maliye kpss tek kitap İdari Hakimlik Sayıştay Gelir Uzmanlığı Kamu İhale Kurumu Kontrolörlük Denetmenlik Uzmanlık salim göl - makbule ekici

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "maliye kpss tek kitap İdari Hakimlik Sayıştay Gelir Uzmanlığı Kamu İhale Kurumu Kontrolörlük Denetmenlik Uzmanlık salim göl - makbule ekici"

Transkript

1 kpss 2014 kpss ve kurum sınavları için özgün konular ve özgün sorulardan oluşan tek kitap maliye İdari Hakimlik Sayıştay Gelir Uzmanlığı Kamu İhale Kurumu Kontrolörlük Denetmenlik Uzmanlık salim göl - makbule ekici

2 Editor: Salim GÖL Yazarlar: Komisyon KPSS MALİYE ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. Bu kitapta yer alan geçmiş yıllarda ÖSYM'nin yapmış olduğu sınavlardaki ÇIKMIŞ SORULAR'ın her hakkı ÖSYM'ye aittir. Hangi amaçla olursa olsun, tamamının veya bir kısmının kopya edilmesi, fotoğraflarının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması ya da kullanılması, yayımlanması ÖSYM'nin yazılı izni olmadan yapılamaz. Pegem Akademi Yayıncılık telif ücreti ödeyerek bu izni almıştır. 3. Baskı: Ekim, 2013 Yayın-Proje Yönetmeni: Selcan Arslan Dizgi-Grafik Tasarım: Yakup ÇİÇEK Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık Ltd. Şti. İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 770. Sokak No: 105/A Yenimahalle / ANKARA ( ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: İletişim Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA Yayınevi: Yayınevi Belgeç: Dağıtım: Dağıtım Belgeç: Hazırlık Kursları: E-ileti:

3 sunu Kariyer mesleklerine girişte en önemli aşamalardan biri haline gelmiş Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS)'na hazırlanırken çeşitli kaynaklardan farklı bilgilere ulaşılabilir. Bu kitabın hazırlanmasında temel ölçüt siz adayların tek bir kaynaktan tüm bilgiye rahatça ulaşabilmenizdir. KPSS'nin uzman ve müfettiş kadrolarında çalışmayı hedefleyen adaylar için sadece bir adım olduğu unutulmamalıdır. Maliye bilimi oldukça geniş bir alandır. KPSS Maliye sınavı kapsam olarak; Maliye Teorisi Kamu Harcamaları Kamu Gelirleri Kamu Borçları Bütçe Maliye Politikası Vergi Hukuku (Türk Vergi Sistemi) %10 4 soru %15 6 soru %15 6 soru %15 6 soru %15 6 soru %15 6 soru %15 6 soru temel başlıklarında hazırlanan toplam 40 sorudan oluşmaktadır. Kitabımızda bu temel başlıklar çerçerçevesinde 5018 sayılı kanunda yapılan değişiklikleri de kapsayan çelişkilerden uzak, güncel ve temel bilgileri aktarmak asıl hedefimizdir. Burada özellikle belirtilmesi gereken kitabımızın sadece KPSS değil diğer uzmanlık ve müfettişlik sınavlarını da kapsamaya çalışmasıdır. Kitapla ilgili öneri, eleştiri ya da takdirinizi aracılığıyla bizimle paylaşmanız bize ışık tutacaktır. Bu ürünün ortaya çıkmasında emeği geçen herkese; öncelikle bu süreçte en büyük sabrı gösteren eşim Özden YÜKSEL GÖL'e ve kızım Eslina'ya, Suat DÜZ başta olmak üzere tüm Pegem Ailesi'ne, sıkıntılarımı paylaşan dostlarıma, dizgi ve tasarımda yardımlarından dolayı Yakup Çiçek'e sonsuz teşekkür ederim. Salim GÖL

4 İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM Maliye Teorisi 1. Kamu Maliyesinin Tanımı Kamu Maliyesine İlişkin Yaklaşımlar Geleneksel Yaklaşımlar Modern Yaklaşımlar Devlet Faaliyetlerinin Tarihsel Süreç İçerisindeki Değişimi Merkantilizm Fizyokrasi Klasik Maliye Yaklaşımı Müdahaleci Devlet Yaklaşımı İktisadi Rasyonalite Yaklaşımı Musgrave Yaklaşımı Anayasal İktisat Yaklaşımı Alternatif Devlet Görüşleri Kamu Maliyesinin Amaçları...9 A. Kaynak Tahsisinde Etkinliğin Sağlanması...9 B. Gelir Dağılımında Adaletin Sağlanması C. Ekonomik İstikrarın Sağlanması D. Ekonomik Büyüme ve Kalkınmanın Sağlanması Dışsallıklar Dışsallıkla Mücadele Yöntemleri...14 Kamu Kesiminin Ekonomi İçerisindeki Büyüklüğünün Ölçülmesi...15 Kamu Kesimi ve Özel Kesim Üretim Süreçlerinin Karşılaştırılması Kamu Kesiminde Üretilen Mal ve Hizmetler Kamu Kesiminde Optimum Üretim Düzeyinin Tespiti...18 Kısmi Denge Analizi...18 Genel Denge Analizi Toplumsal Refahın Artırılması Siyasi Karar Alma Modelleri...20 Çözümlü Test...23 Çözümler...27 Cevaplı Test...30 Çıkmış Sorular...34 Çıkmış Soruların Açıklamaları BÖLÜM Kamu Harcamaları 1. Kamu Harcamalarının Tanımı ve Özellikleri Kamu Harcamalarının Artışı, Anlamı ve Sınıflandırılması Görünüşte Artış Nedenleri Para Değerinin Düşmesi Bütçe Yöntem ve Tekniğindeki Değişmeler Kamu Hizmetlerinin Yerine Getirilmesinde Ayni Usulün Terk Edilmesi Ülke Sınırlarının ve Nüfusun Değişmesi Kamu Harcamalarının Gerçek Artış Nedenleri...50

5 PEGEM AKADEMİ vi Savaşlar Bilimsel ve Teknik Gelişmeler Devlet Anlayışındaki Değişmeler Kamu Hizmetlerinin Yaygınlaşması ve Yoğunlaşması Vatandaşların Hayat Standartlarının Yükseltilmesi Kamu Harcamalarında Artışı Açıklamaya Yönelik Görüşler Makro Modeller Wagner Kanunu (Kamu Harcamalarının Artış Kanunu) Peacock-Wiseman (Sıçrama Hipotezi) R.Bird J. Diamond Musgrave Rostow (Kalkınma Modelleri) Odle (Politik Tarihsel Yaklaşımı) Baumol - Dengesiz Verimlilik Artışı (Nisbi Verimlilik Yaklaşımı) T. Hobbes (Leviahan - Politik Model) S. Fabricant Francesco Nitti Pyle H. C. Adams Colin Clark J. O'Connor S. Peltzmen Roger Noll ve Morris Fiorina A. C. Pigou - H. Dalton (Sosyal Refahın Artırılması Yaklaşımı) Maksimizasyon Yaklaşımı S. Kuznets E. Poole Tinberg Mikro Modeller Niskanen (Bürokrasi Modeli) Seçmen Davranışı Modeli Politikacı Davranışı Modeli Kamu Harcamalarının Sınıflandırılması İdari Sınıflandırma Fonksiyonel Sınıflandırma Bilimsel ve Ekonomik (İktisadi) Sınıflandırma Reel (Gerçek) Harcamalar - Transfer Harcamaları Sınıflandırması Harcamaların Sağladıkları Faydalar Açısından Sınıflandırılması Verimli Harcamalar - Verimsiz Harcamalar Sınıflandırması Olağan Harcamalar- Olağanüstü Harcamalar Sınıflandırması Kamu Harcamalarının Etkileri...65 A. Kamu Harcamalarının Ekonomi Üzerinde Etkisi...65 B. Kamu Harcamalarının Üretim Üzerine Etkileri...65 Özet...67 Çözümlü Test...69 Çözümler...74 Cevaplı Test...77 Çıkmış Sorular...81 Çıkmış Soruların Açıklamaları...87

6 vii PEGEM AKADEMİ 3. BÖLÜM Kamu Gelirleri 1. Kamu Gelirlerinin Tanımı Kamu Gelirinin Sınıflandırılması Kamu Gelirlerinin Çeşitleri...96 Vergiler...96 Harçlar...96 Resimler...98 Şerefiyeler...98 Parafiskal (Vergi Benzeri) Gelirler...98 Emisyondan Doğan Gelirler...99 Para ve Vergi Cezaları...99 Mali Tekel Gelirleri...99 Fon Gelirleri...99 Kamu Kurumu Fiyatları...99 Mülk ve Teşebbüs Gelirleri...99 Gönüllü Borçlanmalar...99 Verginin Amaçları Vergiyi Açıklayan Teoriler Fayda Teorisi İktidar Teorisi Verginin Unsurları Vergilendirme Süreci I. Verginin Tarhı II. Verginin Tebliği III. Verginin Tahakkuku IV. Verginin Tahsili Vergilendirme İlkeleri I. Klasik Vergilendirme İlkeleri II. Modern Vergilendirme İlkeleri Vergiye Karşı Gösterilen Tepkiler Yansımayı Etkileyen Faktörler Vergi ile İlgili Kavramlar Ödeme Gücüne Ulaşmanın Yolları Çözümlü Test Çözümler Cevaplı Test Çıkmış Sorular Çıkmış Soruların Açıklamaları BÖLÜM Devlet Bütçesi 1. Bütçe Kavramı ve Bütçenin Gelişimi Bütçenin Özellikleri Bütçenin Fonksiyonları Bütçenin Klasik Fonksiyonları Bütçenin Mali ve İktisadi Fonksiyonu Bütçenin Hukuki Fonksiyonu...139

7 PEGEM AKADEMİ viii Bütçenin Siyasi Fonksiyonu Bütçenin Denetim Fonksiyonu Bütçenin Çağdaş Fonksiyonları Bütçenin Yönetsel Fonksiyonu Bütçenin Planlama Fonksiyonu Bütçenin Makro Ekonomik Fonksiyonları Bütçenin Gelir ve Kaynak Dağılımı Fonksiyonları Bütçe İlkeleri Bütçe Çeşitleri Merkezi Yönetim Bütçesi Genel Bütçeli Kurullar Özel Bütçeli Kurullar Düzenleyici ve Denetleyici Kurullar Sosyal Güvenlik Kurumlarının Bütçesi Mahalli İdareler Bütçesi Bütçe Teorileri Bütçe Teknikleri Torba (Lumb-Sum) Bütçeleme Klasik Bütçe Sistemi Performans Bütçe Sistemi Program Bütçe Sistemi Planlama Programlama Bütçeleme Sistemi Sıfır Esaslı Bütçeleme Sistemi Stratejik Planlamaya Dayalı Performans Esaslı Bütçeleme Sistemi Türk Bütçe Sistemi Bütçenin Hazırlanması Gelir Bütçesinin Hazırlanması Gider Bütçenin Hazırlanması Bütçenin Kanunlaşması Geçici Bütçe ve Ek Bütçe Uygulaması Bütçenin Uygulanması Gelirlerin Toplanması Giderlerin Yapılması Faaliyet Raporları Kesin Hesap Kanunu Genel Uygunluk Bildirimi Devlet Muhasebe Sistemi Bütçe Hesaplarının Kapatılması Türkiye'de Bütçe Hesaplarının Kapatılması Bütçenin Denetimi İdari Denetim Yasama Denetimi Yargı Denetimi Çözümlü Test Çözümler Cevaplı Test Çıkmış Sorular Çıkmış Soruların Açıklamaları...187

8 ix PEGEM AKADEMİ 5. BÖLÜM Devlet Borçlanması 1. Devlet Borcunun Tanımı ve Kapsamı Borcun Tanımı ve Özellikleri Borçlanma ile Vergi Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar Devlet Borcu ile Özel Borç Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar Borçlanma Konusundaki Görüşler Klasik Maliyecilere Göre Borçlanma Modern Maliyecilere Göre Borçlanma Devletin Borçlanma Nedenleri (Amaçları) Borçlanmanın Sınırı Borçlanma Yetkisi Devlet Borçlarının Sınıflandırılması A. Vadeleri Bakımından Devlet Borçlarının Sınıflandırılması B. Cebir Unsuruna Göre Devlet Borçlarının Sınıflandırılması C. Sağlandıkları Kaynaklar Bakımından Devlet Borçlarının Sınıflandırılması İç Borçlar Dış Borçlar Devlet Borcunda Garanti ve Avantajlar A. Devlet Borçlanmasında Garanti B. Borçlanmada Sağlanan Avantajlar Devlet Borçlarının Ekonomik (İktisadi) Etkileri A. Borçlanmanın Ekonomik Etkilerini Belirleyen Faktörler B. Borçlanmanın Ekonomik Denge Üzerindeki Etkileri Borç Stoku ve Borç Yükü A. Borç Yüzükü Çeşitlileri B. İç Borç Yükü - Dış Borç Yükü C. Dış Borç Servis Oranı D. Borç Yükünün Gelecek Kuşaklara Aktarılması Borç Yönetimi ve Borcun Sona Ermesi A- Borç Yönetiminin Tanımı ve Kapsamı B- Borç Yönetimi Faktörleri Borcum Miktarı Borcun Bileşimi C- Olağan Borç Yönetimi Devlet Borçlarının Ödenme Şekilleri Borçların Ödenmesinde Kullanılacak Finansman Yöntemi D- Olağanüstü Borç Yönetimi Konsolidasyon (Tahkim) Konversiyon (Borçların Değiştirilmesi) Borçlanma İle İlgili Tanımlar Kamu Kesimi Açık Türleri (Bütçe Açıkları) Çözümlü Test Çözümler Cevaplı Test Çıkmış Sorular Çıkmış Soruların Açıklamaları...251

9 PEGEM AKADEMİ x 6. BÖLÜM Maliye Politikası 1. Maliye Politikası Tanımı Maliye Politikası Amaçları İktisadi İstikrarın Sağlanması İktisadi Büyümenin Sağlanması Gelir Dağılımının Düzenlenmesi Maliye Politikasının Araçları Maliye Politikası Yöntemleri Maliye Politikası Yöntemleri Otomatik Stabilizatörler Formül Esnekliği Yöntemi Maliye Politikasına İlişkin Yaklaşımlar Klasik Yaklaşım Keynesyen Yaklaşım Monetarist Yaklaşım Çağdaş Keynesyen Yaklaşım Yeni Klasik Makroekonomi Yaklaşımı Yeni Keynesyen Yaklaşım Post Keynesyen Yaklaşım Enflasyonla Mücadelede Maliye Politikası Durgunlukla Mücadelede Maliye Politikası Stagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası Gelir Dağılımı ve Maliye Politikası Kamu Harcamaları Kamu Gelirleri Borçlanma Bütçe Çarpan ve Hızlandıran Mekanizması IS ve LM Analizi Dışlama Etkisi ve Maliye Politikası Çözümlü Test Çözümler Cevaplı Test Çıkmış Sorular Çıkmış Soruların Açıklamaları BÖLÜM Türk Vergi Sistemi 1. Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Gelir Vergisi Gelir Vergisi Türleri Gelirin Tanımı Gelirin Özellikleri Mükellefiyet Türleri Gelir Vergisinin Unsurları Ticari Kazanç Ticari Kazancın Tespiti...310

10 xi PEGEM AKADEMİ A. Ticari Kazancın Gerçek Usulde Tespiti B. Ticari Kazancın Basıt Usulde Tespiti C. Esnaf Muaflığı Ticari Kazancın İstisnaları Zirai Kazanç Ücret Serbest Meslek Kazancı Gayrimenkul Sermaye İratları Menkul Sermaye İratları Diğer Kazanç ve İratlar A. Değer Artışı Kazançları B. Arızi Kazançlar Gelir Vergisinin Beyanı Kurumlar Vergisi Mükellefiyet Türleri Kurum Kazancının Tespiti Beyanname Türleri Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler Katma Değer Vergisi Özel Tüketim Vergisi Banka ve Sigora Muameleri Vergisi Özel İletişim Vergisi Servet Üzerinden Alınan Vergiler Motorlu Taşıtlar Vergisi Emlak Vergisi Veraset ve İntikal Vergisi BÖLÜM Vergi Hukuku 1. Vergi Hukukunun Tanımı, Kapsamı ve Hukuk Sistemi İçindeki Yeri Vergi Hukukunun Kaynakları A. Yasama Organından Doğan Kaynaklar B. Yürütme Organından Doğan Kaynaklar C. Yargı Organından Doğan Kaynaklar D. Diğer Kaynaklar Vergileme İlkeleri Vergi Yasalarının Yer, Zaman ve Anlam Bakımından Uygulanması A. Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması B. Vergi Kanunlarının Zaman Bakımından Uygulanması C. Vergi Kanunlarının Anlam Bakımından Uygulanması Verginin Tarafları A. Vergi İdaresi B. Vergi Mükellefi Vergilendirme Süreci Verginin Tarhı Verginin Tebliği Verginin Tahakkuku Verginin Tahsili...346

11 PEGEM AKADEMİ xii Vergi Hukukunda Süreler Vergi Denetim Yolları Vergi Suç ve Cezaları A. Vergi idaresi tarafından cezalandırılan suçlar B. Ceza Mahkemeleri Tarafından Cezalandırılan Suçlar Vergi Cezalarının Ödenmesi ve Kalkması Vergi Borcunu Sona Erdiren, Hafifleten veya Erteleyen Nedenler Vergi Uyuşmazlıklarının Yargısal Çözüm Yolları Çözümlü Test Çözümler Cevaplı Test Çıkmış Sorular Çıkmış Soruların Açıklamaları Deneme Deneme -1 Çözümleri Sayıştay Sayıştay Çözümleri Sayıştay Sayıştay Çözümleri Kaynakça...408

12 MALİYE TEORİSİ KAMU MALİYESİNİN TANIMI KAMU MALİYESİNE İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR DEVLET FAALİYETLERİNİN TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDEKİ DEĞİŞİMİ KAMU MALİYESİNİN AMAÇLARI DIŞSALLIKLAR KAMU KESİMİNDE ÜRETİLEN MAL VE HİZMETLER KAMU KESİMİNDE OPTİMUM ÜRETİM DÜZEYİNİN TESPİTİ TOPLUMSAL REFAHIN ARTIRILMASI SİYASİ KARAR ALMA MODELLERİ Çıkmış Soru Ağacı Anayasal iktisat, ekonomik ve politik birimlerin tercihlerini ve faaliyetlerini sınırlayan alternatif yasal-kurumsal ve anayasal kurallar bütününün işleyiş özelliklerini açıklamaya çalışır. James M. Buchanan

13

14 1. BÖLÜM MALİYE TEORİSİ 1- KAMU MALİYESİNİN TANIMI Kamu maliyesi devlet faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkilerini inceleyen bir disiplindir. Kamu harcamaları ve kamu gelirlerinin ekonomi üzerindeki etkileri ve kamu ekonomisinin piyasayla olan etkileşimi bu disiplinin ilgi alanına girmektedir. Devlet faaliyetlerinin yoğunlaştığı temel husus toplumsal ihtiyaçların karşılanması iken, söz konusu ihtiyaçların nasıl finanse edileceği de kamu maliyesi içerisinde ele alınan konulardır. Özet bir biçimde ifade etmek gerekirse, kamu maliyesi; kamu gelirlerinin toplanmasını, giderlerin yapılmasını, kamunun varlık ve borçlarının yönetimini kapsamaktadır. Kamu maliyesi disiplinler arası bir nitelik taşımaktadır; dolayısıyla bir çok disiplinle ilişki içerisinde bulunmaktadır. Kamu maliyesinin ilişki içerisinde olduğu disiplinlerden en önemlileri hukuk, ekonomi, işletme, muhasebe, yönetim bilimi ve siyaset bilimidir. Maliyenin bilimsel bazda ele alınışı ve incelenişi ancak 19. yy dan itibaren söz konusu olmuştur. 2- KAMU MALİYESİNE İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR Kamu maliyesinin konusunu, sınırını ve yoğunlaştığı hususları belirlemeye yönelik olan bu yaklaşımlar, geleneksel ve modern yaklaşımlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Adından anlaşılacağı üzere geleneksel yaklaşımlar bugün geçerliliğini yitirmiş yaklaşımlar iken, modern yaklaşımlar yakın zamana kadar geçerli olmuş ya da hala geçerliliğini koruyan yaklaşımlardır. 1- GELENEKSEL YAKLAŞIMLAR Kurumsal yaklaşım: Bu yaklaşım içerisinde devlet faaliyetleri hukuki ve idari açıdan ele alınmakta ve vergilerin toplanması ile toplanan fonların kullanılması konuları üzerinde durulmaktadır. Yapısal yaklaşım: Kamu maliyesi ile ilgili konular ekonomik açıdan incelenmekte olup, kaynak tahsisi ve kullanımında etkinlik, devlet faaliyetlerinin etkinliği ve devlet faaliyetlerinin piyasa ekonomisi ile etkileşimi gibi hususlar bu yaklaşımın çalışma alanını oluşturmaktadır. Değişim yaklaşımı: Ödenen vergileri kamu hizmetlerinin bedeli olarak gören bu yaklaşımda, devlet faaliyetlerinin optimum üretim düzeyi tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ulaşılan sonuçta vergilerin, üretilen kamusal mal ve hizmetlerin marjinal maliyetine eşitlendiği noktada, kamu ekonomisinde optimum üretim düzeyinin gerçekleşeceği savunulmuştur.

15 PEGEM AKADEMİ 4 Refah yaklaşımı: Toplumdaki hiç kimsenin refahını azaltmadan toplum refahının arttırılması amaçlanmaktadır. Gelir yaklaşımı: Fonksiyonel maliye ile ilgili olan gelir yaklaşımı, devlet faaliyetlerinin milli geliri arttırıcı ve azaltıcı etkileri üzerinde durmaktadır. Fonksiyonel maliye, mali araçları etkileri, işlevleri ve ekonomi üzerindeki etkileri yönünden inceleyen maliye dalıdır. 01 KMS Kamu maliyesi ile ilgili aşağıdaki geleneksel yaklaşımların hangisinde, devlet faaliyetlerinin milli geliri azaltıcı veya arttırıcı etkileri incelenmektedir? A) Kurumsal yaklaşım B) Yapısal yaklaşım C) Değişim yaklaşımı D) Refah yaklaşımı E) Gelir yaklaşımı Kamu maliyesine ilişkin yaklaşımlar geleneksel ve modern yaklaşımlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Bugün geçerliliğini yitirmiş geleneksel yaklaşımlar içerisinde yer alan gelir yaklaşımı ise fonksiyonel maliye ile ilgili olup, devlet faaliyetlerinin milli geliri arttırıcı ve azaltıcı etkileri üzerinde durmaktadır. Cevap E 2- MODERN YAKLAŞIMLAR HOCA NOTU Hukuki yaklaşımın temsilcileri arasında yer alan E.-I. Blumenstein çifti, vergi hukukunun temellerini atmışlardır. Hukuki yaklaşım: Tarihi, hukuki ve kuramsal düzenlemelerin önem taşıdığı bu yaklaşım içerisinde, devlet harcamalarının finansmanı için hangi kaynaklardan ve hangi usullerle gelir sağlanacağı üzerinde durulmakta ve vergi yükünün toplum kesimleri arasında nasıl adil bir biçimde dağıtılacağı hususu önemle incelenmektedir. Kısacası devlet faaliyetlerinin hukuki dayanağına önem verilmekte, fakat faaliyetlerin ekonomik etkileri üzerinde durulmamaktadır. Hukuki yaklaşım 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar geçerliliğini korumuşur. İktisadi yaklaşım: Hukuki yaklaşımın aksine iktisadi yaklaşım içerisinde devlet faaliyetlerinin hukuki yönü tamamen göz ardı edilmiş ve toplum yönünden öngörülen ekonomik ve sosyal amaçlara ulaşabilmek için kaynakların nasıl kullanılacağı üzerinde durulmuş ve söz konusu kaynak kullanımının ekonomik amaçlar üzerindeki etkilerine yoğunlaşılmıştır. Keynesyen anlayışla birlikte, kamu maliyesinde iktisadi yaklaşımın önemi artmış olan iktisadi yaklaşım günümüzde hala kabul görmektedir. Yapısal yaklaşımda da iktisadi yaklaşımda olduğu gibi devlet faaliyetlerinin ekonomik etkileri incelenmektedir. Fakat yapısal yaklaşımda daha ziyade kamu ekonomisi özel ekonomi karşılaştırmasına önem verilmekte ve analizler iktisadi yaklaşıma kıyasla çok yüzeysel kalmaktadır.

16 5 PEGEM AKADEMİ MALİYE BİLİMİNDE YAKLAŞIMLAR GELENEKSEL YAKLAŞIMLAR GÜNÜMÜZDEKİ YAKLAŞIMLAR Kurumsal Yaklaşım Devlet faaliyetlerini hukuki ve idari bakış açısıyla incelemektedir. Yapısal Yaklaşım Kamu maliyesi ile ilgili konular ekonomik açıdan incelenmektedir. Değişim Yaklaşımı Vergileri kamu hizmetlerinin bedeli olarak kabul eder. Hukuki Yaklaşım Siyasi ve idari sistem içerisinde kamu maliyesinin temel fonksiyonları üzerinde durulmaktadır. İktisadi Yaklaşım Devlet faaliyetlerinin ekonomik yanı ile ilgilenilmektedir. Gelir Yaklaşımı Fonksiyonel maliye ile ilgilidir. Milli geliri artırıcı ve azaltıcı etkileri inceler. Refah Yaklaşımı Kamu maliyesi aracılığıyla toplum refahının maksimum edilmesi üzerinde durur. 3- DEVLET FAALİYETLERİNİN TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDEKİ DEĞİŞİMİ Tarihsel süreç içerisinde kabul gören iktisadi düşünceler değiştikçe devlete bakış açıları farklılaşmış ve devlete yüklenen roller de farklılık göstermiştir. Devletin ekonomideki rolünün evrimine ve maliye ilminin gelişimine etki eden iktisadi ekollere değinmek, devletin günümüzde yüklendiği fonksiyonları anlamlandırabilmek için de gereklidir. 1- Merkantilizm: 16. yüzyılın egemen düşüncesi olan merkantilizm, geçerliliğini 18. yüzyıla kadar sürdürmüştür. Merkantilist düşüncenin önemli temsilcileri; Colbert, Munn ve Cantillion dur. Ülkelerin gücü sahip oldukları değerli maden miktarına bağlanmış; dolayısıyla ülkedeki altın ve gümüş miktarının kontrolüne önem verilmiştir. İhracat teşvik edilirken,gerekli durumlarda yapılacak hammadde ithali dışında ithalata rıza gösterilmemiştir. Devlete müdahaleci bir rol biçilmiş ve korumacı politikalar desteklenmiştir. Devlet borçlanmasına sıcak bakılmamıştır.

17 PEGEM AKADEMİ 6 2- Fizyokrasi: 18. yüzyıl Fransa sında ortaya çıkmış bir düşünce akımıdır. Liberalizmin öncüleri oldukları kabul edilmektedir. Fizyokratların önemli temsilcileri; Quesnay, Dupont ve Turgot tur. Toplum hayatını sürdüren doğal düzenin (tabi nizam) varlığına inanılmış bu nedenle devletin ekonomiye müdahalesine gerek görülmemiştir. Tarım ekonominin lokomotifi olarak kabul edilmiş ve tarımdan alınacak tek vergi yeterli görülmüştür. Kamu harcamalarının sınırlı olması gerektiği savunulmuş ve devlet borçlanmasına sıcak bakılmamıştır. 3- Klasik Maliye Yaklaşımı: Ortodoks maliye yaklaşımı, mali gelenekçilik ya da geleneksel maliye yaklaşımı olarak da bilinen klasik maliye yaklaşımının önemli temsilcileri; A.Smith, D. Ricardo, T. Malthus, J.S.Mill ve J.B.Say dır. Piyasanın kendiliğinden fiyat mekanizması eliyle mükemmel dengeyi sağlayacağına inanılır(görünmez el). HOCA NOTU Klasik maliye anlayışının etkisinin kaybolmasında rol oynayan etmenler şunlardır: I. Dünya Savaşı 1929 Ekonomik Buhranı II. Dünya Savaşı Refah devleti görüşleri Bilimsel çalışmalar Jandarma devlet anlayışı savunulur ve devletin ekonomiye müdahalesine karşı çıkılır. Bu anlayışa göre devlet sadece iç-dış güvenlik, adalet ve diplomasi hizmetleri ile ilgilenmelidir. Özel sektörün verimliliğine inanılırken, devletin verimsiz olduğu kabul edilir. Tüketici devlet varsayımı olarak da nitelendirilen bu görüşte devlet, zaruri bir fena olarak nitelendirilir. Kamu girişimlerinin her zaman özel girişimlerden daha verimsiz olduğu kabul edilir. Tarafsız vergi ve tarafsız kamu harcamalarının gerekliliği savunulur. Vergi ve harcamaların tarafsız olmasından kastedilen ise iktisadi karar ve davranışları etkilememeleridir. Devlet harcamalarının hacimce küçük olması ve harcamaların dolaylı vergilerle finanse edilmesi savunulur. Bütçe açığının kısa vadeli borçlarla kapatılmasına karşı çıkılır ve bütçe denkliğine vurgu yapılır. Devlet borçlanmasına genel olarak sıcak bakılmamakla birlikte gerekli durumlarda, sermaye piyasasından borçlanılmasına izin verilir. Say Kanunu (Her arz kendi talebini yaratır.) geçerlidir.

18 7 PEGEM AKADEMİ Dünya Bunalımı nın maliye düşüncesi üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir? A) Ekonomik faaliyetlerin güçlendirilmesi için vergilerin mutlaka düşük tutulması gerektiği düşüncesinin güçlenmesi B) Bütün ekonomik faaliyetlerin piyasa mekanizmasına bırakılması gerektiği inancının güçlenmesi C) Devlet bütçesinin küçültülerek maliyenin başarısız olduğunun teyit edilmesi D) Devletin çoğunlukla ekonomik faaliyetlerde başarısız olduğunun teyit edilmesi E) Liberal anlayışı yansıtan tarafsız devlet yaklaşımının yerini müdaheleci devlet yaklaşımına bırakması 1929 Dünya Bunalımı ile klasik maliye anlayışına olan güven sarsılmış, piyasanın kendiliğinden mükemmel dengeyi sağlayamayacağı anlaşılmış ve liberal anlayışı yansıtan tarafsız devlet yaklaşımı yerini müdaheleci devlet yaklaşımına bırakmıştır. Cevap E 4- Müdahaleci Devlet Yaklaşımı: Yaklaşımın önemli temsilcileri; Keynes, Robinson, Stackelberg ve Srafa dır. Keynesyen anlayışın dünyada kabul görmesiyle birlikte önem kazanan devlet anlayışıdır. Ekonominin klasik maliyecilerin iddia ettikleri gibi her zaman tam çalışma düzeyinde olamayacağı savunulur. Keynes e göre ekonomi eksik istihdamda dengeye gelecektir; tam istihdam dengesi özel bir haldir. Faizin temel fonksiyonu klasik iktisatçıların ileri sürdükleri gibi yatırım tasarruf eşitliğini sağlamak değildir. Faiz likiditeden vazgeçmenin bedelidir ve tasarruflar faiz oranına değil gelir düzeyine bağlıdır. Yatırımlar ise yalnızca faize değil aynı zamanda sermayenin marjinal verimliliğine bağlıdır. Ücret haddinin düşmesi ile, istihdam düzeyinin yükselmesi her zaman beklenemez. Ancak ekonomi tam çalışma halindeyken, piyasaya arz olunan her mal kendi talebini yaratabilir. Tam istihdam düzeyinin yakalanamadığı durumlarda kamu harcamaları ile özel harcamalar rekabet halinde değildir. Keynesyen anlayışın etkinliğinin artmasıyla birlikte klasik (ortodoks, mali gelenekçi) anlayışta ortaya çıkan temel dönüşümleri şu şekilde özetlemek mümkündür: Tüketici devletten süzgeç devlete geçilmiştir: Devleti tüketici olarak görmekten vazgeçilmiş ve bütün kamu gelirlerinin süzgeçten geçerek devlet hazinesine girdiği ve bütün kamu giderlerinin süzgeçten geçerek devlet hazineden çıktığı kabul edilmiştir. Kamu gelir ve giderlerinin süzgeçten geçirilmesi onların bir yeniden dağıtım aracı olarak kullanıldığını ifade etmektedir. Kamu girişimlerinin her zaman özel girişimlerden daha az verimli olduğu görüşü geçerliliğini yitirmiştir: Kamu girişimlerinin de etkin bir biçimde yönetildiğinde kar elde edebileceği görülmüş ve bu durum kabul edilmiştir. Ayrıca bazı temel fonksiyonlar yüklenen devlette öncelikli amacın kar elde etmek olmadığı, yüklenmiş olduğu fonksiyonlar gereği zarar da edebileceği anlaşılmıştır.

19 PEGEM AKADEMİ 8 Tarafsız kamu harcamaları ve tarafsız vergi yaklaşımları terk edilmiştir: Devlete yüklenen fonksiyonların çeşitlenmesinin bir sonucu olarak kamu harcamaları ve bunların finansmanında kullanılan vergiler iktisadi ve sosyal hayata etki ederek ekonomik birimlerin kararlarını etkilemekte ve böylece kaynak tahsisini şekillendirmektedir. 5- İktisadi Rasyonalite Yaklaşımı: Bu yaklaşım içerisinde devletin ekonomiye gerekli durumlarda müdahale edebileceği kabul edilmekle birlikte; müdahalenin hangi durumlarda gerekli olacağı açıklanmaktadır. İktisadi rasyonalite yaklaşımı içerisinde üç farklı maliyecinin görüşü öne çıkmaktadır: J. Tinbergen e göre her ekonomide en azından adalet, savunma, diplomasi gibi temel kamusal hizmetleri üreten bir devlet mevcuttur ve bu durum ekonominin esas yapısının kapitalist olmasına engel değildir. f. Samuelson: İleride ayrıntılı olarak tanımlanacak olan tam yarı kamusal mal ayrımı ilk olarak P. Samuelson tarafından yapılmıştır. Bu tanımlamadan yola çıkan Samuelson, devletin tamamen piyasanın dışında kalmasına karşı çıkmış ve tam kamusal mal üretimini gerçekleştirmek için devletin üretici olarak piyasada bulunması gerektiğini savunmuştur. Ayrıca yarı kamusal mal üretiminde de devlete tamamlayıcı bir rol biçmiştir. g. Brochier- Tabatoni: Devletin hangi alanlarda üretici olarak piyasada bulunacağı kararı verilirken kamu kesimi ve özel kesimin maliyetlerinin karşılaştırılmasını önermişlerdir. Buna göre devlet özel kesime kıyasla maliyetlerinin daha düşük olduğu alanlarda üretici olarak piyasada yer alacaktır. h. Chamberlin- Cournot: Eksik rekabet piyasaları ile ilgili ilk çalışmaları yapmış olan Chamberlin- Cournot a göre tam rekabetten sapmalar yaşanan durumlarda devlet piyasaya müdahale etmelidir. 6- Musgrave Yaklaşımı: Devletin yeni fonksiyonları olarak da bilinen kamu maliyesinin amaçlarını ortaya atan R. Musgrave, kaynak tahsisinde etkinliğin, gelir dağılımında adaletin ve ekonomik istikrarın piyasa koşullarında sağlanamayacağını dolayısıyla bu amaçların gerçekleştirilebilmesi için devletin ekonomiye müdahale etmesi gerektiğini savunmuştur. 7- Anayasal İktisat Yaklaşımı: J. McGill Buchanan (1919- ) ABD li bir iktisatçıdır. James M.Buchanan iktisat ile politika bilim dallarını birleştiren Kamu Tercihi Teorisi nin en iyi bilinen kurucusu, en önemli araştırıcı ve geliştiricisi olarak isimlendirilmiş ve bu üstün katkıları nedeniyle 1986 da Nobel Ekonomi Ödülünü kazanmıştır. Keynesyen anlayışla birlikte ortaya çıkan müdahaleci devlet anlayışının ekonomiyi etkinlikten uzaklaştırdığına inanan Buchanan, Hayek ve Tullock tarafından ileriye sürülmüş bir yaklaşımdır. Müdahaleci devletin ekonomiye olan keyfi müdahalelerinin ekonomik sorunları kronikleştirdiğine inanılmakta ve devlet müdahalesinin sınırlandırılması gerektiği savunulmaktadır. Buchanan,Hayek ve Tullock a göre politikacı ve bürokratların yetkilerini kötüye kullanmalarını önlemenin yolu mali yetkilerin sınırını anayasa ile çizmekten geçmektedir. Bu sayede Leviathan ın önüne geçmek de mümkün olacaktır. Leviathan, İncil, Tevrat gibi kutsal kitaplardaki ayetlerde geçen mitolojik bir deniz canavarıdır. Anayasal iktisat görüşü klasik iktisadi yaklaşımın bir uzantısı olarak görülmektedir. Anayasal iktisat yaklaşımı 1970 lerde yaşanan petrol şoklarının etkisiyle Keynesyen düşünceye olan güvenin sarsılmasıyla birlikte ortaya açılmıştır.

20 9 PEGEM AKADEMİ 8- Alternatif Devlet Görüşleri: Mekanik devlet anlayışı: Devlet, sözleşme haklarını, özel mülkiyet haklarını koruyup güvence altına alan bir mekanizmadır. Birey devletin üzerindedir, devlet ortak amaçlar için kullanılan bir araçtır. Liberal yaklaşım içerisinde savunulan bir devlet anlayışıdır. Organik devlet anlayışı: Devletin ekonomik hayattaki ve toplumdaki değişimleri yansıtan, bununla birlikte vatandaşlar adına ve yararına karar veren bir organizma gibi büyüdüğünü varsayan devlet anlayışıdır. 4- KAMU MALİYESİNİN AMAÇLARI Tarihsel süreç içerisinde, devlet anlayışında ortaya çıkan değişimlerle birlikte devlete yeni fonksiyonlar yüklenmiş ve devlet müdahaleci roller üstlenmiştir. Bu doğrultuda günümüzde kabul gören amaçlar şunlardır: Kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanması Gelir dağılımında adaletin sağlanması Ekonomik istikrarın sağlanması Tam istihdamın sağlanması Fiyat istikrarının sağlanması Ekonomik büyüme ve kalkınmanın sağlanması A- Kaynak Tahsisinde Etkinliğin Sağlanması Kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlar karşılanırken kaynakların etkin kullanılması yalnızca iktisat ilminin değil, maliye ilminin de konusunu oluşturur. Çünkü kamu sektörü de kıt kaynaklarla toplumsal ihtiyaçları karşılamaya çalışır. Kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanmasında kıt kaynakların kamu kesimi ve özel kesim arasında etkin bir biçimde paylaşımı ve her iki kesiminde aldığı kaynakları en iyi biçimde çalıştırması amaçlanmaktadır. Piyasa kaynak tahsisinde etkinliği sağlama amacından uzak olduğundan bu rol devlete yüklenmiştir. Bu sebeptendir ki kaynak tahsisinde etkinliği bozan hususlar aynı zamanda piyasa başarısızlığı nedenleri olarak da bilinmektedir. Devlet müdahalesinin de temel gerekçesini oluşturan piyasa başarısızlığı nedenlerini statik ve dinamik piyasa başarısızlıkları olarak ikiye ayırmak mümkündür. Statik Piyasa Başarısızlıkları: Serbest malların varlığı: Ortak mülkiyet konusu olan bu mallarda aşırı kullanım sonucu kaynak tahrip olmakta hatta yok olmaktadır. Bu sorunların çözümü için devlet müdahalesi gerekli hale gelmektedir. Piyasanın yapısından kaynaklanan sorunlar: Piyasa rekabetçi koşullardan uzaklaştıkça kaynak tahsisinde etkinlik bozulacak ve devletin ekonomiye müdahalesi gerekli hale gelecektir. Kamusal malların varlığı: Kamusal malların piyasa tarafından üretilemiyor olması, yine bu alanda devlet müdahalesini gerekli kılmaktadır.

21 PEGEM AKADEMİ 10 Yarı kamusal malların varlığı: Piyasa tarafından üretilebilmekle birlikte, kişileri toplumsal faydadan mahrum bırakmamak adına devlet de bu alanda üretime dahil olmaktadır. Dışsallıkların varlığı: Dışsallık, herhangi bir ekonomik faaliyet sırasında hiç amaçlanmadığı halde üçüncü kişinin fayda ya da maliyet fonksiyonuna etki edilmesidir. Amaçlanmayan bu fayda ve maliyetler fiyatlandırılamadığı için piyasayı kaynak tahsisinde etkinlikten uzaklaştırmaktadır. Dışsallıklar konusu daha sonra ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Ölçeğe göre artan getirili ekonomilerin varlığı: Doğal tekel oluşumuna yol açacağından devletin bu tür üretim alanlarını düzenlemesi gerekmektedir. Bazı mal piyasalarının bulunmaması Gelir dağılımındaki adaletsizliklerin giderilememesi Risk ve belirsizliklerin varlığı: Risk ve belirsizliklerin varlığı, bilgi eksikliği ve asimetrik enformasyon özellikle sigortacılık piyasalarının oluşumunu derinden etkilemektedir. Sigortacılık piyasalarının karşı karşıya kaldığı iki önemli sorun ters seçim ve ahlaki risktir. Ters seçim başlangıçtaki risk farklılığının ölçülememesi iken, ahlaki risk sigortalanan bireyin tedbiri elden bırakmasıdır. Ücret ve fiyatların yapışkanlığı: Klasiklerin iddia ettiklerinin aksine ücret ve fiyatların yapışkan olması piyasanın kendiliğinden dengeye gelmesine engel olmakta ve devlet müdahalesini gerekli hale getirmektedir. Negatif eğimli arz ve pozitif eğimli talep eğrileri Dinamik Piyasa Başarısızlıkları: Makul bir büyüme oranına ulaşılamaması Makro ekonomik istikrarsızlıkların ortaya çıkması Üretim faktörlerinin yetersizliği nedeniyle üretim sürecinde aksaklıkların ortaya çıkması Finansal piyasaların yeterince gelişmemesi sonucu sanayinin desteklenememesi Küresel ekonomilere entegre olunmasına rağmen gelişmiş ülke düzeyine ulaşılamaması

22 11 PEGEM AKADEMİ B-Gelir Dağılımında Adaletin Sağlanması: Piyasanın kendi içerisinde gerçekleşen dağılıma gelirin birincil dağılımı denilmektedir ve gelirin birincil dağılımı fonksiyonel gelir dağılımına işaret etmektedir. Buna göre, üretim faktörleri çalışıp gelirden pay almaktadır. Gelirin birincil dağılımı adaletsizliklere yol açmakta ve bölüşümde etkinliği sağlamak adına devletin piyasaya müdahalesi gerekli hale gelmektedir. Devlet müdahalesi ile şekillenen yeni dağılıma ise gelirin ikincil dağılımı denilmektedir. Gelir dağılımında adaletin sağlanması her şeyden önce toplumsal huzurun temin edilmesi için gereklidir. Devlet kamu harcamalarını ve kamu gelirlerini birer araç olarak kullanıp gelir dağılımında adaleti sağlamalıdır. C- Ekonomik İstikrarın Sağlanması: Ekonomik istikrarın sağlanması kamu maliyesinin kısa dönemli amacıdır ve ekonomik istikrarın sağlanması konjonktürel dalgalanmalarla mücadele edilmesi anlamına gelmektedir. Ekonomik istikrar gerçekleştirebilmek için tam istihdam ve fiyat istikrarının sağlanması gerekmektedir. Tam istihdamın sağlanmasından kastedilen, işsizliğin doğal işsizlik düzeyine getirilmesi iken; fiyat istikrarının sağlanmasından kastedilen fiyatlar genel düzeyindeki dalgalanmaların önüne geçilmesidir. D- Ekonomik Büyüme ve Kalkınmanın Sağlanması Ekonomik büyüme ve kalkınmanın sağlanması amaçları kimi zaman ekonomik istikrarın sağlanması başlığı altında incelense de, kamu maliyesinin bu uzun dönemli amaçlarını ayrı bir başlık altında değerlendirmek kanaatimize göre daha faydalıdır. Çünkü çoğu zaman ekonomik istikrar, kalkınma ve büyüme kavramları birbirinin yerine gelecek şekilde eş anlamlı kullanılmakta, yani kavramlar birbirine karıştırılmaktadır. Büyüme, ekonomide belli bir dönemde ortaya çıkan ulusal gelir artışı iken; kalkınma bir ülkenin hem ulusal gelirindeki artış ve hem de ülkenin yapısındaki sosyal, politik, kültürel, dini hatta ahlaki ve geleneksel değişikliklerdir. Yani ekonomik kalkınma sadece sayısal büyümeyi değil, aynı zamanda nitel dönüşümleri içerir. Ekonomik kalkınma için büyüme gereklidir, fakat açıklamalardan da anlaşılacağı üzere kalkınma büyümeden daha geniş kapsamlı bir olgudur. HOCA NOTU Devletin piyasaya fiyat, miktar ve kalite konularında kurallar belirlemek suretiyle yaptığı yasal müdahalelere regülasyon denir ve regülasyon da devletin yeni fonksiyonları arasında sayılmaktadır. Tekelci karın önlenmesi, eksik üretim yada eksik tüketimin önlenerek tolumsal refah kaybının ortadan kaldırılması, mal ya da hizmet kalitesinin kötüleşmesinin önlenmesi ve üreilen hizmetlere herkesin erişiminin sağlanması belli başlı regülasyon gerekçeleridir. 5 - DIŞSALLIKLAR Herhangi bir üretim veya türetim faaliyeti sırasında hiç amaçlanmadığı halde diğer bir üretim ya da tüketim faaliyetine olumlu ya da olumsuz biçimde etki edilmesine dışsallık adı verilir. Dışsallık konusunda ilk teoriyi Marshall oluşturmuş olsa da, Marshall yalnızca dışsal faydayı ele almış, dışsal maliyetleri dikkate almamıştır. Bu nedenle dışsallıklar konusundaki ilk bilimsel çalışma ve kavramsallaştırma girişiminin K. Wicksell e ait olduğu kabul edilmektedir. Pigou ise dışsal fayda yanında dışsal maliyeti de ele almış ve dışsallıklardan herkes aynı oranda etkilenmediği için dışsallıkları bir piyasa başarısızlığı nedeni olarak görmüştür.

23 PEGEM AKADEMİ 12 DIŞSALLIKLAR Etkinin Sonucuna Göre; Pozitif dışsallık Negatif dışsallık Üretim ya da tüketim faaliyeti sırasında ortaya çıkmasına göre; Üretim dışsallığı Tüketim dışsallığı Neden oldukları dışsallıkların derecelerine göre; Marjinal dışsallık İnfra marjinal dışsallık Etkinin Türüne Göre; Teknolojik dışsallık Parasal dışsallık 1- Neden oldukları etkinin sonucuna göre dışsallıkların sınıflandırılması Pozitif Dışsallık: Bir üretim ya da tüketim faaliyetinin bir diğer üretim ya da tüketim maliyetini amaçlanmadığı halde olumlu etkilemesidir. Olumlu etkinin amaçlanmadan ortaya çıkması, onun piyasa mekanizması dışında kaldığını yani fiyatlandırılamadığını gösterir. Marjinal sosyal fayda = Marjinal özel fayda + Marjinal dışsal fayda iken olumlu dışsallık durumunda; Marjinal özel fayda < Marjinal dışsal fayda dolayısıyla Marjinal sosyal fayda > Marjinal özel fayda olacaktır. Negatif dışsallık: Bir üretim ya da tüketim faaliyetinin bir diğer üretim ya da tüketim maliyetini amaçlanmadığı halde olumsuz etkilemesidir. Yine ortaya çıkan maliyetin amaçlanmaması onun fiyatlandırılamayacağını yani piyasa dışında kalacağını ifade etmektedir. Marjinal sosyal maliyet = Marjinal özel maliyet + Marjinal dışsal maliyet iken olumsuz dışsallık durumunda; Marjinal özel maliyet < Marjinal dışsal maliyet dolayısıyla HOCA NOTU Olumlu dışsallık durumunda marjinal sosyal fayda marjinal özel faydanın üzerinde olduğu için eksik üretim, olumsuz dışsallık durumunda ise marjinal sosyal maliyet, marjinal özel maliyetin üzerinde olduğu için fazla üretim ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla her iki durumda da piyasa etkinlik düzeyinden uzaklaşmaktadır. Marjinal sosyal maliyet > Marjinal özel maliyet olacaktır. 2- Ortaya Çıktığı Faaliyete Göre Dışsallıkların Sınıflandırılması Üretim Dışsallığı: Bir üretim faaliyetinin, bir diğer üretim ya da tüketim faaliyetine amaçlanmadan etki etmesidir. Tüketim Dışsallığı: Bir tüketim faaliyetinin, bir diğer tüketim ya da üretim faaliyetine amaçlanmadan etki etmesidir.

24 13 PEGEM AKADEMİ Tüketiciden tüketiciye olumlu/olumsuz dışsallık: Kombinin derecesini yükselten kişinin komşusunun da evini ısıtması tüketiciden tüketiciye olumlu dışsallığa, evinde yüksek sesle müzik dinleyen kişinin komşusunu rahatsız etmesi tüketiciden tüketiciye olumsuz dışsallığa örnek gösterilebilir. Tüketiciden üreticiye olumlu/olumsuz dışsallık: Bir tüketicinin kullandığı üründen duyduğu memnuniyeti diğer tüketicilere aktarması sonucu firmanın satışlarının artması tüketiciden üreticiye olumlu dışsallığa, dişinin ürünle ilgili memnuniyetsizlikleri diğer tüketicilerle paylaşması sonucunda firmanın satışlarının azalması tüketiciden üreticiye olumsuz dışsallığa örnek verilebilir. Üreticiden üreticiye olumlu/olumsuz dışsallık: Bir ilçede açılan otelin çevredeki esnafın işlerini arttırması üreticiden üreticiye olumlu dışsallığa, zehirli atıklarını nehre bırakan fabrikanın hayvancılıkla uğraşan çiftçinin hayvanlarını telef etmesi üreticiden üreticiye olumsuz dışsallığa örnek gösterilebilir. Üreticiden tüketiciye olumlu/olumsuz dışsallık: Bir ilçede fabrikanın açılmasıyla birlikte ilçeye yol, su, elektrik vs gelmesiyle yerel halkın refahının artması üreticiden tüketiciye olumlu dışsallığa, fabrikanın yol açtığı kirlilik nedeniyle halkın sağlığının bozulması üreticiden tüketiciye olumsuz dışsallığa örnek gösterilebilir. 3- Neden oldukları dışsallığın derecesine göre dışsallıkların sınıflandırılması Marjinal dışsallık: Bir üretim ya da tüketim faaliyetindeki ilave değişiklik nedeniyle diğer fayda ya da maliyet fonksiyonlarında ortaya çıkan olumlu ya da olumsuz değişmelerdir. İnfra-marjinal dışsallık: Dışsallık nedeniyle ortaya çıkan etki belli bir noktadan sonra açığa çıkıyorsa ya da etki ihmal edilebilir derecede küçük boyuttaysa inframarjinal dışsallıktan bahsedilir. 4- Etkinin türüne göre dışsallıkların sınıflandırılması Teknolojik dışsallık: Bu tür dışsallıklar, üretim ya da tüketim fonksiyonunda kaymalara neden olan reel etkiler meydana getirmektedir. Taşıt kullanımının artması sonucu ortaya çıkan zehirli gazların, insanların sağlığını tehdit etmesi teknolojik dışsallığa örnek gösterilebilir. Teknolojik dışsallığın varlığı halinde tüketici ve üreticiler maksimizasyon davranışlarında değişiklik yapacaklar bu da fiyatlarda değişikliğe yol açacaktır. Parasal Dışsallık: Parasal dışsallık durumunda dışsallıklar, diğer ekonomik birimler üzerindeki etkilerini piyasa mekanizması yoluyla gösterirler. Arzı kıt olan bir mala olan talebin artması sonucu malın fiyatının artması parasal dışsallığa örnek olarak gösterilebilir.

25 23 PEGEM AKADEMİ Çözümlü Test 1. Aşağıdaki belirtilen maliye bilimindeki yaklaşımlardan hangisinde kamu maliyesi ile ilgili konular ekonomik açıdan incelenmektedir? A) Kurumsal yaklaşım B) Yapısal yaklaşım C) Değişim yaklaşımı D) Refah yaklaşımı E) Gelir yaklaşımı 4. Aşağıdakilerden hangisi özel kesimi kamu kesimini ayıran özelliklerden biridir? A) Kamusal mal ve hizmet sunulması B) Sunulacak mallarda arz ve talep koşullarının belirleyici olması C) Üretimin bürokrasi aracılığıyla gerçekleştirilmesi D) Finansmanının vergilerle yapılması E) Sunulacak mal ve hizmet miktarının siyasal karar mekanizmasınca belirlenmesi 2. Aşağıdaki özelliklerden hangisi özel ekonomi ile kamu ekonomisi arasındaki farklar arasında sayılamaz? A) Kamu ihtiyaçlarının giderilmesinde bunların genişlik ve yoğunluğuna siyasi organlar karar verir, özel ihtiyaçları gideren malların miktarını ise arz ve talep belirler. B) Kamu ekonomisinde kamu yararı amaçlandığından kar amacı yoktur. Özel ekonomide bireysel yarar söz konusudur. C) Kamusal ihtiyaçların karşılanmasında alınan kararlar, kanun şeklinde, özel ihtiyaçların karşılanmasında ise hür ve serbest olarak alınır. D) Kamusal mallarda ve özel mallarda birim maliyet hesaplanmaktadır. E) Kamusal ihtiyaçların giderilmesinde devlet mali araçları kullanmaktadır. Özel mallarda fiyat mekanizması bu işlevi üstlenmektedir. 3. İster özel mal ister kamu malı olsun bütün faaliyetlerin topluma en az maliyet yükleyecek biçimde yapılması gereklidir. şeklindeki devlet faaliyetleri hakkındaki yaklaşımlardan iktisadi rasyonalite yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilen görüş aşağıdaki kişilerden hangisine aittir? A) P. Tabatoni B) A.C. Pigou C) M. Duverger D) J. M. Buchanan E) P. A. Samuelson 5. Aşağıdakilerden hangisi Arrow teoreminin koşullarından biri değildir? 6. A) Ortak rasyonellik B) Diktatörlüğün olmaması C) Tercihlerin tek zirveli olması D) Sıralamanın dışında kalan alternatiflerin bağımsızlığı E) Topluma hiçbir seçeneğin dışarıdan zorla kabul ettirilmemesi I. Oy değiş tokuşu durumunda seçmenler birbirlerinin tercihlerine oy verirler. II. III. IV. Oy değiş tokuşu durumunda oy çokluğuna göre kazanamayacak durumdaki projeler kabul edilir. Oy değiş tokuşu kamu harcamalarını artıran bir uygulamadır. Oy değiş tokuşu yapan seçmenler sonuçta bir fayda kaybına uğrarlar. Oy değiş tokuşu (logrolling) ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I, II ve IV D) I, II ve III E) II, III ve IV

26 PEGEM AKADEMİ Çevre kirliliğinden kaynaklanan negatif dışsallıkların içselleştirilmesine yönelik olarak uygulanan vergiye ne ad verilebilir? A) Pigovian vergi B) Kirletene ödetme vergisi C) Enflasyon vergisi D) Lindahl vergisi E) Tanzi Etkisi 8. Belediye otobüslerinin egzozlarından çıkan dumanların, çevredeki yayalara zarar vermesi aşağıdaki dışsallık türlerinden hangisine örnek olarak verilebilir? A) Üreticiden üreticiye negatif dışsallık B) Üreticiden üreticiye pozitif dışsallık C) Üreticiden tüketiciye negatif dışsallık D) Tüketiciden tüketiciye pozitif dışsallık E) Tüketiciden tüketiciye negatif dışsallık 9. Genel olarak düşünüldüğünde çevre kirliliğinden doğan dışsallıklar hangi kapsamda değerlendirilir? A) Marjinal dışsallık B) Parasal dışsallık C) İnframarjinal dışsallık D) Tüketiciden üreticiye negatif dışsallık E) Üreticiden tüketiciye negatif dışsallık 11 "Devletin sosyal devlet olma özelliğinden dolayı toplumu oluşturan özel niteliğe sahip ve korunmaya muhtaç gruplara yönelik olarak ürettiği ve genellikle ücretsiz olarak sunduğu mal ve hizmetlere merit mal adı verilir." Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdaki mallardan hangisi merit mallara bir örnektir? A) ASKİ tarafından şehir şebekesi ile dağıtılan su B) TCDD tarafından yapılan demiryolu taşımacılık hizmeti C) Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından yapılan hizmet D) EGO tarafından sunulan ulaşım hizmeti E) Karayolları Genel Müdürlüğünce yapılan otoyollar 12. Aşağıdaki maliyetlerden hangisi yarı kamusal bir malın kullanımı için daha çok kişiye izin verildiği için o malı daha önce kullanan kişilerin sağladıkları faydanın azalmasına sonucu ortaya çıkmaktadır? A) Sıkışıklık maliyeti B) Birim maliyet C) İçsel maliyet D) Alternatif maliyet E) Marjinal maliyet 10. Aşağıdakilerin hangisinde savunma hizmetlerinin özellikleri doğru olarak verilmiştir? A) Faydası bölünebilir, tüketimi engellenemez. B) Faydası bölünemez, tüketimi engellenebilir. C) Faydası bölünemez, tüketimi engellenemez. D) Faydası bölünemez, fiyatı belirlenebilir. E) Faydası bölünebilir, fiyatı belirlenebilir. 13. Seçmen tercih sıralamasının tek doruklu olması hâlinde, oylama sonuçlarının belirsiz olmayacağını, oylamanın ortanca seçeneğin tüm öteki seçeneklere karşı kazanması ile sonuçlanacağını öne süren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) Black B) Downs C) Arrow D) Condorcet E) Smith

27 25 PEGEM AKADEMİ 14. Seçmenlerle bürokratların birbirlerini etkilediği varsayımından hareketle bürokrasinin seçmenleri belli bir kuramsal ortam içinde tercih ettikleri düzeyden daha yükseğini tercih etmeye ikna edebilecekleri öne sürülen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir? A) Black B) Romer - Rosenthal C) Arrow D) Downs E) Breton 17. Aşağıdakilerden hangisi devletin ekonomik faaliyette bulunma nedeni değildir? A) Kamusal malların üretimi B) Dışsallıklar C) Doğal tekeller D) Tam rekabetten sapmalar E) Özel sektör ile rekabet etmek 18. Aşağıdakilerden hangisi mali gelenekçiliğin prensiplerinden değildir? 15. Aşağıdakilerden hangisi Lindahl Modeli nin savunduğu görüştür? A) Kamu mallarının etkin üretim düzeyini bireylerin arzlarını dikkate alarak gösterir. B) Kamu mallarının üretim süreci piyasa sürecine benzer şekilde bireylerin arzları ile açıklar. C) Kamu mallarında her miktar için bireylerin ödemeye hazır oldukları fiyatları göz önüne almaz. D) Kamu mallarının talep fonksiyonları aynı bireylerin özel mal talep fonksiyonları gibi negatif eğilimlidir. E) Piyasa ekonomisinin işleyişi içinde hangi maldan ne miktarda üretileceğini gösterir. A) Kamu harcamalarının düşük olması B) Bütçenin denk olması C) Vergi ve harcamaların tarafsız olması D) Borçlanma yoluyla gelir elde edilmemesi E) Normal dönemlerde de borçlanma yoluyla gelir elde edilmesi 19. Gelir dağılımına etkisi bakımından herkes için aynı kabul edilen mal ve hizmetler aşağıdakilerden hangisidir? A) Bölünemez mal ve hizmetler B) Lüks mal ve hizmetler C) Ticari mal ve hizmetler D) Tam bölünebilir mal ve hizmetler E) Yarı bölünebilir mal ve hizmetler 16. Aşağıdakilerden hangisi kamu kesimindeki etkinliği sağlayacak kriterler arasında değildir? A) Hizmette kalitenin ve hedeflerin tanımlanması B) Kalite ve hedeflerin ölçülebilir hale getirilmesi C) Kaliteden sorumlu birimlerin saptanması D) Üretim birimlerinin hizmetin kullanıcılarına karşı hesap verme sorumluluğu içinde olması E) Ülke vatandaşlarının oy kullanması 20. Aşağıdakilerden hangisi faydası bölünebilen, fiyatlandırılabilen, pazarlanabilen diğer bir ifade ile kişisel tüketimin söz konusu olduğu mal ve hizmetlere örnek olarak verilebilir? A) Özel mal ve hizmetler B) Tam kamusal mal ve hizmetler C) Klüp malları D) Verimli mallar E) Global kamusal mallar

Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MALİYE ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-578-8 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

MALİYE O P T I M U S BİRHAN ÇELİK - MAKBULE EKİCİ TEK KİTAP. Konu Anlatımlı. İdari Hâkimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı.

MALİYE O P T I M U S BİRHAN ÇELİK - MAKBULE EKİCİ TEK KİTAP. Konu Anlatımlı. İdari Hâkimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı. O P T I M U S MALİYE Konu Anlatımlı Örnekler Yorumlar Uyarılar Pratik Bilgiler Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve Açıklamaları KPSS ve kurum sınavları için özgün soru ve konu anlatımından

Detaylı

Ö D. kpss a grubu. ğrencinin ers D efteri MALİYE. Kolay oku. Hızlı düşün. Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ

Ö D. kpss a grubu. ğrencinin ers D efteri MALİYE. Kolay oku. Hızlı düşün. Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ kpss a grubu Ö D ğrencinin ers D efteri MALİYE Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ EDİTÖR: Makbule Ekici ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ MALİYE ISBN 978-605-364-865-9 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

MALİYE SORU BANKASI OPTIMUS. 2013 İdari Hakimlik TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP

MALİYE SORU BANKASI OPTIMUS. 2013 İdari Hakimlik TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP OPTIMUS MALİYE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Maliye Teorisi Kamu Harcamaları Kamu Gelirleri Devlet Bütçesi Devlet Borçlanması Maliye Politikası Türk Vergi Sistemi 2013 İdari Hakimlik Sayıştay KPSS ve kurum

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Ö D. kpss a grubu. ğrencinin ers D efteri MALİYE. Kolay oku. Hızlı düşün. Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ

Ö D. kpss a grubu. ğrencinin ers D efteri MALİYE. Kolay oku. Hızlı düşün. Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ kpss a grubu Ö D ğrencinin ers D efteri MALİYE Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ EDİTÖR: Makbule Ekici ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ MALİYE ISBN 978-605-364-865-9 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

MALİYE O P T I M U S SALİM GÖL - MAKBULE EKİCİ. Konu Anlatımlı. İdari Hakimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı.

MALİYE O P T I M U S SALİM GÖL - MAKBULE EKİCİ. Konu Anlatımlı. İdari Hakimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı. O P T I M U S MALİYE Konu Anlatımlı Örnekler Yorumlar Uyarılar Pratik Bilgiler Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve Açıklamaları 2015 KPSS ve kurum sınavları için özgün soru ve konu anlatımından

Detaylı

MALİYE O P T I M U S BİRHAN ÇELİK - MAKBULE EKİCİ TEK KİTAP. Konu Anlatımlı. İdari Hâkimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı.

MALİYE O P T I M U S BİRHAN ÇELİK - MAKBULE EKİCİ TEK KİTAP. Konu Anlatımlı. İdari Hâkimlik. Örnekler. Sayıştay. Yorumlar. Gelir Uzmanlığı. O P T I M U S MALİYE Konu Anlatımlı Örnekler Yorumlar Uyarılar Pratik Bilgiler Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve Açıklamaları KPSS ve kurum sınavları için özgün soru ve konu anlatımından

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

MALİYE SORU BANKASI O P T I M U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP

MALİYE SORU BANKASI O P T I M U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SALİM GÖL TEK KİTAP O P T I M U S MALİYE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Maliye Teorisi Kamu Harcamaları Kamu Gelirleri Devlet Bütçesi Devlet Borçlanması Maliye Politikası Türk Vergi Sistemi KPSS ve kurum sınavları için özgün

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK)

T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK) T.C. ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MALİYE ANABİLİMDALI (TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI) (SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İLE ORTAK) MALİYE ABD YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK PROGRAMI Kodu

Detaylı

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM

MUHASEBE SORU BANKASI R E D I T U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ PERİL ÖZERGÜN - SAADET ERDEM R E D I T U S MUHASEBE SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Temel Kavramlar Muhasebe Standartları Genel Muhasebe Maliyet Muhasebesi Şirketler Muhasebesi Mali Analiz KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan

Detaylı

Komisyon OPTIMUS MALİYE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-163-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon OPTIMUS MALİYE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-163-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon OPTIMUS MALİYE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-163-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında...

ÖSYM. kpss. yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK DENEME. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. GENEL KÜLTÜR VATANDAŞLIK 30 DENEME Gerçek Sınav Tadında... Komisyon VATANDAŞLIK 30 DENEME ISBN 978-605-364-707-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde ezberbozan kpss serisi 2016 VATANDAŞLIK SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN VATANDAŞLIK SORU BANKASI ISBN 978-605-318-362-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun

kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun 10 tamamı çözümlü Komisyon KPSS İKTİSAT TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-228-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon REDITUS MUHASEBE SORU BANKASI KOPART ÇÖZ ISBN 978-605-318-167-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2015 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. Bölüm Kamu Ekonomisi Disiplinine Tarihsel ve Analitik bir Perspektiften Bakış,

İÇİNDEKİLER. 1. Bölüm Kamu Ekonomisi Disiplinine Tarihsel ve Analitik bir Perspektiften Bakış, İÇİNDEKİLER Önsöz v Giriş 1 1. Bölüm Kamu Ekonomisi Disiplinine Tarihsel ve Analitik bir Perspektiften Bakış, 1.1. Kamu Ekonomisi Analizinin Ardında Yatan Doktriner Görüşler: 5 1.1.1. Sosyal Sözleşmeci

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU A GRUBU KADROLAR İÇİN MİKRO İKTİSAT Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU YENİ A Grubu Kadrolar İçin KPSS MİKRO İKTİSAT ISBN 978-605-364 Dilek ERDOĞAN KURUMLU Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı

PROGRAM GELİŞTİRME SORU BANKASI KPSS KPSS. Eğitim Bilimleri. Eğitimde. Sınıf Yönetimi Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı KPSS Eğitim Bilimleri PROGRAM KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 70'in üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. GELİŞTİRME Sınıf Yönetimi

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK

SORU BANKASI GEOMETRİ KPSS KPSS. Genel Yetenek Genel Kültür. Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme. Eğitimde. Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK KPSS Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans Adayları İçin MATEMATİK Sayısal ve Mantıksal Akıl Yürütme KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2014 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların,

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon EN GÜNCEL BİLGİLER VE SORULAR ISBN 978-605-364-502-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2015 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon MUHASEBE ÇEK KOPAR SORU BANKASI ISBN 978-605-364-579-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

2009 VS 4200-1. Gayri Safi Yurt içi Hasıla hangi nitelikte bir değişkendir? ) Dışsal değişken B) Stok değişken C) Model değişken D) kım değişken E) içsel değişken iktist TEORisi 5. Kısa dönemde tam rekabet

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 82 soru ezberbozan MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 82 soru ezberbozan MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 120 Soruda 82 soru ezberbozan MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 30. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

Komisyon ANAYASA 30 DENEME ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ANAYASA 30 DENEME ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ANAYASA 30 DENEME ISBN-978-605-364-144-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan.

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Bartın Üniversitesi Yayın No: 17 Orman Fakültesi Yayın No : 08. Orman Mühendisliği İçin MALIYE. (2. Baskı)

Bartın Üniversitesi Yayın No: 17 Orman Fakültesi Yayın No : 08. Orman Mühendisliği İçin MALIYE. (2. Baskı) Bartın Üniversitesi Yayın No: 17 Orman Fakültesi Yayın No : 08 Orman Mühendisliği İçin MALIYE (2. Baskı) Prof. Dr. İsmet DAŞDEMİR Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Ormaneılık

Detaylı

kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun

kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun kpss 2013 muhasebe ÖSYM sınav formatına %100 uygun 10 tamamı çözümlü Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI MALİYE TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Maliye PROGRAMIN TANIMI: Maliye Tezsiz Yüksek Lisansı programının amacı; kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları analiz edebilecek,

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 978-605-318-702-8 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem

Detaylı

İŞLETME YÖNETİMİ I-II

İŞLETME YÖNETİMİ I-II Editörler Doç.Dr.Ali Erbaşı & Yrd. Doç. Dr. Sezar Karaca İŞLETME YÖNETİMİ I-II Yazarlar Doç.Dr.Ali Erbaşı Yrd.Doç.Dr.Yağmur Özyer Yrd.Doç.Dr.Tolga Gök Dr.Müge Aksu Canan Şeker Eylem Bayrakçı Hakan Kırbaş

Detaylı

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay Yrd.Doç.Dr. Gülay Hız Yrd.Doç.Dr. Musa Türkoğlu Yrd.Doç.Dr. Oktay Aktürk Yrd.Doç.Dr. Temur

Detaylı

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon DİKEY GEÇİŞ SINAVI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR ISBN 78-60-8-- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

ÖABT LİSE MATEMATİK SORU BANKASI ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü. Kerem Köker

ÖABT LİSE MATEMATİK SORU BANKASI ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü. Kerem Köker ÖABT Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT LİSE MATEMATİK SORU BANKASI Kerem Köker Tamamı Çözümlü Kerem Köker ÖABT LİSE MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ SORU

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ MALİYE

A ALAN BİLGİSİ TESTİ MALİYE ALAN BİLGİSİ TESTİ MALİYE MALİYE ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 121. Doğal tekel nedir? A) Doğal kaynakların devletin tekelinde olmasıdır. B) Piyasa

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

KPSS A GRUBU MALİYE MALİYE TEORİSİ DERS NOTLARI ONUR DERSHANESİ KPSS A GRUB U. CANER ERDOĞAN Akdeniz Üniversitesi SBE Kamu Yönetimi AD Doktorant

KPSS A GRUBU MALİYE MALİYE TEORİSİ DERS NOTLARI ONUR DERSHANESİ KPSS A GRUB U. CANER ERDOĞAN Akdeniz Üniversitesi SBE Kamu Yönetimi AD Doktorant KPSS A GRUBU MALİYE MALİYE TEORİSİ DERS NOTLARI 1- Kamu Maliyesi tanımı: Devlet faaliyetlerinin ölçüsünü ve devletin milli ekonomi üzerindeki işlevini, devlet faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için

Detaylı

kpss Önce biz sorduk 120 Soruda 83 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK GEOMETRİ DENEME

kpss Önce biz sorduk 120 Soruda 83 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür MATEMATİK GEOMETRİ DENEME Önce biz sorduk kpss 2 0 1 8 120 Soruda 83 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür 30 MATEMATİK GEOMETRİ DENEME Komisyon KPSS MATEMATİK-GEOMETRİ 30 DENEME ISBN-978-605-318-968-8 Kitapta

Detaylı

Komisyon ALES ÇIKMIŞ SINAV SORULARI 9 FASİKÜL ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ALES ÇIKMIŞ SINAV SORULARI 9 FASİKÜL ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ALES ÇIKMIŞ SINAV SORULARI 9 FASİKÜL ISBN 978-605-64-508-5 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

kpss eğitim bilimleri ĞRENCİNİN D ERS D EFTERİ REHBERLİK ve ÖZEL EGİTİM Editör: Savaş Doğan Yazar: Ferdi Kaya Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren

kpss eğitim bilimleri ĞRENCİNİN D ERS D EFTERİ REHBERLİK ve ÖZEL EGİTİM Editör: Savaş Doğan Yazar: Ferdi Kaya Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren kpss eğitim bilimleri Ö ĞRENCİNİN D ERS D EFTERİ REHBERLİK - ve ÖZEL EGİTİM Kolay oku Editör: Savaş Doğan Yazar: Ferdi Kaya Hızlı düşün Kalıcı öğren EDİTÖR: Savaş Doğan YAZAR: Ferdi Kaya ÖĞRENCİNİN DERS

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

kpss Önce biz sorduk 50 Soruda SORU Güncellenmiş Yeni Baskı ÖABT FİZİK Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR

kpss Önce biz sorduk 50 Soruda SORU Güncellenmiş Yeni Baskı ÖABT FİZİK Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR Önce biz sorduk kpss 2 0 1 8 50 Soruda 32 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı ÖABT FİZİK 2013 2014 2015 2016 2017 Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORUAR Komisyon ÖABT FİZİK ÇIKMIŞ SORUAR ISBN 978-605-318-913-8 Kitapta

Detaylı

matematik sayısal ve mantıksal akıl yürütme

matematik sayısal ve mantıksal akıl yürütme çöz kazan matematik sayısal ve mantıksal akıl yürütme kpss 2015 ÖSYM sorularına en yakın tek kitap tamamı çözümlü geometri 2014 kpss de 94 soru yakaladık soru bankası Kenan Osmanoğlu, Kerem Köker KPSS

Detaylı

önce biz sorduk 50 Soruda 32 KPSS 2017 soru ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR Eğitimde

önce biz sorduk 50 Soruda 32 KPSS 2017 soru ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 32 soru ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ÇIKMIŞ SORULAR 2013-2014-2015-2016 Eğitimde 30. yıl Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ - FEN VE TEKNOLOJİ TAMAMI

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 30 deneme

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 30 deneme kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. matematik sayısal akıl yürütme mantıksal akıl yürütme geometri 0 deneme Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker MATEMATİK 0 DENEME ISBN 978-605-64-141-4

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

DEVLET VE EKONOMİ. 1-.;devlet, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamıdır.

DEVLET VE EKONOMİ. 1-.;devlet, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamıdır. ÜNİTE-1 DEVLET VE EKONOMİ Doğru-Yanlış Soruları 1- Kamu maliyesi; devletin gelir ve harcamalarını inceleyen bilim dalıdır. (D / Y) 2- Devleti, toplumsal bir sözleşme sonucu oluşturulan bir varlık ve araç

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 31 soru ÖABT LİSE MATEMATİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 31 soru ÖABT LİSE MATEMATİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 31 soru ÖABT LİSE MATEMATİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde 30. yıl Komisyon ÖABT LİSE MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-684-7 Kitapta yer alan

Detaylı

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ

ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ ÖABT FEN BİLİMLERİ/FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 0000000001 Komisyon ÖABT FEN BİLİMLERİ / FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-190-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde

kpss ezberbozan serisi MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde kpss ezberbozan serisi 2016 MATEMATİK GEOMETRİ SORU BANKASI Eğitimde 29. yıl KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN MATEMATİK - GEOMETRİ SORU BANKASI ISBN 978-605-318-360-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Komisyon LYS1 MATEMATİK 10 DENEME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon LYS1 MATEMATİK 10 DENEME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon LYS1 MATEMATİK 10 DENEME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ISBN 978-605-18-84-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayım ve satış hakları Pegem Akademi Yay.

Detaylı

TARİH DENEME GENEL KÜLTÜR. kpss ÖSYM. Osmanlı Siyasî Tarihi Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi. Serkan Aksoy. Gerçek Sınav Tadında...

TARİH DENEME GENEL KÜLTÜR. kpss ÖSYM. Osmanlı Siyasî Tarihi Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi. Serkan Aksoy. Gerçek Sınav Tadında... kpss 2014 GENEL KÜLTÜR ÖSYM yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. TARİH Osmanlı Siyasî Tarihi Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 30 DENEME Serkan Aksoy Gerçek Sınav Tadında... Serkan AKSOY KPSS TARİH 30 DENEME

Detaylı

Komisyon. KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon. KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-600-6 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan.

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

KPSS GENEL YETENEK MATEMATİK GEOMETRİ YENİ. Özgün 900 Soru

KPSS GENEL YETENEK MATEMATİK GEOMETRİ YENİ. Özgün 900 Soru KPSS GENEL YETENEK MATEMATİK GEOMETRİ ÖSYM % Özgün 900 Soru YENİ Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker MATEMATİK 0 DENEME ISBN 978-605-6-11- Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem

Detaylı

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon KPSS MUHASEBE TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN 978-605-364-223-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Ekonomi II 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 13.1.Makroekonomi Nedir?

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 120 Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR COĞRAFYA 30 DENEME Önder Cengiz - Mustafa Mervan Demir Eğitimde 30. yıl Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS COĞRAFYA 30 DENEME ISBN-978-605-318-599-4

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 OCAK 2016 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 3 TABLO 2:

Detaylı

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr.

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen Ünite 3 Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU 1 Ünite 3 EKONOMI Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU İçindekiler 3.1.

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GELİR POLİTİKALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refahı arttırmak için, mali disiplin içerisinde, kaynakların

Detaylı

Geleneksel ve yeni maliye karşılaştırılması, Gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde vergi sistemleri ve maliye politikasında değişim.

Geleneksel ve yeni maliye karşılaştırılması, Gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde vergi sistemleri ve maliye politikasında değişim. Kamu Maliyesi I / MLY101 Kamu sektörü ve kamu hizmetlerinin incelenmesi, Kamu harcamalarının nitel ve nicel gelişimi, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi, Kamu gelirlerinin tanımlanması, vergi teorisinin

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ

TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ Dr. Tamer BUDAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Mali Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ANAYASAL ÖLÇÜT: MALİ GÜÇ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 32 soru ÖABT FİZİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 32 soru ÖABT FİZİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 50 Soruda 32 soru ÖABT FİZİK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Eğitimde 30. yıl KOMİSYON ÖABT Fizik Öğretmenliği Soru Bankası ISBN- 978-605-318-658-8 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR EFSANE SORU BANKASI Eğitimde

önce biz sorduk KPSS Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR EFSANE SORU BANKASI Eğitimde KPSS 2017 önce biz sorduk 120 Soruda 92 soru GENEL YETENEK - GENEL KÜLTÜR EFSANE 5000 SORU BANKASI Eğitimde 30. yıl Komisyon KPSS GYGK EFSANE 5000 SORU BANKASI ISBN 978-605-364-492-8 Kitapta yer alan bölümlerin

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Uygulamalı Meta-Analiz

Uygulamalı Meta-Analiz Eğitim Bilimlerinde Uygulamalı Meta-Analiz Serkan DİNÇER Serkan Dinçer EĞİTİM BİLİMLERİNDE UYGULAMALI META-ANALİZ ISBN 978-605-364-844-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem A GRUBU KADROLAR İÇİN KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ Komisyon KPSS İKTİSAT Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-208-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2011, Akademi Bu kitabın

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

DR. Caner Ekizceleroğlu

DR. Caner Ekizceleroğlu DR. Caner Ekizceleroğlu Ticaret Üretilen mal ve hizmetlerin belirli bir ücret karşılığı son kullanıcılara ulaştırılmasını sağlayan alım satım faaliyetlerinin tümü olarak tanımlayabiliriz. Dış Ticaret BİR

Detaylı

ALES SÖZEL ADAYLAR İÇİN ALES SORU BANKASI. Savaş Doğan - Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker. Eğitimde

ALES SÖZEL ADAYLAR İÇİN ALES SORU BANKASI. Savaş Doğan - Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker. Eğitimde ALES 2017 SÖZEL ADAYLAR İÇİN ALES SORU BANKASI Savaş Doğan - Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker Eğitimde 30. yıl Savaş Doğan - Kenan Osmanoğlu - Kerem Köker ALES Sözel Soru Bankası ISBN-978-605-364-423-1 Kitapta

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii. KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii KİTABIN KULLANIMINA İLİŞKİN BAZI NOTLAR ve KURUM SINAVLARINA İLİŞKİN UYARILAR... 1 BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSATIN TEMELLERİ 1. İKTİSATIN TEMELLERİ... 9 1.1. İKTİSADIN TANIMI... 9 1.2.

Detaylı