Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 deneme Iþýk Kirliliði ve Doðal Yaþama Etkisi Semih Dalðýn 42 Son yýllarýn gözde konusu küresel ýsýnma herkesin dilinde. Herkes bu konu hakkýnda bilgisi olsada olmasa da yorum yapmakta. Ülkemizin kanayan yaralarýndan biridir bu, reklam repliklerinde deðinildiði gibi aðzý olan konuþuyor. Konu hakkýnda bir bilgisi olsun, olmasýn açýklama yapmak gereðinde hissediyor insanlar kendilerini. Biz de dedik bu geleneðe ayak uyduralým. Henüz insanlarýn farkýna varamadýklarý, görmezden geldikleri, bilseler de umursamadýklarý bir konu hakkýnda görüþlerimizi bildirelim dedik. Bildiðiniz gibi doðada müthiþ bir denge, müthiþ bir düzen var. Mükemmel bir mühendislik projesi gibi, mükemmel çalýþan makinanýn çarklarý gibi çalýþan bir düzen. Gelin doðayý, dünyayý bir makinaya benzetelim. Iþýk da bu makinanýn vidalarýndan sadece biri. En önemli parçalarýndan biri deðil ama bütünün bir parçasý. Nasýl dünyadan bir anda bütün suyu çekerseniz hayat son bulursa, makinanýn benzinini keserseniz de makina çalýþmaz. Ama bu vidalardan biri çýkarsa, düþerse makina çalýþmaya devam eder ancak bir süre sonra makinada ya da baðlý bulunduðu yerde aþýnmalar, sorunlar görülmeye baþlar; belki de tamamen bozulur. Ýþte ýþýk ya da doðru yönlendirilmeyerek, aydýnlatmasý gereken yerler dýþýný aydýnlatan yapay ýþýðýn bir yan etkisi olan ýþýk kirliliði de bu vidalardan biridir. Tamam, bu kirlilik Somali deki açlýðýn, Dünya daki, Ýzlanda daki ekonomik krizin ya da Afganistan da, Filistin de yaþanan savaþlarýn katliamlarýn sebebi deðil ama önemsenmesi gereken bütünü oluþturan parçalardan biridir. Plasebo ya da Türkçeleþtirilmiþ hali ile iyileþtirici yalaný hepimizi biliriz. Amaç kiþiye vitamin haplarý ya da hiçbir iþe yaramayan haplar vererek, kiþiyi psikolojik olarak destekleyerek bazý hastalýklarýn üstesinden gelmesine yardýmcý olmaktýr. Özellikle hastalýk hastasý olarak tabir ettiðimiz, bir þeyi olmasa da varmýþ zanneden kiþilere; bu ilaçlar yardýmý ile yardýmcý olunmasý için kullanýlan bu ilaçlar sadece bu kiþilere deðil; gerçekten hasta olan kiþilere de yardým etmektedir. Araþtýrmanlar, yaptýðý çalýþmalar da kiþinin pozitif düþünce ile bazý hastalýklarýn, ilaçlarýn bile çare bulamadýðý bazý konularda bile üstesinden gelinebileceði görüþündeler. Önemli çalýþmalara imza atmýþ, zamanýnda bu görüþü savunmayan doktorlar bile bu görüþü savunmaya baþlamaktalar. Araþtýrmalar göstermiþtir ki yeþilliklere bakan odalarda yatan hastalar diðer hastalara oranla daha çabuk iyileþmekte, yoga ya da meditasyon ile insanlarýn kan basýnçlarýný azalttýðý bunun da kalbe faydasý vardýr. Nörobiyoloji, umut ve hayal gücünün bedeni ölçülebilir biçimde etkilediðini ispatladý. Ayrýca; gözleri önünde çocuklarý iþkence ile öldürülen Kamboçyalý kadýnlarýn gözlerinin kör olduðunu, astým hastasý bir çocuða sahte bir çiçekle þaka yapan arkadaþýnýn çocuðu astým krizine soktuðunu, Türk filmlerinde gülerek izlediðimiz Türkan Þoray ýn ve Cüneyt Arkýn ýn saçlarýnýn bir anda beyaz olmasýnýn gerçekte var olduðunu biliyoruz. Pavlov un deneyinde olduðu gibi, köpeðe önce adrenalin þýrýnga edilip ardýndan bir zil sesi ile tansiyonu azaltan ilaç verilip, daha sonra tekrar adrenalin þýrýnga edilip zil sesi ile tekrar adrenalin þýrýnga edilince yine tansiyonun azaldýðý görülmüþtür. Tüm bunlar bizlerin sadece fiziksel, sadece kimyasal olarak deðil ayrýca psikolojik olarak da etkilendiðimizi göstermektedir. Geliþen teknolojiler ve bu teknolojilerin insanlýðýn hizmetinde yanlýþ kullanýlmalarý sonucunda günümüzde özellikle endüstriyel iþ kollarýnýn geliþimi ile plansýz kentleþmelerin görüldüðü büyük þehirlerde kronikleþmiþ birçok problem de kendini göstermektedir. Günlük hayatý zorlaþtýran ve sürdürülebilir bir geleceðin en önemli düþmanlarýndan olan katý ve sývý atýklarýn depolanmasý ya da artýmý, nüfus artýþýnýn tetiklediði trafik sorunu ve beraberinde gelen hava ve gürültü kirliliði gibi sorunlara son zamanlarda bir yenisi daha eklenmiþtir. Farklý kullaným amaçlarý için üretilen ýþýðýn amacý dahilinde istenen yerlerin dýþýna düþmesi olarak tanýmlanan ýþýk kirliliði artýk sadece günümüz mega kentlerinin deðil doða ile bütünleþmiþ bir çok küçük þehrin de en önemli problemlerinden biri olarak görülmektedir. Uluslararasý Karanlýk Gökyüzü Birliði nin yaptýðý bir araþtýrmaya göre, hatalý yapýlan dýþ aydýnlatmalarda, ýþýðýn %30 kadarý boþa gitmektedir. Söz konusu yanlýþ kullanýmýn doðal kaynaklarý israf etmek olduðu açýktýr. Ayrýca elektrik üretiminde kullanýlan petrol ve doðal gazýn ülkemizin enerji ihtiyacýný karþýlamadaki dýþa baðýmlýlýðýný arttýrdýðý da unutulmamalýdýr. Iþýk kirliliði, kentlilerin geceleri daha parlak yýldýzlar görmesini engellemenin yaný sýra, doðal hayat ve insanlar üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadýr. Doðalgazýn geçen seneye göre yaklaþýk %80, elektriðin de yaklaþýk %60 lara varan zamlar görmesi sonucu elektrik kullanýmý, israfý dikkate deðer önlemler alýnmasýna itmiþtir insanlarý. Sky glow olarak adlandýrýlan gök kýzarýklýðý doðrudan gökyüzüne giden, uzayda kaybolan ýþýðýn atmosferdeki tozlar ve moleküller tarafýndan saçýlmasý sonucu göðün doðal parlaklýðýnýn bozulmasý ve bunun sonucu olarak da gökyüzündeki yýldýzlarýn görünememesidir. Söz konusu etki astronomlarýn çalýþmalarýný saðlýklý bir þekilde gerçekleþtirmesini engellemektedir. Bu olay, yanlýþ dýþ aydýnlatmanýn yan ürünü olan ýþýk kirliliðinin etkilerinin gözler önüne serilmesinde astronomlarýn yani gökbilimcilerin rolünü arttýrmýþtýr. Iþýk kirliliði konusu son yýllarda ýþýðýn sky glow un dýþýndaki diðer yan etkilerinin araþtýrmacýlar tarafýndan gözler önüne serilmesi ile önemli bir sorun olarak kabul edilmeye baþlanmýþtýr. Iþýk kirliliðinin doðal yaþama ve insanlara önemli olumsuz etkileri vardýr. Örneðin þehrin üzerini bir örtü gibi kaplayan ýþýk, takýmyýldýzlarýný takip ederek yönlerini bulan göçmen kuþlarýn yollarýný kaybetmesine ve böylece soylarýnýn azalmasýna neden olmaktadýr. Kuþlar her ýþýða ayný tepkiyi

2 deneme göstermezler çünkü araþtýrmalar göstermiþtir ki ýþýk türlerinin (örneðin sodyumlu ve civalý gibi) insanlar ve hayvanlar üzerinde farklý etkileri vardýr (Devlin ve dið.,(2003),efendi(2001),knez ve dið.(2000), Kozaki ve dið. (2005),Oglen(2002),Rashid ve dið.(2008), Witherington,(1996)). Bu durum özellikle gökdelenlerin yoðun olduðu bölgelerde geceleri bazý gökdelenlerin çevresinde kuþlarýn gruplar halinde uçarken diðerlerinde toplanmamasýnýn sebebini de açýklamaktadýr. Ucuz olan civalý ýþýklarýn hayvanlar üzerindeki etkilerinin daha fazla olduðu saptanmýþtýr (Witherington,1996). Þekil 4 teki pasta grafik binalarýn kuþ ölümlerindeki etkilerinin farklý olduðunu göstermektedir. Bu sonuç, söz konusu binalarda aydýnlatma amaçlý kullanýlan ýþýðýn türü ile yakýndan alakalýdýr. Hayvanlarýn ýþýktan neden etkilendikleri tam olarak açýklanamamaktadýr fakat bu etkinin canlýlarda ki yan etkileri çok fazladýr. Geceleri gökdelen ýþýklarýna gelen kuþlar gece boyunca avlanamadýklarý için açlýktan, yorgunluktan veya binalarýn camlarýna çarparak ölmekte ya da diðer yýrtýcý hayvanlara yem olmaktadýr. Iþýk kurbaðalar üzerinde de olumsuz etkiye sahiptir. Hýzlý bir ýþýk artýþý bu hayvanlarda görüþ kabiliyetini azaltmaktadýr. Bu süre birkaç dakika ile bir saat arasýnda deðiþmektedir. Diþi kurbaðalar ýþýk arttýðýnda çiftleþmezler; gece kurbaðalarý ve semenderler ýþýk yüzünden yuvalarýndan çýkmazlar ve çiftleþmezler. Ýngiltere de kuþlarýn sayýsýnda ki azalmayý gözleyen araþtýrmacýlarýn yaptýðý çalýþmalar sonucunda 1968 den bu yana güvelerin sayýsýnda %98 lik bir düþüþ olduðu saptanmýþtýr (Henshaw,2006). Bu azalmanýn kuþlarýn sayýlarýnýn azalmasýnda büyük bir etken olduðu düþünülmektedir te Almanya da yapýlan bir araþtýrmada bir cadde ýþýðýnýn gecede ortalama 150 böcek öldürdüðü belirlenmiþtir (Bkz. Þekil 5) (Henshaw,2006). Ýsviçre karanlýk gökyüzü birliði olan Dark Sky Switzerland ýn baþkaný Philipp Heck 50,000 cadde ýþýðýnýn bir gecede 1,000,000 böcek öldürdüðünü belirtmiþtir (Henshaw,2006). Prof. Dr. Osman Ketenoðlu söz konusu ölümler ile türlerin tehlike altýna girmesi durumunda kelebek ve diðer gece böceklerinin tozlaþmayý saðlayamamalarý gibi bir sonuç ortaya çýkabileceðini ve bu da bitkilerin zamanla yok olmasýna neden olabileceðini bildirmektedir. Türkiye de genelde Akdeniz kýyýlarýna yumurtlayan deniz kaplumbaðalarý da ýþýk kirliliðinin olumsuz etkilediði canlýlardandýr. Anne kaplumbaðalar yumurtlayacaklarý sahilleri seçerken sahillerin sessiz ve karanlýk olmasýna özen gösterirler. Çünkü geceleri yumurtadan çýkan yavrular denizdeki yakamozu hedef alarak denize ulaþmaktadýr. Bir þekilde denize ulaþamayan yavru ölmektedir. Aðustos aylarýnda bu yavrular Ýtalya da bir restrona girmiþlerdir. Tüm bunlar belki bazýlarý için küçük bir sorun olarak görülebilir ama unutulmamalýdýr ki A. Einstein arýlar ortadan kalkarsa 4 yýl içinde insanlýkta ortadan kalkar demiþtir. Son 3 yýlda Amerika daki arý sayýsý %50 azalmýþtýr. Hayvanlarda bu kadar büyük etkiye sahip olan ýþýðýn tabii ki insanlar üzerinde de çeþitli zararlý etkileri bulunmaktadýr. Iþýðýn insanlarýn üzerinde psikolojik etkilerinin bulunduðu ve göðüs kanserinin nedenlerinden biri olduðu belirtilmektedir (Devlin ve dið.(2003),knez (2001),Knez ve dið.(2000),kozaki ve dið.(2005),pauley ve dið.(2004),rashid ve dið.(2008)). Bu çalýþmalar özetle ýþýðýn (deðiþik tipte ve þiddette) cinsiyet ve yaþa baðlý, farklý etkilere sahip olduðu, insanlarda idrakta azalmaya, problem çözmede zayýflýða, duygusal bozukluklara yol açtýðý, katarakt ve glokoma neden olduðu, uyku kalitesini azalttýðý belirtilmektedir. Alaska da hastanelerde yapýlan hatalarýn %58 i yýlýn ilk çeyreðinde gün ýþýðýnýn az olduðu zamanlarda görülmektedir. Bununla birlikte araþtýrmalar göstermiþtir ki ofis ortamlarýnda gün ýþýðýnda çalýþanlarýn psikolojilerinin daha iyi olduðu, bu kiþilerin cam kenarlarýnda oturmak istedikleri, böylece %6 performans artýþý saðlandýðý, otistik çocuklarýn dikkatinin floresan ýþýðý altýnda daha fazla daðýldýðý, alzheimerlý hastalarýn doðal ýþýkta daha az depresyona girdiði belirlenmiþtir. En rahat ve faydalý uykunun geceleri karanlýkta olduðu yönünde görüþler vardýr. Gece odadaki ýþýðýn baðýþýklýk sisteminde ve fizyolojik rejimde bozukluklara yol açtýðý belirtilmektedir (Kozaki ve dið,2005). Biyolojik saatin alglerde bile önemli olduðu ayrýca biyolojik saatin bozulmasýnýn uyuþturucu kullanmaya eþdeðer olduðu belirtilmektedir (Pauley, S.,2004). Ayrýca ýþýðýn göðüs kanserine etkisi üzerine Ýsrail de yapýlan bir çalýþmada Göðüs kanseri oraný ile aydýnlatma oraný arasýnda bir iliþki bulunmuþtur (Klog ve dið,2005). Burada etken hormonlardýr. Melatonin olarak isimlendirilen bu hormon deriye rengini verir, geceleri salgýlanmasý artar, fazlasý ergenliði geciktirir, sýçanlarda yumurtalýk sayýsýný azaltýr. Brainard vd. (2001) ýþýk artýþý ile melatonin artýþýnda bir iliþki olduðunu, Davis vd. (2001) melatonin artýþýnýn göðüs kanserine yol açtýðýný belirtmektedir. Bu araþtýrmaya göre Gece ýþýðý göðüs kanseri için açýk ve önemli bir faktör. Göðüs tümörü gün boyunca uyanýk olur ve geceleri melatonin onlarý uyutuyor. (Klog ve dið,2005). Schernhammer ve Schulmeister (2004) tarafýndan yapýlan bir araþtýrmaya göre gece vardiyasýnda çalýþan iþçilerde çeþitli saðlýk problemleri görülmüþ; bu rahatsýzlýlar ile melatoninin salgýlanmasý arasýnda iliþki kuran araþtýrmacýlar þu ilginç tespitleri yapmýþlardýr. Amerika nýn Kuzey Batý bölgesinin Güney e göre göðüs kanseri ölüm oranlarýnda ýþýða maruz kalýnmasýna baðlý olarak aþýrý bir farkýn görüldüðünü, gece çalýþan görme özürlü kadýnlarýn göðüs kanserinde %50 daha az riske sahip olduklarýný tespit etmiþlerdir. Ayrýca 10 yýlda kiþi üzerinde gerçekleþtirilen çalýþmalarda 2441 göðüs kanseri vakasýna rastlamýþ ve gece çalýþma ile göðüs kanseri arasýnda bir iliþki olduðunu da tespit etmiþlerdir. Iþýðýn sadece kadýnlarda 43

3 deneme 44 deðil erkeklerde de negatif etkilere sahip olduðunu düþünen araþtýrmacýlar kolon ve rektum kanserinden ölenler ile ýþýk artýmý arasýnda bir iliþki olduðunu; geceleri ýþýða maruz kalanlarda bu hastalýklara yakalanma riskinin fazla olduðunu rapor etmiþlerdir (Schernhammer ve dið,2004). Tüm bunlara ek olarak ýþýk kirliliðinin (yanlýþ aydýnlatma tekniklerinden kaynaklandýðý göz önüne alýnarak) bir çeþit enerji israfý olduðu kabulü ile bu israfýn ekonomik etkisinden de bahsedilmesi gerekmektedir. Japonya da yýlda gereksiz ýþýktan kaynaklanan enerji kaybýnýn maliyetinin 1997 yýlýnda 20 milyar yen yaklaþýk 320 milyon YTL (2008 yýlý Ekim kuru ile) olduðu bildirilmektedir. Enerji kaybýnýn Osaka da 35.1 milyon, Paris te 37.9 milyon, Londra da 29.0 milyon ve Tel Aviv-Yafo da 10.3 milyon kw.h olduðu da bildirilmektedir (Isobe ve dið.,2000). 100 wattlýk elektrik için gereken kömür ihtiyacýnýn çeyrek ton olduðu unutulmamalýdýr. Gereðinden çok aydýnlatmanýn öncelikle enerji kaybýna sonuçta ise elektrik üretiminde kullanýlan kömür, su ve petrol gibi kaynaklarýn boþa harcanmasýna neden olduðu ve bunlarýn da karbondioksit emisyonunun asýl sebeplerinden ve küresel ýsýnmanýn nedenlerinden biri olduðu da göz ardý edilmemelidir. Ýspanya da az basýnçlý sodyum gazlý lamba kullanýmý ile kirlilikte %85 lik azalma görülmüþtür. Ayrýca; ilginçtir 78 yýlýnda Amerikan Savunma Bakanlýðý suç ile ýþýk arasýnda bir iliþki bulmuþtur. Daha fazla ýþýk her açýk hava ýþýklandýrmasý için tek çözüm deðildir. Amaç daha fazla ýþýk deðil daha iyi görüþ elde etmek olmalýdýr. Çünkü yanlýþ yapýlan aydýnlatma sonucu yukarý yönlendirilmiþ aydýnlatmalarýn % 90 ý hedefi ýskalamakta ve uzaya gitmektedir. Güvenlik amaçlý yapýlan aydýnlatmalarýn yanlýþ yapýlmasý sonucu daha iyi bir görüþ aksine göz kamaþmasý yüzünden daha az bir görüþ elde edilmektedir. Göz kamaþmasý yoðun olarak göze gelen ýþýk sonucu görüþteki azalma olarak nitelendirilebilir. Yanlýþ aydýnlatýlmýþ panolar, sokak lambalarý sonucu sürücülerin görüþ kabiliyetlerinde de azalmalar görülebilmektedir. Akashi ve dið. (2007) yaptýklarý araþtýrma ile sürücülerin karar verme hýzýnda ýþýðýn etkili olduðunu gözler önüne sermiþtir (Akashi ve dið.,2007). O zaman asýl amaç aydýnlatýlmak istenen yüzeye yönlendirilmiþ, tatmin edici þiddetle aydýnlatmadýr. Bu þekilde bir aydýnlatma politikasý ile elektrik tasarrufu da saðlanabilir. Aydýnlatma cihazlarýnýn yerlerinin ve yerleþtirme biçimlerinin uygun seçilmesi ile de bu kirliliði azaltmak mümkündür. Bu önlemlerin alýnmasý için öncelikle ýþýk kirliliðinden etkilenen bölgelerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bölgeleri belirlemek için Microsoft un geliþtirdiði kamera benzerleri kullanýlabilir. Google ýn þehir uydu görüntülerine rakip olmak isteyen Microsoft, geliþtirdiði kameralar ile þehirlerin 3 boyutlu haritalarýný üretebilmektedir. Bu kameralara eklenen sensörler sayesinde kameralar, görünür bölgede, yakýn kýzýl ötesi bölgede ve pankromatik görüntüler alabilmektedir. Bu kameralarýn kullanýlmasý ile fazla ýþýðýn tespit edilebileceði ve azaltýlmasý için çalýþmalarýn yapýlabileceðini düþünmekteyiz. Tarafýmýzdan görünür bölgede çalýþan bir kamera ile yapýlan deneylerde karanlýk bir odada farklý ýþýk kaynaklarýný kullanarak alýnan resimlerin ERDAS programýnda Deðiþim Analizi yöntemi ile deðerlendirilmesinde ýþýk þiddetindeki deðiþimleri ve þiddetleri fark edebildiðimizi gördük (Dalðýn, S.,2008). Söz konusu kameralar uçaklara takýlarak hava fotogrametrisi ile Cinzano vd. nin elde etmiþ olduðu ýþýk kirliliði haritasý, Türkiye için daha prezisyonlu olarak elde edilebilir. Böylece, ýþýk kirliliðinin fazla olduðu bölgelerde düzenlemelere gidilerek ýþýk kirliliðinin çevreye olan etkisi önlenebilir ve de elektrik tasarrufu saðlanabilir. Bu yöntemlere paralel olarak da Coðrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) optimum lamba seçiminde kullanýlabileceði açýktýr. Lambalarýn, aydýnlattýðý alanlar belirlenip sisteme girildiðinde geometrik veriler ile birlikte analiz edilirse uygun sayýda yerleþtirme mümkün olacaktýr (Dalðýn, S.,2008). Baþta ABD, Ýngiltere, Ýspanya olmak üzere birçok ülkede yerel yönetimlerin çoðu ýþýk kirliliðine karþý özel yasalar ve yönetmelikler çýkarmakta ve uygulamayý yaygýnlaþtýrmaya çalýþmaktadýr. Ýspanya da deðiþtirilen lambalarýn yaptýðý enerji tasarrufu ile 3 5 sene içerisinde maliyetlerinin karþýlanacaðý hesaplanmýþtýr. Ýspanya da 1988 de çýkarýlan yasa ile astronomik gözlem kalitesi korunmaktadýr. Deðiþtirilen az basýnçlý sodyum gazlý lambalar sayesinde kirlilik %85 azalmýþtýr. Enerji tüketimdeki azalmanýn ise %40 60 arasýnda olduðu bildirilmektedir (Diaz-Castro,1996). Japon Çevre Dairesi Mart 1998 de kirliliðinin önlenmesi için bir tüzük çýkarmýþtýr (Isobe ve dið,2000). Almanya da beyaz floresan lambalar yasaklanmýþtýr (Rashid ve dið.,2000). Yunanistan 2000 li yýllardan beri ýþýk kirliliðine karþý vatandaþlarýný bilgilendirmektedir. Yeni Zelanda da konu ile ilgili bir yasa çýkarýlmýþtýr. Yapýlan çalýþmalara en iyi örneklerden biri Tucson da uygulanandýr. Tucson Arizona nýn en büyük kentlerinden biri olmasýna raðmen bu kentte sokakta yürürken binlerce yýldýzý ve Samanyolu nu görmek olasýdýr; çünkü þehir bilinçli bir þekilde aydýnlatýlmaktadýr. Tucson da bu durum 1944 den itibaren, çýkarýlan bir yasa ile saðlanmýþtýr. Bu yasanýn çýkarýlma amaçlarýndan ilki gökbilim gözlemlerini nedensiz yere bozmayacak dýþ aydýnlatmanýn saðlanmasý, ikincisi ise kentteki güvenliði ve üretimin niteliðini bozmadan, enerji tasarrufu saðlayacak aydýnlatma aygýtlarýnýn kullanýmýnýn teþvik edilmesidir (Efendi,2001). Iþýk kirliliðini azaltmak için aydýnlatýlmasý zorunlu bölgelerin, yalnýzca aydýnlatýlmasý gereken zaman diliminde ve yeterli düzeyde aydýnlatýlmasý gereklidir. Doða müthiþ bir denge içindedir ve bu denge ve döngü genellikle insan kaynaklý dýþ etkenler tarafýndan bozulmaktadýr. Peki, bu baðlamda neler yapýlabilir veya yapýlmalýdýr? Çocuklarýmýza, gelecek nesillere daha uygun yaþam ortamlarýnýn býrakýlmasý için ýþýk kirliliðine karþý önlemler alýnmalýdýr. Bu konuda herkese görev düþmektedir. Bunun için doðru aydýnlatma konusunda bilgi sahibi olun. Kendi uygulamalarýnýzda doðru aydýnlatma kurallarýna uyun. Çevrenizdeki yanlýþ ve sizi rahatsýz eden uygulamalarý ilgililere duyurun. Burada devlete de büyük görevler düþmektedir. Konu ile ilgili yasa ve yönetmeliklerin bir an önce çýkarýlmasý gerekmektedir. Iþýk kirliliðinin boþa giden para olduðu unutulmamalýdýr. Ne kadar çok ýþýk, o kadar iyi aydýnlatma düþüncesi doðru bir aydýnlatma yaklaþýmý deðildir. Aydýnlatýlmasý gereken bölgenin ihtiyacýný karþýlayacak kadar aydýnlatma yapýlmalýdýr. Iþýk kaynaklarýnýn özenle seçilmesi önemlidir. Enerji tasarrufu saðlamak amacýyla, görülmeyen dalga boyundaki radyasyonun, yani kýzýl ötesi ve mor ötesi ýþýnýmýn

4 deneme filtrelendiði ýþýk kaynaklarý kullanýlmalýdýr. Iþýk kaynaklarýnýn yaydýðý ýþýðýn, doðru yönlendirme ve yerleþtirme ile kontrol edilmesi gereklidir. Amaca uygun aydýnlatma yapýlmalýdýr. Aydýnlatmanýn aydýnlatýlacak bölge sýnýrlarýnýn dýþýna taþmamasýna özen gösterilmelidir. Iþýk kontrolünü saðlayan zaman ve varlýk algýlayýcýlarý ile loþlaþtýrma ünitelerinden faydalanýlmalýdýr. Günlük akýþý olumsuz etkilemeden, gecenin belirli bir saatinden sonra aydýnlatma seviyesi düþürülmelidir. Sensörlu ya da süreli ýþýklar kullanýlabilir. Özellikle reklam panolarýnda bu uygulamalara gidilebilir. Bir geliþmiþlik seviyesi olarak gösterilen gereksiz bina aydýnlatmalarýndan, süslemelerinden kaçýnmak gerekir. Bu konularda uzman kiþilerin görüþlerine önem verilmelidir. Havai fiþeklerin doðaya, insanlara özellikle kaçak yapýmýnda çalýþanlarýna verdiði zararlarý hiç düþündünüz mü? Yapýlacak çalýþmalarla, uydu görüntüleri, hava fotoðraflarý ve CBS kullanýlarak üretilen haritalar karar vericilere yararlý bilgiler saðlayacaktýr. Bu haritalarýn astronomik gözlem istasyonlarýnýn yerlerinin seçimi, ýþýk kirliliðinin etkilerin tespiti ve giderilmesi, doðal hayatýn korunmasý, uygun lamba ve yerleþtirme þeklinin seçilmesi konularýnda büyük katkýlar saðlayacaðý açýktýr. Kendi görüþümdür. Þu gazetecilerin (bir kýsmý için söylüyorum) gereksiz anlamsýz saçma sapan haberlerinden býktým usandým. Hiçbir bilgileri olmadan anlamsýz haberler yaparak insanlara olmayan þeyleri var gibi göstererek, abartarak yanlýþ bilgilendirme yapmaktalar. Tüm bunlarý yaparken ne düþünmekteler bilmiyorum. Son iki yýldýr tutturdular bir kuraklýkta kuraklýk diye. Bu Türkiye nin her zaman karþýsýna çýkmýþ. Belli döngülerle kendini tekrarlayan bir sorunudur. Ýstanbul da bu güne kadar hiç mi kuraklýk olmadý. Bu kuraklýk da gayet normaldir. Önemli olan bence dikkat edilmesi gereken gece ile gündüz arasýndaki sýcaklýk farkýnýn fazla olmasýdýr. Bunun çölleþmeyi getireceði unutulmamalýdýr. Ayrýca uluslararasý antlaþmalar ile belirlenen su kullanýmý konusunda gereken önlemlerin bir an önce alýnmasýnda yarar vardýr. Yataðýný deðiþtirmemek üzere topraklarýmýzdan geçen her suyun damlasýnda hakkýmýz vardýr. Bunu bilen Arap ülkeleri doðuda yapmaya çalýþtýðýmýz projeleri bu sebeplerden terör illeti ile baltalamak istemektedir. Ýþ bilir mühendislerimizin önlem almadan yaptýklarý barajlardan, bir günde tüm sularýný kaybeden þu an boþ olan barajlarýmýzdan daha iyilerini yaparak, gerekirse isale hatlarý kurarak doðudan batýya taþýyarak, gerekirse Bulgaristan ýn bize sattýðý gibi, Arap ülkelerine bu sularý satarak su sorununa çare bulabiliriz. Son söz olarak; artýk bir þeylerin bilincine varmamýz gerekmekte, çocuklarýmýza torunlarýmýza nasýl bir dünya býrakmak istediðimiz düþünülmelidir. Ben Ýstanbul da boðazý, dostlarýn kardeþliðini yan yana duran birbirine o kadar yakýn bir o kadar uzak iki kýtayý, Zonguldak ta karayý, Trabzon da Karadeniz de yeþili, Bingöl de çýplak daðlarý, Tuz Gölü nde moru, Adana da beyaz ý, Hatay da kahverengiyi, Mersin de Antalya da Ýzmir de maviyi, Behramkale de su üstünde birbirini kovalayan balýklarý, Dalyan da Caretta Carettalarý, Urfa da tarihi, Antep te Gelibolu nda vataný, Urfa da Karlýova da Mardin de acýyý yoksulluðu, Nusaybin de ihaneti gördüm. Bu ülkede gördüðüm görmek istediðim nice güzellikler var. Bunlarý çocuklarýmýn da, torunlarýmýn da görmesini isterim. Ben gelecek nesillere daha güzel, daha mutlu, umutlu; tek yürek olmuþ, ilimde, bilimde, teknolojide en üst sýralara yükselmiþ bir vatan býrakmak istiyorum. Siz de böyle düþünüyorsanýz bir an önce harekete geçin. KAYNALAR 1. Akashi, Y. vd, Driver decision making in response to peripheral moving targets under mesopic light levels.lighting Res. Technol. 39,1, s Brainard, G.C., J.P. Hanifin, J.M. Greeson, B. Byrne, G. Glickman, E. Gerner and M.D. Rollag. Action spectrum for melatonin regulation in humans: evidence for a novel circadian photoreceptor. Journal of Neuroscience, 21(16): , Chalkias, C., vd,2005. Modelling of light pollution in suburban areas using remotely sensed imagery and GIS. 4. Cinzano, P., vd., The first World Atlas of the artificial night sky brightness. 5. Çetin, F.D., vd.,2003. Iþýk Kirliliði Problemi ve Diyarbakýr Ölçeðinde Ýncelenmesi. 6. Dalðýn,S., (2008). Kentlerin yeni sorunu: Iþýk kirliliði ve doðal yaþama etkisi. Kent, Ýnsan ve Çevre Sorunlarý Sempozyumu Bildiri Kitabý, Ýstanbul, Davis S, Mirick DK, Stevens RG. (2001) Night shift work, light at night, and risk of breast cancer. J Natl Cancer Inst 93: 1557 '2d Devlin A.S. & Arneill A. B., Health Care Environments and Patient Outcomes: A Review of the Literature.Environment and Behavior, 35, Diaz-Castro, F.J.,1998. Adaptation of streetligting on La Palma. New Astronomy Reviews 42, s Efendi Murat, Iþýk kirliliði tez çalýþmasý, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü 11. Henshaw, C., Cliff, G.,2006. Is light pollution killing our birds?. 12. House of Commons Science and Technology Committee, Light Pollution and Astronomy. 13. Isobe, S. & Hamamura, S.,2000. Monitoring light energy loss estimated by the DMSP satellites.mem. S.A.It, Vol 71-1, s Isobe, S. & Hamamura, S.,2000. Light pollution and its energy loss. Astrophysics and Space Science 273, s Knez, I & Kers, C.,2000. Effects of indoor lighting, gender and age mood and cognitive performance. Environment and Behavior, 32, Knez, I., Effects of colour of light on nonvisual psychological processes. Journal of Environmental Psychology 21, s Kloog, I., vd,2005. Light Pollution as a Risk Factor for Breast Cancer: A GIS Assisted Case Study. 18. Kozaki, T. vd., Effect of color tempreature of light sources on slow wave sleep. J. Physiol Anthropol Appl Human Sci 24 (2): s Longcore, T., Rich,C.,2004. Ecological Light Pollution. 20. Moody, G.,2003. Streetlight Assessment Program-GIS Application to Model Streetlight Compliance. 21. Ogden, L.J.E.,2002. Effect of Light Reduction on Collision of Migratory Birds. 22. Pauley, S.M.,2004. Lighting for the human circadian clock: recent research indicates that lighting has become a public health issue. Medical Hypotheses 63, s Rashid, M. & Zimring, C., A review of the empirical literature on the relationships between indoor environment and stress in health care and office settings: problems and prospects of sharing evidence. Environment and Behavior, 40, Witherington, B. E.,Martin,R.E.,1996. Technical Reports Understanding, Assessing, and Resolving Light-Pollution Problems on Sea Turtle Nesting Beaches. 25. Schernhammer, E.S., and Schulmeister, K.,2004. British Journal of Cancer pp Jeodezi ve Fotogrametri Müh. & Ýnþaat Müh. Dipnot: Bu yazý Kent Ýnsan ve Çevre Sorunlarý 08 Sempozyumundaki bildiri düzenlenerek kaleme alýnmýþtýr. 45

5 deneme Pusula Gülü ve Boylam Aslý Doðru 46 Pusula gülü, deniz haritalarýnýn ortaya çýktýðý günden bu yana yani 1300 lerden beri harita ve planlarda bulunmaktadýr. Pusulanýn iþaret uçlarý, çiçeðin taç yapraklarýna benzediði için gül kelimesi kullanýlmýþtý. Baþlangýçta, rüzgarýn estiði yönleri göstermesi için kullanýlan pusula gülünün o zamanlardaki adý rüzgar gülüydü. 32 adet iþaret ucundan 8 i ana rüzgarlarýn, diðer 8 i ara rüzgarlarýn ve 16 sý da çeyrek rüzgarlarýn yönlerini göstermekteydi. Rüzgarlarýn isimleri Orta Çað da Akdeniz ülkelerinin çoðunda ortak isimlerle anýlýrlardý. Kuzeyden esen tramontana, kuzeydoðudan greco, doðudan levante, güneydoðudan siroco, güneyden ostro, güneybatýdan libeccio, batýdan ponente ve kuzeybatýdan esen rüzgar maestro ydu. Deniz haritalarýnýn kenarlarýnda yönleri doðrultusunda bu kelimelerin baþ harflerini (T,G,L,S,O,L,P,M) görmek mümkündür. Böylelikle bu 32 iþaret, 4 ana rüzgar yönünün (kuzey, doðu, güney ve batý) eþit bölünmüþ parçalarýný ifade etmektedirler. Çinliler farklý olarak pusulayý burçlarý temel alarak 12 ana parçaya bölmüþlerdi. Batýlý denizciler için bu yön isimlerinin bilinmesi o kadar önemliydi ki, tayfalarýn rüzgar isimlerini doðru bir þekilde bilmesi þarttý. Pusula gülünün renkleri, salt kartografik gösterimden çok, grafik belirginlik ihtiyacýnýn bir sonucudur. Amaç pusulanýn üzerindeki yönlerin, gece dalgalý denizde yalpalanan bir gemideki titreyen ýþýðýn altýnda görülebilir olmasýydý. Bu nedenle, 8 ana rüzgar yönü, kolayca seçilebilen siyah renkte, ara rüzgarlar mavi ve diðerleri kýrmýzý renkte gösterilmiþtir. Günümüzde, bir pusula gülünü çizmek için herhangi bir standart bulunmamaktadýr. Ýlk planlarda, kuzeyi T harfinin üstünde bir mýzrak baþý temsil ediyordu. Daha sonra bu sembol, Christoph Colomb zamanýnda zambak (fleur-delys: fransýz kraliyet sembolü olan çiçek) figürüne dönüþmüþ ve ilk olarak Portekiz haritalarýnda görülmüþtür. 14. yüzyýlda, doðudan esen rüzgarý (levante) temsil eden L harfi, artý iþareti ile yer deðiþtirmiþ ve cennete giden yolu temsil etmiþtir. Bu yön ayný zamanda Ýsa nýn doðduðu ve o zamanlardaki adýyla Levant olan bölgede (doðu Akdeniz e kýyýsý olan ülkelere -Anadolu nun bir kýsmý, Suriye, Lübnan, Ýsrail, Mýsýr- verilen isimdi, 1. Dünya Savaþý ndan sonra Fransýz mandasýndaki Suriye ve Lübnan bu isimle anýlmaktaydý) bulunan Kudüs yakýnlarýndaki Bethlehem kentine giden yolu da sembolize etmekteydi. Dini ve metafizik durumlarý temsil etmekte kullanýlan gül sembolü, yüzyýllardýr yön ve yer bilgisi içeren haritalarla da iliþkilendirilmiþtir. Yeryuvarý üzerinde olduðu varsayýlan ve kuzey kutup noktasýný güney kutup noktasý ile birleþtiren baþlangýç meridyeni de bir gül çizgisidir. Ýngiltere Greenwich e taþýnmadan 150 yýl önce baþlangýç meridyenini temsil eden Gül Çizgisi, Paris te Saint-Sulpice Kilisesi nde bulunmaktaydý. Da Vinci Þifresi (Dan Brown) kitabýnda da geçen bu pirinç çizginin doðru yönü ve yolu gösterdiðine inanýlýrdý. Abraham Flexner ýn 1930 tarihli Universities adlý yapýtýnda belirttiði gibi bilim, problemleri çözmeye çalýþýrken, mevcut problemden daha fazlasýný yaratýr. Elbette bu uðraþ sýrasýnda da baþka keþifler yapýlýr. Týpký bilim adamlarýnýn boylamý bulmaya çalýþýrken, dünyanýn kütlesinin ve yýldýzlara olan uzaklýðýnýn ölçülmesinde olduðu gibi lerde denizcilerin en önemli problemi boylam belirlemeydi. O tarihlerde yön belirlemeye yarayan pusulalar mevcuttu. Geceleri olmasa bile en azýndan gündüz vakti, güneþ ve ufuk arasýndaki açýnýn belirli bir doðrulukla ölçülmesi suretiyle enlem belirlemek mümkündü. Fakat dünyanýn kendi etrafýnda dönme hareketi, boylam belirlemeyi imkansýz hale getiriyordu de yanlýþ bir boylam belirleme sonucu oluþan kaza, Fransa dan dönen Ýngiliz savaþ gemilerinin batmasýna ve 2000 kiþinin ölümüne sebep oldu. Bunun üzerine Ýngiliz Hükümeti 1714 te, denizde boylam belirlemeyi doðru bir þekilde gerçekleþtirecek kiþiye çok yüksek meblaðlý bir ödül (bugünkü karþýlýðý milyon dolarlarla ifade edilebilecek bir deðer) vereceðini açýkladý. O güne kadar hep, deniz üzerinde ay ve diðer parlak yýldýzlarýn aralarýndaki mesafenin gözlenmesi esas alýnmýþtý. Ancak bu yaklaþýk hesaplamalar, ya çok uzun süren ve hastalýkla sonuçlanan gemi yolculuklarýna ya da geminin aniden beliren karanýn kayalýklarýna çarpýp parçalanmasýna sebep oluyordu. Çözüm ise, zamanýn hem gemide hem karada doðru olarak belirlenmesiydi. Dünyanýn dönme hýzý da biliniyordu (saatte 15 derece). Fakat asýl problem, uzun yolculuklara ve sarsýntýlara dayanabilecek, zamaný doðru olarak ölçebilecek saatin yapýlmasýndaydý. Ýngiliz saatçi John Harrison icat ettiði saatlerle boylam sorununu çözdü ve bu sayede birçok kýta ve geçit keþfedildi. Günümüzde Harrison ýn tamamen ahþaptan yaptýðý ilk 3 saati hala iþler durumda Ýngiltere de sergilenmektedir. H1 adýný verdiði ilk modeli 1735 te, H2 yi 1740 ta tamamladý. H3 üzerinde 19 yýl çalýþtý lerin sonunda H4, boylam sorununu çözmüþtü. Kendisini kýskanan ve baþarýsýný kabul etmek istemeyen bilim adamlarý ve siyasetçilerle 40 yýl boyunca mücadele etti. Sonunda hak ettiði para ödülünün ancak yarýsýný alabildi. Diðer yarýsýný almasý uzun zaman sürdü. Bugün yapay uydular ile anlýk olarak hesaplanabilen bir geminin konumu o günlerde böylesi yorucu bir mücadeleye ve keþiflere sebep olmuþtu. Kaynaklar: Bill Thoen, Origins of the Compass Rose Dava Sobel - William J. H. Andrewes, Boylam Dr., Boðaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araþtýrma Enstitüsü, Joedezi Anabilim Dalý

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ çevresine. Bu adý ona bir kuyrukluyýldýz vermiþ. Nasýl mý

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83

mmo bülteni ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... nisan 2005/sayý 83 ...basýnda odamýz...basýnda odamýz...basýnda odamýz... 2 Mart 2005 Hürriyet Gazetesi Oto Yaþam Eki'nin Editörü Ufuk SANDIK, "Dikiz Aynasý" köþesinde Oda Baþkaný Emin KORAMAZ'ýn LPG'li araçlardaki denetimsizliðe

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

her zaman bir adým öndesiniz Kameralý Otopark Yeri Hatýrlatma ve Yönlendirme Sistemi

her zaman bir adým öndesiniz Kameralý Otopark Yeri Hatýrlatma ve Yönlendirme Sistemi her zaman bir adým öndesiniz Kameralý Otopark Yeri Hatýrlatma ve Yönlendirme Sistemi Sistem Genel Özellikleri TRANSPARK Kameralý Otopark Yeri Hatýrlatma ve Yönlendirme Sistemi; Dünyanýn en modern ve karlý

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

ARTIMAGE Yapý San. ve Tic. Ltd. Þti. Orhantepe Mahallesi Sahilyolu Sok. No: 19/A Dragos-Kartal / TURKEY Tel: 0216 399 78 72 Faks: 0216 399 68 02 www.artimage.com.tr Estetiðin betonla dansý... DEKOZEMÝN

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

A D H I G B C E F 75 lik servis arabasý 100 lük servis arabasý 120 lik servis arabasý 140 lýk servis arabasý 210 luk servis arabasý Çocuk arabasý 25 lik A B C D E F 730 840 780 900 990 560 640 730 690

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

INTERIOR PARTITIONS BÖLME SÝSTEMLERÝ BÖLME SÝSTEMLERÝ INTERIOR PARTITIONS. aluwall.com. Arpa GLASS FITTINGS & ACCESSORIES COMPACT LAMINATE PANELS

INTERIOR PARTITIONS BÖLME SÝSTEMLERÝ BÖLME SÝSTEMLERÝ INTERIOR PARTITIONS. aluwall.com. Arpa GLASS FITTINGS & ACCESSORIES COMPACT LAMINATE PANELS BÖLME SÝSTEMLERÝ BÖLME SÝSTEMLERÝ GLASS FITTINGS & ACCESSORIES Arpa COMPACT LAMINATE PANELS aluwall SYSTEMS R INDEX 1 ÖNSÖZ PREFACE 2 Güvenlik amaçlý demontable bölme duvar sistemleri Demontable security

Detaylı

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006 KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU GÝRÝÞ KURUMSAL KÝMLÝK HAKKINDA Adýyaman Üniversitesinin misyon ve vizyonuna uygun kurumsal kimlik çalýþmasý bu dökümanda detaylandýrýlarak sunulmuþtur. Kurumsal kimlik oluþturulurken,

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

Ýnsan hayatýný korur

Ýnsan hayatýný korur Ýnsan hayatýný korur Yangýn güvenliði kablolar ile baþlar Kablolar, bir binanýn toplam maliyetinde yüzde 0.5'den daha az bir miktarý oluþturmaktadýr. Ancak, kamu güvenliðinin saðlanmasýnda, hayati öneme

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

mmo bülteni mart 2005/sayý 82 05.02.2005

mmo bülteni mart 2005/sayý 82 05.02.2005 basýnda odamýz basýnda odamýz basýnda odamýz Ocak/ Dizayn Ýnfo Dergisinin 9. sayýsýnda "Makina Mühendisleri Odasý'na TÜRKAK'tan Akreditasyon Sertifikasý" baþlýklý haber yayýnlandý. 05.02.2005 Oda Baþkaný

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

Nokia Holder Easy Mount HH-12 9249387/2

Nokia Holder Easy Mount HH-12 9249387/2 Nokia Holder Easy Mount HH-12 1 4 2 3 9249387/2 5 7 6 TÜRKÇE 2006 Nokia. Tüm haklarý mahfuzdur. Nokia i Nokia Connecting People su ¾igovi ili za¹tiæeni ¾igovi firme Nokia Corporation. Giriþ Bu montaj cihazý,

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ ÝKK TOPLANTISI ÞUBEMÝZDE GERÇEKLEÞTÝRÝLDÝ 4 Kasým 2010 tarihinde ÝKK toplantýsý Þubemizde gerçekleþtirildi. ÞUBEMÝZ SOSYAL ETKÝNLÝKLER KOMÝSYONU TOPLANDI Þubemiz sosyal etkinlikler komisyonu 05 Kasým 2010

Detaylı

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ

OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ com Hakkýmýzda Firma Hakkýnda Otomasyon sektörünün önde gelen firmalarýndan olan ECM ENDÜSTRÝYEL OTOMATÝK KAPI SÝSTEMLERÝ, kurulduðu tarihten bu yana uzmanlaþtýðý her alanda, ülkemizde

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

SENDÝKAMIZDAN HABERLER

SENDÝKAMIZDAN HABERLER SENDÝKAMIZDAN HABERLER Sendikamýza Üye Ýþyerlerinde Çalýþanlardan Yýlýn Verimli Ýþçisi Ve Ýþvereni Seçilenlere Törenle Plaketleri Verildi 1988 yýlýndan bu yana Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) nce gerçekleþtirilen

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

Teknik Bilgiler 00. Downlight Spot Sayýsý: 24 Adet bulundu. Ofis alaný 24 eþit alana bölünmelidir.

Teknik Bilgiler 00. Downlight Spot Sayýsý: 24 Adet bulundu. Ofis alaný 24 eþit alana bölünmelidir. Teknik Bilgiler 00 Armatür dizlimi ve ýþýk yayýlýmý (ofis üzt görünüþ) : Örnek ofis aydýnlatmasý 3-boyutlu modeli Tablo 1 : Lamba Akýsý : 1x1200 lm Downlight Spot Sayýsý: 24 Adet bulundu. Ofis alaný 24

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki

Detaylı

Sessizliktir Her Þeyin Ötesi. Hani, sýradan hayatlar vardýr; hüzünle astarlanmýþ ruhlarýn. sessizliðini akseder suretleri.

Sessizliktir Her Þeyin Ötesi. Hani, sýradan hayatlar vardýr; hüzünle astarlanmýþ ruhlarýn. sessizliðini akseder suretleri. Sessizliktir Her Þeyin Ötesi Aldous Huxley Hani, sýradan hayatlar vardýr; bir ucu hiçliðe yolcu; hüzünle astarlanmýþ ruhlarýn sessizliðini akseder suretleri. O suretlerin en dokunaklý sessizliðini, hiçliðini

Detaylı

1Osalon tek masa u düzen küme 7 7 9 14 17 19 11 17 19 19 31 33 43 31 12O Centrum Toplantý Hizmetleri KÜÇÜKYALI farklý boyut ve özelliklere sahip 10 adet toplantý salonu, açýk büfe Ýris Restoran ý, sosyal

Detaylı

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana Ballorex Venturi Çift Regülatörlü Vana Isýtma ve soðutma sistemlerinin balanslanmasý Precision made easy Ballorex Venturi ýsýtma ve soðutma sistemlerini balanslamasýný saðlayan olan yeni jenerasyon çift

Detaylı

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský

Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu. 9232493 1. Baský Nokia Kamera Flaþý PD-2 Kullaným Kýlavuzu 9232493 1. Baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere PD-2 ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin (Council Directive:1999/5/EC)

Detaylı

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri 1 2 1 1 2 Çok Sýcak Soðuk Sýcak Çok Soðuk D B C Çorba Kutuplar Yanardað Sonbahar Yukarýda yer alan 1. ve 2. kutudakiler

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Yapýlara estetik, kente kimlik. Y apý estetiði ve izolasyonunda Strotaþ ürünleri çeþitliliði ve üretim kalitesi ile modern mimariye estetik kazandýrýrken, kentsel dönüþüm, restorasyon ve renovasyon uygulamalarýnda

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Ders 10, Romalýlar Mektubu, Onuncu bölüm «Tanrý nýn Mesih e iman yoluyla insaný doðruluða eriþtirmesi» A. Romalýlar Mektubu nun onuncu bölümünü okuyun. Özellikle

Detaylı

3T, metal iþleme sektöründe marka fuarlar arasýnda 3T Uluslararasý Metal Ýþleme, Kalýp, Otomasyon Teknolojileri ve Yan Sanayi Ürünleri Fuarý 15-18 Mayýs 2008 tarihleri arasýnda Ýzmir Kültürpark Uluslararasý

Detaylı

Nokia Müzik Hoparlörü MD-3

Nokia Müzik Hoparlörü MD-3 Nokia Müzik Hoparlörü MD-3 TÜRKÇE MD-3 stereo hoparlörler Nokia telefonunuzda veya ses cihazýnýzda müzik veya radyo dinlediðinizde yüksek ses kalitesi saðlar. Hoparlörlerin 3,5 mm'lik stereo ses fiþi vardýr

Detaylı

BANKA MERKEZÝ VE ERGONOMÝ. Ergonomik Ýncelenmesi. Genel Bilgiler. Teknolojik geliþmenin sosyo-ekonomik sonuçlarý

BANKA MERKEZÝ VE ERGONOMÝ. Ergonomik Ýncelenmesi. Genel Bilgiler. Teknolojik geliþmenin sosyo-ekonomik sonuçlarý Dr. Haluk Seçkin BAÞÇIL Ýþ Hekimliði Uzmaný BANKA BÝLGÝ ÝÞLEM MERKEZÝ VE ERGONOMÝ Teknolojik geliþmenin sosyo-ekonomik sonuçlarý hizmet sektöründe, özellikle de bankacýlýk sektöründe modernizasyona yol

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman PID Kontrol Formu PID kontrol formu endüstride sýkça kullanýlan bir proses kontrol yöntemidir. PID kontrol algoritmasýnýn çalýþma fonksiyonu, kontrol edilen prosesten belirli aralýklarla geri besleme almak

Detaylı

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 TÜRKÇE Bu kabloyla, uyumlu bilgisayarýnýzla Nokia cihazý arasýnda verileri aktarabilir ve senkronize edebilirsiniz. Ayrýca, bilgisayardan ayný anda uyumlu Nokia cihazýnýzdaki

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Alcatel OmniPCX Office

Alcatel OmniPCX Office Analog terminal Alcatel OmniPCX Office ARCHITECTS OF AN INTERNET WORLD Bu kýlavuzu nasýl kullanmalý? How Tuþ takýmý Sayýsal tuþ takýmý. Sayýsal tuþ takýmýnýn özel tuþu. Kullanýlan diðer semboller þlem

Detaylı

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd.

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd. TUKUVAZ YAASA GÜBESİ TAIM ÜÜNLEİ MADENCİLİK SANAYİ ve TİCAET LİMİTED ŞİKETİ 71 Evler Mh. Tarih Bulvarı No: 43/A Odunpazarı/ESKİŞEHİ Tel&Faks: 0 222-237 03 05 Gsm: 0 545-237 03 05-0 532-790 41 49 www.yarasagubresi.com.tr

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41.

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41. 7215 73-2/26 TR(TR) Kullanýcý için Kullanma talimatý ModuLink 25 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý off on C 5 off 2 on pm 1:41 24 Volt V Lütfen cihazý kullanmaya baþladan önce dikkatle

Detaylı

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA TÜRKÝYE / Fabrika Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA SWITZERLAND Tel : ( 0041 ) 56 610 48 43 Cep Natel : ( 0041 ) 79 605 72 93 E-mail : tuerkel@dplanet.ch

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

Evvel zaman içinde, eski zamanlarýn birinde, zengin bir ülkenin gösteriþ meraklýsý bir kralý varmýþ. Kralýn yaþadýðý saray çok büyükmüþ.

Evvel zaman içinde, eski zamanlarýn birinde, zengin bir ülkenin gösteriþ meraklýsý bir kralý varmýþ. Kralýn yaþadýðý saray çok büyükmüþ. Evvel zaman içinde, eski zamanlarýn birinde, zengin bir ülkenin gösteriþ meraklýsý bir kralý varmýþ. Kralýn yaþadýðý saray çok büyükmüþ. Her yeri altýn kaplý olan bu sarayda onlarca oda, odalarda pek çok

Detaylı

Nokia Mini Hoparlör MD-4

Nokia Mini Hoparlör MD-4 Nokia Mini Hoparlör MD-4 9252824/2 TÜRKÇE Bu küçük stereo hoparlörler Nokia telefonunuzda veya ses cihazinizda müzik veya radyo dinlediðinizde yüksek ses kalitesi saðlar. Hoparlörlerin 3.5-mm'lik stereo

Detaylı

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Ýhsan Çamlýca kurumsal logo uygulamalarý aþaðýdaki gibidir. Baský aþamasý web dizayný vs. için renk kodlarý belirtilmiþtir. 1 CMYK : C100 M0

Detaylı

Vepamon Akaryakýt Seviyesi Ölçümü Kayýt ve Kontrol Sistemi

Vepamon Akaryakýt Seviyesi Ölçümü Kayýt ve Kontrol Sistemi Araç yakýt deposu seviyesi ölçüm-kayýt ve kontrol sistemin kullanýcýya faydalarý VEPAMON; yakýt seviyesi, aracýn hýzý ve yaptýðý kilometre ile motorun çalýþma rejimi hakkýnda bilgi kaydý saðlayan, veri

Detaylı