Bölüm 1 TOPOGRAFYAYA GİRİŞ. Jeodezinin Tarifi ve Konusu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 1 TOPOGRAFYAYA GİRİŞ. Jeodezinin Tarifi ve Konusu"

Transkript

1 Bölüm 1 GİRİŞ TOPOGRAFYAYA GİRİŞ Jeodezinin Tarifi ve Konusu Jeodezi, konusu yer küresi olan en eski bilimlerden biridir. Kelime olarak Jeodezi Yunanca Jeo=yer dezi=bölme ölçme kelimelerinden meydana gelir. Yerin ölçüm işleminin birinci amacı, hiç şüphesiz yerin şekli ve büyüklüğünün tayini olacaktır. Bu bilimsel amacın yanında, yeryüzü üzerindeki noktaların konumlarının tayini ve nihayet tamamen pratik ihtiyaçlara cevap verecek ölçülerin yapılması ve değerlendirilmesi de jeodezinin konusu içinde bulunur. Demek oluyor ki Jeodezi yerin ve yeryüzü parçalarının şekil ve büyüklüklerinin tayini konusunu inceleyen bir bilim koludur. Jeodezik işlemler yeryüzünde yapılan gözlem ve ölçülere dayanır. Bu gözlem ve ölçüler tabiatları itibariyle iki türdür ve buna uygun olarak iki açıdan değerlendirilebilir. Birincisi matematik veya geometrik bakış açısıdır ki, buna yeryüzünün belli bir ölçekte gösterilmesi için gerekli ve yeterli elemanların tayini söz konusu olur. Bu tür Jeodeziye matematik veya geometrik jeodezi denir. Diğeri de fiziksel ve dinamik bakış açısıdır. Buna göre yeryüzü noktalarına tesir eden yerin kitlesi dolayısıyla Newton çekim kuvveti ve yerin ekseni etrafında dönmesiyle ortaya çıkan merkezkaç kuvveti ile bu iki kuvvetin bileşkesi olan yerçekimi kuvveti ve bu kuvvetin yönü yani çekül doğrultusu fiziksel jeodezinin inceleme konusudur. 1/1

2 Amaç GİRİŞ Jeodezinin amacı yeryüzünün tamamının yada bir kısmının haritasını yapmaktır. Harita ölçülecek yeryüzü parçasının izdüşüm yüzeyi üzerindeki küçültülmüş bir modelidir. Bu nedenle jeodezinin konusu; yeryüzünün ölçülmesi, ölçü yöntemlerinin saptanması, ölçüde kullanılan tüm araçların incelenmesi hesap ve çizim işlerinin incelenmesini içermektedir. Yeryüzü şekli, ölçülecek sahanın büyüklüğüne göre değişmektedir. Ölçüde kullanılan yeryüzü şekline referans yüzeyi de denilmektedir. Referans yüzeyinin seçiminde aşağıdaki prensiplerden hareket edilir. a) Ölçü sahasının büyüklüğü 50km2 den küçükse yeryüzü şekli DÜZLEM olarak alınır. Konum ve şeki1 tespitinde hesaplar düzlem üzerine yapılır. b) Ölçü sahasının büyüklüğü 5000 km2 den küçükse referans yüzeyi olarak "küre" kullanılır. Bu durumda kenarlar doğru olmayıp kürenin en büyük daire yaylarından meydana gelirler. c) Ölçülecek sahanın büyüklüğü 5000 km2 den büyükse yeryüzü şekii "GEOID " olarak alınır. Durgun denizlerin karalar altında devam etmesinden meydan şekil geoid olarak tanımlanır. Harita yapılırken bir yüzeyin referans yüzeyi olarak kullanılabilmesi için ele alınan yüzeyin matematiksel olarak tanımlanabilmesi gerekir. Düzlem ve küre için bu referans yüzeylerinin denklemini kurmak mümkündür. Fakat geoid için bu denklemi yazmak olanak dışıdır Ölçü işlerinde kolaylık sağlamak amacıyla geoidin yerini tutacak yüzeyler incelenmiş ve en yakın referans yüzeyi olarak "Dönel Elipsoid kabul edilmiştir. Bir elipsin küçük ekseni etrafında dönmesinden meydana gelen (Rotasyon) elipsoid olarak tanımlanır. (a) Elipsoidin büyük yarı ekseni ve (b) küçük yarı ekseni olmak üzere a/a-b basıklık adını alır. Yeryüzü şeklini belirlemek için bir 1/2

3 çok bilim adamı tarihin teknik gelişimine uygun olarak dönel elipsoidin boyutlarını aşağıdaki şekilde bulmuşlardır (elipsoid özellikleri için EK-3 bakınız). İsim Ekvatoral Yarıçap, m Düzeltme Oranı Kullanıldığı Yer Airy (1830) 6,377,563 1/ İngiltere Airy (Düzeltilmiş) İngiltere Avustralya Ulusal Avustralya Bessel (1841, Namibia) Japonya Bessel (1841) Japonya Clarke (1866) 6,378,206 1/ Kuzey Amerika Clarke (1880) 6,378,249 1/ Fransa, Afrika Everest (1830) Hindistan Everest Sabah Sarawak Everest (1956) Hindistan Everest (1969) Malezya Everest Malezya ve Singapur Everest Pakistan Fischer (1960) 6,378,166 1/298.3 Fischer (1960, düzeltilmiş) 6,378,155 1/298.3 Fischer ,378,150 1/298.3 GRS 67 (1967) 6,378,160 1/ Australya, G.Amerika GRS 75 (1975) 6,378,140 1/ Australya, G.Amerika GRS 80 (1979) 6,378,137 1/ Australya, G.Amerika Hayford Elipsoidi (1909) : Avrupa Helmert Elipsoidi (1907) : Avrupa Hough (1956) 6,378,270 1/297 Indonezya (1974) Indonezya International (1924) 6,378,388 1/297 Avrupa Krassowsky (1940) 6,378,245 1/298.3 Rusya South American (1969) 6,378,160 1/ G.Amerika WGS 60 (1960) 6,378,165 1/298.3 ABD/DoD WGS 66 (1966) 6,378,145 1/ ABD/DoD WGS 72 (1972) 6,378,135 1/ ABD/DoD WGS 72 (1972) 6,378,135 1/ ABD/DoD 1967 yılında Lucerne, İsviçre deki Uluslararası Jeodezi ve Jeofizik Birliği (I.U.G.G) toplantısı sonucunda GRS-67 elipsoidi kullanılması için kararlaştırılmış olup 7 Ekim 1924 tarihinde Madrid'de toplanan IUGG kongresinde kabul edilen Uluslararası Elipsoid ile değiştirilmemesi kararlaştırılmış fakat yüksek doğruluk gerektirecek yerlerde kullanılması kararlaştırılmıştır. Bu elipsoid 1/3

4 1967 yılında Jeodezik Referans Sistemi olarak kabul edilmiştir. Avustralya ve Güney Amerika Jeodezik Deniz Seviyesi için 1969 yılından beri kullanılmaktadır. Türkiye ve bir çok Avrupa Ülkesi bu elipsoidi ulusal haritalar için referans yüzeyi olarak kullanmaktadır. Dünyanın Boyutları: Ekvator çevresi: km, Kutuplar çevresi: km, Ekvator yarıçapı: 6378km, Kutuplar yarıçapı: 6357km, Karalar yüzölçümü:149 milyon km 2 (%29), Denizler yüzölçümü: 361 milyon km 2 (%71), Kuzey Yarım Kürede karalar %39 denizler %61, Güney Yarım Kürede de ise karalar %19 denizler %81 dir. Dünyanın Şeklinin Sonuçları; Ekvatorun uzunluğu tam dairelik bir meridyenin uzunluğundan fazladır, Paralellerin uzunluğu kutuplara doğru azalır, İki meridyen arasındaki uzaklık kutuplara doğru azalır, Güneş ışınlarının düşme açısı kutuplara doğru azalır, Yer şekilleri haritaya gerçeğe tam uygun olarak aktarılamaz, Aynı anda Dünyanın yarısı aydınlık (gündüz) yarısı karanlık (gece) olur, Dünyanın çizgisel dönüş hızı kutuplara doğru azalır, Yerçekimi kutuplara doğru artar. Topografyanın Tanımı Topografya yeryüzünün yukarısında veya aşağısındaki bağıl nokta pozisyonlarının saptanması veya bu noktaların oluşturulması bilim ve sanatı olarak açıklanmıştır. Sadece belli bir arazinin ölçümü değil herhangi bir tesisin de ölçülmesi, bu ölçüm sonuçlarının düzlem üzerine geçirilmesi ve bu çalışmaların zemine tatbikidir. Her türlü inşaat işinde, ormancılıkta, madencilikte, şehir ve bölge planlamada ve benzer bir çok alanda topoğrafik çalışmalar yapılmaktadır. Bu işde ehil kişilere topograf denilmektedir. İnşaat safhasında topografın yapacağı en ufak bir hata çok büyük problemler doğurur. 1/4

5 Tarihçe Jeodezinin bir bölümü olan topografya kelimesi eski Latince de yer (arazi) anlamına gelen (Topo) ile ölçü anlamına gelen (grafo) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmektedir. Buna göre topografya, yeryüzünün tamamının veya bir kısmının ölçülmesi, hesabı ve çiziminde kullanılan araç ve yöntemlerin incelenmesi olmaktadır. Yeryüzünün kağıt üzerine çizilen şekilleri harita, plan ve kesitleridir. Bunlardan harita ve planlar; belirli bir arazi parçasının üstten görünüşü kesitler ise bir hat boyunca yükseklik değişimlerinin yandan görünüşüdür. Yeryüzünün ölçülmesi insanları çok eskiden beri meşgul etmiş ve bugün bir çok tarihi çalışmalar tesbit edilmiştir. Tespit edilebilen en eski dünya haritası mezopotamya'nın Lübnan'dan İran'a kadar uzanan kesimini kaplayan ve Urfa dolaylarında Harran'da bulunan M.Ö yıllarına at Nuzi haritasıdır. Daha sonraları çeşitli uygarlıklar zamanında yapılmış haritalar bulunmaktadır. Bunlardan Mısırlılara ait Keops piramidinin ölçme yöntemiyle yapılması ile Babil ve Milet'lilere ait çeşitli haritalar M.Ö yıllarını kapsar. M.Ö de Mısırlılar topografyayı ilk olarak, vergilendirme amacı için, arazileri doğru bir şekilde parsellere ayırım işinde kullandılar. Dünyamız önceleri bir düzlem olarak düşünülmüş ve ilk defa Pitagoros tarafından, daha sonra M.Ö. 340 yıllarında Aristo tarafından küre olduğu ileri sürülmüş daha sonra da M.Ö. 240 yıllarında ise İskenderiyeli Erastostenes tarafından dünyanın yarıçapı hesaplanmıştır; yapılan bu hesaplamada elde edilen sonuç bugünkü bilgilere göre elde edilen neticeden %16 lık bir fazlalık 1/5

6 göstermekle beraber o günkü bilgi ve şartlara göre çok başarılı bir sonuç elde edilmiştir. Erasthenes, bir yaz günü (21 temmuz) günü ışığının İskenderiye nin 800km güneyindeki şimdiki Assuan (eski adı ile Syene) şehrindeki bir kuyuya tamamen girdiğini yani tam dikey doğrultuda olduğu anda, güneş ışığının İskenderiye (Alexandria) şehrinde düşey doğrultudan oldukça önemli kayma gösterdiğini tespit etti (7 12') ve meydana gelen açıyı (düşey dikilen çubuğun gölgesi yardımıyla ölçtü) İki şehir arasındaki mesafeyi de o zamanki tekniğe uygun olarak adımla ölçtü. Ölçüm sonucu aradaki mesafe 5000 Stadium (ölçüm birimi) olarak tespit edildiğine göre (1 std= 185 m)= * 185 = m yerküre çevresi bulunmuştur. Buradan yarıçap tespit edilir. Gerçekte, Syene 37 mil kuzeyde olup; Alexandria ile Syene arası gerçek mesafe 500 değil 453 mil dir ve Syene, Alexandria meridyeninin 3 30' doğusunda yer alır ve Alexandria ile Syene arasındaki enlem farkı 7 12' değil 7 5' dir. Elde edilen bu sonuç, bugünkü ölçülere göre bulunan km ye göre dikkatte değer bir sonuçtur. Daha sonra yeryüzünün konumu ile ilgili araştırmalar gelişerek sürdürülmüş ve Galileo (M.S ) nın matematiği ölçme ilmine uygulaması ile gelişme çok hızlandırılmıştır, bu arada ünlü bilgin Gauss, Legendre lie Bessel ölçme bilgisindeki pek çok problemlerin çözümünü bulmuşlardır. M.Ö. 120 de Yunanlılar geometri bilimini geliştirerek kesin arazi ayırımında kullandılar. Ayni tarihlerde Yunanlılar ilk ölçme aleti olan DIOPTER i geliştirdiler ve ölçüm yönetimi için işlemleri standartlaştırdılar. Yunan ve Roma uygarlıklarının gelişmesiyle 1/6

7 Geodezi ilmi daha da gelişmiş ve 1615 yılında Fransız bilgini Snellius nirengi ağı kurmuştur. Snellius ölçme işlemlerini Hollanda'da Alkmaar ile Bergen op Zoom arasında kurduğu nirengi ağına uygulanmıştır. Bu arada dünya çevresini 40016km bulmuştur. Ayni devirlerde Verniyer(1631), teodolitin keşfi ve Proterius tarafindan plançetenin kullanılması ile Jeodezi de büyük gelişmeler sağlanmıştır de Fransız maliye bakanı, Jen Baptiste Colbert, bir astronom, haritacı ve fizikçi olan Jean Dominique Cassini yi Fransa nın engebelerini gösteren topografik haritasını yapması için kiralamış 1864 de İsviçreliler ilk kez yükseklik eğrilerini haritalarda kullanmışlardır. M.S de endüstriyel devrimin başlaması ile; Gerçek sınırların önemi ve toplumun gelişim ihtiyaçları (ör. demiryolları, kanallar, yollar) ölçme işini belirgin duruma getirdi. Delamber'e ve Mechain yılları arasında meridyen ölçüsünü yaparak bugün kullanılan uzunluk ölçüsü birimi metre sistemini kurmuşlardır. Daha sonra Gauss, Legendre ve Bessel gibi alimlerin geodeziye büyük katkıları olmuştur. Ülkemizde ilk haritacılık çalışmaları 1841 yılında başlamıştır yılında ilk resmi teşekkül kurularak memleketin 1/ ölçekli harita ölçmelerine başlanmıştır yılında Harita Genel Müdürlüğü kurularak adı geçen ölçekteki haritaları tamamlamıştır. Son yıllarda 1/5000 ölçekli haritalar tamamlanmış olup sayısallaştırılmaktadır. Ayrıca bir çok genel müdürlük kendi gereksinimlerine göre değişik plan ölçeğinde harita çalışmaları yapmaktadır. Günümüz Topografyası Günümüz topografyası günlük hayatımızdaki birçok şeyi etkiler. Topografyanın kullanıldığı birkaç alan: Dünya yüzeyinin ve denizin altının haritalanması. Yön haritalarının (kara, hava, deniz) hazırlanması. Toplum ve özel alan sınırlarının teşkil edilmesi. Doğal kaynak idaresi için veri tabanlarının geliştirilmesi. 1/7

8 Aşağıdaki Mühendislik verilerinin geliştirilmesi: o Köprü inşaatı. o Yollar. o Binalar. o Arazi imarı. GİRİŞ Topografın 5 Ana İş Sahası Araştırma, analiz ve karar verme. Saha çalışması {Veri eldesi}. Hesaplama {Veri işleme}. Haritalama {Veri gösterimi}. Kazık çakarak sınır oluşturma. Topografyanın İki Temel Metodu Jeodezik Topografya o Yerkürenin teorik şeklini dikkate alır. o Genellikle yüksek doğrulukta olup geniş alanları kapsar.(>500 km 2 ). Düzlem Topografyası o Ölçüm alanının yatay bir düzlem olduğunu öngörür. o Genellikle küçük alanları kapsar (<500 km 2 ). o Kullanılan en yaygın metottur. Ölçme Tipleri Kontrol ölçümleri. Topoğrafik ölçümler. Arazi, Sınır ve Kadastro ölçümleri. o Orijinal ölçümler. o Yeniden kontrol ölçümleri. o Parselasyon ölçümleri. Hidrografik ölçümler. Güzergah ölçümleri. İnşaat ölçümleri. 1/8

9 İmar ölçümleri. Madencilik ölçümleri. GİRİŞ Topografyanın geleceği Topografya veri toplama, depolama, düzeltme ve paylaşım açısından devrim sayılacak bir gelişim sürecinin başlangıcındadır. Bu amaçla; bilgisayarlar tüm seviyelerde geniş çapta kullanılmaktadır. Ayrıca, elektro-optik sistemler ve uzaydan ve uzaktan algılama sistemlerinin gelişimi bu sürece çok yardımcı olmaktadır. Uydular bütün fiziksel veri tiplerinin kaydedilmesi için kullanılmaktadır. Sahada Veri Toplanması Saha Kayıtlarının Amacı Saha kayıtları sahada gerçekleştirilen çalışmaların kayıtlarıdır. Bu kayıtlar uzunluklar, açılar, alanlar, karalamalar, açıklamalar ve diğer verilerdir. Saha içi verileri manuel olarak veya bilgisayardestekli olarak elde edilebilir. İyi Saha Kayıtlarının Önemi İster defterde isterse elektronik veri kaydedicilerde olsun Topografya saha notları sahada yapılan çalışmanın tek kalıcı kayıtlarıdır. Eğer veriler kaybedilirse, hatalı alınmışsa, hasara uğrarsa veya tam değilse doğru veri alınacağı düşüncesiyle ayrılan önemli zaman ve para kaybedilmiş olacaktır. Saha kayıtları haftalar hatta aylarca toplanılan verilerden oluştuğundan bu verilerin toplanma maliyeti milyarlarca TL ye ulaşabilmektedir. Taraflar arasında muhalefet anlaşmazlık olduğu durumlarda mülk ölçümleri mahkeme görüşleri alınarak yapılabildiğinden saha defterinin durumu hukuksal açıdan çok önemli bir faktör olabilir. Saha kitabı içersindeki bilgi büro personeli tarafından çizim ve hesaplama 1/9

10 amacı ile kullanıldığından tam ve doğru notlar bu nedenle gerekli olmaktadır. İyi Kayıtlar için Temel Gereklilikler Doğruluk: Saha notlarının en önemli yönüdür. Güvenilirlik - (Tamlık): Eğer saha ekibi bütün önemli verileri toplayamaz ise ofis çalışmaları sırasında bedeli yüksek gecikmeler olaşabilir. Okunabilirlik: Eğer sahada alınan notlar herkes için rahatlıkla okunabilir değilse büyük hatalar oluşabilir. Düzen: Standart not alma formatı takip edilerek zamandan ve paradan istifade edilebilir. Açıklık: Anlaşılır özel kayıtlar ve krokilerle iyi yapılan bir planlama bir ölçme işleminin anlaşılmasına önemli ölçüde katkıda bulunacaktır. Kaydetme Çeşitleri Tablolamalar: Ayrımsal veya profil düzenlenmiş, şerit metre veya travers verileri vb. gibi veri tabloları. Açıklamalar: Alan hakkında bilgi, röperlemeler, dönüm noktaları, hava durumu, ölçüm ekibi vb. gibidir. Diyagramlar: Alanın krokisi, sınır işaretlerinin kaydedilmesi, yollar ve binalar, sınır dönüm noktaları, açılar ve mesafeler vb. gibidir. Alınan Kayıtlarla ilgili Hatırlanması Gereken Noktalar Her zaman proje ismini, yerini ve tarihi verilerek zamanla ölçümler belgelenip ve ilişkilendirilebilir. Hava şartlarını gösterir. Hava durumu ölçme ekibi tarafından yapılan ve zayıf görüş nedeniyle veya yüksek yansıma, ısı ile genleşme veya hızlı rüzgar nedeniyle oluşan hatalara işaret edebilir. 1/10

11 Ölçme ekibindeki üyeler ve görevlerinin listesi. Ekip üyeleri belgelendirme ve ileriki kullanımlar için listelenir. Kullanılan aletlerin, modellerinin ve seri numaralarının kaydedilmesi. Alet numarasının belgelendirilmesi, kayıt doğruluğu ve eğer sonradan aletsel hatalar ortaya çıkarsa ileriki referanslar için listelenir. Alınan Kayıtlarla ilgili Hatırlanması Gereken Önemli Noktalar Yazı kayıtları sırasında Reinhardt sisteminin kullanılması; Müsveddelerin tutulması sırasında Reinhardt harf yazım karakteri açık ve basit olması nedeniyle kullanılır. Aynı sayfaya çok yazmaktan uzak durmak gerekir. Kağıt ucuzdur; Saha kayıt defterleri orijinal olmak zorundadır. Eğer bir kopyesi yapılırsa, kopye de işaretlenmelidir fakat kopyeler mahkemede kabul edilmez. Orijinal kayıtlar sahada alınan ölçümlerdir. Okunulan şey kaydedilmeli ve sahadaki veriler seçimli olarak yazılmamalıdır. Hesaplamalar kafadan yapılmamalı, geleceğe referans olması için sadece saha defteri üzerine yazılmalıdır. Kaydedilen verilerin asla silinmemesi gerekir. Silintiler uygun olmayan düzeltmelere benzeyeceğinden bir hata oluştuğunda üzerine tek bir çizgi çekilerek kayıttan çıkarıldığı gösterilmelidir. Gerektiğinde büyük alanlar geçersiz yapılabilir. Hesaplama, müsvedde, açıklama sayfaları üzerindeki silintiler çok fazla problem oluşturmaz. Veriler sahayı terk etmeden önce doğruluğu için kontrol edilmelidir çünkü sahadayken hataların düzeltilmesi çok daha kolaydır. Ülkemiz Topografyası Haritalar, ülkenin değişik amaçlı kalkınmasına ve taşınmaz mal hukukunda kullanılmak üzere üretilmesi genellikle devletin temel görevlerinden biridir. Bu nedenle ülkemizde de büyük ölçekli 1/11

12 topoğrafik içerikli haritalar devlet eliyle üretilir, ya da devlet, ihale yoluyla özel firmaların bunları üretmesini sağlar. 1: ölçeğine kadar taşınmaz mal hukukunda hizmet verecek haritalar orijinal yer ölçmeleri ya da fotogrametrik yöntemlerle Başbakanlık a bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü sorumluluğunda üretilir ve güncel tutulur. Buna karşın belediye hizmeti verilen yerleşim merkezlerinde özellikle teknik alt yapı tesislerinin projelendirilmesinde kullanılan haritalar ise yerel yönetimler tarafından, yine özel firmalara ihale yöntemiyle ürettirilir. Buna karşın ülke kalkınmasında diğer mühendislik projelerinin (karayolları, baraj inşaatları, ormancılık, enerji dağıtım hatları, sulama, demiryolları) hayata geçirilmesi için gerekli haritalar, ilgili kurumlar teşkilatlarının sorumluluğunda üretilir. Bununla birlikte özellikle tarihi süreç bakımından ülke savunması amacıyla üretilmesi zorunlu orta ölçekli topoğrafik haritaların üretimi için gerekli tüm çalışmalar Harita Genel Komutanlığı tarafından yürütülmektedir. Harita Genel Komutanlığı askeri bir kurumdur. Burada sözü edilen tüm çalışmalar ifadesi ile her tür jeodezik, astronomik, topoğrafik, fotogrametrik, kartografik karakterli haritacılık çalışmaları kastedilmektedir. Bu kamu kurumumuz çalışmalarını kendi imkanları ile yürütmektedir ve müteahhitlik hizmeti pek alınmamaktadır. Harita Genel Komutanlığı tarafından üretilen 1: , 1: , 1: , 1 : , 1: ve 1: ölçekli topoğrafik haritalar, Harita Bilgilerini Kullanma Yönetmeliği çerçevesinde kendine özgü kurallar altında diğer kamu kurumlarına ya da sade vatandaşın hizmetine verilebilmektedir. Ayrıca, Harita Genel Komutanlığı 1980 li yılların sonunda topoğrafik harita üretimine yönelik 1:25000 ve 1: ölçekli Coğrafî Veri Tabanı Kurma çalışmalarına başlamış olup, genel standartları oluşturmuştur. Konulara göre özelleşmiş, tematik haritalar ise, daha çok ülkenin sosyal ve doğasal içerikli konularının analizinde uzmanlara yardımcı olmaktadırlar. Tematik haritalar daha çok eğitimciler, 1/12

13 coğrafyacılar, tarihçiler, istatistikçiler, ziraatçiler, jeolologlar ya da jeoloji mühendisleri tarafından yaygın biçimde kullanılır. Ülkemiz haritacılık konusunda dünyada gelişmiş ülkeler arasında yer almakla birlikte topoğrafik haritalar dışında konusal (tematik) haritalar konusunda son yıllara kadar fazla bir gelişme göstermemiştir. Arazi sınıflandırma haritaları, orman haritaları gibi konusal haritalar mevcut değildir veya eksiktir. Bu tip haritaların olmayışı verimli planlamaların yapılmasını engellemekte ve ülke geleceğinin oluşturulmasını ve kaynakların kullanımını zorlaştırmaktadır. Son yıllarda ülkemizde, gelişmiş ülkelerde uygulanan en son teknikler uygulanmaya başlanılmıştır. Çok hızlı olan bu teknolojilerin eksiklikleri nedeniyle milli ekonomimizde ciddi zararlar veren fonksiyonel haritaların yapımına biran önce başlanması ve desteklenmesi gerekir. Kamu Kuruluşlarından Harita Genel Komutanlığı, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü bu konuda modern teknolojik donanıma ve yetişmiş elemana sahip olup, özel sektörde de bu konuda ciddi yatırımlar yapılmıştır. Topografyada Kullanılan Önemli Tanımlar Topografyada kullanılan bazı önemli teknik terimleri tanımlamakta yarar olacaktır. Harita: belli bir arazi parçasının uygun görülen ölçekte düzlem üzerine izdüşümlendirilmesi haritayı meydana getirir. Bu işlemde ölçü ve kağıt üzerine işlenme topografya kaidelerine göre yapılır ve özel işaretler kullanılır. Plan: küçük arazi parçalarının bir ölçek dahilinde düzlem üzerine izdüşümlendirilmesidir. Plan ölçeği genellikle büyük olur 1/50, 1/100, 1/200 gibi. Plan ve Harita arasındaki benzerlik Kuş bakışı olarak çizilme ve ölçekli olmalarıdır. 1/13

14 Farkları ise ayrıntıları gösterme gücü ve kullanım alanları farklıdır. Plankote: Bazı planlarda proje maksadına uygun olarak arazinin yüksekliklerinin de gösterilmesi gerekir, bu amaçla hazırlanan planlara plankote denir. Arazi yüksekliklerinin belirtilmesi topografya kaidelerine göre yapılır. Ölçek: plan ve harita üzerinde gösterilmiş belli bir uzunluğun arazi üzerindeki gerçek uzunluğa oranına ölçek denir. Ölçeklerde pay ve payda aynı birimde gösterilir. Harita ve planlarda ölçekler genellikle iki şekilde gösterilir: o Sayısal olarak gösterim en çok kullanılan şekil olup kesir olarak belirtilir. (1/1000, 1/2000, 1/5000,...vb.) Kesir ölçekte birim yazılmaz. Genelde cm cinsindendir. Harita alanının saha alanına çevrilmesi için; alanlar arası çevrim yapıldığından harita üzerinde hesaplanan alan arazi üzerindeki gerçeğine çevrilirken ölçeğinin karesinin alınması gerekmektedir [Arazi alanı = Harita alanı * (Harita Ölçeği) 2 ]. Örneğin 1 / 2000 ölçekli bir haritadaki 7cm 2 lik bir alan arazi üzerinde: 7 * (2000) 2 = 7 * 2000 * 2000= cm 2 ye yani / (100*100) = 2800 m 2 = 2.8 Dönüm e eşdeğer olacaktır (Birimler için EK-4 bkz.). Örnek:1/ ölçekli haritada 16cm ile ölçülen bir uzunluk gerçekte kaç km dir? G.U= 16x = cm=32 km Ölçek ne kadar değişirse değişsin; gerçek alan, gerçek uzunluk, coğrafi konum değişmez. o Pratik (Grafik) ölçekler Çizgilerle ifade edilen ölçeklerdir. Bu ölçekte çentikler arasındaki uzaklık farkı birbirine eşittir. Haritadaki uzunluğun arazide kaç metreye karşılık geldiği cetvel üzerinde grafik olarak gösterilir. Bu çözümlemede (0) başlangıç noktasının her iki yanında mesafe bölümleri vardır. Ayrıca bilgi olarak; Bir yolun gerçek uzaklığı ile kuş uçuşu uzaklığı arasında fark fazla 1/14

15 ise o yol engebeli bir yerden geçmektedir. Fark az ise yol düz bir yerden geçmektedir. Pafta: Büyük arazi parçalarının tek bir kağıt düzleminde gösterilmesi mümkün olmayacaktır. Bu durumlarda standartlara uygun şekilde haritanın tamamı normal boyutlarda parçalara bölünür. Bu bölümlerden her birine pafta denir. Paftalar yan yana getirilmek suretiyle istenilen büyüklükteki arazi veya proje yapılacak arazinin tamamı görülebilir. Kroki: bir arazi parçasının düzlem üzerinde tahmini bir ölçekle gösterilmesidir. Arazi üzerindeki bütün tesisler krokide belirtilir. Parsel: belli bir amaç için sınırlandırılarak ayrılan arazi parçalarına parsel denir. Ada: çevresi yol kanal, demiryolu, dere gibi tabii ve suni tesislerle ayrılmış parsel topluluklarına ada denir. İmar durumlarına göre meydana getirilmiş adalara imar adası, kadastro parsellerinin meydana getirdiği adaya kadastro adası denir. Çap: bir arazinin veya binanın zemin üzerindeki durumunu, boyutlarını, sınırlarını ölçekli olarak gösteren belgedir. İmar durumunu gösteren ve imar ilgililerine verilen çaplara imar çapı, mülkiyet durumunu belirleyen ve Tapu Kadastro idarelerince hazırlanan çaplara da Kadastro çapı denir. 1/15

16 Bölüm-2 GİRİŞ HARİTA BİLGİSİ Kartografya Kartografya, haritaları ilgilendiren verilerin işlenmesini kapsayan, harita yapım sanatı, bilim ve teknolojisidir. Her hangi bir ölçekteki her çeşit haritalar, planlar, deniz haritaları ve bölümleri, yeryüzüne ait herhangi bir cismi temsil eden üç boyutlu model ve küreler, haritaların bu kapsamı içine girerler. Kartografyanın bir ürünü olan harita, yeryüzünün bir parçasının kuşbakışı görünümünün ilmi yöntemlerle belli bir ölçeğe göre küçültülerek ve özel işaretler kullanılarak kağıt bir düzlem üzerine çizilmiş örneğidir. Arazi biçimleri haritada kolayca anlaşılabilecek işaretlerle gösterilir. Bu işaretlere harita işaretleri denir. Genellikle haritanın üst kısmı kuzey, altı güney, sol tarafı batı, sağ tarafı ise doğudur. Haritanın alt kısmındaki ölçek (grafik veya kesir) sayesinde harita üzerindeki uzaklıklar hesaplanabilir. Harita, belirlenmiş bir kullanım amacı için gerçek doğa (haritası yapılan bölge) ile ilişkili seçilmiş bilgilerin aktarımını yapan bütüncül yapıda görsel, dokunsal ya da sayısal kartografik üründür. Haritanın temel işlevi, haritası olduğu bölgenin topografyası ya da bu bölge ile mekansal olarak ilişkili diğer konular (bu bölgenin jeolojisi, jeomorfolojisi, iklimi, trafiği, yeraltı kaynakları, değişik bakış açılarından ekonomisi vb.) hakkında bilgi vermektir. Harita üreten kişilere kartograf denir. Harita Kuşbakışı görünümü Ölçekli bir Düzlem üzerine aktarılması ile oluşur. Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. Kroki ise Kuşbakışı görünümün Kabataslak (ölçeksiz) Düzleme 1/16

17 aktarılmasıdır. Harita ve planlar istenilen gayeye göre hazırlanır ve bu maksada uygun bilgilere yer verilir. Tabiatıyla bunlarda sahaların büyüklüğüne göre değişik ölçeklerde yapılırlar. Bu arada çok küçük ölçekli Dünya haritalarında yer şekilleri gerçeğe tam uygun olarak gösterilemez. Alan, açı, uzunluk bozulmaları meydana gelir. Sebebi: Küre şeklindeki bir yüzeyin düzleme aktarılmış olmasıdır (dünyanın şekli). Haritalardaki bozulma Ekvator'dan Kutuplara doğru artar. Bu bozulmaları azaltmak için; Ekvator çevresini göstermek için Silindir Projeksiyonu, Orta enlemler çevresini göstermek için Düzlem Projeksiyonu ve Kutuplar çevresini göstermek için Koni Projeksiyonu gibi Projeksiyon Yöntemleri kullanılır. Haritalar, arazi üzerindeki tüm ayrıntılara girmez. Arazi üzerindeki gaye içindeki bilgiler ile önemli olduğu düşünülen objeler haritaya geçirilir. Bir haritada gösterilecek bilgiler, haritanın ölçeğine ve yapılış amacına bağlıdır. Harita, yeryüzü şekillerinin, yerleşim yerlerinin, barajların, yolların ve bunun gibi detayların yatay ve düşey konumları ile aralarındaki uzaklıklar ve bitki örtüsü hakkında ayrıntılı bilgi verir. Aynı zamanda, doğal yeryüzü şekillerinin yüzeylerini (dağ, tepe) veya derinliklerini (deniz, göl) gösterir. Ayrıca kadastral haritalar mülkiyet sınırlarını içerir. Göller, nehirler, kasabalar ve benzerleri harita üzerinde isimleri ile gösterilir. Haritaların Sınıflandırılması Haritaların kesin olarak guruplandırılması zor olmakla beraber genelde dört gurupta incelenebilirler. Ölçeklerine göre; o Çok büyük ölçekli haritalar (1/250 1/2500): Özel ve ayrıntılı çalışmalar için düzenlenmiş, örneğin yeraltı ve yerüstü imalat planları gibi haritalar. o Büyük ölçekli haritalar (1/5000 1/25000): Belli bir bölgeyi kapsayan özel haritalar. Örnek olarak şekilde, 1/17

18 Fotogrametrik yöntemle hazırlanmış K-816 serisi 1/ ölçekli standart topoğrafik harita gösterilmektedir. o Orta ölçekli haritalar (1/ /100000): Semt haritaları gibi. Örnek olarak şekilde, K-816 serisi 1/ ölçekli haritalardan üretilen K-716 serisi 1/ ölçekli standart topoğrafik harita gösterilmektedir. o Küçük ölçekli haritalar (1/ /500000): İl, Bölge, Eyalet haritaları gibi. Örnek olarak şekilde, K-613 serisi 1/ ölçekli haritalardan kartografik tahvil veya 1/18

19 Vektör Harita (VMAP)'dan doğrudan üretilen JOG 1501-G (Kara) serisi 1/ ölçekli standart topografik harita gösterilmektedir. o Çok küçük ölçekli haritalar (1/ ve daha küçük): Ülke, Kıta ve Dünya haritaları gibi. Örnek olarak şekilde, 1404 serisi 1/ ölçekli haritalardan kartografik tahvil ile üretilen sırası ile 1/ ölçekli 1301 serisi kara ve ONC serisi dünya haritaları gösterilmektedir. 1/19

20 Niteliklerine göre; o Planimetrik harita ve planlar: Bu tür haritalarda yükseklikler belli değildir önemli olan büyüklük ve sınırların belirlenmesidir. Ankara Şehir planı gibi o Topografik Haritalar: Yükseklik eğrileri ve arazinin tabii ve suni durumlarını belirler. Yükseltileri gösteren Türkiye Fiziksel Haritası gibi, 1/20

21 o Kabartma Haritalar: Plastik malzeme üzerine kabartma olarak basılırlar. o Fotografik Haritalar: Havadan yapılan çekime grid çizgileri konarak yapılır. Ortofoto haritalar, foto mozalitler, v.b. Uydu görüntü verileri fotografik ve sayısal ürünlerdir. Jeolojik ve jeomorfolojik çalışmalar için topografik ve tematik haritaların yapılması, sayısal arazi modellerinin oluşturulması, şehir ve bölge planlarının yapılması, çevre kirlilik haritaları ve orman haritalarının hazırlanması gibi Şekil 4 Landsat TM uydu görüntüsünün ısıya duyarlı 6. bandının Imagine yazılımı ile işlenmesi sonucu su yüzeyinde farklı sıcaklık alanları belirlenmiştir.(kırmızı alanlar su sıcaklığının daha yüksek olduğu kısımlardır) Şekil 4 Landsat TM uydu görüntülerinin 1. yada 2. bantlarının çeşitli filtre matrislerinin kullanılması ile işlenerek yapay olarak renklendirilmesi ile doğal ve/veya yapay kirlilik alanları tespit edilmiştir. (Mavi alanlar temiz kısımları, kırmızı ve tonları daha kirli bölgeleri temsil etmektedir) Şekil 4 Landsat TM5 uydu görüntüsünden Şekil 4 Landsat TM5 uydu görüntüsünün Bandları yararlanılarak hazırlanan çizgisellik haritaları oranlanarak elde edilen Hidrotermal alterasyon alanları (Kırmızı alanlar). konular uydulardan alınan görüntülerin işlenmesi ile yapılabilmektedir. LANDSAT, SPOT gibi uydulardan elde edilen verilerin işlenmesi ile arazi bilgi sistemlerinin 1/21

22 oluşturulması ve toprak analizlerinin yapılması mümkün olabilmektedir. Hava fotoğrafları geniş alanların haritalandırılmasında en ucuz ve etkili yol olarak bilinir. Uygulama alanlarına göre fotoğrafların ölçekleri de farklıdır. Örneğin 1000 ölçekli bir harita üretimi için fotoğraf ölçeği 1/4000 olması gibi siyah beyaz ve renkli olarak çekilmiş hava fotoğrafları genellikle foto yorumlama, foto mozaik, ortofoto haritaların üretiminde kullanılırlar. Yüksek duyarlı sayısallaştırıcılar vasıtasıyla hava fotoğrafları sayısallaştırılmakta ayrıca ortofoto ve foto mozaikler üretilmektedir. MTA Genel Müdürlüğünce yapılan Uzaktan Algılama Teknikleri çok çeşitli uygulama alanlarına sahiptir. MTA Uzaktan Algılama Laboratuvarı Jeoloji, Maden Aramaları, Jeotermal Enerji Aramaları, Arazi Kullanım Potansiyel Haritaları, Jeomorfoloji, Hidrojeoloji, Petrol Aramaları, Hidroloji pilot proje çalışmalarına destek vermektedir. o Sayısal (Dijital) Haritalar: Bilgisayara verilen girdiler sonucunda elde edilen haritalardır. Şebeke planlamaları güncel ve duyarlı arazi bilgilerine ihtiyaç duyar. Bu tür veriler, harita sayısallaştırması, Uydu görüntülerinin işlenmesi veya fotogrametrik yöntem ile mümkün olabilmektedir. 1/22

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topoğrafik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topografik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

Ölçme Bilgisi. Dr. Hasan ÖZ. SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr

Ölçme Bilgisi. Dr. Hasan ÖZ. SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr Ölçme Bilgisi Dr. Hasan ÖZ SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr 1 Ölçme Bilgisi; yeryüzünün küçük ya da büyük parçalarının şekil ve büyüklüklerinin ölçülmesi ve elde

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ. Produced by M. EKER 1

HARİTA BİLGİSİ. Produced by M. EKER 1 HARİTA BİLGİSİ Produced by M. EKER 1 ÖLÇÜ BİRİMLERİ Uzunluk, Alan ve AçıA Ölçü Birimleri Herhangi bir objenin ölçülmesinden, aynı nitelikteki objeden birim olarak belirlenen bir büyüklükle kle kıyaslanmask

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. Ders Programı ÖLÇME BİLGİSİ ÖLÇME BİLGİSİ. Tanım. ÖLÇME BİLGİSİ Tanım. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. Ders Programı ÖLÇME BİLGİSİ ÖLÇME BİLGİSİ. Tanım. ÖLÇME BİLGİSİ Tanım. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ Bahar 2012 Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi 2. Ölçme Bilgisinde kullanılan

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ İÇİNDEKİLER II Sayfa No: ÖNSÖZ...I İÇİNDEKİLER...III ŞEKİLLER LİSTESİ...VIII ÇİZELGELER LİSTESİ...XII EKLER LİSTESİ...XIII BÖLÜM 1 ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA YÖNTEMLERİ 1. ÖLÇME TEKNİĞİ VE HARİTA ALMA

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI

HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI HARİTA Harita,yeryüzünün bütününü yada bir parçasını tam tepeden görünüşe

Detaylı

HARİTA OKUMA BİLGİSİ

HARİTA OKUMA BİLGİSİ HARİTA OKUMA BİLGİSİ 1. Harita üzerinde gösterilen işaretlerden hangisi uluslararası yol numarasıdır? a) O-3 b) E-80 c) D100 d) K2 2. Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün matematiksel

Detaylı

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava Kameralarının Sağlayacağı Faydalar.7 Pramit Oluşturma.10 Kolon

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

Harita ve Ölçekler. Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü

Harita ve Ölçekler. Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Harita ve Ölçekler Doç. Dr. Ünal YILDIRIM Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Harita ve Ölçekler Yeryüzünün tamamının yada bir bölümünün kuşbakışı görünüşünün bir ölçek dahilinde

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB

CBS. Projeksiyon. CBS Projeksiyon. Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT. Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 2010, EZB Prof.Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Elipsoid şeklindeki dünyanın bir düzlem üzerine indirilmesi ve koordinatlarının matematiksel dönüşümleridir. Harita üç şekilde projeksiyonu

Detaylı

Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu

Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu JEODEZİ12 1 Uygulamada Gauss-Kruger Projeksiyonu Gauss-Kruger Projeksiyonunda uzunluk deformasyonu, noktanın X ekseni olarak alınan ve uzunluğu unluğu koruyan koordinat başlangıç meridyenine uzaklığının

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

Kartografya Ders Notu Bölüm 1 BÖLÜM 1: GİRİŞ. Türkay Gökgöz (www.yildiz.edu.tr/~gokgoz) 1 1

Kartografya Ders Notu Bölüm 1 BÖLÜM 1: GİRİŞ. Türkay Gökgöz (www.yildiz.edu.tr/~gokgoz) 1 1 BÖLÜM 1: GİRİŞ Türkay Gökgöz (www.yildiz.edu.tr/~gokgoz) 1 1 İÇİNDEKİLER 1.1 Kartografyanın Tanımı..... 1-3 1.2 Haritanın Tanımı. 1-4 1.3 Haritaların Sınıflandırılması.. 1-6 1.4 Haritadan Beklenen Özellikler...

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

BÖLÜM 3: MATEMATİKSEL KARTOGRAFYA - TANIMLAR

BÖLÜM 3: MATEMATİKSEL KARTOGRAFYA - TANIMLAR BÖLÜM 3: MATEMATİKEL KARTOGRAFYA - TANIMLAR Türkay Gökgöz (www.yildiz.edu.tr/~gokgoz) 3 İÇİNDEKİLER 3. Bir Haritanın Matematiksel Çatısı... 3-3 3.. Ölçek. 3-3 3... Kesir ölçek 3-3 3... Grafik ölçek.. 3-4

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr

Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Madencilik Ölçmeleri (MDM238) Maden Müh. Böl. Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr DERSİN AMACI Öğrencilere jeodezikölçme

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR 1 1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir rana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015 1 Temel Haritacılık Bilgisi Taha Sözgen İzmir, 2015 2 İçerik Tarihçe Harita Türleri Topoğrafya Haritaları Hidrografya Haritaları Ortofoto Haritaları Ölçek Kavramı Bir Haritada Bulunması Gerekenler Küresel

Detaylı

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit):

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit): Bartın Üniversitesi Ad Soyad : Mühendislik Fakültesi Numara : İnşaat Mühendisliği Bölümü Pafta No : KONU : INS36 ULAŞTIRMA II (PROJE) DERSİ P R O J E V E R İ L E R İ /2000 ölçekli tesviye (eşyükselti)

Detaylı

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre

Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Jeodezi 7 1 Elipsoid Üçgenlerinin Hesaplanması Yedek Hesap Yüzeyi olarak Küre Elipsoid yüzeyinin küçük parçalarında oluşan küçük üçgenlerin (kenarları 50-60 km den küçük) hesaplanmasında klasik jeodezide

Detaylı

Ölçme Bilgisi. Jeofizik Mühendisliği Bölümü. Ders No # 2-3. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

Ölçme Bilgisi. Jeofizik Mühendisliği Bölümü. Ders No # 2-3. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ders No # 2-3 Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, Harita Mühendisliği, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr DERSİN AMACI

Detaylı

Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır.

Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır. AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ HARİTA BİLGİSİ Harita Bilgisi Harita, Plan, Kroki Dünya üzerindeki bir yerin kuşbakışı görünümü, kroki, plan ya da harita olarak düzleme aktarılır.

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS HİZMET İÇİ EĞİTİM MART 2015 İSTANBUL TAPU VE KADASTRO II.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SUNUM PLANI 1- Jeodezi 2- Koordinat sistemleri 3- GNSS 3 JEODEZİ Jeodezi; Yeryuvarının şekil, boyut, ve gravite alanı ile zamana

Detaylı

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri

TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri TOPOĞRAFYA Yüksekliklerin Ölçülmesi Nivelman Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

ÖNSÖZ. Prof. Dr. Turgay ONARGAN Araş. Gör. Kerim KÜÇÜK

ÖNSÖZ. Prof. Dr. Turgay ONARGAN Araş. Gör. Kerim KÜÇÜK ÖNSÖZ Madencilik çalışmalarının yapıldığı maden sahalarında; yeraltı ve yerüstü ölçümlerinin yapılması, topoğrafik haritaların ve konum planlarının çıkartılması, sübsidans(tasman) gibi zemin ve şev hareketlerinin

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ YOL PROJESİ TASARIM KİTAPÇIĞI PROJE 1. Projenin Tanımı ve İstenenler

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DAĞCILIK FEDERASYONU

T.C. BAŞBAKANLIK GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DAĞCILIK FEDERASYONU T.C. BAŞBAKANLIK GENÇLİK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DAĞCILIK FEDERASYONU DAĞCILIK EĞİTİMLERİ HARİTACILIK ve HARİTA BİLGİSİ DERS NOTU 2005 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SAYFA NUMARASI HARİTANIN TANIMI

Detaylı

FOTOYORUMLAMA UZAKTAN ALGILAMA

FOTOYORUMLAMA UZAKTAN ALGILAMA FOTOYORUMLAMA VE UZAKTAN ALGILAMA (Photointerpretation and Remote Sensing) 1 Ders İçeriği Hava fotoğrafının tanımı Fotogrametrinin geometrik ilkeleri Fotogrametride fotoğrafik temel ilkeler Stereoskopik

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

HARİTADA UZUNLUK HESAPLAMA

HARİTADA UZUNLUK HESAPLAMA HRİT UZUNLUK HESPLM u bölümde harita üzerindeki iki nokta arasındaki uzaklığın ölçek yardımı ile hesaplanmasınıöğreneceksiniz. Haritalarda iki nokta arasındaki en kısa uzaklık kuşuçuşu mesafe olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

Datum. Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1

Datum. Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Datum Farklı datumlar haritalanacak yeryüzü bölümüne bağlı olarak geoide göre değişik elipsoid oryantasyonları (referans elipsoid) kullanırlar. Amaç seçilen elipsoide göre en doğru koordinatlama yapmaktadır.

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI

ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI TÜRKİYE 17. ESRI KULLANICILARI TOPLANTISI ONDOKUZMAYIS İLÇESİ NDE (SAMSUN) AFETE YÖNELİK CBS ÇALIŞMALARI Kıvanç ÇALIŞKAN Harita Mühendisi 25 Mayıs 2012 - ANKARA SUNUM İÇERİĞİ GİRİŞ AMAÇ VE KAPSAM MATERYAL,

Detaylı

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ LIDAR (Light Detection and Ranging) bir hava taşıtı ya da yersel tarayıcılar tarafından elde edilir. Bazı uygulamalarda sayısal kamera görüntüleri ile birlikte

Detaylı

YAPILARDA HASAR SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI. Yapılarda Hasar Tespiti-I Ögr. Grv. Mustafa KAVAL AKÜ.Afyon MYO.Đnşaat Prog.

YAPILARDA HASAR SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI. Yapılarda Hasar Tespiti-I Ögr. Grv. Mustafa KAVAL AKÜ.Afyon MYO.Đnşaat Prog. YAPILARDA HASAR TESBĐTĐ-I 3. RÖLEVE RESTĐTÜSYON SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI RÖLEVE RESTĐTÜSYON SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME D ESASLARI: (Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Gruplandırılması,

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Su Kaynakları Ulusal Bilgi Merkezi UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Demir DEVECİGİL Alpaslan SAVACI Doç. Dr. D.Murat

Detaylı

Haritalarda bulunması gereken unsurlar: Harita unsurları, haritalar üzerindeki detayların tam olarak anlaşılması ve kullanılmasını sağlar.

Haritalarda bulunması gereken unsurlar: Harita unsurları, haritalar üzerindeki detayların tam olarak anlaşılması ve kullanılmasını sağlar. HARİTA BİLGİSİ: Harita: Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı olarak fiziki ve beşeri olay ve özelliklerinin, istenilen ölçeğe göre küçültülerek, özel işaretlerle, bir düzlem üzerine çizilmiş

Detaylı

Ormancılıkta Uzaktan Algılama. 4.Hafta (02-06 Mart 2015)

Ormancılıkta Uzaktan Algılama. 4.Hafta (02-06 Mart 2015) Ormancılıkta Uzaktan Algılama 4.Hafta (02-06 Mart 2015) Hava fotoğrafı; yeryüzü özelliklerinin kuşbakışı görüntüsüdür. Hava fotoğrafları, yersel fotoğraf çekim tekniğinde olduğu gibi ait oldukları objeleri

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

Şekil 86. Kaşgarlı Mahmut'un çizdiği dünya haritası

Şekil 86. Kaşgarlı Mahmut'un çizdiği dünya haritası 90 4. HARİTA BİLGİSİ VE ORMANCILIKTA HARİTA KULLANIMI 4.1. Haritacılığın Tarihçesi Tarihin yazı ile başladığı düşünülürse, haritacılığın tarihten de eski bir geçmişi olduğu söylenebilir. Bulunan örnekler

Detaylı

AMENAJMAN HARİTALARI ÇİZİM TEKNİĞİ

AMENAJMAN HARİTALARI ÇİZİM TEKNİĞİ AMENAJMAN HARİTALARI ÇİZİM TEKNİĞİ Orman Amenajman Haritalarının oluģturulması sırasında karģılaģılan güçlükler göz önüne alınarak, bu güçlüklerin giderilmesi ve birlikteliğin sağlanması amacı ile haritaların

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

3. HARİTA PROJEKSİYONLARI

3. HARİTA PROJEKSİYONLARI 3. HARİTA PROJEKSİYONLARI Projeksiyon, fiziksel yeryüzünün geometrik bir yüzey üzerine izdüşürülmesidir. Yerküre nin tamamı veya bir bölümü harita üzerine aktarılırken projeksiyon sistemleri kullanılır.

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/21 Çizgi Tipleri Kalın Sürekli Çizgi İnce Sürekli Çizgi Kesik Orta Çizgi Noktalıİnce Çizgi Serbest Elle Çizilen Çizgi Çizgi Çizerken

Detaylı

EK-11 TUTGA Koordinat ve Hýzlarýnýn Jeodezik Amaçlý Çalýþmalarda Kullanýlmasýna Ýliþkin Örnek -235- -236- Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliði EK - 11 TUTGA KOORDÝNAT VE HIZLARININ

Detaylı

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi 1.Giriş Ulusal düzeyde belirlenen görev, sorumluluk ve yetki çerçevesinde, kurumlar

Detaylı

DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ

DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ Dr. Hasan ÖZ DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Bir noktanın yüksekliği deniz seviyesi ile o nokta arasındaki

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı

Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı ÖLÇME BİLGİSİ Ölçme Bilgisi ve Kadastro Anabilim Dalı Ders Kodu:264 Yrd.Doç.Dr. Muhittin İNAN Anabilim Dalımız "İstanbul Yüksek Orman Mektebi" nin 1934 yılında Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsüne bir fakülte

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Konuları_Ders# 5 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ JEODEZİ Yeryuvarının şekil,

Detaylı

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Yükseklik: Ölçülmek istenen nokta ile sıfır yüzeyi olarak kabul edilen

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI

BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI 36 İNCELEME - ARAŞTIRMA BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTA YAPIMINDA STEREOGRAFİK ÇİFT PROJEKSİYONUN UYGULANIŞI Erdal KOÇAIC*^ ÖZET Büyük ölçekli harita yapımında G İ R İŞ uygulanabilen "Stereografik çift Stereografik

Detaylı

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI

2. TOPOĞRAFİK HARİTALARDAN KESİT ÇIKARTILMASI 1 2. TOPOĞRFİ HRİTLRN ESİT ÇIRTILMSI Eş yükseklik eğrisi nedir? enizden yükseklikleri eşit noktaların birleştirilmeleriyle oluşan kapalı eğrilere eş yükseklik eğrileri (izohips) adı verilir. Eş yükseklik

Detaylı

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT DERS 6 Perspektif Cismin üç yüzünü gösteren, tek görünüşlü resimlerdir. Cisimlerin, gözümüzün gördüğü şekle benzer özelliklerdeki üç boyutlu (hacimsel) anlatımını

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

HİDROGRAFİK MESAHA RAPORU (HMR) FORMATI

HİDROGRAFİK MESAHA RAPORU (HMR) FORMATI 01. Ait Olduğu Deniz : Çalışmanın icra edildiği denizin adı yazılacaktır (Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi, Akdeniz gibi). 02. Çalışmanın Adı : İcra edilen çalışmayı en iyi tanımlayacak şekilde yazılacaktır.

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI

HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI TOPOĞRAFİK VERİLERİN HAZIRLANMASI VE SUNUMU Mühendis Yüzbaşı Mustafa CANIBERK 08 Ekim 2013 TAKDİM PLANI TOPO25 Veritabanı Tanıtımı Topoğrafik Verilerin Hazırlanması Topoğrafik

Detaylı

ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU

ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU İbrahim CANKURT 1, Levent ÖZMÜŞ 2, Bilal ERKEK 3, Sedat BAKICI 4 1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Harita Dairesi Başkanlığı, Ankara, icankurt@tkgm.gov.tr

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

1: 1 000 000 ÖLÇEKLİ FİZİKİ HARİTASI VERİ SÖZLÜĞÜ

1: 1 000 000 ÖLÇEKLİ FİZİKİ HARİTASI VERİ SÖZLÜĞÜ 1: 1 000 000 ÖLÇEKLİ FİZİKİ HARİTASI VERİ SÖZLÜĞÜ İÇİNDEKİLER: 1. VERİ TANIMI 2. VERİ KATMANLARI 3. PROJEKSİYON BİLGİLERİ 4. VERİ KAYNAKLARI 5. VERİ GÜNCELLİĞİ 6. METAVERİ ÜRETİM TARİHİ 7. İLGİLİ BİRİM

Detaylı

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır.

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır. Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak

Detaylı

JEOFİZİKTE TEMEL ÇİZİM VE TASARIM 1+2 (3 AKTS)

JEOFİZİKTE TEMEL ÇİZİM VE TASARIM 1+2 (3 AKTS) JEOFİZİKTE TEMEL ÇİZİM VE TASARIM 1+2 (3 AKTS) YRD.DOÇ.DR.EMRE TİMUR YRD.DOÇ.DR.ELÇİN GÖK DERSİN AMACI: Temel Harita bilgisi ve jeofizik verilerin iki ve üç boyutlu çizimi ve tasarımı konularında alt yapı

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

1999 yılı sonundan itibaren 1/25.000 ölçekli harita üretimi sayısal olarak yapılmaya başlanmıştır.

1999 yılı sonundan itibaren 1/25.000 ölçekli harita üretimi sayısal olarak yapılmaya başlanmıştır. Kartografya Dairesi Başkanlığı Faaliyetleri 1. Fotogrametri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan, yurt içi 1/25.000 ölçekli ve yurt dışı 1/50.000 ölçekli sayısal verilerin, kartografik düzenlemeleri

Detaylı

ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı)

ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı) ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Veri Tabanı (ÇED Veri Tabanı) 1 GÜNDEM 1. Amacı 2. Veri Tabanı Kapsamı 3. Özellikleri 4. Uygulama 2 1-Amacı Mekansal (haritalanabilir) Bilgilerin Yönetimi Sağlamak (CBS)

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1 İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ Orhan KURT 1 1 Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Kocaeli, orhnkrt@gmail.com Özet Bir inşaat teknikeri haritacılık

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI HARİTA GENEL KOMUTANLIĞI HARİTA YÜKSEK TEKNİK OKULU KOMUTANLIĞI ANKARA ÇİFT STANDART DAİRELİ KONFORM LAMBERT PROJEKSİYONUNDA TÜRKİYE HARİTASININ YAPILMASI Hrt. Tğm. Soner ÖZDEMİR

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr Planlamada Uygulama Araçları Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM,yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr II. Ders_İçerik 6. Planlamada Veri Yönetimi Coğrafi Bilgi

Detaylı

ARŞİV HAVA FOTOĞRAFLARINDAN ORTOFOTO ÜRETİMİ

ARŞİV HAVA FOTOĞRAFLARINDAN ORTOFOTO ÜRETİMİ ARŞİV HAVA FOTOĞRAFLARINDAN ORTOFOTO ÜRETİMİ Metin SOYLU 1, Sedat BAKICI 2 Bilal ERKEK 3, Levent ÖZMÜŞ 4 1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Harita Dairesi Başkanlığı, Ankara, metinsoylu@hotmail.com 2

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

HARİTA TEKNİKERİ TANIM

HARİTA TEKNİKERİ TANIM TANIM Arazi parçalarının biçim, konum, engebe vb. yönlerden durumunu belirleyerek haritalarının yapılmasında harita mühendislerinin gözetim ve denetimi altında görev yapan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN

Detaylı

AVRUPA DA 3 BOYUTLU KADASTRO

AVRUPA DA 3 BOYUTLU KADASTRO AVRUPA DA 3 BOYUTLU KADASTRO Bazı Avrupa ülkelerinin kadastrolarına kısa bir bakış Norveç in Oslı kentinden 3B kadastro uygulaması örneği Tor Valstad Norway 1 3D CADASTRES IN EUROPE 2 YUNANİSTAN - 3B KADASTRO

Detaylı