Konu 9 Temel Oligopol Piyasalar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Konu 9 Temel Oligopol Piyasalar"

Transkript

1 .. Konu 9 Temel Oligopol Piyasalar Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Universitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

2 . İçerik Giriş.1 Giriş Anahtar Kelimeler ve Kavramlar Öğrenme Hedefleri 2 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

3 . Giriş Giriş Şu ana kadar, stratejik davranışın yönetimsel kararlar üzerindeki etkisini aşikar nedenlerden dolayı göz önünde bulundurmadık: Tam rekabet / tekelci rekabet piyasaları Yeterince düşük piyasa gücüne sahip çok sayıda şirket Tekel Piyasalar: Tam piyasa gücüne sahip tek bir şirket Bu konuda, dört farklı oligopol piyasa yapısında yönetimsel kararların (hususen fiyat ve üretim kararları) nasıl verildiğini inceleyeceğiz: Sweezy (Dirsekli Talep) Cournot Stackelberg Bertrand 3 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

4 . Oligopol Piyasa Ortamı. Oligopol. Her biri piyasanın büyüklüğüne oranla yüksek piyasa gücüne sahip olan az. sayıda şirketin hakim olduğu piyasa yapısı. Görece olarak az sayıda şirket, genellikle 10 dan az. Duopol - iki şirket Triopol - üç şirket Piyasaya sunulan ürünler farklılaştırılmış veya homojen olabilir. Oligopol piyasalarda, şirketlerin verdikleri kararlar birbirine bağlıdır. 4 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

5 . Sizin eylemleriniz rakiplerinizin karını etkiler. Rakiplerinizin eylemleri de sizin karınızı etkiler. 5 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

6 . Kendinizin ve bir başka şirketin farklılaştırılmış ürünler sattığını farzedin. Senin ürününe olan talebin miktarı senin fiyat değişiminden nasıl etkilenir? Cevabınız, şu sorulara vereceğiniz yanıtlara bağlıdır : Ürününüzün fiyatını düşürdüğünüzde, rakibiniz fiyatını düşürecek mi yoksa fiyatını koruyacak mı? Ürününüzün fiyatını artırdığınızda, rakibiniz de fiyatını artıracak mı yoksa fiyatını koruyacak mı? 6 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

7 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 7 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

8 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 8 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

9 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 9 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

10 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 10 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

11 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 11 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

12 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 12 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

13 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 13 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

14 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 14 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

15 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 15 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

16 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 16 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

17 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 17 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

18 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 18 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

19 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 19 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

20 . Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır 20 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

21 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 21 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

22 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 22 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

23 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 23 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

24 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 24 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

25 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 25 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

26 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Rakip fiyat indirimine uyuyor, ama fiyat artırımına uymuyor 26 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

27 . Giriş Bir Şirketin Mallarına Olan Talep Rakiplerin Eylemlerine Bağlıdır Meselenin İçyüzü Fiyat indiriminin ürününüze olan talebin miktarı üzerindeki etkisi, rakiplerinizin de fiyatlarını indirmek suretiyle tepki verip vermeyeceğine bağlıdır! Fiyat artırımının ürününüze olan talebin miktarı üzerindeki etkisi, rakiplerinizin de fiyatlarını artırmak suretiyle tepki verip vermeyeceğine bağlıdır! Stratejik yönden birbirine bağlılık: Akibetiniz sadece kendi iradenize bağlı değil, rakiplerinizin iradesine de bağlı! 27 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

28 . Şimdi, fiyat ya da üretim değişikliklerine rakiplerin nasıl karşılık verdiğine dair farklı varsayımlar altında karın nasıl maksimize edildiğini inceleyeceğiz Her bir model, yöneticilerin optimal kararlarının farklı olmasını doğurur. 28 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

29 ..1 Çok sayıda müşteriye hizmet/mal sunan az sayıda şirket..2 Şirketler farklılaştırılmış ürün üretir..3 Giriş engelleri..4 Her bir şirket, rakiplerinin fiyat indirimini takip edeceğine ve ama fiyat artırımını takip etmeyeceğine inanır. Sweezy Modelin Ana Sonucu: Dondurulmuş Fiyat. 1 1 Price-rigidity 29 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

30 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 30 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

31 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 31 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

32 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 32 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

33 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 33 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

34 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 34 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

35 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 35 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

36 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 36 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

37 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 37 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

38 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 38 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

39 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 39 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

40 . Sweezy Talebi ve Marjinal Hasılat 40 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

41 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 41 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

42 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 42 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

43 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 43 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

44 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 44 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

45 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 45 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

46 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 46 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

47 . Sweezy Modelinde Kar Maksimizasyonu Kararları Karı maksimize eden üretim seviyesi MR ın MC ye eşit olduğu yerdedir, ve karı maksimize eden fiyat, bu üretim seviyesi için tüketicilerin vereceği en yüksek fiyattır. 47 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

48 . Sweezy Oligopol Modeli: Özet Şirketler rakiplerinin fiyat indirimini takip eder ama artışını etmez. Sweezy oligopol piyasasındaki bir şirket karını noktasında maksimize eder. MR S = MC. Marjinal hasılat eğrisinin dirsekli olması MC nin belirli aralıktaki değerleri için karı maksimize eden üretim seviyesinin sabit kalmasına neden olur. Bu nedenle, marjinal maliyetin bu aralıkta kalması durumunda, şirketin fiyatını değiştirmek için bir sebebi bulunmayacaktır. Fiyat marjinal maliyetten yüksek olduğu için, üretim seviyesi etkin üretim seviyenin altında kalacak ve refah kaybı olacaktır. 48 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

49 . Sweezy Oligopol Modeli: Eleştiriler ve Cevaplar Eleştiriler: Her iki şirketin talep eğrilerindeki dirseği oluşturan P 0 fiyatına piyasanın nasıl ulaştığı açıklanmamıştır. Cevaplar: Model, fiyatlandırma kararlarının, şirketlerarası stratejik etkileşimden ve rakiplerin tepkisi hakkındaki yönetici düşüncelerinden nasıl etkilendiğini gösteriyor. Başlangıçtaki, P 0, fiyatı ve yöneticilerin düşünceleri, onların rakipleri ile geçmiş tecrübeleri sonucunda oluşmuş olabilir. 49 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

50 . Giriş.1 Homojen veya farklılaştırılmış ürünler üreten az sayıda şirket..2 Şirketler, fiyatı değil, üretim seviyesini belirliyor. Örneğin, yeraltından petrol çıkaran az sayıda petrol üreticisi 3. Rakiplerin üretim seviyesi verilmiş veya sabit : Her şirket, kendi üretim seviyesini değiştirdiğinde, rakiplerinin üretim seviyesini sabit tutacağına inanıyor. 4. Giriş engelleri bulunmaktadır. 50 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

51 . Cournot Duopol Yapısında Ters Talep Homojen ürünlü Cournot duopolünde piyasa talebini olarak varsayalım. P = a b(q 1 + Q 2 ) Bu durumda, şirketlerin marjinal hasılatı rakiplerin ürün seviyesine de bağlı olur. Daha açık ifadesiyle, MR 1 = a bq 2 2bQ 1 MR 2 = a bq 1 2bQ / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

52 . En İyi Tepki Fonksiyonu Homojen Cournot oligopolünde, şirketlerin marjinal hasılatı hem kendi hem de rakibinin üretim seviyesine bağlı olduğundan, her şirketin, rakibinin üretim kararına nasıl tepki vereceğini belirlemesi gerekir. 1. şirketin en iyi tepki (veya reaksiyon) fonksiyonu, 2. şirketin her bir Q 2 üretim seviyesi için, 1. şirketin karını maksimize etmek için seçmesi gereken Q 1 üretim seviyesini verir. 2 Ürünler ikame mallar olduğu için, 2. şirketin üretim seviyesindeki bir artış, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesini düşürür ve 2. ifadeleri sadece şirketlere isim vermek için kullanılmıştır ve aksi açıkça belirtilmedikçe bir sıralama ima etmez. 52 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

53 . Cournot Duopol Yapısında En İyi Tepki Fonksiyonu Bir şirketin en iyi tepki fonksiyonunu bulmak için, marjinal maliyeti marjinal hasılata eşitlemek ve o şirketin üretim seviyesini rakip şirketin üretim seviyesini bağlı bir fonksiyon olarak çözmek gerekir. 1. şirketin en iyi tepki fonksiyonu (şirketin MC si c 1 ise) Q 1 = r 1 (Q 2 ) = a c 1 2b 1 2 Q 2 2. şirketin en iyi tepki fonksiyonu (şirketin MC si c 2 ise) Q 2 = r 2 (Q 1 ) = a c 2 2b 1 2 Q 1 Rakibin üretim seviyesi düştükçe, piyasa fiyatı düşer, şirketin marjinal hasılatı azalır, ve dolayısıyla şirketin optimal üretim seviyesi düşer. 53 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

54 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 1. şirketin en iyi tepki fonksiyonu 2. şirketin üretim seviyesi verildiğinde, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesini tanımlar. 54 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

55 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 1. şirketin en iyi tepki fonksiyonu 2. şirketin üretim seviyesi verildiğinde, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesini tanımlar. 55 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

56 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket üretim yapmazsa, 1. şirket piyasada üretim yapan tek şirket olacağından karı tekel üretim seviyesi Q M de maksimum olur. 56 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

57 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket (a c 1 )/b kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi 0 olur. 57 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

58 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

59 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

60 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

61 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

62 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, ve Q 1 in değerini r 1 (Q 2 ) = (a c 1 )/2b 0.5Q 2 fonksiyonu verir. 62 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

63 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, ve Q 1 in değerini r 1 (Q 2 ) = (a c 1 )/2b 0.5Q 2 fonksiyonu verir. 63 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

64 . 1. Şirketin En İyi Tepki Fonksiyonunun Grafiği 2. şirket Q 2 kadar üretim yaparsa, 1. şirketin karını maksimize eden üretim seviyesi Q 1 olur, ve Q 1 in değerini r 1 (Q 2 ) = (a c 1 )/2b 0.5Q 2 fonksiyonu verir. 64 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

65 . Cournot Dengesi Giriş Her iki şirketin, rakibinin seçtiği üretim seviyesine göre, kendi karını maksimize eden üretim seviyesini seçtiği durum. Hiçbir şirket karını daha da artırmak için üretim seviyesini tek taraflı olarak değiştiremez. Grafikte iki şirketin en iyi tepki fonksiyonlarının kesiştiği nokta. 65 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

66 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 66 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

67 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 67 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

68 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 68 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

69 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 69 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

70 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 70 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

71 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 71 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

72 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 72 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

73 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 73 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

74 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 74 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

75 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 75 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

76 . Cournot Dengesinin Grafiksel Analizi 76 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

77 . Cournot Dengesinin Cebirsel Analizi Daha önce bulduğumuz reaksiyon fonksiyonları verildiğinde, Q 1 = r 1 (Q 2 ) = a c 1 2b 1 2 Q 2 Q 2 = r 2 (Q 1 ) = a c 2 1 2b 2 Q 1 dengedeki üretim seviyelerini, Q1 and Q 2, bulmak için Q 1 = r 1 (Q 2 ) Q 2 = r 2 (Q 1 ) denklem sistemini çözer ve çözüm olarak şunları buluruz: Q 1 = a + c 2 2c 1 3b Q 2 = a + c 1 2c 2 3b 77 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

78 . Cournot Dengesi: Özet 2. şirket Q2 üretirse, 1. şirketin karını Q 1 maksimize eder. 1. şirket Q1 üretirse, 2. şirketin karını Q 2 maksimize eder. Hiçbir şirket, rakipleri üretim seviyesini değiştirmezse, kendi üretim seviyesini değiştirmek istemez. Düşünceler de tutarlıdır: Dengede, her şirket rakibinin üretim seviyesini değiştirmeyeceğini düşünüyor - ve rakipler de gerçekten üretim seviyelerini değiştirmiyorlar! 78 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

79 . Cournot Oligopolünün Refah Analizi Oligopol şirketlerin farklılaştırılmış veya homojen ürünler sunmasından bağımsız olarak, piyasada gerçekleşen üretim, etkin üretim seviyesinden düşük olacaktır. Bu, denge fiyatının marjinal maliyetten yüksek olmasından kaynaklanır. Sosyal refah kaybının büyüklüğü şirket sayısına ve ürün farklılılaştırma derecesine bağlıdır. Ürünler homojen ve piyasada faal olan şirketlerin sayısı yeteri kadar fazla ise, piyasa fiyatı marjinal maliyete yakınsar ve refah kaybı yok olur. 79 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

80 . 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Piyasa talebi P = a b (Q 1 + Q 2 ) tanımlandığında, 1. şirketin karı olarak bulunur. Π 1 = Q 1 (a bq 1 bq 2 ). Bu durumda, şirketin π kazandığı durumları gösteren eş-kar eğrisinin tanımı π = Q 1 (a bq 1 bq 2 ), olarak yapılır. Denklem yeniden düzenlendiğinde elde edilir. Dikkate şayan hususlar: Q 2 = a b Q 1 π bq 1. dq 2 = 1 + π dq 1 bq1 2 d 2 Q 2 dq 2 1 = 2 π bq 3 1 < 0 80 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

81 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 81 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

82 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 82 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

83 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 83 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

84 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 84 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

85 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 85 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

86 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 86 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

87 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 87 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

88 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 88 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

89 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 89 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

90 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 90 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

91 . Giriş 1. Şirketin Eş-Kar Eğrisi Eş-Kar Eğrilerinin Özellikleri 1. şirkete aynı karı veren (Q 1, Q 2 ) kombinasyonları 1. şirketin eş-kar eğrisini oluşturur. Eş-kar eğrisi üzerindeki her bir noktada 1. şirket aynı karı elde eder. Eş-kar eğrileri, 1. şirketin tekel üretim seviyesi olan Q M e yaklaştıkça daha yüksek kar seviyesini temsil eder. Bir şirketin eş-kar eğrisinin tepe noktası o şirketin reaksiyon fonksiyonu ile kesiştiği yerdedir. Eş-kar eğrileri birbiri ile kesişmez. 91 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

92 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 92 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

93 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 93 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

94 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 94 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

95 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 95 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

96 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 96 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

97 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 97 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

98 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 98 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

99 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 99 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

100 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 100 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

101 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 101 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

102 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 102 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

103 . Cournot Kararlarına Bir Başka Açıdan Bakış 103 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

104 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 104 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

105 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 105 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

106 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 106 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

107 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 107 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

108 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 108 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

109 . Cournot Dengesine Bir Başka Açıdan Bakış 109 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

110 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 110 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

111 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 111 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

112 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 112 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

113 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 113 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

114 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 114 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

115 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 115 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

116 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 116 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

117 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 117 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

118 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 118 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

119 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 119 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

120 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 120 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

121 . Artan Maliyetlerin Cournot Dengesine Etkisi 2. şirket maliyet açısından daha iyi durumda olduğu çin, daha büyük pazar payına ulaşır. 121 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

122 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Muvazaanın Tanımı Bir piyasayı az sayıda şirket domine ederse, bu şirketler, tüketicilerin rağmına, anlaşarak üretim seviyesini azaltır ve fiyatı artırabilirler. Şirketlerin bu eylemi muvazaa (danışıklık) olarak bilinir. Elimizdeki Cournot modelini, şirketleri muvazaaya iten sebepleri incelemek için kullanabiliriz. 122 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

123 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Reaksiyon Fonksiyonlarını Hatırlayalım 123 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

124 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Cournot Dengesindeki Eş-Kar Eğrileri 124 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

125 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Cournot Dengesindeki Eş-Kar Eğrileri 125 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

126 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Piyasa Üretim Seviyesinin, Tekel Üretim Seviyesine Eşit Olduğu Noktalar 126 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

127 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Muvazaaya İten Sebepler C noktası Cournot dengesini gösterir. Mercek şeklindeki taralı alan, şirketlerin, birbirinin rağmına olmadan, C ye göre karlarını artırabilecekleri üretim seviyesi kombinasyonlarını gösterir. AB kesik çizgisi, piyasadaki toplam üretimin, tekel üretim seviyesine eşit olduğu (Q 1, Q 2 ) kombinasyonlarını verir. Bir başka ifadeyle, bu çizgi üzerinde toplam kar maksimize edilir. EF çizgisi üzerindeki noktaları, hem her iki şirket de C ye tercih eder hem de toplam kar maksimumdadır. D de, bir şirketin kendi karını (diğerininkini azaltmadan) artırabilmesi mümkün değildir. 127 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

128 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Refah Analizi D noktasında, piyasa fiyatı ve üretim miktarı tekel piyasasındaki ile aynıdır: fiyat, marjinal maliyetten yüksektir ve üretim, etkin üretim seviyesinden düşüktür. 128 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

129 . Giriş Cournot Oligopolünde Muvazaa Muvazaaya Aykırı Hareket Etmeyi Doğuran Nedenler Muvazaalı şirketler D de, Cournot oligopolünde rekabet ettiklerinde (C de) elde edecekleri kara göre, daha yüksek kar elde ederler. Fakat danışıklılık anlaşması kolay yapılmaz: 2. şirketin Q2 collusive kadar ürettiği verildiğinde 1. şirket, üretim seviyesini Q1 cheat e çıkararak anlaşmayı bozmak isteyecektir. Dikkat ediniz: π1 cheat > π1 collude Aynı durum 2. şirket için de söz konusudur. Her iki şirket de rakibin cayma eğilimini bildiği için, bir muvazaa anlaşmasına varmak imkansız olmasa da zordur. 129 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

130 ..1 Çok sayıda müşteriye hizmet/mal sunan az sayıda şirket..2 Ürünler homojen veya farklılaştırılmış olabilir..3 Giriş engelleri bulunmaktadır şirket önderdir. 3 Önder, rakiplerinden önce bir üretim seviyesi taahhüt eder..5 Diğer şirketler takipçidir. Onlar, önderin üretim seviyesini verilmiş kabul edip, kendi karlarını maksimize edecek üretim seviyesini belirlerler. 3 Bu modelde 1. ve 2. kelimeleri bir sıralamayı gösterir. 130 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

131 . Stackelberg Dengesinin Cebirsel Analizi 1. şirket, 2. şirketin üretim seviyesini öngörebilir: Dolayısıyla, Q 2 = r 2 (Q 1 ) = a c 2 2b 1 2 Q 1. piyasa ters talep fonksiyonu, P = a b(q 1 + Q 2 ), ve 2. şirketin reaksiyon fonksiyonu, r 2 (Q 1 ) verildiğinde 1. şirketin karını Q 1 cinsinden şöyle ifade edebiliriz: { [ ( a c2 Π 1 = a b Q )]} 2b 2 Q 1 Q 1 cq 1. Bu fonksiyonun en yüksek değerine ulaştığı yer: Q1 S = a + c 2 2c 1. 2b 131 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

132 . Stackelberg Dengesinin Grafiksel Analizi 1. şirket, 2. şirketin karını maksimize ederken Q 1 in değerini verilmiş kabul ettiğini öngörür. Dolayısıyla, 1. şirket kendi karını maksimize eden üretim seviyesini bu öngörü çerçevesinde seçer. Bu durumda 1. şirket, grafiksel olarak, rakibinin reaksiyon eğrisi üzerindeki noktalardan kendisine en yüksek karı getiren noktayı seçer. 132 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

133 . Stackelberg Dengesinin Grafiksel Analizi 1. şirket, 2. şirketin karını maksimize ederken Q 1 in değerini verilmiş kabul ettiğini öngörür. Dolayısıyla, 1. şirket kendi karını maksimize eden üretim seviyesini bu öngörü çerçevesinde seçer. Bu durumda 1. şirket, grafiksel olarak, rakibinin reaksiyon eğrisi üzerindeki noktalardan kendisine en yüksek karı getiren noktayı seçer. 133 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

134 . Stackelberg Dengesinin Grafiksel Analizi 1. şirket, 2. şirketin karını maksimize ederken Q 1 in değerini verilmiş kabul ettiğini öngörür. Dolayısıyla, 1. şirket kendi karını maksimize eden üretim seviyesini bu öngörü çerçevesinde seçer. Bu durumda 1. şirket, grafiksel olarak, rakibinin reaksiyon eğrisi üzerindeki noktalardan kendisine en yüksek karı getiren noktayı seçer. 134 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

135 . Stackelberg Dengesinin Grafiksel Analizi 1. şirket, 2. şirketin karını maksimize ederken Q 1 in değerini verilmiş kabul ettiğini öngörür. Dolayısıyla, 1. şirket kendi karını maksimize eden üretim seviyesini bu öngörü çerçevesinde seçer. Bu durumda 1. şirket, grafiksel olarak, rakibinin reaksiyon eğrisi üzerindeki noktalardan kendisine en yüksek karı getiren noktayı seçer. 135 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

136 . Stackelberg Dengesinin Grafiksel Analizi 1. şirket, 2. şirketin karını maksimize ederken Q 1 in değerini verilmiş kabul ettiğini öngörür. Dolayısıyla, 1. şirket kendi karını maksimize eden üretim seviyesini bu öngörü çerçevesinde seçer. Bu durumda 1. şirket, grafiksel olarak, rakibinin reaksiyon eğrisi üzerindeki noktalardan kendisine en yüksek karı getiren noktayı seçer. 136 / 150 Hadi Yektaş Temel Oligopol Piyasalar

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 ID: Z Mikro 2 Ara 2010 Çoktan Seçmeli Sorular Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. 1. Çapraz satış

Detaylı

Konu 11. Fiyat Belirleme Stratejileri

Konu 11. Fiyat Belirleme Stratejileri .. Konu 11 Piyasa Gücü Olan Şirketler İçin Fiyat Belirleme Stratejileri Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 118 Hadi Yektaş Piyasa Gücü Olan Şirketler

Detaylı

OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ

OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ OLİGOPOL PİYASALAR: OYUN TEORİK YAKLAŞIM MATEMATİKSEL İKTİSAT DERSİ 2010-2011 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ İÇERİK Oligopol Piyasasının Tanımı ve Çeşitleri Saf Oligopol Piyasası Rekabet Çözümü Cournot Çözümü

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

Konu 10 Oyun Teorisi: Oligopol Piyasaların İç Mahiyeti

Konu 10 Oyun Teorisi: Oligopol Piyasaların İç Mahiyeti .. Konu 10 Oyun si: Oligopol Piyasaların İç Mahiyeti Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 82 Hadi Yektaş Oyun si: Oligopol Piyasaların İç Mahiyeti İçerik.1.2.3.4

Detaylı

Konu 11. Fiyat Belirleme Stratejileri

Konu 11. Fiyat Belirleme Stratejileri .. Konu 11 Piyasa Gücü Olan Şirketler İçin Fiyat Belirleme Stratejileri Hadi Yektaş Zirve Üniversitesi İşletme Yüksek Lisans Programı Güz 2012 1 / 118 Hadi Yektaş Piyasa Gücü Olan Şirketler İçin Fiyat

Detaylı

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl)

Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ, MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 11.01.2010 SAAT: 13:00 GRUP: B Mikroiktisat 2009-2010 Final (mly-iþl) Çoktan

Detaylı

MİKRO-İKTİSAT. Ders 8 Tekelci Rekabet ve Oligopol

MİKRO-İKTİSAT. Ders 8 Tekelci Rekabet ve Oligopol MİKRO-İKTİSAT Ders 8 Tekelci Rekabet ve Oligopol Tartışılacak Konular Tekelci Rekabet Oligopol Fiyat Rekabeti Kartel Oyun Teorisi ve Oligopol: Mahkumlar Açmazı Tekelci Rekabet Monopolcü rekabet piyasası

Detaylı

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 93 Hadi Yektaş Tüketici Davranışları Teorisi İçerik 1 2 Kayıtsızlık Eğrisi Analizi

Detaylı

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler

Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Konu 5 Üretim Süreci ve Maliyetler Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 92 Hadi Yektaş Üretim Süreci ve Maliyetler İçerik 1 Giriş 2 Kısa Dönem ve Uzun

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

TEKELCİ REKABET... 2 1. PİYASA YAPILARI...

TEKELCİ REKABET... 2 1. PİYASA YAPILARI... TEKELCİ REKABET... 2 1. PİYASA YAPILARI... 2 1.1. YOĞUNLAŞMA ÖLÇÜLERİ... 2 1.2. YOĞUNLAŞMA ÖLÇÜLERİNİN SINIRLARI... 2 2. TEKELCİ REKABET... 4 2.1. TEKELCİ REKABETTE FİYAT VE ÇIKTI... 5 2.2. EKSİK KAPASİTE...

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

1. Cournot Duopol Modeli

1. Cournot Duopol Modeli Oligopol Piyasası 1. Cournot Duopol Modeli 2 Bilinen en eski duopol modeli, 1838 yılında Augustin Cournot tarafından geliştirilmiştir. Burada konu Cournot un orijinal çalışmasına dayanılarak anlatılmaktadır.

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

Bölüm 7 Monopol ve Monopson

Bölüm 7 Monopol ve Monopson Bölüm 7 Monopol ve Monopson Tartışılacak Konular Tekel Tekel Gücü (Monopoly Power) Tekel Gücünün Kaynakları Tekel Gücünün Sosyal Maliyeti Tartışılacak Konular Monopson (Monopsony) Monopson Gücü Tekel Gücünün

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

1. Kısa Dönemde Maliyetler

1. Kısa Dönemde Maliyetler DERS NOTU 05 MALİYET TEORİSİ: KISA VE UZUN DÖNEM Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kısa Dönemde Maliyetler... 1 2. Kâr Maksimizasyonu (Bütün Piyasalar İçin)... 9 3. Kâr Maksimizasyonu (Tam Rekabet Piyasası

Detaylı

Özet: Oyun Teorisi ve Rekabetçi Strateji I

Özet: Oyun Teorisi ve Rekabetçi Strateji I Özet: Oyun Teorisi ve Rekabetçi Strateji I Küçük Rakamlar ve Stratejik Davranış Düopol örneğiyle eğlence ve oyunlar Aynı anda arka arkaya (sırayla) seçim Tek bir kere oynanan- Tekrarlanan oyun Üretim miktarı

Detaylı

Case & Fair & Oster. Bölüm 16 Dışsallıklar, Kamusal Mallar ve Sosyal Tercih

Case & Fair & Oster. Bölüm 16 Dışsallıklar, Kamusal Mallar ve Sosyal Tercih ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR: Cümleyi en iyi tamamlayan ya da sorunun cevabı olan seçeneği işaretleyiniz. Not: FC: Sabit maliyet (Fixed cost) VC: Değişken maliyet (Variable cost) TC: Toplam maliyet (Total cost)

Detaylı

TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR

TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR BÖLÜM 12 TEKELC REKABET VE OLİGOPOL PİYASALAR Tekelci rekabet (Monopolistic competition) Piyasya girişin serbest olduğu ve her firmanın kendi markasını (brand) üretip sattığı, ürünün farklılaştırılmış

Detaylı

Konu 3 Niceliksel Talep Analizi

Konu 3 Niceliksel Talep Analizi .. Konu 3 Niceliksel Talep Analizi Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 43 Hadi Yektaş Niceliksel Talep Analizi . İçerik.1 Giriş.2.3 Lineer Log-Lineer.4.5

Detaylı

TAM REKABET PİYASASI

TAM REKABET PİYASASI TAM REKABET PİYASASI 2 Bu bölümde, tam rekabet piyasasında çalışan firmaların fiyatlarını nasıl oluşturduklarını, ne kadar üreteceklerine nasıl karar verdiklerini ve piyasadaki fiyat ile miktarın nasıl

Detaylı

MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları)

MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları) MAL PİYASASI (Eksik Rekabet Piyasaları) Eksik Rekabet Piyasaları Doç.Dr. Erdal Gümüş Eksik Rekabet Piyasaları Tam rekabet piyasası arzu edilen bir piyasa olmakla birlikte, pratikte uygulama alanı başarıyla

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı

DEÜ SBE İKTİSAT ve PARA-BANKA YL MİKRO İKTİSADİ ANALİZ II

DEÜ SBE İKTİSAT ve PARA-BANKA YL MİKRO İKTİSADİ ANALİZ II DEÜ SBE İKTİSAT ve PARA-BANKA YL MİKRO İKTİSADİ ANALİZ II SORULAR 1. Anlaşmasız oligopol modeline konu olan Cournot, Bertrand, Edgeworth, Chamberlin, Stackelberg modellerinin birbirlerinden farkını varsayımlarına

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Bu optimal reklam-satış oranının reklam etkinliğini (reklam esnekliği) fiyat esnekliğine bölerek de hesaplarız anlamına gelir.

Bu optimal reklam-satış oranının reklam etkinliğini (reklam esnekliği) fiyat esnekliğine bölerek de hesaplarız anlamına gelir. Sloan Yönetim Okulu 15.010/ 15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Đş Kararları için Đktisadi Analiz Profesör McAdams, Montero, Stoker ve van den Steen 2000 Final Sınavı Cevapları: Asistanların Notlandırması

Detaylı

2. Cournot Modeli: iki firma aynı anda homojen bir ürünün çıktı miktrı üzerine rekabet ediyorsa ne olur

2. Cournot Modeli: iki firma aynı anda homojen bir ürünün çıktı miktrı üzerine rekabet ediyorsa ne olur Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü PROBLEM ÇÖZME NOTLARI #7 Temel Oyun Teorisi Cuma - Kasım 5, 2004 BUGÜNÜN PROBLEM ÇÖZMEIN ÖZETİ 1. Oyun teorisi tanımları: oyun teorisindeki

Detaylı

MAL PİYASASI (Tam Rekabet Piyasası)

MAL PİYASASI (Tam Rekabet Piyasası) : Fiyat, R, MR : Fiyat : Fiyat, R, MR 2.12.211 ML İYI (Tam Rekabet iyasası) oç.r. Erdal Gümüş ML İYI Mal piyasasında üretim ve fiyatlama kararları nasıl oluşmaktadır? Yapısal özelliklerine göre piyasa

Detaylı

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization

EKO 205 Mikroiktisat. Kar Maksimizasyonu Profit Maximization EKO 205 Mikroiktisat Kar Maksimizasyonu Profit Maximization Tartışılacak Konular Tam Rekabet Piyasaları Kar Maksimizasyonu Marjinal Hasıla, Marjinal Maliyet ve Kar Kısa Dönemde Çıktı Düzeyinin Belirlenmesi

Detaylı

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden İktisata Giriş Test - 1 1. Doğada insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan elde etmek için çaba sarf edilen ve fiyatı olan mallara ne ad verilir? A) Serbest mallar B) İktisadi mallar C) Nihai mallar D) Üretici

Detaylı

Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Güzl 2004 Professors Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker

Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Güzl 2004 Professors Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Güzl 2004 Professors Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker ÖDEV #5 ÇÖZÜMLER 1. a. Oyun Analizi i. Nash Dengesi Bir çift hamle Nash dengesidir

Detaylı

Konu 7 Piyasanın Tabiatı

Konu 7 Piyasanın Tabiatı Yapı-- Paradigması.. Konu 7 Piyasanın Tabiatı Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 40 Hadi Yektaş Piyasanın Tabiatı . İçerik.1 Yapı-- Paradigması.2 Firma

Detaylı

Konu 13 İşletme Stratejilerinde İleri Konular

Konu 13 İşletme Stratejilerinde İleri Konular .. Konu 13 İşletme Stratejilerinde İleri Konular Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 33 Hadi Yektaş İşletme Stratejilerinde İleri Konular . Giriş İçerik.1

Detaylı

15.010/15.011 Örnek Ara sınav Cevap Kâğıdı - 1999. 1) Doğru, Yanlış, Belirsiz

15.010/15.011 Örnek Ara sınav Cevap Kâğıdı - 1999. 1) Doğru, Yanlış, Belirsiz 15.010/15.011 Örnek Ara sınav Cevap Kâğıdı - 1999 1) Doğru, Yanlış, Belirsiz a) DOĞRU. İki mağaza tarafından arz edilen videolar birbirlerine ikame. Somerville deki Hollywood mağazasındaki videoların fiyatı

Detaylı

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz

Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz .. Konu 2 Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 157 Hadi Yektaş Piyasa Kuvvetleri: Talep ve Arz . İçerik.1.2 Talep Eğrisinin

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

(1a) Palm Pilotları. Bir periyodda karlı olmaz: talep üzerinde SR gelir etkisi 8% büyüme.

(1a) Palm Pilotları. Bir periyodda karlı olmaz: talep üzerinde SR gelir etkisi 8% büyüme. Sloan Yönetim Okulu 15.010/ 15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Đş Kararları için Đktisadi Analiz Profesör McAdams, Montero, Stoker ve van den Steen 1999 Final Sınavı Cevapları: Asistanların Notlandırması

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN FİYAT VE FİYATLANDIRMA Pazarlama karması bileşenlernden üçü (ürün, tutundurma ve dağıtım) tüketiciye değer ifade eden bir şeyler sunmaya çalışırken,

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünkü ders planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı...1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi...5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu...15 4. Maliyet

Detaylı

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır:

Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: BÖLÜM 8 / TAM REKABET PİYASASI VE KA R MAKSİMİZASYONU Tam Rekabet Piyasaları (Perfectly competitive markets) Tam rekabet piyasası şu varsayımlara dayanır: o Sonsuz sayıda alıcı ve satıcı vardır. Her bir

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-11 MONOPOL 1. Monopolist için fiyat marjinal hasılanın üzerindedir. Çünkü, A) Ortalama ve marjinal hasıla eğrileri birbirine eşittir B) Azalan verimler kanunu geçerli

Detaylı

15.010/15.011 Ara Sınav Çözümleri, 2004

15.010/15.011 Ara Sınav Çözümleri, 2004 15.010/15.011 Ara Sınav Çözümleri, 2004 1a) Yanlış. $ AC (Ortlama maliyet), MC (Marjinal Maliyet) Eğer ortalama maliyet düşüyorsa marjinal maliyet ortalama maliyetten daha azdır fakat marjinal maliyet

Detaylı

END. İKTİSADI VE OYUN TEORİSİ (BİRİNCİ ÖDEV)

END. İKTİSADI VE OYUN TEORİSİ (BİRİNCİ ÖDEV) END. İKTİSADI VE OYUN TEORİSİ (BİRİNCİ ÖDEV) AÇIKLAMALAR Ödevlerinizin teslimi, 14 Kasim 2013 günü saat 09:30-12:30 da yapılacaktır. Sorular aynı gün örgün (13:15) ve ikinci öğretim (17:00) dersinde çözüleceği

Detaylı

Ders İzlencesi Eğitim Yılı ve Dönemi Program adı: DIŞ TİCARET PROGRAMI

Ders İzlencesi Eğitim Yılı ve Dönemi Program adı: DIŞ TİCARET PROGRAMI Dersin adı: MİKRO EKONOMİ Dersin veriliş şekli: Yüz yüze Dersin genel içeriği: Mikro Ekonomi dersi temel olarak tüketici ve üretici davranışlarını incelemektedir. Tüketim ve üretim fonksiyonlarının yardımı

Detaylı

2002 Final Sınavı Cevapları: Asistanların Notlandırması için Hazırlanmıştır. 1. Doğru, Yanlış, Belirsiz

2002 Final Sınavı Cevapları: Asistanların Notlandırması için Hazırlanmıştır. 1. Doğru, Yanlış, Belirsiz Sloan Yönetim Okulu 15.010/ 15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Đş Kararları için Đktisadi Analiz Profesör McAdams, Montero, Stoker ve van den Steen 2002 Final Sınavı Cevapları: Asistanların Notlandırması

Detaylı

MATRİS İŞLEMLER LEMLERİ

MATRİS İŞLEMLER LEMLERİ MTRİS İŞLEMLER LEMLERİ Temel matris işlemlerinin doğrudan matematik açılımını 2 yapmadan önce, bir eşanlı denklem sisteminin matris işlemleri kullanılarak nasıl daha kolay ve sistematik bir çözüm verdiğini,

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

Monopol. (Tekel) Piyasası

Monopol. (Tekel) Piyasası Monopol (Tekel) Piyasası Sonsuz sayıda alıcı karşısında tek satıcının olduğu piyasa yapısına tekel diyoruz. Tekelci firmanın sattığı malın ikamesi yoktur ya da tanım gereği piyasaya giriş engellenmiştir.

Detaylı

Cebirsel Fonksiyonlar

Cebirsel Fonksiyonlar Cebirsel Fonksiyonlar Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV ÜNİTE 4 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; polinom, rasyonel ve cebirsel fonksiyonları tanıyacak ve bu türden bazı fonksiyonların grafiklerini öğrenmiş

Detaylı

İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan. seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını

İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan. seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını OPTİMİZASYON İktisat bilimi açısından optimizasyon, amacımıza en uygun olan seçeneğin belirlenmesidir. Örneğin bir firmanın kârını maksimize edecek olan üretim miktarının belirlenmesi; bir bireyin toplam

Detaylı

Etkili arz fonksiyonunu kuralım: Arz fonksiyonunu üreticinin verilen şeker miktarının sevkiyatını istediği minimum fiyattan düşünün.

Etkili arz fonksiyonunu kuralım: Arz fonksiyonunu üreticinin verilen şeker miktarının sevkiyatını istediği minimum fiyattan düşünün. Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker ÖDEV SETİ #1 ÇÖZÜMLER 1. a. Bu problemde, iki farklı arz fonksiyonu var (yerli üreticiler ve yabancı

Detaylı

3. BÖLÜM: ÜRETİCİ DAVRANIŞI VE ARZ

3. BÖLÜM: ÜRETİCİ DAVRANIŞI VE ARZ 3. BÖLÜM: ÜRETİCİ DAVRANIŞI VE ARZ 1 Üretici ya da firma diyeceğimiz karar birimi üretimi organize eden temel birimdir. Firma kendi işyerinde çalışan tek bir kişiden oluşabileceği gibi, çok sayıda işçi

Detaylı

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU A GRUBU KADROLAR İÇİN MİKRO İKTİSAT Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU YENİ A Grubu Kadrolar İçin KPSS MİKRO İKTİSAT ISBN 978-605-364 Dilek ERDOĞAN KURUMLU Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

Özet: Transfer Fiyatlandırma. Bir Büyük Firma Đçinde Karar Vermek

Özet: Transfer Fiyatlandırma. Bir Büyük Firma Đçinde Karar Vermek Özet: Transfer Fiyatlandırma Çerçeve ve Đktisadi Prensipler Göze Alınan Vakalar Đmalat ve pazarlamanın ötesine geçen ürün için dışarı piyasa yok Rekabetçi imalat ve pazarlamanın ötesine geçen ürün için

Detaylı

Konu 1. Hadi Yektaş. Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı. Etkin Yönetimin İktisadi Analizi

Konu 1. Hadi Yektaş. Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı. Etkin Yönetimin İktisadi Analizi Konu 1 İşletme Ekonomisinin Esasları Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 43 Hadi Yektaş İşletme Ekonomisinin Esasları İçerik 1 Yönetici İktisat Yönetimsel

Detaylı

Kamu Ekonomisi-I NEGATİF DIŞSALIKLAR

Kamu Ekonomisi-I NEGATİF DIŞSALIKLAR Kamu Ekonomisi-I NEGATF IŞSALIKLAR 1 1. Negatif ışsallık (Üretimde Negatif ışsallık): Bir firmanın üretiminin kişisel maliyetinin yanısıra topluma sosyal maliyetinin de olması durumu: Örnek: 1. Kızılırmak

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

IX. BÖLÜM MONOPOLLÜ REKABET PİYASASI VE OLİGOPOL

IX. BÖLÜM MONOPOLLÜ REKABET PİYASASI VE OLİGOPOL Monopolcü Rekabet ve Oligopol 205 IX. BÖLÜM MONOPOLLÜ REKABET PİYASASI VE OLİGOPOL Adem Karakaş Gerçek hayatta karşı karşıya olduğumuz ekonomik aktivitelerin açıklanması belirli genellemeler, varsayımlar,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM EKONOMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1 Ekonomi... 1 1.2 Gereksinme(ihtiyaç)... 1 1.3 Mal ve hizmet... 2 1.4 Fayda... 3 1.5 Gelir... 4 1.6 Tüketim... 4 1.7 Üretim... 5 1.8 Üretim

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10

p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat esnekliği -1 dir. (0.5-1)/1 bölü (15-10)/10 İKTİSADA GİRİŞ Fayda sağladığında yok olup, biten mallara dayanıksız mallar denir. Bir kararı uygularken vazgeçilen bir başka kararafırsat maliyeti denir. p0=10, p1=15, q0=1, q1=0.5kg ise talebin fiyat

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

Tarım Ekonomisi. viii

Tarım Ekonomisi. viii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER iii v BİRİNCİ BÖLÜM 1. TARIM EKONOMİSİNE GİRİŞ 1 1.1. Ekonomik Faaliyetler 2 1.1.1. Üretim 2 1.1.2. Mübadele 3 1.1.3. Tüketim 4 1.2. Tarım Ekonomisi ve Kapsamı 4 1.2.1. Tanımı

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Mikro İktisat MİK

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Mikro İktisat MİK DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İktisat MİK213 3 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil MALİYET TEORİSİ 2 Maliyet fonksiyonunun biçimi, üretim fonksiyonunun biçimine bağlıdır. Bir an için reçel üreticisinin, bir birim kavanoz ve bir birim meyve toplayıcısı ile bir birim çıktı elde ettiği

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2

DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2 DÜZENLEME VE ANTİ-TRÖST YASASI 2. PİYASAYA MÜDAHALE 2.. ARTIKLAR VE BÖLÜŞÜMÜ 2 2. DÜZENLEMENİN EKONOMİK KURAMI 3 2.. DENGE 3 3. DÜZENLEME VE DOĞAL TEKELLER 4 3.. KARTELLERİN DÜZENLENMESİ 7 4. ANTİ-TRÖST

Detaylı

MATEMATiKSEL iktisat

MATEMATiKSEL iktisat DİKKAT!... BU ÖZET 8 ÜNİTEDİR BU- RADA İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR. MATEMATiKSEL iktisat KISA ÖZET KOLAY AOF Kolayaöf.com 0362 233 8723 Sayfa 2 içindekiler 1.ünite-Türev ve Kuralları..3 2.üniteTek Değişkenli

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam A 1. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması c. Girdilerin

Detaylı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı DERS NOTU 03 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI - I Bugünki dersin içeriği: 1. TOPLAM HARCAMA VE DENGE ÇIKTI... 1 HANEHALKI TÜKETİM VE TASARRUFU... 2 PLANLANAN YATIRIM (I)... 6 2. DENGE TOPLAM ÇIKTI (GELİR)...

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

1.a) Doğru. Ölçek ekonomisi ortalama maliyet azalıyor demektir. Ortalama maliyet son birim maliyeti ortalamanın altındaysa ancak ve ancak azalır.

1.a) Doğru. Ölçek ekonomisi ortalama maliyet azalıyor demektir. Ortalama maliyet son birim maliyeti ortalamanın altındaysa ancak ve ancak azalır. Sloan Yönetim Okulu 15.010/ 15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Đş Kararları için Đktisadi Analiz Profesör McAdams, Montero, Stoker ve van den Steen 1.a) Doğru. Ölçek ekonomisi ortalama maliyet azalıyor

Detaylı

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT

A ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT ALAN BİLGİSİ TESTİ İKTİSAT İKTİSAT ALANINA AİT SORULARIN CEVAPLARINI CEVAP KÂĞIDINIZDA BU ALANLA İLGİLİ YERE İŞARETLEYİNİZ. 81. Bir tüketicinin bir mala ilişkin bireysel talep eğrisini elde etmek için

Detaylı

Kaynaklar. Orhan Türkay, Mikroiktisat Teorisi, İmaj Yayınevi Erdal M. Ünsal, Mikro İktisat, İmaj Yayınevi Mikro İktisat, AÖF Yayınları

Kaynaklar. Orhan Türkay, Mikroiktisat Teorisi, İmaj Yayınevi Erdal M. Ünsal, Mikro İktisat, İmaj Yayınevi Mikro İktisat, AÖF Yayınları Kaynaklar Orhan Türkay, Mikroiktisat Teorisi, İmaj Yayınevi Erdal M. Ünsal, Mikro İktisat, İmaj Yayınevi Mikro İktisat, AÖF Yayınları OLİGOPOL PİYASALARI OLİGOPOL, birbirlerini etkiyebilecek kadar az sayıda

Detaylı

Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz.

Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz. 15.010/15.011 2002 Ara Sınav Cevap Kâğıdı Aşağıda ara sınavın cevaplarını ve öğrenciler soruları yanıtlamaya çalışırken yaptıkları bazı ortak yanlışların listesini bulabilirsiniz. Problem #1. Doğru, Yanlış,

Detaylı

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr.

Ünite 3. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen. Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ. Ögr. Öğr. Ana Ekonomik Sorunlar Ve Ekonomik Düzen Ünite 3 Büro Yönetimleri Ve Yönetim Asistanlığı Önlisans Programaı EKONOMİ Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU 1 Ünite 3 EKONOMI Ögr. Öğr. Sinan EMİRZEOĞLU İçindekiler 3.1.

Detaylı

Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ÖDEV SETİ #6 ÇÖZÜMLER

Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ÖDEV SETİ #6 ÇÖZÜMLER Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ÖDEV SETİ #6 ÇÖZÜMLER 1. Bu problemde ACME üst bölüme sahip hesap makinası göstergesi yapan bir de alt bölüme sahip hesap makinası birleştiren.

Detaylı

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1

Fiyat nedir? Müşterilerin Değer Algısı FİYATLANDIRMA 5/21/2013. Copyright 2005 Brainy Betty, Inc. 1 Fiyat nedir? Dar anlamda, mal ya da servis için ödenen para miktarı. FİYATLANDIRMA Geniş anlamda, tüketicilerin mal ya da hizmeti kullanmak ya da sahip olmak için takas ettikleri değerlerin toplamı Copyright

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

İÇSEL ÖLÇEK EKONOMİLERİ, FARKLI

İÇSEL ÖLÇEK EKONOMİLERİ, FARKLI İÇSEL ÖLÇEK EKONOMİLERİ, FARKLI PİYASA YAPILARI VE DIŞ TİCARET Bu sunum, büyük ölçüde Krugman, Paul, MauriceObstfeldve MarcMelitz, (2012), International Economics: Theoryand Policy, 9/E, Pearsonkitabının

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 9.Bölüm: Monopol Piyasası. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 9.Bölüm: Monopol Piyasası. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi I 9.Bölüm: Monopol Piyasası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 9.1.Monopol Piyasasının Özellikleri Monopol

Detaylı

İleri Mikro İktisadi Analiz. 2. yıl Bahar /4. yarıyıl Prof. Dr. Ertuğrul Deliktaş

İleri Mikro İktisadi Analiz. 2. yıl Bahar /4. yarıyıl Prof. Dr. Ertuğrul Deliktaş Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 7 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar Saati - Dersin Verildiği Yıl Dersin Verildiği

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI KOPART ÇÖZ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka-Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU Dış ticaretin amacı piyasadaki ihtiyacın karşılanmasıdır. Temel neden uluslararası mal hareketliliği değil, ülkenin denge arayışıdır. Ülkedeki ürün yetersizliği

Detaylı

Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker

Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker Sloan Yönetim Okulu 15.010/15.011 Massachusetts teknoloji Enstitüsüsü- Profesörler Berndt, Chapman, Doyle ve Stoker NOTLARI #1 Piyasa Tanımı, Esneklik ve Rantlar Cuma- Eylül 10, 2004 BUGÜNÜN PROBLEM ÇÖZME

Detaylı

PAZARLAMA VE PERAKENDE ALANI YAYIMIDIR. Süresiz yayımlanır Mart 2011 Sayı: 1. http://www.rizeticaretlisesi.k12.tr/

PAZARLAMA VE PERAKENDE ALANI YAYIMIDIR. Süresiz yayımlanır Mart 2011 Sayı: 1. http://www.rizeticaretlisesi.k12.tr/ 4P PAZARLAMA VE PERAKENDE ALANI YAYIMIDIR Süresiz yayımlanır Mart 2011 Sayı: 1 http://www.rizeticaretlisesi.k12.tr/ Merhaba Yeni başlangıçlar, yeni heyecanlar, yeni umutlar... Ekonomiye ve Pazarlamaya

Detaylı