ve tanımlanması laz1mdır~ İnsan kaynaklarım geliştiren çeşitli organik elemanlara (faktörlere), /bir sistem olarak bakmak ve bu sistemi elektriği üreten ve dağlıtan sisteme benzetrnek mümkündür. Yapı'lan bu benzetıneye 'göreokullar, üniversiteler, öğretim ensütüleri ve insanların iş başında yetişnıelerini 'sağlayan iş veren örgütleri, beceri üreılien merkezler olarak tammlanabilir. Bu merkezler arasındaki bağlantı transmisyon hauına benzetıilebilir. Gelişmekte olan ülk~lerde beceri eksikliği ve işsiz fazlalığı gibi karşılaşılan insangücü problemleri, belirli!bir üretim merkezindeki güç, arızasına, Ibu merkezler arasında etkili olmayan bir bağlantıya veya yanlış tasarlamadan dolayı kendisinden beklenen yükü Itaşıyamıyarak bütün sistemin arrzalanrnasına benzejterek düşünmek mümkündür. İnsan becerisini üreten sistem, elektrik gücünü üreten sistem gibi çeşitli yükleri taşıyacak ş'ekilde tasarlanmalıdır. Sistem bu farklı yüklere dayanacak şekilde kendi içinde eısnek olarak kurulmalıdır. Sistem büyüklük olarak uygun bir kapasitede hulunmalı ve ihepsinin üstünde sistemin ana parçaları uygun hir şekilde dengelenmel!idir. Sistem analizi yaklaşımı; ana problem, alanlarını operasyo,nel deyimlerle daha kolayolarak 'tammlanrnasınımüm-, kün kılar ve analizeeyi çeşitli insangücü ve eğitim programları arasındaki ilişkileri kriijik olarak değerlendirmeyemecbur eder.,sistem analizi, insan kaynaklarını geliştirme stratejisi geliştirmek için mantıki bir başlangıç. noktasirdır. Gelişmekte Olan Ekonomilerde İnsan Kaynağı Problemlerİ Gelişmekte olan ülkelerde temel ınsan kaynağı problemlerini,tanıyalım. Bu probleı;nler şunlardır: (a) Hızla artan nüfus, (lı) Ekonominin mo 'dem sektöründe birikmiş işısizldk ve aynı zamanda, geleneksel tarımda gizli işsizlik, (c) Etkili lbir milligelişme için gerekli olan kritik bilgi ve beceriye saıhip insan eksikliği, (cl) İnsan gayretini mobilize etmek için yetersiz veya gelişmemiş örgütler ve kurumlar vıe (e) Millı gelişme ~çin ha-' yati derecede önemh olan çeşijtli faaliyetlere katılacak olan insanlar için yetersiz teşvik unsurları. Şüphesiz bunların dışında beslenme ve sağlık gi-

20 16 bi insan kaynağını geliştirme problemleri mevcuttur. Fakat ilmnlar çoğunlukla Ibaşka teknik alanlar.in içinegiren sorunlar olup ve bu çalış!llanın kapsamı dışında bttakı1ımş1;ır. İnsangücünü ve eğitimi planlama uzmanlarının çoğunluğu nüfus dağılımı analizlerinin ve nüfus yönelmeierinin temelolduğu g'örüşünde!birle ffiektedirler. Özellikle nüfusun yıllık artış hızı (artı:ş hızı yükselebilir v,eya sabirt olabilrlr) hakkında bir foor sahibi dlmak, nüfusun yaşlara göre dağılımı (özellikle 14 yaşından küçük olan nüfus) ve takribi olarak aktif nüfusun büyüklüğünü bilmek çok önemlidir. İş gücünün kompozisyonu ve muhtemel büyüklüğü hakkında bazı hesapların yapılması temeldir. Bununla beraber birçok geli:şmekıte olan ülkede güvenilir iş gücü istatistikleri çok küçük hazı.istisnalar dişında mevcut değildir. Burada ekonominin modernize dlmuş sekıtöründeki ve geleneksel sektördeki iş gücü arasındaki farkın :belirtilmesi önemlidir. Gelişmekte olan ülkelerin hemen hemen tamamında nüfusun yıllık artış (hızının yüzde 2'n:in üzerinde ve imrçok hallerde 3'e yaklaştığı ve hatta geçtiği kabul edilebilir. Birçok hallerde bu durum nüfulsun en aşağı beşte ikisinin 14 yaşından daha küçük olacağını ve iş gücünün içinde dü 'şünülemiyeceğini gösterir. Bu aynı zamanda nüfusun yüksek bir oranının okul çağında olduğu anlamına '!felir - eğiıtim plancısı' için önemli sonuçları olan bir durum. Şüphesiz insangücü analizeileri özellikle iş gücünün bugünkü ve gelecekteki 'büyüklüğü, bunun gerek modern ve gerekse geleneksel sektördeki artış ihızı v-e çeşiltli meslek ıgruplarına katılan işgücüne etki eden faktörlerle yakından dlgilidirler. Analizcinin bir ilitiyacın sonucu olarak nüfus.artışını sınırlayan politika kararlarının sonuçları ile de ilgil~mmesi gerekir. Örneğin, doğum hızında azalma hemen işgücünün azalmasına yol açmaz, fakat çok muhitemel olarak ülkenin üretim faaliyetlerine yatırım yapma.sını ve kaynaklarının korunmasını artırır. Nüfus kontrolu: diğer açık fay: dalarına ilave olarak üretimin artmasına doğrudan doğruya katkıda buluna:bilir. A. J. Coale'nın,görüşüne göre insan kaynağını gelıiştirme stratejherini hazırlayanlar nüfus problemi iledaha yakından ilgilenmeli ve nüfus kontrol 'tedbirlerinin alınması için daha büyük sorumluluk almalı.diriar.

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI

ULUSLARARASI FİNANS UZMANI TANIM Bankalar ve diğer mali kuruluşlar ile işletmelerin uluslar arası finansal hareketlerini planlama, uygulama ve kontrol işlemlerini yapma bilgi ve becerisine sahip kişidir. A-GÖREVLER Uluslararası

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

http://kariyer.ieu.edu.tr

http://kariyer.ieu.edu.tr ÖZGEÇMİŞİ ANLAMAK Öncelikle özgeçmişin nedir ve ne işe yarar açıklığa kavuşturalım. Özgeçmiş kim olduğunuzu, eğitim ve deneyimlerinizi içeren iyi sunulmuş bir özettir. Özgeçmişin tek amacı bir staja veya

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER TANIM İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan küçük işletmeleri kuran

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

KİMYA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER

KİMYA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Kimya konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

Viktorya Uygulamalı Öğrenim Sertifikası (VCAL) 11. ve 12. Sınıf öğrencileri için pratik bir seçenektir.

Viktorya Uygulamalı Öğrenim Sertifikası (VCAL) 11. ve 12. Sınıf öğrencileri için pratik bir seçenektir. VCAL NEDİR? Viktorya Uygulamalı Öğrenim Sertifikası (VCAL) 11. ve 12. Sınıf öğrencileri için pratik bir seçenektir. VCAL size okuma-yazma ve matematik becerilerinin yanı sıra işle ilgili pratik deneyim,

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini,

YÖNETMELİK. b) Merkez (Hastane): Turgut Özal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezini, 19 Ocak 2014 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28887 Turgut Özal Üniversitesinden: YÖNETMELİK TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü METAL TEKNOLOJİSİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE KALİTE KONTROL ELEMANI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

KESİN PROJE RAPORU PROJENİN ADI PROJEYİ HAZIRLAYANLAR BABÜR NEDİM ÇAĞATAY OKUL ADI VE ADRESİ DANIŞMAN ÖĞRETMEN

KESİN PROJE RAPORU PROJENİN ADI PROJEYİ HAZIRLAYANLAR BABÜR NEDİM ÇAĞATAY OKUL ADI VE ADRESİ DANIŞMAN ÖĞRETMEN KESİN PROJE RAPORU PROJENİN ADI HANGİ ADAYI SEÇELİM? PROJEYİ HAZIRLAYANLAR BABÜR NEDİM ÇAĞATAY OKUL ADI VE ADRESİ ÖZEL KÜLTÜR FEN LİSESİ ATAKÖY 9.-10. KISIM, 34156 BAKIRKÖY - İSTANBUL DANIŞMAN ÖĞRETMEN

Detaylı

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Süleyman SÜRÜL Rehberlik Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı Trabzon 2013 Nelerden Bahsedeceğiz *Rehberlik Nedir? *Rehberlikte Hizmet Alanları *Mesleki

Detaylı

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER KARİYER YÖNETİMİ Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER 7 KARİYER YÖNETİMİ Kariyer, bireyin mesleği ile ilgili pozisyonları, çalışma hayatı boyunca peş peşe kullanması ve organizasyonun üst kademelerine doğru ilerlemesidir.

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENİ

İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilerine matematik ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Öğrencilerine matematik ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve

Detaylı

MATBAA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, matbaa meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir.

MATBAA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, matbaa meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir. TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, matbaa meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Matbaa meslek alanı ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum

Detaylı

MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ MANİSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Hedef ve Esaslar Amaç Madde 1- Manisa Su ve Kanalizasyon

Detaylı

PERSONEL-İNSAN KAYNAKLARI

PERSONEL-İNSAN KAYNAKLARI PERSONEL-İNSAN KAYNAKLARI Güssün GÜNEŞ Marmara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Dairesi Başkanı 09-10 Haziran 2014, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, BİLKENT - ANKARA 19.6.2014 SUNUM PLANI ÜNİVERSİTE

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK KUMANDA VE OTOMASYON TEKNİKLERİ GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013

Detaylı

Ekonomik Olarak Güçlü! Bir Çarpan Olarak Vazgeçilmez! Türkiye'nin Başarı Hikayesi!

Ekonomik Olarak Güçlü! Bir Çarpan Olarak Vazgeçilmez! Türkiye'nin Başarı Hikayesi! Ekonomik Olarak Güçlü! Bir Çarpan Olarak Vazgeçilmez! Türkiye'nin Başarı Hikayesi! Mustafa Erkan Ekim 2013 Mustafa Erkan Almanya-Aşağı Saksonya Eyalet Milletvekili Ofis-Adres Schloßstraße 3 31535 Neustadt

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ)

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) TANIM İşletmede çalışacak insan kaynağının sayısını ve niteliğini belirleyerek, insan kaynağının başarısını, moralini, motivasyonunu ve uyum düzeyini artırıcı çalışmaları

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ DİREKSİYON EĞİTİMİ ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Zaman Yönetimi ve Örgütsel Zaman Yönetimi. Bu nedenle, sahip olduğumuz bu kaynağı nasıl harcayacağımıza fazlasıyla dikkat etmeliyiz.

AR& GE BÜLTEN. Zaman Yönetimi ve Örgütsel Zaman Yönetimi. Bu nedenle, sahip olduğumuz bu kaynağı nasıl harcayacağımıza fazlasıyla dikkat etmeliyiz. Zaman Yönetimi ve Örgütsel Zaman Yönetimi Nesrin SARIÇAY Özellikle iş yaşantısı içerisindekilerin sık sık kullandıkları cümleler vardır. Peki nedir bu durum ve altından nasıl kalkabiliriz? Bugün nasıl

Detaylı

TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS

TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS TÜRKİYE DE MÜHENDİSLERİ N SORUNLARI VE MÜHENDİS OLMAK Türkiye de Mühendis Olmanın Zorluklarını 4 Evrede İncelemek Yerinde Olacaktır. Bunları; İlköğretim ve Lise eğitimi evresi. ÖSS evresi. Lisans eğitimi

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE TAHLİSİYE VE GAZ ÖLÇÜM CİHAZLARI BAKIMCISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

Detaylı

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

Internationale Gesellschaft fur Ingenieurpadagogik (IGIP)

Internationale Gesellschaft fur Ingenieurpadagogik (IGIP) Internationale Gesellschaft fur Ingenieurpadagogik (IGIP) International Society for Engineering Education ULUSLARARASI MÜHENDİSLİK EĞİTİMİ TOPLULUĞU Bugünün Üniversitesi Finansal konularla, teknolojik

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ C İLE MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA GELİŞTİRME VE UYUM EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA

Detaylı

ELEKTRONİK MÜHENDİSİ

ELEKTRONİK MÜHENDİSİ TANIM Her türlü elektronik alet ve iletişim sistemlerinin planlanması, yapımı, işletilmesi ve geliştirilmesi konularında çalışan teknik elemandır. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Elektronik

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ULAŞTIRMA HİZMETLERİ TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ELLE TAŞIMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ŞARAP ÜRETİM TEKNİKERİ

ŞARAP ÜRETİM TEKNİKERİ TANIM Kaliteli üzüm yetiştirme ve üzümden şarap, sirke vb. ürünlerin imali konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER - Şarap üretiminde çalışır, - Bağ bakımı ve kontrolünü yapar, - Şarap kalite kontrolü

Detaylı

ZİRAAT MÜHENDİSİ (HAYVANSAL ÜRETİM)

ZİRAAT MÜHENDİSİ (HAYVANSAL ÜRETİM) TANIM Ekonomik değeri olan hayvanların üretilmesi, ırklarının iyileştirilmesi, bakımı, beslenmesi ve değerlendirilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER Hayvansal üretim alanında yetişen ziraat

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE BANT KONVEYÖR TAMİR VE BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM TANIM Doğal kaynakların en iyi biçimde kullanılması, doğal çevrenin korunması ve insan sağlığına uygun biçimde geliştirilmesi konusunda çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Çevre

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE YER ALTI NAKLİYAT BAKIMCI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN

Detaylı

Geleceğin İşgünü Yetiştirmek İçin Geniş Tabanlı Sektörel Eğitim. Prof. Dr. Ali Şimşek Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi

Geleceğin İşgünü Yetiştirmek İçin Geniş Tabanlı Sektörel Eğitim. Prof. Dr. Ali Şimşek Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Geleceğin İşgünü Yetiştirmek İçin Geniş Tabanlı Sektörel Eğitim Prof. Dr. Ali Şimşek Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi MTE Açısından İtici Güçler İşsizlik Teknolojik devrim Küreselleşme

Detaylı

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 253 MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Özge ALTUN ÖZET Ülkemizde gelişen teknoloji ve ileri seviye mühendislik uygulamalarının artmasıyla

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ T.C. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi vturker@marmara.edu.tr 10. DERS İKY - Teknik (Fonksiyonel) Kapsamı 6. Fonksiyon: KARİYER YÖNETİMİ (DEVAMI) Kariyer Aşamaları (4 Adet)

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı. Okullarda garip şeyler oluyor İstanbul, 8 Nisan 2014

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı. Okullarda garip şeyler oluyor İstanbul, 8 Nisan 2014 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Okullarda garip şeyler oluyor İstanbul, 8 Nisan 2014 2 Çerçeve Beceriler değişiyor, Türkiye nin eğitim sistemi kaskatı duruyor Talim ve Terbiye Kurulu

Detaylı

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Ağustos 2010 SALI Resmî Gazete Sayı : 27675 Namık Kemal Üniversitesinden: YÖNETMELİK NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir.

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir. MESLEK SEÇİMİ Kişinin gelecekteki yaşam tarzını belirlenmesinde dönüm noktası olan mesleğini seçmesi; doğru ve isabetli karar vermesi tüm hayatının kalitesini ve mutluluğunu etkiler. Kişinin mutluluğunda

Detaylı

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1

R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENİ LİSESİ R E H B E R L İ K B Ü L T E N İ - 1 2010 2011 Bilgili olduğumuz oranda özgür oluruz. Sokrates 9. S ı n ı f l a r LĠSELĠ OLMAK ve REHBERLĠK SERVĠSĠNĠN TANITIMI Sevgili

Detaylı

MODEL ÖĞRETMENİ TANIM

MODEL ÖĞRETMENİ TANIM TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, makine model meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Makine model meslek alanı ile ilgili hangi bilgi,

Detaylı

TEKSTİL LABORANTI / TEKSTİL KALİTE KONTROL TEKNİSYENİ

TEKSTİL LABORANTI / TEKSTİL KALİTE KONTROL TEKNİSYENİ TANIM Tekstil materyallerinin hammaddeden alıp tekstil kullanıcısına varıncaya kadar gerekli tüm fiziksel ve kimyasal testlerini yapan, standartlar ve kalite kontrol konusunda yeterli bilgiye sahip kişidir.

Detaylı

Türk Mesleki Eğitiminde Girişimcilik

Türk Mesleki Eğitiminde Girişimcilik Leonardo Da Vinci ortaklık projesi GİRİŞİMCİLİK İÇİN ORTAKLIK Türk Mesleki Eğitiminde Girişimcilik 1. Lütfen ülkenizde mesleki eğitim seviyesinde okullarda girişimciliğin nasıl sunulduğunu açıklayınız.

Detaylı

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci Neden Koçluk? İnsanların günlük koşuşturma içinde hayatlarının bazı yönlerinde dengenin kaçtığını fark edemez. (iş, aile, dostlar ve kendimiz

Detaylı

Prof. Dr. Turgut Göksu

Prof. Dr. Turgut Göksu Sunum Planı İnsan Kaynağını Bulma (Tedarik) Süreci İK İhtiyacının Belirlenmesi İç Kaynaklar Dış Kaynaklar İşe Alma İşe Almada Uygulanan Sistemler İşe Almada Uygulanan Yöntemler İşe Alma İlkeleri Sınavlar

Detaylı

ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ

ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ ELEKTRİK -ELEKTRONİK MÜHENDİSİ TANIM Elektrik enerjisi üretme, iletme, dağıtma sistemleri ile her türlü elektronik alet ve iletişim sistemlerinin projelerinin yapılması, geliştirilmesi, kullanılması ve

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

HAZIR GİYİM TEKNİKERİ (GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ TEKNİKERİ)

HAZIR GİYİM TEKNİKERİ (GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ TEKNİKERİ) TANIM Çocuk, kadın ve erkek iç-dış giyiminde; üretim öncesi planlama ve tasarım, kalıp-desenleme, kalite kontrol ve üretim safhalarının tümünde uygulama becerilerine sahip ara elemandır. A- GÖREVLER KULLANILAN

Detaylı

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Uçak mühendisi, uçakların tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Metalurji ve Malzeme Mühendisliğinin

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır.

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır. Önsöz Günümüzde, hemen hemen her tür ve boyutta organizasyonda, görevleri proje olarak organize etmek yaygınlaşmıştır. Bunun en temel nedenlerinden biri çağdaş yönetim anlayışının hiyerarşik örgüt yapısından

Detaylı

Türkiye de Üniversiteleşme

Türkiye de Üniversiteleşme Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:1 Sayı:1 11 Haziran 2013 Türkiye de Üniversiteleşme Yükseköğretime olan talep: Ülkemizdeki genç nüfus oranının yüksekliği ve eğitimin gençleri ekonomik ve sosyal

Detaylı

SATIŞ YÖNETİMİ MESLEK ELEMANI

SATIŞ YÖNETİMİ MESLEK ELEMANI TANIM İşletmelerin pazarlama ve satış birimlerinde, satışların planlanması ve siparişlerin alınması gibi işleri yürüten kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Satışların yapılmasını planlar.

Detaylı

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MADENCİLİK VE MADEN ÇIKARMA TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE NAKLİYAT ÜNİTELERİ ÇALIŞTIRICISI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ DEPO ELLEÇLEME PERSONEL EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ DEPO ELLEÇLEME PERSONEL EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ULAŞTIRMA HİZMETLERİ DEPO ELLEÇLEME PERSONEL EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2012 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

İŞLETME MÜHENDİSİ TANIM GÖREVLER KULLANILAN ALET VE MALZEMELER MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

İŞLETME MÜHENDİSİ TANIM GÖREVLER KULLANILAN ALET VE MALZEMELER MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI İŞLETME MÜHENDİSİ TANIM Bir işletmenin, işletmecilik ve mühendislik anlayışına uygun biçimde yönetilmesini, üretimden satışa kadar olan sürecin denetlenmesini sağlayan, hem mühendislik, hem işletme yöneticiliği

Detaylı

2. GÜN : Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Vaka : İstihdam ve Ekonomi Bakanlığında Değer Uygulaması

2. GÜN : Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Vaka : İstihdam ve Ekonomi Bakanlığında Değer Uygulaması 2. GÜN : Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Vaka : İstihdam ve Ekonomi Bakanlığında Değer Uygulaması Tapio Laamanen 11 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığının Stratejik Başlama Noktaları Temel

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Yaş Doğrulama Metotları

Yaş Doğrulama Metotları Yaş Doğrulama Metotları Yrd. Doç. Dr. Aysun GÜMÜŞ Ondokuzmayıs Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Samsun Birçok kemikleşmiş yapı günlük ve yıllık periyodik birikimler oluşturmak suretiyle

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı

Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi Grup Başkanlığı Necati BİLGİÇ Grup Başkanı bilgicnecati@meb.gov.tr 1 SUNUM Sunu 4 bölümden oluşmaktadır. 1) Yeniden

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

KALKINMANIN YOLU EĞİTİMDEN GEÇER

KALKINMANIN YOLU EĞİTİMDEN GEÇER KALKINMANIN YOLU EĞİTİMDEN GEÇER Melisa KORKMAZ Giriş Türkiye, 2023 te küresel güç olma yolunda kararlı adımlarla ilerliyor. Bilişim teknolojilerinin ucuzlaması ve yaygınlaşması bilgi akışını hızlandırması

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

OTOMOTİV ÖĞRETMENİ TANIM

OTOMOTİV ÖĞRETMENİ TANIM TANIM A-GÖREVLER OTOMOTİV ÖĞRETMENİ Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere otomotiv meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir. Otomotiv meslek alanı ile ilgili hangi

Detaylı

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi Sayfa 1 / 6 2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi 1. Giriş Ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarına ait istatistiklerin toplanıp yayınlanması Sosyal Güvenlik Kurumu nun (SGK) sorumluluğundadır.

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSİ. Bir makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; - Tasarlama - Üretim yönetimlerini geliştirme - Üretimi planlama ve uygulama

MAKİNE MÜHENDİSİ. Bir makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; - Tasarlama - Üretim yönetimlerini geliştirme - Üretimi planlama ve uygulama TANIM Her türlü mekanik sistemin, makinenin, makine elemanlarının belirli kriterler çerçevesinde tasarımını yapan, geliştiren, üretimini planlayan, üretim teknolojilerini geliştiren, sistemler arası ilişki

Detaylı

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3)

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) -2- İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) İşbirliğine dayalı öğrenme, öğrencilerin küçük gruplar oluşturarak bir problemi çözmek ya da bir

Detaylı

FİZİKÇİ TANIM KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN SAMSUN A 1.1 2014/I

FİZİKÇİ TANIM KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN SAMSUN A 1.1 2014/I TANIM Maddenin ve enerjinin yapısını, birbirleriyle etkileşimini araştıran, evrendeki fiziksel olayların bağlı olduğu yasaları bulmaya çalışan kişidir. A- GÖREVLER - Araştırma konusunu ve yöntemini belirler,

Detaylı

bilgi@ua.gov.tr EĞİTİM, HAYATBOYU SÜREN BİR ETKİLEŞİMDİR! Sorularınız İçin www.ua.gov.tr Ülke Merkezli Faaliyetler http://ua.gov.

bilgi@ua.gov.tr EĞİTİM, HAYATBOYU SÜREN BİR ETKİLEŞİMDİR! Sorularınız İçin www.ua.gov.tr Ülke Merkezli Faaliyetler http://ua.gov. TC AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AB EĞİTİM VE GENÇLİK PROGRAMLARI MERKEZİ BAŞKANLIĞI TC AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AB EĞİTİM VE GENÇLİK PROGRAMLARI MERKEZİ BAŞKANLIĞI Ülke Merkezli Faaliyetler http://uagovtr

Detaylı

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER

EKONOMİST TANIM A- GÖREVLER TANIM Kıt kaynakların insan ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde kullanılması, sınırsız insan ihtiyaçlarından kıt kaynaklarla karşılanacak olanların belirlenmesi, ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetlerin

Detaylı

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu 2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu Entegre bir dünyada tekstilin rekabet gücü 2007 ITMF Yıllık Konferansının genel temasıydı. Global tekstil endüstrisi geçen on yılda özellikle (1)

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Pedagojik Psikolojik Hizmetler

Pedagojik Psikolojik Hizmetler Pedagojik Psikolojik Hizmetler Pedagojik Psikolojik Hizmetler (PP Hizmetleri) okul çağı altında çocuklar, ve ilk-ve ortaokul ve lise öğrencileri için, gelişim, öğrenim ve refahı ile ilgili danışmanlık

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ SINAV SORUMLUSU MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim. 1 GÜLER SABANCI KONUŞMA METNİ 12. ARAŞTIRMACILAR ZİRVESİ 12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

Detaylı

ÇIRAKLIK VE YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇIRAKLIK VE YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÇIRAKLIK VE YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GAZ VE TESİSAT TEKNOLOJİSİ ALANI (KALORİFERCİLİK DALI) KALFALIK ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI 2006 ANKARA GAZ VE TESİSAT TEKNOLOJİSİ ALANI

Detaylı

FİZİK ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere fizikle ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER

FİZİK ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere fizikle ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere fizikle ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Fizikle ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki

Detaylı

İSTATİSTİKÇİ TANIM A- GÖREVLER

İSTATİSTİKÇİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Toplumsal, ekonomik, kültürel, bilimsel olgu ve olaylarla ilgili bilgileri derleyen ve derlemiş olduğu bilgileri istatistik tekniklerini kullanarak yorumlayan ve sayısal olarak ifade eden, karar

Detaylı