Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE,"

Transkript

1 ARAÞTIRMA MAKALESÝ Çanakkale'de Yýllarý Arasýnda Hava Kirliliði Sorunu Ýsmet UYSAL Çanakkale Onsekiz Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ÇANAKKALE, Cilt:11 Sayý:45 (22), ÖZET Çanakkale il merkezinde yýllarý kýþ dönemlerinde SO 2 ve PM parametreleri bakýmýndan hava kirliliði seviyeleri araþtýrýlmýþ ve sonuçlar deðerlendirilmiþtir kýþ dönemlerinde, SO 2 ve PM ölçüm sonuçlarý itibariyle hem aylýk maksimum deðerler, hem de kýþ dönemi ortalamasý bakýmýndan kirlilik oraný yüksek olmuþ, daha sonraki yýllarda azalmaya baþlamýþ, kýþ döneminde PM ölçüm sonuçlarýnda artma görülmüþ, kýþ döneminde ise SO 2 ölçüm sonuçlarý itibariyle kirlilik yine artmýþ ve on yýlýn en yüksek kýþ ortalamasý deðeri görülmüþtür. Anahtar Kelimeler : Çanakkale'de hava kirliliði, kentsel hava kalitesi, kent havasýnda SO 2 seviyesi. Air Pollution Problem in Çanakkale During ABSTRACT Air pollution levels in terms of SO 2 and particle material parameters were studied in Çanakkale town centre and the results were evaluted. During winter-period SO 2 and PM measurements, as monthly maxima and winter-period mean values, were the highest. The levels declined in the following period until winter-period when PM level increased again. During winter-period SO 2 levels have increased and reached the highest levels measured during the ten years period. Keywords : Air pollution at Çanakkale, urban air quality, SO 2 levels in urban air. GÝRÝÞ Günümüzde endüstrileþmenin hýzla artmasý, hýzlý kentleþme, motorlu taþýtlarýn artmasý ve emisyon kontrolü yapýlmamasý, hýzlý nüfus artýþý, düþük kaliteli ve bilinçsiz yakýt kullanýmý sonucu hava kirliliði meydana gelmektedir. Hava kirliliðinde öncelikli parametreler SO 2 (kükürt dioksit) ve PM (partikül madde) ise de CO X, HC (yanmamýþ hidrokarbonlar), NOX ve aðýr metallerde önemli parametrelerdir. Yaðmur ve kar yaðýþý ile birlikte rüzgarda havanýn kirleticilerden temizlenmesini ve uzak mesafelere taþýnmasýný saðlamaktadýr. Ancak þehirlerdeki yüksek binalar rüzgarýn etkisini azaltmakta ve kirleticilerin uzaklaþmasýný yavaþlatmaktadýr. Hava kirliliði, saðlýk için giderek artan bir tehlike oluþturmakta, saðlýk problemlerine yol açmakta ya da artýrmaktadýr (Müezzinoðlu, 1987). Kirlilikten en fazla etkilenen sistemlerden birisi solunum sistemi olup kirliliðe baðlý olarak solunum fonksiyonlarýnda bozulmalar meydana gelmektedir. Kirli hava eriþkinlerde özellikle 55 yaþýn üzerindeki insanlarda hipertansiyon, bronþit ve astýma sebep olmakta, kalp hastalarýnda da ölümlere yol açmaktadýr (Gökbel ve ark., 1995). Hava kirliliðinden en fazla etkilenen çocuklardýr. Çin'de yapýlan bir araþtýrmada, hava kirliliðinin çocuklarda solunum fonksiyonlarýnýn geliþiminin gerilemesine yol açtýðý gösterilmiþtir (He ve ark., 1993). Kent havasýndaki SO 2 ve PM seviyesinin 5 µg/m 3 ün üzerine çýktýðý günlerde kalp-akciðer hastasý yaþlýlar ve zatürreli çocuklarýn ölümünde artýþ gözlenmiþtir. Ayrýca kirlilik boyutlarý arttýðýnda ile ani ölümler, kalp krizleri ve beyin kanamalarý da artmaktadýr (Yücel ve ark., 1995). Tablo 1 havadaki SO 2 ve PM seviyeleri ile saðlýk etkilerini iliþkilendirmektedir. Tablo 1. Hava kirlenmesi seviyelerine göre beklenen saðlýk etkileri (Yücel ve ark.,1995). Kirletici Aþýrý ölüm hýzý Göðüs hastalýklý Göðüs semptomlarý ve fazla hasta yatýþý hastalarda fenalaþmalar Günlük ortalama Kýþ dönemi ortalamasý SO 2 5 µg/m µg/m 3 1 µg/m 3 PM 5 µg/m 3 25 µg/m 3 1 µg/m 3 Çanakkale il inde ilk olarak hava kirliliði sorunu 1995 yýlýnda irdelenmiþtir (Uysal, 1997). Bu çalýþmada ise ilk ölçümlerin baþladýðý 1991 yýlýndan itibaren 1 yýl boyunca hava kirliliðinin irdelemesi yapýlmaktadýr. Böylece Çanakkale'nin temiz bir havaya sahip olmasýnda yasal ve toplumsal önlemlerin alýnmasý için yol gösterebilmek ve katkýda bulunmak amaçlanmaktadýr. MATERYAL VE METOD Çanakkale ilinde 1991 yýlýndan itibaren hava kirliliði parametreleri olarak SO 2 ve PM deðerleri ölçümleri, kent merkezinde bulunan Ýl Saðlýk Müdürlüðü Halk Saðlýðý Laboratuvarýnda volumetrik metotla yapýlmaktadýr (Rao ve ark., 1999). Bu amaçla birer günlük kesikli çalýþan bir adet Ýngiliz volumetrik yarý otomatik SO 2 ve PM ölçüm cihazý , Sayý: 45 18

2 Ekoloji kullanýlmaktadýr. SO 2 cihazý her gün biri kullanýlan 8 adet yýkama þiþesi ve 8 filtre kartuþu, kýskaç, hava emme pompasý, hava sayacý ve hava emme hunisinden oluþmaktadýr. Yerden 3 metre yükseklikteki ve binadan 2 metre uzaktaki bir huni vasýtasýyla emilen havadaki SO 2, Drechsel yýkama þiþelerindeki %1'lik H 2 O 2 ile H 2 SO 4 'e yükseltgenmekte ve bunun miktarý Na 2 CO 3 ile titre edilerek belirlendikten sonra, hesapla günlük SO 2 'in konsantrasyonu (µg/m 3 ) elde edilmektedir. PM ölçümünde ise, emilen hava 5,5 cm çapýndaki filtre kaðýdýndan geçmekte ve gün sonunda bu filtre kaðýdýnda toz atýklar birikmektedir. Daha sonra filtre kaðýdý bir refraktometreye yerleþtirilerek elde edilen ýþýk kýrýlmasý ölçüm deðeri belirlenmektedir. Bu ölçümün (µg/cm 2 ) karþýlýklarý bulunmakta ve ayrýntýsý (Rao ve ark., 1999)'de verilen bir formülle hacim konsantrasyonu (µg/m 3 ) deðerlerine ulaþýlmaktadýr. Bu çalýþmada Çanakkale Valiliði Ýl Çevre Kurulu'nun tarihli toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý (Çevre Ýl Müdürlüðü) öncesi ve sonrasýna ait ölçümler deðerlendirilmektedir. Hava kirliliði inceleme parametreleri olarak, Dünya Saðlýk Örgütü SO 2 ve PM deðerleri ile tarih ve sayýlý Resmi Gazetede yayýnlanan "Hava kalitesinin korunmasý yönetmeliði" çerçevesinde hava kalitesi sýnýr deðerleri (UVS, KVS) ölçüt alýnmýþtýr (Tablo 2, 3) (Anonim, 1986). Ayrýca yýllarý kirlilik ölçümleri aylýk ve kýþ dönemleri itibariyle istatistik olarak incelenmiþ, Tablo 2. Hava kalitesi sýnýr deðerleri (* deðerleri aþýlýrsa uyarý kademelerine geçilir). Süresi Kirletici SO 2 PM Kýþ dönemi ortalamasý hedef sýnýr deðerleri- 12 µg/m 3 12 µg/m 3 Kýþ dönemi ortalamasý sýnýr deðerleri (UVS)- 25 µg/m 3 2 µg/m 3 Günlük maksimum hedef sýnýr deðerleri 15 µg/m 3 15 µg/m 3 Günlük maksimum sýnýr deðerleri (KVS)* 4 µg/m 3 3 µg/m 3 Tablo 3. Günlük ortalamalara göre uyarý kademeleri. Uyarý Kademesi SO 2 PM 1. UK 7 µg/m 3 4 µg/m 3 2. UK 1 µg/m 3 6 µg/m 3 3. UK 15 µg/m 3 8 µg/m 3 4. UK 2 µg/m 3 1 µg/m 3 varyasyon ve regresyon analizleri yapýlmýþtýr (Kesici ve ark., 1998). BULGULAR Çanakkale'nin yýllarý kýþ dönemlerinde (-) günlük SO 2 ve PM ölçümleri o ay rastlanan minimum, ortalama ve maksimum deðerler olarak Tablo 4'te verilmiþtir. Tablo 4'teki verilerin deðerlendirilmesinde kýþ dönemlerinde herbir ayýn minimum SO 2 ölçümleri sonucuna göre kýþ dönemi, ve aylarýnda günlük maksimum hedef sýnýr deðerlerinin aþýldýðý görülmüþtür (Þekil 1) yýllarý kýþ dönemlerinde herbir ay rastlanan ortalama SO 2 ölçümleri itibariyle, ,,, ve aylarý, ,, ve aylarý, ,, ve aylarý, ayý, 1996, ve aylarý, ,,, ve aylarý, ,,, ve aylarýnda günlük maksimum hedef sýnýr deðerleri aþýlmýþtýr (Þekil 2) yýllarý kýþ dönemlerinin herbir ayýn günlük maksimum SO 2 ölçüm sonuçlarý bakýmýndan yýllarý kýþ dönemleri,,, ve aylarý ile 1996 ayýnda günlük maksimum hedef sýnýr deðerleri aþýlýrken, ,, ve aylarý, 1993 ve Þekil 1. Çanakkale'de yýllarýnda ay boyunca rastlanan minimum SO 2 deðerleri (µg/m 3 ) Ý. UYSAL Þekil 2. Çanakkale'de yýllarýnda ay boyunca rastlanan ortalama SO 2 deðerleri (µg/m 3 ) , Sayý: 45

3 Çanakkale'de Yýllarý Arasýnda Hava Kirliliði Sorunu Tablo 4. Çanakkale'de kýþ dönemlerinde hava kirliliðine ait minimum, maksimum ve ortalama günlük SO 2 ve PM deðerleri (- ölçüm yapýlmamýþtýr) Ekoloji Þekil 3. Çanakkale'de yýllarýnda ay boyunca rastlanan maksimum SO 2 deðerleri (µg/m 3 ). Tablo yýllarýnda ay boyunca rastlanan maksimum SO 2 ölçüm sonuçlarý itibariyle KVS* ve 1.UK** deðerlerinin aþýldýðý aylar. Yýllar Aylar **, *, *, * *, * *, *, **, * * aylarý, ,, ve aylarý,1998 ayý ve 1999 ayýnda günlük maksimum sýnýr deðerleri de (KVS) aþýlmýþtýr (Þekil 3) yýllarý ay boyunca rastlanan maksimum SO 2 ölçüm sonuçlarýna göre KVS ve 1.UK deðerlerinin aþýldýðý aylar Tablo 5'te verilmiþtir yýllarý kýþ dönemlerinde herbir ayýn maksimum PM ölçüm sonuçlarýnda yýlý, aylarýnda günlük maksimum hedef sýnýr deðerleri aþýlmýþtýr (Tablo 2, Þekil 4) yýllarý SO 2 ve PM kýþ dönemi ortalamasý deðerleri Þekil 5'te grafik olarak gösterilmiþtir. Þekil 5'teki grafiðin incelenmesinde yýllarý kýþ dönemlerinin hiç birinde PM kýþ dönemi ortalamalarý itibariyle hedef sýnýr deðerler aþýlmazken, SO 2 kýþ dönemi ortalamalarý itibariyle ve 2-21 yýllarý dýþýndaki diðer yýllarda kýþ dönemi ortalamasý hedef sýnýr deðerleri aþýlýrken, sadece kýþ döneminde UVS deðerlerinin aþýldýðý görülmektedir (Þekil 5, Tablo 2). Kýþ dönemi SO 2 ortalamalarý itibariyle en kirli kýþ dönemi ve yýllarý kýþ dönemleri iken, en az kirli dönemde 2-21 yýlýdýr yýllarý kýþ dönemlerinde on yýlýn her bir Þekil 4. Çanakkale'de yýllarýnda ay boyunca Þekil 5. Çanakkale'de yýllarý SO 2 ve PM kýþ dönemleri ortalamalarý (µg/m 3 ). ayýnýn günlük SO 2 deðeri ortalama verileri ile diðer aylarýn SO 2 ortalama deðerleri arasýnda varyans analizi yapýlmýþ ve %95 seviyesinde anlamlý olan sonuçlar Tablo 6'da gösterilmiþ olup, tablodan ayýndan itibaren kirliliðin arttýðý ve ayýnda azalmaya baþladýðý görülmektedir yýllarý kýþ dönemlerinde on yýlýn her bir ayýnýn günlük PM deðeri ortalama verileri ile diðer SO2 PM , Sayý:45 2

4 Ekoloji Tablo yýllarý kýþ dönemleri aylar SO 2 ortalamalarý farký ( *p,5 ). Ay Aylar Ortalamalar farký * - 99,37-163,57-191,7-124,87-64,2-91,7-82,8 66,2 Tablo yýllarý kýþ dönemleri aylar PM ortalamalarý farký ( *p?,5 ). Ay Aylar Ortalamalar farký * - 17,91-24,81-29,81-27,51-17,61 Tablo yýllarý kýþ dönemleri SO 2 ortalamalarý farký ( *p?,5 ). Kýþ dönemi Kýþ dönemleri Ortalamalar farký * , , , , , , , , , , , , ,83 Tablo yýllarý kýþ dönemleri PM ortalamalarý farký ( *p,5 ). Kýþ dönemi Kýþ dönemleri Ortalamalar farký * , , , , , , , , , , , , , , , , y = -2,571x ,6 R 2 =, y = -24,1x R 2 =, Ý. UYSAL Þekil yýllarý SO 2 'in kýþ dönemi ortalamalarý Þekil yýllarý SO 2 'in kýþ dönemi ortalamalarý y = -3,2x ,1 R 2 =, Þekil yýllarý PM'nin kýþ dönemi ortalamalarý y =,2x - 376,4 R 2 =, , , ,5 2 2, ,5 Þekil yýllarý PM'nin kýþ dönemi ortalamalarý aylarýn PM ortalama deðerleri arasýnda varyans analizi yapýlmýþ ve %95 seviyesinde anlamlý olan sonuçlar Tablo 7'de gösterilmiþ olup, tablodan , Sayý:45

5 Çanakkale'de Yýllarý Arasýnda Hava Kirliliði Sorunu Ekoloji kirliliðin ayýndan itibaren arttýðý, en fazla artýþýn ayýnda olduðu ve ayýndan itibaren azalmaya baþladýðý görülmektedir yýllarý kýþ dönemleri SO 2 ortalama deðerleri arasýnda varyans analizi yapýlmýþ ve %95 seviyesinde anlamlý olan sonuçlar Tablo 8'de gösterilmiþ olup, tablodan ve kýþ dönemlerinde kirliliðin yüksek olduðu görülmektedir yýllarý kýþ dönemleri PM ortalama deðerleri arasýnda varyans analizi yapýlmýþ ve %95 seviyesinde anlamlý olan sonuçlar Tablo 9'da gösterilmiþ olup, tablodan ve kýþ dönemlerinde kirliliðin yüksek olduðu görülmektedir tarihli toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý öncesi kýþ dönemi SO 2 ortalamalarý arasýnda ve PM ortalamalarý arasýnda regresyon analizi yapýlmýþ olup (Tablo 1,12), regresyon grafikleri incelendiðinde (Þekil 6,8) SO 2 için, yýllar arasýnda varyasyon önemsiz iken, PM için ise yýllar arasýnda varyasyon önemsiz olmakla birlikte düþüþ gözlenmektedir. Toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý sonrasý da kýþ dönemi SO 2 ortalamalarý arasýnda Tablo yýllarý SO 2 'in kýþ dönemi ortalamalarý Regresyon 1 74,578 74,571,165,937 Fark , ,819 Toplam ,3333 Tablo yýllarý SO 2 'in kýþ dönemi ortalamalarý Regresyon 1 294,5 294,5 49,7695,195 Fark 2 116,7 58,35 Toplam 3 32,75 Tablo yýllarý PM'nin kýþ dönemi ortalamalarý Regresyon 1 3,1698 3,1698,8847,42 Fark 4 14,332 3,5825 Toplam 5 17,5 Tablo yýllarý PM'nin kýþ dönemi ortalamalarý Regresyon 1,99,99,37,8652 Fark 2 4,99 2,4545 Toplam 3 5 ve PM ortalamalarý arasýnda regresyon analizi yapýlmýþ olup (Tablo 11, 13) regresyon grafikleri incelendiðinde (Þekil 7, 9) SO 2 için, varyasyon istatiksel olarak önemli olup, yýllara baðlý olarak kirlilikte bir düþüþ görülürken; PM için ise, varyasyon önemsiz olup, PM yönüyle kirlilikte yýllara baðlý olarak bir azalma görülmemektedir. TARTIÞMA VE SONUÇ Çanakkale kent merkezi yýllarý kýþ dönemleri SO 2 ortalamalarý itibariyle Türkiye genelinde deðerlendirildiðinde, kýþ döneminde Türkiye'nin en kirli kent merkezi (382 µg/m 3 ), kýþ döneminde 9. kirli kent merkezi (228 µg/m 3 ), kýþ döneminde 8. kirli kent merkezi ve kýþ döneminde 6. kirli kent merkezi olduðu görülmüþtür (Anonim, 2) tarihli toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý öncesi yýllarý SO 2 ortalamalarý arasýndaki ve PM ortalamalarý arasýndaki regresyon analizi sonuçlarý (Tablo 1, 12; Þekil 6, 8), istatiksel anlamda önemsiz olmakla birlikte, deðerlere bakýldýðýnda PM için 1991'den 1997'ye doðru bir düþüþ gözlenmektedir (Þekil 8). Toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý sonrasý yýllarý SO 2 ortalamalarý arasýndaki ve PM ortalamalarý arasýndaki regresyon analizi sonuçlarý (Tablo 11, 13; Þekil 7, 9) SO 2 için, istatiksel olarak önemli seviyede yýllara baðlý bir düþüþ görülmekte iken; PM için, varyasyon istatistiksel açýdan önemsizdir. Dolayisiyle PM için yýllar arasýndaki varyasyonu toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý ile açýklamak mümkün deðildir. Sonuç olarak tarihli toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý, SO 2 için hemen etkisini göstermiþ ve 1998'den 21'e doðru kent havasýndaki SO 2 miktarýnda ciddi bir düþüþe neden olurken, ayný etki PM için görülmemiþtir. Bu durum ulaþýlan en önemli sonuç olmaktadýr yýllarý kýþ dönemlerinde herbir ayýn günlük SO 2 deðeri ve PM deðeri ortalama verileri ile diðer aylarýn SO 2 deðeri ve PM deðeri ortalamalarý arasýnda yapýlan varyasyon analizlerinde en fazla kirliliðin aylarýnda olduðu görülmüþtür (Tablo 6, 7) yýllarý kýþ dönemleri SO 2 ortalama deðerleri ve PM ortalama deðerleri arasýndaki varyasyon analiz sonuçlarýnda kýþ döneminde hem SO 2, hem de PM yönünden, kýþ döneminde PM yönünden, kýþ döneminde SO 2 yönünden kirliliðin yüksek olduðu görülmüþtür (Tablo 8, 9). Hava kirliliðinin yoðun olduðu kýþ döneminde halkýn düþük kalorili, kükürt oraný yüksek , Sayý: 45 22

6 Ekoloji ancak ucuz olan Trakya Bölgesinden getirilen kömürün kullanýmýnýn yaygýn olduðu, ve dönemlerinde de halkýn düþük kaliteli toz kömürüne yöneldiði ve bunun sonucu olarak kirliliðin yüksek olduðu görülmektedir. Çanakkale Valiliði Ýl Çevre Kurulu'nun tarihli toz kömürü kullanýmýný yasaklama kararý kirliliði önlemede önemli bir adým olmuþtur. Toz kömürü kullanýmýnýn yasaklanmasý daha sonraki yýllarda sorunun çözümünü kolaylaþtýrmýþtýr. Özellikle kýþ dönemlerindeki kirlilikte taþýt trafiði yoðunluðunun yarattýðý eksoz gazý emisyonlarýnýn da payý vardýr. Tablo 5'in deðerlendirilmesinde 'de 4 ay, 'te 2 ay, 'de 4 ay, 'de 1 ay ve 'da 1 ay içinde SO 2 ölçüm sonuçlarý itibariyle KVS deðerlerinin aþýldýðý günler bulunmakta olup, bu deðerler hastanelerde fazla hasta yatýþý ve aþýrý ölüm hýzýna neden olan kirlilik deðerleridir (Yücel ve ark.,1995). Özellikle 1991, 1997 aylarýnda 1. uyarý kademesinin aþýlmasý dikkat çekici olup bu durum özel önlemleri gerektirmektedir (Tablo 3,5). Ay boyunca rastlanan günlük maksimum duman ölçüm sonuçlarýna göre yýlý,,, aylarý ile , aylarý göðüs semptomlarý yönüyle riskli aylardýr (Þekil 4, Tablo 1). Ý. UYSAL Yukarýda belirtildiði gibi hava kirliliðinin insan saðlýðý özellikle yaþlýlar ve çocuklar üzerindeki etkileri dikkate alýnýrsa önlemler acil ve kaçýnýlmazdýr. Bu amaçla hava kirliliðinde önemli rolü olan SO 2 seviyesinin azaltýlabilmesi için, kullanýlan yakýt kömürünün kükürt oraný düþük olmalý, iyileþtirilmiþ ve kaliteli kömür kullanýmý yaygýnlaþtýrýlmalý, yakma eðitimi verilmeli ve denetimi sýkýlaþtýrmalý, baca kontrolleri titizlikle yapýlmalý ve trafik araçlarýnda eksoz gazý emisyon kontrolü sürekli olmalýdýr. Bunlarýn yanýnda Çanakkale'de hakim rüzgar Kuzey- Kuzeydoðu yönünde olduðu için rüzgarlarýn olumlu etkisinden yararlanmak bakýmýndan yerel yönetim olarak imar planlarýnýn yapýlmasýnda bu yönlü hava koridorlarý açýk tutulmalýdýr. Sonuç olarak insanýn eðitimi esas olduðu için yasal önlemlerin yanýnda eðitime ve insanlarýmýzý bilgilendirmeye yönelinmesi sorunlarýn çözümünü kolaylaþtýracaktýr. Temiz bir hava solumak için topyekün mücadele, iþbirliði ve kararlýlýk gereklidir. Gösterilecek duyarlýlýk bütün insanlarýn saðlýðý içindir. Teþekkür: Ýstatistik iþlemlerin yapýlmasýnda yardýmlarýný esirgemeyen Yrd. Doç. Dr. Hüsnü Baysal'a teþekkür ederim. KAYNAKLAR Anonim (1986) Hava Kalitesinin Korunmasý Yönetmeliði. Resmi Gazete, Sayý Anonim (2) Haber Bülteni. T.C. Baþbakanlýk Devlet Ýstatistik Enstitüsü Yay., Ankara. Gökbel H, Uzun K (1995) Hava Kirliliðinin Solunum Fonksiyonlarýna Etkileri. Ekoloji. 15, 4-5. He QC, Lioy PJ, Wilson WE, Chapman RS (1993) Effects of Air Pollution on Children's Pulmonary Function in Urban and Suburban Areas of Wuhan. People's Republic of Chine Arch Environ Helt., 48, 6, Kesici T, Kocabaþ Z (1998) Biyoistatistik. Ankara Üniv. Eczacýlýk Fak. Yay. No. 79, Ankara. Müezzinoðlu A (1987) Hava Kirliliðinin ve Kontrolünün Esaslarý. 9 Eylül Üniv. Yay., Ýzmir. Rao MN, Rao HVN (1999) Air Pollution. Tata Mc Graw-Hill Publishing Company Limited, New Delhi. Uysal Ý (1996) Çanakkale'de Hava Kirliliði Sorunu. Çanakkale Ýli Yerleþim ve Çevre Sorunlarý Bildirileri, 9-13 Eylül 1996, Çanakkale, Yücel E, Öztürk M, Doðan F (1995) Kütahya'da Hava Kirliliði Sorunu. Ekoloji. 15, , Sayý:45

LİMİT DEĞERLER, HEDEF DEĞERLER, UZUN VADELİ HEDEFLER, DEĞERLENDİRME EŞİKLERİ, BİLGİLENDİRME VE UYARI EŞİKLERİ

LİMİT DEĞERLER, HEDEF DEĞERLER, UZUN VADELİ HEDEFLER, DEĞERLENDİRME EŞİKLERİ, BİLGİLENDİRME VE UYARI EŞİKLERİ Ek- I LİMİT DEĞERLER, HEDEF DEĞERLER, UZUN VADELİ HEDEFLER, DEĞERLENDİRME EŞİKLERİ, BİLGİLENDİRME VE UYARI EŞİKLERİ A) Tanımlar PM10, arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve benzo(a)piren konsantrasyonlarını

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 15-21 Nisan 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi Hava Kirliliği Ölçüm Yöntemleri Emisyon Ölçümleri (Kaynakta) İmisyon Ölçümleri Sabit kaynaklar (Yakma tesisi, fabrika, termik santral bacaları) Hareketli kaynaklar (Motorlu araçlar) Ortam havasında yapılır

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP

İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP İSTANBUL ANADOLU YAKASI HAVA KİRLİLİĞİNİN PM10 ve PM2.5 AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Ufuk MALAK Prof.Dr. Kadir ALP Hava Kirliliği Hava kirliliğinin, özellikle Partiküler madde PM10 ve PM2.5 in sağlık üzerine

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 08-14 Nisan 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı(UKAA), 17 Ekim 2013 tarihinde, hava kirliliğinin

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERİN MEVCUT HAVA KALİTESİNE ETKİSİNİN İNCELENDİĞİ HAVA KALİTESİ DAĞILIM MODELLEMESİ RAPORU (Çanakkale, Biga-Lapseki Bölgesi)

KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERİN MEVCUT HAVA KALİTESİNE ETKİSİNİN İNCELENDİĞİ HAVA KALİTESİ DAĞILIM MODELLEMESİ RAPORU (Çanakkale, Biga-Lapseki Bölgesi) TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERİN MEVCUT HAVA KALİTESİNE ETKİSİNİN İNCELENDİĞİ HAVA KALİTESİ DAĞILIM MODELLEMESİ RAPORU (Çanakkale, Biga-Lapseki Bölgesi) MART / 2017 I İÇİNDEKİLER

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 27 Şubat 05 Mart 2017) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 27 Mart 02 Nisan 2017) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında

Detaylı

Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler

Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler Prof.Dr.Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tınaztepe Yerleşkesi 35397 Buca-İzmir Tel: 0232 3017113 Faks:

Detaylı

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Hava Kirliliği Laboratuvarı İZMİR BÖLGESİ ENERJİ FORUMU 31 Ekim 1 Kasım 2014 İzmir Mimarlık Merkezi 1 Aliağa ve

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 25-31 Temmuz 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 09-15 Ocak 2017) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 06-12 Haziran 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

EDİRNE KENTİNDE HAVA KALİTESİ

EDİRNE KENTİNDE HAVA KALİTESİ ŞERMİN TAĞIL, TALAT KOÇ 115 28. Coğrafya Meslek Haftası, Bildiriler, S. 115-131, İstanbul, 2000 EDİRNE KENTİNDE HAVA KALİTESİ Şermin TAĞIL * Air Quality in Edirne Talat KOÇ * ÖZET Hava kirliliği son yıllarda

Detaylı

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%)

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%) ÇEVRE Çevreye ayrılan harcamaların payı giderek artmaktadır. Grafik 16 da sunulan 2008-2010 yılları arasındaki göstergelere göre yapılan çevre ve çevresel harcamaların GSYH içindeki payının 2008 de %1,09

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

BURSA İLİ 2016 YILI HAVA KALİTESİ. Dr. Efsun DİNDAR Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

BURSA İLİ 2016 YILI HAVA KALİTESİ. Dr. Efsun DİNDAR Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü BURSA İLİ 2016 YILI HAVA KALİTESİ Dr. Efsun DİNDAR Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü HAVA KİRLİLİĞİ NEDİR? ISINMA ULAŞIM SANAYİ DOĞAL SEBEPLER Hava kirleticileri Kirletici

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 21 27 Kasım 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 03 09 Ekim 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için El Ele MATRA PROJESİ I. İLETİŞİM PLATFORMU TOPLANTISI

Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için El Ele MATRA PROJESİ I. İLETİŞİM PLATFORMU TOPLANTISI Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için El Ele MATRA PROJESİ I. İLETİŞİM PLATFORMU TOPLANTISI Doç.Dr.Tuncay Döğeroğlu Anadolu Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi 14 Aralık 2007 ESKİŞEHİR TEMİZ

Detaylı

Kaç istasyon olması gerektiğinin, Bu istasyonların nerelerde kurulması gerektiğinin, İzlemede kullanılacak metotların

Kaç istasyon olması gerektiğinin, Bu istasyonların nerelerde kurulması gerektiğinin, İzlemede kullanılacak metotların Kaç istasyon olması gerektiğinin, Bu istasyonların nerelerde kurulması gerektiğinin, İzlemede kullanılacak metotların Ölçülecek parametrelerin Belirlenmesi demektir. Pahalı en az sayıda istasyon Ölçülecek

Detaylı

İZMİR DE HAVA KİRLİLİĞİ. Prof. Dr. Abdurrahman BAYRAM abayram@deu.edu.tr

İZMİR DE HAVA KİRLİLİĞİ. Prof. Dr. Abdurrahman BAYRAM abayram@deu.edu.tr 237 İZMİR DE HAVA KİRLİLİĞİ Prof. Dr. Abdurrahman BAYRAM abayram@deu.edu.tr GİRİŞ Sanayi devrimiyle başlayan ve fosil yakıt tüketiminin artışına paralel olarak artan hava kirliliği problemleri günümüzde

Detaylı

Meteorolojik koşulların en önemlisi ise Enverziyon (Sıcaklık Terselmesi) durumunun oluşmasıdır.

Meteorolojik koşulların en önemlisi ise Enverziyon (Sıcaklık Terselmesi) durumunun oluşmasıdır. HAVA KİRLİLİĞİ Hava kirliliği deyimiyle, sanayi devriminden bu yana karşılaşmaktayız. Doğa veya insan kaynaklı salımlar sonucu, atmosferde bulunan kirleticilerin belirli seviyeleri aşması ve uygun meteorolojik

Detaylı

2008/50/ECsayılı Hava Kalitesi Direktifi ve 2004/107/EC sayılı 4. Kardeş Direktifine göre Hava Kalitesi Ölçümleri için istasyon yer seçimi

2008/50/ECsayılı Hava Kalitesi Direktifi ve 2004/107/EC sayılı 4. Kardeş Direktifine göre Hava Kalitesi Ölçümleri için istasyon yer seçimi 2008/50/ECsayılı Hava Kalitesi Direktifi ve 2004/107/EC sayılı 4. Kardeş Direktifine göre Hava Kalitesi Ölçümleri için istasyon yer seçimi Bu kılavuz, hava kalitesi izleme istasyon yerlerinin seçimi ve

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİ

ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİ ERZURUM DA HAVA KİRLİLİĞİ ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Hava kirliliği en genel tanımıyla; havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki çeşitli kimyasal maddelerin insan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar

Detaylı

Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði

Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði Tarým Arazilerinin Amaç Dýþý Kullanýmý; Erzurum Örneði Ekoloji 13, 52, 1-6 2004 Ali Kýlýç ÖZBEK Devlet Su Ýþleri 8. Bölge Müdürlüðü 25100, ERZURUM Taþkýn ÖZTAÞ Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak

Detaylı

TEKSTÝL FABRÝKALARINDA GÜRÜLTÜ DÜZEYÝ VE ETKÝLERÝ*

TEKSTÝL FABRÝKALARINDA GÜRÜLTÜ DÜZEYÝ VE ETKÝLERÝ* Öðr. Gör. Fikri EGE Arþ. Gör. Ç.Ü. Mühendislik ve Mimarlýk Fak. Endüstri Müh. Bölümü Sarp Korkut SÜMER Öðr. Gör. Ç.Ü. Mühendislik ve Mimarlýk Fak. Endüstri Müh. Alaettin SABANCI Prof., Ziraat Fak. Tarým

Detaylı

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara HAVA KİRLİLİĞİ İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN NO VE O KİRLİLİĞİ İĞİ 2 3 Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı 12 Ocak 2012 - Ankara SUNUM PLANI 1. GİRİŞ İŞ 2. HUKUKİ

Detaylı

ERZURUM VE ĠZMĠR THM HAVA KALĠTESĠ ÖN DEĞERLENDĠRME PROJESĠ

ERZURUM VE ĠZMĠR THM HAVA KALĠTESĠ ÖN DEĞERLENDĠRME PROJESĠ Company LOGO ERZURUM VE ĠZMĠR THM HAVA KALĠTESĠ ÖN DEĞERLENDĠRME PROJESĠ Zeliha GEMĠCĠ Fizik Y. Mühendisi Laboratuvar Ölçüm ve Ġzleme Daire BaĢkanlığı Hava Kalitesi Ġzleme ġube Müdürlüğü www.havaizleme.gov.tr

Detaylı

BĠRĠNCĠ BÖLÜM KANUNĠ DAYANAK, AMAÇ, KAPSAM, ĠSTĠSNALAR TANIMLAR

BĠRĠNCĠ BÖLÜM KANUNĠ DAYANAK, AMAÇ, KAPSAM, ĠSTĠSNALAR TANIMLAR 1 02.11.1986 tarih 19269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. BĠRĠNCĠ BÖLÜM KANUNĠ DAYANAK, AMAÇ, KAPSAM, ĠSTĠSNALAR TANIMLAR Kanuni Dayanak Madde 1 2872 Sayılı, 9 Ağustos 1983 kabul

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Güray Doğan

Yrd. Doç. Dr. Güray Doğan 17.02.2017 Yrd. Doç. Dr. Güray Doğan Bugün: Hava kirliliği ölçekleri Yerel Kentsel Bölgesel Kıtasal Küresel Hava Kirliliği Ölçekleri Neden ölçeksel tanımlarız? Boyutları bilmek çözüm için para ve zaman

Detaylı

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ Hasan GÜVEN Çevre Yüksek Mühendisi Çevre ve Şehircilik İl Müdürü DÜZCE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Hava: Dünya atmosferini meydana getiren gaz karışımı. Ancak, atmosferin halk

Detaylı

HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM NOKTASI YER SEÇİM KRİTERLERİ

HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM NOKTASI YER SEÇİM KRİTERLERİ HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM NOKTASI YER SEÇİM KRİTERLERİ ÇEVE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LABORATUVAR, ÖLÇÜM VE İZLEME DAİRE BAŞKANLIĞI ZELİHA GEMİCİ FİZİK Y. MÜHENDİSİ O 3 HAVA KALİTESİ DEĞERLENDİRME SO2 NOX NO2

Detaylı

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK 6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK Örtülü elektrodlarýn tersine, gazaltý kaynak tellerindeki alaþým elemanlarý sadece bu tellerin üretiminde baþlangýç malzemesi olarak kullanýlan ingotlarýn

Detaylı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Hava kirliliğinin kaynakları Solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili

Detaylı

ANKARA TEMİZ HAVA MERKEZİ HAVA KALİTEİ ÖN DEĞERLENDİRME PROJESİ

ANKARA TEMİZ HAVA MERKEZİ HAVA KALİTEİ ÖN DEĞERLENDİRME PROJESİ Company LOGO ANKARA TEMİZ HAVA MERKEZİ HAVA KALİTEİ ÖN DEĞERLENDİRME PROJESİ Laboratuvar Ölçüm ve İzleme Daire Başkanlığı Hava Kalitesi İzleme Şube Müdürlüğü Zeliha GEMİCİ Fizik Y. Müh. www.havaizleme.gov.tr

Detaylı

HAVA KİRLİLİĞİ KONTROLÜNDE BİLGİ YÖNETİMİ: PERFORMANS GÖSTERGELERİ YAKLAŞIMI

HAVA KİRLİLİĞİ KONTROLÜNDE BİLGİ YÖNETİMİ: PERFORMANS GÖSTERGELERİ YAKLAŞIMI HAVA KİRLİLİĞİ KONTROLÜNDE BİLGİ YÖNETİMİ: PERFORMANS GÖSTERGELERİ YAKLAŞIMI A. Teoman SANALAN, Kerime SARIOĞLU ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Çevre Envanteri ve Bilgi Yönetimi Dairesi Başkanlığı

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Yanma Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Telefon: 0232 3017494 Faks: 0232 3017498 E-Mail: abayram@deu.edu.tr ÇEV 3016 Hava

Detaylı

ESKİŞEHİR DE HAVA KİRLİLİĞİ

ESKİŞEHİR DE HAVA KİRLİLİĞİ ESKİŞEHİR DE HAVA KİRLİLİĞİ ÇALIŞMA EKİBİ Doç.Dr.. Tuncay Döğeroğlu Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.. Ozan Devrim yay Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.. Eftade Gaga Araş.Gör. Özlem Özden Araş Gör. Hicran Altuğ Araş.Gör. Akif Arı Y.Lisans

Detaylı

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Environment International Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Hoş Geldiniz 23 Temmuz 2010 Wim van Doorn TEMĠZ HAVA NEDĠR? Temiz hava bileşimi Azot Oksijen Su buharı Diğer kirleticiler Karbon dioksit Organik

Detaylı

İSTANBUL ATMOSFERİNDE KURŞUN KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

İSTANBUL ATMOSFERİNDE KURŞUN KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ TMMOB Çevre Mühendisleri Odası V. ULUSAL ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ İSTANBUL ATMOSFERİNDE KURŞUN KİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ 1, Gülseren KELEŞ 1, Serkan AKBULUT 1, Mete TAYANÇ 1 ve Bülent AKKOYUNLU 2 1 Marmara

Detaylı

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM

FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM VIII FÝYATLAR 139 140 FÝYATLAR A. FÝYATLARDAKÝ GENEL GÖRÜNÜM 2001 yýlýnýn Þubat ayýnda sabit kur sisteminin terk edilerek kurlarýn serbest býrakýlmasý sonucu Türk lirasýnýn yüksek oranda deðer kaybetmesi

Detaylı

Hava Kalitesi Bülteni

Hava Kalitesi Bülteni Hava Kalitesi Bülteni Aralık, 2015 İÇİNDEKİLER 1. Genel Bilgiler... 1 2. Aralık Ayı Ölçüm Sonuçları... 1 3. Geçmiş Yıllara Göre Kıyaslama... 1 4. Bizden Haberler... 1 T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Detaylı

MANĠSA ĠLĠNĠN YILLARI ARASI HAVA KĠRLĠLĠK DEĞĠġĠMĠNĠN ĠNCELENMESĠ. Hilmi YAZICI *

MANĠSA ĠLĠNĠN YILLARI ARASI HAVA KĠRLĠLĠK DEĞĠġĠMĠNĠN ĠNCELENMESĠ. Hilmi YAZICI * MANĠSA ĠLĠNĠN 2001 2004 YILLARI ARASI HAVA KĠRLĠLĠK DEĞĠġĠMĠNĠN ĠNCELENMESĠ Hilmi YAZICI * Pamukkale Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü 20070 Kınıklı/DENİZLİ Özet Bileşiminde

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri

Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri Tesisat Mühendisliði Dergisi Sayý: 89, s. 71-77, 2005 Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri Bülent CERÝT* Nafer DO¼RUL Özet Bu çalýþmada; iklimlendirilmesi yapýlacak tesisin cihaz

Detaylı

HAVA EMİSYONU ÖLÇÜM ÖZET RAPORU

HAVA EMİSYONU ÖLÇÜM ÖZET RAPORU Bu bölüme emisyon ölçümlerini gerçekleştiren laboratuarın ad, adres, telefon gibi iletişim bilgileri yazılmalıdır. Uygun görülen bölüme Yeterlilik Belge No ve varsa Akreditasyon bilgileri girilmelidir.

Detaylı

Ğ ü ü ç ş ş ğ ğ ğ ğ Ö ü ğ ş ğ ü ş Ç ş ş Ç ş ü ü ü ğ ç ç ş ü ş ş Ç ş ü ü ü ü ğ ş ş ü ü ş ş ş ü ü ğ ü üğü ş ç ü ü Ç ç ğ ü ü üğü ğ ü ç ş ş ş ş ğ ç ü ü ü ş ş ş Ç ş Ç ğ Ç ğ Ç Ç ü ş ş ü Öğ ü ş ş ğ ç Ç Ç ş Ç

Detaylı

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ A.Yavuz Yücekutlu, A.Teoman

Detaylı

Ü Ü Ğ Ş Ş Ş Ş Ş Ü Ğ ç Ş Ğ Ü Ü Ğ Ü Ş Ö ç ç Ğ Ğ Ü Ş Ü Ş Ş ç ç Ç Ü Ş Ç Ç Ü Ş Ş Ü Ü Ü Ü Ü Ü ç Ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ç ç ç ç ç ç Ş Ğ Ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ş ç ç ç Ç ç ç ç ç ç ç Ç ç Ç ç ç ç

Detaylı

Ş İ İ ç İ İ İ İ ç Ş ü ü ü ü ç ü üç ü ü ü ç ü ü Ü İ Ğ Ş üç ü İ ü ü ü ç ü ç Ç ç İ ü üç ü Ç üç ü ç ç Ç ü Ç ç üç ü ç Ç ç ç ç ç Ğ Ğ ç İ ü ü ç ç ç ü ü ü Ü ç ç ü ç ç ü ü ü Ö ü ü ü ü Ü ü ü ç ü ç ç ü ü ü ü ç ü

Detaylı

MERSİN ENTEGRE SAĞLIK KAMPÜSÜ PROJESİ HAVA KALİTESİ YÖNETİMİ PLANI REVİZYON TAKİP SAYFASI

MERSİN ENTEGRE SAĞLIK KAMPÜSÜ PROJESİ HAVA KALİTESİ YÖNETİMİ PLANI REVİZYON TAKİP SAYFASI Sayfa No: 1 / 6 REVİZYON TAKİP SAYFASI Rev. No Rev. Tarihi Rev. Yapılan Sayfa No. Revizyonun Sebebi 00 - Yeni yayın 01 27.06.2014 4,5 02 3,4,5,6 Kredi kuruluşu teknik danışmanı önerileri doğrultusunda

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İstanbul Çevre İl Müdürlüğü, Beşiktaş, İstanbul. 2

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İstanbul Çevre İl Müdürlüğü, Beşiktaş, İstanbul. 2 Onur GÜMÜŞ 1, Ülkü ALVER ŞAHİN 2, Burcu ONAT 2, Ramazan ÖZÇELİK 3, Ergün GEDİK 3, İsmail SOLAKOĞLU 3, Nihat TAŞ 4 1 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İstanbul Çevre İl Müdürlüğü, Beşiktaş, İstanbul. 2 İstanbul

Detaylı

ç ü ü ç ç ş İ Ç Ü ş İ Ç Ü ç ş ü İ Ç Ü ş ş ç ş ü Ö ü Ö İş ş ç İ Ç Ü ş ş ç ü ç ş ş İ Ç Ü ş ç Ü İ Ç Ü İ Ç Ü ü ç ş ş ş İ Ç Ü ç ü ş İ Ç Ü İş ş ş ü ş İ Ç Ü ş ü ş üç ü ş ş ş ç ü ü ç ş ş ş ş ü ş ü ü ş ç ü ç ç

Detaylı

Ç Ü ğ Ç ç Ğ ç Ü ç ğ ç ğ ğ ç ğ ç ç ğ ç ç Ö Ş Ö ğ ç ğ Ç Ü Ç ğ Ç ğ Ü Ü Ç Ü ğ ğ Ü ğ ç Ç ğ Ü ç ç ğ Ğ Ğ ç ç ğ ğ ğ ğ ğ Ğ Ğ Ğ Ğ Ğ Ş Ş Ç Ö Ö ç Ç ğ ç ç ğ ç ğ ç ç ç ğ ç ç ç Ü ç ç ç ğ Ö Ü Ç Ş Ş ç Ö ç ğ ğ ğ ç ğ ğ ğ

Detaylı

Ü ş ğ ğ Ü ş Ç ğ ş ş Ç ğ ş Ü ğ Ü ş ğ Ü Ç ğ ğ Ü ğ ğ ğ ş ğ ğ ğ ş ş ğ ş ş ş Ç Ç Ö ş ğ ş ş ğ ş ğ ğ ş Ü Ç ğ ş ğ ş ş ğ Ü ğ ş ş ğ ş ş ş ş ş ş ğ ğ ş ş ş ş ş ş ş Ü ğ ş ş Ü Ç ğ Ç Ç ş ş ş ğ ş Ö ÇÜ Ö ş ğ Ö ş ş ğ ş

Detaylı

Ü Ğ Ğ Ş Ö Ü Ü Ğ Ğ ü ü ü ü ü Ö Ü ü ü ü Ş ü ü Ş Ş ü ü ü ü üü ü Ş ü ü ü ü ü ü ü Ç ü ü ü ü ü ü ü üü ü ü ü üü ü ü ü ü ü ü ü ü Ş ü ü Ö ü ü ü ü ü ü ü ü Ç Ş Ç üü Ş ü ü ü ü üü ü ü ü ü ü ü ü ü ü ü Ş ü ü ü Ü ü ü

Detaylı

ç ğ ğ ğ ç ç ç ğ ç ğ ğ ç ğ ğ ç ğ ç ğ ğ ğ ç ğ ğ ç ğ ğ ç ç ğ ğ ğ Ü ç ğ ç ç ç ğ ç ç ğ ğ ğ ğ ğ ğ Ü ğ ğ ç ç ç ğ ç ğ ğ ç ğ ç ç ğ ğ ç ğ ğ ğ ğ ğ ç ğ ğ ğ ğ ç ğ ç ğ Ü ğ ğ ğ ç ç ğ ç ğ Ü ç ğ ğ ğ ç Ü ç ç ç ç ğ ç ğ ğ

Detaylı

İ Ç Ü ö üğü İ Ö ö üğü Ş ü öğ ü ç Ç ü ü ü Ç Ü ç ğ ç ğ Ğ ç Ş ğ ç ö ğ ğ ü ç Ü Ç ö üğü ö ü ü İİ Ç ğ ü ğ ç ğ ü ü ü ç ü ü Ş ü ğ ç ü ü ç ü ü ç ö Ö Ş Ö ğ ö ü ç ğ İ Ç Ü Ç ğ Ç ğ Ü Ü İ ü ç ğ ğ ğ ğ ğ ğ ç Ç ç ü ç Ş

Detaylı

İ İ İ İ İ İ İ İ İ İ Ö İ İ İ İ İ Ü Ç İ Ş Ş İ İ Ü İ İ İ İ İ İÇİ Ö Ö Ç Ç Ç İ Ü Çİ İ Ü Ü İ İ İ İ İ İ İİ İ Ç Ş İ İ İ İ Ü Çİ Ö İ Ü Çİ İ İ Ü İİ İ Ç Ö İ Ö İ Ç Ç İ Ç Ö İ İ İİ İ Ç Ç Ç Ü İ Ç İ Ç İ Ş Ç İ Ğ İ İ İ İ

Detaylı

ü Ğ İ Ğ ü İ ç ü ü ü ç Ç ü ü ç Ç ü ü ç ü ü Ü Ç Ü ç ü ü ü ü ü ç Ç ü ü ç İ ü Ğ Ş İ İ ü Ğ İ Ğ ü İ Ö üçü ü Ö Ö ü Ö ü İ İ Ş Ğ İ İĞİ ü ü ü Ğİ İ Ğ İ Ğ ü Ö Ö Ü İĞİ ü Ü İ İ Ğİ ü ü Ğ İ İ İ İ İ İ ç ü ç ü ç ü ü ç ü

Detaylı

İ İ İ Ğ İ İ İ İ Ğ Ğ Ş Ç Ş Ö Ş Ç İ Ç İ Ç Ş Ç Ü İ İ İ Ş Ş Ş Ş Ö Ç Ş Ş Ğ Ş Ç Ö Ş Ö Ö İ Ş Ç Ş Ş Ç Ş Ğ Ğ Ğ Ç İ Ğ Ş Ş Ç Ç Ş İ Ç Ş Ş Ş Ş İ Ğ Ö Ö Ş Ç Ş Ç Ş Ş Ş Ü Ö Ö Ö Ö Ö Ç Ç Ç Ö Ş Ç Ö Ö Ş İ İ Ç Ş Ş Ğ Ü Ş İ Ö

Detaylı

Ç Ç ç Ğ ç Ö Ğ Ş ç Ö Ö Ğ Ğ Ö Ö Ç Ü ç Ç Ü ç Ö ç ç ç ç Ğ ç ç Ç Ç ç Ç Ü ç ç Ç ç ç ç Ö ç Ö Ö ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ö Ş ç ç ç ç ç ç ç ç Ü ç ç Ü ç ç ç ç ç ç ç Ö Ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ö ç ç Ğ Ç Ü ç ç Ç Ü ç ç Ç

Detaylı

İ Ç Ü ş ö üü ş ş ö üü Ü ü ü ö ü ç ü ü ü Ö Ü Ü Ö ç ç ş ş ç ç ü İ ü ç Ü ç ş ö üü ö ü ü ç ş ş ü ş ş ç ş ş ü ü ü ç ü ş ü ç Ş ü Ü ç ü ü ü ç ş ş ö ş Ö ş Ö ş ö ü ç ş Ç Ü Ç ş Ç İ Ü İ Ü Ş ş ü ş ö çü ü Ç Ü ü ö ş

Detaylı

Ç Ç ü Ş ç Ü İ İ İ İ İ Ü İ İ Ş ğ ü Ö ç ç ü ç İ Ü ç İ İ ü ç ü ç İç ö ö ö ö ü ü ü ü ü ü ö Ü İ Ö İ ç ö ğ ü ö ç ç ö ç ö ü ğ ğ Ş ç Ç Ç Ş ü ö ç ğ ç ü ü ü ö ö ü ö ü ü ü ğ ğ ç ğ ğ ü ü ü ç ö ğ ç ğ ö ğ ğ ğ ç ü ü

Detaylı

Ş İ İ İ ç İ İ İ İ ç ç ç Ç ç ç ç ç İ Ö İ ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ç ç ç ç ç ç Ö Ö ç ç ç ç Ö ç Ö ç ç ç ç ç ç ç Ç ç ç ç Ç ç ç ç ç ç Ç ç Ö ç ç ç ç Ç ç Ö Ç ç ç Ş ç ç Ç Ş ç İ ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç

Detaylı

ç ç ö Ğ Ö Ş ö ü ü Ş ç ö ü ç ğ ü ç ç Ğ Ü Ü ÜĞÜ ç ö ö ü ç ü üç ç ğ ü ü Ş ğ ü ü üğü ç ö ö ü ç ü ö ç Ş Ş ü ü üğü Ğ Ğ Ş ü üğü Ğ ç ü ö ğ ü ö Ö Ü Ş ü ü ü Ğ ğ ü ö ğ ü ü üğü ğ Ö Ğ ğ ü ü ü ç ö ö ü ö ü ü ğ ç ç ö

Detaylı

ü ü üğü ğ Ö ü ö üş ö İ ü ü üğü ş ğ ç İ ç Ş ç ş ğ ş ş ğ ç ö ç ğ ş ş ş ö ü ğ ş ğ ü ü üğü ü ğ ö ü ü üğü ş ğ ş ş ş ö ü ç ğ ö ü ğ ö ü ü üğü ş ö ğ ç ğ ü ü üğü ü ğ ü ü üğü ü ü ü üğ ü ğ ö ü ğ ş ö üş ü ü üğü ü

Detaylı

Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı

Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Veri İşletimi, Veri Validasyonu ve Raporlama Ayşe EYİGÖR Çevre Y.Müh. / Çevre ve Orman Uzmanı Kastamonu-Ilgaz Hizmetiçi Eğitimi 20 Eylül 2010 Ulusal Hava Kalitesi İzleme

Detaylı

ü ü ü ö ü ü Ö Ö Ö öğ öğ ü ü İ ç ö ü ü ü Ü ü ö ü ü ö ö ö ö ö ç ö ö ü ö ü İ Ö Ü ü ü ü ü ö ü ö ü ü ü ü ü ç ü ö ç Ö ü ç ö ö ö ü ü ö ö ö ç ü ç ö ç ö ö ü ö ö ç ü ç ç ö ü ü ü ü ö ü ü ö ü Ö Ö ö ü ü Ö ö ö ö ü ü

Detaylı

İ Ç Ü ö üğü İ ö üğü ü öğ ü ü ü ü Ö ği İ ü ö İ ğ Ğ Ü Ç ö üğü ö ü ü Ç ğ ü ğ Ş ğ ü ü ü ü ü ğ ö ü ü ü ü ü ö Ö Ş Ö ğ ö ü Ç ğ İ Ç Ü Ç ğ ğ Ü Ü ü «ü ö üğü İ Ü Ö Ü İ Ş İ Ü ü ö ü ö ğ ü İ «Ö ü ö ü İ ğ Ş ü Ş ö ö ü

Detaylı

ç Ğ Ü ç ö Ğ «ö ç ö ç ö ç ç ö ç ç ö ö ö ç ç ç ç ö ç ç ö ç ç ç ö ö ö ç ç ç Ç Ö Ü ç ç ç ç ç ç ç Ü ç ç ö ö ç ç ç ö ç ç ç ö ö ç ç ö Ç ç ö ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç ç Ç ç ç ç ç ç Ü ö ç ç ç ç ç Ç Ç ç ç Ç

Detaylı