ESAT-6/CFP-10 BAZLI ELISPOT TEKN N N TUBERKÜLOZ TANISINDAK YER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ESAT-6/CFP-10 BAZLI ELISPOT TEKN N N TUBERKÜLOZ TANISINDAK YER"

Transkript

1 ESAT-6/CFP-10 BAZLI ELISPOT TEKN N N TUBERKÜLOZ TANISINDAK YER Prof. Dr. Ayflegül YA CI Marmara Üniversitesi T p Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dal, stanbul Dünya Sa l k Örgütü 2002 y l raporunda, 2000 y l için tuberküloz basiliyle infekte 3.6 milyon yeni olgu bildirmektedir ve olgular n 1.5 milyonu yayma pozitiftir, yani çevrelerindeki di er kiflileri infekte etme ihtimalleri yüksektir(1). Dünyada tüberküloz hastalar n n %80 i 22 ülkede bar nmaktad r ve insidans n en yüksek oldu u ülkeler Hindistan, Çin, Bangladefl, Filipinler ve Güney Afrika d r (2). Dünya nüfüsunun üçte birini infekte eden bu bakteri, y lda yaklafl k 2 milyon insan n ölümüne neden olmaktad r. Hastal k insidans Avrupa ülkelerinin ço unda yüzbinde 20 den az iken, Türkiye deki hastal k insidans 2000 y l nda Verem Savafl Dispanserlerine kay tl hastalara göre hesaplan ld nda yüzbinde 27 dir(2). Tüberkülozla infekte hastadan sa lam kiflilere M. tuberculosis hava arac l yla yay lmaktad r ve hasta ile yak n ve uzun süreli temas olanlarda daha yüksek oranda bulaflma görülmektedir. Kesin tan için uygun mikrobiyolojik yöntemlerle etkeni saptamak gerekir. Tan da en h zl, en ucuz yöntem basilin mikroskop ile saptanmas, alt n standart ise kültürde üretilmesidir. M. tuberculosis ile infekte bireylerin ço unda infeksiyonun latent kald ve bu bireylerin %10 unda aktif hastal k geliflebilece i bilinmektedir(3). Dünya nüfusunun üçte birinin latent olarak infekte oldu u düflünülürse, bu durumun yeni olgular için ne büyüklükte bir kaynak oluflturabilece i tahmin edilebilir. Bu bireylerin hangilerinin ve ne zaman hastal k gelifltirece inin tahmini ise güçtür. Robert Koch un 1800 lü y llarda M. tuberculosis kültür filtrat n s ile inaktive ederek elde etti i tuberkülini deri içine uygulayarak gelifltirdi i PPD(purified protein derivatives) deri testi halen infeksiyonun belirlenmesinde yayg n olarak kullan lan tek testtir. PPD içinde yer alan proteinler molekül a rl daltonu geçmeyen düflük molekül a rl kl proteinler olup, mikobakteri ile infekte olmayan bireylerde reaksiyon oluflmamaktad r. PPD antijenlerinin verilmesi gecikmifl tipte afl r duyarl l k reaksiyonuna neden olmaktad r. Yo unlu u 0.1mg / 0.1 ml, 5 standart tuberkülin ünitesinin deri içine injeksiyonu sonras, önceden duyarl laflm fl T lenfositleri varl nda enjeksiyon yerinde sal nan lenfokinler, antijen enjekte 91

2 edilmesinden en erken 24 saat sonra zirve yapan endürasyon, vezikülasyon ile karakterize deri reaksiyonuna neden olurlar. Deri testi e itimli sa l k çal flanlar taraf ndan saat sonra de erlendirilerek reaksiyon yerinde oluflan endürasyon ölçülür. Maliyetin düflüklü ü ve özel ekipman gerektirmemesi nedeniyle PPD testi epidemiyolojik olarak latent M. tuberculosis infeksiyonunun taranmas ve kliniklerde aktif tuberküloz infeksiyonunun tan s nda kullan lmaktad r. PPD testinin en büyük dezavantaj PPD antijenlerinin M. tuberculosis, M. bovis BCG ve tuberküloz d fl mikobakterilerle ortak antijenler içermesi ve BCG afl uygulamas n n ve tuberküloz d fl mikobakteri enfeksiyonlar n n yayg n oldu u yerlerde özgüllü ünün azalmas d r(3,4). Aktif tuberkülozlu hastalarda %75-90 duyarl l k gösteren testin duyarl l yayg n hastal kta %50 ye inmektedir. Dünya nüfüsunun ço u BCG ile afl l d r ve BCG etkisi afl dan 15 y l sonra devam edebilmektedir (5). Bu nedenlerle BCG ile çapraz reaksiyon vermeyecek antijenlerin aray fl na gidilmifltir. Latent M. tuberculosis infeksiyonunda humoral immun cevap genellikle zay f oldu undan, hücresel immun cevab n hedefi olabilecek antijenler araflt r lm flt r. M. tuberculosis H37Rv,M. bovis ve BCG sufllar n n genomlar n n k yaslanmas yla region of difference(rd) ad yla tan mlanan 16 ayr bölge belirlenmifltir. M. bovis derd1 bölgesi 1921 de in vitro kültürlerde kaybolmufl olup, BCG afl sufllar nda ve çevresel mikobakterilerde bulunmamakta, M. tuberculosis kompleksinde bulunmaktad r(6). Andersen ve ark taraf ndan tan mlanan iki düflük molekül a rl kl antijen ESAT-6 (eary secretory antigenic target) ve CFP-10(culture filtrate protein) RD1 bölgesinde kodlanmaktad r. Bu antijenler M. tuberculosis kültür filtratlar ndan saflaflt r lm fl olup M. tuberculosis kompleksi (M. tuberculosis, M. bovis, M. africanum) ve baz atipik mikobakterilerde (M. kansasii, M. szulgai, M. flavescens, M. marinum) sufllar nda eksprese edilmekte, ancak M. bovis BCG sufllar nda ve çevreden izole edilen mikobakterilerin ço unda bulunmamaktad r (7,8). Tuberküloz oluflturulmufl hayvan modellerinde interferon - salg layan CD4+ T hücrelerinin hedefinin ESAT-6 proteini oldu u gösterilmifl ve tuberkülozlu hastalar n periferik kan mononükleer hücrelerinin ESAT-6 ile uyar lmas ile ELISA ile saptanabilen interferon - düzeyleri tespit edilmifltir(9-11). Bu veriler kanda dolaflan ESAT-6 ya özgül T hücrelerinin M. tuberculosis infeksiyonunu iflaret edebilece ini düflündürmüfl ve ELISPOT ( enzim-ba l immunospot) yöntemi ile perifer kan ndan interferon - salg layan T hücrelerinin say s n n belirlenmesinin tuberkülozda tan koydurucu olabilece i hipotezi 92

3 gelifltirilmifltir. Dr. Lalvani ve ekibinin gerçeklefltirdi i bu öncü çal flmada aktif tuberkülozlu hastalar n %96 s nda ELISPOT pozitif bulunurken, kontrol gurubunun %92 sinde negatif bulunmufl ve BCG ile afl l kontrol gurubunda ELISPOT pozitifli i gösterilmedi inden M. tuberculosis infeksiyonu ile BCG afl lanmas n ay rdetmek için kullan labilecek bir yöntem oldu u bildirilmifltir(12). Ticari olarak 2 interferon - testi bulunmaktad r; Quantiferon- TB testi(cellestis Limited, Victoria, Avusturalya) ve T SPOT-TB testi (Oxford Immunotec, Oxford, ngiltere). Bu yöntemlerde ELISA ve ELISPOT ( enzim-ba l immunospot) teknikleriyle T hücrelerinden sal nan interferon - ölçülerek hücresel ba fl kl k de erlendirilmektedir. Yeni kuflak Quantiferon-TB gold testi ile tam kanda ESAT- 6 ve CFP-10 antijenleri kullan larak interferon - yan t ölçülmekte, ELISPOT testinde de ayn antijenler kullan lmakta, ancak test için tam kan de il periferik kan mononükleer hücreleri gerekmekte ve interferon - üreten T hücrelerinin say s belirlenmektedir. T-SPOT testi flu sekilde gerçeklefltirilmektedir: a. Hasta kan santrifüj edilerek periferik kan mononükleer hücreler ayr l r. b. S v besiyerinde y kanan mononükleer hücreler (2.5x105/çukur) 96- çukurlu plaklara da t l r. Plaklar efektör T hücrelerinin özgül antijenle temas nda sal nacak olan interferon - ya karfl antikorla kapl d r. c. Çukurlara ESAT-6, CFP-10, fitohemaglütinin(pozitif kontrol), ve 6 ayr peptid, eklenir ve plak bir gece 37C de CO2 li etüvde inkübe edilir. Negatif kontrol çukuruna antijen eklenmez. d. Ertesi gün plaklar iyice y kan r ve enzim-iflaretli ikinci antikor eklenir. e. Takiben kolorimetrik substrat eklenir ve oluflan noktalar say l r. Gözle görülen her nokta antijenle etkileflen bir T hücresi anlam na gelmektedir.negatif kontrol kuyucu una k yasla >6 nokta say lmas NFEKS YON olarak de erlendirilir. nterferon - yan t ölçen testler invitro ortamda gerçeklefltirilmektedir, derideki endürasyonun ölçümü gibi subjektif de ildir ve hastan n bir kez gelmesi yeterli olmaktad r. Bu testlerin kullan m amaçlar n inceleyen çal flmalar de erlendirildi inde testin kullan m alanlar flöyle s ralanabilir: 93

4 1. Aktif tuberkuloz tan s nda ve M. tuberculosis infeksiyonunun BCG afl lamas ndan ay rt edilmesinde Aktif tuberkülozlu (yayma veya kültürle bakteriyolojik olarak do rulanan) hastalarda duyarl l k yani aktif hastal olup da interferon - testi pozitif olan hastalar de erlendirildi inde testin duyarl l n n %66 ile %96 aras nda de iflti i gözlenmektedir(12,13). PPD nin antigen olarak kullan ld testlerde duyarl l k ESAT-6 ve CFP-10 un tek bafl na kullan ld testlere göre yüksek iken bu iki antijenin birlikte kullan lmas durumunda duyarl l k daha da yükselmektedir. Tedavi alt ndaki hastalarda duyarl l k tedavi görmeyenlerden yüksektir. Aktif tuberkulozu olmayanlarda testin özgüllü ü yani hasta olmay p, interferon - testi negatif olanlar araflt r ld nda genellikle düflük tuberküloz insidans olan bölgelerde yaflayan,tuberküloz öyküsü ya da tuberküloz temas olmayan sa l kl bireyler de erlendirilmifl olup özgüllü ün % oran nda seyretti i görülmektedir. Endemik bölgelerdeki sa l kl bireylerde latent infeksiyonun takibi aç s ndan de erlendirildi inde Hindistan gibi 1 milyar nüfüsu olan ve her y l yaklafl k 2 milyon yeni tüberküloz olgusu bildirilen bir ülkede ELISPOT testi 100 bireyin 80 inde pozitif bulunmufl olup, popülasyonun %80 inin latent olarak infekte oldu u bildirilmifltir(14). ELISPOT testinin PPD ile karfl laflt r ld çal flmalarda iki test aras ndaki uyumun %66-82 oran nda oldu u görülmektedir. ngiltere de bir indeks olgudan kaynaklanan okul salg n çerçevesinde 535 ö renci taranm fl ve BCG ile afl lanm fl çocuklarda PPD testi pozitifli inin daha yüksek oldu u, ELISPOT test sonuçlar n n ise BCG uygulanmas ndan etkilenmedi i, ELISPOT testinin tek bafl na pozitifli inin M. tuberculosis ile temas gösterirken, tek bafl na PPD pozitifli inin ayn flekilde yorumlanamayaca saptanm flt r (15). stanbul da gerçeklefltirilen bir çal flmada ise yayma pozitif 414 eriflkin tüberküloz hastas yla temas eden 979 çocuk takip edilmifl ve PPD testi ile EL SPOT testi aras nda %84 uyum bulunmufltur(16). Bu çal flman n en çarp c bulgusu BCG afl s n n çocuklar tüberküloz infeksiyonundan korudu unun gösterilmesidir. 2. Tuberkuloz d fl mikobakteri infeksiyonlar n n M. tuberculosis infeksiyonlar ndan ay rt edilmesi: M. avium ile infekte hastalarda ESAT-6 testinin özgüllü ü %100 iken(hiçbir hastada pozitif sonuç saptanmam flt r), PPD testinin özgüllü ü %60 larda kalm flt r(17). M marinum ve M. kansasii ile infekte hastalarda ise 94

5 ESAT-6, CFP-10 testi pozitifli i %70 lere inerken, PPD pozitifli i %90 a ç km flt r(18). Bu antijenlerin M. tuberculosis kültür filtratlar ndan saflaflt r lm fl olup M. tuberculosis kompleksi (M. tuberculosis, M. bovis, M. africanum) ve baz atipik mikobakterilerde (M. kansasii, M. szulgai, M. flavescens, M. marinum) sufllar nda eksprese edilmesi nedeniyle baz atipik mikobakteri infeksiyonlar nda özgüllü ünün düfltü ü söylenebilirse de bu infeksiyonlar n insidans n n çok düflük oldu u da bilinmektedir. 3. Latent tuberküloz tan s M. tuberculosis ile temasl, PPD testi pozitif, normal gö üs filmi olan, aktif hastal k belirtileri göstermeyen, semptomsuz bireylerde (ev temas, ya da salg n s ras nda temas,vb) duyarl l k %80 lerde seyretmektedir(12, 14). Tuberküloz hastalar yla temas olan 24 sa l kl kiflinin 2 y l boyunca takip edildi i bir çal flmada aktif tuberkuloz geliflen 7 kiflinin 6 s (%86) ESAT-6 testi pozitif bulunurken, tuberkuloz geliflmeyenlerde bu oran (%18) olarak saptanm flt r(19). Bu çal flmada, hasta say s az olmas na ra men, ESAT-6 testi pozitifli inin aktif tuberküloz geliflmesiyle iliflkili oldu u savunulmaktad r. 4. Tedaviye yan t n takibi ESAT-6 pozitifli inin tedaviyle iliflkisini inceleyen çal flmalar çeliflkili sonuçlar ortaya koymufl olup tedavinin test pozitifli ini artt rd, azaltt ya da etkilemedi ini bildiren sonuçlar bulunmaktad r(11,14,20). Sonuç olarak BCG afl l larda ve çevresel mikobakterilerle temas edenlerde yanl fl pozitif ç kabilen, de erlendirmesi kifliye ba l olup, aktif hastal kta negatif ç kabilen, yayg n hastal kta olgular n sadece yar s n tan yabilen PPD deri testine karfl l k, ELISPOT testi duyarl l ve özgüllü ü yüksek, aktif hastal kta yanl fl negatif sonuç vermeyen bir testtir. De erlendirme için ikinci kez gelinmesine gerek kalmamakta, BCG afl lamas na ba l yalanc negatif sonuçlar görülmemekte, gereksiz profilaksi ve buna ba l toksisiteden hastalar korumaktad r. Latent infeksiyonun yayg n oldu u yüksek endemik ülkelerde, BCG afl lamas n n yayg n oldu u ülkelerde ve tüberküloz d fl mikobakteri infeksiyonlar n n yayg n oldu u ülkelerde yap lacak daha çok say da çal flmaya ihtiyac n oldu u da bir gerçektir. 95

6 mmün sistemi bask lanm fl hastalarda, çocuklarda, akci er d fl ve çoklu ilaca dirençli tuberküloz olgular nda, sa l k personeli gibi s k temas öyküsü olanlarda testin kullan labilirli inin detaylar yla tan mlanmas gerekmektedir. PPD deri testine göre ELISPOT testinin maliyeti yüksektir ve laboratuvar deneyimi gerektirmektedir. Ancak testin referans laboratuvarlar nda çal fl lmas durumunda daha h zl ve güvenilir sonuç al nmas mümkün oldu u gibi, yanl fl pozitif veya yanl fl negatiflikleri ortadan kald ran bir test tuberküloz gibi çok önemli bir sa l k probleminin tan s na büyük katk da bulunacakt r. KAYNAKLAR 1. WHO. Global Tuberculosis Control. Surveillance, planning,financing. Communicable diseases, World Healh organization, Geneva, WHO/CDS/TB/ WHO. Global DOTS plan. Progress in TB control in high burden countries, World Health Organization. WHO/CDS/TB/ Jasmer RM, Nahid P, Hopewell PC. Clinical practice. Latent tuberculosis infection. N Eng J Med 2002; 347: Huebner RE, Schein MF, Bass JB. The tuberculin skin test. Clin Infect Dis 1993; 17: Wang L, Turner M, Elwood R, Sculzer M, Fitzgerald J. A meta- analysis of the effect of Bacille Calmette Guerin vaccination on tuberculin skin test mesurements. Thorax 2002; 57: Behr M, Wilson M, Gill W, Salamon H, et al. Comperative genomics of BCG vaccines by whole genome DNA microarray. Science 1999, 284; Sorensen AL, Nagai S, Houen G, Andersen P, Andersen AB. Purification and characterization of low molecular mass T cell antigen secreted by Mycobacterium tuberculosis. Infect Immun 1995; 63: Harboe M, Oettinger T, Wiker HG, Rosenkrands I, Andersen P. Evidence for occurence of the ESAT-6 protein in Mycobacterium tuberculosis and virulent Mycobacterium bovis and for its absence in Mycobacterium bovis BCG. Infect Immun 1996; 64: Pollock JM, Andersen P. The potential of the ESAT-6 antigen secreted by virulent mycobacteria for specific diagnosis of tuberculosis. J Infect Dis 1997; 175:

7 10. Brant L, Ottinger T, Holm A, Andersen AB, Andersen P. Key epitopes on ESAT- 6 antigen recognized in mice during the recall of protective immunity to Mycobacterium tuberculosis. J Immunol 1996; 157: Ravn P, Demissie A, Eguale T, et al. Human T cell responses to the ESAT-6 antigen from Mycobacterium tuberculosis. J Infect Dis 1999; 179: Lalvani A, Pathan A, McShane H. Rapid detection of Mycobacterium tuberculosis infection by enumeration of antigen specific T cells. Am J Respir Crit Care Med 2001; 163: Cardoso FL, Antas PR, Milagres AS, et al. T- cell specific responses to Mycobacterium tuberculosis specific antigen ESAT-6 in Brazilian tuberculosis patients. Infect Immun 2002; 70: Lalvani A, Nagvenkar P, Udwadia Z, et al. Enumeration of T cells specific for RD1 encoded antigen suggests a high prevalence of latent Mycobacterium tuberculosis infection in healthy urban indians. J Infect Dis 2001; 183: Eweer K, Deeks J, Alvarez L, et al. Comparison of T-cell based assay with tuberculin skin test for diagnosis of Mycobacterium tuberculosis infection in a scholl tuberculosis outbreak. Lancet 2003; 361: Soysal A, Millington K, Bakir M, et al. Effect of BCG vaccination on risk of Mycobacterium tuberculosis infection in children with household tuberculosis contact: a prospective community based story. Lancet 2005; 366: Mazurek GH, LaBue PA, Daley Cl,et al. Comparison of a whole blood interferon gama assay with tuberculin skin testing for detecting latent Mycobacterium tuberculosis infection. JAMA 2001; 286: Arend SM, van Mejgaarden KE, de Boer K, et al. Tuberculin skin testing and invitro T cell responses to ESAT-6 and culture filtrate protein 10 after infection with Mycobacterium marinum or M. kansaii. J Infect Dis 2002; 186: Doherty TM, Demissie A, Olobo J, et al. Immune responses to the Mycobacterium tuberculosis specific antigen ESAT-6 signal subclinical infection among contact of tuberculosis patients. J Clin Microbiol 2002; 40: Tulrichs T, Anding R, Kaufmann SH, Munk ME. Number of IFN-gamma producing cells against ESAT-6 increase in tuberculosis patients during chemotherapy. Int J Tuberc Lung Dis 2000; 4:

TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON)

TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON) TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON) Tüberküloz bütün yafl gruplar nda görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastal kt r. Tüberküloz prevalans n n yüksek oldu u toplumlarda genellikle

Detaylı

Tüberküloz tanısında yeni bir yöntem: İnterferon-gama araştırmasına dayanan testler

Tüberküloz tanısında yeni bir yöntem: İnterferon-gama araştırmasına dayanan testler Tüberküloz tanısında yeni bir yöntem: İnterferon-gama araştırmasına dayanan testler Ümit ÇELİK, Emine KOCABAŞ Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı, Adana. ÖZET

Detaylı

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI*

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI* MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2007; 41: BÜLTENİ 193-202 193 TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI* COMPARISON OF

Detaylı

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Dr. Nurhan Albayrak Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Ulusal TB Referans Laboratuvarı Tüberküloz Sorun mu? Dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığı

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

Tüberküloz Enfeksiyonunda Tan : Tüberkülin Deri Testi

Tüberküloz Enfeksiyonunda Tan : Tüberkülin Deri Testi Derleme / Review 27 Tüberküloz Enfeksiyonunda Tan : Diagnosis in Tuberculous Infections Tuberculin Skin Test Ahmet Soysal, Mustafa Bak r Marmara Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri

İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri Dr. Nuri ÖZKÜTÜK Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 16. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon

Detaylı

İLE QUANTİFERON-TB GIT TESTİNİN

İLE QUANTİFERON-TB GIT TESTİNİN İMMUNSÜPRESİF HASTALARDA LATENT TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU TANISINDA TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ İLE QUANTİFERON-TB GIT TESTİNİN ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Figen Deveci, 1 Dr. Nevin lhan, 2 Dr. Teyfik Turgut,

Detaylı

Latent Tüberküloz Enfeksiyonu Tanısı

Latent Tüberküloz Enfeksiyonu Tanısı doi:10.5222/tmcd.2014.085 Derleme Latent Tüberküloz Enfeksiyonu Tanısı Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ÖZET Tüberkülozun etkin kontrolünde aktif

Detaylı

Aktif ve Latent Tüberkülozlu Olguların Tanısında Tüberkülin Deri Testi ile Quantiferon-TB Gold In Tube Testinin Etkinliğinin Karşılaştırılması

Aktif ve Latent Tüberkülozlu Olguların Tanısında Tüberkülin Deri Testi ile Quantiferon-TB Gold In Tube Testinin Etkinliğinin Karşılaştırılması Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Aktif ve Latent Tüberkülozlu Olguların Tanısında Tüberkülin Deri Testi ile Quantiferon-TB Gold In Tube Testinin Etkinliğinin Karşılaştırılması Levent KILIÇ 1, Figen

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S

ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S ÜLKEM ZDE ÇOK LACA D RENÇL TÜBERKÜLOZ EP DEM YOLOJ S Doç.Dr. Kemal TAHAO LU Süreyyapafla Gö üs Hastal klar ve Gö üs Cerrahisi Merkezi, STANBUL Çok laca Dirençli Tüberküloz (Ç D TB) ile ilgili gerek ülkemizde

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: Hepatit B virus, izole anti-hbc, donör. Nobel Med 2009; 5(Suppl 1): 17-21

ÖZET. Anahtar Kelimeler: Hepatit B virus, izole anti-hbc, donör. Nobel Med 2009; 5(Suppl 1): 17-21 Doç. Dr. Selçuk Kaya 1, 2, Dr. Hasan Kesbiç 1, Yrd. Doç. Dr. Güçhan Alano lu 2, Doç. Dr. Buket Cicio lu Ar do an 1, Yrd. Doç. Dr. Emel Sesli Çetin 1, Dr. Tekin Tafl 1, Doç. Dr. Mustafa Demirci 1 1 Süleyman

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun etkin kontrolü için; Yayma sonuçları Kültür ve identifikasyon Duyarlılık testleri ; 24 saat ; 21 gün ; 30 günde bildirilmeli CDC, 1995

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

AURAM NE RHODAM NE FLORESAN BOYAMA

AURAM NE RHODAM NE FLORESAN BOYAMA AURAM NE RHODAM NE FLORESAN BOYAMA Dr. Vildan AVKAN O UZ DEÜ T p Fakültesi nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Direkt mikroskopi teknikleri konusunun giriflinde verilen genel bilgiler ve

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Prof.Dr.Fuat Gürkan. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Diyarbakır

Prof.Dr.Fuat Gürkan. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Diyarbakır Prof.Dr.Fuat Gürkan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Diyarbakır Tüberkülin Robert Koch 1890 M.tuberculosis kültür ekstresi Old tüberkülin Heterojen: protein,

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI

TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI Doç. Dr. Halil İbrahim Özerol İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Mikobakteriyoloji Laboratuvarı: Sorular - Sorunlar

Mikobakteriyoloji Laboratuvarı: Sorular - Sorunlar Mikobakteriyoloji Laboratuvarı: Sorular - Sorunlar «Örnek Yönetimi ve Biyogüvenlik ile ilgili Sorunlar» Prof. Dr. Ali Albay 3. Klinik Mikrobiyoloji Kongresi 18-22 Kasım 2015, Antalya Sunum İçeriği Tüberküloz

Detaylı

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var!

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var! Hassasiyeti YÜKSEK ve GÜVENİLİR Bir Tarama Testi Fetal trizomilerin taranması ve Y kromozomunun değerlendirilmesinde kullanılan son derece gelişmiş bir kan testi Amniyosentezden önce bir şansınız daha

Detaylı

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi HIV infeksiyonlu hastalarda tüberküloz sıklığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi 212 HIV infeksiyonlu hasta - 8 Akciğer tüberkülozu - 4

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testinin Güvenilirliği ve Bazı Parametreler ile İlişkisi

Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testinin Güvenilirliği ve Bazı Parametreler ile İlişkisi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 3 (1) 11-, 24 Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testinin Güvenilirliği ve Bazı Parametreler ile İlişkisi Ahmet URSAVAŞ, Mehmet KARADAĞ, D. Ali SAĞLAM, Zekiye

Detaylı

TÜBERKÜLOZ BULAŞMA, TANI, KORUNMA VE TEDAVİ

TÜBERKÜLOZ BULAŞMA, TANI, KORUNMA VE TEDAVİ TÜBERKÜLOZ BULAŞMA, TANI, KORUNMA VE TEDAVİ TB dünyanın en eski hastalıklarından birisidir. Avrupa da neolitik insan vertebralarında, Mısır mumyalarında TB lezyonlarının gösterilmesi hastalığın milattan

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Sa l k Personelinde Afl lama

Sa l k Personelinde Afl lama Prof. Dr. Gaye USLUER Eskiflehir Osmangazi Üniversitesi T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal, ESK fieh R e-posta: gusluer@ogu.edu.tr S a l k personeli afl yla önlenebilir

Detaylı

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT), YORUMU ve SON GELİŞMELER

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT), YORUMU ve SON GELİŞMELER 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT), YORUMU ve SON GELİŞMELER Doç. Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Göğüs

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON)

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON) ULUSAL TÜBERKÜLOZ KONTROL PROGRAMI KAPSAMINDA ORGANİZASYON VE YÖNETİM BOYUTUYLA MİKOBAKTERİ LABORATUAR AĞI VE LABORATUAR HİZMETLERİNDE MEVCUT DURUMUMUZ Uzm. Dr. Feyzulah Gümüşlü Refik Saydam Hıfzıssıhha

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik

İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik 1 İmmun sistemi baskılanmış hasta popülasyonunun artması Tanı yöntemlerinin gelişmesi 1990 lı yıllardan sonra yayın sayısında artış Son beş yılda pik yaptı 2 TDM lerin insandan insana veya hayvandan insana

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Hava kirliliğinin kaynakları Solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili

Detaylı

SA LIK ÇALIfiANLARI VE TÜBERKÜLOZ

SA LIK ÇALIfiANLARI VE TÜBERKÜLOZ SA LIK ÇALIfiANLARI VE TÜBERKÜLOZ Özlen TÜMER* Tüberküloz hastal sa l k çal flanlar n n karfl laflabilece i mesleki tehlikelerden biridir ve tüberküloz kontrolünün iyi olmad ülkelerde meslek hastal klar

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler ARAÞTIRMALAR Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler E.S. Uçan 1, C. Sevinç 1, Ö. Abado lu 2, S. Arpaz 3, H. Ellidokuz 4 1 Dokuz Eylül Üniv. Týp Fak. Göðüs

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

Sivas Verem Savafl Dispanseri tüberküloz hastalar n n baz özelliklerinin karfl laflt r lmas

Sivas Verem Savafl Dispanseri tüberküloz hastalar n n baz özelliklerinin karfl laflt r lmas Sivas Verem Savafl Dispanseri tüberküloz hastalar n n baz özelliklerinin karfl laflt r lmas Ömer Tamer DO AN, Serdar BERK, Sefa Levent ÖZfiAH N, Evrim ÇAKMAK, brahim AKKURT Cumhuriyet Üniversitesi T p

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

HASTANE ÇALIŞANLARINDA LATENT TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU TANISINDA TÜBERKÜLİN CİLT TESTİ İLE QUANTIFERON-TB GOLD TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

HASTANE ÇALIŞANLARINDA LATENT TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU TANISINDA TÜBERKÜLİN CİLT TESTİ İLE QUANTIFERON-TB GOLD TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI T. C. SAĞLIK BAKANLIĞI SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS VE KALP-DAMAR HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Şef Doç. Dr. Attila SAYGI HASTANE ÇALIŞANLARINDA LATENT TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU TANISINDA TÜBERKÜLİN CİLT

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu yönerge İstanbul Kemerburgaz

Detaylı

Türk Silahl Kuvvetleri nde Tüberküloz Kontrolü

Türk Silahl Kuvvetleri nde Tüberküloz Kontrolü DERLEME Türk Silahl Kuvvetleri nde Tüberküloz Kontrolü Tuberculosis Control in Turkish Armed Forces Faruk Çiftçi GATA Haydarpafla E itim Hastanesi, Gö üs Hastal klar Servisi, stanbul ÖZET Son y llardaki

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI

NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI Yrd.Doç.Dr.Alpaslan ALP Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AB Dal, ANKARA Tüberküloz kontrolünde anahtar faktörler

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

QuantiFERON -TB Gold (QFT ) ELISA Prospektüsü 2 x 96 (katalog no. 0594-0201)

QuantiFERON -TB Gold (QFT ) ELISA Prospektüsü 2 x 96 (katalog no. 0594-0201) QuantiFERON -TB Gold (QFT ) ELISA Prospektüsü 2 x 96 (katalog no. 0594-0201) 20 x 96 (katalog no. 0594-0501) ESAT-6, CFP-10 vetb7.7(p4) peptid antijenlerine karşı yanıtları ölçen tam kan IFN-γ testi İn

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR YÖNTEMLERİNİN DEĞERİ

TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR YÖNTEMLERİNİN DEĞERİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

Son kullanma tarihi geçmiş ancak hiç kullanılmamış invazif aletleri yeniden sterilize edip kullanabilir miyiz?

Son kullanma tarihi geçmiş ancak hiç kullanılmamış invazif aletleri yeniden sterilize edip kullanabilir miyiz? ÖRNEK E-POSTER 1: Son Kullanma Tarihi Geçmiş İnvazif Aletlerin Yeniden Sterilizasyonu Son kullanma tarihi geçmiş ancak hiç kullanılmamış invazif aletleri yeniden sterilize edip kullanabilir miyiz? Kardiyoloji

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Hastane nfeksiyonlar n n Sürveyans ve Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II

Hastane nfeksiyonlar n n Sürveyans ve Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II Hastane nfeksiyonlar Dergisi 2002; 6: 107-124 Hastane İnfeksiyonları Amerika Ulusal Nozokomiyal nfeksiyon Sürveyans Sistemi: II [National Nosocomial Infection Surveillance System (NNIS)] Dr. Gül Ruhsar

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI TÜBERKÜLOZ PLÖREZİDE SERUM VE PLEVRAL SIVI ÖRNEKLERİNDE EARLY SECRETED ANTİGENİC TARGET- 6 (ESAT 6) VE CULTURE FILTRATE PROTEIN- 10 (CFP-10)

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m

Ankara Bölgesinde Sa l kl Bireylerde HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m HAV, HBV, HCV Seropozitifli inin Yafl ve Cinsiyete Göre Da l m Halil KURT 1, smet BATTAL 2, Osman MEM KO LU 1, Ayflegül YEfi LKAYA 1, Emin TEKEL 1 1 Ankara Üniversitesi T p Fakültesi, Klinik Bakteriyoloji

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S. Tüberküloz

TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S. Tüberküloz TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Tüberküloz Türk Toraks Derne i Tüberküloz Çal flma Grubu Türk Toraks Derne i Yay n d r Türk Toraks Derne i E itim Kitaplar Serisi, solunum hastal klar konusundaki

Detaylı

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ ENERJI VE EKONOMI ARAŞTIRMALARI MERKEZI EMİN AKHUNDZADA SERAY ÖZKAN ARALIK 2014 Azerbaycan Enerji Görünümü 1İran Enerji Görünümü www.hazar.org HASEN Enerji

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Hepatit A. HASTALIK Hepatit A n n etkeni nedir? Hepatit A n n etkeni hepatit A virüsüdür (HAV).

Hepatit A. HASTALIK Hepatit A n n etkeni nedir? Hepatit A n n etkeni hepatit A virüsüdür (HAV). Hepatit A HASTALIK Hepatit A n n etkeni nedir? Hepatit A n n etkeni hepatit A virüsüdür (HAV). Hepatit A nas l yay l r? Hepatit A virüsü, hepatit A geçirmekte olan kiflilerin d flk s ile yay lmaktad r.

Detaylı

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma Bovilis ile benzersiz koruma Özel kombinasyon Çift adjuvan IRP teknolojisi Erken koruma Maternal antikor varl nda da etkinlik Güvenlik Önerilen afl lama program : Antikor titresi 1. afl lama Bovilis Rapel

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.)

PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 1886 PARASAL GÖSTERGELER KRED LER N DA ILIMI* (B N TL.) 28 De iflim %) 28 De iflim %) Toplam 311.774.444 356.845.499 %14 4.641.681 5.168.27 %11 297.867.78 335.17.279 %13 4.44.733 4.774.62 %8 Alacaklar

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU EĞİTİM, ÖĞRETİM VE SINAV YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AKSARAY ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA YATAY GEÇİŞ ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE Amaç ve Kapsam MADDE 1 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Bu Yönergenin amacı,

Detaylı

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri #

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # Fahrettin TALAY*, Şenol KÜMBETLİ**, Erdoğan ÇETİNKAYA***, Sedat

Detaylı