Ekim. Ana bitkiyi oluşturacak. uygun olarak toprağa yerleştirilip. üzerinin kapatılmas

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ekim. Ana bitkiyi oluşturacak. uygun olarak toprağa yerleştirilip. üzerinin kapatılmas"

Transkript

1 EKİM M MAKİNALARI 1

2 Ekim Ana bitkiyi oluşturacak tohumların çimlenme ve çıkışış özelliklerine uygun olarak toprağa yerleştirilip üzerinin kapatılmas lması işlemidir 2

3 Ekimde yüksek y verim için in gerekli koşul iyi bir çimlenme çıkışış 3

4 Çimlenmeye etkili faktörler sıcaklık, su ve oksijenin uygun miktar ve oranda hazır r duruma gelmesinde en önemli etken ise ekim derinliğidir idir. 4

5 Ekim derinliği Toprağa a yerleştirilen tohum ile toprak üst yüzeyi arasındaki düşey uzaklık k (h) Çok fazla veya az olması çimlenme ve çıkışış üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır 5

6 Ekim derinliği Fazla yüzeye y veya derine düşen d tohumlar çimlenme ve çıkışış için in yeterli şartları sağlayamazlar Ekim derinliğinin inin eşit e tutulması,, eşe zamanda bitki gelişimi imi ve yüksek y verim açısından a önem kazanmaktadır 6

7 Ekim derinliği i saptanırken tohum büyüklb klüğü iklim, nem ve toprak koşullar ulları 7

8 Ekim derinliği Ilıman, nemli iklim bölgelerinde b ve ağır r toprak yapısında ekim derinliği i aynı tohum için i in daha yüzeysel olmasına karşı şın Sert, kuru iklim bölgelerinde b ve hafif toprak koşullar ullarında daha derin 8

9 Ekim derinliği Ekilecek tohumun büyüklüğü ile ekim derinliği i arasında doğrusal bir ilişki vardır Tohum büyüklb klüğü arttıkça a ekim derinliği de artmaktadır Ürün Çeşidi Buğday Arpa Çavdar Yulaf Mısır Ayçiçeği Bezelye Ekim Derinliği (cm)

10 Bitki Yaşam am Alanı Verimi etkileyen bir diğer faktör r her bir bitkinin sahip olduğu yaşam am alanıdır Bitkilerin sağlıkl klı büyüyüp olgunlaşabilmesi abilmesi için i in yeterli su, ışık, sıcakls caklık, k, hava ve besin maddelerini sağlayabilece layabileceği i bir yaşam am alanına na gereksinimi vardır 10

11 Bitki Yaşam am Alanı Uygun ve yeterli bir yaşam am alanı için in tohumlar eşit aralıklarla toprak içerisine i yerleştirilmelidir Böylece her bitki strese girmeden (komşu rekabetinden kaynaklanan) yetişme süresince gereksinimlerini kolayca topraktan karşı şılayabilir Yaşam am alanının n büyümesi b bitkide verimi yükseltir 11

12 Birim alandaki bitki sayısının n azalması alan veriminin düşmesine d yol açar a ar Yaşam am alanının n küçük üçültülmesi lmesi ise birim alandaki bitki sayısının n artışı ışına neden olurken bitki başı şına verimi düşürürd Her bitki için i in ayrı bir yaşam am alanının n ve dolayısıyla yla birim alan için i in bitki sıkls klığının belirlenmesine yol açmaktada maktadır 12

13 Ekim normu Birim alana ekilebilecek tohum miktarı olarak bilinir ve aşağıa ğıdaki eşitlik e yardımıyla yla hesaplanır; Q= 10 3 b.h s.ç Burada: Q: Ekim normu (kg/da), b: Tohumluğun un bin dane ağırlığı (kg/1000 tohum), h: Birim alanda istenen bitki sayısı (bitki/m 2 ), s: Tohumluğun un safiyeti (%), ç: Tohumluğun un çimlenme gücü (%) dür. 13

14 Ekim Başar arısı Sıra üzeri bitki dağı ğılım düzgünlüğü Ekim derinliği i düzgd zgünlüğü Yüksek tarla filiz çıkışış derecesine bağlıdır 14

15 Doğa Koşulları Yüksek Tarla Filiz Çıkışıışı Ekim Makinası Tohumluk 15

16 Kaliteli Tohumluk Kolay ekilebilir Hızlı çimlenen Hastalık k ve zararlılara lara karşı korumaya alınm nmış Tarla filiz çıkışış derecesi yükseky Verimi yükseky 16

17 Ekim makinası tasarımında Ekim normu Sıra aralığı Ekim derinliği Tohumların fiziko-mekanik özellikleri dikkate alınır 17

18 Tohumların Fiziko-Mekanik Özellikleri Tohumun boyutları ve küresellik k oranı Bin dane ağıa ğırlığı (g/1000 dane) veya tohum indeksi (g/100 dane) Tohumun hacim ağıa ğırlığı (kg/dm 3 ) Tohumun yığıy ığılma açısı a ( o ) Birim hacimdeki dane sayısı (adet/cm 3 ) Tohumun bir delikten serbestçe e akma yeteneği 18

19 Küresellik Oranı (%) KO = (a.b.c) a 1/3.100 a: Tohum uzunluğu u (mm) b: Tohum genişli liği i (mm) c: Tohum kalınl nlığı (mm) 19

20 Ekim Yöntemleri Y Bitkilerin farklı yetişme istekleri, iklim ve toprak koşullar ulları,, ekonomik ve sosyal etkilerden dolayı değişik ik tip ekim yöntemleri y geliştirilmi tirilmiştir Ekim yöntemleri y genel olarak serpme ve sıraya ekim Serpme ekimde tohumlar tarla yüzeyinin y % 1OO sıraya ekimde ise ortalama olarak %10 una dağı ğıtılmaktadır 20

21 Serpme Ekim YöntemiY en eski ve basit ekim yöntemidir tohumlar, tarla yüzeyine y elle veya santrifüjl jlü dağı ğıtıcılar ile rasgele dağı ğıtılmakta daha sonra tırmık, kültivatk ltivatör r gibi toprak işleme i aletleri kullanılarak larak toprağa karış ıştırılmaktadır 21

22 Serpme Ekim YöntemiY Tohumların n tarla yüzeyine y dağı ğılımı ve ekim derinliği i tamamen rastlantıya bağlı olup tekdüzelik sağlanamamaktad lanamamaktadır Tohumların n bir kısmk smı çok yüzeyde y kalır r kuşlara, karıncalara yem olur ya da yetersiz nemden dolayı çimlenip gelişemezler emezler Derine düşen d tohumlar ise çimlenseler bile çıkışış için in enerjileri yetersiz kalacağı ğından toprak yüzeyine çıkamazlar Serpme ekimde %25-30 oranında nda fazla tohum kullanılır Her bitkiye düşen d yaşam am alanı tamamen tesadüfe bağlıdır 22

23 Serpme Ekim YöntemiY Gelişmi miş ülkelerde serpme ekim yöntemi, y sık k ekilmesi gereken yem bitkileri ve yeşil gübre bitkilerinin ekiminde, Sıraya ekim makinasının çalışamayacağı eğimli ve nemli arazilerde uygulanmaktadır Büyük ölçekli modern tarım m işletmelerinde i serpme ekimde helikopter veya uçaklar kullanılabilmektedir labilmektedir 23

24 Sıraya Ekim YöntemiY Tohumlar birbirine paralel sıralar s üzerine ekilir Đklim, toprak koşullar ulları ve bitkinin özelliklerine göre g tohumlar; düz z ekim (d) çizi (karık) k) içi i i (a) sırt ekim (b, c) 24

25 Karık k içine i ine ekim yöntemiy ntemi; yağış mevsiminin geç başlad ladığı ve sonbahar aylarının çoğunlukla kurak geçti tiği, i, kışık sert, erken don tehlikesi olan ve az yağış ğışlı bölgelerde Sırtlara ekim yöntemi; y yıllık k yağış miktarı çok fazla olan bölgelerde, toprağı ğın n tava gelmesini hızlandırmak ya da kışık ışın n yağan an kar ve yağmur sularını depolama amacıyla uygulanır 25

26 Sıraya ekimde, serpme ekimin olumsuz yönleri ortadan kaldırılarak larak tohum kullanımında nda korunum, tohum dağı ğılımında tekdüzelik, verimde ise %20 oranında nda bir artış çıkışış sonrası makinalı bakım m işlemleri i yapılır 26

27 Sıraya ekimde tohumlar tarla yüzeyine bir hat halinde; kesintisiz, küme veya tek tek bırakb rakılır 27

28 Sıraya Kesiksiz Ekim tohumlar, açılan a çizilere sürekli s bir akış halinde bırakb rakılır tohumların n yaşam am alanı isteklerine göre g dar, normal veya geniş sıra ekim olmak üzere 3 e 3 e ayrılır. r. 28

29 Normal sıraya s kesiksiz ekim fazla yaşam am alanı gereksinimi olmayan tahıl, yem bitkileri, bazı yağ ve lif bitkilerinin tohumları cm aralıkl klı paralel sıralara s bırakılır 29

30 Dar Sıraya Kesiksiz Ekim Tahıl l ve çayır r otlarının ekiminde sıra aralığı 7-12 cm Normal sıra s ekimin bir sırasındaki tohum yoğunlu unluğu u azaltılarak larak ekim normu değiştirilmeden sıra s sayısı arttırılarak uygulanan bir yöntemdir. 30

31 Dar Sıraya Kesiksiz Ekim Bazı teknik zorluklara neden olmasına karşı şın, yaşam am alanı şeklini iyileştirmesi nedeniyle üzerinde durulan bir ekim yöntemidir Ürün n veriminde % artış sağlayabilmektedir 31

32 Geniş Sıraya Kesiksiz Ekim Daha büyük b k yaşam am alanına na gereksinim duyulan şekerpancarı, pamuk, mısır, m soya, ayçiçeği i gibi çapa bitkileri Sıralar arası uzaklık k cm Geniş sıra aralığı makinalı bakım m işlemlerini i kolaylaştırmaktad rmaktadır. r. 32

33 Bant Ekim Bu yöntemde y tohumlar cm genişli liğinde inde açılan a çizi içerisine bant şeklinde gelişig igüzel bırakb rakılır Bitkilerin daha bol ışık almaları için in bant aralıklar kları cm dir dir. 33

34 Bant Ekim Çapa şeklindeki ayakların n kullanılmas lmasıyla yapılan bu ekimde, tahılda iyi bir kardeşlenme olur Bantlar arası geniş olduğundan undan bitkilerin çapalama, ilaçlama, lama, gübreleme g gibi bakım işlerinde alet ve makinalar kolaylıkla kla kullanılabilir labilir 34

35 Şerit Ekim Dar aralıkl klı her sıra s grubundan sonra cm aralık bırakılarak sıra s grupları halinde uygulanan ekim yöntemidir 35

36 Şerit Ekim Gübreleme, çapalama, ilaçlama lama gibi bakım işlemleri kolaylıkla kla yapılır Sık k sıralardaki s bitkiler birbirine destek vererek dik konumlarını korurlar Bazı yem bitkileri, yağ bitkileri ve açık a tarla sebze yetiştiricili tiriciliğinde inde uygulanmaktadır 36

37 Çapraz Ekim Bitkilerin yaşam am alanını iyileştirmeye yönelik olan bu ekim yönteminde ekim makinası, ekim normunun yarısı kadar tohum atacak şekilde ayarlanır r ve birbirine çapraz sıralar halinde ekim yapılır 37

38 Çapraz Ekim Tarlanın n iki kez ekilmesi işletmecilik i açısından ekim masraflarını artırır Traktör r ve ekim makinasının iki kez geçişi toprak sıkışıs ışıklığının n artmasına neden olur Ayrıca tarlanın n yeterince büyük b k ve otsuz olması gerekir Teknik ve ekonomik yönden y iyi bir yöntem y olmadığı ığından uygulamada pek kullanılmaz lmaz 38

39 Küme (Ocak) Ekim Özel ekim makinalarıyla tohumların n adedi bir küme oluşturacak şekilde toprağa a bırakb rakılır Mısır, pamuk, ayçiçeği ve bazı baklagillerin ekiminde kullanılır Yaşam am alanının n düzgd zgün olması için in ocaklar, karelerin köşelerine k gelecek şekilde açılır. a 39

40 Tek Tohum (Hassas) Ekim Büyük k yaşam am alanına na gereksinim duyan ve çıkıştan sonra seyreltilmesi gereken bitkilerin ekiminde uygulanmaktadır Sıra arası ve sıra s üzeri uzaklıklar klar ayarlanarak, açılan çizilere tohumlar eşit e aralıklarla tek tek bırakılmaktadır 40

41 Tek Tohum (Hassas) Ekim Tohum ve seyreltme için i in gerekli işi gücü tüketimi en aza indirilmektedir Ekilecek tohumların n hasat sonrası bir takım m işlemlerden i geçmi miş (kaplama, ilaçlama lama vb.) olması bu ekim yöntemin y başar arısını arttırmaktad rmaktadır Çapa bitkileri (pamuk, mısır, m ayçiçeği vb.) tohumlarının n ve kıymetli k olan bazı sebze tohumlarının n ekiminde kullanılmaktad lmaktadır 41

42 Doğrudan (Toprak İşlemesiz) Ekim Đşlenmemi lenmemiş ve ön n bitki artıklar klarıyla örtülü toprağa a doğrudan tohumun ekilmesi işlemidir Bu yöntemde y toprak, ekimden hasada ve hasattan ekime kadar işlenmeden bırakb rakılır 42

43 Doğrudan (Toprak İşlemesiz) Ekim Sadece doğrudan ekim makinasının sap parçalay alayıcı ve çizi açıcıa ayakları ile toprak dar bir şerit şeklinde işlenmektedir i Bitkinin gelişme ve olgunlaşma döneminde d çapalama amacıyla herhangi bir toprak işleme yapılmamaktad lmamaktadır Yabancı otların n kontrolü herbisitlerle sağlanmaktad lanmaktadır 43

44 Doğrudan (Toprak İşlemesiz) Ekim toprak nemini korur, toprağı ğın n organik madde içerii eriği artar, toprak sıkışıs ışıklığı azalır, erozyon önlenir, üretim giderlerini azaltır. 44

45 Doğrudan ekimi sınırlayan s etkenler ağır r ve drenaj sorunu olan tarlalarda uygulama olanağı ğının n zor olması, daha çok kimyasal kullanılmas lması, verimin düşmesi d bilgi eksikliği 45

46 Sıraya Ekim Makinaları Farklı çeşit ve büyüklb klükteki kteki tohumları, ayarlanan ekim normlarında nda birbirine paralel sıralara s ekebilen makinalardır Küçük k tohumlu yem bitkilerinden, büyük k tohumlu baklagil tohumlarına kadar her türlt rlü tohumu ekebilecek özellikte çeşitli tip sıraya s ekim makinaları geliştirilmi tirilmiştir 46

47 Ekim makinalarında nda bulunması gereken temel özellikler Açılan sıralar s birbirine eşit e uzaklıkta kta olmalı, Her sıraya s olabildiğince ince eşit e miktarda tohum atılmal lmalı ve sıralara atılan tohum miktarları arasındaki fark %±5 i% aşmamalı, Tohumlar sıra s üzerine düzgd zgün n dağı ğıtılmalı, Tohumlar istenilen ve eşit e derinliğe e ekilebilmeli, Ekimde tohumlarda çimlenmeyi olumsuz etkileyebilecek mekanik zedelenmeler meydana gelmemeli, Ekim makinası farklı tohumlara göre g seçilen ekim normlarına na kolay ve hassas bir şekilde ayarlanabilmeli, Ekim normu, arazinin eğiminden, e ilerleme hızıh değişiminden iminden ve depodaki tohum seviyesinden etkilenmemeli, Makinanın kullanımı ve bakımı kolay, ucuz, yapısı ise sağlam olmalıdır. 47

48 Sıraya ekim makinasında nda bir depo içerisinde i taşı şınan tohumlar, ekici düzen tarafından ayarlanan ekim normlarında nda alınarak tohum borusuna gönderilir. Tohumlar, buradan agroteknik özelliklere uygun olarak açılma lmış çizilere iletilir ve Üzerleri yumuşak bir toprak tabakası ile kapatılarak ekim işlemi i tamamlanır 48

49 Sıraya ekim makinalarında nda bulunan genel parçalar alar tohum deposu (sandığı ığı), ekici düzen, d tohum borusu, çizi açıcıa ayaklar, baskı tekerleği, kapatıcılar, hareket iletim sistemi, derinlik ve ekim normu ayar düzeni, d çatı ve tekerleklerdir 49

50 Tohum Deposu Ekim makinalarında nda tohum deposunun görevi g tohumu taşı şımaktır Tohum deposu, tohumların n ekici düzene d kolay akışı ışını sağlayacak şekilde tasarlanır Sert plastik, galvanize saç,, boyalı çelik saç veya ahşap ap malzemeden yapılmaktad lmaktadır 50

51 Tohum Deposu Tahıl l ekim makinalarında nda tek parçal alı, Pamuk, mısır, m soya gibi çapa bitkileri ekim makinalarında nda ise her ekici düzen d için i in ayrı bir tohum deposu bulunur 51

52 Tohum Deposu Ayrı depolu ekim makinalarında nda her bir depo hacmi 36 litre/ayak olabilmektedir Tek parçal alı tahıl l ekim makinalarının tohum sandıklar kları dm 3 /m hacimlidir. 52

53 Tohum Deposu Uzunluğu u iki metreden büyük b k olan makinalarda eğimli alanların n ekiminde, tohumların n akarak deponun bir yanına na toplanmasını önlemek için, i in, depo kayma perdeleriyle bölünür b Bu perdeler aynı zamanda deponun sağlaml lamlığını artırır r ve karış ıştırıcı miline ek yataklama olanağı sağlar Bu tip uzun tohum depolarında kapaklar da iki parçal alı yapılır. Deponun içinde i inde tohumların n ekici düzenlere d akışı ışını kolaylaştıran bir karış ıştırıcı bulunur. 53

54 Tohum Deposu Tohum deposunun hacmine göre g içindeki i indeki tohumlukla ekilebilecek tarla şeridinin uzunluğu; u; L E. α. γ = 10 3 Q.B Burada: L: Bir depo tohumla ekilecek tarla şerit uzunluğu u (m), E: Tohum deposunun hacmi (dm 3 ), a: : Depo hacminden yararlanma katsayısı (% 80-85), 85), γ: : Tohum hacim ağıa ğırlığı (kg/dm 3 ) Q: Ekim normu (kg/da), B: Ekim makinasının iş genişli liği i (m) dir 54

55 Tohum Deposu Depo içindeki i indeki tohum miktarı % 20'nin altına düşmemelidir Depoda daha az tohum bulunduğunda unda ekici düzenlerin bazılar larında tohum akışı azalabilir ya da durabilir Bu durum tohum dağı ğılım m düzgd zgünlüğünün bozulmasına yol açara ar Kombine ekim makinalarında nda ya ayrı iki depo ya da tek tohum deposu boydan boya ikiye bölünerek kullanılır 55

56 Tohum Deposu Merkezi dağı ğıtma düzenleri d ile donatılm lmış ekim makinalarında nda tohum deposunun yapısı farklıdır Alt tarafı konik üst kısmk smı silindirik şekilde olan ve genişli liği i daha dar tohum depoları kullanılmaktad lmaktadır Depo kapasiteleri litre kadar olabilmektedir Tek dolum ile büyük b alanların n ekimi söz s konusudur 56

57 Büyük k depoların doldurulmasında özel sistemler kullanılmakta lmakta 57

58 Karış ıştırıcılar 58

59 59

60 Ekici DüzenlerD Ekim makinalarının en önemli parças asını ekici düzenler oluşturur Ekim tekniğine ine uygun bir ekimin yapılabilmesi birinci derecede ekici düzenlere d bağlıdır Depo içindeki i indeki tohumları belli miktarlarda alır r ve tohum borusuna ya da çizilere bırakb rakırlar rlar Günümüz z tarımında en çok kullanılan lan düzenlerd sıraya kesiksiz ekim yapan ekici düzenler, d ocağa a (kümeye) ekim yapan ekici düzenler d ve tek tek tohum eken ekici düzenler d 60

61 Sıraya Kesiksiz Ekim Yapan Ekici DüzenlerD Daha çok tahıl, baklagil ve yem bitkilerinin ekiminde kullanılır Ekimde sürekli s akış sağlar Tohum deposunun çıkışış deliği i altına yerleştirilir Genellikle tekerlekten hareket alan bir mil üzerine bağlanarak çalıştırılır 61

62 Sıraya Kesiksiz Ekim Yapan Ekici DüzenlerD En yaygın n olanları; oluklu makaralar, dişli makaralar, içten kertikli bilezikliler, santrifüj j etkili, pnömatik dağı ğıtmalı ve helezonlu makaralı ekici düzenlerdir d 62

63 Oluklu makaralı ekici düzend Ekici düzen d oluklu makara şeklindedir Tahıl l ve benzeri tohumların ekiminde kullanılır, Dökme demir, pirinç ya da sert plastikten yapılmaktad lmaktadır Bu makaraların çapları mm, uzunlukları mm, oluk sayılar ları ise arasında değişmektedir 63

64 Oluklu makaralı ekici düzend Ekim sırass rasında alttan veya üstten dönerek d çalışırlar Makaranın n bir devrinde atacağı tohum miktarı, makaranın n aktif alan uzunluğu, u, oluk üst çapı ve tohumluğun un yapısal özelliklerine bağlıdır 64

65 Oluklu makaralı ekici düzend Aktif uzunluğu u değişen en ekicilerde atılan tohum miktarı tohum hücresi h içinde i inde kalan makara oluklarının n aktif uzunluğu u ve makaranın n dönüd hızı değiştirilerek ayarlanmaktadır Aktif uzunluğu u değişmeyen makaralarda ise sadece makaranın n dönüd hızına göre g ayarlanmaktadır 65

66 Ekici makaranın n işi hacmi Bir makaranın n bir devrinde atılan tohumların n hacmi, Vo = π.d.q.a γ.i Vo: : Makaranın n bir devrinde atılan tohum hacmi (dm 3 ), D: Ekim makinası tekerlek çapı (m), Q: Ekim normu (kg/da), a: Sıralar S arası uzaklık (m), γ: : Tohumun hacim ağırlığı (kg/dm3), i: Hareket iletim oranı (i=nm nm/nt), 66

67 Kombine oluklu makara 67

68 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Tohum hücresi h içerisinde bulunan dişli makaralar, oluklu makaralara benzemekle birlikte makaralar üzerinde oluk yerine diş şeklinde çıkıntılar vardır Ekici makara üzerine dişler bir, iki veya üç sıra olarak yerleştirilmi tirilmiştir 68

69 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Dişler tarafından yakalanan tohumlarla birlikte sürtünme etkisiyle taban klapesi üzerindeki tohumlar da hareketlendirilerek tohum borusuna itilir 69

70 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Tohum miktarı ayarı dönme hızının h değiştirilmesiyle yapılır Dişli makaralarda taban klapesinin tohum iriliğine ine göre ayarlanması,, tohumlarda mekanik zararları artırd rdığı gibi, akış düzgünlüğünü de bozmaktadır Bu nedenle bu makaralar, oluklu makaraların tersine çeşitli tohumları ekebilecek nitelikte çok amaçlı ekici düzenler d değildir Tohum büyüklb klüğüne göre g özel yapıda dişli makaralar geliştirilmi tirilmiştir 70

71 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Fasulye, gibi iri tohumlar, özel dişli makara ile zedelenme olmaksızın n ekilebilir 71

72 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Düşük k ekim normuyla ekilen yonca gibi küçük üçük tohumların n ekimi, kenarları düzleştirilerek kapatılan, orta kısmk smına ince dişler yerleştirilmi tirilmiş olan makara ile yapılır 72

73 Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Hemen hemen bütün b tohumların n ekiminde kullanılabilen labilen dişli makaralı ekici düzenler, d özellikle tahıl l ve benzeri iri tohumların n ekimi için i in daha uygundur Kombine dişli makaraların üzerinde farklı büyüklükte kte dişli grubu yer alır r ve aynı makara ile farklı boyutlardaki tohumlar ekilebilir 73

74 74

75 İçten Kertikli Bilezikli Ekici DüzenlerD Tahıl l ve bazı iri taneli tohumların n ekimine uygun bir ekici düzendir d Aktif alanı değişen en ve aktif alanı değişmeyen olmak üzere iki tipte üretilirler Aktif alanı değişebilen ebilen ekicilerde, tohum deposunun alt yanındaki ndaki tohum hücresine h yerleştirilen içten i kertikli bilezik (1) bir göbek g (2) ile mile (3) bağlı olan ortadaki disk (4) tarafından yuvası içinde inde döndürülür Disk bir ayar koluyla, sağa-sola sola hareket ettirilerek bileziğin in aktif uzunluğu u değiştirilir. 75

76 İçten Kertikli Bilezikli Ekici DüzenlerD Aktif alan uzunluğu u değişmeyen ekicilerde tohum hücresinin tam ortasında bulunan bilezik ortadan asimetrik olarak ikiye bölünmb nmüştür. Bileziğin in bir yüzünde y kaba ve uzun kertikler, diğer yüzünde y ise ince ve daha kısa k kertikler oluşturulmu turulmuştur. tur. Kaba ve uzun kertikli bölümüb fasulye, bezelye ve mısır r gibi iri tohumların n ekilmesinde, ince ve kısa k kertikli yüzüy tahıl l ve yonca gibi küçük üçük k tohumların ekiminde kullanılmaktad lmaktadır. Đçten kertikli ekici düzende d de tohum miktarı ayarı genellikle tekerlekler ile ekici mil arasındaki hareket iletim oranı değiştirilerek yapılır. 76

77 Santrifüj j Dağı ğıtıcılı Ekici DüzenlerD Bu sistemde tohumlar tek merkezden tohum borularına dağı ğıtılmaktadır Đçi i boş ters koni şeklindeki dağı ğıtıcı düzen, dik bir mil aracılığı ığıyla ekim makinası tekerleği i veya traktör kuyruk milinden hareket almaktadır Đç tarafı boydan boya helisel kanatlarla donatılan dağı ğıtıcı koninin alt tepe noktasına na yakın n bir yere açıklığı ayarlanabilir tohum besleme ağzıa yerleştirilmi tirilmiştir Dağı ğıtıcı düzenin bulunduğu tohum hücresi, h ortasında bir hava borusu bulunan kapakla üstten kapatılm lmıştır 77

78 Santrifüj j Dağı ğıtıcılı Ekici DüzenlerD Depodan dağı ğıtıcı koninin besleme ağzına a doğru akan tohumlar, koninin içine i ine girince hızla h dönen d helisel kanatlar tarafından yaratılan santrifüj j kuvvetle koni içi yüzeyinden yukarı doğru yükselir ve tohum borularının çepeçevre evre bağlı olduğu çıkışış kanallarına fırlatılır Dağı ğıtıcı düzenin hızıh d/min arasında değiştirilebilmektedir Atılacak tohum miktarı ayarı,, bu hızın h değiştirilmesiyle ve koninin giriş ağzındaki açıkla klığın değiştirilmesiyle yapılır 78

79 Santrifüj j Dağı ğıtıcılı Ekici DüzenlerD Dağı ğıtıcı düzeni kuyruk milinden hareket alan ve ilerleme hızıh ile senkronize çalışmayan ekim makinalarında nda ekim normunun değişmemesi için i in hızın n tüm t m ekim işlemi i süresince s sabit tutulması gerekir Santrifüj j dağı ğıtma sistemiyle ot ve sebze gibi küçük, bezelye, nohut gibi büyük b k olan çok çeşitli tohumların n sıraya s kesiksiz ekimi yapılabilmektedir Ekim normu ayarları kg/da arasında değiştirilebilmektedir. 79

80 Pnömatik Ekici DüzenlerD Tohumların n dağı ğılımı hava akımı yardımıyla yla yapılır Tohum sandığı ters koni şeklindedir ve alt ucuna yuvalı bir çark yerleştirilmi tirilmiştir Ekim makinası tekerleğinden hareket alan çark, tohumları hava akımı önüne ne bırakb rakır Vantilatörün n oluşturdu turduğu u hava akımı ile tohumlar yukarıya ya taşı şınır r ve çevresinde tohum boruları bulunan yatay dağı ğıtıcıya çarparak tohum borularına dağı ğılır Hava akımı yardımıyla yla tohumlar ekici ayaklara kadar iletilir 80

81 Pnömatik Ekici DüzenlerD Tohumların, dağı ğıtıcılardan tohum borularına eşit e miktarlarda dağı ğılması için, in, besleme açıkla klıklarının n eşit e olması gerekir Dağı ğıtıcı başlığı ığın n yatay konumunu koruması gerektiğinden, inden, bu makinalarla eğimli arazilerde çalışma ayaklar arasındaki düzensizlid zensizliği i artırmaktad rmaktadır Đş genişlikleri m arasında değişir ir Tohum deposu traktörün ön n tarafına takılabilmektedir 81

82 Pnömatik Ekici DüzenlerD Pnömatik dağı ğıtma düzenli gelişmi miş ekim makinalarında nda fandan gelen havanın n bir kısmı tohum deposuna gönderilerek depo içerisinde sabit bir basınç elde edilmekte ve daha düzgd zgün tohum akışı sağlanmaktad lanmaktadır 82

83 Kombine makinalarda gübrenin ayaklara kadar iletimi tohumda olduğu u gibi hava akımıyla yapılabilmektedir Çift depolu ekim makinalarında nda fandan alınan hava (1) ikiye ayrılır, r, biri ekici ünitenin gönderdig nderdiği i tohumları (2) diğeri de gübre dağı ğıtıcısının n gönderdig nderdiği i gübreleri g (3) ayaklara taşı şır 83

84 Helezonlu Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Tohum, ekim makinasının ortasında bulunan üstü silindir altı kesik koni şeklindeki tohum deposunun tabanından ndan düşey taşı şıyıcı elevatöre (1) iletilir Düşey elevatörden gelen tohumlar, yatay helezon (2) yardımıyla yla dişli makaralara (3) gönderilir g Dişli makaraların n tohum borularına (4) ilettiği i tohumlar açılan çizilere (5) yerleştirilir Yatay helezonun taşı şıdığıığı fazla tohum depoya geri (6) gönderilir 84

85 Helezonlu Dişli Makaralı Ekici DüzenlerD Ekim sırass rasında tohuma depoda toz ilaçlamas laması yapılabilir Tohum boruları kırılma, bükülme b yapmayacak şekilde uzakta bulunan ekici ayaklara bağlanm lanmıştır Ekim makinasının engebeli arazilerde çalışırken savrulma ve devrilme tehlikesine karşı ağırlık merkezi mümkm mkün n olduğunca unca aşağıa çekilmiştir Ekici makaralar hareketlerini ekim makinası tekerleğinden alırlar Atılacak tohum miktarına göre g seçilen makara dönü sayılar ları kademesiz dişli kutusundan ayarlanır 85

86 Ocaklara Ekim Yapan Ekici DüzenlerD Yatay plakalı ekici düzenler d kullanılır Ekici düzen d yatay delikli plaka, sıyırıcıs ve tohum iticisinden oluşmaktad maktadır Zedelenmeye dayanıkl klı tohumlarda yaylı metal mandal şeklinde sıyırıcıs kullanılmas lmasına karşı şın n yerfıst stığı gibi zedelenmeye karşı hassas olan tohumlarda fırçalf alı sıyırıcı kullanılmaktad lmaktadır 86

87 Ocaklara ekim yapan ekici plaka çeşitleri 87

88 Küme ekimde ocağa a düşen d tohum sayısı bakımından doğruluk derecesi (P) P(%) = n n c tc 100 Burada: n c : Makinanın ayarlandığı tohum sayısına eşit e sayıda tohum bulunan ocak sayısı, n tc : Toplam teorik ocak sayısı 88

89 Đlerleme yönünde y nde ocak uzunluğunu unu cm arasında değişmektedir Ocak uzunluğuna; una; plakadaki delik şekli, plaka hızı, h tohum iticisinin konumu ve tipi, tohum borusu şekli makinanın ilerleme hızıh etkilidir 89

90 Tek tohum ekici düzenlerd Her çeşit tohumun ekimi için i in geliştirilen bu düzenler, d tohumları ayarlanan sıra s üzeri uzaklıklarda klarda tek tek ekebilecek hassasiyettedir 90

91 Tek tohum ekici düzenlerin d sağlad ladığı avantajlar Sıraya kesiksiz ekime göre g tohumluk tüketiminde t önemli korunum sağlar, Ekim derinliği i daha tekdüze ve bunun sonucunda makinalı hasat kayıplar pları daha azdır, Her bitki için i in en uygun yaşam am alanı sağlar, Seyreltme işgücüi gereksinimini ortadan kaldırır. r. Hastalık k ve zararlılara lara dayanıkl klı, çimlenme gücüg yüksek tohumluk kullanımı verim artışı sağlar, 91

92 Tek tohum ekici düzenler d yapısal farklılık olarak iki ana gruba ayrılır 1. Mekanik tek tohum ekici düzenlerd Yuvalı çarklar, Delikli plakalar Kaşı şıklı çarklar Çift çarklar Bant ekiciler Kıskaçlı ekiciler 2. Pnömatik tek tohum ekici düzenlerd 92

93 Mekanik Tek Tohum Ekici DüzenlerD 1. Çatı profili 2. Derinlik ayar kolu 3. Paralel bağlant lantı 4. Depo 5. Konik baskı tekeri 6. Çizi kapatıcı 7. Ara tekerlek 8. Ekici düzend 9. Çizi açıcıa ayak 10. Ön n baskı tekeri Bu düzenler, d ekim makinası tekerleğinden aldığı hareketle tohum deposu altındaki tohum hücresinde h çalışırlar Tohum hücresinden h ekici düzen d tarafından tek tek alınan tohumlar kendi ağıa ğırlığı ile çizi ayakları tarafından açılan a çiziye iletilir 93

94 Mekanik tek tohum ekici düzenlerin d başar arısı; ilerleme hızına, h tohum ile yuva/delik arasındaki boyut uyumuna, tohumluğun un sınıflands flandırılmış olmasına bağlıdır. Şekli düzgd zgün n olmayan ve çok küçük üçük k tohumların n bu tip düzenlerle d hassas olarak ekilebilmesi için i in kaplama yapılarak tohum mm çapında küre k haline getirilir Sıra üzeri tohum aralığı ekicilerin dönüd hızı veya ekicilerdeki delik, kaşı şık k veya kıskak skaç sayısı değiştirilerek ayarlanır 94

95 Eğimli veya düşey d konumda çalışabilen, çevresinde belli sayı ve ölçüde yuvalar bulunan bir çarktan oluşmaktad maktadır Tohum deposu altına düşey olarak yerleştirilen çarkın depo içerisine i giren bölümündeki yuvalara, tohumlar yuvarlanma etkisiyle dolmaktadır Yuva içerisindeki i fazla tohumlar bir sıyırıcıs yardımıyla yla tohum hücresine geri gönderilir Yuvalı Çarklı Ekici DüzenD 95

96 Yuvalı Çarklı Ekici DüzenD Bu düzenlerde d basınçlı hava, ters yönde y dönen d silindir veya yuvaları birleştiren kanalın n içine i ine yerleştirilen plaka şeklinde sıyırıcılar s kullanılmaktad lmaktadır 96

97 Yuva şekilleri Yuvalı çarkların, yuva büyüklb klükleri kleri ve yuvalar arası uzaklıklar kları farklı değerlerde erlerde yapılırlar Farklı yuva sayılar ları sıra üzeri tohum aralıklar klarının değiştirilmesini sağlar 97

98 Yuvalı çark çeşitleri Alüminyum alaşı şımından yapılan yuvalı çarkların çapları mm arasında değişmektedir Yuvalar, çarkın çevresinde tek sıra, s iki veya üç sıra olarak açılır Çarkların n dönüd hızı düşürülerek tohum dağı ğılım m düzgd zgünlüğü iyileştirilmi tirilmiştir 98

99 Delikli Plakalı Ekici DüzenD Tohum deposu tabanına na yatay ya da belli eğimle e yerleştirilmi tirilmiş olan disk şeklinde delikli plaka ile tohumlar depodan alınıp çiziye bırakb rakılır Mısır, sorgum, ayçiçeği i gibi tohumların n ekiminde kullanılır Ekiciler, delikli plaka, sıyırıcı, s, yaylı bir iticiden oluşmaktad maktadır Tohumlar, depo tabanındaki ndaki plakanın n deliklerine yerleşir, birden fazla tohum sıyırıcıs tarafından delikten uzaklaştırılır r ve plakanın n dönmesi d ile tohumlar tohum borusuna kadar taşı şınır Düşme noktasında nda tohumlar yaylı bir itici ile tohum borusuna düşürülürd 99

100 Bu ekicilerin tek plakalı olanlarının n yanı sıra ikili ve üçlü plakalı olanları da vardır Üçlü plakalardan birincisi, üzerinde tohum boyutlarına uyan delikler bulunan taşı şıyıcı plaka, Đkincisi deliksiz ara plakası ve Üçünc ncüsü ise üzerinde daha büyük b k boyutlu delikler bulunan ekici plakadır Taşı şıyıcı ve ekici plakalar birbirine bağlıdır r ve birlikte dönerlerd Ara plakası ise sabittir ve üst kısmk smında büyük b k bir açıkla klığı vardır 100

101 Çift Çarklı Ekici DüzenD Sistem iki ayrı çarktan oluşur ur birisi içi tarafta dönen d küçük çaplı olan yuvalı çark, diğeri ise yuvalı çarkın dışında bulunan daha büyük çaplı oluklu çarktır Her iki çark birlikte döner 101

102 Çift Çarklı Ekici DüzenD Büyük çaplı olan oluklu çarkın çevre hızı, h, yuvalı çarka göre g daha yüksektir y Yuvalı çarkın çevre hızının h n düşükld klüğü yuvalara tohumların n girmesini kolaylaştırır Bu durum çift çarklı tek tohum ekim makinalarının daha yüksek y ilerleme hızlarh zlarında çalışmasını sağlar Farklı büyüklüklerdeki klerdeki tohumların n ekilebilmesi için in sadece yuvalı çarkın n değiştirilmesi yeterlidir 102

103 Kaşı şıklı Çarklı Ekici DüzenD En belirgin üstünlüğü,, belirli sınırlar s içerisinde i kalmak koşuluyla, farklı büyüklük k ve şekildeki tohum karışı ışımının n ekiminde kullanılabilmesidir labilmesidir Bu özelliğinden inden dolayı başta mısır, m ayçiçeği, i, pancar olmak üzere geniş sıra aralığı ığında ekimi yapılan tohumların n ekiminde kullanılmaktad lmaktadır Çok büyük b k ya da çok küçük üçük k tohumlar için i in özel yapıda çarkların makina üzerine takılma olanağı vardı 103

104 Kaşı şıklı Çarklı Ekici DüzenD Kaşı şıklı çark ekici düzeni, yan yana yerleştirilmi tirilmiş birlikte dönen iki çarktan oluşmaktad maktadır Biri kaşı şıklı,, diğeri ise bölmeli olan iki çark bir çerçeve eve içinde i inde birlikte dönerlerd 104

105 Kaşı şıklı Çarklı Ekici DüzenD Biri kaşı şıklı,, diğeri ise bölmeli b olan iki çark bir çerçeve eve içinde i inde birlikte dönerler. d Bu çerçeve eve aynı zamanda iki çarkın n bölmelerini b ön n taraftan kapatır; sadece üst kısmk smında tohumun kaşı şıklardan bölmelere geçmesini sağlayacak bir açıkla klığı vardır. r. Tohum deposundan gelen tohumlar çarkın n kaşı şıkları tarafından alınarak yukarı taşı şınır. Bu taşı şıma sırass rasında kaşı şıkçıkların n içerisine i yerleşen en tohumların n birden fazlası kaşı şık k yükseldiky kseldikçe e aşağıa düşer. Kaşı şıklarla çerçevedeki evedeki açıkla klığa a dek taşı şınan tohumlar, diğer çarkın n bölmelerine b geçerler. erler. Bu geçiş kaşı şıkların n veya çarkların n eğimli e yerleştirilmesiyle sağlan lanır. Böylece bölmeler b içine i ine geçen en tohumlar aşağıa doğru taşı şınarak çıkışış ağzından çiziye düşerler. d 105

106 Tohum büyüklb klüğüne göre belli aralıklarla üzerine delikler açılmış bir bant (1) kullanılmaktad lmaktadır Bant, tekerlekten hareket alan bir makara (2) ile döndürülmektedir Bant tohum deposunun(4) altından geçerken erken deliklere tohum dolar Tohumun, düşme d noktasında nda deliği i terk etmesini bir itici makara (3) sağlamaktad lamaktadır Bantlı Ekici DüzenD 106

107 Bantlı Ekici DüzenD Sıra üzeri tohum aralığı ığı; bant hızıh veya bant üzerindeki delik sayısı değiştirilerek ayarlanmaktadır Şekerpancarı ve sebze tohumlarının n ekiminde yaygın n olarak kullanılmaktad lmaktadır 107

108 Kıskaçlı Ekici DüzenD Sistemde bir çark ve bunun üzerine yerleştirilmi tirilmiş tutucu özellikli yaylı kıskaçlar bulunur Tohum deposundan, tohum hücresine h düşen d tohumlar, çarkın dönmesiyle yaylı kıskaçlar tarafından tutulur Özellikle mısır m r tohumlarının ekiminde tercih edilen bir düzendir 108

109 Pnömatik Ekici DüzenlerD Tohumun hücreden h alınıp çiziye kadar taşı şınması traktör r kuyruk milinden hareket alan bir aspiratörün n oluşturdu turduğu u vakumlu hava ile yapılır Tohumlar düşey d düzlemde d dönen d delikli tohum plakasına vakumla tutunarak düşme noktasına na kadar taşı şınır Düşme noktasında nda vakum kesildiğinden inden tohumlar kendi ağıa ğırlığı ile ayağı ğın n açtığıa çiziye tek tek düşer d 109

110 1. Çizi temizleyici ayak, 2. Tohum deposu, 3. Tohum plakası, 4. Vakum hattı, 5. Basınç hattı, 6. Sıyırıcı, 7. Çizi açıcıa ayak, 8. Baskı tekeri

111 111

112 112

113 Tohum plakası üzerindeki deliklerin çapı tohum boyutlarından daha küçüktür Plakanın n arka yüzünden y etki eden vakumlu hava (1), delikler üzerinde tohumların n tutulmasını sağlar Plakanın n (2) dönüşüyle d tutulan tohumlar yukarı doğru taşı şınır Ayarlanabilen bir sıyırıcıs (4) kullanılarak larak fazla tohumların n hücreye h (3) geri düşmesi d sağlan lanır 113

114 Çift delikli plakalı hücreli ekici düzend Merkez doğrultusunda yan yana ikişer delik (2) delinmiş tohum plakası hücreli bir çark (3) ile birleştirilmi tirilmiştir Tohum hücresindeki h (1) tohum, vakum basınc ncı etkisinde kalan dışd ıştaki delikler tarafından emilerek sıyırıcının s bulunduğu u noktaya (4) kadar taşı şınır Bu noktada dışd ıştaki deliklerin basınc ncı kesilir içteki i delikler basınç etkisinde kalır Sıyırıcının n da yardımıyla yla tohumlar bu noktada içteki i deliklere kaydırılır, r, fazla tohumlar tohum hücresine h geri gönderilir Đçteki deliğe e vakum etkisi ile tutunan tohum iticinin bulunduğu u noktaya (5) kadar taşı şınır Bu noktada vakum basınc ncı tamamen kesilir ve tohum iticinin de yardımıyla yla tohum plakasıyla birlikte dönen d hücreli h çarkın n yuvasına düşerd Hücrenin içinde i inde taşı şınan tohum ayağı ğın açtığı çiziye kendi ağıa ğırlığı ile bırakb rakılır 114

115 Tek tohum ekicilerinde ekim normu (sıra üzeri tohum aralığı ığı), delik sayısı farklı tohum plakası kullanılarak larak plakanın n dönüd hızı değiştirilerek ayarlanır 115

116 Sıyırıcılar Ekici düzen d üzerinde birden fazla tohumun tutunmasını engeller Tek tohum ekim makinalarında nda mekanik (a, b ve c) ve hava akıml mlı (d) sıyırıcılar s Tohumların n düşme d noktasında nda delikleri kolaylıkla kla terk etmesi için i in mekanik iticiler (e,f) 116

117 Sıyırıcılar Tek tohum ekim makinalarında nda kullanılan lan silindirli sıyırıcı 117

118 Tohum Boruları Tohumları çizi açıcıa ayaklara ulaştırır Çapa bitkileri ekiminde kullanılan lan bazı ekim makinalarında nda,, tohum boruları ekici ayakla birlikte imal edilir Tahıl l ve benzeri bitki tohumlarının ekiminde kullanılan lan makinalarda ise tohum boruları ayrı bir parça şeklindedir Tohum borularının n uygun özelliklerde olmaması tohum dağı ğılım m düzgd zgünlüğünün bozulmasına neden olmaktadır 118

119 Tohum borularında aranan özellikler Tohum boruları çizi açıcıa ayakların hareketine engel olmayacak şekilde ekici düzene bağlanmal lanmalı, Tohum boruları her yöne y bükülebilmeli b ve bu bükülme b sırass rasında içi kesitleri tohum akışı ışını yavaşlatacak veya durduracak şekilde daralmamalı, Tohum borularının n içi yüzeyi tohum akışı ışını engellemeyecek şekilde pürüzsp zsüz z olmalı, Tohum boruları değiştirilen sıra s sayısına göre uzatılıp p kısaltk saltılabilmelidir labilmelidir 119

120 Tohum boruları Kauçuk uk (a), plastik (b) çelik Hunili (c) Teleskopik (d) Helezonlu (e, f) 120

121 Çizi AçıcıA Ayaklar Ekim makinalarının önemli parçalar alarından biri olan ayakların n görevi, g tohumların n yerleşece eceği çizileri açmak, a tohumları çimlenme koşullar ullarına uygun olarak çiziye yerleştirmek ve üzerlerini toprakla kapatmaktır 121

122 Çizi Ayağı 122

123 Ayaklarda Aranan Özellikler Farklı toprak ve tohum yatağı hazırl rlık koşullar ullarında tıkanmadan t çalışabilmelidir, Tohum, toprak ve iklim özelliklerine uygun değişik ik ekim derinliklerine ayarlanabilmelidir, Su hareketini hızlandh zlandırmak için i in çizi tabanını hafifçe e bastırabilmeli ve tohumu nemin yeterli olduğu u toprak katmanına na bırakabilmeli, b Su kaybını önlemek, çimlenmeyi ve çıkışıışı sağlamak için i in tohumların üzerini gevşek ek kabarık toprakla örtebilmeli, Tohum ile toprak arasında teması sağlayabilmeli, Ayakların n sökülüp s p takılmas lması ve yeni sıra s aralıklar kları için in ayarlanması kolay olmalı 123

124 Toprağa a batma açısına a göre g ayaklar Dar açılıa ayaklar: Çapa ayaklar, Çizel ayaklar Geniş açılı ayaklar: Balta ayaklar Diskli ayaklar Tek diskli ayaklar Çift diskli ayaklar 124

125 Çizel ayaklar Toprağı yararak kabartan dar uçu demirli kültivatk ltivatör ayaklarına benzerler Daha çok sıra s arası dar olan tahıl l ekim makinalarında nda tercih edilmektedir Tohum, uçu demirinin arkasından çiziye düşer 125

126 Çapa Ayaklar Đyi işlenmii lenmiş toprakta iyi tutunur ve bitki artıklar klarını yüze çıkarırlar, rlar, Sert topraklarda kesek çıkardıkları için in tohum iyi kapanmaz, Tesviyesi düzgd zgün n olmayan topraklarda ise tohumları aynı derinliğe yerleştiremezler Fazla anızl zlı alanlarda çabuk tıkanırlar, fazla nemli topraklarda ise çalıştırılamazlar 126

127 Çapa Ayaklar Üstü kurumuş ya da fazla otlanmış topraklarda batma yeteneği i diğer gömücüg ayak tiplerine göre g fazladır Çapa ayaklar sürekli s toprağa a batmaya çalıştıklarından, toprağı yukarı kaldırır r ve üst toprak katmanını karış ıştırır Bu durum özellikle kurak bölgelerde b nem kaybını arttırır Yüksek hızla h çalıştırıldıklarında ekim derinliğinde inde de büyük b k sapmalar ortaya çıkar Son yıllarda y kullanım m alanı oldukça a azalmış ıştır 127

128 Balta ayaklar Geniş batma açısından a dolayı bileşke direnç kuvveti, ayağı topraktan çıkmaya zorladığı ığından ekim derinliği i ek yükle y artırılabilir Bu nedenle açılan a çizinin tabanı hafifçe e bastırılır; r; bu etki balta ayakların önemli bir üstünlüğünü oluşturur Balta ayaklarda, tohum yatağı iyi bir şekilde hazırland rlandığında oldukça a iyi bir ekim derinliği düzgünlüğüne ne ulaşı şılır Kuru, kesekli, otlu, köklk klü ve fazla nemli topraklarda etkin çalışamazlar, ayak çiziden çıkar Balta ayaklarla çok yüzlek ekim yapılabildi labildiğinden, inden, ekim derinliği i az olan tohumların n ekiminde başar arılı bir şekilde kullanılabilirler. labilirler. 128

129 Sert dökümden d yapılm lmış bir göğüs g s kısmk smı ile buna bağlanm lanmış olan iki yan kanatçıktan ktan oluşur ur Kanatçıklar arasında içine i ine tohum borusunun yerleştirildi tirildiği i bir huni yer alır Daha çok çapa bitkilerinin ekiminde tercih edilir Ayakların n uzunluğu u mm, derinliği i mm arasındad ndadır Balta ayaklar 129

130 Kazayağı şekilli ayaklar Bant ekim makinalarında nda kullanılır Geniş uçlu kültivatk ltivatör ayaklarına benzer Toprağı yırtarak geniş çizi açarlararlar Tohumlar, ayağı ğın gövdesine bağlı ana tohum borusundan geniş uç demirinin altına yerleştirilen tohum boruları yardımıyla yla çiziye bant halinde bırakb rakılır 130

131 Diskli ayaklar Diğer ayaklara kıyasla k kesekli, kuru veya nemli toprak koşullar ullarında daha rahat çalışabilirler Diskli ayaklar dönerek d çalıştıklarından kesek ve bitki artıklar klarından tıkanmazlart Kendi kendilerini temizlerler Çok sırals ralı ekim makinalarının yüksek hızla h çalıştırılırlarrlar Diskli ayaklarla yüzlek ekim yapılamaz. Bu nedenle küçük üçük k tohumların n ekiminde kullanım alanı sınırlıdır 131

132 Tek Diskli Ayaklar Tek diskli ayak, yön y n açısıa 3-8 arasında değişen en bir içbükey i çelik bir disk ve tohum borusunun sokulduğu u bir huniden oluşur ur Ekim derinliği i tek düze d değildir Kuru ve nemli toprağı birbirine karış ıştırdığı için in özellikle kuru tarım m bölgelerinde b çimlenme için in uygun olmayan bir ortam yaratır Tek diskli ayaklar ülkemizde yapılan tahıl l ekim makinalarında nda yaygın n olarak kullanılmaktad lmaktadır 132

133 Çift diskli ayaklar, aralarında belirli bir açı a (9-11 o ) bulunan iki düz d z veya konkav disk ve diskler arasındaki boşlu luğa yerleştirilmi tirilmiş bir tohum borusu hunisinden oluşur ur Ayaklar toprağı iki yana iterek toprağı ğın n alt ve üst katmanlarını karış ıştırmadan çizi açara ar Açılan çizi geniş olduğu u için i in tohumların n kapatılmas lması, ayakların n arkasına bağlanan kapatıcı zincirlerle sağlan lanır Çift Diskli Ayaklar 133

134 Çift Diskli Ayaklar Disklerin birbirine değdi diği i nokta, ön n tarafta ve çizi tabanının n biraz yukarısındad ndadır Çift diskli ayaklarla açılan a çizinin ortasında, bir sırt oluşur ur ve bu sırts rtın n yüksekliy ksekliği i iki diskin değme noktasının n yüksekliy ksekliğine ine bağlıdır Değme noktası ne kadar yüksek y olursa oluşan sırtın n yüksekliy ksekliği i ve çizi genişli liği i de o oranda artar Buna bağlı olarak tohumların n yatay ve düşey d dağı ğılım m düzgd zgünlüğü bozulur 134

135 Çift Diskli Ayaklar Açılan çizinin genişli liği, i, ayağı ğın n disk çapına, diskler arasındaki açıya a ve disklerin değme noktasının n yüksekliy ksekliğini ini belirleyen açıya a bağlıdır Disklerin her ikisi de aynı çapta veya farklı büyüklükte kte olabilir Disk çapları mm, kalınl nlıkları 3-6 mm arasında değişir ir Çift diskli ayaklar, her türlt rlü iklim ve toprak koşullar ullarında kullanılabilirler labilirler 135

136 Diskli Ayaklar Bitki artığı fazla olan veya doğrudan ekim makinalarında nda daha iyi bir tohum yatağı için in çift diskli ayağı ğın önünde nde bitki parçalay alayıcı bir üçünc ncü disk kullanılabilmektedir labilmektedir 136

137 Tek tohum ekim makinalarında nda ekici ayakların çalışma derinliği i ayarı, yay baskısıyla ve baskı tekerlekleri yardımıyla yla yapılabilmektedir 137

138 Baskı Tekerlekleri Ekim makinalarında nda genellikle ekici ayağı ğın n arkasına bağlanan baskı tekerleklerinin görevleri, g tohumun bırakb rakıldığı çizi üzerindeki toprağı bastırarak tohumla daha iyi temasını sağlamak çiziye yerleştirilen tohumun üzerini toprakla örtmek, çiziyi kapatmak, çizi üzerinde özel profil oluşturmak, ekim derinliğini ini ayarlamak, ekici ünite veya diğer mekanizmalara hareket sağlamak 138

139 Geniş düz baskı tekeri Dışa konkav baskı tekeri Đçe konkav baskı tekeri V şekilli dar baskı tekeri Açılı çift baskı tekeri Đki dar parçalı baskı tekerleği Çift düz baskı tekerleği 139

140 Baskı Tekerlekleri Tahıl l ekim makinalarında nda baskı tekerlekleri tek parçal alı, Bazı tek tohum ekim makinalarında nda ise çift parçal alı olanları tercih edilir Tek parçal alı baskı tekerlekleri tohumları üstten, çift parçal alı olanlar ise iki yandan çizi tabanına na doğru sıkışs ıştırırlar rlar Baskı tekerlekleri saçtan şekillendirilerek yapılır, çoğunlukla üzerleri lastikle kaplanır ve çapları mm arasında değişir ir 140

141 Kapatıcılar Çizi açıcıa ayağı ğın n veya baskı tekerleğinin arkasına yerleştirilir, tohum çizisinin gevşek ek bir toprakla kapatılmas lmasını sağlarlar Çoğunlukla iki parçal alı yapılan kapatıcılar, toprağı çizi kenarlarından ndan ortaya doğru iterek çalışırlar Kapatıcılar, diskli, demir çubuk, tırmt rmık k veya içi içe geçmi miş zincir şeklinde yapılmaktad lmaktadır Baskı tekerleği i kullanılmayan lmayan bazı tahıl l ekim makinalarında nda kapatıcılar ekici ünitelerin arkasına bağlanmaktad lanmaktadır. 141

142 Diskli kapatıcı Tırmıklı kapatıcı Uç demirli kapatıcı Zincirli kapatıcı 142

143 Hareket İletim Sistemleri Ekim makinalarında nda ekici düzenler; d makina tekerleğinden, traktör r kuyruk milinden veya ayrı bir motordan hareket alarak çalışırlar Uygulamada daha çok ekici düzenler d makina tekerleğinden hareketlidir Hareketin ekici düzenlere d iletilerek düzgd zgün n ve isteğe e uygun bir ekimin gerçekle ekleşebilmesi ebilmesi için i in çeşitli tip dişli sistemleri kullanılır Ekici düzenlerin d hareketi ekilen tohumun cinsi, ekim koşullar ulları ve makina özelliklerine göre g düzenlenir. 143

144 Hareket İletim Sistemleri Ekim makinalarında nda kullanılan lan dişli sistemlerinin, ekimi yapılan her tip tohum için i in ekici düzenlerin d başar arılı çalışmalarını sağlamalar lamaları bakımından bazı özelliklere sahip olmaları gerekir. Dişli sisteminin basit yapıda, sürtünmeye karşı dayanıkl klı olması ve değişik ik ekim normlarına na göre g kolaylıkla kla ayarlanabilmesi gerekir Makinanın tekerleği i ile ekici mil arasındaki iletim oranı değiştirme düzenleri d ekim makinalarının hem tohum ve hem de gübre g atma düzenleri d için i in kullanılır 144

145 Hareket İletim Sistemleri 1. Basit kademeli hareket iletim sistemi 2. Çok kademeli hareket iletim sistemi Norton dişli, Konik dişli, Planet dişli, 3. Kademesiz hız h z değiştirme sistemi Konik kasnaklı, Parmaklı tip hareket iletim sistemleridir. 145

146 Basit kademeli hareket iletim sistemi Üzerinde ekim normu ayarı yapılabilen ekicilere sahip makinalarda kullanılmaktad lmaktadır Tekerlek ile ekici mil arasındaki hareket iletimi 1/2, 1/3 veya 1/5 gibi oranlarda değiştirilmektedir Ekim makinası tekerleğinden hareket alan dişli (1) ara dişliler (2, 3, 4) üzerinden ekici mile hareket veren dişliye (6) hareketi iletir 146

147 Norton Dişli Sistemi Sistem, tohum deposu ile ekici mil arasına yerleştirilir Tekerlek milinden bir ara dişli (Z1/Z2) grubu ile alınan hareket birinci mile ulaştırılır Bu mil üzerindeki bir diğer dişli çifti (Z3) ise ikinci ara mil (II) üzerinde sıralanmış değişik ik çaplı dişli gruplarından biri üzerine getirilir Bu dişli grubunu taşı şıyan ikinci ara mil hareketi yine bir dişli çifti ( Z4/Z5) üzerinden ekici mile iletir Birinci ara mil üzerinde seçenekli enekli olarak iki veya üç dişli grubu kullanılarak larak hız h z kademeleri 30 a kadar çıkartılabilir Hatta gelişmi miş makinalarda bu hız h kademeleri 72 ye kadar yükseltilmiştirtir Sistem açıkta a veya yağ banyolu bir dişli kutusu içerisine i yerleştirilmektedir 147

148 Konik Dişli Sistemi Ekici milin dönüd hızı, makina tekerleğinin aksı üzerinde bulunan çok kademeli konik dişli (Z1) yardımı ile ayarlanır Konik dişlinin her kademesi ayrı bir dişli gibi çalışır Kare mil üzerinde kayan ayar dişlisi (Z2), ayarlanmak istenilen ekim normunu verecek iletim oranı için, in, konik dişli üzerinde gezdirilerek kademelerden birisi üzerinde durdurulur Hareket bir konik dişli çifti (Z3/Z4)ve zincir dişli (Z5/Z6) üzerinden ekici mile ulaşı şır Yağ banyolu bir dişli kutusu içerisinde çalıştırılır 148

149 Planet Dişli Sistemi Tekerlek milinden alınan hareket bir ara dişlisi üzerinden farklı çaplarda olan iki adet kavrama dişlilerine gelmekte ve buradan planet dişlilerine iletilmektedir Planet dişliler güneg neş dişlisini döndd ndürerek ekici mile hareketi iletir Bu şekilde düzenlenen d bir hareket iletim sisteminde dört planet dişli iki farklı çaptaki kavrama dişlileri ile hareketlendirilerek, güneg neş dişlisi (2 x 4 = 8) farklı hızda döndd ndürülebilmektedir 149

150 Konik Kasnaklı Hareket İletim Sistemi Kademesiz devir değiştirme sistemidir iki konik kasnak ile bunlar üzerinde ileri-geri kaydırılabilen bir çelik bilezikten oluşmaktad maktadır Çelik bilezik bir vidalı ayar kolu ile birbirine göre g ters yerleştirilmi tirilmiş konik kasnaklar üzerinde kaydırılarak tekerlek ile ekici mil arasındaki iletim oranının değiştirilmektedir Ekim makinası tekerlek aksından hareket alan kasnak bilezik yardımıyla yla dönüd hareketini diğer kasnak üzerinden ekici mile iletir Kademesiz konik kasnaklı hareket iletim sistemi, tekerlek ve ekici mil arasına yerleştirilen özel bir kutunun içinde i inde bulunur 150

151 Tek tohum ekim makinalarında nda ekim makinası tekerleğinden alınan hareket bir zincir dişli sistemi veya mafsal aracılığı ığıyla ekici mile iletilir 151

152 Mafsallı Hareket İletimi 152

153 Çizek Sıraya ekim makinalarında nda tarla sonu dönüşlerinde d sıralar arası uzaklığı eşitlemek için i in kullanılır Dönüş sonrası traktör ön tekerleğinin izleyeceği i yolu önceden çizer Đç bükey çelik bir disk veya uç demiri şeklinde yapılır r ve ekim makinasının iki yanına na uzunluğu u ayarlanabilen bir kolun ucuna takılırlar Ekim anında nda çizeklerden biri traktörün n izleyeceği i yolu belirlerken diğeri çalışmaz 153

154 Çatı ve Tekerlekler Ekim makinasını parçalar aları üzerine bağlan lanır Köşebent, I profil ya da boru malzemeden yapılır Genellikle iki lastik tekerlek üzerine bindirilir Traktörle rle çekilen makinalarda çatıya çeki oku, asılır r tip ekim makinalarında nda ise üç nokta askı düzeni bağlan lanır Tahıl l ekim makinalarının bir çoğunda çatının n arka kısmk smına gezinti platformu bağlanm lanmıştır Tek tohum ekim makinalarında nda çatı,, birden fazla ünitenin bağlanmas lanmasını sağlayacak şekilde özel bir borudan üretilmektedir 154

155 Ayarlanan sıra s arası uzaklığ ığa a göre g ekim üniteleri kelepçelerle elerle bu boruya bağlan lanır Özellikle işi genişli liği uzun olan ekim makinalarında nda çatı, yanlara veya üste katlanabilir özellikte yapılmaktad lmaktadır 155

156 Yol Konumu 156

157 Yol Konumu 157

158 Paralel bağlant lantı sistemleri Ekici ünitelerin birbirinden bağı ğımsız z olarak arazi koşullar ullarına göre g hareket etmelerini ve eşe ekim derinliğinde inde çalışmalarını sağlar Bağlant lantı eklemli bir şekilde yapılır r ve her ünite çatıya paralel iki lama ile oynak olarak tutturulur Đşlenmi lenmiş alana ekim yapan klasik ekim makinaları (a), doğrudan ekim makinaları (b) ve küçük üçük k tohum ekim makinalarında nda (c) farklı yapısal özelliklerdeki ekici üniteleri makinanın çatısına bağlanmas lanmasını sağlar 158

159 159

160 Paralel bağlant lantı 160

161 Ekim Makinasının Diğer Yardımc mcı Parçalar aları makinanın yol ve işi konumunu ayarlayan kaldırma rma-indirme düzenleri, d ekim derinliği i ayarı için in kullanılan lan ek ağırlıklar, yedek tohum kutuları, hareket kontrol sistemleri, ekilen alanı gösteren dekar sayıcı, elektronik ekim kontrol sistemleri vb. 161

162 Elektronik ekim kontrol sisteminin traktör r ve ekim makinasına bağlant lantı durumu 162

163 Doğrudan Ekim Makinaları Toprak yüzeyinin y ön n bitki kalınt ntılarıyla kaplı olduğu u alanlarda, işlenmemiş toprağa a ekim yapmak üzere özel olarak geliştirilmi tirilmiştir 163

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları Pancar tohumları büyüklükleri ve çimlenme yetenekleri farklı tohumlardır. İri tohumlar fazla embriyolu olup çimlenme yüzdeleri yüksektir. Küçük tohumlar ise tek embriyolu olup çimlenme yetenekleri düşüktür.

Detaylı

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Pamuk ekim makinaları 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 2 Pamuk Ülkemizde pamuk çoğunlukla çırçır makinalarından çıktığı gibi ekilir. Bu tohumların üzeri hav denilen lifli

Detaylı

12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır.

12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır. 12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır. Patates yumrusunun en büyük özelliği dışardan gelen fiziksel

Detaylı

Ekim Makinaları. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Ekim Makinaları. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Ekim Makinaları 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Ekim makinaları EKİM MAKİNALARININ SINIFLANDIRILMASI Ekim yöntemine göre Kullanma amaçlarına göre Çeki kuvvetlerine göre 1-Serpme ekim makinaları 2-Sıraya

Detaylı

Toprak işleme makinaları.. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Toprak işleme makinaları.. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Toprak işleme makinaları.. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Kulaklı pulluklar 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 2 Kulaklı pulluklar 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 3 Kulaklı pulluklar 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim

Detaylı

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Toprak frezeleri. 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 15.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Toprak frezeleri, titreşimli dipkazanlar ve kuyruk mili tırmıkları ile birlikte hareketini traktörün kuyruk milinden alarak çalışan toprak işleme aletlerindendir. Birçok

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

KATI ATIK. Prof. Dr. Ertugrul ERDIN Dokuz Eylül Üniversitesi. Cevre Mühendisligi. Mühendislik

KATI ATIK. Prof. Dr. Ertugrul ERDIN Dokuz Eylül Üniversitesi. Cevre Mühendisligi. Mühendislik KATI ATIK TEKNOLOJİSİ EKİPMANLARI Prof. Dr. Ertugrul ERDIN Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Cevre Mühendisligi Bölümü 3160 BUCA- IZMIR TURKIYE 0090.232. 4127120; Fax: 0090.232. 3887864; 0090.232.

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TARIM TEKNOLOJİLERİ EKİM MAKİNELERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TARIM TEKNOLOJİLERİ EKİM MAKİNELERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TARIM TEKNOLOJİLERİ EKİM MAKİNELERİ Ankara, 2014 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

AN EKER. Prof.Dr.Ayşeg AN EKER

AN EKER. Prof.Dr.Ayşeg AN EKER Malzeme-Fonksiyon İlişkisi Malzeme-Fonksiyon İlişkisi Bir malzemenin nitelikleri ; onun öz z kütle, k elastiklik modülü,, dayanım, fiyat vb. özelliklen tarafından belirlenir. Bir tasarım ; malzeme özelliklerin

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ II DERSİ BETON TEKNOLOJİSİ. PERDAHLAMA ve KÜRK DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ II DERSİ BETON TEKNOLOJİSİ. PERDAHLAMA ve KÜRK DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ II DERSİ BETON TEKNOLOJİSİ PERDAHLAMA ve KÜRK DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU BETON YÜZEYY ZEYİNİN N PERDAHLANMASI Beton yüzeyinin y perdahlanması

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032

BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 BANTLI KONVEYÖRLER HAZIRLAYANLAR : GÖKHAN DURMAZ 20100254033 CEM ULUSOY 20100254032 TARİHÇESİ Sonsuz bantla taşıma çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. 1868 yıllında İngiliz mühendis Lyster kauçukla

Detaylı

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering

RULMANLAR YUVARLANMALI YATAKLAR-I. Makine Elemanları 2. Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız. BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-I RULMANLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Yuvarlanmalı Yataklamalar Ve Türleri Bilyalı Rulmanlar Sabit Bilyalı Rulmanlar Eğik

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

Klasik torna tezgahının temel elemanları

Klasik torna tezgahının temel elemanları Klasik torna tezgahının temel elemanları Devir ayar kolları Dişli Kutusu Ayna Soğutma sıvısı Siper Ana Mil Karşılık puntası Çalıştırma kolu ilerleme mili (talaş mili) Araba Acil Stop Kayıt Öğr. Gör.Ahmet

Detaylı

Hububat Depolama ve Taşıma Sistemleri TÜMENOĞLU TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

Hububat Depolama ve Taşıma Sistemleri TÜMENOĞLU TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Hububat Depolama ve Taşıma Sistemleri TÜMENOĞLU TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Merkez: Horozlar Mah. Kadıköy Cad.No.68-70 Erenler / SAKARYA Fabrika Tel:0.264 3535421 Fax:0.264 3535422

Detaylı

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNACILIK Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNANIN TANIMI VE ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ Bir eksen etrafında dönen iş parçalarını, kesici bir kalemle

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1 Bükme ve Düzeltme Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tip No inç. Sayfa Boru Bükmeler Tesisat 7 5 8-4 10-18 8.2 Enstrüman 8 16-1 2 6-12 8.2 Üçlü Bükme

Detaylı

Tarla Pülverizatörü Asılır & Çekilir Tip Modeller

Tarla Pülverizatörü Asılır & Çekilir Tip Modeller Tarla Pülverizatörü Asılır & Çekilir Tip Modeller www.untartarim.com.tr Teknik Özellikler - Fiberglas veya polietilen depo. - Makinelerimizdeki kol (boom iş genişliği 8 mt. - 12 mt. - 16 mt. - 16 mt. -

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR

YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Rulmanlı Yataklar YUVARLANMALI YATAKLAR I: RULMANLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Giriş Rulmanlı Yataklar Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: Yuvarlanmalı

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Çevre Koşullarının Denetimi) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Çevre Koşullarının Denetimi) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Çevre Koşullarının Denetimi) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Çevre Koşulları Sera içi çevre koşulları, -Sıcaklık, -Bağıl nem,

Detaylı

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar.

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. REDÜKTÖR TİPLERİ VE ÖZELLİKLERİ Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. Helisel dişli redüktörler Sonsuz dişli redüktörler Konik dişli redüktörler Planet dişli

Detaylı

NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI

NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI NEW HOLLAND İLAÇLAMA MAKİNALARI SA Serisi - SP Serisi Yüksek hava debisi, üstün manevra kabiliyeti ve mükemmel ilaçlama performansı... Sağlam depo ve şasi New Holland SA serisi bağ, bahçe atomizörlerinin

Detaylı

Tohum İşleme ve İyileştirme Teknolojik Çözüm Ortağınız AKYUREKEXCELL ELEME MAKİNELERİ SERİSİ

Tohum İşleme ve İyileştirme Teknolojik Çözüm Ortağınız AKYUREKEXCELL ELEME MAKİNELERİ SERİSİ Tohum İşleme ve İyileştirme Teknolojik Çözüm Ortağınız AKYUREKEXCELL ELEME MAKİNELERİ 200-210-220 SERİSİ AKYÜREK EXCELL 200 Serisi Süper Hassas Eleme Makineleri Akyürek Excell Süper Elekleri her tür kuru

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir.

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. BASİT MAKİNELER Bir işi yapmak için kas kuvveti kullanırız. Ancak çoğu zaman kas kuvveti bu işi yapmamıza yeterli olmaz. Bu durumda basit makinelerden yararlanırız. Kaldıraç, makara, eğik düzlem, dişli

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri

MAK-204. Üretim Yöntemleri MAK-204 Üretim Yöntemleri Taşlama ve Taşlama Tezgahı (12.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Taşlama Đşleminin Tanımı: Belirli bir formda imal

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

Standart Ürünler. Teleskopik Kapaklar. www.pei.eu

Standart Ürünler. Teleskopik Kapaklar. www.pei.eu Teleskopik Kapaklar Dünyada birçok firma Teleskopik kapakları üretmekte veya satmaktadır.firmamız hacimli ve standart ürünleri sağlama yeteneğiyle, pazardaki en tepe noktasına gelmiştir. Makinalara yapılan

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Hareket ve güç iletiminde kullanılan,üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli elemanlara DİŞLİ ÇARKLAR denir. Dişli

Detaylı

HIZLI KATLANIR PVC KAPI

HIZLI KATLANIR PVC KAPI HIZLI KATLANIR PVC KAPI MARKASI : 1-MODEL Katlanır Tip 2- TEKNIK ÖZELLİKLER Kanatlı ve sürgülü kapılara kıyasla ölü alan kaybı yoktur. Yaklaşık 60-70 km/h rüzgara dayanıklıdır. ( Ortam şartlarına göre

Detaylı

TARMAKBĐR. Türk Tarım Alet ve Makinaları Đmalatçıları Birliği

TARMAKBĐR. Türk Tarım Alet ve Makinaları Đmalatçıları Birliği TARMAKBĐR Türk Tarım Alet ve Makinaları Đmalatçıları Birliği TANITMA VE KULLANMA KILAVUZLARINDA GÜVENLĐK VE MEVZUAT AÇISINDAN GÖZÖNÜNE ALINACAK KRĐTERLER (SAFER PROJESĐ ĐMALATÇI EĞĐTĐMLERĐ) 03-05 Aralık

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar

RULMANLI YATAKLAR 28.04.2016. Rulmanlı Yataklar RULMANLI YATAKLAR MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-II DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Rulmanlı Yataklar Yataklar minimum sürtünme ile izafi harekete müsaade eden, fakat kuvvet doğrultusundaki

Detaylı

info@ kucukdeveci.com.tr

info@ kucukdeveci.com.tr 1 Tek Parçalı Mahya 30+30x92 cm. boyutlarında, 7 kg. ağırlığında ve 6 mm. kalınlığında üretilmektedir. İstenilen tarafa çevrilip monte edilebilir. %10 'dan %70 'e kadar her eğim için üretilebilir. Sipariş

Detaylı

MAMÜL ADI MODEL TEKNİK ÖZELLİKLER BİRİM 5 TONLUK TARIM RÖMORKU ÇAKIR. 115 cm (Kapak 40 cm İlave 40 cm+35 cm)

MAMÜL ADI MODEL TEKNİK ÖZELLİKLER BİRİM 5 TONLUK TARIM RÖMORKU ÇAKIR. 115 cm (Kapak 40 cm İlave 40 cm+35 cm) MAMÜL ADI MODEL TEKNİK ÖZELLİKLER BİRİM TAVSİYE EDİLEN SATIŞ FİYATI (KDV NAKLİYE HARİÇ) 55-80 Hp 4 TONLUK TARIM RÖMORKU ÇAKIR TÜRKER4T 4 TONLUK TARIM RÖMORKU ÇAKIR TÜRKER4T KASA UZUNLUĞU KASA GENİŞLİĞİ

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü. 321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I ÖRNEK AZALTMA

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü. 321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I ÖRNEK AZALTMA İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü 321 Cevher Hazırlama Laboratuvarı I ÖRNEK AZALTMA 1. GİRİŞ Belirli bir cevherin niteliklerinin saptanmasında kullanılmak üzere temsili

Detaylı

Hayata birde bizim penceremizden bakın. MOTORLU AÇILIR TAVAN SİSTEMİ. www.makrowin.com www.facebook.com/makrowin.tr

Hayata birde bizim penceremizden bakın. MOTORLU AÇILIR TAVAN SİSTEMİ. www.makrowin.com www.facebook.com/makrowin.tr Hayata birde bizim penceremizden bakın. MOTORLU AÇILIR TAVAN SİSTEMİ AÇILIR CAM TAVAN KASA PROFİLLERİ AÇILIR CAM TAVAN AÇILIR CAM TAVAN KASA PROFİLLERİ NO KOD AGIRLIK ÜRÜN ADI 9 gr / m gr / m BÜTÜN KASA

Detaylı

The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic Precision Planter

The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic Precision Planter Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 432 KARPUZ TOHUMUNUN HAVA EMİŞLİ HASSAS EKİM MAKİNASI İLE DOĞRUDAN EKİM OLANAKLARI The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic

Detaylı

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Yılmaz Redüktörün standart üretim yelpazesinin içerisinde genel kullanım amaçlı üretilen redüktörlerin dışında sektöre özgü imal edilmiş özel redüktörlerde bulunmaktadır. Bu

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Bir yapıyı üstünden etkileyen yağmur, kar, rüzgar, sıcak ve soğuk

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

DİŞLİ ÇARKLAR SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI DİŞLİ ÇARKLAR MAKİNE MÜH. BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Dişli Çarklar 2 Dişli çarklar, eksenleri birbirine paralel, birbirini kesen ya da birbirine çapraz olan miller arasında

Detaylı

YAĞMUR İNDİRME ÇÖZÜMLERİ. Modüler, uzun ömürlü yağmur indirme çözümleri.

YAĞMUR İNDİRME ÇÖZÜMLERİ. Modüler, uzun ömürlü yağmur indirme çözümleri. YAĞMUR İNDİRME ÇÖZÜMLERİ Modüler, uzun ömürlü yağmur indirme çözümleri. Çatıda yağmur indirme sistemi ayrı bir önem taşır. Çünkü; kırılan, çatlayan, yağmur suyunun düzenli akışını engelleyen, yapının estetiğini

Detaylı

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Mak- 204 Üretim Yöntemleri - II Talaşlı Đmalatta Takım Tezgahları Vargel ve Planya Tezgahı Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Takım Tezgahlarında Yapısal

Detaylı

HAREKETLİ CEPHE PLATFORMLARI

HAREKETLİ CEPHE PLATFORMLARI HAREKETLİ CEPHE PLATFORMLARI Hareketli Cephe İskeleleri işçilerin 4,000 kg kadar yükle, ikili kurumda 30 metre genişlikteki bina cephesinde çalışabilmesi için dizayn edilmiş, iki ikiz motorun tahrik ettiği

Detaylı

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Teknik özellikleri....2 Makine ölçüleri..... 2 Kullanım kılavuzu 3 Kurulum ve yerleşim... 3 Makine kullanımı... 3 Kama broşu

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER MAKİNE PARÇALARINI ETKİLEYEN KUVVETLER VE GERİLMELER Dış Kuvvetler : Katı cisimlere uygulanan kuvvet cismi çekmeye, basmaya, burmaya, eğilmeye yada kesilmeye zorlar. Cisimde geçici ve kalıcı şekil değişikliği

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ EKİM - DİKİM ALET VE MAKİNELERİ ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından

Detaylı

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri TALAŞLI İMALAT MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Talaşlı İmalat Yöntemleri 2 Talaşlı İmalat; iş parçası üzerinden, sertliği daha yüksek bir kesici takım yardımıyla,

Detaylı

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir.

RULMANLI YATAKLAR. Dönme şeklindeki izafi hareketi destekleyen ve yüzeyleri arasında yuvarlanma hareketi olan yataklara rulman adı verilir. RULMANLI YATAKLAR Yataklar iki eleman arasındaki bir veya birkaç yönde izafi harekete minimum sürtünme ile izin veren fakat kuvvet doğrultusundaki harekete engel olan destekleme elemanlarıdır. Dönme şeklindeki

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Mak-204 Üretim Yöntemleri II Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak isimlendirilmektir. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

TARIMSAL YAPILARDA HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ. Doç. Dr. Berna KENDİRLİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

TARIMSAL YAPILARDA HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ. Doç. Dr. Berna KENDİRLİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü TARIMSAL YAPILARDA HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ Doç. Dr. Berna KENDİRLİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Havalandırma neden yapılır? Yazın uygun hızda, kışın ise hava cereyanı

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

MELKUÇLAR MAKİNE LTD. ŞTİ.

MELKUÇLAR MAKİNE LTD. ŞTİ. MELKUÇLAR MAKİNE LTD. ŞTİ. ZIMPARA ÜRÜN GURUBU Çamlıtepe caddesi 158/b siteler ANKARA Tel: 0 312-351 73 73 faks: 0 312 351 73 33 GENİŞ BANT ZIMPARALAR KALİBRE ZIMPARALAR Zımpara yüzeyinin dolmasını geciktiren

Detaylı

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 5 Zeytinyağı

Detaylı

Soya Tohumu İçin Oluklu Ekici Makaranın Tohum Akış Düzgünlüğü

Soya Tohumu İçin Oluklu Ekici Makaranın Tohum Akış Düzgünlüğü Soya Tohumu İçin Oluklu Ekici Makaranın Tohum Akış Düzgünlüğü ÖZET Yıldıran YILDIRIM, Emrah KUŞ Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü yildiran@atauni.edu.tr Oluklu ekici makaralar,

Detaylı

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara

Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları. Çelik Izgara Sistem Donanım Metal : Başlıca Faliyet / Üretim Konuları Çelik Izgara Sistem Donanım Ltd. Şti.,ızgara döşeme, geçit ızgara, kanal ızgara, hendek ızgara, platform ızgara ve çelik yapılar, inşaat metal kalas,

Detaylı

Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır.

Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır. ENDÜSTRİYEL TAŞIMA (TRANSPORT) Bir malzeme, mal veya ürünün bir yerden başka bir yere taşınmasına endüstriyel taşıma denir. Endüstriyel taşınma iki sınıfa ayrılmaktadır. İç Taşıma (Kısa mesafeli taşıma)

Detaylı

Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları:

Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W625 - W626 Duvar Giydirme Sisteminde Metal Konstrüksiyon, Duvar U (DU) ve sadece 75mm ve 100mm Duvar U ve Duvar C profiller

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Bağ Sulaması Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Prof. Dr. Sermet ÖNDER Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü (Biyosistem Mühendisliği Bölümü) sermetonder01@gmail.com

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ-2 2. ZİNCİR DİŞLİ ÇARKLAR ÖĞRENME FAALİYETİ -2 AMAÇ TS ISO Standart çielgelerinde, incir dişli çark ile ilgili hesaplamaları yapabilecek, elde edilen verilere göre yapım resmini çiebileceksini. ARAŞTIRMA İmal edilmiş ve yapım resimleri

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş Dövme, darbe veya basınç altında kontrollü bir plastik deformasyon sağlanarak, metale istenen şekli verme, tane boyutunu küçültme ve mekanik özelliklerini iyileştirme amacıyla

Detaylı

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 22.1 Giriş Tornalama, dışı silindirik ve konik yüzeylere sahip parça işleme sürecidir. Delik açma, işleme sonucunda

Detaylı

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler

Kuvvet x Kuvvet Kolu = Yük x Yük Kolu. 7.Sınıf Fen ve Teknoloji. KONU: Basit Makineler Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler Günlük hayatımızda iş yapma kolaylığı sağlayan pek çok araç gereç kullanılmaktadır. Makineler Genel Olarak; Uygulanan kuvveti arttırabilir. Bir kuvvetin yönünü değiştirebilir.

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK EXTRÜZYON NEDİR? EXTRÜZYONLA İŞLEME TEKNİĞİ EXTRÜZYON Uzunlukları belli olmayan,fakat kesitleri sabit olan levha,film,boru,çubuk gibi yarı mamullerin işlendiği

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler Yeni nesil ProAir 210 Serisi Proval pnömatik aktüatörler kremayer dişli tip tasarıma sahip olup çift ve tek etkili tipte üretilmektedir. Yeni nesil aktüatörler mil

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ DÜZ DİŞLİ ÇARK AÇMA Düz Dişli Çarklar ve Kullanıldığı Yerler Eksenleri paralel olan miller arasında kuvvet ve hareket iletiminde kullanılan dişli çarklardır. Üzerine aynı profil ve adımda, mil eksenine

Detaylı

CATCRANE. Güçlü tasarım departmanı sayesinde her işletmenin ihtiyaçlarına göre esnek projelerde zorlanmadan sonuca ulaşılabilmektedir.

CATCRANE. Güçlü tasarım departmanı sayesinde her işletmenin ihtiyaçlarına göre esnek projelerde zorlanmadan sonuca ulaşılabilmektedir. CATCRANE Yıllarca sahip olunan tecrübeleri artık ürüne dönüştürmüş ihtiyaç sahiplerine mühendislik ve kalite adına yeni hızlı ve kalıcı çözümler sunmayı hedeflemiş genç bir firmadır. Güçlü tasarım departmanı

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Soğutma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Soğutma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Soğutma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Soğutma Sistemleri Seralarda yetiştirme ve üretim sezonunu uzatmak, Birim

Detaylı

Gömme kapılar ve alüminyum profiller için menteşeler (Bölüm 4B)

Gömme kapılar ve alüminyum profiller için menteşeler (Bölüm 4B) 2 Mekanizmalar Çıkıntılı kapılar için menteşeler (Bölüm 4A) 4A-120 4A-121 4A-130 4A-135 4A-136 4A-137 4A-138 4a-140 4A-150 4A-160 4A-170 4A-190 4A-210 4A-215 4A-220 120 135 /180 120 120 /135 125 115 180

Detaylı

NEM ALICILAR SĐLĐCAGEL CONT PACK

NEM ALICILAR SĐLĐCAGEL CONT PACK NEM ALICILAR SĐLĐCAGEL AKTĐF F KĐLK CONT PACK SĐLĐCAGEL Rutubet ve rutubetten kaynaklanan korozyonu problemine karşı şın n etkin çözüm sağlar. Kullanıld ldığı her şartta yüksek kuruluk sağlamaktad lamaktadır.

Detaylı

Hazneli fırınlar, 2-taraflı ısıtma

Hazneli fırınlar, 2-taraflı ısıtma Hazneli fırınlar, 2-taraflı ısıtma N 40 E Tezgah üstü modeli N 60 E İlave donanım olarak alt tezgah kısmı ile birlikte N 40 E - N 100 E Hazneli fırın biçiminde geniş çaplı açılan kapak ile tasarlanmış

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

AĞAÇLANDIRMA. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü

AĞAÇLANDIRMA. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü AĞAÇLANDIRMA Yrd. Doç. Dr. Süleyman Gülcü İşçi ile Diri Örtü Temizliği Sahanın erozyon durumu ve Çalışmanın ekonomisi göz önüne alınarak ŞERİTLER halinde yapılır İşçi İle Diri Örtü Temizliği Diri örtü

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Hesaplamalar ve seçim Rulmanlar İçerik Giriş Dinamik yük sayısı Eşdeğer yük Ömür Rulman katalogları Konstrüksiyon ilkeleri Örnekler 2 Giriş www.tanrulman.com.tr

Detaylı

HOVA MAKINA. daha cok verimlilik saglar! Planlama Vinc ve vakumlu kaldirma teknigi Servis

HOVA MAKINA. daha cok verimlilik saglar! Planlama Vinc ve vakumlu kaldirma teknigi Servis HOVA MAKINA HOVA Maschinenbau GmbH cesitli malzemelerden olusan ve bir cok sektörde kullanilan rayli sistem ve kaldirma vinclerle baglantili verimli tasima aletleri üretmekte ve montajini yapmaktadir.

Detaylı

Alçı Doğada : Alçı taşları Saf alçı taşı : CaSO.2H 4.2 2O Đçerdikleri : MgO, Al, Fe, SiO, 2O3, Fe2O3, SiO2, CaCO, MgCO... 3, MgCO3..

Alçı Doğada : Alçı taşları Saf alçı taşı : CaSO.2H 4.2 2O Đçerdikleri : MgO, Al, Fe, SiO, 2O3, Fe2O3, SiO2, CaCO, MgCO... 3, MgCO3.. ALÇI Doğada : Alçı taşlar ları Alçı Saf alçı taşı : CaSO 4.2H 2 O Đçerdikleri : MgO, Al 2 O 3, Fe 2 O 3, SiO 2, CaCO 3, MgCO 3... Kazı Kırma parçalama alama Öğütme Pişirilme irilme Soğutma Paketleme Üretim

Detaylı

HALI BAKIM ONARIMI ÜZERİNE

HALI BAKIM ONARIMI ÜZERİNE HALI BAKIM VE ONARIMI ÜZERİNE Yrd. Doç. Öznur AYDIN ONARIM ÖNCESİ İŞLEMLER VE ONARIMDA KULLANILAN ARAÇ GEREÇLER Onarım m hazırl rlık k işlemleri: i eskiyen, yıpranan y ya da hasara uğrayan u pek çok kullanım

Detaylı