BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9"

Transkript

1 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal ve çocuk ölümlülüğündeki düzeylerin, eğilimlerin ve farklılıkların tahmin edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bebek ve çocuk ölüm hızları, sağlık koşullarına ilişkin göstergeler olmalarının yanı sıra, genelde toplumun kalkınma düzeyinin de göstergeleridirler. Bebek ölüm hızları ve beş yaş altı ölüm hızları, kalkınma düzeyinin belirlenmesi için kullanılan bileşik indeksler içinde yaygın olarak yer almaktadır. Binyıl Kalkınma Göstergeleri içinde de bu hızlara yer verilmektedir. Bu bölüm, TNSA-2003 ün bebeklik ve erken çocukluk dönemi ölümlerine ilişkin bulgulara ayrılmıştır. TNSA-2003 sonuçları, Türkiye de hayati kayıt sisteminin yetersiz olması nedeniyle çocukların hayatta kalma olasılıklarının iyileştirilmesine yönelik politika ve stratejilerin yeniden değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bölümde perinatal ölüm hızları ve canlı doğumlara ilişkin risk faktörlerine de yer verilmektedir. Bebek ve çocuk ölümlülüğü tahminleri, kadın soru kağıdında yer alan doğum tarihçesi ile toplanan verilerin kullanılmasıyla elde edilmiştir. TNSA-2003 de tüm evlenmiş kadınlar için birer doğum tarihçesi tamamlanmış, her canlı doğuma ilişkin olarak çocuğun cinsiyeti, doğum tarihi, hayatta kalma durumu, araştırma sırasındaki yaşı ve ölüm yaşı bilgileri sorulmuştur. Bu bilgiler, aşağıdaki bebek ve çocuk ölümlülüğüne ilişkin beş göstergenin hesaplanmasında kullanılmıştır: Neonatal, doğumdan sonraki bir ay içinde ölme olasılığı Post-neonatal, doğumdan sonraki bir aydan sonra, ancak bir yıldan önce ölme olasılığı Bebek ( 1 q 0 ), doğumdan sonraki bir yıl içinde ölme olasılığı Çocuk ( 4 q 1 ), birinci ve beşinci doğum günleri arasında ölme olasılığı Beş-yaş altı ( 5 q 0 ), doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığı Perinatal ölüm tahminleri doğum tarihçesi ve demografik takvim kullanılarak hesaplanmıştır. Ölü doğumlara ilişkin bilgiler, demografik takvimlerle elde edilmiştir. 9.1 Veri Kalitesinin Değerlendirilmesi Bebek ve çocuk ölüm hızları örneklem hatalarından ve örneklem dışı hatalardan etkilenmektedir. Örneklem hatalarının ölçülmesi göreli olarak kolay iken, örneklem dışı hataların belirlenmesi ve düzeltilmesi daha zordur. Örneklem dışı hatalar, doğumların ve ölümlerin eksik bildirilmesi, görüşmecilerin verilen cevapları yanlış kaydetmeleri gibi çok sayıda ve çeşitlilikte hata kaynaklarını kapsamaktadır. Örneklem araştırmalarına ilişkin uluslararası deneyim, bebek ve çocuk ölümlülüğü tahminlerinin bu tür hatalardan etkilenmeye Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 109

2 son derece açık olduğunu göstermiştir. TNSA-2003 de toplanan ölüm verilerinin değerlendirilmesindeki ilk adım, örneklem dışı hatalara ilişkin değerlendirmeler yapılması, böylece elde edilen verinin kabul edilebilir kalitede bebek ve çocuk ölümlülüğü göstergelerinin hesaplanmasına uygun olup olmadığının belirlenmesidir. Doğumlar ve ölümler konusunda bilgi toplamaya yönelik en etkili yöntemlerden biri, doğum tarihçesidir. Bununla birlikte, doğum tarihçeleri elde edilirken unutma faktörü devreye girebilmekte ve bu tür hatalar yapılan tahminlerin yanlılık taşımasına neden olabilmektedir. Bu nedenle, bu bölümde öncelikle doğum tarihçesi verilerinin kalitesine ilişkin değerlendirmeler yapılmakta, tarih bilgilerinin kapsamı ve güvenirliliği, ölüm yaşlarına ilişkin bildirimlerdeki yığılmalar ve cinsiyete göre doğum bildirimlerindeki olası eksiklikler gözden geçirilmektedir. Doğum tarihçesi verilerinde sık görülen hatalardan biri, doğum tarihlerinin ve ölüm yaşlarının bildirilmemesidir. TNSA-2003 te görüşmecilerin Ocak 1998 tarihinden sonra meydana gelen doğumların tarihlerini ay ve yıl şeklinde, tam olarak kaydetmeleri zorunlu tutulmuştur. Ek D de yer alan Tablo D.4, yılları arasında meydana gelen doğumların yaklaşık yüzde 94 ünün, 2001 den sonra gerçekleşen doğumların da tamamının doğum tarihi bilgilerinin tam olarak alındığını göstermektedir. Araştırma tarihinden geriye doğru gidildikçe bu açıdan bir kötüleşme olduğu görülmektedir, ancak 1985 yılından sonra gerçekleşen doğumların yüzde 90 dan fazlası için doğum tarihi tam olarak bildirilmiştir. Araştırmadan önceki 15 yıl içinde meydana gelen canlı doğumların yüzde 4 ünün doğum yılı bilinmemektedir. Yine bu dönem içinde meydana gelen canlı doğumlar incelendiğinde, hem doğum ayının hem de yılının bilinmemesi durumu yüzde 1 dir. Doğum tarihçesinde ölüm yaşının alınamamış olması durumu ise yüzde 1 den azdır. Bu bulgular, TNSA-2003 verilerinin doğum tarihi ve ölüm yaşına ilişkin bilgilerin tam olarak alınması açısından kabul edilebilir kalitede olduğunu göstermektedir. Doğum tarihi bilgilerinin kalitesine ilişkin diğer değerlendirmeler, sistematik yaş yığılması nın bulunmadığını göstermektedir. Daha önceki araştırmalarda gözlenen ve görüşmecilerin çocuk sağlığı ve takvim bilgilerinin toplanması gereken dönemde meydana gelen canlı doğumların tarihlerini dönem dışına kaydırması şeklinde özetlenebilecek hatalar, TNSA-2003 de gözlenmemektedir. Çocuk sağlığı ve takvim bilgilerinin toplandığı ilk yıl olan 1998 yılı için takvim yılı oranları 100 den yüksektir, bu da 1998 yılı için eksik bildirim yerine fazla bildirime işaret etmektedir (Tablo D.4, Ek D). TNSA-2003 doğum tarihçesi verilerinin daha ayrıntılı olarak incelenmesi sonucunda, bildirilen ölüm yaşlarındaki yığılmanın son derece az olduğu görülmektedir. Örneklem araştırmalarında çoğunlukla gözlenen hatalardan biri, ölüm yaşının 6, 12, 18 ve 24 ay gibi bazı uygun ya da kolay rakamlara yığılmasıdır. Bu durum özellikle bildirilen ölüm yaşlarındaki yığılmaların, ölüm hızlarının hesaplanmasında kullanılan yaş aralıklarının birinden diğerine kaydırılması şeklinde net bir etkisi olduğu durumlarda, hesaplanan hızların yanlı olmasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda önemli bir yanlılık, cevaplayıcıların ölüm yaşını 12 ay olarak bildirmesi ya da görüşmecilerin ölüm yaşını 1 yıl olarak kaydetmeleri nedeniyle bebek ölümlerinin çocuk ölümleri olarak kaydedilmesidir. TNSA-2003 ten önceki 10 yıllık dönem içinde bu durum çok az oranda gerçekleşmiştir (Tablo D.6, Ek D). On iki ay üzerinde görülen 110 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü

3 çok az miktardaki yığılmanın bebek ölüm hızlarını ne kadar etkilemiş olabileceğini görmek için bir simülasyon modeli uygulanmıştır. Sonuçlar, yığılmadan dolayı bebek ölüm hızlarında oluşmuş olabilecek yanlılığın yüzde 5 den az olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, bu bölümde yer alan hızlarda herhangi bir düzeltme yapılmamıştır; ölüm yaşı 12 ay veya 1 yıl olarak bildirilen çocukların tümü, bebeklik sonrası dönemde değerlendirilmiştir. Doğum tarihçesi verilerinin güvenilirliğine ilişkin bir başka değerlendirme de, bütün canlı doğumlar için cinsiyet oranlarının hesaplanmasıdır. Bu oranların, 105 erkek çocuk doğumuna karşılık 100 kız çocuk dolayında olması beklenir. Ek 4 içinde yer alan Tablo D.4, doğum tarihçelerinde yer alan tüm canlı doğumlar arasında cinsiyet oranının beklentilere uygun olarak olduğunu göstermektedir yılları arasında meydana gelen canlı doğumlar için cinsiyet oranı ise yine beklentilere uygun olarak tür. Daha önceki dönemler için doğumda beklenen cinsiyet oranlarında dalgalanmalar gözlenmesine rağmen, kız ve erkek çocuklar için sistematik olarak fazla ya da az kaydedilme söz konusu değildir. 9.2 Bebek ve Çocuk Ölümlerindeki Düzey ve Eğilimler Tablo 9.1 in ilk kısmında TNSA-2003 den 0-4, 5-9 ve yıl önceki dönemlere ilişkin bebek ve çocuk ölüm hızları gösterilmektedir. TNSA-2003 ten 5-9 ve yıl önceki dönemler, tablonun alt kısmında gösterilen TNSA-1998 öncesi beş-yıllık dönemlerle çakışmaktadır; böylece iki araştırmanın bulguları arasında karşılaştırma yapılabilmektedir 1. TNSA-2003 öncesindeki 5 yıllık dönem için bebek 1,000 canlı doğumda 29 olarak bulunmuştur. Bebek ölümlerinin yüzde 59 u neonatal dönemde (doğumdan sonraki ilk dört hafta) meydana gelmiştir. Çocuk yaklaşık olarak 1,000 de 9 düzeyindedir. Sonuçlar beş yaşından önce ölme olasılığının da binde 37 olduğunu göstermektedir. Tablo 9.1 Bebek ve çocuk ölümlülüğü TNSA-2003 ve TNSA-1998 den önceki beşer yıllık dönemler için neonatal, post neonatal, bebek, çocuk ve beş yaş altı ölüm hızları Araştırmadan önceki Yıllar Neonatal (NN) Post neonatal (PNN) Bebek ( 1 q 0 ) Çocuk ( 4 q 1 ) Beş-yaş altı ( 5 q 0 ) TNSA TNSA TNSA-2003 saha çalışması Aralık 2003 ile Mayıs 2004 tarihleri arasında tamamlanmıştır; saha çalışması yaz ve sonbahar aylarında gerçekleşen TNSA-1998 e göre daha uzun bir dönemde gerçekleştirilmiştir. TNSA-1998 ve TNSA-2003 ten önceki beşer yıllık dönemlerin ortanca referans tarihleri arasında bu nedenle yaklaşık olarak 4 aylık bir fark bulunmaktadır. Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 111

4 Türkiye de bir yaşından önce meydana gelen ölümlerin çoğu ilk ay tamamlanmadan gerçekleşmektedir. Diğer bir deyişle, TNSA-1998 de de gözlenen neonatal ölüm hızlarının post-neonatal ölüm hızlarından yüksek olma durumu devam etmektedir. Ölüm hızlarının yaş gruplarına göre düzeyleri incelendiğinde, beş yaşından önceki ölümlerin büyük oranda bir yaşından önce meydana gelen ölümlerden oluştuğu görülmektedir (yüzde 78). Tablo 9.1 deki rakamlar Türkiye de bebek ve çocuk ölüm hızlarında hızlı bir azalmanın yaşandığını göstermektedir. Son iki 5 yıllık dönem arasında, neonatal nda (yüzde 29) ve postneonatal nda (yüzde 45) önemli azalmalar gerçekleşmiştir. TNSA-2003 sonuçları, genel olarak bebek nda yaklaşık yüzde 38, beş-altı nda yaklaşık yüzde 34 azalmayı göstermektedir. Bu azalmalar TNSA-1998 de gözlenenden biraz daha yüksektir. Daha önceki araştırma sonuçları kullanıldığında, bebek nın 1993 te bin canlı doğumda 53 iken, 2003 te bin canlı doğumda 29 a gerilemiş olduğu görülmektedir (Şekil 9.1). Şekil 9.1 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğündeki Eğilimler TNSA-1993, TNSA-1998 ve TNSA-2003'ten önceki beş yıllık dönemler için tahminler 100 Ölüm olasılığı (binde) Neonatal Post-neonatal Bebek Çocuk Beş-yaş altı Ölüm Olasılıkları Tablo 9.1 de TNSA-1998 den elde edilen bulgular da karşılaştırma amacıyla verilmektedir. Bu tür karşılaştırmalar veri kalitesini değerlendirmek konusunda olduğu gibi, gözlenen eğilimlerin doğruluğunu gözden geçirmek konusunda da yararlıdır. İki araştırma yaklaşık olarak 5 yıl arayla gerçekleştiğinden, hızlar iki araştırma verisinden yola çıkılarak yaklaşık olarak aynı dönemler için hesaplanabilmektedir. TNSA-2003 den 5-9 yıl önceki döneme ait tahminler, TNSA-1998 den 0-4 yıl önceki döneme ilişkin tahminlerle, TNSA den yıl önceki döneme ilişkin tahminler ise, TNSA-1998 in 5-9 yıl öncesine ilişkin tahminlerle karşılaştırılabilmektedir. 112 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü

5 İki araştırma bulguları arasındaki gözlenen tutarlılık dikkat çekicidir. Tahmin edilen hızlar arasındaki farklılıklar binde 5 ten daha küçüktür. Birbirinden bağımsız iki örneklem araştırmasından gelen tahminler arasındaki farklılıkların bu düzeyde kalması, araştırma verileri arasında tam bir tutarlılığın bulunduğu anlamına gelmektedir. 9.3 Bebek ve Çocuk Ölümlerindeki Farklılaşmalar Tablo 9.2 de kentsel-kırsal yerleşime, bölgeye ve annenin eğitim düzeyine göre araştırmadan önceki 5 yıllık döneme ilişkin ölüm hızları yer almaktadır. Tabloda yer alan bazı rakamların göreli olarak az sayıda gözleme dayanması ve bunun sonucunda daha yüksek oranda örneklem hatalarını içermeleri nedeniyle dikkatli bir şekilde yorumlanması gerekmektedir. Kırsal yerleşim yerlerinde bebek kentsel yerleşim yerlerine oranla yüzde 70 daha yüksektir (sırasıyla 1,000 de 39 ve 23). Bu farklılığın büyük bir kısmı post-neonatal ölüm hızlarındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Kırsal yerleşim yerlerinde neonatal ölüm hızları ile postneonatal ölüm hızları arasındaki fark, kentsel yerleşim yerlerine göre daha azdır. Tablo 9.2 Sosyo-ekonomik özelliklere göre erken çocukluk dönemi ölüm hızları TNSA-2003 ten önceki beş yıllık dönemde sosyo-ekonomik özelliklere göre neonatal, postneonatal, bebek, çocuk ve 5-yaş altı ölüm hızları Sosyo-ekonomik özellikler Neonatal (NN) Post neonatal (PNN) 1 Bebek ( 1 q 0 ) Çocuk ( 4 q 1 ) Beş-yaş altı ( 5 q 0 ) Yerleşim yeri Kentsel Kırsal Bölge Batı Güney Orta Kuzey Doğu Seçilmiş NUTS 1 Bölgeleri İstanbul Güneydoğu Anadolu Eğitim Eğitimi yok/ilk. bitirmemiş İlköğretim birinci kademe İlköğretim ikinci kademe ve üzeri Bebek ve neonatal ölüm hızları arasındaki farktan hesaplanmıştır. Bebek ve beş-yaş altı ölüm hızları, Kuzey ve Doğu Anadolu da ülke ortalamasından yüksektir. Neonatal ölüm hızları bütün bölgelerde post-neonatal ölüm hızlarından yüksektir, yalnızca Orta Anadolu bölgesinde her iki hız birbirine eşittir. Benzer farklılaşmalar beş-yaş altı ölüm hızları için de geçerlidir. Bununla birlikte, Güney Anadolu bölgesinde çocuk son derece düşük görünmektedir; bunun nedeni büyük olasılıkla tesadüfi dalgalanmalardır. Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 113

6 Örneklem araştırmalarında, ele alınan olgunun nadir olay kapsamına girdiği durumlarda bu tür dalgalanmalar görülebilmektedir. Çocukların hayatta kalma olasılıkları ile annelerinin eğitimi arasındaki güçlü ilişki, TNSA-2003 de de görülmektedir. Bütün yaşlardaki ölüm hızları, eğitimi daha fazla olan annelerin çocukları arasında daha düşüktür. Örneğin, hiç eğitimi olmayan ya da ilköğretim birinci kademeyi tamamlamayan annelerin çocukları arasında bebek binde 51 iken, anneleri ilköğretim ikinci kademe ve üstü eğitime sahip olan çocuklar arasında binde 18 dir. Tablo 9.3 de çeşitli demografik özelliklere göre bebek ve çocuk ölüm hızlarındaki farklılaşmalar gösterilmektedir. Hesaplamaların yeterli sayıda gözleme ve ölüm sayısına dayandırılabilmesi amacıyla hızlar araştırma tarihinden önceki 10 yıllık dönem için hesaplanmıştır. Tablo 9.3 Biyodemografik özelliklere göre erken çocukluk dönemi ölüm hızları Biyodemografik özelliklere göre araştırmadan önceki on yıllık dönemde neonatal, postneonatal, bebek, çocuk ve beş-yaş altı ölüm hızları, Türkiye 2003 Demografik Özellikler Neonatal (NN) Post neonatal (PNN) 1 Bebek ( 1 q 0 ) Çocuk ( 4 q 1 ) Beş-yaş altı ( 5 q 0 ) Çocuğun cinsiyeti Erkek Kız Annenin doğum sırasındaki yaşı < Doğum sırası Önceki doğum aralığı 2 < 2 yıl yıl yıl yıl Doğumdaki ağırlık 3 Küçük veya çok küçük NA NA Ortalama veya daha büyük NA NA NA= Uygun değil 1 Bebek ve neonatal ölüm hızları arasındaki farktan hesaplanmıştır. 2 İlk doğumlar dahil edilmemiştir. 3 Araştırmadan önceki 5-yıllık dönemi kapsamaktadır. Çeşitli biyodemografik özelliklerin bebeklerin hayatta kalma olasılıklarını etkilediği bilinmektedir. TNSA-2003 sonuçları da beklenen ilişkileri yeniden ortaya koymaktadır. Erkek çocukların ölüm hızları, beklendiği gibi, kız çocukların ölüm hızlarından daha yüksektir. Tablo 114 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü

7 9.3 de genç yaştaki annelerin çocuklarının, doğum sırası yüksek olan çocukların ve kısa bir doğum aralığından sonra doğan çocukların diğer gruplardaki çocuklara oranla daha yüksek ölüm risklerine sahip oldukları gösterilmektedir. Doğum aralıklarına göre gözlenen farklılaşma, özellikle dikkat çekici niteliktedir; 2 yıldan daha kısa bir doğum aralığından sonra doğan çocuklar için bebek binde 74 e kadar yükselmektedir. Çocukların doğumdaki ağırlığı da hayatta kalma olasılıkları ile yakından ilişkilidir. Anneleri tarafından doğduğunda küçük veya çok küçük olarak tanımlanan çocuklar arasında neonatal dönemde ölüm olasılığı, ortalama veya ortalamadan daha büyük olarak belirtilen çocuklara oranla yüzde 53 daha fazladır. 9.4 Perinatal Ölümlülük TNSA-2003 te kadınlara, Ocak 1998 ile araştırma tarihi arasındaki dönemde gebelik sırasında ölen çocukları ve bu ölümlerin gebeliğin hangi ayında meydana geldiği sorulmuştur. Gebeliğin ilk yedi ayı tamamlandıktan sonra meydana gelen ölümler (ölü doğumlar) ile canlı doğumdan sonraki ilk yedi gün içinde meydana gelen (erken neonatal) ölümlerin toplamı perinatal ölümleri oluşturmaktadır. Toplam perinatal ölüm sayısının, en az yedi ay süren gebeliklerin sayısına bölünmesi ile perinatal elde edilmektedir. Tablo 9.4 de demografik ve sosyo-ekonomik özelliklere göre perinatal ölüm hızları gösterilmektedir. Perinatal TNSA-2003 den önceki beş yıllık dönem için binde 24 olarak hesaplanmıştır. Perinatal ile annenin yaşı arasında beklendiği gibi U şeklinde bir ilişki görülmektedir; annenin yaşının olduğu durumda perinatal binde 19 a düşmektedir. Kısa gebelik aralıklarından sonra meydana gelen gebelikler beklendiği gibi yüksek perinatal ölüm riski taşımaktadır. Türkiye de perinatal, doğum aralığı 15 aydan az olduğunda binde 42 ye kadar yükselmektedir. Perinatal ölüm hızları kırsal yerleşim yerlerinde (binde 29) kentsel alanlara (binde 21) oranla daha yüksektir. Güney ve Doğu Anadolu bölgeleri için tahmin edilen perinatal ölüm hızlarının Türkiye ortalamasından yüksek olduğu görülmektedir. Annenin eğitim düzeyi ile ölüm olasılıkları arasındaki güçlü ilişki perinatal ölümler konusunda da belirgindir. En düşük eğitim grubunda yer alan kadınlarda, perinatal binde 38 e kadar çıkmaktadır, ancak lise ve daha fazla eğitimi olan kadınlarda ülke ortalamasının üçte birine kadar düşmektedir. Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 115

8 Tablo 9.4 Perinatal ölümlülük Temel özelliklere göre araştırmadan önceki beş yıllık dönemde ölü doğum ve erken neonatal ölüm sayısı, perinatal, Türkiye 2003 Temel özellik Ölü doğum sayısı 1 Erken neonatal ölüm sayısı 2 Perinatal ölüm hızı 3 7 ay ve daha fazla süren gebeliklerin sayısı Annenin doğumdaki yaşı < , * 79 Önceki gebelik aralığı (ay) İlk gebelik ,244 < ,088 Yerleşim yeri Kent ,752 Kır ,429 Bölge Batı ,354 Güney Orta Kuzey 1 4 (19) 253 Doğu ,187 Seçilmiş NUTS 1 Bölgeleri İstanbul Güneydoğu Anadolu Annenin eğitimi Eğitimi yok/ilk. bitirmemiş İlköğretim birinci kademe ,259 İlköğretim İkinci kademe Lise ve üzeri 0 2 (8) 196 Toplam ,180 1 Ölü doğumlar gebeliğin 7. ayından itibaren meydana gelen dölüt ölümleridir. 2 Erken neonatal ölümler, canlı doğumdan itibaren 0-6 gün içinde meydana gelen ölümlerdir. 3 Ölü doğum sayısı ile erken neonatal ölümlerin toplamının 7 ve sonraki aylardaki gebeliklerin sayısına bölümüdür. Not: Parantez içinde gösterilen bulgular 25 ile 49 arasında ağırlıksız gözlem sayısına dayanmaktadır. 9.5 Yüksek Riskli Doğurganlık Davranışı Daha önceki kısımda da belirtildiği gibi, annenin doğurganlık davranış örüntüsü ile çocuklarının hayatta kalma olasılıkları arasında güçlü bir ilişki vardır. Anneleri doğum sırasında çok genç ya da çok yaşlı olan, kısa bir doğum aralığından sonra doğan ya da anneleri çok fazla doğum yapmış olan bebekler ve çocuklar daha yüksek ölüm risklerine maruz kalmaktadır. Bu kısımdaki analizlerde, anneler doğum sırasında 18 yaşından küçük iseler çok genç, 34 veya daha yaşlı iseler yaşlı kategorilerinde yer almaktadır. Yüksek doğum sırası üç veya daha fazla doğumdan sonra meydana gelen doğumlar için, Kısa doğum aralığı da doğum aralığının 116 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü

9 24 aydan kısa olduğu durumlar için kullanılmaktadır. Doğum aralıkları analizinde, kısa bir doğum aralığını başlatan ilk doğumda da ölme riski artmasına rağmen, sadece kısa bir doğum aralığının sonunda meydana gelen canlı doğumlar dahil edilmiştir. Kısa doğum aralığını başlatan çocukların ölüm riskleri konusunda karşılıklı nedensellik söz konusu olabilmektedir; önce doğan çocuğun ölmüş olması, doğum aralığını kısaltabilmektedir. Tablo 9.5 in ilk sütununda, araştırmadan önceki beş yıl içinde doğan çocukların risk kategorilerine göre yüzde dağılımı gösterilmektedir. Her risk kategorisi için risk oranları hesaplanmış ve tabloda gösterilmiştir (Tablo 9.5, Sütun 2). Risk oranı, risk kategorilerinde yer alan çocuklar arasından ölenlerin oranının, hiç bir risk kategorisi içinde yer almayan çocuklar arasından ölenlerin oranına bölünmesiyle elde edilmektedir. Tablo 9.5 Yüksek riskli doğurganlık davranışı Yüksek risk kategorilerine göre araştırmadan önceki beş yıl içinde doğan yüksek risk kategorisindeki çocukların yüzde dağılımı ve gebe kaldığı takdirde yüksek ölüm riski taşıyan doğum yapacak olan halen evli kadınların yüzde dağılımı, Türkiye 2003 Temel özellik Doğumların yüzde dağılımı Risk oranı Halen evli kadınların yüzde dağılımı a Hiç bir risk kategorisinde değil b Kaçınılmaz risk kategorisi (İlk doğumlar) Tek yüksek risk kategorisi Annenin yaşı < Annenin yaşı > Doğum aralığı <24 ay Doğum sırası > Ara toplam Çoklu yüksek risk kategorileri Yaş <18 ve doğum aralığı <24 c ay Yaş >34 ve doğum aralığı <24 ay Yaş >34 ve doğum sırası > Yaş >34 ve doğum aralığı <24 ay ve doğum sırası > Doğum aralığı <24 ay ve doğum sırası > Ara toplam Herhangi bir yüksek risk kategorisi Toplam Doğum sayısı 4,132-7,672 Not: Risk oranı, belirli bir risk kategorisinde bulunan çocuklar arasında ölenlerin oranının, herhangi bir risk kategorisinde olmayan çocuklar arasında ölenlerin oranına bölünmesiyle elde edilmektedir a Kadınlar araştırma sırasında gebe kalmaları durumunda doğum sırasında sahip olacakları statüye göre risk kategorilerine dahil edilmiştir. Bu kadınlar, araştırma sırasında yaşı 17 yıl 3 aydan küçük olanlar, yaşı 34 yıl ve 2 aydan büyük olanlar, son doğumunu 15 aydan daha kısa bir süre önce yapanlar ve son doğumları 3. veya daha sonraki doğumları olan kadınlardır. b Tüp ligasyonu yaptıran kadınlar dahil edilmiştir c Yaş <18 ve doğum sırası>3 olanlar dahil edilmiştir. Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 117

10 Araştırmadan önceki beş yıl içinde doğan çocukların yüzde 39 u, yüksek ölüm riskine maruz kalmıştır. Bu yüzdeye, annenin yaşları arasında olduğu ilk doğumlar kaçınılmaz risk kategorisi olarak değerlendirildiğinden dahil edilmemiştir. Canlı doğumların yüzde 27 si tek risk faktörüne bağlı olarak, yüzde 13 ü ise birden fazla risk faktörüne bağlı olarak yüksek ölüm riskine maruz kalmıştır. Tablodan açıkça görüldüğü gibi, yüksek doğum sırası ve kısa doğum aralığı ölüm riskini artıran en önemli faktörlerdir. Son beş yılda doğan çocukların yüzde 23 ü yüksek doğum sırasına sahip çocuklar iken, yüzde 22 si kısa bir doğum aralığından sonra doğmuştur. Anneleri yüksek risk kategorisinde yer alan çocukların ölüm riski, anneleri hiç bir risk kategorisinde yer almayan çocukların ölüm riskinin iki katıdır. Birden fazla risk kategorisinde yer alanlar için göreli ölüm riski ise hiç bir risk kategorisinde yer almayanların üç katıdır (Tablo 9.5, Sütun 2). Tablo, kısa doğum aralığından sonra doğan çocukların hiç bir risk kategorisinde yer almayan çocuklara oranla ölüm riskinin 2,5 kat daha fazla olduğunu göstermektedir. Herhangi bir risk kategorisinde yer alan çocukların ölüm riski, yüzde 240 daha yüksektir. Tablo 9.5 in son sütununda araştırma tarihinde halen evli olan kadınların gebe kalmaları halinde doğum sırasında dahil olacakları risk kategorilerine göre dağılımları gösterilmektedir. Kadının araştırma sırasındaki yaşı, doğumdan sonra geçen süre ve araştırma tarihine kadar toplam doğum sayısı kullanılarak araştırma sırasında gebe olmaları durumunda doğuracakları çocukların hangi risk kategorilerine gireceği gösterilmektedir. Örneğin, araştırma sırasında 37 yaşında olan, beş çocuk sahibi ve son doğumunu üç yıl önce yapmış olan bir kadın gebe kaldığı takdirde, yaşlı (34 ve daha yaşlı) ve çok sayıda doğum (4 veya daha fazla çocuk sahibi) risk faktörlerinden oluşan birden fazla yüksek-risk kategorisinde yer almaktadır. Tüp ligasyonu geçiren kadınlar yüksek risk kategorisine dahil edilmemektedir. TNSA-2003 sırasında evli olan kadınların yüzde 64 ü, araştırma tarihinde gebe kalmaları halinde yüksek risk kategorilerinden birine dahil olacak bir çocuk doğuracaklardır. Kadınların yüzde 29 u hiç bir risk kategorisine dahil olmayacak, yüzde 29 u çoklu risk kategorisine dahil olacak bir çocuk doğuracaktır. Tablonun ikinci sütununda da görüldüğü gibi, bu kategorideki bir kadının gebe kalması halinde, çocuğunun hayatta kalma olasılığı hiç bir risk kategorisine girmeyen bir kadının çocuğuna göre daha yüksek olacaktır. En büyük yüzde, kadının doğum sırasında 34 yaşından büyük olacağı ve aynı zamanda daha önce en az 3 doğum yapmış olacağı çoklu risk kategorisi için elde edilmiştir. 118 Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü

TNSA-2003 BÖLGE TOPLANTISI-V ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI

TNSA-2003 BÖLGE TOPLANTISI-V ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI TNSA-2003 BÖLGE TOPLANTISI-V ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI Prof. Dr. Sabahat Tezcan H.Ü. Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü 22 Haziran 2005 - İSTANBUL Bebek ve Çocuk Ölümlülüğü 0-4 Yaş Dönemindeki Ölümler Perinatal

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2004-30.06.2004 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon Kurulu

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 1 BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 Belli bir özelliğe yönelik yapılandırılmış gözlemlerle elde edilen ölçme sonuçları üzerinde bir çok istatistiksel işlem yapılabilmektedir. Bu işlemlerin bir kısmı

Detaylı

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Oyak Emeklilik A.Ş. Gelir Amaçlı Döviz Cinsinden Yatırım Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Basamak kontrolü: On beş basamaklı IMEI numarasının son basamağının doğruluğunun kontrolünü,

YÖNETMELİK. a) Basamak kontrolü: On beş basamaklı IMEI numarasının son basamağının doğruluğunun kontrolünü, 27 Haziran 2009 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27271 YÖNETMELİK Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: ELEKTRONİK KİMLİK BİLGİSİNİ HAİZ CİHAZLARA DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak,

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN SOSYAL ŞİDDET Süheyla Nur ERÇİN Özet: Şiddet kavramı, çeşitli düşüncelerden etkilenerek her geçen gün şekillenip gelişiyor. Eskiden şiddet, sadece fiziksel olarak algılanırken günümüzde sözlü şiddet, psikolojik

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015

İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 Sunum Planı Giriş I)Literatür Uluslararası Literatür Ulusal Literatür II)Karşılaştırmalı Analiz III)

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

OKUL BAZLI BÜTÇELEME KILAVUZU

OKUL BAZLI BÜTÇELEME KILAVUZU Üst Politika Belgelerinde Okul Bazlı Bütçe: Amaç: OKUL BAZLI BÜTÇELEME KILAVUZU 1. Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) 154- Okul idarelerinin bütçeleme süreçlerinde yetki ve sorumlulukları artırılacaktır.

Detaylı

2013-2014 Dönemi Erasmus Hareketlilik Faaliyeti Hibe Dağıtım Yöntemi

2013-2014 Dönemi Erasmus Hareketlilik Faaliyeti Hibe Dağıtım Yöntemi T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı 2013-2014 Dönemi Erasmus Hareketlilik Faaliyeti Hibe Dağıtım Yöntemi 1. Performans Hesaplamaları: 2013-2014

Detaylı

2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015

2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015 2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015 2015 Ekim Ayı Tüketici Fiyat Endeksi ne (TÜFE) ilişkin veriler İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Kasım 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık yayımlanan

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÖNLİSANS VE LİSANS PROGRAMLARI ARASINDA YATAY GEÇİŞ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu yönerge İstanbul Kemerburgaz

Detaylı

Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2015/9) (12.04.2015 T. 29324 R.G.)

Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2015/9) (12.04.2015 T. 29324 R.G.) Ekonomi Bakanlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2015/9) (12.04.2015 T. 29324 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgi ve İşlemler Kapsam ve yasal dayanak MADDE 1 (1) Bu

Detaylı

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 Ocak 2016 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Şubat 2016 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR Çocuğun çalışması, hemen bütün ülkelerde yaşanmakta olan evrensel bir olgudur ve önemli bir sosyal

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz?

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Şebnem BORAN 1.Dünya Hububat Pazarı Günümüzde dünyanın stratejik ürün grubunu oluşturan hububat pazarında önemli gelişmeler yaşanıyor. Dünya toplam hububat üretimine

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

TOBB ETÜ LİSANSÜSTÜ BURSLU ÖĞRENCİ YÖNERGESİ* (*)13.04.2011 Tarih ve S-2011-10 sayılı Senato oturumunun 4 nolu Kararı ile Kabul edilmiştir.

TOBB ETÜ LİSANSÜSTÜ BURSLU ÖĞRENCİ YÖNERGESİ* (*)13.04.2011 Tarih ve S-2011-10 sayılı Senato oturumunun 4 nolu Kararı ile Kabul edilmiştir. TOBB ETÜ LİSANSÜSTÜ BURSLU ÖĞRENCİ YÖNERGESİ* (*)13.04.2011 Tarih ve S-2011-10 sayılı Senato oturumunun 4 nolu Kararı ile Kabul edilmiştir. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönergenin

Detaylı

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014

ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 TÜFE Mayıs ayında aylık %0,31 yükselişle ile ortalama piyasa beklentisinin (-%0,10) bir miktar üzerinde geldi. Yıllık olarak ise 12 aylık TÜFE %9,16 olarak gerçekleşti (Beklenti:

Detaylı

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir.

2. Söz konusu koruma amaçlı imar planı üst ölçek plana aykırı hususlar içermektedir. İstanbul İli, Beykoz İlçesi, Beykoz I. Bölge, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve Beykoz I. Bölge 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı Bakanlık Makamının 30.12.2014

Detaylı

6663 SAYILI KANUNLA SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDA YAPILAN DÜZELMELER. Değerli Meslek Mesubumuz, 10.02.2015

6663 SAYILI KANUNLA SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDA YAPILAN DÜZELMELER. Değerli Meslek Mesubumuz, 10.02.2015 6663 SAYILI KANUNLA SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDA YAPILAN DÜZELMELER Değerli Meslek Mesubumuz, 10.02.2015 6663 sayılı Kanun ile; emekli olduktan sonra Bağ-Kur kapsamında çalışmaya devam eden esnafın emekli

Detaylı

TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI

TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI Aralık 1 Giriş Kurumumuz taraf ndan üretilen istatistikler kullan c lara çeşitli kanallar yoluyla sunulmakta, hizmet kalitesini artt rmak ve kullan c ihtiyaçlar n karş lamak

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Ekim ayında tüketici fiyatları yüzde 3,7 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, ya yükselmiştir. Bu artışın 1,3 puanı yönetilen/yönlendirilen fiyat ayarlamalarından kaynaklanmıştır. Döviz kuru

Detaylı

SR Ek 4 Değerlendirme Komitesi Tayini. Bölüm C: Diğer Bilgiler

SR Ek 4 Değerlendirme Komitesi Tayini. Bölüm C: Diğer Bilgiler SR Ek 4 Değerlendirme Komitesi Tayini Bölüm C: Diğer Bilgiler SR Ek 4 Değerlendirme Komitesi Tayini İdari Uygunluk Değerlendirme Tablosu Teklif No: Adı: Yeni Ürün ile İhracat ve Kapasitenin

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA ÇİFT ANADAL (ÇAP) ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA ÇİFT ANADAL (ÇAP) ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ LİSANS DÜZEYİNDEKİ PROGRAMLAR ARASINDA ÇİFT ANADAL (ÇAP) ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu yönergenin amacı, Sakarya Üniversitesi

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK- 31 ARALIK 2015 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz tarihi: 04/12/2003 YATIRIM

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43. KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler.

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43. KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler. VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43 KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler. Bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin belirlenmesine dair 2012/4213 sayılı Karar 23

Detaylı

TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI

TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI TÜRKİYE DE ÇALIŞAN KADINLAR: SORUNLARI, BEKLENTİLERİ VE SENDİKALARA KARŞI TUTUMLARI Anket Kasım 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında 26 ilde, kadınların çalıştığı işkolları dikkate alınarak 10 işkolunda,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

OPERATÖRLER BÖLÜM 4. 4.1 Giriş. 4.2. Aritmetik Operatörler

OPERATÖRLER BÖLÜM 4. 4.1 Giriş. 4.2. Aritmetik Operatörler BÖLÜM 4. OPERATÖRLER 4.1 Giriş Turbo Pascal programlama dilinde de diğer programlama dillerinde olduğu gibi operatörler, yapılan işlem türüne göre aritmetik, mantıksal ve karşılaştırma operatörleri olmak

Detaylı

HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ *

HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ * HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİ ETKİNLİKLERİNİN YÖNETİMİ * Doç. Dr. Meral TEKİN ** Son yıllarda halk eğitimi, toplumdaki öneminin giderek artmasına koşut olarak, önemli bir araştırma alanı olarak kabul görmeye

Detaylı

Ara Dönem Faaliyet Raporu MART 2014

Ara Dönem Faaliyet Raporu MART 2014 MART 2014 Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2014 31.03.2014 Bankanın Ticaret Ünvanı : TAIB YatırımBank A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sokak Aksoy İş Merkezi No. 7 Kat 3 Zincirlikuyu,

Detaylı

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Đlkbahar / Sayısal II / 22 Nisan 2007. Matematik Soruları ve Çözümleri

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Đlkbahar / Sayısal II / 22 Nisan 2007. Matematik Soruları ve Çözümleri Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı ALES / Đlkbahar / Sayısal II / Nisan 007 Matematik Soruları ve Çözümleri 1. 3,15 sayısının aşağıdaki sayılardan hangisiyle çarpımının sonucu bir tam

Detaylı

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER Kuruluşlar bütçe hazırlık çalışmalarında bu bölümde örnekleri yer alan formları, aşağıda belirtilen bilgi ve açıklamalar doğrultusunda

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Sayı: 64597866-120[94-2014]-131 Tarih: 28/08/2014 T.C. GELİR

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

BÖLÜM 3 : SONUÇ VE DEĞERLENDİRME BÖLÜM

BÖLÜM 3 : SONUÇ VE DEĞERLENDİRME BÖLÜM İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 178 BÖLÜM 1 : Kararların Sınıflandırılması... 179 1.1. Alınan Kararlar... 179 1.2. Kararların İhale Türlerine Göre Sınıflandırılması....180 BÖLÜM 2 : Sonuç Kararlarının Sınıflandırılması...

Detaylı

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili?

Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Hasan Çağlayan Dündar Araştırmacı Ayşegül Dinççağ Araştırmacı

Detaylı

KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ

KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ 8 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29261 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA BİRİNCİ

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 6 Haziran 2016, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 6 Haziran 2016, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) 2015 Yılı İlk Altı Aylık Web Sayfası Ziyaretçi İstatistik Bülteni

KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) 2015 Yılı İlk Altı Aylık Web Sayfası Ziyaretçi İstatistik Bülteni KAYSERİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (KAYHAM) 1 Yılı İlk Altı Aylık Web Sayfası Ziyaretçi İstatistik Bülteni KAYHAM, eğitim-öğretime, Kayseri konulu bilimsel araştırmalara ve Kayseri de Üniversite- Sanayi

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2015/22) (13.06.2015 t. 29385 s. R.G.)

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2015/22) (13.06.2015 t. 29385 s. R.G.) İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2015/22) (13.06.2015 t. 29385 s. R.G.) Ekonomi Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgiler ve İşlemler Kapsam ve yasal dayanak MADDE 1 (1) Bu

Detaylı

ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak

ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Resmi Gazete Tarihi: 25.12.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28862 ZORUNLU KARŞILIKLAR HAKKINDA TEBLİĞ (SAYI: 2013/15) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, Türkiye Cumhuriyet

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

2009 1. Çeyrek Finansal Sonuçları

2009 1. Çeyrek Finansal Sonuçları Arçelik A.Ş. 2009 1. Çeyrek Finansal Sonuçları 2009, 1. Çeyrek... Tüm bölgelerde devam eden talep daralması Önemli bölgelerde artan pazar payı Tüketici elektroniğinde devam eden karlılık artışı Hızlı bir

Detaylı

5510 sayılı SGK kanunu hakkında duyurular

5510 sayılı SGK kanunu hakkında duyurular 23/11/2008 Aylık prim ve hizmet belgesi 23 Kasım 2008 tarihli ve 27063 sayılı resmi gazete tebliğinde Aylık Prim Ve Hizmet Belgesinin güncel formatı yayınlanmıştır. Bu yönde personel paketinde de 4.0.13

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2016/10) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2016/10) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Nisan 2016 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29687 Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2016/10) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

1. YAPISAL KIRILMA TESTLERİ

1. YAPISAL KIRILMA TESTLERİ 1. YAPISAL KIRILMA TESTLERİ Yapısal kırılmanın araştırılması için CUSUM, CUSUMSquare ve CHOW testleri bize gerekli bilgileri sağlayabilmektedir. 1.1. CUSUM Testi (Cumulative Sum of the recursive residuals

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19)

TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19) Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2013/19) BİRİNCİ BÖLÜM Genel Bilgi ve İşlemler Mevcut önlem ve soruşturma MADDE 1 (1) Çin Halk Cumhuriyeti

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı I. Giriş Türkiye elektrik piyasasında dağıtım sisteminin kullanımına

Detaylı

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki

Detaylı

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ PROJE UYGULAMA EĞİTİMLERİ 2 İÇERİK Eğitim temel olarak; Sözleşme yönetimini, Projelerin izleme çerçevesini, Proje yönetimi, uygulama usul ve

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR Sektörlere Göre Dağılım 60 %52 50 %39 %46 Tarım 40 Sanayi 30 % 14 %19 %21 İnşaat 20 %8 10 % 1 Hizmetler 0 KADIN ERKEK 2

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı