PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES"

Transkript

1 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Öz Bu çalışmanın amacı, perol fiyaındaki değişimin İMKB 100, İMKB Sınai ve İMKB Kimya, Perol ve Plasik endeksleri arasındaki ilişkiyi belirlemekir. Bu amaçla İMKB endekslerinin aralığında hafalık kapanış fiyaları ve aynı döneme ai ham perol fiyaları analize dahil edilmişir. Çalışmada zaman serilerinin ilişkilerini espi emeye yönelik Granger eşbüünleşme analizi ve Granger nedensellik esi gerçekleşirilmişir. Analizin bulgularına göre serilerin uzun dönemde birlike hareke eikleri, ancak kısa dönemde aralarında nedenselliğin olmadığı oraya çıkmışır. Anahar kelimeler: Perol fiyaları, Endeks, Eşbüünleşme. Absrac This sudy examines impac of oil prices and Naional 100, manufacuring indusry and chemicalperoleumplasic indusry of Isanbul Sock Exchange (ISE). For his purpose, indixes of ISE and oil prices analysed weekly closing prices over he period beween and In he sudy, Granger coinegraion analyse and Granger causaliy es was applied o deermine he relaionship of ime series. According o resuls of analyses, i was observed ha series ac ogeher in long period, bu here is no causaliy in shor period. Key Words: Oil prices, Index, Coinegraion. 1. Giriş Perol, önemli bir enerji kaynağı ve imala sürecinde emel hammaddedir. Bu yüzden dünyadaki her ülkenin ekonomileri doğrudan ya da dolaylı * Dokuz Eylül Üniversiesi, İİBF, İşleme Bölümü, * * Bülen Ecevi Üniversiesi, İİBF, İşleme Bölümü, 79

2 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 olarak perole bağımlıdır yılındaki OPEC in uyguladığı ambargodan kaynaklı ilk perol şokundan sonra 1979 da ikinci perol şoku İran devriminden sonra gerçekleşmişir de İranIrak savaşı ve 1990 Körfez savaşı ve 2008 küresel ekonomik krizinde perol fiyaları aşırı yükselmişir deki ilk perol krizinden iibaren perol fiyaları değişimi ile makroekonomik sisem arasındaki ilişki birçok araşırmaya konu olmuşur. (Hamilon, 1983; Burbidge ve Harrison, 1984; Gisser ve Goodwin, 1986 vb.) Yapılan önemli çalışmalardan biri olan Hamilon (1983) perol fiyalarındaki değişimin Amerikan ekonomisinde resesyona yol açığı sonucuna varmışır. Daha sonraları çeşili gelişmiş ve gelişmeke olan ülkeler için perol fiyaları ve diğer ekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler farklı yönemlerle analiz edilmişir. Son dönemde yur dışında yapılan çalışmalarda perol fiya değişimlerinin sermaye piyasalarına olan ekileri ağırlıklı olarak yer almakadır. Bu çalışmalarda perol fiya değişimlerinin, perol ihraçihal eden ülkelerin ya da gelişmişgelişmeke olan ülkelerin sermaye piyasasına ve sekörlerine olan ekisi araşırılmışır. Perol %33,1 lik bir ükeim oranı ile dünyanın önemli enerji kaynaklarından biridir. Dünya perol ükeimi 2011 yılında milyon varile ulaşırken, dünya perol üreimi de milyon varil/gün olmuşur. Perol fiyalarında yıllar iibariyle dalgalanmalar yaşanmakadır; örneğin, Bren perol fiyaları 2010 yılında $ iken yaklaşık % 36 lık bir arışla 2012 Aralık ayında 108 $ dan işlem görmüşür (BP, 2012). Bu çalışmada öncelikle perol fiyaları ile hisse senedi geirileri arasındaki ilişkiyi analiz eden çalışmalara yer verilmişir. Daha sonra çalışmada kullanılan veri sei ve yönem açıklanarak, analiz ve bulgulara göre model sonuçlarına değinilmişir. 2. Lieraür Taraması Dünya da perol fiyalarındaki değişimlerin hisse senedi geirileri üzerindeki ekilerini hem piyasa hem de sekörel bazda inceleyen çalışmalar aşağıdaki gibi özelenebilir: Huang vd. (1996), New York Mercanile Exchange (NYMEX) işlem gören vadeli perol fiyaları ile ABD hisse senedi geirileri arasındaki ilişkiyi VAR modeli kullanarak günlük verileri kullanarak dinamik ilişkiyi araşırmışlardır. Aynı zamanda, vadeli perol fiyalarından 3 80

3 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 büyük perol firmalarının (Chevron, Exxon ve Mobil) hisse senedi geirilerine doğru anlamlı bir Granger nedensellik espi edilirken vadeli perol fiyaları ve S&P endeksi arasında herhangi bir ilişki bulunamamışır. Jones ve Kaul (1996), uluslararası hisse senedi piyasalarının perol fiyalarındaki değişime verdikleri epkiyi, şimdiki ve gelecekeki reel naki akımlarının değişimi ile açıklanacağını söylemişlerdir arihleri arasında çeyreklik verileri kullanarak, Amerika ve Kanada hisse senedi piyasalarının perol fiyalarındaki değişime epki göserdiği faka Japonya ve İngilere hisse senedi piyasalarının perol fiyaı şoklarına karşı daha fazla epki göserdiklerini sapamışlardır. Faff ve Brailsford (1999), Haziran.1983Mar.1996 zaman aralığında aylık verileri iki fakörlü APT modeli ile Avusralya da 24 sekörün hisse geirilerinin perol fiyalarına karşı duyarlılığını incelemişlerdir. Çalışmanın bulgularına göre perol fiyaları ile perol ve gaz sekörü ile çeşilendirilmiş ürün sekörlerinde anlamlı ve poziif bir ilişki varken, kağı ve ambalaj, ulaşırma ve bankacılık sekörlerinde ise anlamlı ve negaif ilişki gözlenmişir. Sadorsky (1999), yapmış olduğu çalışmasında Ocak.1947 ile Nisan.1996 arihleri arasındaki dönemi iki döneme ayırarak (1 Ocak Aralık.1985 ve 1 Ocak Nisan.1996) verileri aylık kullanarak perol fiya şoklarının sanayi üreim endeksi, faiz oranları, S&P endeks geirisi ve enflasyon oranları üzerindeki ekisini araşırmışır. Sadorsky, VAR model, eki epki analizi ve varyans ayrışırması yönemlerini kullandığı çalışmasında poziif perol fiya şoklarının borsa endeksi üzerinde negaif ve isaisiki olarak önemli bir ekisi olduğunu belirmişir. Ayrıca, özellikle 1986 dan sonra perol fiya şoklarının borsa endeksi üzerinde ekisini daha güçlü açıkladığını vurgulamışır. Sadorsky (2001), Kanada da Nisan.1983Nisan.1999 döneminde perol ve gaz seköründeki hisse fiyalarını ekileyen fakörlerini çok fakörlü piyasa modelini kullanarak ahmin emişir. Çalışmada, perol ve gaz seköründeki hisse fiyalarının döviz kurları, ham perol fiyaları ve faiz oranlarından ekilendiğini sapamışır. Ayrıca, perol fiyalarındaki arışın perol ve gaz seköründeki hisse senelerinin fiyalarını da arırdığı vurgulanmışır. Lee ve Ni (2002), Ocak.1959Eylül.1997 dönemine ai aylık verileri VAR modeliyle perol fiya şoklarının 14 farklı sekördeki perol arz ve 81

4 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 alep üzerindeki ekisini ahmin emişlerdir. Perol fiya değişimleri, üreimde yoğun perol kullanan endüsrilerdeki (perol rafineri, endüsriyel kimya sekörleri vb) arzı azalırken diğer endüsrilerde (örneğin oomobil) alebi azalır. Özellikle perol fiya şoklarından en çok ekilenen sekörün oomobil sekörü olduğu sonucuna varılmışır. Lee ve Ni, elde eikleri sonuçlara göre perol fiya arışlarının, dayanıklı malların saın alma kararlarını ereleiği sonucuna varmışlardır. ElSharif vd. (2005), ham perol fiyaları ile İngilere de işlem gören perol ve gaz seköründeki işlemelerin hisse senedi geirileri arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir. Çalışmada, 1 Ocak Haziran.2001 dönemine ai çoklu fakör analizi kullanılarak hisse geirilerinde ham perol fiyalarının, sermaye piyasasının ve döviz kurunun ekili olduğunu belirmişlerdir. Çalışmalarında perol fiyalarındaki değişimin İngilere de perol ve gaz hisse geirilerini poziif olarak ekilediğini vurgulamışlardır. Basher ve Sadorsky (2006), perol fiyalarının 21 gelişmeke olan ülkenin hisse geirileri üzerindeki ekisini koşullu ve koşulsuz risk fakörlerini ahmin eden uluslararası çok fakörlü modele göre analiz emişlerdir. Çalışmada, 31 Aralık Ekim.2005 dönemi için günlük, hafalık ve aylık veriler kullanılmışır. Koşulsuz risk analizine göre perol fiya riski hisse senedi geirilerinin fiyalamasında poziif ve önemli bir role sahipir. Koşullu risk analiz sonucunda günlük ve aylık veriler için; gelişmeke olan piyasalarda perol fiyalarındaki arışın hisse senedi geirileri üzerinde aşırı ve poziif bir ekisinin, diğer arafan, hafalık ve aylık veriler için de; perol fiyalarındaki azalışlarının gelişmeke olan ülkelerin piyasaların geirileri üzerinde poziif ekisinin olduğu sonucuna varmışlardır. Cong vd. (2008), perol fiya şokları ve Çin hisse senedi piyasası arasındaki ilişkiyi çok değişkenli VAR modelini kullanarak Ocak.1996 Aralık.2007 dönemine ai aylık verileri analiz emişlerdir. Perol fiya şokları isaisiki olarak birçok Çin hisse senedi sekör geirilerini üreim ve bazı perol şirke geirilerinin dışında ekilememekedir. Buna ek olarak perol fiyalarındaki arış perokimya ve madencilik seköründeki hisse senedi geirilerini arırmışır. Henriques ve Sadorsky (2008), 3 Ocak.2001 ve 30 Mayıs.2007 dönemine ai hafalık verileri ile VAR modelini kullanarak alernaif enerji işlemeleri hisse fiyaları, eknoloji işlemeleri hisse fiyaları, perol fiyaları ve faiz oranları arasındaki ilişkiyi es emişlerdir. Granger 82

5 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 nedensellik esi bulgularına göre perol fiya harekeleri, eknoloji hisse fiyaları ve faiz oranları, alernaif enerji işlemelerinin fiya harekelerini açıklamada önemli fakörlerdir. Faka, alernaif enerji işlemelerinin hisse fiyalarını, eknoloji hisse fiyalarındaki değişmeler perol fiya değişmelerine göre daha fazla ekilemekedir. Gay (2008), aylık veriler kullanarak 4 gelişmeke olan ülkenin (Brezilya, Rusya, Hindisan ve Çin) dönemine ai döviz kuru ve perol fiyalarının hisse senedi geirileri arasındaki ilişkiyi ARIMA modelini kullanarak analiz emişir. Analiz sonucunda perol fiyaları ile hisse senedi geirileri arasında ilişki sapanmamışır. Nandha ve Fafh (2008), Nisan.1983Eylül.2005 dönemine ai 35 global sanayi sekörü endekslerinin aylık geirileri ile perol fiyaları arasındaki ilişkiyi incelemişir. Çalışmada, perol fiya değişimlerinin maden, perol ve gaz sekörünün hisse geirilerinin dışındaki üm sekörler üzerinde negaif ekisi olduğu sonucuna varılmışır. Park ve Rai (2008), ABD ve 13 Avrupa ülkesinde perol fiyalarındaki şokların ve değişkenliğin hisse senedi geirileri üzerindeki ekisini analiz emişlerdir. Çalışmalarında Ocak.1986Aralık.2005 arihleri arasında çok değişkenli VAR modelini kullanarak hisse fiyaları, faiz oranları, ükeici fiyaları, sanayi üreimi değişkenlerini incelemişlerdir. Park ve Rai (2008) in bulgularına göre perol fiyalarındaki şoklar aynı ay içinde veya bir ay süresince hisse senedi geirilerinde önemli ekisi bulunmakadır. Perol fiya şokları ABD ve 13 perol ihal eden ülkelerin (Norveç hariç) hisse geirilerini negaif olarak ekilemekedir. Chiou ve Lee (2009), Ocak.1992Kasım.1996 yılları arasındaki günlük verileri kullanarak perol fiyalarının hisse seneleri geirileri üzerindeki asimerik ekisini ARJI (Auoregressive Condiional Jump Inensiy) modeliyle ahmin emişlerdir. Chiou ve Lee perol fiyalarındaki yüksek dalgalanmaların S&P 500 geirileri üzerinde negaif ekisi olduğunu bulmuşlardır. Malik ve Ewing (2009), 1 Ocak Nisan.2008 arihlerinde, iki değişkenli GARCH yönemiyle Dow Jones piyasasında işlem gören 5 sekör endeksinin (Finans, Sanayi, Tükeim Hizmeleri, Sağlık ve Teknoloji) hafalık geirileri ve perol fiyaları arasındaki ilişkiler ahmin edilmişir. Sonuça, perol fiyaları ile eknoloji, sağlık ve ükeim hizmeleri sekör geirileri arasında negaif ilişki sapanmışır. 83

6 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 Roselee vd. (2009), 8 Ağusos Ağusos.2008 arihleri arasında ABD, Hindisan ve İngilere için perol fiya değişimlerinin perol ve gaz şirke hisse seneleri üzerindeki ekisini faiz oranı, sanayi üreimi ve hisse senedi endekslerini de kaarak VAR modeliyle günlük verileri kullanarak ahmin emişledir. Bulgulara göre, perol fiyaları ile perol hisseleri, faiz oranı, sanayi üreimi ve hisse senedi endeksleri arasında hem kısa dönemde hem de uzun dönemde anlamlı ilişki çıkmışır. Gogineni (2010), yılları arasında günlük veriler kullanarak ABD de sekör düzeyinde (61 sekör) perol fiya değişimlerinin ekisini araşırmışır. Perole bağımlı sekörlerin ve perolü daha az kullanan sekörlerin perol fiya değişimlerine duyarlı olduğunu espi emişir. Filis (2010), perol fiyalarının Aina borsası (ATHEX General Composie Index) ve makroekonomik fakörler (müşeri fiya endeksi ve sanayi üreim). Üzerine ekisini araşırmışır. Çalışmada, VECM ve çok değişkenli VAR modellerinde aylık veriler kullanılarak Ocak.1996 Haziran.2008 arihleri arasında perol fiya şoklarının Aina borsası üzerinde negaif ekisi bulunurken, müşeri fiya endeksi ve sanayi üreimi üzerinde herhangi bir ekisi bulunamamışır. Narayan ve Narayan (2010) Vienam da dönemine ai günlük verileri kullanarak Johansen EşBüünleşme yönemi ile perol fiyaları, için hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasındaki eşbüünleşik bir ilişki olup olmadığı ahmin emişlerdir. Analiz sonuçlarına göre, uzun dönemde, perol fiyaları, hisse senedi fiyaları ve döviz kuru arasında ilişki bulunmuşur. Ayrıca perol fiyalarının hisse senedi fiyalarına ekisinin poziif olduğu oraya çıkmışır. Arouri (2011), Perol fiya değişimlerinin 18 Avrupa ülkesinin en büyük şirkelerinin oluşurduğu 15 sekörüne (Oomobil, Finans, Yemeİçme, Perol ve Gaz, Sağlık, Sanayi, Kimya ve Maden, Hizme (medya, seyaha ve perakende) Telekomünikasyon, Alyapı (elekrik, gaz ve su firmaları) ekisini kapsamlı bir şekilde analiz emişir. Arouri (2011), 1 Ocak Haziran.2010 dönemine ai hafalık verileri VAR modelleri ile es emişir. Analiz sonuçlarına göre, perol fiya değişimleri ile birçok Avrupa ülkesinin sermaye piyasası arasında ilişkiler espi edilmişir, buna göre perol fiya arışlarının ekisi oomobil sekör hisseleri için negaif ve zayıfır. Perol fiya değişimleri ile perolü yoğun kullanan bir sekör olmayan finans sekörü arasında güçlü ve negaif bir ilişki vardır. Yemeiçme sekörünü perol fiya arışları negaif ekilemekedir faka 84

7 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 yeme içme sekörü perol ve perol ile ilgili ürünleri yiyecek üreiminde kullandıkları için bu bulgu şaşırıcıdır. Perol fiya değişimleri ile Perol ve Gaz sekörü arasında güçlü ve poziif ilişki bulunmuşur. Perol fiya değişimleri kısa dönemde, Kimya ve Maden sekörünü ve Hizme sekörünü poziif ekilerken sağlık sekörünü ve Teknoloji Telekomünikasyon sekörlerini de negaif olarak ekilemekedir. Ayrıca, Arouri (2011), perol fiyalarından sanayi sekör hisse senelerine zayıf bir nedensellik espi emiş ve Alyapı sekörüne perol fiya değişimlerinin zayıf bir ekisi olduğunu bulmuşur. Daly ve Fayyad (2011), perol fiyaları ile Körfez Arap ülkeleri (Kuvey, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Kaar), İngilere ve ABD nin hisse senedi geirileri arasındaki ilişkiyi Eylül.2005Şuba.2010 arihleri arasında günlük verilerle VAR modelini kullanarak analiz emişir. Bulgulara göre, perol fiyalarının Körfez Arap ülkeleri, İngilere ve ABD hisse senedi piyasalarını ekilemede önemli bir fakör olduğu ve özellikle Kaar, Birleşik Arap Emirlikleri ve İngilere nin perol fiya şoklarına diğer analiz edilen ülkelerin piyasalarına göre daha fazla duyarlı olduğu espi edilmişir. Eliyani vd. (2011), GARCH modeliyle 11 Aralık Aralık.2006 dönemindeki günlük verilerle perol fiya değişimleri ile ABD deki 13 sekör arasındaki ilişkiyi ahmin emişir. Eliyani vd. (2011), perol fiya değişimlerinin 13 sekörün 9 undaki aşırı geiriyi belirlemede önemli olduğunu belirmişlerdir. Filis vd. (2011), DCCGARCHGJR meodu ile Ocak.1987Eylül.2009 arihleri arasındaki aylık verilerle perol ihraç eden üç ülke (Kanada, Meksika ve Brezilya) ve perol ihal eden üç ülke (ABD, Almanya ve Hollanda) için hisse senedi piyasaları ve perol fiyaları arasındaki ilişkiyi ahmin emişlerdir. Bulgulara göre, arz yönlü perol şokları perol ihraç ve ihal eden ülkelerin hisse senedi piyasalarını ekilemezken, gecikmeli korelasyon sonuçlarına göre, perol fiya değişimleri üm ülkeler için risk fakörü olduğu için hisse senedi piyasalarını 2008 global finans krizi hariç negaif olarak ekilemişir. Masih vd. (2011), Mayıs.1988Ocak.2005 dönemi için aylık veriler kullanarak Kore hisse senedi piyasa endeksi, perol fiyaları, sanayi üreimi ve faiz oranı arasındaki ilişkiyi incelemişlerdir. Sonuçlara göre perol fiya harekeleri hisse senedi piyasasını negaif olarak ekilemekedir. 85

8 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 Mohany vd. (2011), Ora ve Doğu Avrupa Ülkelerindeki (Çek Cumhuriyei, Macarisan, Polonya, Romanya, Slovenya ve Avusurya) perol ve gaz firma geirileri ile perol fiyaları arasındaki ilişkiyi araşırmışır. Çalışmada, Aralık.1998Mar.2010 dönemine ai aylık veriler kullanılarak perol fiyalarının analizi yapılan alı ülkenin perol ve gaz firmalarının hisse geirilerine ekisi olmadığını espi emişlerdir. Naran ve Sharma (2011), perol fiyaları ile New York (NYSE) borsasında işlem gören 560 firmanın arihleri arasındaki günlük geirileri ve perol fiyaları arasındaki ilişkiyi GARCH modelini kullanarak analiz emişlerdir. Çalışmada, perol fiyalarının firma geirilerini sekörlere göre farklı derecelerde ekilediklerini, perol fiyalarının kimya ve imala seköründeki firma geirileri üzerinde anlamlı ve negaif ekisi olduğunu bulmuşlardır. Ayrıca, perol fiyalarının küçük ölçekli firma geirileri üzerindeki ekisi poziifken, firma büyüklüğü arıkça bu ekinin negaife döndüğünü espi emişlerdir. Papaperou (2011), Yunanisan ekonomisi üzerinde yapığı çalışmasında, yılları arasında aylık veriler kullanarak perol fiya şoklarının sanayi üreimi, faiz oranları, isihdam ve hisse senedi piyasası üzerindeki ekisini araşırmışır. VAR model, ekiepki analizi ve varyans ayrışırması yönemlerini kullanarak perol fiyalarının hem hisse senedi fiya harekelerini açıklamada önemli bir role sahip olduğunu hem de reel akivieyi ve isihdamı ekilediğini bulmuşur. Ramos ve Veiga (2011), 34 ülkenin Mayıs.1998Aralık.2009 arihleri arasında perol ve gaz seköründeki hisse senedi geirileri üzerindeki perol fiya değişimlerinin ekisini Panel veri analizi ile yapmışlardır. Analiz sonucunda, perol fiya değişimlerine gelişmiş ülkelerin perol ve gaz seköründeki hisse senelerinin geirileri, gelişmeke olan ülkelerin hisse senedi geirilerine göre daha güçlü epki vermişir. Aynı zamanda, perol fiya arışlarının, perol ve gaz sekörü üzerine perol fiya azalışlarına göre daha büyük ve negaif ekisinin varlığı espi edilmişir. Arouri vd. (2012), perol fiyaları ile bazı Avrupa ülkelerinin hisse senedi piyasalarını arasındaki Volailie yayılma ekisini VARGARCH modeliyle ile araşırmışlardır. Çalışmada Ocak 1998 den Aralık 2009 a kadar olan döneme 18 Avrupa ülkesinin sekör bazında (Oomobil, Finans, Sanayi, KimyaMaden, Teknoloji, Telekomünikasyon ve Alyapı (Elekrik, gaz ve su firmaları) ) hisse senedi geirilerinin hafalık verileri alınmışır. Sonuçlara göre, volailie yayılma ekisinin oomobil 86

9 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 seköründe olmadığı ve Sanayi seköründe ise %10 anlamlılık düzeyinde zayıf olduğu bulunmuşur. Perol fiyalarının Yemeİçme sekörü üzerinde negaif ekisi varken Teknoloji ve Telekomünikasyon sekörlerinde poziif bir ekisi görülmüşür. Bir dönem gecikmeli perol fiyalarının KimyaMaden sekörü üzerinde güçlü bir volailie yayılması varken, ersi durumda yani yayılma ekisi, hisse senelerinden perol fiyalarına doğru anlamsız çıkmışır. Perol fiyalarından finans sekörüne yayılma ekisi %1 düzeyinde anlamlı iken % 5 önem düzeyinde bu ilişki ers yönlüdür. Perol fiyalarının al yapı sekörüne volailie yayılması güçlü bulunmuşur. 3.Veri Sei Ve Kullanılan Yönem Bu çalışmada İMKB 100, İMKB Sanayi ve İMKB Kimya, Perol, Plasik Endeksleri bağımlı değişken; ham perol fiyaları ise bağımsız değişken olarak kullanılmışır. Bu amaçla İMKB endekslerinin aralığında hafalık kapanış fiyaları adresinden, Amerika Birleşik Devleleri ham perol fiyaları ise Amerikan Enerji İdaresi (www.eia.gov) nden elde edilmiş ve 816 gözlemden veri sei oluşurulmuşur. Çalışmada ilk olarak zaman serilerinin doğal logariması alınarak analize dahil edilmişir. Serilerin birim kök sınaması için öncelikle lieraürde sıkça kullanılan Genişleilmiş Dickey Fuller (Augmened DickeyFuller : ADF, 1979), PhilippsPerron (PP, 1888) ve Kwiakowski Phillips Schmid Shin (KPSS, 1992) birim kök esleri uygulanmışır. ADF (1979) ve PP (1988) birim kök eslerine göre boş hipoez ve alernaif hipoez ve ilgili denklemler aşağıdaki gibidir: H 0 : Seriler durağan değildir (Birim kök vardır) H 1 : Seriler durağandır (Birim kök yokur) şeklindedir. Y m 0 1 Y 1 i i 1 Y i u (1) Y ( T / ) Y 2 m 1 i 1 Y i (2) 87

10 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 KPSS esini ADF ve PP esinden ayıran başlıca özellik, kurulan sıfır hipoezinin doğrudan serinin durağanlığını es emesidir. Kurulan hipoezin sınanmasında kullanılan es isaisiği LMisaisiği olarak farklılık gösermekedir. KPSS esindeki LMisaisik değerinin %1, %5 ve %10 anlamlılık düzeyindeki kriik değerlerden büyük olması durumunda, sıfır hipoezi reddedilerek seri durağan değildir sonucuna varılır. KPSS birim kök esinin hipoezleri ve denklemleri de aşağıdaki gibidir: H 0 : Zaman serisinin durağandır. H 1 : Zaman serisinin durağan değildir şeklindedir. Y r u (3) LM T 1 2 S 2 / olup, =1,2,3.T dir. (4) Zaman serilerinin uzun dönemli ilişkilerin incelenmesi konusunda Engle ve Granger (1987) in çalışmaları önemlilik arz emekedir. Onlara göre, bir çok zaman serisi rend içermeke ve bu durum sahe regresyon problemlerine neden olmakadır. Bu durum es isaisiklerinin sanal ve geçersiz olmasına neden olmakadır (Charemza ve Deadman, 1997). Lieraürde bu duruma birçok çözüm geirilmesine karşılık, yapılan önerilerin başında değişkenlerin farkının alınarak rendin oradan kaldırılması gelmekedir. Ancak söz konusu işlemin gerçekleşirilmesi uzun dönemli bilgi kayıplarının oluşmasına neden olmaka ve uzun dönemli dinamik analizlerin yapılmasını engellemekedir. Engle ve Granger (1987) ın lieraüre kazandırdığı koenegrasyon (eşbüünleşme) analizi, zaman serlerinin uzun dönemli ilişkisi rend olması durumunda bile incelenebileceğini oraya koymuşur (Ukulu, 1994). Engle ve Granger (1987) a göre, zaman serileri durağan olmasa dahi bunların doğrusal kombinasyonları durağan ise, bu değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisi vardır. Buna göre analize dahil edilecek değişkenlerin ayrı birim kök eslerine bakılır. Birim kök esleri 88

11 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 sonucunda değişkenler durağan değilse ve birinci düzeyde durağan ise regresyon denklemi OLS (EKKEn Küçük Kareler) yönemi ile ahmin edilir ve haa erimlerine birim kök esi yapılır. Haa erimine uygulanan birim kök esi sonucunda haa erimi düzeyde durağan ise değişkenler eşbüünleşikir denir. Değişkenlerin eşbüünleşik olması demek, değişkenler arasında uzun dönemli birlike orak bir ilişkinin olduğu anlamına gelir (Gujarai, 1999). Haa düzelme mekanizmasının denklemi aşıdaki denklemde göserilmekedir: X Y a b 0 i Y i i X i EC 1 i 1 i 1 a b 0 i Y i i X i EC 1 i 1 i 1 u u y x (5) (6) 4. Analiz ve Bulgular 4.1. Birim Kök Tes Sonuçları ADF ve PP birim kök eslerine göre, üm değişkenler açısından birim kökün varlığı oraya çıkmaka ve sıfır hipoezi kabul edilmekedir. KPSS esi de birim kökün varlığını deseklemekedir. Perol değişkeni hariç, kendi düzeylerinde (I(0)) hem sabi hem de sabi ve rend eğilimi açısından, zaman serilerinin durağan olmadığı oraya çıkmakadır. Perol fiyaları, ADF birim kök esinde sabili ve rendli eğilimde %1 anlamlılık düzeyinde, PP birim kök esinde sabili ve rendli eğilimde %5 anlamlılık düzeyinde sıfır hipoezi reddemeke ve serinin durağan olduğunu gösermekedir. Tablo 1, değişkenlerin sabi ve sabi ve rend eğilime göre birim kök es sonuçlarını gösermekedir. Buna göre, ilk değer isaisiğini, paranez içindeki ilk değerler gecikmeleri, ikinci değerler ise anlamlılık düzeylerine gösermekedir. Değişkenlerin birinci farklarının alınarak ADF, PP ve KPSS eslerinin ekrarlandığı es sonuçları ise Tablo 2 de göserilmekedir. Tablo 2 ye göre serilerin birinci farklarının alındığında (I(1)), birim kökün varlığının oradan kalkığı ve serilerin durağanlaşığı görülmekedir. Dolayısıyla bundan sonraki aşamada seriler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı için eşbüünleşme analizi uygulanabilmekedir. 89

12 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9: Eşbüünleşme Sonuçları Engle ve Granger (1987) a göre durağan olmayan serilerin farkları alınarak durağan hale gelen yeni seriler arasında eşbüünleşme analizi yapılabilmeke ve haa düzelme mekanizması (Error Correcion MechanismECM) oraya çıkmakadır. Temel regresyon denkleminde; Y 90 X u Y, bağımlı değişken, X = bağımsız değişken, u = haa erimini ifade emekedir. Bu çalışmada ham perol fiyaları bağımsız değişken olarak kullanılırken, İMKB 100, İMKB Sınai ve İMKB Kimya, Perol, Plasik Endeksleri ayrı bağımlı değişken olarak ele alınmışır. Değişkenlere ilişkin emel denklemler aşağıdaki gibidir. Paranez içindeki ilk değerler, değişkenlere ai sandar haaları, diğer değer ise olasılıklarını gösermekedir: Tablo 1: ADF, PP ve KPSS Birim Kök Tesleri (Düzeyde =I(0)) Değişkenler Sabili Sabili ve Trendli Perol Fiyaları (3) (0.4516) İMKB (2) (0.2822) İMKB Kimya, Perol, Plasik İMKB Sınayi (0) (0.2801) (2) (0.4158) ADF PP KPSS Sabili Sabili Sabili ve Trendli (3)*** (0.0007) (2) (0.2003) (0) (0.1587) (2) (0.2683) (15) (0.6494) (6) (0.2634) (5) (0.2826) (8) (0.4001) (15)** (0.0224) (7) (0.2111) (6) (0.1073) (8) (0.2904) (23) (23) (23) (23) (7) Sabili ve Trendli (22) (23) (22) (23) No: Mac Kinnon kriik değerleri ADF ve PP için; sabi ekide sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da ir. sabi ve rendde sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da dir. Mac Kinnon kriik değerleri KPSS için; sabi ekide sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da ir. sabi ve rendde sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da dır. No: *** %1, **%5, *%10 isaiksel anlamlılık düzeyini gösermekedir.

13 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 Tablo 2: ADF, PP ve KPSS Birim Kök Tesleri (Düzeyde =I(1)) Değişkenler Sabili Sabili ve Trendli Perol Fiyaları (2)*** İMKB (1)*** İMKB Kimya, Perol, Plasik İMKB Sınayi (1)*** (1)*** ADF PP KPSS Sabili Sabili Sabili ve Trendli (2)*** (1) *** (1)*** (1) *** (7)*** (7)*** (5) *** (8) *** (7)*** (6)*** (5) *** (7) *** Sabili ve Trendli (15)*** (15)*** (7)*** (6)*** (5)*** (5)*** (8)*** (8)*** No: Mac Kinnon kriik değerleri ADF ve PP için; sabi ekide sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da ir. sabi ve rendde sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da dir. Mac Kinnon kriik değerleri KPSS için; sabi ekide sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da ir. sabi ve rendde sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da dır. No: *** %1, **%5, *%10 isaiksel anlamlılık düzeyini gösermekedir. imkb100 = perol (0.0307) (0.0377) imkbkpp = perol (0.0259) (0.0319) imkbsinai = perol (0.0349) (0.0284) 91

14 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 Denklemlerde perol fiyaları ile endeksler arasında poziif ve anlamlı bir ilişkinin oraya çıkığı görülmekedir. Serilerin haa erimlerine ai birim kök sonuçları ise Tablo 3 e göserilmekedir. Buna göre Resid 01:İMKB100 Endeksini, Resid02: İMKB Kimya, Perol Plasik Endeksini ve Resid03: İMKB Sınai Endeksini gösermekedir. Tablo 3: Haa Terimlerine ai ADF Birim Kök Tesleri Değişken ADF Resid (2)*** Resid (3)*** Resid (2)*** No: Mac Kinnon kriik değerleri ADF ve PP için; sırasıyla %1 de , %5 e , %10 da ir. No: *** %1, isaiksel anlamlılık düzeyini gösermekedir. Tablo 3 e göre, İMKB100, İMKB Kimya Perol ve Plasik ve İMKB Sinai Endekslerinin haa erimlerine uygulanan ADF esine göre haa erimlerinin durağan olduğu sonucuna ulaşılmışır. Dolayısıyla %1, %5 ve %10 anlamlılık düzeyinde, birim kökün varlığına ilişkin sıfır hipoezi reddedilmeke ve değişkenler arasında eşbüünleşik ilişkinin varlığı deseklenmekedir. Serilerin uzun dönemde eşbüünleşik olduğu bu bulgudan da oraya çıkmakadır. Denklemlere haa erimlerinin dahil edilmesi durumunda yeni eşilikler aşağıdaki gibidir. Paranez içindeki ilk değerler, değişkenlere ai sandar haaları, diğer değerler ise olasılıklarını gösermekedir: imkb100 = perol (EC) 1 (0.0020) (0.0952) (0.0031) (0.0188) (0.9899) (0.4861) imkbkpp = perol (EC) 1 (0.0020) (0.0950) (0.0053) (0.0451) (0.7077) (0.2476) 92

15 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 imkbsinai = perol (EC) 1 (0.0017) (0.0845) (0.0043) (0.0131) (0.7520) (0.8390) Oluşan yeni denklemlerde İMKB100 Endeksi hariç, İMKB Kimya, Perol, Plasik ve İMKB Sınai endekslerinde ilişkinin poziif olduğu, İMKB100 Endeksinde ise negaif bir ilişkinin olduğu görülmekedir. Çalışmanın bundan sonraki aşamasında Granger nedensellik esi uygulanmışır. Serilerin birinci farkının alınarak, üç farklı model için perol fiyaları ile endeksler arasında bir nedensellik sınaması yapılmışır. Üç modelde de elde edilen bulgular Granger nedenselliği deseklememeke ve kısa dönemli nedenselliği reddemekedir. Granger nedensellik esinde modellere ilişkin isaiksel olarak anlamlı bir ilişki espi edilemediğinden, es sonuçlarına burada yer verilmemişir. 5. Sonuçlar Günümüzde enerji fiyalardaki değişimin endeksler ve hisse geirileri üzerindeki ekisinin espi edilmesine yönelik, lieraürde çok sayıda çalışma yer almakadır. Yapılan çalışmaların orak nokası, perol ve doğalgaz gibi emel enerji belirleyicilerinin, bu değişkenlerden ekilenebilecek endeksler üzerindeki ekilerini araşırmaya yönelikir. Bu nokadan harekele, bu çalışmada da perol fiyaları ile İMKB 100, İMKB Sınai ve İMKB Perol, Kimya, Plasik Endeks fiyaları arasındaki ilişki incelenmişir. Araşırmanın emel amacı, perol fiyalarındaki değişimin, endeksleri ekileyip ekilemediği şeklindedir. Bu amaçla analiz kapsamında endekslerinin ve perol fiyalarının aralığında hafalık verileri kullanılmışır. Elde edilen bulgular, serilerin uzun dönemde birlike hareke eiklerini deseklemekedir. Dolayısıyla uzun dönemli bir dengeden bahsemek mümkündür. Eşbüünleşme analizinde elde edilen bulgular, bu konuda yapılmış olan çalışmaları da deseklemekedir (İşcan, 2010; Kapusuzoğlu, 2011). Granger nedensellik esi açısından ise seriler arasında bir nedensellik bulunamamışır. Elde edilen bulgular kısa vadede, ham perol fiyalarındaki bir değişimin İMKB 100, İMKB Sınai ve İMKB Kimya, Perol, Plasik Endeksleri için bir nedensellik oluşurmadığı şeklindedir. Dolayısıyla endeksleri perol 93

16 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 dışında ekileyen değişkenlerin bundan sonraki çalışmalar açısından analize dahil edilmesi gerekliliği oraya çıkmakadır. Kaynakça Arouri, M.E.H., (2011). Does Crude Oil Move Sock Markes in Europe? A Secor Invesigaion, Economic Modelling, 28, Arouri, M. E. H., Jouini, J. ve Nguyen, D. (2012). On he Impacs of Oil Price Flucuaions on European Equiy Markes: Volailiy Spillover and Hedging Effeciveness, Energy Economics, 34, Basher, S. A. ve Sadorsky, P. (2006). Oil Price Risk and Emerging Sock Markes, Global Finance Journal, 17 (2), BP (2012). Saisical Review of World Energy, June, hp://www.bp.com, arihi iibariyle. Burbidge, J. ve Harrison, A. (1984). Tesing for he Effecs of OilPrice Rises Using Vecor Auoregressions, Inernaional Economic Review, 25 (2), Charemza, W.W. ve Deadman, D.F. (1997). New Direcions in Economeric Pracice. Norhampon: Edward Elgar Publishing Limied. Chiou, J. ve Lee, Y.H. (2009). Jump Dynamics and Volailiy: Oil and The Sock Markes, Energy Journal, 34, Cong, R.G., Wei, Y.M., Jiao, J.L. ve Fan, Y. (2008). Relaionships Beween Oil Price Shocks and Sock Marke: An Empirical Analysis from China, Energy Policy, 36, Daly, K., Fayyad, A. ve Fayyad, A. (2011). Can Oil Prices Predic Sock Marke Reurns? The Case Of GCC Counries, UK & USA, Modern Applied Science, 5 (6), Dickey, D. ve Fuller, W. (1979). Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series Wih A Uni Roo, Journal of he American Saisical Associaion, 74 (366), ElSharif I., Brown, D., Buron, B. Nixon B. ve Russell, A. (2005). Evidence on he Naure and Exen of he Relaionship Beween 94

17 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 Oil Prices and Equiy Values in he UK, Energy Economics, 27, Elyasiani, E., Mansur, I. ve Babaunde, O. (2011). Oil Price Shocks and Indusry Sock Reurns, Energy Economics, 33, Engle, R.F. ve Granger C.W.J. (1987). CoInegraion and Error Correcion: Represenaion, Esimaion and Tesing, Economerica, 55, Faff R. W. ve Brailsford T.J. (1999). Oil Price Risk and Ausralian Sock Marke, Journal of Energy Finance and Developmen, 4, Filis, G. (2010) Macro Economy, Sock Marke and Oil Prices: Do Meaningful Relaionships Exis Among Their Cyclical Flucuaions?, Energy Economics, 32 (4), Filis, G., Degiannakis, S. ve Chrisos, F. (2011). Dynamic Correlaion Beween Sock Markes and Oil Prices: he Case of OilImporing and OilExporing Counries, Inernaional Review of Financial Analysis, 20, Gay, R. D. Jr. (2008). Effec of Macroeconomic Variables On Sock Marke Reurns For Four Emerging Economies: Brazil, Russia, India and China, Inernaional Business and Economics Research Journal, 7 (3),18. Gisser, M. ve Goodwin, T.H. (1986). Crude Oil and he Macroeconomy: Tess of Some Popular Noions, Journal of Money, Credi and Banking, 18, Gogineni, S. (2010). Oil and The sock marke: An Indusry Level Analysis, The Financial Review, 45, Gujarai, D. N. (1999). Temel Ekonomeri. (Çev. U. Senesen, G.G. Senesen). Isanbul: Lieraür Yayınları. Hamilon, J. D. (1983). Oil and he Macroeconomy since World War II The Journal of Poliical Economy, 91 (2), Henriquesi I. ve Sadorsky, P. (2008). Oil Prices and he Sock Prices of Alernaive Energy Companies, Energy Economics, 30, Huang, R. D., Masulis, R. W. ve Soll, H. R. (1996). Energy Shocks and Financial Markes, Journal of Fuures Markes, 16,

18 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:7997 Jones, Charles.M. ve Kaul, G. (1996). Oil and he Sock Markes. The Journal of Finance, 51 (2), Iscan, E. (2010). Perol Fiyaının Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Ekisi, Maliye Dergisi, 158, Kapusuzoglu, A. (2011). Relaionships beween Oil Price and Sock Marke: An Empirical Analysis from Isanbul Sock Exchange (ISE), Inernaional Journal of Economics and Finance, 3 (6), Kwiakowski, D., Phillips, P. C. B., Schmid, P., ve Shin, Y. (1992) Tesing he Null Hypohesis of Saionariy Agains he Alernaive of a Uni Roo, How Sure Are We Tha Economic Time Series Have a Uni Roo?, Journal of Economerics, 54, Lee, K., ve Shawn N. (2002). On he Dynamic Effecs of Oil Price Shocks: A Sudy Using Indusry Level Daa, Journal of Moneary Economics, 49, Malik F., Ewing B. T. (2009). Volailiy Transmission Beween Oil Prices and Equiy Secor Reurns, Inernaional Review of Financial Analysis, 18, Masih R., Sanjay, P. ve Mello, L.D. (2011). Oil Price Volailiy and Sock Price Flucuaions in an Emerging Marke: Evidence from Souh Korea, Energy Economics, 33, Mohany, S., Nandha, M., ve Boa, G. (2010). Oil Shocks and Sock Reurns: The Case of The Cenral and Easern European (CEE) Oil and Gas Secors, Emerging Markes Review, 11 (4), Nandha, M. ve Faff, R. (2008). Does Oil Move Equiy Prices? A Global View, Energy Economics, 30, Narayan P. K. ve Narayan S. (2010). Modeling he Impac of Oil Prices on Vienam s Sock Prices, Applied Energy, 87, Narayan, P. K., ve Sharma, S. (2011). New Evidence on Oil Price and Firm Reurns, Journal of Banking and Finance, 35, Papaperou, E. (2011). Oil Price Shocks, Sock Marke, Economic Aciviy and Employmen in Greece, Energy Economics, 23 (5),

19 Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 Park, J. ve Rai, R. A. (2008). Oil Price Shocks and Sock Markes in he U.S. and 13 European Counries, Energy Economics, 30, Phillips, P. C. B. ve Perron, P. (1988). Tesing For Uni Roo in he Time Series Regression. Biomerika, 75 (2), Ramos, S.B. ve Veiga, H. (2011). Risk Facors in Oil and Gas Indusry Reurns: Inernaional Evidence, Energy Economics, 33, Roselee S. S., Samad, F. ve Sonal B. (2009). Performance and Volailiy of Oil and Gas Socks: A Comparaive Sudy on Seleced O&G Companies, Inernaional Business Research, 2 (4), Sadorsky, P. (1999). Oil Price Shocks and Sock Marke Aciviy, Energy Economics 21 (2), Sadorsky, P. (2001). Risk Facors in Sock Reurns of Canadian Oil and Gas Companies, Energy Economics, 23, Ukulu, U. (1994). Coinegraion Analysis: Inroducory Survey wih Applicaions o Turkey, I. Ulusal Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Bildirileri, 1112 Kasım 1993, 30324, İzmir. 97

20 The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 2013, Vol:9, Year:9, Issue:2,9:

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1

Doğal Gaz ve Petrol Fiyatları ile BIST Sanayi Sektörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Doğal Gaz ve Perol Fiyaları ile BIST Sanayi Sekörü Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Examining he Relaionship among he Naural Gas, Oil Prices and Sub- Indexes of BIST-Indusrial Kemal Eyüboğlu,

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010 297 PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Uluslar arasi emtia fiyatlarindan iç fiyatlara asimetrik ve doğrusal olmayan fiyat geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari

Uluslar arasi emtia fiyatlarindan iç fiyatlara asimetrik ve doğrusal olmayan fiyat geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari TURKISH ECONOMIC ASSOCIATION DISCUSSION PAPER 2015/15 hp://www.ek.org.r Uluslar arasi emia fiyalarindan iç fiyalara asimerik ve doğrusal olmayan fiya geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari Uku

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Petrol Fiyatının Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi

Petrol Fiyatının Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi Petrol Fiyatının Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi Erhan İŞCAN * Özet Petrol fiyatlarının iktisadi aktiviteyi etkileyen en önemli bileşenlerinden biri olmasının yanında genel piyasa anlayışı hisse

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Arzu ÖZMERDİVANLI Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Muhasebe ve Vergi Bölümü Özet: Hisse

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

İMKB VE SEÇİLMİŞ AVRUPA HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME FIRSATLARI

İMKB VE SEÇİLMİŞ AVRUPA HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME FIRSATLARI İMKB VE SEÇİLMİŞ AVRUPA HİSSE SENEDİ PİYASALARI ARASINDAKİ ULUSLARARASI ÇEŞİTLENDİRME FIRSATLARI MÖDAV 2009/4 89 Arş. Grv. Dr. Koray KAYALIDERE 1* Yrd. Doç. Dr. Sibel KARĞIN 2* Yrd. Doç Dr. Hüseyin AKTAŞ

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Metal Fiyatları İle Bist-Madencilik Endeksinde İşlem Gören Hisse Senetleri Arasındaki İlişkinin Test Edilmesi

Metal Fiyatları İle Bist-Madencilik Endeksinde İşlem Gören Hisse Senetleri Arasındaki İlişkinin Test Edilmesi Selçuk Ün. Sos. Bil. Ens. Der. 2016; (36): 130-141 - İşleme / Araşırma - Meal Fiyaları İle Bis-Madencilik Endeksinde İşlem Gören Hisse Seneleri Arasındaki İlişkinin Tes Edilmesi Kemal EYÜBOĞLU * Sinem

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Brent Petrol Fiyatının Havayolu Şirketlerinin Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi 1

Brent Petrol Fiyatının Havayolu Şirketlerinin Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:20. Sayı:1. Haziran 2016 ss.39-53 Bren Perol Fiyaının Havayolu Şirkelerinin Hisse Senedi Fiyalarına Ekisi 1 The Effecs of Bren Oil Price on he Prices of Aviaion Companies

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

HAM PETROL FİYATI DEĞİŞİMLERİNİN PETROKİMYA SEKTÖRÜ GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

HAM PETROL FİYATI DEĞİŞİMLERİNİN PETROKİMYA SEKTÖRÜ GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ HAM PETROL FİYATI DEĞİŞİMLERİNİN PETROKİMYA SEKTÖRÜ GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ ÖZ Çağlar Ozan GÖNÜLLÜ 1 Emir OTLUOĞLU 2 Mehmet Hakan ŞENGÖZ 3 Bu çalışma, petrol fiyatı değişimlerinin hisse senedi değerlerine

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ

PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ PETROL FİYATLARI-HİSSE SENEDİ FİYATLARI İLİŞKİSİ: BİST SEKTÖREL ANALİZ Zehra ABDİOĞLU Doç. Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, İİBF Ekonometri Bölümü maraszehra61@hotmail.com Nurdan DEĞİRMENCİ Öğr. Gör.,

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri

Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Muhasebe ve Finansman Dergisi Nisan/2014 Enerji Fiyatlarının Sanayi Sektörü Hisse Senedi Fiyatları Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Sanayi Sektörü Şirketleri Murat YILDIRIM Yılmaz BAYAR Abdülkadir KAYA

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013)

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cil:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) Musa ATGÜR * N. Oğuzhan ALTAY ** ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Tayfur BAYAT * Ahme ŞAHBAZ ** Taner AKÇACI *** ÖZ Bu çalışmada Türkiye nin 1992:1-212:4 dönemine ai aylık veriler kullanılarak reel

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA Elekronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Elecronic Journal of Social Sciences info@esosder.org Yaz-010 Cil:9 Sayı:33 (1-140) ISSN:1304-078 Summer-010 Volume:9 Issue:33 FİNANSAL KIRILGANLIKLAR:

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARI İLE İMALAT VE KİMYA-PETROL- PLASTİK SEKTÖRLERİNİN ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZ M. Başaran ÖZTÜRK* Gülüzar

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

ENERJİ FİYATLARI VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN BİR UYGULAMA. Doç. Dr. Songül KAKİLLİ ACARAVCI. Arş. Gör.

ENERJİ FİYATLARI VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN BİR UYGULAMA. Doç. Dr. Songül KAKİLLİ ACARAVCI. Arş. Gör. 94 ENERJİ FİYATLARI VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN BİR UYGULAMA Doç. Dr. Songül KAKİLLİ ACARAVCI Mustafa Kemal Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi sacaravci@hotmail.com

Detaylı