D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU UNDA KALS YUM BA IMLI FOSFOL PAZ A 2

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU UNDA KALS YUM BA IMLI FOSFOL PAZ A 2"

Transkript

1 D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU UNDA KALS YUM BA IMLI FOSFOL PAZ A 2 DÜZEYLER Bengü Dilaver*, Özgür Yorb k*, Abdullah Olgun**, fierif Akman***, Teoman Söhmen**** ÖZET Amaç: Çeflitli hayvan ve insan çal flmalar nda Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u (DEHB) belirtileri ile esansiyel ya asiti eksikli i belirtileri aras nda benzerlikler oldu u bildirilmifltir. Bu nedenle, fosfolipid metabolizmas DEHB etyolojisinde ve klinik tablosunda rol oynayabilir. Bu çal flman n amac DEHB olan erkek çocuklar n sekretuar kalsiyum ba ml fosfolipaz A 2 (spla 2 ) düzeylerini sa l kl kontroller ile karfl laflt rmakt r. Yöntem: DEHB olan 39 erkek çocu un ve yafl, cinsiyet, rk, sosyoekonomik düzey aç s ndan DEHB grubuna benzer olan 18 normal kontrolün serum spla 2 düzeyleri karfl laflt r lm flt r. Sonuç: Serum spla 2 düzeyleri bak m ndan DEHB ve sa l kl kontrol grubu aras nda istatistiksel olarak önemli bir farkl l k saptanmam flt r (p>.05). Tart flma: Bu çal flma, DEHB nin PLA 2 disfonksiyonu ile birlikte olmad n düflündürmüfltür. Anahtar sözcükler: Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu u, fosfolipaz A 2, fosfolipidler SUMMARY: CALC UM-DEPENDENT PHOSPHOLIPASE A 2 LEVELS IN ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER Objective: Several previous studies indicated that some physical symptoms reported in Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) are similar to symptoms in animals and humans deprived of essential fatty acids. Thus, phospholipid metabolism may play a role in the pathogenesis and clinical presentation of ADHD. Method: The serum activity of secretory calcium-dependent phospholipase A 2 (spla 2 ) in 39 boys with ADHD was compared with 18 age, sex and socioeconomic status matched normal controls. Results: There was no statistically significant difference between the mean spla 2 activity levels of boys with ADHD and normal controls. Discussion: This study suggested that ADHD may not associated with dysfunction of PLA 2. Keywords: Attention deficit hyperactivity disorder, phospholipase A 2, phospholipids G R fi Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu u (DEHB) geliflimsel olarak dikkati sürdürmekte güçlük, davran flsal ve biliflsel dürtüsellik ve afl - r hareketlilik ile karakterizedir (American Psychiatric Association 1994). Okul ça çocuklar nda % 3-5 oran nda görülür, etyolojisi bilinmemektedir ancak biyolojik ve çok etkenli oldu u düflünülmektedir (McCracken 2000). Katekolaminerjik nörotransmisyondaki ifllev bozukluklar n DEHB nin patofizyolojisiyle ilgili olabilece i ileri sürülmüfltür. DEHB de en çok dopaminerjik sistem üzerinde çal flma yap lm flt r (Kirley ve * Uzm. Dr., Gülhane Askeri T p Fakültesi, Çocuk Psikiyatrisi AD, Ankara. ** Yrd. Doç. Dr., Gülhane Askeri T p Fakültesi, Biyokimya ve Klinik Biyokimya Bölümü, Ankara. *** Doç. Dr., Gülhane Askeri T p Fakültesi, Biyokimya ve Klinik Biyokimya Bölümü, Ankara. **** Prof. Dr., Gülhane Askeri T p Fakültesi, Çocuk Psikiyatrisi AD, Ankara. ark. 2002). Çeflitli çal flmalarda DEHB de bildirilen belirtilerin, esansiyel ya asidi (EYA) eksikli- i belirtilerine benzedi i bildirilmifltir (Burgess ve ark. 2000, Mitchell ve ark. 1987, Richardson ve ark. 2000). Ayr ca DEHB olan çocuklarda, plazma dihommogamma-linoleic acid (DGLA), arachidonic acid (AA) ve docosahexaenoic acid (DHA) düzeyleri daha düflük olarak bulunmufltur (Mitchell ve ark. 1987). Eriflkin DEHB olan olgular n serumlar nda toplam doymufl, toplam doymam fl, toplam omega-6 (n-6), omega-3 (n-3), DHA (22:6n-3) düzeyleri düflük; toplam tekli doymam fl ya asidi ve docosapentaenoik asit düzeyleri ise yüksek olarak tespit edilmifltir (Young ve ark. 2004). Hayvanlarda, uzun süreli n-3 ÇDYA eksikli inde frontal kortekste veziküler dopamin ve dopaminin D2 reseptörüne ba lanmas azal r (Delion ve ark. 1994, Zimmer ve ark. 1998). lginç olarak, n-3 ÇDYA eksikli inde dik- Çocuk ve Gençlik Ruh Sa l Dergisi : 11 (1)

2 D LAVER VE ARK. kat, motivasyon, uyaran ve ödüle verilen yan tta azalmalar gözlenir (Frances ve ark. 1995). Bu nedenle fosfolipid metabolizmas n n DEHB nin etyolojisinde ve klinik tablonun oluflumunda önemli rolü olabilir. Tüm çoklu doymufl ya asitleri (ÇDYA) fosfolipidler içinde depolanm fllard r. Fosfolipaz A 2 (PLA 2 ) nin, fosfolipitlerin sn-2 konumundan ÇDYA ayr lmas nda ifllevi vard r. Bu reaksiyon sonucunda serbest ÇDYA ile lisofosfolipid meydana gelir. Oluflan serbest ÇYA, prostaglandinler, lökotrienler, tromboksanlar gibi bir çok bilefli in oluflumu için gereklidir ve bu ürünler sinir sistemi dokusunun normal ifllevinde rol oynarlar. PLA 2 ifllevinde önemli olan bafll ca reseptörler dopamin D2, serotonin 5HT2, muskarinik ve glutamat reseptörleridir (Horrobin ve Bennett 1999). fiimdiye kadar memelilerde PLA 2 aktivitesi gösteren bir çok enzim tan mlanm fl ve klonlanm flt r (Kudo ve Murakami 2002). PLA 2 reseptör (PLA 2 R), sekretuar PLA 2 (spla 2 ) nin özgül tipleri taraf ndan meydana getirilen çeflitli biyolojik yan tlar düzenler. Örne in Grup IB spla 2, endojen PLA 2 R nün ligand olarak ifllev görür; hücre ço almas n, göçünü ve lipid mediatör üretimini bafllat r (Hanasaki ve Arita 2002). Fosfolipidler sinyal iletiminde, reseptör affinitesinde ve nöronal yan tta çok önemli olmas na karfl n, fosfolipid metabolizmas DEHB de iyi çal fl lmam fl bir aland r. Bu çal flman n varsay m : "DEHB olan çocuklarda spla 2 aktivitesi normal çocuklardan fakl d r" fleklinde oluflturulmufltur. Bu iki flekilde olabilir: 1. DEHB de spla 2 aktivitesi normallere göre artm flt r; çünkü DEHB de dopaminerjik hipoaktivitesini telafi etmek için nöronlar ikincil mesajc lar artt rabilirler. Bu durumda spla 2 aktivitesinin artmas beklenir. 2. DEHB de spla 2 aktivitesi azalm flt r; çünkü spla 2 dopamin D2 reseptörlerinin spla 2 aktivitesinin düzenlenmesinde rolü vard r. Bu çal flman n amac DEHB olan çocuklarda ve sa l kl kontrollerde kalsiyum ba ml sekretuar PLA 2 aktivite düzeylerini araflt rmakt r. YÖNTEM Gülhane Çocuk Psikiyatrisi AD na baflvuran yafllar 7-10 aras nda olan, DSM-IV (American Psychiatric Association 1994) tan ölçütlerine göre DEHB (bileflik tip) tan s konulan, 39 erkek çocuk çal flmaya al nm flt r. DSM-IV e göre DEHB tan s n n konulmas nda annelerin doldurdu u Y k c Davran m Bozukluklar n n DSM-IV e Dayal Tarama ve De erlendirme Ölçe i (YDB- TDÖ) kullan lm flt r. Ölçe in de erlendirilmesinde tan ölçütlerini karfl layan DSM-IV ölçüt say s ve ölçek puanlar kullan lm flt r. Ölçekte dikkat, hiperaktivite/dürtüsellik sorunlar 0 (yok), 1 (biraz), 2 (fazla) ve 3 (çok fazla) olarak puanlanm flt r. Ölçek puanlar n n de erlendirilmesinde "yok" ve "biraz" iflaretlemelerinde sorunun olmad kabul edilmifltir. Bu ölçe in geçerlilik ve güvenirlili i Ercan ve arkadafllar (2001) taraf ndan yap lm flt r. Fiziksel ve psikiyatrik herhangi bir hastal olmayan ve benzer sosyodemografik özellikleri olan 18 erkek çocuk kontrol grubu olarak seçilmifltir. Normal kontrol grubunu oluflturan çocuklar Milli E itim Bakanl Yalç n Eski Yapan lkö retim Okulu ndan, herhangi bir t bbi hastal k öyküsü olmayan 7-10 yafl aral ndaki erkek çocuklar aras ndan rasgele seçilmifltir. DEHB ve normal kontrol grubuna al nan çocuklar n anne ve/veya babalar na çal flma hakk nda bilgi verilmifl, çocuklar n çal flmaya kat lmas için ailelerinden ve çocuklar n kendilerinden yaz l ve sözlü izin al nm flt r. Çocuklardaki fiziksel ve psikiyatrik hastal klar öykü, fizik muayene ve psikiyatrik görüflme ile d fllanm flt r. DEHB olan çocuklara ve sa l kl çocuklara herhangi bir özgül diyet uygulanmam flt r. Çal flmaya sadece DSM-IV (American Psychiatric Association 1994) e göre bileflik tip DEHB olan çocuklar al nm flt r. Epilepsi nöbeti, ciddi kafa travmas, organik beyin hasar, ya da di er akut ya da kronik fiziksel ya da psikiyatrik hastal k öyküsü olan, son bir ayda herhangi bir ilaç kullan m olan çocuklar çal flmaya al nmam fllard r. Kan örneklerinin toplanmas ve spla 2 nin ölçümü: Bir gece açl k sonras nda venöz kan örnekleri deneklerden al nm fl, 3 saat içinde kan örnekleri 5000 devirde 10 dakika santrifüj edilmifltir. Örneklerin serumlar ayr l p analiz edilene kadar 80 C de saklanm flt r. PLA 2 ölçümleri ticari bir kit (Secratory Phospholipase A 2 Kit, Catalog 12

3 DEHB da kalsiyum ba ml fosfolipaz A 2 düzeyleri # , Assay Designs, Inc., MI USA) ile yap lm fl, ölçümde üretici firman n önerdi i yöntem uygulanm flt r. DEHB ve kontrol grubunun PLA 2 de erlerinin karfl laflt r lmas nda student t testi kullan lm fl, testlerde istatistiksel anlaml l k düzeyi.05 olarak al nm flt r. SONUÇLAR Her iki grubun da (DEHB ve kontrol) yafl aral 7-10 y ld r (yafl ortalamalar s ras yla: 7.8±0.9 y l; 7.6±0.8 y l). ki grup aras nda çocuklar n yafllar bak m ndan istatistiksel olarak önemli bir farkl - l k bulunmam flt r (t=.993; p>.05). DEHB ve normal grupta spla 2 aktivite düzeyleri tablo 1 de gösterilmifltir. DEHB ve kontrol grubu aras nda serum spla 2 aktivite düzeyleri bak m ndan istatistiksel olarak önemli bir farkl l k saptanmam flt r (t=.140; p>.05). TARTIfiMA Fosfolipidlerin sinyal iletiminde, reseptör affinitesinde ve nöronal yan tta önemli olmalar nedeniyle, biz bu çal flmada DEHB olan çocuklarda spla 2 aktivitesini araflt rd k. Ancak, DEHB olan çocuklar n spla 2 düzeylerinin normallerden farkl olmad gözlendi. Bu durum DEHB nin serum spla 2 ifllev bozuklu u ile ilgili olmad - n düflündürmektedir. PLA 2 enzimi-nin hücredeki etkisinin araflt r lmas nda, hücre içi ya da hücre zar enzim aktivitelerinin ölçümü daha uygun olabilir. Benzer flekilde enzimin periferik aktivite ölçümleri ile merkezi sinir sistemindeki aktivitesi aras nda farkl l klar olabilir. Di er taraftan PLA 2 enziminin bir çok alt tipleri vard r ve fosfolipid metabolizmas ndan sorumlu olan tek enzim spla 2 enzimi de ildir (Hanasaki ve ark. 2002). Bu nedenle di er enzimlerin ve alt tiplerin özgül olarak araflt r lmas fosfolipid metabolizmas n n DEHB de rolü olup olmad n daha iyi ortaya koyacakt r. Çünkü DEHB da bu çal flman n aksine fosfolipid metabolizmas nda sorunlara iflaret eden dolayl ve do rudan kan tlar mevcuttur. Bu kan tlar afla da tart fl lm flt r. DEHB unun klinik özellikleri ile anormal fosfolipit metabolizmas n n klinik belirtileri aras nda benzerlikler vard r. Örne in cinsiyet oran, minör fiziksel anormallikler, uyku sorunlar, alerjiler, saç ve ciltte kuruluk, s k idrara ç kma, motor koordinasyon problemleri, silik nörolojik ve baz somatik belirtiler her iki grupta da benzerdir (Colquhoun ve Bunday 1983, Richardson ve Puri 2000). Mitchell ve arkadafllar (1987), DEHB olan çocuklarda, yafl ve cinsiyet karfl laflt rmal kontrollere göre, plazma dihommogamma-linoleic acid (DGLA), arachidonic acid (AA) ve docosahexaenoic acid (DHA) düzeylerini daha düflük olarak bulmufllard r. Mitchell ve arkadafllar n n çal flmas nda, DEHB olan çocuklarda polidipsi, poliüri belirtileri, okuma, ö renme, dil ve di er sa l k sorunlar daha s k olarak gözlenmifltir. Benzer flekilde, Stevens ve arkadafllar DEHB olan çocuklarda plazma ÇDYA yo unluklar n n düflük oldu unu ve ÇDYA düflüklü ü ile davran fl, ö renme ve sa l k sorunlar aras nda korelasyon oldu unu bildirmifllerdir (Stevens ve ark. 1995, 1996). DEHB olan çocuklarda emzirme sürelerinin düflük oldu u ileri sürülmüfltür (Öktem ve Sonuvar 1993, Stevens ve ark. 1995, Yorb k ve ark. 1998, 2003). Anne sütü AA ve DHA gibi uzun zincirli ÇDYA ni içerir; bir çok formül Tablo 1: DEHB olan çocuklarda ve sa l kl kontrolde serum kalsiyum ba ml fosfolipaz A 2 (spla 2 ) aktivite düzeyleri DEHB olan çocuklar Sa l kl kontroller (n : 39) (n : 18) Ortalama Standart Sapma Ortalama Standart Sapma t p spla 2 aktivite düzeyi (U/ml)

4 D LAVER VE ARK. mamada bu ya asitleri yoktur. Son zamanlarda yap lan çal flmalarda diyete uzun zincirli ya asidi ilavesinin bebe in biliflsel geliflimine olumlu etkisinin oldu u ileri sürülmüfltür (Birch ve ark. 2000, Willatts ve ark. 1998, 2000). Bu dolayl ve do rudan kan tlar, DEHB nin bir alt grubunda ya asidi metabolizmas anormalliklerinin önemli olabilece ini düflündürmektedir. DEHB de çeflitli belirtilerin oluflumunda fosfolipid metabolizmas n n düzenlenmesinde rolü olan PLA 2 enzimi aday olabilir. PLA 2 nöronlar n yap ve ifllevlerini etkileyebilmektedir. Bir çok ikincil mesajc sistemi PLA 2 ye ba ml olarak çal fl r. Grup IB spla 2 nin hücre ço almas nda, göçünde ve lipid mediatör üretiminde ifllevi oldu u ileri sürülmüfltür (Hanasaki ve ark. 2002). DEHB bir çok minör fiziksel anormallik-lerle birliktedir (Firestone ve ark. 1976, Lerer 1977, Quinn ve Rapoport 1974). Bu durum olas l kla programl hücre ölümü, göçü ve hücrenin tekrar flekillenmesi (cell remodelling) anormalliklerinden kaynaklanmaktad r (Richardson ve Puri 2000). Bu do rudan ve dolayl kan tlara karfl n, bu çal flma DEHB de spla 2 ifllev bozuklu u olmad - n düflündürmektedir. Ancak, PLA 2 nin bir çok alt tipi vard r. Bu alt tiplerin bu çal flmada çal fl lmam fl olmas çal flmada önemli bir s n rl - l k oluflturmaktad r. Ayr ca, periferik kandan spla 2 ölçümleri merkezi nöronal aktiviteyi göstermeyebilir. Çal flman n di er bir s n rl l, efllik eden tan lar n araflt r lmam fl olmas d r. DEHB de fosfolipit metabolizmas n araflt ran çok az çal flma vard r. Daha büyük örneklem gruplar nda, nöronlarda fosfolipit metabolizmas nda önemli olabilecek di er enzimlerin ve PLA 2 tiplerinin araflt r lmas DEHB de fosfolipit metabolizmas n n olas rolünün ayd nlat lmas - na katk da bulunacakt r. KAYNAKLAR American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 4th edn. (DSM-IV). Washington DC: American Psychiatric Association, Birch EE, Garfield S, Hoffman DR ve ark. (2000) A randomized controlled trial of early dietary supply of longchain polyunsaturated fatty acids and mental development in term infants. Dev Med Child Neurol 42(3): Burgess JR, Stevens L, Zhang W ve ark. (2000) Longchain polyunsaturated fatty acids in children with attention-deficit hyperactivity disorder. Am J Clin Nutr 71(1 Suppl): 327S-330S. Colquhoun I, Bunday S (1981) A lack of essential fatty acids as a possible cause of hyperactivity in children. Med Hypotheses 7(5): Delion S, Chalon S, Herault J ve ark. (1994) Chronic dietary γ-linolenic acid deficiency alter dopaminergic and serotonergic neurotransmission in rats. J Nutr 124: Ercan ES, Amado S, Somer O ve ark. (2001) Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu u ve y k c davran m bozukluklar için bir test bataryas gelifltirme çal flmas. Çocuk ve Gençlik Ruh Sa l Dergisi 8(3): Firestone P, Lewy F, Douglas VI (1976) Hyperactivity and physical anomalies. Can Psychiatr Assoc J 21(1): Frances H, Monier C, Bourre JM (1995) Effects of dietary alpha-linolenic acid deficiency on neuromuscular and cognitive functions in mice. Life Sci 57(21): Hanasaki K, Arita H (2002) Phospholipase A2 receptor: a regulator of biological functions of secretory phospholipase A2. Prostaglandins Other Lipid Mediat 68-69: Horrobin DF, Bennett CN (1999) New gene targets related to schizophrenia and other psychiatric disorders: enzymes, binding proteins and transport proteins involved in phospholipid and fatty acid metabolism. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 60(3): Kirley A, Hawi Z, Daly G ve ark. (2002) Dopaminergic system genes in ADHD: toward a biological hypothesis. Neuropsychopharmacology 27(4): Kudo I, Murakami M (2002) Phospholipase A2 enzymes. Prostaglandins Other Lipid Mediat 68-69: Lerer RJ (1977) Do hyperactive children tend to have abnormal palmar creases? Report of a suggestive association. Clin Pediatr (Phila) 16(7): McCracken JT (2000) Attention-Deficit Disorders. Kaplan and Sadock s Comprehensive Textbook of Psychiatry nin içinde Sadock BJ, Sadock VA (ed) Williams and Wilkins, Philedelphia, s: Mitchell EA, Aman MG, Turbott SH ve ark. (1987) Clinical characteristics and serum essential fatty acid levels in hyperactive children. Clin Pediatr (Phila) 26(8): Öktem F, Sonuvar B (1993) Dikkat eksikli i tan s alan 14

5 DEHB da kalsiyum ba ml fosfolipaz A 2 düzeyleri çocuklar n özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi 4(4): Quinn PO (1974) Rapoport J.L. Minor physical anomalies and neurologic status in hyperactive boys. Pediatrics 53(5): Richardson AJ, Puri BK (2000) The potential role of fatty acids in attention-deficit/hyperactivity disorder. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 63(1-2): Stevens LJ, Zentall SS, Abate ML ve ark. (1996) Omega- 3 fatty acids in boys with behavior, learning, and health problems. Physiol Behav 59(4-5): Stevens LJ, Zentall SS, Deck JL ve ark (1995) Essential fatty acid metabolism in boys with attention-deficit hyperactivity disorder. Am J Clin Nutr 62(4): Willatts P, Forsyth JS (2000) The role of long-chain polyunsaturated fatty acids in infant cognitive development. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 63(1-2): Yorb k Ö, K rm z gül P, Demirkan S ve ark. (2003) Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu u olan çocuklarda anne sütü alma süreleri. Çocuk ve Gençlik Ruh Sa l Dergisi 10(3): Yorb k Ö, Söhmen G, Ceylan S ve ark. (1998) Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu unda prenatal, natal, postnatal etkenlerin araflt r lmas. 8 inci Ulusal Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kongresi, Nisan, Sapanca. Young GS, Maharaj NJ, Conquer JA (2004) Blood phospholipid fatty acid analysis of adults with and without attention deficit/hyperactivity disorder. Lipids 39(2): Zimmer L, Hembert S, Durand G ve ark. (1998) Chronic n-3 polyunsaturated fatty acid diet-deficiency acts on dopamine metabolism in the rat frontal cortex: a microdialysis study. Neurosci Lett 240(3): Willatts P, Forsyth JS, DiModugno MK ve ark. (1998) Effect of long-chain polyunsaturated fatty acids in infant formula on problem solving at 10 months of age. Lancet 352(9129):

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA ANNE SÜTÜ ALMA SÜRELER

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA ANNE SÜTÜ ALMA SÜRELER D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA ANNE SÜTÜ ALMA SÜRELER Özgür Yorb k*, P nar K rm z gül**, Selcen Demirkan***, Teoman Söhmen**** ÖZET: Amaç: Daha önceki çal flmalarda emzirmenin mental

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erkek Çocuklarda Plazma Çinko ve Bakır Düzeyleri

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erkek Çocuklarda Plazma Çinko ve Bakır Düzeyleri ARAŞTIRMA Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Erkek Çocuklarda Plazma Çinko ve Bakır Düzeyleri Özgür Yorbık 1, Abdullah Olgun 2, Pınar Kırmızıgül 3, Şerif Akman 2 1 Gülhane Askeri Tıp Fakültesi,

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi

Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi Erişkin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu nda Prematür Ejakülasyon Sıklığı: 2D:4D Oranı İle İlişkisi *Kenar İ. Ayşe Nur, **Sezai Üstün Aydın, *Alper Zıblak *Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARINDA DSM-IV BEL RT LER AÇISINDAN ANNE VE Ö RETMEN VER LER N N UYUMU

YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARINDA DSM-IV BEL RT LER AÇISINDAN ANNE VE Ö RETMEN VER LER N N UYUMU YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARINDA DSM-IV BEL RT LER AÇISINDAN ANNE VE Ö RETMEN VER LER N N UYUMU Aynur Pekcanlar Akay*, Süha Miral**, Beyaz t Yemez***, Kendal Çakar**** ÖZET Amaç: Bu çal flmada DSM-IV tan

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6) over kanseri taramas ndaki yetersizli ini göstermektedir. (1) Transvaginal ultrasonografinin sensitivitesinin iyi olmas na ra men spesifitesinin yeterli olmamas kullan m n k s tlamaktad r. Son yay nlarda

Detaylı

Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Ayaktan zlenen Olgulardan DEHB ve/veya ÖÖB Tan s Konan Çocuklar n WISC-R Testi Sonuçlar n n Karfl laflt r lmas

Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Ayaktan zlenen Olgulardan DEHB ve/veya ÖÖB Tan s Konan Çocuklar n WISC-R Testi Sonuçlar n n Karfl laflt r lmas Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Ayaktan zlenen Olgulardan DEHB ve/veya ÖÖB Tan s Konan Çocuklar n WISC-R Testi Sonuçlar n n Karfl laflt r lmas Nilgün ÖNG DER*, Burak BAYKARA**, Aynur Pekcanlar Akay***

Detaylı

Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Dikkat Eksikli i ve Afl r Hareketlilik Yak nmas le De erlendirilen Hastalar n Psikososyal Geliflim Özellikleri

Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Dikkat Eksikli i ve Afl r Hareketlilik Yak nmas le De erlendirilen Hastalar n Psikososyal Geliflim Özellikleri Bir Çocuk Psikiyatrisi Poliklini inde Dikkat Eksikli i ve Afl r Hareketlilik Yak nmas le De erlendirilen Hastalar n Psikososyal Geliflim Özellikleri Fatma Varol Tafl*, F. Neslihan nal Emiro lu**, Aynur

Detaylı

Öz: Bu araştırmanın amacı, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği (BESÖ) Bölümü

Öz: Bu araştırmanın amacı, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği (BESÖ) Bölümü Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Belirtilerinin, Akademik Başarı ve Bazı Parametrelerle İlişkisinin İncelenmesi Mustafa ATLI 1, Gökhan YAŞAR

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen Yrd. Doç. Dr. G. Zeynep Akabay Gülçat Klinik Psikoloji Tel: (312) 586 74 17 e-posta: zeynep.gulcat@ufuk.edu.tr gulcatz@gmail.com Adres: Kızılcaşar mahallesi İncek Bulvarı 06830 Gölbaşı Ankara / TÜRKİYE

Detaylı

Farklı çalışmalarda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nda Metilfenidat ve Benlik Saygısı

Farklı çalışmalarda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nda Metilfenidat ve Benlik Saygısı Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nda Metilfenidat ve Benlik Saygısı Dr. Mücahit Öztürk 1, Dr. Kemal Sayar 2, Dr. Ümran Tüzün 2, Dr. Sema Tanrıöver Kandil 3 ÖZET: D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU

Detaylı

Burcu Çakaloz*, Aynur Pekcanlar Akay**, Türkan Günay**

Burcu Çakaloz*, Aynur Pekcanlar Akay**, Türkan Günay** Karfl t Olma Karfl Gelme Bozuklu unun Efllik Etti i ve Etmedi i Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Tan l Çocuklar n Davran flsal Sorunlar, Ders Baflar s ve Akran liflkileri, Aç s ndan De erlendirilmesi

Detaylı

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN OKUL ÖNCES ÇOCUKLARDA OT ST K BEL RT LER

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN OKUL ÖNCES ÇOCUKLARDA OT ST K BEL RT LER Yeni Symposium 39 (3): 121-125, 2001 D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN OKUL ÖNCES ÇOCUKLARDA OT ST K BEL RT LER Dr. Yalç n GÜZELHAN*, Mücahit ÖZTÜRK**, Dr. Salih ZORO LU***, Dr. Burçin ACAR*,

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA UYKU SORUNLARI VE KL N K DE fikenlerle L fik S

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA UYKU SORUNLARI VE KL N K DE fikenlerle L fik S Kriz Dergisi 16 (2): 25-31 D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA UYKU SORUNLARI VE KL N K DE fikenlerle L fik S P. Öner*, Ö.fi. Üneri*, B. Rezaki*, fi. Bodur* ÖZET Amaç: Dikkat Eksikli

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Araflt rma Makalesi / Research Article 119

Araflt rma Makalesi / Research Article 119 Araflt rma Makalesi / Research Article 119 DOI: 10.4274/npa.y5794 Genel Psikiyatri Poliklini inde Eriflkin Dikkat Eksikli i-hiperaktivite Bozuklu u S kl ve Dikkat Eksikli i-hiperaktivite Bozuklu una Efllik

Detaylı

MURAT YÜKSEL. FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER

MURAT YÜKSEL. FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER I MURAT YÜKSEL FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER III DR. MURAT YÜKSEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ö retim Görevlisi FEM N ST HUKUK KURAMI VE FEM N ST DÜfiÜNCE TEOR LER IV Yay

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

MET LFEN DATIN D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA D KKAT VE YÜRÜTÜCÜ filevler ÜZER NE ETK S : B R OLGU SER S

MET LFEN DATIN D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA D KKAT VE YÜRÜTÜCÜ filevler ÜZER NE ETK S : B R OLGU SER S MET LFEN DATIN D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U OLAN ÇOCUKLARDA D KKAT VE YÜRÜTÜCÜ filevler ÜZER NE ETK S : B R OLGU SER S Ifl k KARAKAYA*, Özlem YILDIZ ÖÇ**, fiahika G. fi fimanlar**, Nursu ÇAKIN

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nun

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nun Yeni T p Dergisi 05;:495 Orijinal makale Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun Alttiplerinde Doğum Öncesi ve Doğum Esnas ndaki Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi (Evaluation of prenatal and natal

Detaylı

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler

PRETERM MAMALAR. Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar. Normal büyüme ve gelişimi destekler PRETERM MAMALAR Prematürelerin artan besinsel ihtiyaçlarını karşılar Normal büyüme ve gelişimi destekler Preterm mamalarla artan büyüme oranları elde edilmiştir Ağırlık artışı Baş çevresi genişlemesi Prematüre

Detaylı

Anne Sütü le Beslenmeyi Etkileyen Faktörler

Anne Sütü le Beslenmeyi Etkileyen Faktörler klinik araflt rma Anne Sütü le Beslenmeyi Etkileyen Faktörler Factors Influencing on Breastfeeding Ali Rahmi Bakiler Salih Özgür Esra Arun Özer Sa l k Bakanl Tepecik E itim ve Araflt rma Hastanesi, Çocuk

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur.

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. Dr. Bar fl Ayd n Fevzi Pafla Cad. 3. Say lardan sonra s ra bildirmek için konur. Sonucu ilân ediyorum: 1. Ali, 2. Kemal, 3. Can oldu. Hepsini tebrik ederim. Virgül (,)

Detaylı

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI

PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI PSİKİYATRİK HASTALIKLARDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ FARMAKOLOJİK TEDAVİ YAKLAŞIMLARI Uzm. Dr. Neslim G. Doksat, Çocuk Ergen ve Genç Psikiyatrı neslimg@superonline.com www.doksat.com www.neslimdoksat.com

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI:

... ANADOLU L SES E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI SINIFI: Ö RENC NO: Ö RENC N N ADI VE SOYADI: 2009-2010 E T M YILI I. DÖNEM 10. SINIF K MYA DERS 1. YAZILI SINAVI A 1. Plastik bir tarak saça sürtüldü ünde tara n elektrikle yüklü hale gelmesinin 3 sonucunu yaz n z. 2. Katot fl nlar nedir? Katot fl

Detaylı

OKUL ÇA I ÇOCUKLARI Ç N DUYGULANIM BOZUKLUKLARI VE fi ZOFREN GÖRÜfiME Ç ZELGES -fi MD VE YAfiAM BOYU fiekl - TÜRKÇE UYARLAMASININ GEÇERL K VE GÜVEN RL

OKUL ÇA I ÇOCUKLARI Ç N DUYGULANIM BOZUKLUKLARI VE fi ZOFREN GÖRÜfiME Ç ZELGES -fi MD VE YAfiAM BOYU fiekl - TÜRKÇE UYARLAMASININ GEÇERL K VE GÜVEN RL OKUL ÇA I ÇOCUKLARI Ç N DUYGULANIM BOZUKLUKLARI VE fi ZOFREN GÖRÜfiME Ç ZELGES -fi MD VE YAfiAM BOYU fiekl - TÜRKÇE UYARLAMASININ GEÇERL K VE GÜVEN RL Bahar Gökler *, Fatih Ünal *, Berna Pehlivantürk **,

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

F Z K BASINÇ. Kavram Dersaneleri 42

F Z K BASINÇ. Kavram Dersaneleri 42 F Z BASINÇ ÖRNE : ÇÖZÜ : Özdefl iki tu lan n I, II, III konumlar ndayken yere uygulad klar toplam bas nç kuvvetleri, iki tu lan n a rl klar toplamlar na eflittir. Bu nedenle F = F = F olur. yer I II III

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim 3.2 Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim Zihinden Toplayal m ve Ç karal m 1. Afla da verilen ifllemleri zihinden yaparak ifllem sonuçlar n yaz n z. 50 YKr + 900 YKr = 300 + 300 = 998 100

Detaylı

K FARKLI KÜLTÜRDE D KKAT EKS KL AfiIRI HAREKETL L K BOZUKLU U VE KARfiI GELME BOZUKLU U BEL RT LER N N KARfiILAfiTIRILMASI

K FARKLI KÜLTÜRDE D KKAT EKS KL AfiIRI HAREKETL L K BOZUKLU U VE KARfiI GELME BOZUKLU U BEL RT LER N N KARfiILAfiTIRILMASI K FARKLI KÜLTÜRDE D KKAT EKS KL AfiIRI HAREKETL L K BOZUKLU U VE KARfiI GELME BOZUKLU U BEL RT LER N N KARfiILAfiTIRILMASI Hakan Erman*, Bedriye Öncü**, Tümer Türkbay***, Özlem Erman*, Teoman Söhmen****,

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN NÖROLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN NÖROLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 54. Savt 4. P001 301-306 DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN NÖROLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Pınar Öner*, Ayla Aysev*, Dilara İçağasıoğlu**,

Detaylı

YAYGIN GEL fi MSEL BOZUKLU U OLAN ÇOCUK VE ERGENLER N DO UMUNDA MEVS MSEL DE fi KL KLER N ARAfiTIRILMASI

YAYGIN GEL fi MSEL BOZUKLU U OLAN ÇOCUK VE ERGENLER N DO UMUNDA MEVS MSEL DE fi KL KLER N ARAfiTIRILMASI YAYGIN GEL fi MSEL BOZUKLU U OLAN ÇOCUK VE ERGENLER N DO UMUNDA MEVS MSEL DE fi KL KLER N ARAfiTIRILMASI Özgür Yorb k*, P nar K rm z gül**, Serhat Yüksel***, Teoman Söhmen**** ÖZET Amaç: Do um öncesi çeflitli

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : Bask Aral k 2010 STANBUL

Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : Bask Aral k 2010 STANBUL (FELSEFE, HUKUK, ÇALIfiMA EKONOM S, KENTLEfiME VE ÇEVRE, MAL YE) D S PL NLERARASI YAKLAfiIMLA NSAN HAKLARI ED TÖR: SELDA ÇA LAR Yay n No : 2351 letiflim Dizisi : 1162 1. Bask Aral k 2010 STANBUL ISBN 978-605

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad!

Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad! Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad! Yay nc l kta ilklere imza atmay bir gelenek hâline getirmifl olan Morpa flimdi de okul öncesi yay nc l nda gelmifl oldu u son noktay büyük bir gurur ve heyecanla sizlerle

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

www.turkailehekderg.org Summary

www.turkailehekderg.org Summary Türk Aile Hek Derg 2008; 12(4): 207-212 www.turkailehekderg.org Derleme Review doi:10.2399/tahd.08.207 Dikkat eksikli i hiperaktivite bozuklu u Attention deficit hyperactivity disorder Elif Deniz 1, Didem

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

Her ne kadar doğum yapan kadınların mutlu olmaları beklense de, çoğu depresyondadır. Brockington I. Lancet; 2004. Gavin NI. Obstet Gynecol; 2005.

Her ne kadar doğum yapan kadınların mutlu olmaları beklense de, çoğu depresyondadır. Brockington I. Lancet; 2004. Gavin NI. Obstet Gynecol; 2005. Her ne kadar doğum yapan kadınların mutlu olmaları beklense de, çoğu depresyondadır. Brockington I. Lancet; 2004. Gavin NI. Obstet Gynecol; 2005. Postpartum blues (PPB) Puerperal dönemde disfori (üzüntü,

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN SAYILAR Kümeler 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Bir kümeyi modelleri ile belirler, farkl temsil biçimleri ile gösterir. Belirli bir kümeyi temsil ederken afla da belirtilen bafll

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS. Key words: Exclusive breastfeeding, health education, breastfeeding

INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS. Key words: Exclusive breastfeeding, health education, breastfeeding Türk Aile Hek Derg 1998; 2(3): 125-129 TEK BAfiINA ANNE SÜTÜ LE BESLENME SÜRES N N ANNE E T M LE UZATILMASI INCREASING THE PERIOD OF EXCLUSIVE BREASTFEEDING WITH EDUCATION OF MOTHERS Erdal Koç, 1 Arkan

Detaylı

KRON K fi ZOFREN, fi ZOAFFEKT F BOZUKLUK VE B POLAR AFFEKT F BOZUKLUKTA TANISAL STAB L TE

KRON K fi ZOFREN, fi ZOAFFEKT F BOZUKLUK VE B POLAR AFFEKT F BOZUKLUKTA TANISAL STAB L TE Yeni Symposium 39 (1): 8-12, 2001 KRON K fi ZOFREN, fi ZOAFFEKT F BOZUKLUK VE B POLAR AFFEKT F BOZUKLUKTA TANISAL STAB L TE Dr. Asl KURUO LU*, Dr. Fatma ÖNDER**, Dr. Zehra ARIKAN***, Dr. Erdal IfiIK****

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN SAYLAR Do al Say lar Parças ve fl n 6. SNF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YLLK PLAN Süre/ KAZANMLAR Ders AÇKLAMALAR 1. Do al say larla ifllemler yapmay gerektiren problemleri çözer ve kurar. Do al say

Detaylı

BLUMİA NERVOSA. Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa neden olur?

BLUMİA NERVOSA. Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa neden olur? BLUMİA NERVOSA Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa bir yeme bozukluğudur. Blumiada kontrolsüz yeme atakları görülür. Hastalar bu ataklardan sonra yediklerinin kendilerine zarar vereceği kilo

Detaylı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı İnfantil Kolik Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sunu Planı Tanım Sıklık Neden olur? Ne zaman geçer? Neden önemli?

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4.

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi 9 Eylül Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı soyadı: Sevim ÖKSÜZ İletişim Bilgileri: Adres: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Bölümü, Mağusa-KIBRIS Tel: 0 (392) 630 2473 0 (392) 630 3067 Mail: sevim.oksuz@emu.edu.tr

Detaylı

Hemflirelik Ö rencilerinde Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Belirtilerinin Yayg nl

Hemflirelik Ö rencilerinde Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Belirtilerinin Yayg nl Hemflirelik Ö rencilerinde Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Belirtilerinin Yayg nl A. fiebnem Soysal*, Sat Ünal**, K zbes Meral K l ç***, Nermin Gürhan****, Azize A. Özbafl*****, Esra Saral*****

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U TANISI KONULAN B R KL N K ÖRNEKLEMDE YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARI VE ÖZGÜL Ö RENME BOZUKLUKLARI

D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U TANISI KONULAN B R KL N K ÖRNEKLEMDE YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARI VE ÖZGÜL Ö RENME BOZUKLUKLARI D KKAT EKS KL H PERAKT V TE BOZUKLU U TANISI KONULAN B R KL N K ÖRNEKLEMDE YIKICI DAVRANIfi BOZUKLUKLARI VE ÖZGÜL Ö RENME BOZUKLUKLARI Ayhan B LG Ç*, Birim Günay KILIÇ**, Ka an GÜRKAN**, Ayla AYSEV***

Detaylı

Biyokimya Anabilim Dalı, Sivas 2 Uzman Dr., Numune Hastanesi Psikiyatri Kliniği, Sivas 3 Uzman, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Biyokimya Anabilim Dalı, Sivas 2 Uzman Dr., Numune Hastanesi Psikiyatri Kliniği, Sivas 3 Uzman, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 1 Yrd. Doç., Dr. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı, Sivas 2 Uzman Dr., Numune Hastanesi Psikiyatri Kliniği, Sivas 3 Uzman, Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya

Detaylı

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Ç NDEK LER Bölüm 1 Giri 1 Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Normal D Davram lar Belirlemede Öznellik 2 Geli imsel De i imlerin Bir Bireyin Davran sal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki Etkileri

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m Halil KURT 1, smet BATTAL 2, Osman MEM KO LU 1, Ayflegül YEfi LKAYA 1, Emin TEKEL 1 1 Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Klinik Bakteriyoloji

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + =

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + = ZARLARLA OYNAYALIM Zar kullanarak toplama ve ç karma ifllemleri yapabiliriz. Zarda karfl l kl iki yüzdeki say lar n toplam daima 7 dir. Zarda 2 gözüküyorsa karfl s ndaki yüzeyin 7 2 = 5 oldu unu bulabilirsiniz.

Detaylı

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler . ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m Basit Kesirler. Afla daki flekillerde boyal k s mlar gösteren kesirleri örnekteki gibi yaz n z. tane............. Afla daki flekillerin belirtilen kesir

Detaylı

Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(1):21-28. Dr. Birim Günay KILIÇ 1, Dr. Şahnur ŞENER 2

Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(1):21-28. Dr. Birim Günay KILIÇ 1, Dr. Şahnur ŞENER 2 Türk Psikiyatri Dergisi 2005; 16(1):21-28 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuklarda Karş t Olma-Karş Gelme Bozukluğu/Davran ş Bozukluğu Eş Hastalan m nda Aile İşlevleri ve Psikososyal Değişkenlerin

Detaylı

Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri

Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri Uz. Dr. Gonca ÇEL K*, Yrd. Doç. Dr. Ayflegül TAH RO LU*, Prof. Dr. Ayfle AVCI*, Doç. Dr. Gülflah SEYDAO LU** Bu araflt rma XVII.

Detaylı

KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K... 1

KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K... 1 Ç NDEK LER ÖNSÖZ.................... iii 3. BASKIYA ÖNSÖZ........... v KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K............................ 1 1. Bilimsel Yöntem..............................................................

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

ERKEN BAfiLANGIÇLI VE YET fik N T P fi ZOFREN DE KL N K BEL RT LER

ERKEN BAfiLANGIÇLI VE YET fik N T P fi ZOFREN DE KL N K BEL RT LER Yeni Symposium 39 (3): 155-159, 2001 ERKEN BAfiLANGIÇLI VE YET fik N T P fi ZOFREN DE KL N K BEL RT LER Dr. Hatice GÜZ*, Dr. Nesrin D LBAZ** ÖZET Amaç: Son y llarda flizofrenide bafllang ç yafl na göre

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine Başvuran Hastaların Sosyodemografik Özellikleri ile Tanı Grupları Arasındaki İlişki

Bir Üniversite Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine Başvuran Hastaların Sosyodemografik Özellikleri ile Tanı Grupları Arasındaki İlişki ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2014;4(3): 14-18 ISSN: 2146-443X Düzce Üniversitesi sbedergi@duzce.edu.tr Bir Üniversite Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine

Detaylı

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz.

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. 1. KONU Adı - Soyadı:... Numarası:.. Sınıfı:. Ön Çalışma 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. SALÇA + 11 2. Afla daki nesnelerden koni, prizma ve küreye

Detaylı

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(2):88-92 KL N K ARAfiTIRMA Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri Demographic Characteristics

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

Hasta Rehberi Say 12. fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 12. fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber fiekersiz Diyabet (Diyabet nsipit) - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi,

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI KAMUDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PANELİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI Uzm. Yusuf DUMAN İSG Koordinatörü / İş Güvenliği Uzmanı Mayıs/2016 (1/55) 6331 SAYILI İSG KANUNU İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi

ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi Araflt rma Makalesi / Research Article 107 DOI: 10.4274/npa.y5655 ki Uçlu Bozuklukta Silik Nörolojik Belirtiler: Dikkat Eksikli i Hiperaktivite Bozuklu u Efltan s n n Etkisi Neurological Soft Signs in

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr.

ÖZGEÇMİŞ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN. ozkana@hacettepe.edu.tr. ÖĞR. GÖR. DR. ARZU ÖZKAN CEYLAN ÖZGEÇMİŞ E-Posta: ozkana@hacettepe.edu.tr Telefon: Adres: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe Yerleşkesi Çankaya / ANKARA Eğitim Mezuniyet

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı