Bilgisayar Temelleri ve Programlamaya Giriş Yard.Doç.Dr. Metin HASDEMİR İstanbul-2008

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilgisayar Temelleri ve Programlamaya Giriş Yard.Doç.Dr. Metin HASDEMİR İstanbul-2008"

Transkript

1 Mühendisler için Bilgisayar ve Programlamaya Giriş, M. Nusret Sarısakal, Oğuzhan Öztaş, İ.Ü. Basım evi, Programcılık Mantığı, Kerem Köseoğlu, Pusula Yayıncılık, Başlangıçtan İleri Düzeye Excel ve Makrolar, Süleyman Uzunköprü, Beşir Kitapevi, Excel ile Programlama 1 (VBA), M. Temel Korkmaz, Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Fahri Vatansever, Seçkin Yayıncılık, BASIC, Nurbay Gültekin, Akademi yayınları, 1991 BASIC Programlama ve Nümerik Hesap, Atalay Barkana ve Ömer Rıza Akgün, Bilim Teknik Yayınevi, Excel for Scientists and Engineers: Numerical Methods, E. Joseph Billo, Wiley-Interscience,

2 BİLGİSAYARIN TANIMI ve GENEL ÖZELLİKLERİ Bilgisayarlar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel işlemleri yapan; yaptığı işlemlerin sonucunu saklayabilen; sakladığı bilgilere istenildiğinde yeniden ulaşılabilen elektromekanik makinelerdir. Bu işlemleri yaparken veriler girilir, işlenir, depolanabilir ve çıktısı alınabilir. Bilgisayarların temel fonksiyonları; Girdi, İşleme, Depolama ve Çıktı olarak sıralanabilir. Bilgisayarı, Bilgi İşleyen bir makine olarak da tanımlayabiliriz. Bilgisayarın diğer makinelerden en önemli farkı, işleyeceği ham maddenin bilgi olmasıdır. Bilgisayarlar bu işlemleri yaparken kullanıcının öngördüğü mantık silsilesini izleyeceğinden bilgisayar mantığı kullanıcının mantığıdır. Bir başka deyişle bilgisayarlar insan zekasının çözemeyeceği hiçbir problemi çözemezler. Bilgisayarlara yapacağı işlemler kullanıcının hazırlayacağı programlarla belirtilir ve bilgisayarlar kullanıcının emir ve komutları dışına çıkmaz. Bilgisayarlar insan zekasından milyonlarca kat daha hızlı işlem yapmaları, oldukça güvenilir olmaları, çok büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilmeleri ve bu bilgilere çok çabuk erişebilmeleri nedeniyle günümüzde çeşitli amaçlar için yaygın olarak kullanılmaktadır. Kavramsal olarak bir bilgisayar, Donanım (Hardware) ve Yazılım (Software) olmak üzere iki temel bileşenden oluşur. 2

3 BİLGİSAYARIN TEMEL FONKSİYONLARI GİRDİ İŞLEME ÇIKTI BELLEK Girdi: Kullanıcı veya bilgisayar tarafından sağlanan verilerdir. Bu veriler; sayılar, harfler sözcükler, ses sinyaller ve komutlar olabilir. Veriler giriş birimleri tarafından toplanır. İşleme: Bellek: (Depolama) Çıktı: Verilerin kullanıcının amaçları doğrultusunda, programın yetenekleri ölçüsünde işlem basamaklarından geçmesidir. Verilerin depolandığı yerdir. Giriş yapılan ve işlenen veriler bellekte saklanmaktadır. Bilgisayar tarafında üretilen yazı, resim, ses gibi işlenmiş sonuçların yazıcıya veya diğer çıkış birimlerine aktarılması. 3

4 BİLGİSAYARIN TEMEL YAPISI Giriş Birimi 2- ALU (Aritmetik ve Mantıksal Birimi) 3- CU (Kontrol Birimi) 4- MİB (Merkezi İşlem Birimi) 5- Ana Bellek Birimi 6- Yardımcı Bellek Birimi 7- Çıkış Birimi 4 4

5 BİLGİSAYAR DONANIMI Bir bilgisayarın donanımını Temel Donanım Birimleri ve Ek Donanım Birimleri şeklinde ikiye ayırarak inceleyebiliriz. Temel Donanım Birimleri; Sistem ünitesi, (kasa içerisinde yer alan bilgisayarın en önemli parçalarını içerir), ekran ve klavye-mouse dan oluşan donanımlardır. Ek Donanım Birimleri ise, ihtiyaca göre bilgisayara sonradan eklenen donanımlardır. Temel Donanım Birimleri Ek Donanım Birimleri Sistem Ünitesi (Kasa) Mainboard (Anakart) CPU (Mikroişlemci) RAM (Bellek) HDD (Sabit Disk) FDD (Disket Sürücüsü) CD-ROM (Optik Disk Sürücüsü) Sound Card (Ses Kartı) Display Card (Ekran Kartı) Ethernet Card (Ağ Kartı) Modem Power Supply (Güç Kaynağı) Monitor (Ekran) Keyboard (Klavye) Mouse (Fare) Printer - Plotter (Yazıcı ve Çiziciler) Scanner (Tarayıcı) Camera (kamera) Speaker, Mic (Hoparlör, Microfon) Projektör Barkod UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı) Joystick 5

6 BİLGİSAYAR DONANIMI. 6

7 BİLGİSAYAR DONANIMI ANAKART (MAINBOARD) Bilgisayın en önemli parçalarından biri olan ana kart, fiberglastan yapılmıģ, üzerinde bakır yolların bulunduğu, genellikle koyu yeģil renkte büyükçe bir levhadır. Ana kartlar günümüzde AT, ATX ve BTX olmak üzere üç tipte üretilmektedir. Ana kart üzerinde, Mikroişlemci, Bellek, Genişleme yuvaları, BIOS ve diğer yardımcı devreler yer alır. Ana kartlar; üzerindeki iģlemci (CPU), GeniĢleme Yuvaları ve Yonga seti (chipset) mimarilerine göre çeģitlilik göstermektedir. Bazı ana kartlar üzerinde ses kartı, modem, ağ kartı ve ekran kartı gibi birimler bir arada bulunmaktadır. Bu tür ana kartlara Tümleşik (ya da Onboard) kart denilmektedir. ġekilde görüldüğü gibi ana kart üzerinde birçok elektronik devre elemanları ve bağlantı noktaları bulunmaktadır. Dolayısı ile bilgisayarın en temel parçasıdır ve o olmadan bilgisayarın çalıģması söz konusu bile değildir. Ancak ana kartı asıl önemli kılan kendisi değil üzerinde bulundurduğu parçalardır. 7

8 Merkezi İşlem Birimi (MİB-CPU) BİLGİSAYAR DONANIMI Merkezi İĢlem Birimi (Central Prosessing Unit), MikroiĢlemci veya kısaca ĠĢlemci, adından anlaģılacağı gibi veriyi iģler ve nereye lazımsa o donanım birimlerine gönderir. Bilgisayarın çalıģmasını düzenleyen ve programlardaki komutları tek tek iģleyen birimdir. Merkezi ĠĢlem Birimi, Aritmetik ve Mantık Birimi ile Kontrol Ünitesinden oluģur. Aritmetik ve Mantık Birimi (Arithmetic & Logic Unit -ALU) : Dört iģlem, verilerin karģılaģtırılması, karģılaģ- tırmanın sonucuna göre yeni iģlemlerin seçilmesi ve kararların verilmesi bu birimin görevidir. Kontrol Birimi (Control Unit - CU): ĠĢlem akıģını düzenlemek, komutları yorumlamak ve bu komutların yerine getirilmesini sağlamak bu birimin görevidir. Ġntel firmasının 8086, 8088, 286, 386, 486, pentium, pentium pro, II,III,IV, Core2 Duo, Core2 Quad ve düģük-güç tüketimli Atom iģlemcilerin yanında AMD ve Cyrix firmasının çeģitli iģlemcileri yaygın olarak kullanılmıģtır ve kullanılmaktadır. ĠĢlemci ile ana kartın birbirine uyumlu olması gerekmektedir. Her ana kart her iģlemciyi desteklemeyebilir. Ana kart üzerine iģlemcinin takılabilmesi için Slot ya da Soketler bulunmaktadır. 8

9 BİLGİSAYAR DONANIMI Temel Giriş-Çıkış Sistemi (Basic Input/Output System -BIOS) Bilgisayarların çalıģması için gereken bir yazılım olup temel iģletim sistemi olarak özetlenebilir. Eskiden sadece okunabilir bellek (ROM) üzerine yazılmıģ bir yazılım olan BIOS, ana kartınızın özelliklerini yönetebilmeniz/ kullanabilmeniz, diğer donanımlar arasında bir bağ kurması için görev yapar. Bilgisayarlar açılırken genelde Press DEL to Enter SETUP ifadesine hitaben DEL tuģuna basarak girilen yazılımsal bölümdür ve donanım ile (özellikle de iģlemci ve yonga setiyle) iģletim sistemi arasında bir ara yüz görevi görür. CPU bilgisayarın beyni ise BIOS için de sinir sistemi denilebilir. BIOS arka planda birçok iģlemi ayarlar halleder. Disket sürücünün veriyi nasıl aldığını, klavyenizde bir tuģa bastığınız da ne olduğunu BIOS belirler. BIOS bilgisayar açılır açılmaz hemen devreye girer ve donanımı gözden geçirir. Eğer herhangi bir donanım biriminin kendi BIOS u varsa (Bazı ekran kartları gibi) o parçanın denetimini ona bırakır. Bu iģlemler sırasında gerek ekranda, klavye ya da kasa üzerindeki ıģıklarda ve bazı donanımlarda bir hareketlilik olur. Bu sırada BIOS sizin donanımlarınızı kontrol etmektedir. Eğer bir problemle karģılaģırsa BIOS sizi sesli ya da yazılı bir mesajla uyaracaktır. Herhangi bir problem yoksa iģletim sistemini belleğe yükleyerek BIOS iģini bitirecektir. Bu iģlemlerin tümüne POST (Power On Self Test) adı verilmektedir. BIOS anakart üzerinde bir soket üzerine yerleģtirilmiģtir. ĠĢlemciler gibi BIOS larda çeģitlilik gösterir. BIOS için önemli olan markasından (Award, AMC, AMI, vb) çok üretim tarihidir. BIOS yazyazılımı ana kart üzerindeki BIOS yongası üzerinde tutulur. Eskiden BIOS bir ROM (Read Only Memory) idi. Yani sadece okunabiliyordu, üzerine yazılamıyordu. Daha sonra eklenen yeni donanımlara göre BlOS'ta güncelleme yapılmasının gerekmesi üzerine Flash BIOS adı verilen yazılabilir/güncellenebilir BIOS yongaları kullanılmaya baģlandı. Böylece kullanıcılar daha güncel bir BIOS sürümünü ana kart üreticisinin Web sitesinden indirerek yükleyebilmektedirler. Böylece yeni geliģtirilmiģ donanımların bilgisayar tarafından tanınması sağlanabilmektedir. 9

10 BİLGİSAYAR DONANIMI CMOS (Complimentary Metal Oxide Semiconductor) BIOS bir yazılımdır ve sadece okunabilir bellek üzerinde olduğu için BIOS üzerinde yaptığımız değiģikliklerin bir yere kaydedilmesi gerekiyor. BIOS da ayarları değiģtirdiğimizde bu ayarlar CMOS denilen bir bellek çeģidine kayıt edilir. Bilgilerin burada tutulması için bir pil ile CMOS sürekli beslenir ve kayıt edilen ayarların burada sürekli kalması sağlanır. Bilgisayarlara takılı olan donanım birimlerinin neler olduğu, özellikleri, bağlantı noktaları ve adresleri, sistem Ģifreleri ile sistem tarih ve saati bilgileri CMOS üzerinde tutulmaktadır ve gerektiğinde bu bilgilere ulaģılıp değiģtirebilmek mümkündür. SLOT (Genişleme Yuvası) Ana kart üzerine daha baģka kartların takılmasına imkan veren ünitelerdir. ISA, PCI, AGP, PCIex, (VESA ve EISA günümüzde kullanılmamaktadır.) veri yolu tipi slotlar en yaygın olarak kullanılanlardır. Ekran kartı, dahili modem, ses kartı, TV kartı gibi donanım birimleri, kartın kullandığı veri yolu tipine göre uygun slotlara takılır. Ana kartlarda iģlemci ve bellek içinde slot bulunmaktadır. 10

11 BİLGİSAYAR DONANIMI BELLEK Bilgisayarda bellek tipleri ROM, RAM, PROM, EPROM, EEPROM, Flash Memory, Önbellek olarak sayılabilir. ROM (Read Only Memory Sadece Okunur Bellek): Programların kalıcı olarak durduğu sadece okunabilen bellek tipidir. Veri sadece ROM bellekten elde edilebilir. Hiçbir bilgi ROM belleğe yazılamaz. ROM yapımcı veya kullanıcı tarafından bir daha değiģtirilmemek üzere konulan program komutlarını içerir. Örneğin BIOS ROM belleğe konulur. ROM bellek uçucu (non-volatile) değildir. Yani bilgisayar sisteminin enerjisi kesildiği zaman ROM da depolanan bilgi kaybedilmez. PROM (Programable Read Only Memory -Programlanabilir Salt okunur bellek): PROM un özellikleri temelde ROM la aynıdır. Bir kez programlanır ve bir daha programı değiģtirilemez ya da silinemez. Ancak Prom un üstünlüğü yonganın fabrikada yapılırken programlanmak zorunda olmayıģıdır. Herkes satın alabileceği PROM programlayıcısı ile amaca göre PROM a bilgi yazılabilir. EPROM (Erasable Programmable Read-Only Memory Silinebilir Programlanabilir Salt Okunur Bellek): RAM lerin elektrik kesildiğinde bilgileri koruyamaması ROM ve PROM ların yalnızca bir kez programlanabilmeleri bazı uygulamalar için sorun yaratmıģtır. Bu sorunların üstesinden gelmek için teknoloji devreye girmiģ ve EPROM lar ortaya çıkmıģtır. EPROM programlayıcı aygıt yardımı ile bir EPROM defalarca programlanabilir, silinebilir. EPROM programlayıcı, EPROM un üzerindeki kodlanmıģ programı mor ötesi ıģınlar göndererek siler. Yonganın üzerindeki pencere, parlak güneģ ıģığı EPROM u kolayca silebileceğinden, programlama iģleminden sonra EPROM un üzeri bir bantla kapatılır. EPROM un sık rastlanan pratik uygulamalarından biri de dıģarıdan gelen yazıcı ve bilgisayarlara Türkçe karakter seti eklemektir. 11

12 BİLGİSAYAR DONANIMI BELLEK EEPROM (Electrically Erasable Programmable Read Only Memory- Elektiksel olarak silinebilen programlanabilen salt okunur bellek) ve FLASH BELLEK : Bu bellek türünde bilgilerin yazılması için ve silinmesi için normal elektrik voltajı uygulanır. Diğer ROM türlerinde olduğu gibi içerdiği veriyi elektrik kesilse de saklar. Gene bütün ROM türlerinde olduğu gibi RAM bellek kadar hızlı değildir. Bu tür belleklerin bir kullanımın sınırı vardır. Bu tür bellekler üzerine bilgiler yüzlerce ya da binlerce kere yazılabilir. EEPROM un özel bir uygulaması FLASH MEMORY dir. Aralarındaki en önemli fark ise EEPROM a bilgilerin byte byte yazılması FLASH lara ise bilgilerin sabit bloklar halinde yazılmasıdır. Bu sabit bloklar 512 bytedan 256 KB a kadar olan bir aralıkta değiģir. Bu sabit bloklar halinde yazılma özelliği FLASH MEMORY i EEPROM a daha hızlı yapmıģtır. EEPROMlarda olduğu gibi FLASH MEMORY nin de bir yaģam süresi vardır. Bu den kez yazmaya kadar değiģebilir. ÖN BELLEK (CACHE MEMORY): Günümüz bilgisayarlarında hızı belirleyen en önemli faktörlerden bir tanesi de Ön bellek kullanımıdır. Önbellek aslında SRAMlerden oluģmuģ bellek topluluğudur. Ön belleğin kullanım amacı iģlenecek olan bilgi iģlemeden önce buraya getirilerek bilgilerin iģlenmeye hazır hale getirilmesidir. Genellikte Mikro iģlemcilerde kullanılır ve mikro iģlemcinin hızını belirleyen en önemli faktörlerden birisidir. Normalde iģlenecek bilgilerin hepsi bilgisayarın ANA BELLEĞĠN (RAM) de bulunur. ĠĢlemci verileri iģlemek için yol sistemleri ile ANA BELLEĞE gidecek ve oradan iģleyeceği bilgiyi alacak ve iģleyecektir. Ne ANA BELLEĞĠN ne de yolların hızı iģlemcinin hızına yetiģemez. Bu yüzden iģlemcinin her veri iģleme ihtiyacında ANA BELLEĞE gitmesi zaman kaybına yol açacaktır ve iģlemci yeteri kadar verimli kullanılmayacaktır. ĠĢte bu yavaģlığı önlemek için önbellekler kullanılır. Önbellek iģlemcinin yakınındadır ve iģlemci ile aynı hızda veya iģlemcinin yarı hızında çalıģır. ĠĢlemci iģleyeceği 12 veriyi ilk önce Önbellekte arar. Eğer önbellekte bulmaz ise ANA BELLEĞE gider.

13 BİLGİSAYAR DONANIMI BELLEK RAM BELLEK (Random Access Memory Rasgele EriĢimli Bellek): ÇalıĢma Ģekli açısından oku/yaz belleği olarak da adlandırılır. Yani bu tür bellekler hem içeriğine bilgi yazmak hem de içeriğindeki bilgiyi okumak için tasarlanmıģtır. Rasgele eriģimli denmesinin sebebi belleğin herhangi bir yerinde bulunan verilere bir sıra takip edilmeksizin yani rasgele ve aynı sürede eriģilmesidir. RAM de saklanan bilgiler değiģtirilebilir. RAM deki bilgilere eriģim, disk ya da disket sürücülerindeki eriģimle karıģtırılmayacak kadar hızlıdır. RAM bellekler DRAM (Dynamic RAM) ve SRAM (Statik RAM) olmak üzere iki çeģittir. DRAM (Dinamik RAM): DRAM daha çok kiģisel bilgisayarlarda kullanılan bir hafıza türüdür. DRAM lerde verilerin saklanması için üzerinde enerji depolayan kondansatörler kullanılır. Fakat bu kondansatörler zamanla (çok kısa zamanda) üzerlerindeki enerjiyi kaybederler. Dolayısıyla enerji varken 1 durumunda olan hücre enerji boģalınca 0 a döner. Bu durumda bir transistörün açılıp kapanması suretiyle sürekli olarak bu enerjinin tazelenmesi gerekmektedir. Dinamik ifadesi buradan gelmektedir. SRAM (Statik RAM): SRAM lerde DRAM lerde olduğu gibi kondansatörler kullanılmaz. Bunun yerine her hücre için altı adete varan transistör kullanılır. Bu RAM lerde bilgiler yüklendikten sonra sabit kalır. Sürekli enerji tazelemesi gerekmemektedir. Bu tip hafızalar daha pahalıdır. Bu yüzden kiģisel bilgisayarlarda fazla tercih edilmemektedir. 13

14 BİLGİSAYAR DONANIMI 18 pin 30 - pin 240 pin DDR3 240-pin DDR3 72 pin EDO RAM 168 pin SDRAM 184 pin DDR RAM 14

15 BİLGİSAYAR DONANIMI PORTLAR Anakartın üzerinde bir bilgisayarın en önemli bileģenleri Veriyolları (Portlar), CPU, RAM, BIOS, ChipSet, ROM, I/O devrelerinin çoğu- bulunur. Anakart, sistemin çalıģmasını organize eder. Bu organizasyon anakart üzerinde bulunan Chipsetler sayesinde gerçekleģir. Anakart üzerinde bilgisayara veri giriģ/çıkıģ için kullanılan pinlere veya bağlantı noktalarına Port denir. Yada çevre birimlerini programlamak ve onlardan bilgi almak için kullanılan elektriksel yollara port denir. Örneğin: Paralel port(lpt), seri port(com), AGP portu, PCI portu gibi. (A), (B) Klavye ve Mouse Portu : PS/2 klavye ve PS/2 Mouse portu olarak adlandırılan bu portlar ATX anakartlarda bulunmaktadır. AT anakartlarda 5 pinli klavye portu kullanılır. Klavyeniz PS/2 portuna uygun değilse arada dönüģtürücü kullanılabilir. (C) USB Portlar: Evrensel seri iletiģim noktası olarak adlandırılan bu yeni bağlantı noktası seri bağlantı imkanını artırmaya ve bu noktadan bağlanan cihazların bilgisayarın yeniden baģlatılmasına veya kapatılmasına gerek kalmadan kullanılması fikrinden hareketle geliģtirilmiģtir. Günümüzde pekçok donanım ürünü (yazıcı, modem, scanner, CD Writer vb.) bu port üzerinden kullanılabilecek Ģekilde üretilmektedir. (D) Seri (COM1 ve COM2) Portlar: 2 adet 9 pinlik (bazı anakartlarda bir tanesi, 25 pindir) seri haberleģme portlarıdır. Seri mouse, external modem gibi donanım birimleri tarafından kullanılır. (E) Paralel (LPT1 ve LPT2) Port: Bir adet 25 pinlik porttur. Yazıcı, paralel iletiģim amaçlı kablo, External disk sürücüleri, scanner vb. donanım birimlerince kullanılır. (F) Ses Kartı Portları : Ses kartı üzerinde bulunan bu portlar ile PC Hoparlor, PC Mikrofon ve Line_In (analog müzik cihazları için ) bağlantısı sağlanır. (G) Game Port: Oyunlar için kullanılan joystick, gamepad ve elektronik müzik cihazlarının bağlantısını sağlar. (H) VGA Port: Ekran Kartı üzerinde bulunan bu port Monitor ile bağlantıyı sağlar. 15

16 BİLGİSAYAR DONANIMI YONGA SETİ (CHIP-SET) Yonga seti (chip set), ana kartın "beynini" oluģturan entegre devrelerdir. Bunlara bilgisayarın trafik polisleri diyebiliriz. Çünkü bu devreler iģlemci, önbellek, sistem veri yolları, çevre birimleri, kısacası bilgisayar içindeki her Ģey arasındaki veri akıģını denetler. Ana kartın performans ve maliyetini etkileyen en önemli unsurlardır. Eski sistemlerde bilgisayarın farklı bilesen ve iģlevlerini, çok sayıda yonga denetlerdi. Yeni sistemlerde hem maliyeti düģürmek, hem tasarımı basitleģtirmek, hem de daha iyi uyumluluk sağlamak için bu yongalar tek bir yonga seti olarak düzenlendi. Günümüzde en yaygın yonga seti Intel tarafından üretilmektedir. Intel kendi yonga setleri yanında Silicon Integrated Systems (SiS), Acer Labs Inc. (ALI), VIA, NVIDIA gibi üretici firmaların da geliģtirdiği popüler yonga setleri vardır. Yaygın olarak 430 BX, i820, i915, i945 gibi chip setleri kullanılmaktadır. 16

17 BİLGİSAYAR DONANIMI SABİT DİSK (HARD DİSK) ve KATI HAL SÜRÜCÜ (Solid State Drive -SSD ) Sabit Diskler, veri depolanması amacı ile kullanılan manyetik kayıt ortamlarıdır. Günümüzde sabit diskler veri aktarımında son derece hızlanmıģ olsalar da elektromekanik yapıda olduklarından RAM'lara göre yavaģtırlar. Bilgisayarlarda yardımcı ve kalıcı bellek olarak kullanılırlar. Bir bilgisayar programı iģletilmeye baģladığında, programın çalıģması için gerekli olan bilgiler sabit diskten okunarak çok daha hızlı olan RAM belleğe aktarılır. Gereksinim duyulan kısım RAM'a sığmayacak kadar büyükse, bilgisayar sabit diskin bir bölümünü RAM bellek gibi kullanır. Sabit disklerde veri yazımı; metal, cam veya plastikten yapılmıģ, yüzeyi demir oksit ya da baģka manyetik özellikteki malzeme ile kaplı diskler üzerine yapılır. Bu kayıt ortamlarında veriler mıknatıslanma yolu ile kaydedildiğinden istenerek silinene kadar sabit kalırlar. Fiziksel Büyüklük: Masa üstü bilgisayarlarda 3.5 ve dizüstü bilgisayarlarda 2.5 inç büyüklükteki sabit diskler kullanılır. Kapasite: Sabit disklerin kapasiteleri bayt (B) cinsinden ifade edilir. 400 GB (Gigabayt), 1 TB (Terabayt) gibi, depolanabilecek bilgi miktarını belirtir. ASCII standartında her harf ya da özel karakter 8 bit'ten oluģan bir bayt ile ifade edilir. Bir bayt bir harf olarak düģünülebilir. Sabit disk üreticileri disk kapasitelerini 1000'in katlarına göre sınıflandırmaktadır, ancak gerçek kapasite 1024'ün katlarına göre hesaplanır. Örneğin 250 GB olarak aldığınız bir sabit disk gerçek anlamda 244 GB'dır 17

18 BİLGİSAYAR DONANIMI SABİT DİSK (HARD DİSK) ve KATI HAL SÜRÜCÜ (Solid State Drive -SSD ) Hız: Sabit disklerde hız kavramı büyük önem taģır. Bir sabit diskin hızında fiziksel dönüģ hızı, eriģim süresi, ve aktarma hızı olmak üzere üç özellik etkileģimli olarak rol oynar. Bu özellikler tek baģlarına hız hakkında kesin bir fikir vermezler. Fiziksel Dönüş Hızı; kayıt diskinin dönme hızıdır, d/d (devir/dakika) cinsinden ifade edilir. Kayıt diski üzerindeki verilere ulaģılması için geçen zaman büyük ölçüde bu hıza bağlıdır. Günümüz sabit diskleri; 3600, 5400, 7200, 10000, d/d (rpm) gibi yüksek hızlarda çalıģırlar. Aktarma Süresi ve Aktarma Hızı; Okuma kafasının veriye ulaģması ile bu verinin ana sisteme ulaģması arasında geçen zamana aktarma süresi denir. Günümüzde sabit disklerde veriler okuma kafasınca okunduktan sonra, sabit diskin içinde yer alan ön belleğe aktarılarak oradan ana sisteme iletilirler. Ön bellek iģlemler sırasında zaman kaybını önlemek için kullanılır. Sabit disk üreticileri kayıt diskinden ön belleğe ve ön bellekten ana sisteme iletim hızlarını ayrı olarak belirtmektedirler. Ön belleğe iletim hızı Mbit/sn, ana sisteme iletim hızı ise MB/sn cinslerinde ifade edilir. Bağlantı Ara Birimleri; Sabit disklerin bilgisayarlara iletiģimi için ST506, EIDE, IDE 33, 66, 100, 133, SCSI, SATA, SATA2, USB, FIREWIRE gibi çeģitli ara birimler vardır. Sabit diskin bilgisayara bağlanabilmesi için hem sabit diskin hem de bilgisayarın o arabirimi desteklemesi gerekmektir. 18

19 BİLGİSAYAR DONANIMI SABİT DİSK (HARD DİSK) ve KATI HAL SÜRÜCÜ (Solid State Drive -SSD ) FAT (FILE ALLOCATON TABLE- DOSYA ATAMA TABELASI): Bu sistemde partisyon herbiri belli miktarda sektör içeren cluster isimli parçalara ayrılır. Ve hangi dosyaların bu cluster parçalarından hangilerine yerleştiği, hangi cluster parçalarının boş, hangilerinin dolu olduğu gibi bilgiler FAT üzerine yazılır. İşletim sistemi de herhangi bir dosyaya erişim yapmak istediğinde dosyayı bulmak için FAT üzerine yazılan bu bilgilerden faydalanır. Her ihtimale karşı sabit disk üzerinde bir kopyası bulundurulur. 19

20 İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilgisayarlarda işletim sistemi, donanımın doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır. İşletim sistemi, bütün diğer yazılımların belleğe, girdi/çıktı aygıtlarına ve dosya sistemine erişimini sağlar. Birden çok program aynı anda çalışıyorsa, işletim sistemi her programa yeterli sistem kaynağını ayırmaktan ve birbirleri ile çakışmamalarını sağlamaktan da sorumludur. Kullanılan yazılım ne tür olursa olsun bazı temel işlemler hep aynıdır. Dosyaların diske yazılması, diskten alınıp ekrana görüntülenmesi, bir dosyanın basılmak üzere yazıcıya gönderilmesi... Bu durumda tüm yazılımların üzerinde çalışacağı zemini oluşturmak ve temel işlemleri gerçekleştirmek üzere kullanılan yazılım olan işletim sistemi ile karşılaşılır. 20

21 İŞLETİM SİSTEMLERİ En yaygın olarak kullanılan işletim sistemleri iki ana grupta toplanabilir: Microsoft Windows grubu ve UNIX benzeri işletim sistemlerini içeren grup (bu grup içinde pek çok Unix versiyonu, Linux ve Mac OS sayılabilir). UNIX, 1969 yılında, Ken Thompson, Dennis Ritchie, Brian Kernighan, Douglas McIlroy, Joe Ossanna tarafından Bell Laboratuvarları'nda geliştirilmiş, çok kullanıcılı (multiuser), çok görevli yapıyı destekleyen (multitasking) bir bilgisayar işletim sistemidir. Komut yorumlayıcı yazılımlar (shell) aracılığı ile kullanıcı ve bilgisayar sisteminin iletişimi sağlanır. Linus Torvalds tarafından temelleri atılan Linux, serbestçe dağıtılabilen, çok görevli, çok kullanıcılı UNIX işletim sistemi türevidir. 21

22 İŞLETİM SİSTEMLERİ UNIX türevi olan işletim sistemlerinden bazıları Linux FreeBSD, OpenBSD, NetBSD Minix Sun Solaris IBM AIX HP-UX SGI IRIX SCO Unixware Digital UNIX Xenix Mac OS 22

23 İŞLETİM SİSTEMLERİ MS-DOS, Free-DOS, PC-DOS, Caldera-DOS, Open-DOS IBMDOS, DR-DOS, Novell-DOS ANDROID GOOGLE CHROME WINDOWS CE SYMBIAN LINUX, PARDUS; UBUNTU, KUBUNTU, SUSE, RED HAT, Bir İşletim Sisteminin Bileşenleri Bir işletim sistemi, kavramsal olarak, üç grupta toplanabilecek bileşenlerden oluşur: Kullanıcı ara yüzü (bu bir grafik kullanıcı ara yüzü ve/veya komut satırı yorumlayıcısı *"kabuk" da denir+ olabilir), dosya yönetim sistemi ve bir çekirdek. 23

24 DOS (DİSK İŞLETİM SİSTEMİ) Açılımı Disk Operating System olan DOS, bir disk işletim sistemidir. DOS komutlarla çalışan ve grafik ara yüzü olmayan bir işletim sistemidir. DOS komutları; Yapılarına göre komutlar ve Görevlerine göre komutlar olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yapılarına göre komutlar da kendi içinde, iç komutlar ve Dış komutlar olmak üzere, görevlerine göre komutlar ise, Sistem, Disk, Dosya ve Dizin komutları olmak üzere dört grup altında incelenir. 24

25 İç Komutlar : COMMAND.COM dosyası tarafından belleğe yüklenerek çalıştırılan komutlardır. Dış Komutlar : Disk veya disket içinde dosya halinde bulunması zorunlu olan komutlardır. Bilgiler DOSYA lar halinde saklanır. DOS (DİSK İŞLETİM SİSTEMİ) Her dosyanın maksimum 8 karakterden oluşan bir ADI ve maksimum 3 karakterden oluşan bir UZANTISI vardır. İsim ve uzantı birbirinden (.) ile ayrılır. MS-DOS işletim sisteminde DOSYA, DİZİN ve KOMUT tan oluşan üç temel yapı bulunmaktadır. 25

26 DOS (DİSK İŞLETİM SİSTEMİ) DOS işletim sisteminde makinayı açıp çalışabilir hale getirebilmesi için 3 dosyaya ihtiyaç vardır. Bu dosyalar; 1. IO.SYS, 2.MS-DOS.SYS, 3. COMMAND.COM. Bu dosyalardan IO.SYS ve MSDOS.SYS hidden (Gizli), COMMAND.COM Normal dosyadır. DOS işletim sistemi ortamında uzantıları, EXE (EXEcutable), COM (COMmand) ve BAT (BATch) uzantılı dosyalar çalışabilir. EXE ve COM uzantılı dosyalar makina diline çevrilmiş olan dosyalar olup bunların içeriğini bakılamaz, ekleme çıkarma yapılamaz. BAT uzantılı dosyalar ise kullanıcı tarafından oluşturulur. COM Makine dilinde yazılmış program dosyalardır ve büyüklüğü en fazla 64K olabilir. 26

27 DOS (DİSK İŞLETİM SİSTEMİ) İÇ KOMUTLAR DIŞ KOMUTLAR Cls Del(Erase) Format Attrib Time Ren (Rename) Sys More Date Type Diskcopy Move Ver Prompt Diskcomp Mirror Vol Md (Mkdir) Path Set Deltree Label Undelete Backup Cd (Chdir) Copy Tree Restore Rd (Rmdir) Copy Con Chkdsk Edit Dir Mem Xcopy Expand Fdisk 27

28 DOS (DİSK İŞLETİM SİSTEMİ) SİSTEM KOMUTLARI DATE PROMPT TIME VER DİSK KOMUTLARI DISKCOPY FORMAT UNFORMAT FDISK VOL DOSYA KOMUTLARI COPY DEL REN DIR SORT UNDELETE XCOPY FIND TYPE MORE MOVE DİZİN KOMUTLARI CD DELTREE MD RD TREE DELTREE CD\ 28

29 ATTRIB komutu bir dosyanın niteliğini (özelliğini) görmek ve değiştirmek için kullanılır. attrib [± r] [± a] [± s] [± h] [sürücü:] [yol] [dosya adı] MS-DOS KOMUTLARI ] + r bir dosyanın niteliğini salt okunur (read only) olarak set eder. + a bir dosyanın niteliğini arşiv dosyası olarak set eder. + s bir dosyanın sistem dosyası olarak set eder. + h bir dosyayı gizli dosya olarak set eder. - işaretli komutlar ise dosyanın var olan niteliğini değiştirmek için kullanılır. 29

30 MS-DOS KOMUTLARI BACKUP komutu; Bir veya daha fazla dosyayı yedeklemek için kullanılır. backup [sürücü 1:] [yol] [dosya adı] [sürücü 2:] [yol] [/s][/m][/a][/f][/d][/t] /s : Alt dizinleri de yedeklemek için kullanılır. /m : Yalnızca yedeklemeden sonra değiştirilen dosyaları yedeklemek için kullanılır. /a : Yedekleme diskinde daha önce var olanlara yeni dosyaları ilave etmek için kullanılır. /f : Hedef disk daha önceden formatlanmadıysa formatlanmasını sağlamak için kullanılır. /d : Verilen tarihten sonra değiştirilen en son dosyaları yedeklemek için kullanılır. /t : Verilen zamandan sonra değiştirilen en son dosyaları yedeklemek için kullanılır. ÖRNEK Backup c: \Belgelerim\*.*/ s a: 30

31 CD (Chdir) komutu; Dizin değiştirme için kullanılır. CD [yol] CD\ Ana dizine (kök root) geçmek için kullanılır. CD.. Dizinden çıkmak için kullanılır. MS-DOS KOMUTLARI 31

32 MS-DOS KOMUTLARI Chkdsk komutu; Bir sürücüde (diskte) hata olup olmadığını test etmek için kullanılır. Chkdsk *sürücü:+ *yol+ */f+ */v+ /f ; disk veya disketteki hataları gidermek için kullanılır. /v ; diskte çek edilen dosyaları ekranda görmek için kullanılır. 32

33 CLS (Clear Screen) komutu; Ekranı temizlemek için kullanılır. CLS MS-DOS KOMUTLARI Copy komutu; Bir veya daha fazla dosyayı başka bir yere kopyalamak için kullanılır. Copy *sürücü:+ *yol+ *dosya adı+ *sürücü:+ *yol+ 33

34 MS-DOS KOMUTLARI date komutu; Sistem tarihini görmek veya değiştirmek için kullanılır. date [mm-dd-yy] veya date [aa/gg/yy] veya date [gg-aa-yy] mm, aa = 1-12 dd, gg =1-31 yy = 08 yeya

35 MS-DOS KOMUTLARI Del (Erase) komutu; Dosya silmek için kullanılır. del *sürücü:+ *yol+ *dosya adı+ /p erase *sürücü:+ *yol+ *dosya adı+ /p /p silme işleminden önce kullanıcı onayını almak için kullanılır. 35

36 Dir komutu; Bir dizindeki dosyaları listelemek için kullanılır. dir *sürücü:+ *yol+ /p /w /s /a: /o: MS-DOS KOMUTLARI /p Listelenecek içeriği ekrana sayfa sayfa getirmek için. /w Listelenecek içerik sıkıştırılmış olarak ekrana getirmek için. /s Alt dizinlerin içeriğini de listelemek için /a: Listelenecek içerikteki dosyaların niteliklerine göre ekrana getirmek için /o: Listelenecek içeriğin belli bir düzen içinde ekrana getirmek için kullanılır. /o: n alfabetik sıraya göre ( A dan Z ye) /o:-n alfabetik sıraya göre (Z den A ya) /o: e uzantılarını A dan Z ye sıralı olarak /o: -e uzantılarını Z den A ya sıralı olarak /o: d tarih sırasına göre (eski tarihten yeniye) /o: -d tarih sırasına göre (yeni tarihten eskiye) 36

37 Diskcomp komutu; iki sürücüdeki (kaynak ve hedef) bilgileri karşılaştırmak için kullanılır. diskcomp *sürücü1:+ *sürücü2:+ MS-DOS KOMUTLARI Diskcopy komutu; Bir diskttin içeriğini birebir olarak kopyalamak için kullanılır. diskcopy *sürücü1:+ *sürücü2:+ /v sürücü1: Kopyalanacak bilgileri içeren sürücüyü (Kaynak-source drive) belirtir. sürücü2: Kopyalanacak sürücüyü (Hedef-Target) belirtir. /v kopyalama işleminin doğru yapılıp yapılmadığını (verify ) test etmek için kullanılır 37

38 MS-DOS KOMUTLARI Fdisk komutu; Bir diskin bölümlere (partitation) ayrılması ve yapılandırılması için kullanılır. Fdisk FDISK sabit disk üzerinde mantıksal bölümler oluşturulmasına yarayan bir programdır. Üzerinde mantıksal bölüm ya da bölümler oluşturulmamış bir disk kullanılamaz. FDISK dış bir komut olup, ile diskin tamamını bir bölüm olarak tanımlayabileceği gibi diskinizi birden fazla bölümlere de ayırabilir. Aşağıdaki Ekran FDISK ilk kez çalıştırıldığında karşımıza gelen ekrandır.. 38

39 MS-DOS KOMUTLARI Eğer FAT32 yi kullanılacak ise EVET, eski dosya sistemi olan FAT16 yi kullanılacak ise HAYIR seçilir. FAT32 dosya sistemini mi yoksa FAT16 dosya sistemini mi kullanacağına karar verildikten sonra aşağıdaki ekran karşımıza gelir. Bu ekran ayrıca işletim sisteminiz FAT32 yi desteklemiyorsa FDISK i çalıştırıldığında karşımıza gelen ilk ekrandır. Bu ekran ile sabit disk bölümlere ayrılabilir veya sabit disk üzerindeki bölümler kaldırılabilir. 39

40 MS-DOS KOMUTLARI Format komutu; Disk veya disketi biçimlendirmek için kullanılır. Format *sürücü:+ */v*:etiket+ */q+ */u+ */s+ /v *:etiket+, biçimlendirme sonunda disk veya diskete 11 karakterli isim oluşturmak için /q hızlı (quick) format yapmak için /u sürücüyü geri kazanılmaz bir şekilde biçimlendirme için kullanılır. /s biçimlendirilen disk veya diskete sistem dosyalarını da transfer etmek için kullanılır. 40

41 MS-DOS KOMUTLARI Label komutu; Disk veya disketin etiketini silmek, değiştirmek veya oluşturmak için kullanılır. Label *sürücü:+ *etiket+ 41

42 MS-DOS KOMUTLARI Label komutu; Disk veya disketin etiketini silmek, değiştirmek veya oluşturmak için kullanılır. Label *sürücü:+ *etiket+ 42

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Bilişim Teknolojileri

Bilişim Teknolojileri Bilişim Teknolojileri Arş.Görev.Semih ÇALIŞKAN 1.Hafta İÇİNDEKİLER Bilgisayar nedir? Donanım nedir? Yazılım nedir? Giriş nedir? İşlem nedir? Bellek nedir? Çıkış nedir? BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar, kullanıcıdan

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir.

ANAKARTLAR. Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi ANAKARTLAR Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

PORTLAR Bilgisayar: VERİ:

PORTLAR Bilgisayar: VERİ: PORTLAR 1.FARE 2. YAZICI ÇİZİCİ TARAYICI 3.AĞ-İNTERNET 4.SES GİRİŞİ 5.SES ÇIKIŞI(KULAKLIK) 6.MİKROFON 7.USB-FLASH 8.USB-FLASH 9.MONİTÖR 10.PROJEKSİYON 11.KLAVYE BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar: Kullanıcıdan

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

ANAKART (MOTHERBOARD)

ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Yapısı ve Çalışması Anakart

Detaylı

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010

Yazılım Kurulumu ve Yönetimi -2010 ROM chipleri ana kart olarak adlandırılan sistem bileşenlerinin yerleştirildiği platforma ait programlar ve kodlar barındıran okunur bellek elemanlarıdır. Yerleşik olarak olarak bulunan program ve kodlar

Detaylı

BİLGİSAYAR DONANIMI. Donanım Nedir? Donanım Aygıtları. Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümüne verilen ad.

BİLGİSAYAR DONANIMI. Donanım Nedir? Donanım Aygıtları. Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümüne verilen ad. Donanım Nedir? Bir bilgisayar sisteminde bulunan fiziksel aygıtların tümüne verilen ad. BİLGİSAYAR DONANIMI Donanım Aygıtları Giriş aygıtları, İşlemci, Depolama aygıtları, Çıktı aygıtları, Çevresel aygıtlar

Detaylı

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur?

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? SORULAR (37-66) SORU -37 Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? A) ISA B) AGP C) PCI D) PCI-e SORU -38 Aşağıdakilerden hangisi yavaş olması sebebiyle günümüz anakartlarında

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5)

TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi TEKRAR DERSİ (Ders 1,2,3,4,5) Bilgisayarlar 4 temel unsurdan oluşmaktadır. 1) Giriş birimleri 2) Depolama

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ BİLGİSAYAR VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1 BİLGİSAYAR NEDİR? Giriş birimleri ile dış dünyadan aldıkları veriler üzerinde aritmetiksel ve mantıksal işlemler yaparak işleyen ve bu işlenmiş bilgileri çıkış birimleri

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI Bilgi Teknolojisi Temel Kavramları Bilgisayar Nedir? Bilgisayar, aritmetiksel işlemler yapabilen, mantıksal kıyaslamalardan sonuçlar çıkarabilen, yüksek kapasitede veri

Detaylı

http://alikoker.name.tr ANAKART

http://alikoker.name.tr ANAKART ANAKART Anakart sistemin çalışması için gerekli tüm birimleri üzerinde bulunduran ve bu birimler arası köprüler kuran elektronik elemandır. Ek kartlar, sürücüler ve bağlantılar anakart üzerinde yer alır.

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri. Bilgisayarın çalışabilmesi için mutlaka var olması gereken donanım birimleridir.

Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri. Bilgisayarın çalışabilmesi için mutlaka var olması gereken donanım birimleridir. Ana Donanım Birimleri ve Disk Sürücüleri Bilgisayar donanımı 2 ye ayrılır. Bunlardan birincisi bilgisayarın çalışması için gerekli olan zorunlu donanım birimleridir. Buna Ana Donanım Birimleri denir. İkincisi

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı

BİLGİSAYAR DONANIMI. Feridun Karakoç Dumlupınar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 2015 Kütahya

BİLGİSAYAR DONANIMI. Feridun Karakoç Dumlupınar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 2015 Kütahya BİLGİSAYAR DONANIMI Feridun Karakoç Dumlupınar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 2015 Kütahya Bilgisayarın tanımı ve tarihçesi Bilgisayar, belirli komutlara göre veri işleyen ve depolayan bir makinedir.

Detaylı

ANAKART. Bilgisayarın çalışması için gerekli tüm bileşenleri taşıyan ve bu bileşenlerin iletişimini sağlayan temel donanım öğesidir.

ANAKART. Bilgisayarın çalışması için gerekli tüm bileşenleri taşıyan ve bu bileşenlerin iletişimini sağlayan temel donanım öğesidir. ANAKART Anakart Nedir? Anakart ın Tarihçesi Anakart ı Oluşturan Temel Bileşenler Anakart Çeşitleri Anakart Fiyat Aralığı Anakart Nedir? Bilgisayarın çalışması için gerekli tüm bileşenleri taşıyan ve bu

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 2. HAFTA BİLGİSAYAR SİSTEMİ, BİLGİSAYARI OLUŞTURAN BİRİMLER VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİ ANAKART, İŞLEMCİ VE BELLEKLER SABİT DİSKLER, EKRAN KARTLARI MONİTÖRLER VE DİĞER DONANIM BİRİMLERİ

Detaylı

TEMEL BĐLGĐ TEKNOLOJĐLERĐ KULLANIMI BÜLENT TURAN

TEMEL BĐLGĐ TEKNOLOJĐLERĐ KULLANIMI BÜLENT TURAN 1 Bilgi Teknolojileri nedir? 2 TEMEL BĐLGĐ TEKNOLOJĐLERĐ KULLANIMI BÜLENT TURAN Bilgi ve iletişim teknolojileri bilginin meydana getirilmesi, yönetilmesi, saklanması, yayılması için kullanılan çeşitli

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DONANIM 07-08 Bahar Dönemi TEMEL BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ Donanım nedir? Donanım bilgisayarı oluşturan her türlü fiziksel parçaya verilen verilen addır. Donanım bir merkezi işlem biriminden (Central Processing

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM Bilgisayar : Kullanıcıdan aldığı bilgiyi işleyip, tekrar kullanıcaya sunan teknolojik alete denir.üç çeşit bilgisayar vardır.bunlar ; Masaüstü,Dizüstü,Tablet. Bilgisayarın Özellikleri : 1. Hızlıdır. 2.Hatasızdır.

Detaylı

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır.

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır. 1(13) - Aşağıdaki yazıcı türlerinden hangisinde fotoğrafik resim kalitesinde çıktı elde edilebilinir? A) İğne Uçlu C) Lazer B) Nokta Vuruşlu D) Mürekkep Püskürtmeli 2(11) - Monitörlerle ilgili olarak verilen

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

ANA KART NEDİR? ANA KART (MAIN BOARD) ANA KARTIN GÖREVİ 07.10.2013

ANA KART NEDİR? ANA KART (MAIN BOARD) ANA KARTIN GÖREVİ 07.10.2013 ANA KART NEDİR? www.sukrukaya.org Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların birbiriyle iletişimine zemin hazırlayan elektronik parçadır. Bilgisayara takılan parçaların hangi

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

RAM ÇEŞİTLERİ... İLK RAM... ROM (Read Only Memory-Sadece Okunabilir Bellek)... ROM ÇEŞİTLERİ... CHIPSET (Yonga Seti)... İŞLEMCİ...

RAM ÇEŞİTLERİ... İLK RAM... ROM (Read Only Memory-Sadece Okunabilir Bellek)... ROM ÇEŞİTLERİ... CHIPSET (Yonga Seti)... İŞLEMCİ... ANAKART 06.11.2012 İçindekiler Tablosu ANAKART NEDİR?... ANAKART ÇEŞİTLERİ... BAŞLICA ANAKART ÜRETİCİLERİ... PORTLAR... PS/2 PORTU... PARALEL PORT... USB (Universel Serial Bus-Evrensel Seri Veriyolu):...

Detaylı

SİSTEM BAKIM VE ONARIM DERSİ 1.DÖNEM 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

SİSTEM BAKIM VE ONARIM DERSİ 1.DÖNEM 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1 Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların Anakart iletişimini sağlayan elektronik devreye ne ad verilir? 2 Üzerinde, mikro işlemci yuvası, bellek, genişleme

Detaylı

ANA KARTLAR ANA KARTLAR VE KASALAR

ANA KARTLAR ANA KARTLAR VE KASALAR ANA KARTLAR VE KASALAR ANA KARTLAR 2 ANA KART (MAIN BOARD) 3 ANA KART NEDİR? Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların birbiriyle iletişimine zemin hazırlayan elektronik parçadır.

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

BİLGİSAYARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR BİLGİSAYARLARIN İÇ DONANIMI, ANA BİRİMLERİ VE ÇEVRE BİRİMLERİ

BİLGİSAYARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR BİLGİSAYARLARIN İÇ DONANIMI, ANA BİRİMLERİ VE ÇEVRE BİRİMLERİ BİLGİSAYARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR BİLGİSAYARLARIN İÇ DONANIMI, ANA BİRİMLERİ VE ÇEVRE BİRİMLERİ BİLGİSAYAR NEDİR? Verileri işleyen,veriler üzerinde aritmetiksel ve mantıksal işlemler yapabilen,elde ettiği

Detaylı

MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU

MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU ANKARA MAMAK MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU BİLGİSAYAR DONANIM BİRİMLERİ Ankara, 2013 Hazırlayan: Mustafa KATLANÇ BİLGİSAYAR DONANIM BİRİMLERİ 1 Bilgisayar Donanım Birimleri Bilgisayar sistemleri, donanım birimlerinin

Detaylı

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır.

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. YAZILIM -Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. Elektronik cihazların belirli bir işi yapmasını sağlayan ve komutlardan oluşan programların tümüne verilen isimdir. Yazılım temelde

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI DERS İÇERİKLERİ 1. Bilgisayar(Computer) nedir? 2. Bilgisayarın Temel Donanımları( Hardware) 3. Bilgisayar Kullanımı 4. WORD Kelime İşlemci 5. EXEL Tablolama İşlemi 6.

Detaylı

BELLEKLER. Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi

BELLEKLER. Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. İşlemciler her türlü bilgiyi

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Örnek mobil işletim sistemleri : IOS, Android, Windows Mobile, Symbian

Örnek mobil işletim sistemleri : IOS, Android, Windows Mobile, Symbian Bilgisayar, kullanıcıdan verileri alarak onları kullanıcının isteğine göre işleyebilen yani veriler üzerinde aritmetik ve lojik işlemler yapabilen ve isteğe göre bu verileri çıkış birimlerine ileten veya

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

YAZILIM İŞLETİM SİSTEMLERİ

YAZILIM İŞLETİM SİSTEMLERİ YAZILIM Donanıma işlerlik kazandıran ve bilgisayara bir iş yaptıran (program denilen) komutlar dizisine yazılım denir. Yazılım, fiziksel aygıtların yönlendirilebilmesi için yazılan programlardır. Eğer

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

İŞLEM KAYIT. Bilgisayar temel olarak DONANIM ve YAZILIM olmak üzere 2 yapıda ele alınmaktadır.

İŞLEM KAYIT. Bilgisayar temel olarak DONANIM ve YAZILIM olmak üzere 2 yapıda ele alınmaktadır. Bilgisayarın Tanımı Bilgisayar; aldığı verileri (bilgileri), önceden yüklenmiş belirli programlara göre, mantıksal ve aritmetiksel işlemleri kullanarak işleyen, bilginin sonucunu çıkartan ve bu verileri

Detaylı

BİT İN TEMEL KAVRAMLARI. 1-BİT ÜRÜNLERİ 2-BİT ÇEŞİTLERİ 3-DONANIM ve YAZILIM TEKNOLOJİLERİ

BİT İN TEMEL KAVRAMLARI. 1-BİT ÜRÜNLERİ 2-BİT ÇEŞİTLERİ 3-DONANIM ve YAZILIM TEKNOLOJİLERİ BİT İN TEMEL KAVRAMLARI 1-BİT ÜRÜNLERİ 2-BİT ÇEŞİTLERİ 3-DONANIM ve YAZILIM TEKNOLOJİLERİ 1 BİLGİSAYAR NEDİR? Giriş birimleri aracılığıyla girilen bilgileri işleme (aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma)

Detaylı

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir?

ANA KARTLAR. Ana Kart Nedir? ANA KARTLAR Veri Yolları Ana Kart Nedir? Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Fiberglastan (sert bir plastik türevi)

Detaylı

Bilgisayara Giriş. Öğr. Gör Fırat YÜCEL

Bilgisayara Giriş. Öğr. Gör Fırat YÜCEL Bilgisayara Giriş Öğr. Gör Fırat YÜCEL Ders Hakkında Dersin Adı: ENF101 Bilgi Teknolojileri Kullanımı ENF102 Bilgi ve İletişim Teknolojisi Kredisi : K:3 + U:1 = 4 (AKTS) İçerik : Bilgisayar Donanımı Yazılım,

Detaylı

BİLGİSAYARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

BİLGİSAYARIN TEMEL BİLEŞENLERİ BİLGİSAYARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Öğr. Gör. Özge Öztimur Karadağ 1 Bilgisayarın Tanımı 2 Bilgisayarın Tanımı Bilgisayar belirli komutlara göre veri işleyen ve depolayan bir makinedir. 2 Bilgisayarın Temel

Detaylı

Sistem Bileşenleri. Discovering. Computers 2010. Bilgisayarı. Keşfediyorum. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Sistem Bileşenleri. Discovering. Computers 2010. Bilgisayarı. Keşfediyorum. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Hedefler Masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar ve mobil aygıt gibi sistemler

Detaylı

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır.

Sistem. Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. Sistem (Kasa) 1 Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri içeren kasadır. 2 Sistem Bir masaüstü kişisel bilgisayarda, sistemin içerisinde şunlar bulunur: Sürücü

Detaylı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı

1. Hafıza Depolama Araçları. 2. Hafıza Çeşitleri. 3. Hafıza Ölçümü. 4. Bilgisayar Performansı DEPOLAMA 1. Hafıza Depolama Araçları 2. Hafıza Çeşitleri 3. Hafıza Ölçümü 4. Bilgisayar Performansı HAFIZA DEPOLAMA ARAÇLARI HARDDİSK ZİPDİSK SSD BELLEK KARTLARI(SD,CF,MMC,MS) FLASH DİSK CD DVD ROM DİSKET

Detaylı

İşletim Sistemleri Kurulumu

İşletim Sistemleri Kurulumu İşletim Sistemi Kurulumu Öğrt. Gör. Alper Aslan Bilgisayar Büro Programları İşletim Sistemi Kurulumu BIOS BIOS Ayarları Hata Mesajları İşletim Sistemleri İşletim Sistemleri Kurulumu Öğrt. Gör. Alper ASLAN

Detaylı

BİLGİSAYAR. Yazılım ve Donanım olmak üzere iki kısımdan oluşur. BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM

BİLGİSAYAR. Yazılım ve Donanım olmak üzere iki kısımdan oluşur. BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM DONANIM NEDİR? BİLGİSAYAR Yazılım ve Donanım olmak üzere iki kısımdan oluşur. BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM DONANIM Donanım somut bir kavramdır. Bu nedenle donanımı, elle tutulur, gözle görülür tüm parçaları

Detaylı

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Bilgisayarlarda işletim sistemi,

Detaylı

Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.

Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. BİLGİSAYARA GİRİŞ ÇALIŞMA SORULARI 1. Dördüncü kuşak bilgisayarların üretilmesinde

Detaylı

ASLANLAR ANAKART,HAFIZALAR(RAM&ROM) VE SLOTLAR HAKAN BAYATLI ANIL YILDIZ MAHİR ÇOLAKOĞLU ZAFER ÜNSÜR

ASLANLAR ANAKART,HAFIZALAR(RAM&ROM) VE SLOTLAR HAKAN BAYATLI ANIL YILDIZ MAHİR ÇOLAKOĞLU ZAFER ÜNSÜR ASLANLAR ANAKART,HAFIZALAR(RAM&ROM) VE SLOTLAR HAKAN BAYATLI ANIL YILDIZ MAHİR ÇOLAKOĞLU ZAFER ÜNSÜR İçindekiler 1. ANAKART... 2 A. ANAKART NEDİR?... 2 B. ANAKART NASIL ÜRETİLİR?... 2 C. ANAKART NASIL

Detaylı

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır!

Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Donanım Bilgisayar en yavaş parçası kadar hızlıdır! Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 4 - BELLEKLER

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 4 - BELLEKLER Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 4 - BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. İşlemciler

Detaylı

Giriş Çıkış Birimleri:

Giriş Çıkış Birimleri: DONANIM VE YAZILIM Giriş Çıkış Birimleri: Bilgisayara dış ortamdan bilgi girilmesini sağlayan ve girilen bu bilgilerin bilgisayar tarafından işlendikten sonra, tekrar dış ortama çıkarılması için kullanılan

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com Gölhisar Meslek Yüksekokulu İşletim Sistemlerinde Temel Kavramlar Proses (Process) Dosyalar(Files) İş(Job) İstemci / Sunucu (Client/Server) Terminal (Sonda Bulunan)

Detaylı

Bilgisayarın Gelişimi. Modern bir bilgisayar

Bilgisayarın Gelişimi. Modern bir bilgisayar Donanım Bilgisayarın Gelişimi Abaküs Fark Makinesi Mark1 Modern bir bilgisayar Bilgisayar Tarihçesi Bilgisayarların Tarihi Gelişimi; 1941 ; Konrad Zuse'nin "Z makineleri 1941; Atanasoff-Berry Bilgisayarı

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Temel Kavramlar Sayı ve Kodlama Sistemleri Bilgisayarın Kullanım Alanları ve Bilgisayarda Ölçü Birimleri Anakart, İşlemci (CPU), ROM ve RAM,

Detaylı

Bilgisayarların Çeşitleri:

Bilgisayarların Çeşitleri: Bilgisayar nedir?: Tasarlandığı günden bugüne kadar değişik tanımları yapılabilen bilgisayar (computer) aygıtının genel tanımı şu şekilde yapılmaktadır: Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle aritmetik

Detaylı

Donanım&Yazılım 30.10.2013

Donanım&Yazılım 30.10.2013 Bilgi ve İletişim Teknolojisi Dersi Donanım&Yazılım Donanım (Bilgisayarı oluşturan parçaların her birine donanım denir). Örnek; Klavye Fare Ekran Yazılım (Bilgisayar donanımının uyumlu bir şekilde çalışmasını

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI Çeşitli aygıtları bağlamak üzere anakart üzerinde farklı tipte konnektörler bulunmaktadır. Anakart üzerinde tipik olarak yazıcı, mouse, klavye

Detaylı

DONANIM & YAZILIM Modül 2

DONANIM & YAZILIM Modül 2 Modül 2 MODÜL 2 DONANIM & YAZILIM Donanım Yazılım Nedir? Temel Donanım Bileşenleri İşletim Sistemleri (Win,Pardus,MAC) Laptop Projeksiyon Bağlantıları Projeksiyon Açma Kapama İşletim Sistemi ile Görüntü

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ)

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Bilgisayarlarda işletim sistemi, donanımın doğrudan denetimi

Detaylı

DEPOLAMA ÜNİTELERİ HARD DİSK SÜRÜCÜ FLOPPY DİSK DRİVE SOLİD STATE DRİVE 1. TAŞINAMAZ DEPOLAMA ÜNİTELERİ 22.12.2015

DEPOLAMA ÜNİTELERİ HARD DİSK SÜRÜCÜ FLOPPY DİSK DRİVE SOLİD STATE DRİVE 1. TAŞINAMAZ DEPOLAMA ÜNİTELERİ 22.12.2015 DEPOLAMA ÜNİTELERİ HARD DİSK SÜRÜCÜ FLOPPY DİSK DRİVE SOLİD STATE DRİVE Veri depolama üniteleri bilgisayar üzerinde yapılan işlemciden elde edilen bilgilerin belirli durumlarla tekrar kullanımı için saklanan

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

İÇ DONANIM BİRİMLERİ 3-BELLEKLER 4-KASALAR 5-DİSK SÜRÜCÜLERİ 6-DONANIM KARTLARI

İÇ DONANIM BİRİMLERİ 3-BELLEKLER 4-KASALAR 5-DİSK SÜRÜCÜLERİ 6-DONANIM KARTLARI İÇ DONANIM BİRİMLERİ 1-ANAKARTLAR 2-İŞLEMCİLER 3-BELLEKLER 4-KASALAR 5-DİSK SÜRÜCÜLERİ 6-DONANIM KARTLARI ANAKARTLAR Anakart, bilgisayar parçalarını ve bu parçalar arasında veri iletimini sağlayan yolları

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

İÇ DONANIM BİRİMLERİ MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI

İÇ DONANIM BİRİMLERİ MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI İÇ DONANIM BİRİMLERİ MODÜLÜ 1. YAZILI SINAV ÇALIŞMA SORULARI ÖLÇME DEĞERLENDİRME-1 SORULAR 1. Aşağıda anakart hakkında verilen seçeneklerden hangisi doğrudur? A) Mikroişlemci tümleşik olarak gelir. B)

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU)

Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Donanım Merkezi İşlem Birimi Kavramı (CPU) Bilgisayar içerisinde meydana gelen her türlü aritmetiksel, mantıksal ve karşılaştırma işlemlerinden sorumlu olan elektronik bir aygıttır. Başlıca üç bölümden

Detaylı

TEMEL Bİ LGİ LER DEĞ ERLENDİ RME TESTİ -1

TEMEL Bİ LGİ LER DEĞ ERLENDİ RME TESTİ -1 TEMEL Bİ LGİ LER DEĞ ERLENDİ RME TESTİ -1 1) Hangisi giriş birimlerinden biri değildir? a) Monitör c) Tarayıcı 2) Aşağıdakilerden hangisi kalıcı veri saklama birimlerindendir? a) Ram b) Bellek c) Harddisc

Detaylı

EYLÜL 2012 DONANIM. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 DONANIM. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 DONANIM İÇERİK 2 Bilgisayarın birimleri Giriş Çıkış Depolama İşlem Donanım bileşenleri ve çalışma prensipleri Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? Bilgisayarın Birimleri Sistem Birimleri

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

ANAKARTIN YAPISI VE ÇALIŞMASI

ANAKARTIN YAPISI VE ÇALIŞMASI ANAKARTIN YAPISI VE ÇALIŞMASI Anakartlar özel alaşımlı bir blok üzerine yerleştirilmiş ve üzerinde RAM yuvaları genişleme kartı slotları, devreler ve yongalar bulunan ve bütün bu donanım birimlerinin mikroişlemci

Detaylı

BİLECİK HALK EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR OPERATÖRLÜĞÜ KURSU NOTLARI

BİLECİK HALK EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR OPERATÖRLÜĞÜ KURSU NOTLARI BİLECİK HALK EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR OPERATÖRLÜĞÜ KURSU NOTLARI Bilgisayar nedir?: Tasarlandığı günden bugüne kadar değişik tanımları yapılabilen bilgisayar (computer) aygıtının genel tanımı şu şekilde

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

2. Aşağıdaki resimde numaralandırılmış alanlara bildiğiniz donanım parçalarından 4 tanesinin isimlerini ve numaralarını yazınız

2. Aşağıdaki resimde numaralandırılmış alanlara bildiğiniz donanım parçalarından 4 tanesinin isimlerini ve numaralarını yazınız 1. Aşağıdakilerden hangisi herkesle paylaşmamız gereken bilgilerden değildir? a) Telefon numaramız b) TC Kimlik Numaraız c) Adımız d) Ev Adresimiz 2. Aşağıdaki resimde numaralandırılmış alanlara bildiğiniz

Detaylı

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Ders Notları. K. Selçuk GÜLİTER / Bilişim Teknolojileri Öğretmeni BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TEMEL KAVRAMLAR-1

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Ders Notları. K. Selçuk GÜLİTER / Bilişim Teknolojileri Öğretmeni BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TEMEL KAVRAMLAR-1 Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Ders Notları K. Selçuk GÜLİTER / Bilişim Teknolojileri Öğretmeni BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ TEMEL KAVRAMLAR-1 BT Temel Kavramları Bilişim teknolojilerinden bahsederken akla

Detaylı

Donanım İÇERİK. Bilgisayarın Birimleri BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 8.10.2015

Donanım İÇERİK. Bilgisayarın Birimleri BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 8.10.2015 İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI Donanım ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Bilgisayarın birimleri Giriş Çıkış Depolama İşlem Donanım bileşenleri ve çalışma prensipleri Bilgisayarın Birimleri 3 4

Detaylı

Master boot record (MBR)

Master boot record (MBR) DİSK ve FAT Cluster büyüklükleri fat yapısına ve disk büyüklüğüne bağlıdır. Aşağıdaki tabloda FAT16 dosya sistemi için disk size larına göre cluster büyüklükleri verilmiştir. Disk size (partition büyüklüğü)

Detaylı

~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~

~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~ ~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~ 03.10.2011 Yrd. Doç. Dr. Nuray Gedik GEÇEN HAFTA Bilgi çağı gereksinimleri Ekonomiye etki eden kaynaklar Tabi kaynaklar, iş, para ve BĠLGĠ Bilgi nedir? Veri nedir? Bilgisayar okuryazarlığı

Detaylı