Sedef BEZMİÂLEM. Hastal VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Deri ve Zührevi Hastalıklar AnaBilim Dalı. rtibat :

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sedef BEZMİÂLEM. Hastal VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Deri ve Zührevi Hastalıklar AnaBilim Dalı. rtibat : 0212 453 17 00"

Transkript

1 Sedef Hastal BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Deri ve Zührevi Hastalıklar AnaBilim Dalı rtibat :

2 Önsöz Girifl Sedef hastal bafll ca belirtilerini deride gösteren bir hastal k olmakla beraber eklemlerde hasar meydana getirebilen diyabet, yüksek tansiyon, koroner kalp hastal için zemin haz rlayan kronik bir hastal kt r. Sedef bulafl c bir hastal k olmamas na ra men di er kiflilerin sedefli hastaya yak n olmay istememeleri, hastalar n psikolojilerini olumsuz etkilemektedir. Bu kitab n sizleri sedef hastal konusunda bilgilendirece ini ümit eder, sa l kl günler dilerim. Doç Dr. Nahide ONSUN

3 Sedef hastal (psoriasis) nedir? Sedef hastal, deride üzeri sedef rengi pullarla kapl k zar kl klar fleklinde ortaya ç kan bir hastal kt r. Sedef hastal, vücudun her bölgesinde, saçl deride, genital bölgede, hatta göz kapaklar, dudaklar ve a z içinde görülebilmekle beraber diz, dirsek gibi ç k nt l yerlerinde daha çok görülür. Sedef hastal n n görüldü ü bölgeler genellikle simetriktir, yani bedenin her iki taraf nda ayn yerde ortaya ç kar. Sedef hastal n n yaklafl k yar s nda, t rnaklarda çukurlaflma, pul pul dökülme veya renk de iflimine neden olan düzensiz t rnak büyümesi görülür. Hastalar n yaklafl k % unda ise eklem hastal ortaya ç kabilir. SA LIKLI DER SEDEF HASTALI I OLAN DER Epidermis Ter Bezi K l Folkulü Dermis Deri Alt Ya Dokusu Kal nlaflm fl Epidermis Deri Alt Ya Dokusu Hangi yafllarda ve ne s kl kla görülür? Genellikle genç yafllarda (15-35) ortaya ç kar ve yaflam boyunca iyileflmeler, tekrarlarla devam eder. Bebeklik döneminde ve ileri yafllarda da ortaya ç kabilir. Bebeklerde sedef hastal genellikle bez bölgesinde görülür ve pifliklerle kar flt r labilir. Sedef hastal, dünya çap nda tahminen 125 milyon insan etkilemektedir ve bu vakalar n yaklafl k % 25 inde hastal k orta fliddetli veya çok fliddetli seviyede görülür. Yap lan araflt rmalarda hastal n görülme s kl n n dünyada % 1-3 aras nda de iflti i belirtilmektedir, ancak henüz ülkemizde bu s kl gösterecek bir çal flma yap lmam flt r. Hastal k, erkekler, kad nlarda ve tüm sosyoekonomik gruplar aras nda neredeyse eflit oranda görülmektedir.

4 Sedef hastal n n farkl tipleri var m d r? Sedef hastal, hafif, orta ve çok fliddetli olmak üzere farkl fliddetlerde görülebilir. Bunun yan nda, plak, guttat, püstüler, eritrodermik olarak adland r lan farkl tipleri mevcuttur. Görüldü ü bölgeye göre de isimlendirilebilir (El, ayak, t rnak, vb.) Resim 1 Plak Psoriasis En s k görülen sedef hastal fleklidir. K rm z -pembe üzeri sedef rengi kepeklerle kapl deriden kabar k k zar k yamalar fleklinde görülür. Uzun süre kal c plaklar dizler, dirsekler, gövde ve saçl deride daha s k olmak üzere vücudun her yerinde görülebilir. (Resim 1-2) Guttat Psoriasis Resim 2 Küçük, k rm z, üzeri kepekli damla gibi döküntüler fleklinde görülür. Genellikle tüm vücutta yayg n flekilde ortaya ç kar. Çocuklarda daha s k görülür ve genellikle bir infeksiyon sonras özellikle üst solunum yolu infeksiyonlar sonras ortaya ç kar. (Resim 3-4) Püstüler Psoriasis Resim 3 Resim 4 Ya sadece el ve ayaklarda ya da tüm vücuda yay lm fl olarak içi iltihap dolu minik kesecikler fleklinde görülür. Tüm vücutta yayg n olarak görüldü ü zaman atefl, halsizlik ve genel durum bozuklu u da ortaya ç kar ve hastan n hastanede yat r larak tedavisi gerekir. (Resim 5) Resim 5

5 Eritrodermik Psoriasis Di er flekillerden daha az görülür. Farkl olarak tüm vücutta yayg n k zar kl k ve kepeklenme fleklinde görülür. Sedef hastal n n fliddeti formlar ndan biri olup beraberinde a r, yanma ve genel durum bozuklu u görülür. Bu hastalar genellikle hastaneye yat r larak tedavi edilir. Resim 6 Psoriasisi olan hastalar plaktan, eritrodermik flekle veya püstüler forma geçebilir. Püstüler flekil düzeldikten sonra plak ve guttat flekle geçebilir. K sacas sedef hastalar yaflamlar süresince farkl tiplerde hastal kla karfl laflabilir. (Resim 6) El - ayak psoriasisi Sadece el ve ayakta tutulum olur. Bu tip, egzemalarla ve mantar hastalar yla kar flt r labilir. (Resim ) Resim 7 Resim 8 Resim 9 T rnak Psoriasisi Psoriasis, t rnaklarda da nokta büyüklü ünde çukurcuklar ya da ya damlas fleklinde görülebilir. Bazen t rnak alt nda kal nlaflmalar ve renk de iflikli i ortaya ç kar. T rnaklarda görülen bu de ifliklikler vücuttaki sedef hastal yla birlikte görülebildi i gibi sadece t rnak tutulumu ile de ortaya ç kabilir. Sadece t rnaklarda görüldü ü zaman mantar hastalar yla kar flt r labilir. (Resim 10-11) Resim 10 Resim 11

6 Eklem Tutuluma (Psoriatik Artrit) Sedef hastalar nda eklemlerde a r ve flifllik ortaya ç karsa psoriatik artrit düflünülür. Psoiatik artrit diz, dirsek, bilek, parmak, omuz eklemlerinde görülebilir. Ayr ca belin alt k sm ndaki (sakroiliak) eklemde de oluflabilir. Parmak eklemlerindeki inflamasyondan (iltihap) dolay parmaklar sosis fleklini alabilir. Artrit geliflen eklemin üzerindeki deride de k zarakl k görülür. Eklemlerle beraber çevresindeki tendon ve ligamentlerinde de (eklem ba lar nda) inflamasyon oluflabilir. Genellikle eklemlerden önce eklem ba lar hastal ktan etkilenir. Sedef hastalar n n hepsinde artrit geliflmez. Yap lan araflt rmalara göre sedef hastalar n n %7-35 inde artrit görülür ve hastal k ilerledikçe görülme riski artar. Artrit tedavi edilmezse flekil bozukluklar ortaya ç kar. (Resim 12-13) Resim 12 Resim 13 Sedef hastal n n sebepleri nelerdir? Sedef hastal n n nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak ba fl kl k sisteminin normal çal flmamas yla ilgili oldu u bilinmektedir. Ba fl kl k sistemindeki bu bozukluk, derideki hücrelerin h zla ço almas na neden olur. Ço alan bu hücreler, deri yüzeyinde birikmeye bafllar. Deride bir hücre yaklafl k günde olgunlafl p deri yüzeyinden at l rken, sedef hastalar nda bu süre 3-4 güne iner; dolay s yla hücreler at lmadan yenisi geldi inden deri yüzeyinde birik olur ve bu nedenle deride kalan, üzeri kepekli sedef plakalar oluflur. Ba fl kl k sisteminin rolü nedir? Ba fl kl k sistemi vücudu hastal klardan korumak için çal flan hücrelerden oluflur. Bu hücrelerin normal çal flma düzeninin bozulmas ile baz hastal klar ortaya ç kar. Sedef hastal nda ba fl kl k sisteminde yer alan hücrelerin anormal çal flmas derideki hücreleri uyararak h zla ço almalar na neden olur. Ba fl kl k sistemi hücrelerinin anormal çal flmas n n ve derideki hücreleri uyarmas n n kesin sebebi bilinmese de baz tetikleyici faktörlerin rol oynad bilinmektedir.

7 Tetikleyici faktörler nelerdir? Fiziksel Travma : Derinin tahrifledilmesi, kafl nt, sert temizleyiciler kullanmak (s k s k kese yapmak) sedef hastal n n fliddetlenmesine yol açar. Stres : Stres, sedef hastal n n kötüleflmesinde ve ortaya ç kmas nda tetikleyici rol oynar. Diyet : Tüm hastal klarda oldu u gibi sedef hastal için de sa l kl bir diyet önemlidir. Alkol ve sigara da hastal olumsuz etkilemektedir. laçlar : Anti-inflamatuar denen özellikle a r gidermek için kullan lan ilaçlar sedef hastal n alevlendirir. Ayr ca yüksek tansiyon için kullan lan ilaçlar n baz lar da hastal olumsuz etkiler. Bu nedenle baflka hastal klar için kullan lacak ilaçlar konusunda doktorunuzu mutlaka bilgilendirmelisiniz. Sedef hastal ile iliflkilendirilen baflka sa l k sorunlar var m d r? Daha önceleri sedef hastal n n sadece deriyi ve eklemleri etkiledi i düflünülüyordu. Ancak son araflt rmalar, fliddetli sedef hastalar nda baflka hastal klar n ortaya ç kma riskinde bir art floldu una iflaret etmektedir. Obezite, fleker hastal, yüksek kan bas nc ve yüksek kolesterol de dahil kardiyovasküler hastal k göstergeleri genel nüfusa k yasla sedef hastalar nda daha fazlad r. Fiziksel sa l k sorunlar n n yan nda ruhsal durum da hastal ktan olumsuz etkilenmektedir. Sedef hastal n n halk taraf ndan s kl kla yanl flalg lanmas sedef hastalar n n sosyal etkileflimlerini zorlaflt rabilmektedir. Hastal n bulafl c oldu u yönündeki yanl fl kan hastalar n hem özel, hem de çal flma hayatlar n olumsuz etkilemektedir. Hastal kla mücadele ederken üzüntü, k zg nl k ve hayal k r kl hislerini yaflamak çok do ald r. Bu hisleri tan mak ve yönetmeyi ö renmek, hastal n fiziksel bulgular n tedavi etmek kadar önemli olabilir. Dolay s yla baflvuran dermatoloji uzman n n bir psikiyatrist ile iflbirli i içinde olmas nda fayda vard r. Mevsimin sedef hastal n n fliddetine etkisi bulunuyor mu? Kuru hava, az günefl fl n ve s cakl n düflmesi Sonbalar / K fl mevsiminde insanlar n daha s k hastalanmalar na sebep olur. Havadaki nem oran n n azalmas, derinin kurumas na ve kafl nmas na yol açabildi i gibi, ba fl kl n düflmesi de hastal n alevlenmesine yol açabilir. lkbahar / Yaz mevsiminde daha çok maruz kal nan do al ultraviyole fl nlar n n sedef hastal na olumlu etkisi olabilir ancak günefl yan tam aksine hastal alevlendirebilir. Bu nedenle bu fl nlara hangi saatlerde, ne kadar süre ile maruz kal naca n doktorunuzdan ö renmelisiniz. Günefllenme esnas nda doktorunuzun önerdi i günefl koruyucu kullanmal s n z.

8 Sedef hastal bulafl c m d r? Hastalar n havuza girmesi sak ncal m d r? Sedef hastal nda mikrobik bir neden sözkonusu olmad ndan, hastal k kesinlikle bulafl c de ildir, kifliden kifliye geçmez. Vücutta aç k bir yara yoksa havuza girilebilir. Havuzdaki klor, deride iritasyona ve afl r kurumaya sebep olabilece inden havuz sonras nda hemen dufl almak ve vücuda bir nemlendirici sürmek gerekir. Hamilelik ve emzirme dönemlerinde nelere dikkat edilmelidir? Sedef hastal n n kad n ya da erke in üreme sistemlerini etkiledi ine dair bir kan t mevcut de ildir. Ancak sedef hastal n n kontrolünü sa layan baz tedaviler için do urganl k, hamilelik ve emzirme dönemlerine dair uyar lar bulunmaktad r. Kulland n z tedavilerin hamilelik ve emzirme dönemleri için güvenli olup olmad n mutlaka doktorunuza dan fl n z. Sedef hastal kal t msal m d r? Çocu a geçer mi? Sedef hastalar n n % 30 ila 40 nda aile öyküsü mevcuttur. Ancak sedef hastal % 100 kal tsal bir hastal k de ildir. Sedef hastalar n n çocuklar nda sedefe yakalanma oran sa l kl kiflilerin çocuklar na göre artm fl olmas na ra men bu sedefe kesin yakalanacaklar anlam na gelmemektedir Sedef hastal nas l tedavi edilir? Psoriasisin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak uygun tedavilerle hastal kontrol alt na almak ve hastan n yaflam kalitesini yükseltmek mümkündür. Tedaviye tam yan t al nan dönemlerde deri tamamen normalleflir, hastal k kal c bir iz b rakmaz. Bazen bu durum, kiflilerin iyilefltiklerini düflünüp tedavilerini doktorlar na dan flmadan kesmelerine sebep olur. Ancak sedef hastal n n tekrarlayabilece i unutulmamal d r. Tedavide amaç en az yan etki ile olabilecek en iyi iyileflmeyi elde etmek ve iyilik halini uzun süre sürdürebilmektir. Hastal n, her hastaya uyabilen tek bir tedavi flekli yoktur. Her hasta için uygun olan tedavi farkl l k gösterebilir. Önemli olan hastayla hekimin karfl l kl güven ve uyumlar d r. Hastan n her fleyden önce iyileflmeyi istemesi ve tedaviye uyum göstermesi gerekir. Sedef hastal s k tekrarlama e iliminde oldu u için, hastalar n aray fllar da çok olacakt r. Bitkisel olarak adland r lan t p d fl tedaviler, kutsal ve flifal say lan yerler hastan n çevresi taraf ndan gündeme getirilebilir ancak sedefin sistemik ve kronik bir hastal k oldu u unutulmamal, çözüm mutlaka bir deri hastal klar uzman nda aranmal d r.

9 Tedavi seçiminde hastal n fliddetine, hastan n yaflam kalitesinin ne derece etkilendi ine ve hastan n yaflam tarz na dikkat edilir. Her hastaya ayn tedaviye vermek mümkün de ilidr. Tedavinin düzenlenmesi için hastan n yafl, kilosu, efllik eden hastal klar (yüksek tansiyon, fleker hastal, vb.), mesle i ve al flkanl klar hekim taraf ndan dikkate al nmal d r. Sedef hastal tedavisinde kullan lan ilaçlar nelerdir? Topikal Tedavi Do rudan deriye uygulanan ilaçlar topikal tedaviler olarak bilinir. Bu tedavi krem, merhem ve losyonlar ile yap l r. Sedef hastal belirtileri hafif olan kiflilerde topikal ilaçlar ilk tercihtir. Nemlendiriciler kepeklenmeyi azalt r ve ihtiyaç duyuldu u s kl kta kullan labilir. Kortikosteroidler Halk aras nda kortizonlu olarak bilinen bu ilaçlar hafif olgularda yani s n rl say da lezyonu olan hastalarda k sa sürelerle kullan labilir. Bu ilaçlar uzun süre kontrolsüz kullan ld klar nda zarar verebildikleri gibi birden kesildiklerinde de hastal n daha fliddetli geri dönmesine sebep olabilirler; bu nedenle mutlaka doktor kontrolünde kullan lmal d rlar. D vitamini ve A vitamini asidi içeren krem pomadlar Kortizonlu kremlerle birlikte veya dönüflümlü olarak kullan ld klar nda tedavide yarar sa layan di er ilaçlardan baz lar vitamin D içeren krem, pomad ve solüsyonlar ile vitamin A asidi içeren kremlerdir. Katranl ilaçlar Katran, çok uzun y llardan beri sedef hastal tedavisinde kullan l r. Özellikle katranl flampuanlar halen kullan lmaktad r. Fototerapi (Ifl n tedavisi) Ultraviole fl nlar (günefl fl n n tedavi edici özellik tafl yan dalga boylar ) derideki k zar kl n ve kepeklenmeye neden olan süratle ço alan hücrelerin h z n azaltmakta yararl d r. Hastal k yayg n oldu unda, topikal tedavilerle düzelmed inde ya da tedaviden hemen sonra tekrarlad nda kullan l r. Ancak bu fl n tedavisi solaryumlarla kar flt r lmamal ve doktor kontrolünde özel fl n kaynaklar ile yap lmal d r.

10 PUVA Bu tedavi sisteminde UVA fl n kullan l r ve fl n kabinine girmeden önce ilaç al n r. Kabine girmeden önce al nan ilaç, fl n n etki gücünü art r r. Bu tedaviyi kullanan hastalar n uzman bir doktor kontrolü alt nda olmas, istenen tetkikleri yapt rmas ve kesilikle tüm gün günefl fl nlar ndan tam koruyan UV filtreli günefl gözlükleri kullanmas gerekir. Ayr ca yaz tatillerinde de güneflten korunmalar gerekir. 300 seanstan fazla PUVA tedavisinin deri kanserine sebep olma ihtimali vard r. Bu nedenle, PUVA tedavisi sonland r ld ktan sonra da doktor konrolleri ihmal edilmemeli ve PUVA tedavisinin sonunda kaç seans tedavi al nd na dair tedavinin yap ld kurumdan belge istenmelidir. UVB UVB fl nlar n n kullan ld tedavi tipine seans öncesinde ilaç verilmez. Bu tedavinin de mutlaka doktor kontrolü alt nda yap lmas ve toplam kaç seans al nd n n bilinmesi gerekir. Sistemik tedavi Orta ve fliddetli derecede sedef hastal olanlarda, yani deriye sürülecek ilaçlarla kontrol alt na al namayacak kadar yayg n hastal olanlarda ve fototerapi uygulanamayan ya da bu tedavilere yan t al namayan hastalarda a z yoluyla al nacak hap ve enjeksiyon yolu ile tedavi uygulan r. Bu tedavilere sistemik tedavi ad verilmektedir. Geleneksel sistemik tedaviler Metotreksat, sislosporin ve vitamin A asidi içeren asitretin gibi ilaçlar a z yoluyla hap fleklinde al nan geleneksel sistemik ilaçlard r. Yan etkilerinin görülmemesi için ve yan etki görüldü ü zaman sonland r labilmesi için doktor kontrolünde al nmal, istenen tetkikler yapt r lmal, kontroller aksat lmamal d r. Biyolojik tedaviler Topikal, fototerapi ve geleneksel sistemik tedavilerden yan t al namayan hastalarda ya da yüksek tansiyon, yüksek kolesterol seviyesi gibi bu ilaçlar kullanmay engelleyen durumlarda enjeksiyon yoluyla uygulanan biyolojik tedavilerden yararlan l r.

11 Hangi hastaya hangi tedavinin verilece i hastan n tüm bilgileri kayda al nd ktan sonra ve psoriasisin derecesi de erlendirildikten sonra kararlaflt r l r ve tedavi bafllan r. Düzenli kontrollere gelen hastalar, hastal klar n n durumuna göre düzenlenen tedavi ve tavsiyelerden mutlaka yararlanacakt r. Resim 14-a Resim 14-b Tedavi Öncesi Tedavi Sonras Önemli noktalar Sedef hastal bulafl c de ildir. Hastal n z n kesin tedavi olmasa da, kontrol alt na al nmas ve normal yaflam n za devam etmeniz mümkündür. Bu nedenle hayata küsmeyin ve hastal n zla ilgilenecek merkezlere baflvurun. Size doktorunuz taraf ndan önerilen ilaçlar önerdi i flekilde kullan n, kendi kendinize tedavi de iflikli i yapmay n. Mümkünse, sigaray ve alkolü b rak n. Bu hastal kta stres kontrolü çok faydal d r. Bu konuda profesyonel destek isteyin. Sedef hastal n za efllik edebilecek fleker hastal, koroner arter hastal, eklem hastal n n araflt r lmas ve takibi sadece doktor kontrolü alt nda olursan z mümkündür. Kesinlikle mucize vaat eden sansasyonel haberlere ve flifac lara itibar etmeyin. Di er sedef hastalar yla ba lant kurabilece iniz grup e itimlerine kat l n. Sedef hastal ve tedavisi ile ilgili araflt rmalar büyük bir h zla devam etmektedir ve tedavi seçenekleri artmaktad r. Bu nedenle geliflmelerden haberdar olmak için doktorunuzla iliflkinizi kesmeyin.

12 BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Deri ve Zührevi Hastalıklar AnaBilim Dalı rtibat :

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Prioderm losyon prospektüsü

Prioderm losyon prospektüsü Prioderm losyon sayfa 1 / 5 önceki versiyon.1.1 tarih: 05/94 Prioderm losyon prospektüsü Sizin için önemli bilgiler içeren bu prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu ilaç doktor tavsiyesini gerektirmeyen hafif

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LOCODERM %0.1 merhem Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g merhem 1 mg hidrokortizon-17-butirat içerir. Yardımcı maddeler: Plastibaz. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

Psoriasis (Sedef) Hastalığı Hasta Bilgilendirme Formu Amaç Siz psoriasis (sedef) hastalarına ve yakınlarınıza hastalığınız ile ilgili yararlı

Psoriasis (Sedef) Hastalığı Hasta Bilgilendirme Formu Amaç Siz psoriasis (sedef) hastalarına ve yakınlarınıza hastalığınız ile ilgili yararlı Psoriasis (Sedef) Hastalığı Hasta Bilgilendirme Formu Amaç Siz psoriasis (sedef) hastalarına ve yakınlarınıza hastalığınız ile ilgili yararlı bilgiler vermektir. Sedef hastalığının ne olduğu, sebepleri,

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

seramikler Afl nma de erlerine göre alfabesi 22

seramikler Afl nma de erlerine göre alfabesi 22 Seramik in alfabesi 22 Afl nma de erlerine göre seramikler Seramikler, afl nma de erlerine göre 5 e ayr l r. Seramik karolar n afl nma dayan m s n f PEI yöntemi kullan larak belirlenir. Bu kategoriler

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

V-6 Külotlu Varis Çorab

V-6 Külotlu Varis Çorab V-6 Külotlu Varis Çorab çorapta %77 polyamid %23 Elastan bulunmakta ve 140 den 18-22 mm Hg bas nç Ten rengidir. Külotlu, çoraplar dünya standartlar na göre 5 boy olarak üretilmektedir. V-7 Dizüstü Varis

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16 Seramik in alfabesi 16 Seramik nerelerde kullan l r Konutlar Banyo, tuvalet ve mutfaklar. Islak alanlar dedi imiz bu mekanlar n hem zemininde, hem de duvarlar nda seramik kullan l r. Bu noktada Türkiye

Detaylı

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Ali R za VEREL EMO Denizli ube Enerji Komisyonu Üyesi ELTA Elektrik Üretim Ltd. ti. / Denizli Ege Bölgesi Enerji Forumu 1. Giri ekil 1. Jeotermal saha Bilindi

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi

Detaylı

KVH VE SİGARA BIRAKMA. Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

KVH VE SİGARA BIRAKMA. Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi KVH VE SİGARA BIRAKMA Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi TEMEL SLAYTLAR KVH ve Sigara Bırakma Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI TERBĐSĐL %1 sprey Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: 30 ml çözeltide 300 mg terbinafin hidroklorür bulunur. Yardımcı maddeler: Setomakragol 1000, propilen glikol, etanol (%96), deiyonize

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz.

Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz. Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz. Gazl cihazlar n za ba lad n z gaz hortumu boyunun maksimum 150cm. olmas na ve hortum ba

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır. KULLANMA TALİMATI PROCTO-GLYVENOL krem Rektal yoldan uygulanır. Etkin madde: 100 g krem 5 g tribenosid ve 2 g lidokain hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: Makrogol setosteril eter, setil alkol, izopropil

Detaylı

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama İçerik Giriş Proje amacı Yöntem ve metotlar Örnek 2 Giriş 3 Alt Sorunlar Odaklama ve sorun analizi

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ELOCON Krem %0.1 Deriye sürülerek kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. ELOCON Krem %0.1 Deriye sürülerek kullanılır. KULLANMA TALİMATI ELOCON Krem %0.1 Deriye sürülerek kullanılır. Etkin madde: Mometazon furoat. Yardımcı maddeler: Heksilen glikol, fosforik asit, hidrojene fosfatidilkolin, alüminyum oktenil süksinat nişastası,

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır?

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır? 1. Depresyon nedir? Depresyon ruh halinizi, hislerinizi, davranışlarınızı, ve ruh sağlığınızı etkileyen bir hastalıktır. Depresyonun bir halsizlik kendi kendinize çözebileceğiniz bir sorun olmayıp, biyolojik

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 12. fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 12. fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Orta kolayl kta okunabilir rehber fiekersiz Diyabet (Diyabet nsipit) - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi,

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı