Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET"

Transkript

1 Kronik Şizofrenlerde Serebral Lateralizasyon ve Yumu şak Nörolojik Işaretler Füsun ARAN-YALÇIN, Arif VERIMLI, E. Tin ıuçin ORAL, Selçuk KIRLI ÖZET Şizofrenide lateralizasyon özelliklerini inceleyen pek çok nöroradyolojik, nörokimyasal, nörofizyolojik ara ştırma ve yine şizofrenide nörolojik i şaretleri araştıran çok say ıda çalişma olmas ına rağmen ulaşılabilen kaynaklarda bu iki temay ı birlikte inceleyen bir araştırmaya rastlanmamaktadır. Bu amaçla hastanendzde DSM-11I-R'ye göre "Kronik Şizofreni" ve Andreasen'in Negatif-Pozitif Beriltiler Derecelendirme Ölçekleri (SANS, SAPS) ile Mikst ve Negatif tip şizofreni tan ısı almış, "Annet'in soru listesi "ne göre 40 sağ elli hasta ile 20 sağlıkl ı kontrol deneğinin lateralizasyon özellikleri basitçe el, göz, ayak tercih testleri ve dikotik i şime testleri ile değerlendirilmiş, her bir deneğe Buchanon-Henrichs'in Nörolojik De ğerlendirme Ölçeği (NES) uygulanarak böyle bir ili şkinin varlığı ve boyutlar ı incelenmi ştir. Tüm tercihlerin sağda kümelenmesinin hastalarda belirgin şekilde az oldu ğu (p<0.005), tüm tercihleri sağda kümelenen hasta ve kontrollerin yumu şak nörolojik işaretlerinin (NES puanı) anlamlı derecede az olduğu, hasta grubunun yumuşak nörolojik bulgular' anlamlı derecede fazla bulunmu ş, negatif ve mikst tiplerin kendi aralarında hiçbir değişken aç ıs ından fark bulunmam ış, sonuç olarak tümü sağ elli olan deneklerde şizofrenli kontrollerden tercihlerden herhangi birinin sapması olan çapraz baskınlığın ay ırdığı bu bulgunun yumu şak nörolojik bulgu artışı ile paralel olduğu, çapraz baskınlık özelli ği gösteren kontrollerde de yumu şak nörolojik belirtilerin artmış olduğu, ancak hem çapraz baskınlık, hem de yumu şak nörolojik işaretlerin hastalarda belirgin biçimde fazla olduğu gösterilmiştir. Kısaca nörolojik bulgu artışı beynin spesializasyonunda bir değişiklik ile birlikte olarak yorumlanm ıştır. Anahtar kelimeler: Düşünen Adam; 1996, 9 (4): SUMMARY Many neuroracliologic, neurochemical, neurophysiological studies examining lateralization characteristics and neurologic signs in schizophrenia have been reported. However a research conceming boh of this themes has not been demonstrated in the literature reached so far. With this intent, we evaluated the lateralization findings of 40 patients who show right handed dominance according to "Annet's Questionnaire" and who are diagnosed as "Chronic Schizophrenia" according to DSM III-R and as "Mixed and Negative Schizophrenia" according w Andreasen's Rating Scale of Negative-Positive Symptoms (SANS, SAPS). Our control group consisted of 20 heathy patients. Lateralization findings were evaluated simply by hand, eye and foot preference tests and dichotic auditory tests. Buchanon-Henrich's Neurologic Rating Scale (NES) was applied to each subject and existance and dimensions of a probable relationship was examined. Results showed that clusters of right preference was evidently small in number of patients (p<0.005) and the controls whose preferences clustered as right had significantly less soft neurological signs (NES score), soft neurological signs were significantly higher in the higher in the patient group, no differences were found related with any variables between negative and mixed types. As a conclıısion it has been demonstrated that among the subjects who all right handed, schizophrenic patients can be dıfferentiated from the control group by cross dominance which is identified by a deviation in one of the preferences. This finding is parallel with an increment in soft neurologic signs. Control subjects who show cross dominance also have an increase in soft neurologic signs, however; both cross dominance and sof neurologic signs are evidently higher in the patients. As a summary it has been interpreted that increment in neurologic signs is associated with an alteration in cerebral specialization. Key words: Bakırköy Ruh ve Sinir Hast. Hastanesi 5. Psikiyatri ve Mizaç Bozulduklan Birimi, Uluda ğ Üniversitesi T ıp Fakültesi Psikiyatri Aabilim Dal ı 54

2 Nörolojik Işaretler Aran-Yalç ın, Verimli, Oral, K ırla GIRIŞ Değişik araştırmalada nörolojik işaretlerin, şizofrenideki s ıklığının normal kontrollere göre yüksek oranda oldu ğu gösterilmektedir (1 '2). Şizofrenide s ık olarak bulunan bu i şaretler, lokalizasyon yapmaya elveren, özgün bir çekirdek, yolak veya sinir lizyonunu gösteren sert i şaretler olmay ıp, daha az özgül, bazı testlerde bozuk performans ile artaya ç ıkan lokalize edilebilir bir merkezi sinir sistemi lezyonu göstermeyen nörolojik belirti veya bulgulardan olu ş- maktad ır. Lateralite alan ında da 1861'den bu yana yap ılagelen periferik, nöroradyolojik, nörofizyolojik, nöropsilcolojik ve postmortem tetkikler sonucunda şizofrenlerde serebral lateralizasyonun organizasyonunda bir bozukluk olduğu ortaya konulmu ştur. Andreasen (3) şizofrenik lisan ı afazinin bir formu olarak ele alm ış, Flor-Henry-Perez (4). Şizofreni benzeri temporal epilepsilerin hemen hepsinde fokusun sola lateralize olduğunu sağda olan fokuslann genellikle affektif semptomlara neden olduğunu bildirmi ştir. Taneli ve Verimli şizofreni benzeri psikotik olan temporal lob fokuslu hastalar ile şizofrenlerin lateralite örüntülerini anlaml ı şekilde benze ş bulmuşlardır (5). Luchins ve ark. (6) çalışmalarında diskordan olan ikizlerde, şizofreninin çoğunlukla sol elli olan kardeşte olduğunu Shimuzu ve ark. (7) ise şizofrenlerde, çocuklukta el kullan ımının soldan sağa değiştiıilmesinin normal gruba göre daha s ık gözlendiğini bildirmişlerdir. manoach (8) normal populasyonda sol elli olma oran ını % 10, şizofrenlerde ise % olarak tespit etmi ştir. Katsanis ve Iacono (9) baskın eli sol olan şizofreniklerde bask ın eli sağ olanlara göre lateral ventrikül geni şlemesi oranının daha çok görüldüğünü, bunlar ın da nöropsikolojik testlerde daha düşük bir performansla birlikte varoldu ğunu ileri sürmüştür. Kirli ve ark ( 10) pozitif ve negatif semptomlu dekstral şizofrenleri içeren i şitsel uyanlmış potansiyel çalışmalarında, negatif semptomlar a ğırlddı olan grupta sağ hemisferde kayma bildirerek, negatif semptomlu dekstral şizofrenleri içeren i şitsel uyanlm ış potansiyel çalışmalarında, negatif semptomlan a ğırlıklı olan grupta hemisfere kayma bildirerek, negatif semptomlu şizofrenide sol hemisfer disfonksiyonu saptam ışlardır. Woods ve arkada şlarının (11) yaptıkları araştırmada, şizofrenik hastalarda nörolojik anormalliklerin; bipolar affektif bozukluk, madde kötüye kullan ımı ve normal kontrol gruplar ına göre daha yayg ın olduğu bulunmuştur. Kinney ve ark. (12), Rossi ve ark. (13) yapılan araştırmalarda, nörolojik anormallikler şizofreniklerde ve hastalar ın şizofrenik olmayan birinci derece akrabalannda birbirine yak ın ancak her iki grupta da normal kontrol grubuna göre yüksek oranda bulunmu ştur. Bulgular çeli şkili olmakla birlikte, özellikle son zamanlarda pozitif, negatif, kar ışık tip gib, yeni aynınlamalarla (14' 15) ile bulgular daha tutarl ı hale gelmeye ba şlamış ve özellikle şizofren hastalar ın beyinlerinde taraf seçen bir i şlev bozukluğu bulunduğu düşünceleri yoğunlaşmaya başlamıştır. Bu verilerden yola ç ıkarak, gerek yumu şak nörolojik işaretlerin, gerekse iddia edilen taraf seçirnine ili şkin işlev bozukluğunun genel serebral bozulma belirtileri olduğu düşünülür ise, bu olgularda sinir sisteminin i şlev bozulduğuna ait kilinik i şaretlere rastlanmas ı olas ılığının oldukça yüksek oldu ğu varsayılabilir. YÖNTEM ve GEREÇ Bu çalışmada araştırmaya al ınan 20 kadın, 20 erkek toplam 40 hasta Bakırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi Kronik Servislerinde yatan hastalar arasından "rastgele örnekleme" yöntemi ile seçilmi ştir. a) İçerme ölçütleri: DSM III R tanı ölçütlerine göre " şizofreni, kronik seyirli" tan ısım koyduracak ölçütleri tamamen dolduranlar SAPS (Pozitif belirtileri değerlendirme ölçeği) ve SANS (Negatif belirtileri değerlendirme ölçe ği) ile negatif ve mikst şizofreni tanısı alanlar (15,16) Annet'in soru listesine göre, tüm aktivitelerde sa ğ el üstünlüğü gösterenler. b) Dışlama ölçütleri: Şizofreni gidi şi kronik seyirli olmayanlar, SAPS ile pozitif şizofreni tan ısı konan vakalar. Öykülerinde ya da tetkiklerinde herhangi bir organit etmen saptananlar. Odyolojik tetkilderinde sağ ve sol kulak aras ında 5 desibelden fazla işitme farkı bulunanlar. Periferik tercihi etkileyecek çift organlar ın birinde patolojisi olanlar. Yumu şak nörolojik işaretleri örtecek düzeyde EPS bulgusu saptananlar. 55

3 Kronik Sizofrenlerde Serebral Lateralizasyon ve Yumu şak Nörolojik ışaretler Bu çalışmada ara ştırmaya alınan 11 kad ın, 9 erkek toplam 20 denek, Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi çal ışanları aras ından gönüllülük esasına göre hiçbir hastal ığı olmayan kişiler aras ından Annettin soru listesine göre tüm aktivitelerde sa ğ el üstünlüğü gösteren, Odyolojik tetkiklerinde sa ğ ve sol kulak aras ında 5 desibelden fazla fark bulunmayan, ki şilerden seçilmi ştir. Uygulanan ölçek ve testler Yaln ızca dekstral vakalar ı aynmlamak içın Annetin soru listesi (18), Ayak üstünlüğü belirleyici testleri, Göz üstünlüğü belirleyici testleri (17), Hand Dominans Test (HDT) (19), Dinomometre, Dikotik i şitme testleri (20), Negatif belirtileri de ğerlendirme ölçe ği ve Pozitif belirtileri de, ğerlendirme ölçe ği (14,15) NES (nörolojik de ğerlendirme ölçe ği) (1,21). İstatistiki yöntemler: IBM uyumlu PC ile SPSS PC+ kullan ılarak Students-t testi, Ki-kare, Mann- Whitney-U test, Pearson korelasyon ve ANOVA uyguland ı. BULGULAR A) Hasta ve kontrol grubunun sosyodemografik özellikleri: Hasta ve kontrol grubunun ya şları kıyaslandığında, grupların türde ş olmadığı (p<0.01) ancak hasta ve kontrol grubu erkeklerinin ya ş olarak türde ş olduğu belirlenmi ştir. B) Hasta ve kontrol grubunun lateralizasyon özellikleri: Kontrol grubunda periferik adale gücü, sa ğ ve sol aç ısından beraberce, hasta grubuna göre belirgin yüksek olmakla beraber (p<0.001), dinamometre de ğeri aç ısından hasta ve kontrol grubu kıyaslandığında, anlaml ılık tespit edilememi ştir. Dikotik stimulasyon geel performans ı hasta ve kontrol grubunda farkl ı bulunmam ıştır. HDT değeri hasta grubunda say ısal olarak anlaml ı ölçüde yüksektir, ancak hasta ve kontrollerin hiçbirinde (-) de ğer elde edilmemi ş, yani sol baskınlığı bulunmamıştır. Göz tercihi, dinarnometre, HDT aç ısından kontrol ve hasta grubu k ıyaslamalannda fark bulunmazken, kulak tercihi (p<0.042) ve ayak bask ınlığı açısından hasta grubunda anlaml ı şekilde sol bask ınlığı artm ış bulunmu ştur (p<0.005). Hasta ve kontrol grubu çapraz bask ınlık açısından kıyaslandığında (tüm tercihleri sağ oranlar ile bir veya daha fazla tercihi sol olanlar) hasta grubunda çapraz baskınlık anlamlı şekilde fazla bulundu (p=0.003). Yaş aç ısından türde ş grup olan hasta ve kontrol grubu erkekleri ayn ı değişkenler aç ısından kıyasland ığında, hasta grubunda benzer şekilde çapraz bask ınlık artm ış bulundu (p=0.002). Hasta grubunda, hastal ık süresi, ilaç doz e şdeğeri, şizofreni tipi (negatif, mikst) e ğitim süresi, aile öyküsü tüm tercihleri sa ğ olup olmama aç ısından kıyaslandığında anlaml ı fark bulunmazken, en az bir tercihinde da ğılım gösteren grubun istatistiksel olarak anlaml ı şekilde daha ya şlı olduğu tespit edildi (p=0.003). Aile öyküsü tüm tercihi sa ğ olan grupta hiç bulunmazken, en az bir tercihi sol olan grupta % 22.6 oran ında bulundu, ancak fark anlaml ı bulunmadı. kontrol grubunda ise iki grup aç ısından eğitim ve ya ş arasında anlaml ı ilişki bulunma& Hasta grubunun kontrol grubuna göre belirgin şekilde fazla NES skoru elde etti ği (p<0.001), ya ş olarak türde ş olan hasta ve kontrol grubu erkekleri k ı- yaslandığında hasta erkeklerin NES skoru anlaml ı ölçüde fazla oldu ğu tespit edildi (p= 0.05). NES'te yeralan her bir ana itemin sonuçlar ı ortalama say ı (sağ ve sol vücut yar ısı için değerlendirilen itemler için 4 üzerinden di ğerleri için 2 üzerinden) ve standart sapma olarak gösterilmi ştir. NES skorlan ilaç dozunun anımı ile arta görünmekle birlikte, istatistiksel olarak fark anlaml ı bulunma& Öğrenim süresi ve yaş, NES skorların etkilemezken, şizofreni aile öyküsü olanlarda NES puan ı anlaml ı şekilde yüksek bulundu (p=0.031). Negatif şizofrenik grup ve mikst şizofrenik grup, cinsiyet, hastal ık süresi, kullan ılan nöroleptik dozu aç ısındn türde ş olup, bu iki grup aras ında NES skorlan aç ısından ve HDT d ışında diğer lateralizasyon özellikleri aç ısından istatistiksel anlaml ı fark bulunmamıştır. HDT puanı mikst grupta anlaml ı şekilde yüksek bulunmuştur (p= 0.002). Ancak HDT'de hiçbir denekte (-) de ğer yoktur ve sol baslunlığa işaret edilmemektedir. Hem hasta, hem de kontrol grubunda tüm tercihleri sa ğ olanların, NES puan ı ile en az bir tercihi sol olanlar ın NES puan ı karşılaştınmı ileri derecede anlaml ı bulunmuştur. 56

4 Kronik Şizofrenlerde Serebral Lateralizasyon ve Yumuşak Nörolojik Işaretler TARTIŞMA ve SONUÇ Şizofrenide lateralize bir hemisferik disfonksiyon ya da hemisferler aras ı bağlantı bozukluğu kesin olmamakla beraber kuvvetle muhtemeldir. Halihazırda, toplanm ış lateralizasyon literatüründeki tartışmal ı sonuçları, olas ı metadolojik problemleri şöyle sıralayabiliriz: Yap ılan çalışmaların pek çoğunda konulan şizofreni tan ısı oldukça şüphelidir. Güvenilir ve geçerli tan ı ölçütleri kullandmamış, şizofrenik hastalar uygun alt tiplere aynlmam ış, homojen olmayan gruplar beraberce incelenmi ştir. Pek çok çal ışmada cinsiyt farklan dikkate almmamıştır. Hastan ın araştırma zamamndaki durumu s ıklıkla dikkate almmamaktad ır. Bu önemli bir değikendir. Nüks durumunda ayn ı hastada değişik bir lateralite örüntüsü olabilir ve remisyon durumu ile fark gösterebilir. Nöroleptik etkisi pekçok çal ışmada gözardı edilmektedir. nöroleptikler, kal ıcı veya geçici lateralizasyon değişikliği yapabilir ya da varolan bozulmayı düzeltebilirler. Hemen hiçbir çal ışmada hiç nöroleptik kullanmam ış, kronik nöroleptik kullan ımı olan ve nöroleptik yıkama perioclu sonras ı aynmlanan gruplar diğer tüm de ğişkenler açısından türde ş olarak belirlenip, (kronisite, şizofreni tipi, yaş, cinsiyet vs) karşılaştınmannştır. Şizofrenide kronisite, ço ğu kez dikkate ahnmayan önemli bir faktördür. Örnek bir çalışmada, anlaml ı sonuçlar elde edilebilmesi için hastal ık süresi homojen olmalıdır. Lateralite ölçüm teknikleri geçersiz olabilir, ya da benzer olmayan mukayese edilemez nörofizyolojik örüntüleri ölçüyor olabilir. Bu nörobilimin genel sorunudur. Bu alanda olu şacak geli şmeler, lateralite alan ındaki araştırmalara da yans ıyacaktır. Benzer şekilde yumuşak nörolojik i şaretlerle ili şkili olarak yap ılan çalışmalarda da metadolojik zaaflan mevcuttur. Bunların en önemlisi, yumu şak nörolojik i şaretler için kullanılan değerlendirme ölçek veya yöntemleri konusunda bir fikir birliği bulunmayışıdır. Diğer zaaflan da şöyle sıralayabiliriz: Nöolojik bozulma= zaman içinde ilerleme gösterip göstermediği, ayn ı kalıp kalmadığı veya hangi oranda hastan ın klinik durumundaki dalgalanmalarla ili şkili olduğuna dair yeterli takip çal ışmaları eksiktir. Çalışmalar şizofreni tan ısı koymada farld ı tanı sistemlerini kullanmaktad ır. Hiçbir çal ışmada nöroleptik kullan ım ı ile yumu şak nörolojik işaretler arasındaki ilişki aç ıkça ortaya konmam ıştır. Bu çalışmada da en aza indirgenmeye çal ışılsa bile çe şitli metodolojik sorunlar mevcut olabilir. İlk olarak, bu çal ışmada kullanılan 1989'da Heinrichs ve Buchanon'un geliştirdiği Nörolojik Değerlendirme Ölçeği (NES) ile oluşan yöntemsel sorunlar ı ele al ırsak; bilindiği gibi, EPS bulgular' ile yumuşak nörolojik işaretler aras ındaki ilişki aç ıkça ortaya konmam ıştır. EPS belirtileri olan ki şilerin motor becerileri k ısmen de olsa etkilenece ği, özellikle karma şık motor eylemler dizisinde bozulma belirtileri olarak ad ı geçen, NES'te yer alan Ozeretkski, yumruk kenar halka testi ve yumruk kenar avuç içi gibi testlerde yalanc ı pozitiflik yaratabilece ği aç ıkça görülmektedir. Üstelik test itemleri aras ında yer alan tremor vs gibi itemleri kendileri EPS belirtileri olabilir. Bu handikap ara ştırmac ılarca belirlenmiş olup, derecelendirmeye giren 26 item aras ında yer alm ıştır. L Bu çal ışmada, böyle bir handikapa kar şı, EPS bulgusu olanlar çalışma dışı bırakılmış, ancak kendiliğinden tremor iteminin hiçbir hastada pozitif bulunmama sonucunu doğurmu ştur. Ancak bu durum sonuçları pek etkiler gözükmemektedir. Di ğer bir sorun, serebral dominans ile ili şkili itemdir. Burada, elgöz, ayak bask ınlı 'ğı sağ sol olarak belirtilmekte, ancak derecelendirrneye almmamakta, neyin yumuşak nörolojik belirti olduğu, baskınlığı ölçme metodlan ve itemin önemi vurgulanmamaktad ır. Lateralizasyona ili şkin bir belirtinin yaln ızca bir yumu şak nörolojik i şaret olarak derecelendirilebilirli ği, büyük tartışmalara gebe gözükmekte olup, ayr ıca çalışmac ılann bu itemin niteliğini belirlememeleri ve derecelendirmemeleri, Nörolojik De ğerlendirme ölçeğinin diğer bir eksi ği olarak ortaya ç ıkmaktad ır. Bu çal ışman ın amac ı şizofrenide lateralizasyon özellikleri ile yumuşak nörolojik işaretler aras ındaki ilişkinin varlığı ve boyutlarını genişçe incelemek olduğu için zaten ölçekte derecelendirilmemi ş olan bu item dikkate al ınmayarak, derecelendirrne 25 item üzerinden yap ılmıştır. Bu çalışmada, homojenite sağlamak amac ıyla yalnızca sağ eli baskın vakalar çalışmaya alınmıştır. Ancak sağ el baskınlığı kül- \ 57

5 Nörolojik işareder Aran-Yalçın, Verimli, Oral, Kirli türel faktörlerden belirgin bir biçimde etkilenebilir. Bu yüzden kros dominans özelliklerine bak ılmış ve dominant hemisfere ya da non dominant hemisfere göndermelerde bulunulmadan şizofrenlerin periferik tercihlerindeki özellikler sa ğlıkl ı deneklerinkiler ile mukayese edilmi ştir. Bu çalışmada gösterilen şizofrenideld belirgin kros dorninans art ışı, en az bir tercihte da ğılım gösterme bulgusu doğrultusunda; söz edilen çal ışmalarda kuvvetli sağ ettiler alınmas ına rağmen yine de homojen bir grup oluşturulamadığı, periferik tercihlerin tüm olarak korole olduğu grup ile dağılım gösteren gruplarda değişik süreçlerin söz konusu olabilece ği ve ölçüm tekni ğinde baştan metodolojik bir sorun yaşandığı eleştirisini akla getirebilir. Aynca bu periferik tercih özelliklerini hiç hesaba katmadan yap ılan şizofrenlerdeki lateralize PET, kollozal ölçümler (MRI, CT), uyanlm ış potansiyel çal ışmaları, belki de tekrar de ğerlendirilmeli, bask ınlık hornojenlikleri sağlanmış gruplarda ölçümlere a ğırlık verilmelidir. Bu çalışmada her hastaya negatif belirtileri değerlendirme ölçe ği (SAPS) beraberce verilmi ş ve tan ımlandığı şekilde ayrımlanan, negatif ve mikst vakalar çalışmaya al ınmıştır. Pozitif, negatif ve mikst tip şizofreni aynm ı ile ilgili gelişmeler ve ışığındalci literatürde, negatif belirtilerin beyindeki bir yap ısal bozukluk, hücresel düzeyde bir bozulma ile oldu ğu, pozitif belirtilerin ise bir biyokimyasal de ğişiklik sonucu (artm ış D2 etkinliği) olduğu belirtilmektedir. Ancak aç ıktır ki enine kesit olarak uygulanan ölçekler veya yap ılan pozitif negatif belirti değerlendirmeleri, negatif ve mikst tipler için zaman ekseni boyunca belirtilerin stabilli ğini göstermede daha tutarl ı olup, pozitif belirtiler içinse durum ayn ı değildir. Yani enine kesit olarak pozitif şizofreni olarak tespit edilmi ş bir yaka zaman diliminde negatif, mikst ya da hastal ık belirtisi göstermiyor olarak değerlendirilebilir. Bir yaka değerlendirildiği sırada hem yap ısal bozukluğu olan hem de olmayanlarda, biyokimyasal değişiklikler olu şup, pozitif şizofreni tan ıs ı koyulabikceği ve bu durumun pozitif tipin kendi içinde homojenliğinin bozulabileceği düşüncesini akla getirebilir. Bu yüzden belirgin homojen bir grup oluşturmak amac ıyla çalışmaya negatif ve mikst va- kalar dahil edilmi ştir. Tüm alt tip/erin ayn ı hastada zaman ekseni boyunca tekrar de ğerlendirildiği ve lateralizasyon özellikleri ile yumu şak nörolojik i şaretlerin bu tiplerde ayn zamanlarda incelendi ği çalışmalar bu konudaki yöntemsel sorularla ba şedecek gözükmektedir. Bu çal ışmada, SANS ve SAPS beraberce uygulanarak aynn ılanan negatif şizofrenik hasta grubu tüm sosyodemografik de ğişkenler aç ı- sından türde bulunmuş, yine her iki grup aras ında tek tek ayak, göz, el ve kulak bask ınlığı aç ısından, tüm tercihlerle sa ğda kümelenmeme e ğilimi ve NES ile değerlendirilen toplam nörolojik i şaret skoru aç ı- sından aralarında fark bulunmam ıştır. Literatürde pozitif ve negatif tip I-tip II, defisiter, non defisiter ve hatta paranoid, non paranoid gibi alt tiplemeler aynınlanarak yap ılan pek çok lateralizasyon ve yumu şak nörolojik i şaret araştırmas ı mevcut olup, Cipler aras ı belirgin farklar tammlanmaktad ır Ancak literatürde mikst alt grubun dahil edildi ği ve sözü edilen özelliklerin ara ştınldığı bir çalışmaya rastlanmamaktad ır. Bu çalışmada, bu iki grubun sosyodemografik de ğişkenler aç ısından türde ş olarak belirlenip, genel serebral bozulma belirtisi olarak sayılabilecek kros dominans özellikleri göstermesi ve yumuşak nörolojik i şaret fazlalığının her iki grupta da benzer olu şu, dikkate değer bir bulgudur. Bu iki alt tipte benzer nörolojik süreçlerin varl ığını düşündürmektedir ve pozitif tipin de dahil edildi ği, süreç içinde alt tiplerde, lateralize i şlev bozukluldarında, yumuşak nörolojik işaretlerde de ğişmeler olup olmaması, oluyor ise ne yönde değişiklikler oluştuğunu araştıran çalışmaların gerekliliğine işaret etmektedir. Literatürde, özellikle Flo-Henry ve Perez'in (4) çalışmalarında şizofreni benzeri psikozlarm s ık görüldüğü temporal lob epilepsilerinde fokusun hemen hemen her zaman sola lateralize oldu ğu ve bu durumun şizofrenide bir sol hemisfer hiperaktivasyonu için delil teşkil ettiği belirtilmektedir. Şizofreni benzeri psikozlarda tan ımlanan varsan ı, hezeyan garip davranış çağnşım bozukluklar ı pozitif belirtiler olup, çali şrrıamada hemisfer hiper-hipo aktivasyonuna göndernıede bulunmamakla beraber, negatif ve mikst belirtili valcalann incelendiği ve sol hernisfer hiperaktivasyonunda olu ştuğu varsayılan abartılı sağ kulak tercihi, belirgin sağ el, göz, ayak, kulak bas- 58

6 Nörolojik İşaretler kınlığının bulunmadığı ve bu yönde iddia edilenlerle, alt grup seçimi fark ından dolay ı ters dü şülmediği görülmektedir. Diğer negatif pozitif tip alt gruplar ının aynmlandığ' ı lateralizasyon literatürüne göz atarsak; benzer sonuçlar elde edildiğini görmekteyiz. 1987'de Green (22) kendi geli ştirdiği monarural i şitsel anlama testi ile şizofrenlerde sağ kulak defısitinin kronik negatif semtomatolojisi vakalarda gözlendi ği bildirildi. Kırl ı ve ark ( 10) pozitif ve negatif semptomlu dekstral şizofrenleri içeren i şitsel uyar ılmış potansiyel çalışmalarında negatif semptomlan ağırlıklı olan grupta sağ hernisfere şift bildirerek bu alt tipte bu bulgunun sol hemisfer disfonksiyonunun delilleri olarak sundular. Günther'in (23) BEAM bulgulan ise, desktral vakalann elleri ve basit motor aktivite s ıras ında, tip II şizofrenlerde yayg ın dorninant hemisfd hiperaktivitesi tip II şizofrenlerde ise bilateral hipoaktivite idi. Yine Günther'in (24) X133 inhalasyonu metodu ile incelendiği negatif ve pozitif şizofrenleri içeren bölgesel kan ak ım ı çalışmasında, negatiflerde bilateral non reaktif bir örüntü, pozitiflerde ise bilateral yükselmi ş kan akımı tespit edilmiştir. Flor-Henry nükleer şizofrenlerde nörofizyolojik testlerde dominant frontal temporal fonksiyonlarda önemli ölçüde daha büyük defisitler bulmu ştur (24). Bu çalışmada sağlıklı denekler ile kar şılaştırıldığında yumu şak nörolojik i şaretler belirgin biçimde fazla bulunmu ştur. Bu bulgu tüm literatür ile uyu şur gözükrnektedir, yani hiçbir çal ışmada sağlıklı bireylerde şizofrenlere göre daha fazla i şaret, ya da fark bulunmamas ı şeklinde bir bulgu bildirilmemektedir (Woods ve ark 1986-Gureje 1988, Henrichs Buchanon 1989, Merriam ve ark 1990) (1 '2'25). Yine bu çal ışmada, yumu şak nörolojik i şaretler (YNİ) ile yaş, eğitim, hastal ık süresi, kullan ılan ilaç dozu aras ında bir ilişki saptanmazken, ailede şizofreni öyküsü olanlarda, NES skorlan belirgin şekilde yüksek bulunmu ştur. Aile öyküsü olanlarda, YNİ'in belirgin yüksek olu şu, Woods ve ark ( 11 ) yaptıkları çalışmanın sonuçları ile uyumlu gözükmektedir. Rossi ve ark (13) şizofren ve 1. derecede akrabalannda YN İ'ı kontrollere göre belirgin yüksek bulmuştur. Bu çalışmada tek tek bask ınlık özellikleri de ğerlendirildiğinde kulak baskınlığı ve ayak bask ınlığı dışında kontroller ile hastalar aras ında belirgin fark bulunmamaktad ır. Bu bulgu, Gur'un 1977'de (26) 200 şizofren, 200 sağlıklı denek ile yaptığı çalışmada bulduğu şizofrenlerde el, ayak, göz sol baslanl ığında artma bulgusu ile k ısmen uyu şmakta, Gureje (27) ve Dvarakova'n ın (28) yaptıkları çalışmalar ile uyum göstermektedir. Son iki ara ştırmac ı şizofrenlerde tek etk sol baskınlıklarda her zaman artış bulmazken kros dominans özellikleri, yani örne ğin, sağ ayak, sol göz baskınliğı, birlikteliğinin artm ış olduğunu şizofren ve ailelerinde ( şizofren olmayan) gösterdiler. Her iki araştırmada da pozitif, negatif şizofreni aynmlan ve kronisite dikkate almmam ıştır. Bu tercih dağılım ı hasta grubumuzun da belirgin özelli ği olup, kontrollerden belirgin şekilde aynlmaktad ır. Kültürel faktörlerden etkilenmeyen, kros dorninans dekstral şizofren vakalar ı, dekstral kontrollerden ay ı- ran belirgin özellik gibi gözükmektedir. Di ğer nörofizyolojik, anatomik, nörokimyasal, elektrofizyolojik çalışmalarda homojenite aç ıs ından, yaln ızca sağ elli vakalar ı ayrınılaman ın yetersiz olabilece ği, tüm tercihlerin dikkat al ınmas ı gerekti ği öngörüsünü alda getirmektedir Yine bu çal ışmada dikotik stimulasyon genel performans ı (her iki kulakça hat ırlananlann toplam ı) şizofren ve sağlıklı kontrollerde benzer bulunmu ştur. Literatürde dikotik i şitme testleri kulak tercihi belirlemek için kullan ıldığı kadar, şizofrenide dikkat parametrelerini ölçmek amac ı ile de kullan ılmakta ve şizofrenide genel bir dikotik stimulasyon performans dü şüklüğü ile beraber, dikkat parametrelerine göndermede bulunmaktad ır (29). Çalışmamızda böyle bir performans dü şüldüğü görülmemesi belki de bu bulgunun pozitif semptomatolojiye özgü olabileceği düşüncesini akla getirmekte, ilerki çalışmalarda tekrar de ğerlendirilmesi gereklili ğini düşündürmektedir. Bu çal ışmada, aile yükü tüm tercihleri sağda olan grupta hiç yoktur, ancak bu fark anlaml ı bulunmamıştır. Yaka adedi çoğaltıldığında, anlaml ılık oluşabileceği düşünülür ise, çapraz baslonl ık özelliğinin, genetik bir eğilim olabileceği ve şizofrenide olas ı risk faktörleri aras ında değerlendirilebilece ği düşüncesini akla getirmektedir. Bu çal ışmada as ıl bulunan çapraz 59

7 Nörolojik İşaretler baskınlık özelliği gösteren hem hasta hem de kontrol grubunun alt grubunda NES skorlann ın yüksekliğidir. Literatürde şizofren ve sağlıklı bireylerde, çapraz baskınlık ile yumu şak nörolojik i şaretlerin beraberce incelendi ği bir çal ışmaya rastlanmamaktad ır. Ancak lateralize i şlev bozukluğunun çe şitli yöntemler, (EEG, BEAM, nörofizyolojik test bataryalan, vs. gibi) ile gösterildi ği şizofren vakalarda kognitif testlerde belirgin performans dü şüldüğü, daha geni ş ventriküllere sahip olma, sol hemisfer yoğunluğunda azalma gösterilmi ştir. Hem sağlıklı bireyler hem de şizofrenlerde çapraz bask ınlık ile gösterilen lateralize i şlev değişikliğinin, nörolojik işaretlerde art ış ile bilrikte bulunu şu dikkate değer bir bulgudur. Ancak sağl ıklı bireylerde, hem ad ı geçen nörolojik i şaretler hem de çapraz bask ınl ık özelliği şizofren gruba göre belirgin azd ır. Sonuç olarak bu çal ışmada, kronik şizofrenlerde gösterilen çapraz bask ınlık, yumuşak nörolojik bulgu artışı ile birlikte bulunmu ş ve genel olarak çapraz baskınlık olduğunda, tüm sağlıklı ve hasta bireylerde yumuşak nörolojik i şaretlerin de artt ığı gösterilmi ştir. Bu minimal beyin disfonksiyonu (yumu şak nörolojik i şaret artışı ve lateralizasyonda sapma) psikopatoloji için öne ğilim mi olu şturmaktadır? Diğer majör psikiyatrik bozukluklarda da benzer çal ışmaların yapılmas ı, bulduğumuz sonuçlar ın daha ince yorumlanmas ına olanak getirecektir. Şizofreni için bir alt grup olu şturmada, belki prognozu belirlemede, şizofreni için risk ta şıyanların araştırmas ında, araştırma prosedürüne eklenebilecek ucuz ve geni ş hasta gruplarına kolayca uygulanabilir özelliklerin birlikteli ği ortaya konmuştur. KAYNAKLAR 1. Buchanon RW, Heinrichs DW: The neurological evaluation scale (NES). A structured instrument for the assesment of neurological signs in schziophrenia. Psychiatry Research 27: , Merriam AE, Kay SR, Ogler LA, Kushner SF, Van Praag HM: Neurological signs and the positive-negative dimension in schizophrenia. Biol Psychiatry 28: , Andreasen NC: The relationship between schizophrenic lan- guage and the aphasias. In: FA Henn, HA Nasrallah (Eds), Schizophrenia as a brain disease, Oxford University Press, pp , Flor-Henry P: Psychosis and temporal lobe epilepsy, a controlled investigation. Epilepsia 10: , Taneli B, Verimli A ve ark: Adu Biol Psychiat, Vol 16, pp (Karger, Basel) Luchins DJ, Weinberger DR, Wyatt RW: Anomolus lateralization associated with a milder form of schizoprenia. Am J Psychiatry 136:1598, Shimuzu A: Hand preference in schizoprenia and handedness concersion in their childhood. Acta Psychiat Scand Sept 72-3, Manoach DS, Maker BA, Machrech TC: Left handedness and thought disorders in schizoprenias. J Abnorm Psychol 97-99, Katsanis J, lacono WG: Association of left handdedness with ventricle size and neuropsychological performance in schizoprenia. Am J Psychiatry 146: , Kirli S ve ark:n100-p200 negatif-pozitif şizofrenide lateralizasyon. 28. Uluslararas ı Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi, Hacettepe T ıp Fak, Woods BT, Kinney DK, Yurgehin-Todd D.?7???????? Kinney DK, Woods BT, Yurgehin-Todd D: Neurologic abnormalities in schizoprenic patients and their families. II. Neurologic and psychiatric findings in relatives. Arc Gen Psychiatry 43:655-8, Rossi A, Stratta P, d'albengio L, et al: Reduced temporal lob areas in schizoprenia: Preliminary evidences from a controlled multiplanar MRI study. Biol Psychiatry 27:51-68, Andreasen NC: Negative and positive schizoprenia. Arch Gen Psychiatry 39: , Andreasen NC: The scale for the assesment of negative symptoms (SANS), Iowa City,Univ of Ioa, Erkoç Ş: SAPS ve SANS' ın geçerlilik ve güvenilirli ği. 26. Ulusal Psikilatri ve Nöroloji Kongresi, Luria AR: Die hoheren kortikalen fonktionen des menschen und ihre strorungen bei örtlichen hirnschhadigungen. VEB Dr Verl F Wissensch, Berlin, Annett M: The classifıcation of hand preference by association analysis. Brit J Psychol 61: , Steingruber HJ: Hand-Dominanz Test. Verlag für Psychologie, Göttingen, Kimura D: Functional asymmetria of the brain in dichotic. Cortex 3:163, Erkoç Ş: (NES)geçerlilik ve güvenirlik. 27. Ulusal Psikiyatri ve Nöroloji Kongresi, Green P: Interference between the two earsm in speech comprehension and the effect of an earplug in psychiatric and cerebral lesioned patients. In Cerebral Dynamic, Laterality and Psychopathology. Edied by R Takahashi, P Flor-Henry, J Gruzeiler, S-I Niwa Amsterdam, Elsevier Science Publishers, , Günther W, Breitling D: Predominant sensorimotor area left hemisphere dysfunction in schizoprenia measured by BEAM. Biol Psychiatry 20: , Günther W, Maser E, Mulmler-Spahn F, et al: Pathological cerebral blood flow during motor function in schizoprenic and endojen depressed patients. Biol Psychiatry 21: , Gureje O: Neurological soft signs in Nigerian schizoprenics. A controlled study. Acta Psychiatr Scand 78: , Gur RE: Motoric laterality imbalance in schizoprenia. Arch Gen Psychiatry 34:33-37, Gureje O: Sensorimotor laterality in schizoprenia. Which features transcend cultural influences. Acta Psychiatry Scand Feb 77(2): , Dvorokava M, Zvolsky P, Alda M: Laterality in schizoprenia and their relatives-a trait marker? Sb-Lek 92(11-12):370-6, Wielpus S: Dictiotic listening in schizoprenia. Schizoprenia Bullletin 14:4,

Gülten ALTIN*, Selçuk KIRLI** ÖZET. pecya SUMMARY

Gülten ALTIN*, Selçuk KIRLI** ÖZET. pecya SUMMARY Alkol Bağımlılığında Lateralite Defektinin Kognitif Y ıkım İle ilişkisi Gülten ALTIN*, Selçuk KIRLI** ÖZET Bu çal ışmada alkol bağıml ılarında hemisferik lateralizasyonun özellikleri ara ştırdm ıştır.

Detaylı

pecya Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler

pecya Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler Kronik Şizofreniklerde Negatif/Pozitif Belirtiler ve Yumu şak Nörolojik İşaretler Erdoğan Özmen*, Şahap Erkoç*, Oğuz Arkonaç*, Cem Atakh*, Ersan Kantarcı*, Dilek Atakh* dzet Şizofrenide pozitif/negatif

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Sağlıklı Bireylerde El Kullanma Seçimi ve Ruhsal Yapı ile Olan İlişkisi

Sağlıklı Bireylerde El Kullanma Seçimi ve Ruhsal Yapı ile Olan İlişkisi Sağlıklı Bireylerde El Kullanma Seçimi ve Ruhsal Yapı ile Olan İlişkisi Nafiz ULUUTKU Osman HAYRAN Mehmet BEKAROĞLU HAND PREFERENCE AND ITS RELATION WITH THE PSYCHOLOGIVCAL STRUCTURE AMONG HEALTHY PERSONS

Detaylı

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ

Dr.ERHAN AKINCI 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Dr.ERHAN AKINCI Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ Ekim 2010, İZMİR Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: yok Danışman: yok Konuşmacı: yok GREGOR MENDEL

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Suat Yalçın, Sevda Bağ SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH, 3.psikiyatri Kliniği,

Detaylı

ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI

ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI ŞİZOFRENİDE ENDOFENOTİP ALTERNATİF FENOTİP ARAYIŞI:LİSAN BOZUKLUKLARI Uzm. Dr. Erguvan Tuğba ÖZEL KIZIL Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Nöropsikiyatri Araştırma Birimi Şizofreni, etyolojisinde

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

pecya Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri*

pecya Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri* Şizofreninin Pozitif ve Negatif Belirtilerinin BBT Bulgular ı ile Olan ili şkileri* Mehmet ÇAKICI**, A. Tamer AKER**, Ebru TANSEL**, Ahmet CO ŞKUN**, Sahap ERKOÇ**, Oğuz ARKONAÇ** ÖZET Bu çalışmada DSM-III-R

Detaylı

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok*

Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* Bilge Togay* Handan Noyan** Sercan Karabulut* Rümeysa Durak Taşdelen* Batuhan Ayık* Alp Üçok* *İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri A.B.D. **İstanbul Üniversitesi DETAE Sinirbilim A.B.D. Şizofreni

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Devrim ÖZDEM R ALICI * Özet Bu ara t rmada 2002-2003

Detaylı

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi

SoCAT. Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr Mustafa Melih Bilgi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şizofreniye bağlı davranım bozuklukları bireyi ve toplumları olumsuz etkilemekte Emosyonları Tanıma Zorluğu Artmış İrritabilite Bakımverenlerin

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: -

AÇIKLAMA Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka. Konuşmacı: - Danışman: - AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı:Abdi İbrahim Otsuka Konuşmacı: - Danışman: - Şizofreni ve Bilişsel İşlev Bozuklukları Prof. Dr. Berna Binnur Akdede Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD OLGU

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

pecya Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı

pecya Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı Sağlıklı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlarının Nörolojik İşaretlerle Ba ğıntıs ının Araştır ılmas ı Mehmet ÇAKICI*, Serhat ÇITAK*, Ebru ÇAKICI*, İsmail KÜÇÜKAL İ**, Demet YANDIM**, Sahap

Detaylı

POZITIF SEMPTOMLARI DE ĞERLENDIRME ÖLÇEĞİNİN GÜVEN İLİRLİĞİ VE GEÇERLILIĞI

POZITIF SEMPTOMLARI DE ĞERLENDIRME ÖLÇEĞİNİN GÜVEN İLİRLİĞİ VE GEÇERLILIĞI DÜŞÜNN ADAM 4 (2) 99 :20-24 POZITIF SMPTOMLARI D ĞRLNDIRM ÖLÇĞİNİN GÜVN İLİRLİĞİ V GÇRLILIĞI Dr. Şahap RKOÇ () Doç. Dr. O ğuz ARKONAÇ () Dr. Cem ATAKLI () Dr. rdoğan ÖZMN ÖZT Bu çalışmada kısa ad ıyla

Detaylı

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans.

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans. Spor Bilimleli Dergisi Hacettepe f. ofsport SCİences 2000, 11 (1-2-3-4), 56-63 KREATiN YÜKLEMENiN DÜZ VE SLALOM KOŞULARıNDA, SPRiNT PERFORMANSı ÜZERiNE ETKiSi Asaf ÖZKARA *, Rüştü GÜNER**Burak KUNDURACIOGlU*

Detaylı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı

İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı İki Nörodejeneratif Hastalıkta Zihin Kuramı Becerileri ve İşlevsellik Düzeyinin karşılaştırılması: Alzheimer ve Parkinson Hastalığı Evrim Göde Öğüten 1, Gizem Ünveren 2, Emine Soybay 2, Barış Topçular

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği 7. Endokrin Cerrahi Kongresi Antalya,2015 Profilaktik Santral Disseksiyon; Preoperatif

Detaylı

Dissosiyatif Yaşant lar ve EEG Bulgular n n İlişkisi

Dissosiyatif Yaşant lar ve EEG Bulgular n n İlişkisi Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(2): 61-66 Dissosiyatif Yaşant lar ve EEG Bulgular n n İlişkisi Ali Savaş ÇİLLİ*, Zehra AKPINAR** * Selçuk Üniversitesi T p Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dal, ** Selçuk Üniversitesi

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

pecya Şizofreni ile Anksiyete Bozukluklu Bir Grup Hastada Nörolojik Silik Işaretler retler patognomonik veya belirgin i şaretler olarak tarumlanır

pecya Şizofreni ile Anksiyete Bozukluklu Bir Grup Hastada Nörolojik Silik Işaretler retler patognomonik veya belirgin i şaretler olarak tarumlanır Şizofreni ile Anksiyete Bozukluklu Bir Grup Hastada Nörolojik Silik Işaretler Hatice GÜZ, Nesrin DILBAZ, Göksel BAYAM ÖZET Genel olarak vücudun bozulmu ş bir işlevinin ya da rahatsızl ığın ın nesnel kan

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

Üniversite öğrencilerinde el tercihi dağılımı ve işlevsel lateralizasyon: Başkent Üniversitesi örneği

Üniversite öğrencilerinde el tercihi dağılımı ve işlevsel lateralizasyon: Başkent Üniversitesi örneği Üniversite öğrencilerinde el tercihi dağılımı ve işlevsel lateralizasyon: Başkent Üniversitesi örneği Nimet Ünay Gündoğan 1, Ayşe Canan Yazıcı 2, Ayten Şimşek 1 Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi 1 Fizyoloji

Detaylı

pecya Parkinson Hastal ığında Psikoz

pecya Parkinson Hastal ığında Psikoz Parkinson Hastal ığında Psikoz Nesrin B. TOMRUK*, Nilgün ÇİLOĞLU*, Nihat ALPAY*, Feriha ÖZER** ÖZET Parkinson hastalığında psikotik bozukluklar antiparkinsonyen tedaviye ba ğlı gelişmektedir. Bu çal ışmada

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinde El Tercihinin ve Dominant Gözün Bazı Hastalıklar ile İlişkisi

Üniversite Öğrencilerinde El Tercihinin ve Dominant Gözün Bazı Hastalıklar ile İlişkisi Original Article / Özgün Araştırma DOI : 10.15197/sabad.2.5.10 Üniversite Öğrencilerinde El Tercihinin ve Dominant Gözün Bazı Hastalıklar ile İlişkisi Begümhan Aliosmanoğlu 1, Çiğdem Köçkar 2 1 Üniversitesi,

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

Epileptik Hastalarda Serebral Dominans +

Epileptik Hastalarda Serebral Dominans + İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 12(2) 119-123 (2005) Epileptik Hastalarda Serebral Dominans + Recep Aygül*, Nuri Koçak*, Orhan Deniz*, Asuman Orhan*, Hızır Ulvi*, Kenan Gümüştekin** *Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya

Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET. pecya Hastaneye İlk Kez Başvuran ve Yatan Alkol Dışındaki Madde Ahmet TÜRKCAN *, Duran ÇAKMAK ** ÖZET Amaç: Hastane istatistikleri bir psikiyatrik bozuklu ğun epidemiyolojik e ğitimini tahmin etmekte ve uygun

Detaylı

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği 32. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon, Diyaliz ve Transplantasyon Kongresi Dr. Cihan Heybeli

Detaylı

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Yrd. Doç. Dr. Ayfer Bayındır Çevik Doç. Dr. Şeyda Özcan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

Silik Nörolojik Belirti Gösteren ve Göstermeyen Şizofren Hastalar ın Nöropsikolojik Yönden Değerlendirilmesi

Silik Nörolojik Belirti Gösteren ve Göstermeyen Şizofren Hastalar ın Nöropsikolojik Yönden Değerlendirilmesi Silik Nörolojik Belirti Gösteren ve Göstermeyen Şizofren Hastalar ın Nöropsikolojik Yönden Değerlendirilmesi B. Mert SAVRUN *, Songül ÖZERTÜRK **, Gül AKI ŞIK *, Alaattin DURAN * ÖZET Şizofreni, kognitif,

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Pınar DEMİRARSLAN*, Peykan G. GÖKALP*, Kültegin ÖGEL**, Ali N. BABAO ĞLU*** ÖZET Bu çalışman

Detaylı

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu

Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu 246 Genel tıbbi duruma bağlı psikotik bozukluk... Genel tıbbi bir duruma bağlı psikotik bozukluk: Araknoid kist ve şizofreni benzeri psikoz - vaka sunumu Erdal Vardar, 1 Cengiz Tuğlu, 1 Seyfullah Tekin

Detaylı

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması

Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Bipolar bozukluğun ve şizofreninin remisyon ve psikotik belirtili dönemlerindeki hastaların bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması Deniz Ceylan, Berna Binnur Akdede, Emre Bora, Ceren Hıdıroğlu,

Detaylı

pecya Sağl ıkl ı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlar ının Nörolojik I şaretlerle Bağıntıs ın ın Araştırılması

pecya Sağl ıkl ı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlar ının Nörolojik I şaretlerle Bağıntıs ın ın Araştırılması Sağl ıkl ı Bireylerde Nöropsikolojik De ğerlendirme Sonuçlar ının Nörolojik I şaretlerle Bağıntıs ın ın Araştırılması Mehmet ÇAKICI*, Serhat ÇITAK*, Ebru ÇAKICI*, İsmail KÜÇÜKAL İ**, Demet YAND İM**, Sahap

Detaylı

pecya Şizofreni ve Doğum Mevsimi ilişkisi İ. DORA *, O. ÖNAL *, M.E. CEYLAN *, J. KENAR *, E. KILINÇ * ÖZET

pecya Şizofreni ve Doğum Mevsimi ilişkisi İ. DORA *, O. ÖNAL *, M.E. CEYLAN *, J. KENAR *, E. KILINÇ * ÖZET Şizofreni ve Doğum Mevsimi ilişkisi İ. DORA *, O. ÖNAL *, M.E. CEYLAN *, J. KENAR *, E. KILINÇ * ÖZET Bu çalışmaya Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi akut ve kronik servislerinde yatmakta olan

Detaylı

Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de

Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de Þizofrenide Dil Yrd. Doç. Dr. Atila EROL* * Osmangazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, ESKÝÞEHÝR Psikiyatride dil, hem taný (inceleme) hem de tedavi aracýdýr. Dil, insan davranýþýnýn

Detaylı

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Mesut YILDIZ, Sait ALİM, Sedat BATMAZ, Selim DEMİR, Emrah SONGUR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients

Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients 1 Table 1. Demographic and clinical characteristics of the patients Variables Results N mean±s.d. Age (years) 45,8±1,3 Gender Female 73 (44%) Male 93(56%) Hand dominance Right 147 (88,6%) Left 19 (11,4%)

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Üç Tan ı Sistemine Göre Alt Tiplendirilen Şizofrenlerde Standart Antipsikotik Tedaviye Yan ıt: Bir Ön Çalışma ÖZET. pecya T/W, SANS/SAPS SUMMARY

Üç Tan ı Sistemine Göre Alt Tiplendirilen Şizofrenlerde Standart Antipsikotik Tedaviye Yan ıt: Bir Ön Çalışma ÖZET. pecya T/W, SANS/SAPS SUMMARY Üç Tan ı Sistemine Göre Alt Tiplendirilen Şizofrenlerde Standart Antipsikotik Tedaviye Yan ıt: Bir Ön Çalışma Behçet COŞAR*, Selçuk CANDANSAYAR*, Erdal I ŞIK*, Zehra ARIKAN* ÖZET DSM III-R tan ı kriterlerine

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA GİRİŞ: Yaygın anksiyete bozukluğu, birtakım olay ya da etkinliklerle ilgili olarak, bireyin denetlemekte zorlandığı,

Detaylı

KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ

KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ TARIM BILIMLERI DERGISI (1996) 2 (1), 7-11 KURU FASULYE ÇE ŞİTLERİNDE TOHUM BÖCEĞİ (Acanthoscelides obtectus Say) ZARARENIN BİYOLOJİK DEĞERE VE F İDE GELİŞMES İNE ETKİLERİ Cevdet AKDAĞ' Özet: Bu çal ışma,

Detaylı

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor?

Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Farklı Psikiyatrik Tanılı Hastalarda Glisemik Kontrol ile Serum Lipid Profili Arasındaki İlişki: HbA1c, dislipidemi'yi mi öngörüyor? Hasan Mervan AYTAÇ, Sinem ACAR, Nazan AYDIN Bakırköy Prof. Dr. Mazhar

Detaylı

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk Doç. Dr. Sibel Çakır İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları Birimi Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: ELAN Danışman:

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ NON RADYOGRAFİK AKSİYEL SPONDİLOARTRİT İLE ANKİLOZAN SPONDİLİT HASTALARININ KLİNİK, RADYOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tanılı Hastalarda İçgörü ve Sosyal İşlevsellik Düzeyleri

Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tanılı Hastalarda İçgörü ve Sosyal İşlevsellik Düzeyleri Türk Psikiyatri Dergisi 2014;25(3):157-62 Eksiklik Sendromu Olan ve Olmayan Şizofreni Tanılı Hastalarda İçgörü ve Sosyal İşlevsellik Düzeyleri Dr. Ferdi KÖŞGER 1, Dr. Hatice ŞAHİN 2, Dr. Altan EŞSİZOĞLU

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Duygusal Algılaman ın Lateralizasyonu ve Anormal Serebral Dominans

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Duygusal Algılaman ın Lateralizasyonu ve Anormal Serebral Dominans Obsesif Kompulsif Bozuklukta Duygusal Algılaman ın Lateralizasyonu ve Anormal Serebral Dominans Mustafa ÖZKAN, Aytekin SIR, Adnan ÖZÇET İN, Ahmet ATAOĞLU ÖZET Bu çalışman ın amacı Obsesif Kompulsif Bozuklukta

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki

Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki Klinik Psikofarmakoloji Bülteni / Cilt 9: Sayı 1, 1999 Katatoni ve Şizofrenide Pozitif ve Negatif Belirtiler Arasındaki İlişki Dr. Işıl Kaya UĞURAD1, Dr. Kemal SAYAR2, Dr. M usta fa SOLMAZ1, Dr. Derya

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatörle İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Solubl Ürokinaz Plazminojen Aktivatör Reseptörü (Supar) Ve Neopterin Düzeylerinin Tanısal

Detaylı

İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ

İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ İŞLEVSEL DÜZENLEMELERİN, ENGELLİ HASTA MEMNUNİYETİNE OLAN YANSIMASI ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Kudret DOĞRU Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Yard. Uzm. Murat YENİSU

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER. 1. İstihdam Piyasası

ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER. 1. İstihdam Piyasası ALMANYA DA 2011 OCAK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası Federal İstatistik Dairesi nin verilerine göre, Almanya da toplam çalışanların

Detaylı

Obsesif Kompulsif Belir leri Olan Şizofreni Hastalarının Şizofreni ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastaları İle Karşılaş rılması

Obsesif Kompulsif Belir leri Olan Şizofreni Hastalarının Şizofreni ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastaları İle Karşılaş rılması Türk Psikiyatri Dergisi 2008; 19(3): 247-256 Obsesif Kompulsif Belir leri Olan Şizofreni Hastalarının Şizofreni ve Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastaları İle Karşılaş rılması Dr. Gülcan GÜLEÇ 1, Dr. Elif

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3).

Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET. pecya SUMMARY (3). Şizofrenide Bili şsel İşlevlerde Bozulma Gökay AKSARAY *, Süleyman OFLU *, Cem KAPTANO ĞLU * ÖZET Bili şsel işlevlerde bozulma şizofreninin temel özelliklerinden biridir. Bu hastalar-da özellikle dikkat,

Detaylı

S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET. pecya SUMMARY

S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET. pecya SUMMARY 1831 Adli Olgunun Tan ı Dağılımı ve Tan ı-suç Bağlant ıs ın ın S. TÜRKCAN *, C. INCESU *, Ö. CANBEK *, Y. CAN *, M. SERCAN *, N. UYGUR * ÖZET AMAÇ: Psikiyatrik hastal ıklar ile suç ilişkisi son y ıllarda

Detaylı

TÜM MİDE BİYOPSİLERİNE RUTİN OLARAK GIEMSA VE ALCIAN BLUE UYGULAMALI MIYIZ?

TÜM MİDE BİYOPSİLERİNE RUTİN OLARAK GIEMSA VE ALCIAN BLUE UYGULAMALI MIYIZ? TÜM MİDE BİYOPSİLERİNE RUTİN OLARAK GIEMSA VE ALCIAN BLUE UYGULAMALI MIYIZ? PROF. DR. SÜLEN SARIOĞLU¹, DR. EVREN UZUN¹, DOÇ. DR. MEHTAT ÜNLܹ, PROF. DR. HÜLYA ELLİDOKUZ² DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIBBİ

Detaylı

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** ÖZET Bu çal ışmada Erzurum Yeti ştirme Yard ımda ve aileleri ile birlikte lise çağındaki erkek gençler arasında

Detaylı

pecya Şizofrenide Pozitif/Negatif Ayr ım ı Üzerine Erdoğan ÖZMEN*, Ersan KANTARCI*, O ğuz ARKONAÇ* SUMMARY ÖZET

pecya Şizofrenide Pozitif/Negatif Ayr ım ı Üzerine Erdoğan ÖZMEN*, Ersan KANTARCI*, O ğuz ARKONAÇ* SUMMARY ÖZET Şizofrenide Pozitif/Negatif Ayr ım ı Üzerine Erdoğan ÖZMEN*, Ersan KANTARCI*, O ğuz ARKONAÇ* ÖZET Şizofrenik bozuklu ğun çok çe şitliliği psikiyatride uzun süredir araştırmacıların ilgisini çeken konulardan

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri BEYİN CHECK-UP I NEDİR? NASIL YAPILIR? NE ZAMAN YAPTIRILSIN? Beyin Check-up incelemeleri nelerdir? *Beynin fiziki yapısı (=morfolojik) MRI ve CT scan ile, *Kimyası PET scan ve

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Şizofrenide Depresyon ve İntihar

Şizofrenide Depresyon ve İntihar Şizofrenide Depresyon ve İntihar M.Güney **, A. Özden 1 özet: 1991 yılında A. Ü. Tıp Fakültesi Psikiyatri kliniği açık erkek psikoz katına yatırılarak incelenen kronik şizofren hastalarda, depresyon görülme

Detaylı

ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS

ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS VII. Uluslar ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN LIFE SATISFACTION AND VALUE PREFERENCES OF THE INSTRUCTORS gursoymeric10@gmail.com, ramazankaratay@gmail.com ÖZET incelenmesidir. Çal demo Anahtar Kelimeler:

Detaylı

T. Hakan YÖNEY, Banu TAYBILLI, Esat O. GÖKTEPE ÖZET

T. Hakan YÖNEY, Banu TAYBILLI, Esat O. GÖKTEPE ÖZET İstanbulda Üniversite Ö ğrencilerinde Ruhsal Durum ve Davran ışlarda Mevsimsellik T. Hakan YÖEY, Banu TAYBILLI, Esat O. GÖKTEPE ÖZET Özellikle son on y ılda yapılan sistematik araştırmalar sonucunda toplumun

Detaylı

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Uzm. Dr. Gökhan Öz Prof. Dr. Cengiz Kılıç Giriş Mizofoni: Çeşitli hafif seslerden belirgin

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri

Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri TARIM BILIMLERI DERGISI 1997. 3 (3) 47-51 Kulakl ı Pulluk İrnalat ı nda İş Analizleri Ercan GÖRÜR 2 İ lknur DURSUN 2 Geli ş Tarihi : 27.11.1997 Özet : Bu ara ştı rmada, bir pulluk fabrikas ı nda kulakl

Detaylı

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Sema Baykara*, Mücahit Yılmaz**, Murat Baykara*** *Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi AMATEM Kliniği **Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği

Detaylı

FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME

FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofspor! Sciences 2002,13 (4), 32-40 FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME Ferda RAMANU,

Detaylı

ÖZET. GiR İŞ lann diğer hastalara göre şiddet ögesi yoğun olan violent

ÖZET. GiR İŞ lann diğer hastalara göre şiddet ögesi yoğun olan violent PS İKİYATRİK HASTALIKLAR VE SUÇ * Dr. F. MANER'** Dr. Z. E.KAYATEKİN ** Dr. E. ABAY ** Dr. S. SAYGILI ** Dr. A. İ. Ş ENER ** ÖZET Suç işleyen psikiyatrik hastalar ı incelemek amacıyla yapılan bu çahşmada

Detaylı

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli?

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Dr.Ercan YENİLMEZ GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enfeksiyon

Detaylı