BATIDAJOSEPH SCHACT'A YÖNELİKTEPKİLER-I* Çev. Mehmet DİLEK**

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BATIDAJOSEPH SCHACT'A YÖNELİKTEPKİLER-I* Çev. Mehmet DİLEK**"

Transkript

1 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:15, Ocak-Haziran BATIDAJOSEPH SCHACT'A YÖNELİKTEPKİLER-I* Çev. Mehmet DİLEK** Batılılar ve reformcu Müslümanlar, yüz yılı aşkın bir süredir, yapısı ve tarihsel katılığından dolayı şeı-iatın büyük bir bölümünün modern toplum için geçerli olmadığını kabıli etmiştir. 1 Bunun fark edilmesi bin yıl içerisinde en önemli islami reform çağını doğurmuştur. İslam İmparatorluğu, kamu politikası gereldi kıldığında sıl\: sık şeriatı görmezlikten gelmesine rağmen, yeni gelişmeler iki açıdan yaralayıcı olmuştur. Bitimisi, politik reformların, islami rejirnleı-in geçmişteki tecıübelerinden daha geniş bir alana yayılmasıdır. İki!lit.:ri, reformun temellerini, yabancı hukuk kaynağının teşkil etmesidit. Bu değişimler yavaş yavaş alınaya başladı, fakat 20. yüzyılın ilk yarısında büyük bir yabancı hukuk ithali olınuştur. 2 Elbetteki reformlar tepkisiz kalmadı. İslam dünyasında bazı gumplar yasal hiyerarşide İslam hukukunu hak ettiği yere koydurmak için çaba sarf ettiler. Bu guıuplann bazısı modern rejiınleı-in ıneştuiyetiı1e karşı bir tehdit oluşturmaktadır. Pek çok Müslüman aydın, modern kodların ithalinden rahatsızdılar. Bundan daha fazlası da gelecekti. Batı hukuk trendiyle çevrelenıniş olan bazı Müslümanlar, kendi prensipleriyle çelişıneyle karşı karşıya kaldılar. Diğer * Bu çeviri, David F. Forte'n.in STUDIES IN ISL-\l\IIC LA W adlı eserin III. Bölümündeki (The Shaı1'a Classical Applications) JOSEPH SCf-L-\.CT VE SUNNET k.ısırumn tercümesidir. Tercümenin bu kısmı sayfalaı1 arasında olan yerdir. Bu sebeple BATIDA JOSEPH SCf-L-\CT'"-\. YÖNELİK TEPKiLERİ-olarak başhl' koyduk. İSLAM ALİrvfLERİNİN JOSEPH SCH.ACT'A YÖNELİK TEPKİLERİ(64-71) k.ısmım da sonraki sayılarda yayınlamayı düşünmekteyiz. ** Arş. Gör. Dr., Harran Ün. ilahiyat Fak. Hadis Anabilim Dalı, 1 Seymour Vesey- Fitzgerald, Muhammadan Law 8 (1931); P. Nicholas I<1om1des, Traditionalism and Modernisim in Islamic Law: A Review, 11 Colum.]. Transnat'l L. 491, (1972) 2 Genel olarak Bkz. Joseph Schacht, Islamic Religious Law,.in The Legacy Of Islam Schacht ve C. Bosworth eds. 1974) (Bundan sonra İslamic Religious Law şeklinde ifade edilecektir): James Anderson, Law Reform.in The Muslim World (1976) (Bundan sonra Law Reform olarak ifade edilecektir); David Bonderman, Modernization an Changing Perceptions.in Islamic Law, 81 Harv. L. Rev. 1169, (1968).

2 160 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran 2006 Müslüman entellektüeller ise bu duıumu İslatn1 fırsat olarak değerlendirdiler. yeniden canlandırma için bir Şeriatın geleneksel temellerinden bir tanesine zarar veren bir analiz bir akademik yazarın kaleminden çıktı. 1950'lerde ve. 1960' larda JOSEPH SCHACT hadisietle ilgili araştırınalarını yayınladı 'da ölümüne kadar Schacht, araştırma neticelerinin, İgnaz Goldziher'in orijinal hipotezleri ile çağdaşı olan Bıunsching'in bağımsız inceleıneleı1ni desteklediğini savunınuştur. Goldziher'in göıüşleri büyük oranda göz ardı edilirken Şchact - Brmısıhilll değilbu tarihsel revizyonun doğru yazarı olarak kabul edilmiştir. Eğer Schacht'ın göıüşleri doğru ise şeriatın teınelden tekrar düşünülmesi imkanı doğmaktadır. İSLAM HUKUKUNUN KLASİK TEORİSİ Şeriacin (İslam Hukuku'nun) geleneksel gelişimine biraz daha yakından göz atalım. Klasik görüşe göre, İslam hukukunun temel kaynaklarının Ol'ijini ilahidir. Hukuk, [Hz*].Muha1n1ned'den işitilen mesajlann günümüz inananın g!i!!lill\:_ h~ya,tıng_ taşıy~n bir araçtır. 3 Hukuk, Müslüman ve İslam toplumunu düzenleyen ilahi yasadan metinsel veya analitik olarak çıkanlan tüm prensipieti il1tiva etınektedir. İslam hukukunun dört ana kaynağından 4 -[Kıtr'an, siimıet(prygajjtberin t!}gttlamasz), icma (toplımmıl tt;;jap;ıa), krym-{a11alitik dedıtks!jon)} - Kur'an ve sünnet, İslam hukuk yapısının ana temelini oluşturınaktadır. 5 Kur'an ve sünnet, inşa edilen şeriat binasının ana temel ilciz taşıdır. Kıyas ve icına hukukun pozitif prensiplerinin bel kerniğidir. Fakat h~r ikisi de Kur'an'ın ve sünnetin esaslan üzerine bina edilmekte olup, bu iki teınele aykırı hüküm i '1 1 Joseph Schacht, An introduction To Islamic Law (1964) [Bundan sonra introduction diye ifade edilecektir]; Joseph Schacht, The Oı1giııs Of Muhammadan Jurisprudence (1950) [Bundan sonra Oı1giııs olarak ifade edilecektir]; Islamic Religious Law, supra note 2; Joseph Schacht, Modernism and Traditionalism in a Histoıy of Islamic Law, 1 :i\liddle East Stud. 388 (1965) [Bundan sonra :tviodernism and Traditionalism diye ifade edilecektir]; J oseph Schacht, Pre-Islamic Background and d1e Early Development of Juı1sprudence, in 1 Law in rl1e :i\liddle East 28 ( IVL I<hadduri & H. Liebesny eds. 1955) [Bundan sonra Pre-Islamic Background olarak ifade edilecektir] ; Joseph Schacht, Foreign Element in "-\.ncient Islamic Law, 32 ]. Comp. Leg. & Int'! L., ser., 9( Bölüm III & IV, 1950) [Bundan sonra Foreign Elements olarak ifade edilecektir]. 2 I\Iodernism and Tradionalism, Supra note 3, at 388. Goldziher'in hadisler hakkındaki teoı1leri için bkz. 2 Ignaz Goldziher, Muslim Studies (1966) * Bütün saygı ifadeleri tarafimızdan konulmuştur. (mütercim) 3 Bkz. Noel Coulson, Conflicts and Tensions in Islamic Jurisprudence 4 (1969) [Conflicts and Tensions olarak kısaltılacaktır]. Genel olarak bkz. S. Mahmassani, The Philosoph of Juı1sprudence in Islam [Falsafat Al-Tasl111 Fi Al-Islam] 5 (1961) 4 Bu tartışma Ehl-i sünnetin kabullendiği doktı1nlere hasredilmiştir. 5 Hamilton Gibb, Mohammedanism: An Hitoı1cal Suı-vey, (2ili ed., 1970) i J '"

3 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı:lS, Ocak-Haziran üretemez. Bütün Müslümanlar, Kur'an'ı ilk ve direk olarak ilahi hukukun kaynağı olarak kabul ederler. Bununla birlilı.:te Kur'an (sadece) bir hukuk kodu değildir. Kur'an'ın hukuki muhtevası nisbi olarak azdır. Hemen hemen ayetten sadece 600 tanesi hukuk konulanyla ilgilidir.. Bütünüyle Kur'an'da 240 civarında hukuki emir vardır. 1 Klasilc sünni anlayış, "ana kitap" olarak biliiüp göklerdeki bir kitapta Allah'la birlilüe bulunan Arapça yazılıp ezeli olan ilaili hukuku temsil ettiğini ileri süreder. 2 Problemler arttıkça bu ana kitqlmı bölümleri peygambere vahy edilmiştir. Bir çok sünni alim, Kur'an'ın hukuki emirlerinin tamamen ilaili olduğu ve daha öneelci yasal geleneklerle bir ilgisiılin olmadığı inancına saluptirler. 3 Ancak [[Hz.]]Muhaınmed'in İslam öncesi Arap geleneğiıli reforme etmeye teşebbüs ettiği Kur'an'ın muhtevasından anlaşılmaktadır. Gerçekte İslam öncesi Arap gelenekleri, Kur'an'ın ahlaki ve hukulci yapısım geliştirdiği bir levhadır. 4 İlalu kaynaklı mw kitabm büyük oranda manevi karakterde emirler il1tiva etmesi ilginç görümnesiıle rağınen, pek çok Müslüman hukukşinas, İslam öncesi Arap hukukunu Kur'an'ın yasal hukukunun bir parçası olarak kabul etmektedir. 5 Hukukun ilcinci temel kaynağı peygamberin sünnetidir. İslam öncesi Arap terinu olarak sünnet, "toplumun geleneği" anlamındadır. Sünnet kavraım, peygambede ilişkili olarak, Müslümanların, peygamberin yaptıklar1111, söyledilderiıll ve onay verdiği pratilderi takip etıne zorunluluğu anlaınındadır.(ı Çünkü Allah, [Hz.]Mul1a1111nedi elçisi olarak seçtiğinden dolayı Müslümanlar, 1 Noel Coulson, A History of Islamic Law, 12 (1964) [History olarak kısaltılacaktır]; Louıs l\iilliot, İntroduction A L' Etudo Du Droıt l\iusehnan 106 (1953); Said Ramadan, Islamic Law; I ts Scope and Equıty, 33(1961) 2 l\iajid Khadduri, Nahıre of Sources of Islamic Law, 22 GEO. WASH. L. REV. 3,6 (1953); ISL\.i\IİC LA W. Supra no te 2,at S.-\ID I-L-\SSAN,THE RECONSRUCTION OF LEGAL TOUGHT IN ISL-\M 21 (1974). Bu göıi.iş, şia tarafından savunulmaktadır. L-\. W REFORM, supra no te, 2. at 1 O;]. Rob son, Tradition, The Second Fouı1dation of Islam, 49 l\iusli.i\i WORLD 22,25-26 (1951) 4 ABDUR R.-\HIM, THE PRINCIPLES OF l\iui-l-\i\ü\l-\dan JURISPRUDENCE "\CCORDING TO THE I--L-\NAFI, i\,l-\likj, SAFI'I AND I-L-\NB.ALI SCHOOLS 1 (1963) 5 AZIZ AHMED, ISLAi\IIC LAW IN THEORY AND PR.-\CTISE 2 (1956); LAW REFORM, supra note 2, at Bunlar kavli, fiili, tahiri sünnet olarak bilinmektedir. S. l\'l-\hi\l-\ssani, supra note 3, at 71; _-\ZIZ AHi\L-\D, supra no te 12, at 29; See M. H. QUERSHI, ISLAMI C JURISPRUDENCE -1-0(1970);.-\QIL "-\Hi\L-\D, A TEXT BOOK OF MOI-L-\i\ThL-\DAN LAW 15 (4th rev. Ed.1966)

4 162 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:15, Ocak-Haziran 2006 peygamberin sünnetini dolaylı vahiy kabul ederler. 1 Klasik İslam doktrini, h. 632 de vefatını takib eden ilk 1 O yılda [Hz.]Peygambeı-in yaptıldatım bilen ashap ve takipçileri tarafından sünnetin takip edildiği kanaatinçledir. [Hz.]Peygambet'in örneklerinden çok azı. kaydedilmiştir. 2 Bununla birlikte hicri ilk asrın sonuna doğru [Hz.]Peygamberin söylediği, yaptığı, yapılınasına izin verdiği şeylerin kaydedilmesi gerekli oldu. Bu kayıtlar "[Hz.] Peygamberin hadislerioı.adis/ ehadis)" olarak isiınlendirildi. Sonuçta hadisler, [Hz.]Peygamber'in sünnetinin ne olduğunu bildiren en güvenilir kaynaldar oldu. 3 Hicri IL yüzyılın ortalarına doğru hadis kolleksiyonlatı ortaya çıkınaya başladı. İlk derleme eserler çok az hadis ihtiva etınekte idi. Ömeğin hicri atasında detlenen Malil<'in Muvatta'ı [Hz.]Peygaınber'e ulaşan aşağı yukatı 600 hadis ihtiva etmekte idi. Tam tetsine yaklaşık hicri ilcinci ası-ın sonuna doğru Ahmed b. Hanbel tatafından te'lif edilen daha somaki bir eset hadis ihtiva etınektedir. Hadislet, en son rivayet eden bit-inciye yetleştirileı-ek onun aldığı kaynak onu.. takip edet, onun k~ıynağının kaynağly.e_~~en son [Hi]Peygambet'e ulaşan bir se~etle yazılınıştıt. İsnad diye isimlendirilen bu zincir güvenilir olına testi haline gelıniştir.-ı Uydurma hadislerin hızlı bir attışıyla yüz yüze kalan Müslüman hukukçulat özel bir bilim dalı geliştirdiler: "Cerh ve Tadil i/ml'. Hadis ilıni, İslami eğitimin en yüksek ilıni haline geldi. 5 Hukukçulat bazı ktitetletle, sahih olanları uyduı-ma olanlardan ayırt etmeği umdulat. Çünkü O, İslam fıkhının merkezinde ve öyle olınaya da devem edecektir ki, güvenilir olınak sadece inanç ve iman meselesi değil aynca bir insan soruşturması ve doğrulamasıdıt. Sahih rivayetler zıınnen vahiy kabul edilınelidir. Fakat hadisleıin tashih sfueci tamaıniyle insanidir. Bir 1 GEORGES-HENRI BOUSQUET & JOSEPH SCI-:L-\CHT, SELECTED WORI<S OF C.SNOUK HURGRONJE, 269 (1957); AZIZ AH1L\D, supra note 12, at 29; l\i. QUERSHI, supra note 13, at Burada birbirleriyle çelişen rivayetler vardır. Bir rivayet, [Hz.]Peygamberin Kur'an'ın kelimeleri ile kanşmaması için hadisleıi yazmayı yasaldadığıru bildirmektedir. Bkz. S. 1L\Hi\L\SSANI, supra note 3, at 71. Diğer rivayet sahabileı-in gerçekten bazı hadisleri yakındığını bize göstermektedir. S. YAQUB SFBH, ISLAMIC JURISPRUDENCE IN THE LIGHT OF THE QURAN AND THE SUNNAH, 18,20 (1971). Diğer bir iddiaya göre 250 den fazla hadis bizzat [Hz.]Peygambeıin huzurunda yazılmışru.bkz. ALFRED QUILLAU:ME, THE TR.ADITIONS OF ISLAM 16 et seq.(1924) 3 PHILLIP HITTI, "\ WA Y OF LIFE 42 (1970) [ISLAM olarak kısaltılacakru]. Bkz. AHi\L\D HASSAN, THE E"\RLY DE\TELOPi\:IENT OF ISLAiYIIC JURISPR.UDENCE 49 (1970). 4 M. QUR.ESHI, supra note 13, at 45 5 H.GIBB, MOHAM11ED"\NISM, supra note 7, at 52. PHILLIP HITTI, HISTORY OF THE ARABS, 393 (19 th ed. 1970).

5 Haı-ran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı:lS, Ocak-Haziran kez daha Schacht'ın çalışmalarına döndüğümüzde bu bilimsel doktrinin esas noktayı teşkil ettiğini göriirüz. Müslüman hadis aliınleri, ravilerin güvenilir ve dindar olduklarından emin olınak için onların hayatlarını araştırdıl~r. Rivayerin [Hz.]Peygaı nber'e ulaşıp ulaşmadığını veya arada bir boşluk olup olınadığını kontrol ettiler. Paralel isnadlarla hadisler aradılar. Sonuçta hadis aliınleri, farklı hadislerin kuvvetinin belirlenebileceği bazı tasnifler geliştirdiler. Tüm sünni hukuk ekolleri, sahih hadisi bağlayıcı olarak kabul ederler. Fakat onlar hangi isnadın yeterince sahih olduğunda görüşleri farklıdır. 1 III. lı.icri asra gelindiğinde son güvenilir eserler tamaınlanınıştı. Bu altı koleksiyon: Buhari, Müsliın, Ebu Davud, Nesai, Tirmizi, İbn Mace'dir. Buhari'ıı.in üçbinden az hadis seçebilınek ve tasılif edebilınek için in üzerinde hadisi gözden geçirdiği rivayet edilmektedir. Hala salıih kabul edilen hadisler büyük bir oran teşkil etmektedir. Bu hadislerden, İslam hukuk prensiplerinin büyük bir bölümü yorum metodu olan kıyas ve icma ile çıkarılmaktadır. 2 Yukarıda not edildiği gibi kıyas, İslam hukukunun üçüncü kaynağıdır. Kıyas yeni çılmn bir durumu bir önceki kurala uyarlayatak yapılan bir analoji metodudur. I<:ıyas, tüm ileı-i hukuk sisteınlerinde yaygın olan bir hukuk ımıhakemesi çeşididir. I<:ıyasla ulaşılan hüküm, Kur' an ve sünnetin bir emrine aykm olmamasına rağmen yeni problemlere çözüm üretmenin en esnek metodunu sağlamaktadır. Öte yandan İcma, islam hukukunun gelişimini sınırlamıştır. İcma ya da aliınlerin uzlaşması çok yüksek ve muhtemelen kontrol otoritesidir. Fakat ekaller arasında icma için gerekli olan uzlaşmanın s ve ortaya çılmn prensibin sürekliliği halcinnda göıüş ayrılığı vardır. Müslümanlar, icmanın özel bir ekalun aliınlerinin arasında veya hukulı::çular veya daha önceki dönem 1 Hukuk açısından hadis suuflandırması iki gtuı.ıba ayıilinaktadır. Emredici kurala sahip olan hadisler, nedbi kurallaım çıkarıldığı hadisler. İsnadında bir çok sahabe bulunan hadisiere mütevatir, birkaç sahabe olana meşhur denir. İsnadına çok az sahabe bulunana da ahad hadis denir. Hadisler isnadda kopukluk yoksa muttasıl, isnadda boşlul{ varsa munkatı denir. Hadisin sahil.ı olması için şu testleri aşması gerekir. l.hadis üç klasik dönemde de bulunmalı, sahabe, tabiin ve etbau'tabün. 2. Ravi müslüman, akıllı, sika, mümeyyiz, zabit, mürüvvet salıibi olması gerekir. 3. Fakihlerin fakilı olmayanlara rivayeri gibi meşhur kişileı-in ı1vayetleı1 tercilı nedeııidir. 4.Rivayet, Kur'an, sünnet ve salıabe uygulamalan ile uygun olmalıdır. 5.Hadis makul olmalı 6.Uydurma olmamalıdır. rvlqureslıi, supra note 13, at 42,43. Bu testleı1n tamann uygulandıktan sonra hadisleı1n son suuflandırılması salıih,hasen,zayıf guruplaıma bölünmektedir. H.GIBB, 110!-L-\.i\IMED" \NISM, supra note 7, at 54; Ayru zamanda Bkz, J.Robson, Tradition: Investigation and Classifıcation, 49 MUSLIM WORLD 98(1951) 2 H.GIBB, MO!-L-\..M.i\IED"-\.NISM, supra note 7, at 54.

6 164 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:lS, Ocak-Haziran 2006 hukukçulaı1 veya sahabe veya genel olarak alimler veya tüın Müslüman toplumu arasında olınası gerektiği şeklinde farldı göıüşlere sahiptirler. Geçerli olabilmesi için icınanın fikir birliğinin gerekli olup olınaclığı ve ilgililerinin tümünün sözlü onaylarının gereldi olup olınaclığı da ayrıca tartışınalıdır. 1 İcınanın önemli bir noktası şudur. Bir kere icına oldu mu artık o kural hakkında tartışınanın olaınayacağıdır. Bundan dolayı ın.l O. yüzyıla gelindiğinde büyük hukuk düşünürleı1, İslam hukukunun ana kuralları üzerinde anlaşmışlardır ve daha fazla hukuki spekülasyona artık izin verilmeyecektir. Bu icına anlayışı, İslam hukukunun daha sonraki gelişınesinde en büyük engel teşkil etıniştir. 2 Hatta icma, [Hz.] Peygamberin hadislerinin sıl1hati için tekiki bakış açısıyla özel bir metot olarak kullanılmış bizzat kendi sınırını aşmıştır. Bu göıüşe göre; bir neslin hukukçuları bir konuda karar kılınışlarsa, onların hükınü değiştiı-ilemez kabul edilınektedir. Bu sebeple büyük eserlerde bulunan hadislerin bir çoğunun sahih hadisleri temsil ettiği konusunda ekoller arasında genel bir kabul vardır. Bu icına anlayışının otoı-itesi bir hadisten gelınektedir: "Bmim ii;;mıetim asla hatada bir!ep?ıei:" Bu munakeıne ol! teselsilld.ür. Şayet araştırma hadislerin sahil1liği üzerine bir şüphe oluşturusa, bu icına anlayışı aynı Şek-ilde otoritesini kaybedecektir. Gerçekte Şchacht, icınanın roma hukuk geleneğinde bulunan (opitıio predentbtm/ dan ahnelığını söylemiştir. Klasik islam hukukuna göre, şeriatın teınelleı1nin taı1hi bir gelişimi yoktur. Hukuk, Allah tarafından [Hz.]Peygamber' e Kuran ve sünnette veı-ilen vahiy oı1jinlidir. Peygamberin vefatında ana prensipler bilinınekteydi. Daha sonra hiçbir şey eklenmedi. İslam hukukunun yaptığı şeylerin tamamı daha önce 1 Genel olarak bkz. K.ElYL-\L FARUKİ, ISL-\MIC JURISPRUDENCE 68 (1962); DINSHAH i\full-\ & M.HID.-\HJATULLAH, PRINCIPLES OF i\l-\ho:ı\iedan L-\W x...qi (16th ed.1968); AQIL AHi\L-\D, supra note 13, at 17;.-\ZIZ.-\HlYL-\D, supra note, 12, at H.GIBB, IviOf-L-\l\:0\,IED.-\NISM, supra note 7, at 66. Modern :i'viüslüman reformcular icmayı büyük engellerden biı-:i sayarlar. HAlYIİLTON GİBB, MODERN TRENDS IN ISLAM 13 (1947) [MODERN TRENDSolarak kısaltılacaktır] 3 PHILLIP HITTI. HISTORY OF THE ARABS 399(1 O th ed. 1970); ISLAMI C L-\ W, supra note 2, at 13-14; HISTORY, supra note 8,.-\T 72; GOLDZİHER, supra note 4, at 88; bkz. LA W REFORıvi, supra no te, 2, at 6 n. 7; INTRODUCTION, supra note 3, at 20. İslam hukukunun farldı ekaller tarafından tanınan feri kaynaldaı1 vardır. Onlar, Hanefi1ere özgü istihsan; diğer kaynaklar tarafından yeterli bir şekilde kapsanmayan problemlere adil çözüm üretmek için adaletin uygulanmasıdır. Gerçekte istihsan daha önceki öneili kurallardan uzaldaşmaya izin verir. Maliki ekalun meşhur prensibi istislah halk yaran için yeni kurallar oluşturmasına izin verir. Bu tür kurallar, yalnızca Kur'an ve sünnetin olaya uygulanması için kesin bir ifadesinin bulunmadığında bu kurallara izin verilmiştir. Örf yada yerel adet bazı bölgelerde ve islam hukul~:unun açık bıraktığı bazı hukuk kurallaımda uygulanabilir. İstidlal, kıyasuı keskin kurallan111n yeterli olmadığında mantıksal çıkaı1mlaım kullanılmasıdır.

7 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl: ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran verilen ilalu emirlerin otantize edilmesi ve onlarından mantıksal sonuçlannı. çıkarmasıdır. Bundan dolayı peygambeı1n vefatından sonraki İslam liderliğini ele alan dört halife (fh. z.]ebıtbekil~ [I-L:::JÖmeJ~ [Iiz.jOJJJJalt, [Iiz.]A/ı) hukuk problemlerinde Kur'an ve [Hz.] Peygamberin sünnetinden hatırladıklarını uyguladılar. Hicri 40 da [Hz.] Ali'nin vefatını takiben İslam dünyası iç savaşlara girdi. Fakat kısa bir dönem içinde Emevi'ler, İslam imparatorluğu liderliğini başarılı bir şekilde kazandılar. İşte bu esnada önce Medine'de Malik, sonra Kufe'de Ebu Haıufe önderliğinde mevzü hukuk ekaileri gelişmeye başladı. Kur'an ve sünnetin kendilerinden önceki yeni olaylara uygulanmasında yöresel hukukçular öncelikle reyi kullanı.nışlardır. Fakat rey, farldı ve çelişkili sonuçlara götürdü ve bu nedenle luzlıca kıyas onun yerini aldı. Gerçekte rey ilalu hukukta yenilik türetınelde uygun görülınedi. I<ıyas subjektif rey için düzeltici oldu. Sünneti hatırlamaya yardımcı alınası için hukuk ekolleı1. ilk hadis eserleri telif etmeye başladılar. Birkaç yıl içinde Şafi ve Hanbel'in öğrencileri etrafında ilci ekol daha oluştu. Farldılıldarını. muhafaza etmeleı1ne rağmen tüm ekoller, dünyevi Emevi'leri reform etmek için bir harekete katıldılar. Sonunda İslam hukukunu sistemarize etineyi ve uydurma hadis içerildeı-ini temizlemeyi başardılar. Onlann başarılan, ilcinci İslam çağının ortalannda Emeviler'in, daha fazla Ortodoks olan Abbasiler tarafından yılalınaları ve daha sonra 4. asırcia son hadis eserleı1nin yazılınası ile tamamlandı. SCHACHT'IN TARİHSEL TENKİDİ JOSEPH SCHACHT şeriatın pek çoğunun kaynaklar da dahil taıilisel bir gelişimin sonucunda olduğunu göstermiştir. 1 Klasik İslam fıldıının, fıldıi problemleı-i sırasıyla Kur'an, sünnet, re'y(sonradan reddetti), kıyas, icma sıralamasına göre iddia ederken SCHACHT, İslam hukukunun içeı1.ğinin farldı bir sıralama talcip ettiğiıli iddia etmektedir. I<ısaca net bir ifade ile SCHACHT, Halifeler döneminde ve Emevi iınparatorluğunun ilk yıllarında, İslam öncesi gelenekler, Arabistandaki hukuk prensipleı1nin büyük bir çoğuuluğunu teşlcil etmiştir. Bu, Arapların yüzyıllardır yaşadığı geleneksel sünnetidir. Aynı. zamanda bölgesel kültür ve Emevileı1n yeni fethedilmiş bölgelerdeki yönetim prensipleri sünnetin paralelinde ilcinci bir hukuktu. Arabistan'da ve Eyaletlerdelci hukuk yeni oluşan hukuk ekaileri tarafından öncelikle rey fakat çoğunlulda ıcına ile geliştirilmiş ve 1 Şahtın paziyonunun aşağıdaki özeti onun şu yazılarından alınmıştır. Note 3 supra.

8 166 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl: ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran 2006 oluştutulmuştu. Bu ekallerden çıkan doktrinler, ekallerin yaşayan geleneği adıyla üçüncü sünneti oluşturdu. Ondan hemen sonra mezhepler hukukun büyük bir bölümünü Kur'an'ı referans alarak oluşturmaya başladılar. Sonunda takriben h yıldan başlayarak hadisler uyduıulınaya başlandı. Sonuçta hadisler, İslam öncesi Arap kültfu-ü, uzak eyaletlerin gelenek ve yönetsel hukuk karışıını ve okulların yaşayan geleneğinin yerini alarak yeni ve son bir sünneti oluşturdu. İslam hukuk düşüncesinin birleşimi peygamber hadislerini Kuran' dan sonra ikinci sıraya yükselten Şafi'de gerçekleşti. Bundan dolayı Kur'an (ilk birkaç kanun hariç) ve peygamber hadisleri, İslam hukukunun oluşumunda ilk değil tarilli olarak son sırada idi. SCHACHT'ın uzlaşılamayan sonucu, hadislerinin şayet varsa birkaç sahillin dışında sonradan uyduıulınuş olduğudur. Gerçekte SCHACHT hadislerin gelişimini İslam hukuk düşüncesinde hukukun ilahi kaynağına bağlı olmayıp yalnızca insan kaynaklı olup uygun göı-ülıneyen, hoşlanılmayan bidat kavramıyla isiınlendirıniştir.' Şchacht, bu pozisyonunu daha da geliştirerek Peygamberden sonra mevcut olan "sünnetin" sadece Kur'an'ın belirttiği birkaç değişiklik dışında Peygamber öncesi Arap geleneği ile aynı olduğunu iddia etmiştir. Peygamberin kendisi geleneksel sünnetin birçoğunun değiştirmesi ile ilgilenınedi. Onun ilgilendiği ana alan dini pratiklerin reformasyonu idi. Medine lideri olarak [Hz.]Peygamber, olayların çözümünde eski Arap hakemleri gibi davrandı. Hakem rolünün [Hz.] Peygamber'de farklılaştığını kabul etmektedir. Geleneksel hakemler, hukuku metin olarak uygulamaz daha çok olayları kendilerinin gelenek anlayışlarıyla karara bağlarlardı. 2 Öte yandan peygamberin kararlannın öncelik değeri vardır. Fakat peygamber kanun koyuculuk görevini dini vazifeler için sınırlı tutınuştur: "0, üsriin yetkisini mevcut hukuk sisteminin içinde değil dışında temellendiriyordu. Onun yetkisi hukuki değil inananlar için dini diğerleri için siyasi idi." Zira [Hz.]peygamberin ana misyonu dinidir. Mevcut gelenek hukukunu değiştirme nedeni sınırlı idi. 3 Tahmin edilmelidir ki geleneksel hukuka dayanan kararların normal hakemler tarafından veı1lıneye devam ettiği farz edilınelidir. 1 ORIGINS, supra note, 3 at 30 2 Hakemler de önceden haber vedyordu. Fakat [Hz.] Muhammed kendisinin yalnızca bir cliviner olmadığım fakat büyük bir misyonu olduğıında ısrar etmiştir. INTORDUCTION, supra note, 3, at 10. Buna rağmen vahyi açıklarken hakem tarzında konuşmuştur. i\iaudefroy- DEMO:iYIBYNES, ;'vfuslim INSTUTIONS, 62 (1950); H.GIBB, l\iohammeda.nism, supra note, 7, at INTORDUCTION, supra note, 3, at 11.

9 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yı1:11, Sayı: ls, Ocak-I-Iaziran Müslüman liderler olarak peygamber'den sonra gelen halifeler, bizzat kendileı1. hakem olınadılar. Bunun yerine Kur'an'dan alınan birkaç değişiklik dışında mevcut Arap geleneğini uygulamaya devam eden hakemler tayin ettiler. Yeni fe thedilmiş toprakların yönetimi için Arabistanın yöresel hukukuna genelde dokunmadan yasaları hazırlamak üzere yasa koyucu oldular. Dini gereklililder ile yasal düzenlemeler arasında fark o kadar açıktı ki hatta Kur'an'ın birkaç yasal emri göz ardı edildi. Örneğin Kurani olarak sakadama amacı alınayan kırbaçlama, hırsızlık için cezai bir müeyyide olınuştur. Çünkü mukaddes olan şey seküler olandan ayrılınıştı. Fethedilen bölgelerin lokal gelenelcierinin o bölgelerin idaı1. yasalarilll tamamlayıcı alınasına Müslümanlar karşı çıkınadılar. İlk yıllarda peygambeım sünneti kavramı hem teolojil<: anlamda- hukuk anlamında değil- hem de Kur'an'da halifeleım bağlayıcı hukuk yapma otoritesini yerleştirmek için kullanılınıştır. Sünnet, [Hz.]Peygaınber pozitif hukuk kurallannın kısaltılınış bir versiyonu değildi. Raşid halifeler dönemi sona erip Eınevi'ler saltanatı başlayınca İslam hukukunun gelişmesinde ilcinci safha başladı. Yeni fe thedilen bölgelerde Eınevi hükümdarlar, yönetimsel tebliğleri ve problemleri karara bağlamak için kadılar atadılar. Kadılar, yüıütınenin bir bölümünü teşkil ediyorlardı ve onların uyguladıldarı hukuk Emevi yasaları idi. Burada dahi yasalar vilayederin geleneksel hukukunu süreiili dikkate alıyordu. N eticede vilayederde sünnet, yönetirnin uygulamaları ve kadıların teyleriyle yommlanınış yerel geleneğin birleşimi oldu. 1 Kadılar sonunda. hukukta uzmanlaştılar. Hukuk ekallerini geliştirmeye başlamak için Onlar, tüm imparatorluğun bölgesel merkezleı1.nde diğer bilim adamları ve dini şahsiyerlere katıldılar. İkinci hicı1. yüzyılın başlarında ana ekaller Irakta; Kufe ve Basra, Hicazda; Mekl<:e, Medine ve bunların dışında Suriye de ınerkezleşti. Kufe ve Medine özellikle de Kufe en önemlisi idi. Geleneksel İslam taı1.hi, [Hz.]Peygambeım hadislerinin ve hatırasının güçlü alınası nedeniyle birinci ve en önemli okulun Medine'de olduğunu söylemektedir. Şchacht'ın çalışınaları Kufe'nin gerçekte daha önemli olduğunu ve İslam'ın hukuk prensiplerinin çoğunun orada geliştiğini ve daha sonra Medine'ye geçtiğini göstermektedir. 2 Kufe, birçok ~arklı düşüncelerin yayıldığı kozmopolit bir merkezdi. Sonuç olarak bazı hukuki kurallar ve prosedürler diğer sistemlerden alınmıştır. Roma hukuku kuralı olan "bilginleım konsensüsü" icma olarak orada şekillenıniştir. 3 1 Id.at 15, 17-19, ORIGINS, supra note 3, at 228; INTRODUCTION, supra note, 3 at ORIGINS, supra note 3, at 83; Joseph Schacht, The Law, in UNITY AND V.-\.RİETY IN i\iusli:t\i CIVILIZATION 71 (G. \ron Gıunebaum ed. 1955) [Schacht, The Law olarak

10 168 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı:lS, Ocak-Haziran 2006 Diğer çalışmalar, roma hukukunun fethedilıniş bölgeler yolu ile İslam hukukuna nüfuz ettiğini desteklemektedir, 1 Re'yin yerini alan alimierin uzlaşınası, ekolleı1n Eınevi yönetim pratiğini ve yöresel geleneği yoıuınlayan ve reforme eden temeli olmuştur. Aliınler, icına vasıtasıyla idari uygul'una ile hukuku birleştiren vasıtalardı. Mezheplerin doktrinel gelişınes~ ilerlemeye başladı. İslam öncesi Arapların gelenekleri ve Eınevi'lerin düzenleıneleı1nin yerini alan bu doktrinler, "ınezhepleı1n yaşayan sünneti" adıyla üçüncü bir sünneti ortaya çıkardı. 2 Ülls:e genelinde haberleşme oldukça hızlı olduğundan metot ve doktriiıler hızlıca bir ekolden diğerine geçiş yaptı. Bu zaman periyodunda Eınevi'lerin dünyevi aşırılıklarına karşı çıkan bir güçlü dini hareket ortaya çıktı. Reforrnistler ülkeyi Kur'an norınlarıyla doldurmayı araştırdılar. Mezhepler bu hareketin bazen içinde bazen de dışında idiler. Dini reforrnistlerin etkisiyle mezhepler yasal problemler için Kur'an'ın emirlerine daha diklmtle başvurmaya başladılar ve bundan dolayı imparatorluğun hukukunun islaınileşıne süreci başlamış oldu. 3 Takriben hicı-i 120 de İslam hukukunu11_gelişiıninde_ eleş_tirelbir Jrritik l(esişıne. ü11ıştli:-''bi!-yazar ve alim için doktrin ve çalışınasını eski bir otoriteye dayandırması Ii:akta öneınsenip edebi bir geleneğe dönüşınüştü." 4 Böylece birkaç yıl içinde Medineiller tarafından takip edilen Kufeliler, kendi yeni doktrinlerini yanlış bir şekilde okullarındaki daha öneelci fakilliere isnad ettiler. Bir müddet sonra bu süreç zaman içeı-isinde sahabeye ait olduğu iddia edilen doktı-inleri de içine alacak şekilde daha da geçmiş zamana uzatıldı. Otorite sahabe isimlerinin zikriyle arandığında bir görüşün bizzat [Hz.]Peygaınbere isnad edilmesi kaçınılınazdı. Iraktaki ekoller, [Hz.]Peygaınber'in sünnetinin teolojik konseptini alıp hukuk kopseptine uygulayan ilk ınezheplerdendir. 5 Dindar reforıncular, göıüşlerini [Hz.]Peygaınber'in örneklerine refere ederek göıüşlerini destedi ve bu pratiğin öncüleri odular. Onların bu tekniğe istinad etmeleri kendilerine ınuhaddis ismini kazandırdı. Muhaddisler, ınetodlaı1n1 farklı ınezheplerin hoş karşılarımayan hukuki doktrinlerille karşı çılnnakta kullandılar. re'y ve icınadan hoşlanmayan ınuhaddisler, bütün hukuk normlarını ilahi Kur' an ve peygamber uygulaınalaımdan çılmımak istediler. Onların dini kısaltılacaktır] I<J.yas rabbinic hegges'den alınm1ştır. O da bizzat kendisi Yunan etkilerinden kaynaklanmaktadır. Foreign Elements. Supra note 3, at Bkz. PATRİCA CRONE, RO:NIAN L\W: THE ORIGINS OF THE ISUMIC PATRONATE(1987); Theoder Ion. Roman Law and rvlohammedan Juı1spıudence. 6 l\iich.l.rev. ( ) 2 INTRODUCTION, supra no te, 3 at Id, at 26-27, 29; ORIGINS, supra note, 3, at 191, Pre-Islamic Background, supra note 3,at43. 5 Id, at 33

11 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:15, Ocak-Haziran düşünceleri, sekiiler hukukun dini açıdan reformuna yardımcı olmak için hadis uydurmaktan geri bırakmadı. Hatta muhaddisler, kendilerini mazur gösteren Peygamber sözleri geliştirdiler: (Örneğin: Sc!Jings attlibttted to me w!jicb agree wit!j the Qıtran go back to me, ı:v!jet!jer I adnal/y said tbem or not") 1 Başlangıçta mezhepler bu taktiğe karşı çıktılar. Sonuçta muhaddisleri kopye (wound up) etmeye başladılar. İnanç salubi olan fakihler, kendi götüşlerini destekleyen hadisleri neşrederek kendilerini savundular. Bunu yapınakla Peygaınbeı-iı1 hadislerinin en son meşruluğunu itiraf ettiler. 2 Hicri 140'da Eıneviler dönenlinin sonunda hukukun islaınileşınesi süreci önemli ölçüde tamamlandı. Eksilc olan şey sonuçlann sisteınatize edilmesi idi. Okullar( Kufe ve Medine) kendi ünlü fakihleı-iılln adlaı1111 alırken diğer bölgesel ekaller ise gör-linümden kayboldu. Hicri ilcinci yüzyılın ilcinci yarısında İmam Şafii ortaya çıktı. Hadisleım otoritesine vurgulama yaparak islam hukukunu büyük oranda sistemarize etıneyi başaran kişi oldu. Hatta Ona göre "Kur'an hadislerin ışığında yoruınlanınalıdır, fakat bunun tersi olınaınalıdır." 3 Şafinin teorisi ekolleım yaşayan geleneği şeklindeki hukuksal değeti tamamen değiştirmiştir ki, Şchacht bunu "ıutless innovation-acımasız yenilik" adını verınektedir. 4 Diğer mezhepler de hadislerin kabul edilmesi, yonıınlanınası ve kaynakların kabulünde farklı alınalarına rağmen onun yaldaşıınını kabul ettiler. Şafi'nin talebesi olan İbn Hanbel, getçek hukuk kurallarının belirlenınesinde [Hz.]Peygaınberin sünnetine daha çok vurgu yaparak dördüncü mezhebi şekillendirdi. Muhaddisletin başarısı, ınutezilenin yeıulınesiyle hukuki hasırnlarına karşı taınaınlanınış oldu. Bu gunıp, hadisleım yerine dini bağıınlılıldar1111 yalıuzca Kur'an'a dayandıtarak hadislerin otoritesine şiddetle karşı çıkınışlardı. Hatta Kur'an'la ilgili olarak onlar, onun Allah ile birlikte seınavattaki şeyin aynısı olınadığ1111 ancak ilahi vahiyli tatihsel bir döküman olduğunu iddia ettiler. Aklın, gerçeğe ulaşma da ve Allah'ın sıfatlar1111 anlamada ıneşnı bir yol olduğunu düşündüler. Onların mağlubiyeti ve doktrinleı-iılln reddedilmesi hemen arkasından gelen islam hukukunun katılığı ile daha çok ilgilidir. 5. Şafi ve Hanbel'den sonra şeriatın esaslarnın büyük bir çoğunluğu oluşınuştu. İslam'ın ilk üç asrı hukukun dinaınilc bir gelişinline şahit olınuştur. İslam öncesi adetler, Eınevi düzenlemeleri, Kur'ani emirler, yabancı etkiler, alimierin 1 Id, at INTRODUCTION, supra note, 3 at Id, at 47 4Id, at 48 5 Id, at 64 n. 2; Toby Lester,\Vhat is the Koran? ATLANTIC rvionthly. January 1999, at 54.

12 170 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayl:lS, Ocak-Haziran 2006 yorumları ve uydurma hadisler, üretken karmaşık bit dönemde bitbitleriyle çaıpıştılar. Bu dönemin alimlerinin çoğu, müctehid idiler, yani içtihad yapabilen kimse, veya "Temel kaynaldar ışığında hukuki kuralları geliştirmede aldı kullanabilen" demektir. Fakat Şafinin zamanından sonra içtihad kapısı kapandı. Bütün otoriter hükümler. formule edildi. İcma, onların sağlamlığını teyid etti. Dört mezhep, İslam hukukunun foınıulasyon petiyodunda hayatta kalmasına ve hukuku yorumlamada.farklılıklaı1 olmasına rağmen biti diğetini eşit derece sünni kabul ederler. :Milattan sonra takriben 1000 lerde mezheplerin ötesinde hukuk geliştiınıeye teşebbüs etmek, dalalete eşdeğer kabi.ıl edildi. Alimlere sualsiz tabi olmayı gerekli 1 kılan taldid, içtihadın yerini aldı ve yeni hukuk düşüncesi hoş karşılanmıyordu. Mutezilenin reddi tesadufi olmayıp ictihad kapısının kapanarak taklid doktrinin hakim olmaya başladığı dönemde gerçeldeşti. İslam hukukunda dinamizm eksildiği modem çağın refoınıistlerine kadar devam etmiştir. Hemen hemen her konuda İslam fıkhma katiaya teşebbüste taldidi reddeden bitkaç hukukçunun bulunmasına rağmen onlar bu işte büyük bit muhalefetle karşı karşıya kalmışlardrr~ Schacht, lıicri 100. yıldan sonra uyduıulan bitçok hadisin herhangi bit göı-üşü destelderneğe araç olarak düşünilidüğünü ispat için bitkaç kriter kullanır. 1. İli\: İslam hukuk eserleri hemen hemen lıiç hadis zilrretınezler. Hatta bazı 2 ilk yazarlar şunu ifade ettiler: "Kur'an'da temeli olmayan görüş hatalıdır." 2. Hukuk ekallerinin ilk doktıinleri, daima (genelde düzmece olarak) hukukçuyaya da sahabelere ulaşır fakat [Hz.]Peygambere ulaşmaz. 3 Schacht'ın açıkladığı gibi en önemlisi "belirli bit zamanda bit hadisin mevcut olmadığını ıspat etmenin en iyi yolu şayet var olsaydı mutlaka kendisinden bahsedilmesi gereken bit hukuk tartışmasında onun kullanılınamasıdır." 4 Bu kritere karşı açık olan reddiye tartışanların belli bit hadisi bilernemiş olabileceğidir. Ancak bu reddiye üç nedenden dolayı sııurlı bit ağırlığa sahiptir. 1. İmparatorluktaki iletişim, doktrinler veya göı-üşlerin bit hukuki merkezden diğerine kolay ve hızlı şekilde yayılacak kadar güzeldi. 2. Şayet gerçekten toplum, [Hz.]Peygamber'in sünnetini araştırma ile uğraşmışsa, pek çok hadisin unutulması ya da kaybolması imlmn dahilinde değildir. 1 Id, at ORIGINS; Supra note, at INTRODUCTION, supra note, 3 at 32; ORIGINS; Supra note,3, at 21, ORIGINS; Supra note,3, at 140.

13 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı:lS, Ocak-Haziran Bazen bir hadis bir hakiınin gözünden kaçsa bile Schacht'ın delili hala güçlüdür. Daha önceki kararlar ve sonralci hadisler arasında yüzlerce farklılıldar vardır. Kararları veren hakimler, en iyi bilenler ve dindar kişilerdi. Bu gibi lciınseleı1n [Hz.]Peygamberin farldı davranışlarını süreidi olarak bilmemeleı-ini düşünmek zordur. Schacht'ın analizlerine göre; Müslüman bilimiiie göre en güvenli olan hadisler en şüpheli hadislerdir. Eğer bir hadisin birçok paralel isnadı varsa ve iyi tanınan ve saygı duyulan bir lcişi tarafından ri;:ayet edilmişse ve hala ilk olaylarda bu hadis dildmte alınmamışsa onun daha sonralci bir dönemde uydurulınuş olması iı1karı zor olan bir sonuçtur. TARTIŞMA Joseph Schacht'ın düşünceleri/keşifler~ yüzyıllarca İslam hukuku hakkındaki en şiddetli tartışmalardan birisiıli doğurınuştur. Bazı müslüman ilim adaınlan Schacht'ın tezlerine karşı çılmrken bazıları da İslam, şeriatın ötesindedir diyerek onu haldı buldular. Batılı aliınler, Schacht'ın düşüncesiıli daha yumuşak bir şekilde kendi alanlarındalci potalannda eritebildiler. Her iki guıupta da eleştirenler olduğu gibi desteldeyenler de vardı. Gerçekte oıyantalisderin batı gurubunda Schacht'a en sert tepkiler ortaya çılanıştır. Eleştirilere, bütün Batılı BATILI BİLGİNLERİN REAKSiYONU modifikasyona, ileri sürülen istisnaiara rağmen hemen hemen oıyantalisder, Schacht'ın, hadislerin sıhhatine karşı olan delilleriılln güçlü bir şelcilde durduğunu kabul ederler.' Bu delillerin, Goldziher'in orijinal hipotezleı1ni te'yid ettiğine inanırlar. MAURiCE GAUDEFRAY DEMOMBYNES, özellikle samiıni ve açıl<: sözlüdür. O hadisleı1n pek çoğunun Peygamberin maksadarına yabancı olan yenilllderi ve yaldaşıınlan meşrulaştırmak için 8. yüzyılda uyduıcılduğunu söyleıniştir. Hadislerin pekçoğunun İslam hukukunu daraltınaktan daha çok genişlettiğini kabul eder. Hadisler, Kur'an'ın bizzat kendisinden daha iyi bir kaynaktır. Zira hiçbir şey olmadan uyduıulabilir. Sünnet ve onun yorumlan özel prensiplerden ve davranış kurallarından ziyade kendi çılmrına hillanılan bir mateıyaldir. 2 HERBERT LİEBİSENY, Schacht'ın bulguları, İslam hukukunun 1 Bkz. e.g., ALFRED GUILLAUi\ffi, ISLUd (2th rev. Ed. 1956) P.HITII, Şchacht'ı bibliyoğrafyasında not etmesine rağmen İslam Hukuku'nun klasik teorisini kabul eden bir bilim adamıdır. P.HITTI, ISLAM, Supra note, 16, at 186(1970) 2.1\I.GAUDDEFROY-DEMOl\ffi\'NES, supra note 26, at

14 172 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:15, Ocak-Haziran 2006 pratiğine İslami olmayan hukuki formlaım etkileri hakkında kendi çalışmasını desteklediğini ve tamamladığını söyler. J.N.D ANDERSON da aynı şekilde birçok hadisin sorgulamaya gerek kalınayacak şekilde uydurma olduğunu ve Schacht ın, klasilc İslam hukukunun hem idealize edildiğini hem de basitl<7ştirildiğini gösterdiği fikrine sahiptir. Anderson'un esas ilgisi İslam hukukunun modern gelişimiyle ilgilidir. Modern bilimin, hadislerin bize geldiği şekliyle.. tüm hadis koleksiyonlarının sılılıari konusunda büyük şüphe bırakması şu anki amacırnıza uygun değildir. O, günümüz İslamında reforınist hareketlerle daha çok ilgilenir. MAJİD KHADDURİ, benzer bir şekiide Schacht'ın tarihsel analizine uyum sağlamada herhangi bir güçlük çekmiyor. O, Schacht'ın bu analizinin İslam hukukunun gelişme aşamasını tanımladığı şeklinde tasdile ediyor ve bunun geleneksel şeriatın içeriğine neler yapabileceği soıusunu açık 1 bırakıyor. SEYMOUR VESEY- FiTZGERALD, bizzat [Hz.] Peygamberin hukuki sünnetinin dahi şüpheden hali kalamayacağı bir oranda soıumlu hukukçular tarafından kasdi olarak hadislerin uyduıulduğu fikrine katılmaktadır. Schacht'ın çalışınalarından çıkan yeni delillet; öneelci- al.ililleı1n guç1ü Şiiphelerilli- ispat seviyesini çıkardığını tasdile etmektedir. Fakat Fitzgerald, uydurma hadislerin arkasındairi kuralların özürrün [Hz.]Peygamber'in göıüşlerini yansıtınış olabileceğini ima eder. Burada dahi O, Peygamberin sert ve katı bir formuleyi amaçlamadığını öne sürer. Hadisler, yönetsel öğütün neredeyse ötesine geçmeyen hukulri teoriyi oluşturmaya teşebbüs etıniştir. Bu zat aynı zamanda müslüman hadis müneklridleril;.in ciddi oranda hata yapmış olabileceğini açıklamaya çalışır. O ileri sürmektedir ki basitçe, bir kişinin isteyerek yalan söylememesi onun gerçekten dağıuyu söylediği anlamına gelmez. Zaman, mesafe, hafıza, tartışma baskısı, bir şahsın şehadetini ciddi anlamda bozabilir. Bu enteresan psilwlojilc bir noktadır. Fakat V essey-fitzgered söylediği gibi soıumlu hulmkçuların kasdi yalanlaımınasıl oluşturmuş olduhlaımı açıklamaz. 2 H.A.R Gibb, uzun bir süre araştırma yapıp yazdılüan sonra Schacht'ı reddenneyi zor buldu. Aynı şekilde onları geleneksel sisteme uyarlamayı da zor buldu. Gibb'in analizleri, Schacht'la birleşmekten ziyade Goldzil1er'in önerileri,\. 1 Onun gözden geçirilmiş eserinde- THE LA W OF THE NK-ili AN I\IIDDLE EAST 24 (1970)- Liebesny,.-\.nderson'un Schacht'ın bulgulaı1111 özedediği bölüme "gerçek tarihsel gelişim" adını vermiştir. Schacht'ın katkılanru onun kullarumı için bkz.. Herbert Liebesny, Comparative Legal Histoıy, 1\M, J. COMP., 38, 41-43, 48(1972); 1\..NDERSON, ISLA:NIIC LAW, supra note, 2, at 12, and L-\W REFORıvi, James Anderson & Noel Coulson, The Muslim Ruler and Conrtractula Obligations, 33 N.Y.U.L. REV.917, 925 (1958). MAJID KH.ADDURİ, ISLA1IIC JURISPRUDENCE 3-7, 37-38(1961) 2 Seymour Vesey-Fitzgerald., Nature and Sources of The Shari'a, in L\..W IN THE MIDDLE K-\ST (M.I<J.ıadduri and H.Liebesny eds. 1955).

15 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl: ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran ile paralellik arzetmektedir. 1 Gibb, Schacht'ın THE ORİGİNS OF MUHAMMEDEN JURİSPRUDENCE adlı eseriıli 1951'de gözden geçitince, Goldziher'e şu ifadelerle destek verdi: "Müslüman hadis ve gelenek kabul edilmiş dokttin temelietine balta vunnaktıt." Gözden geçiımede Gibb, Schacht'ın bulgulutını doğruluğunu des teklenıiş gözükmektedir. Bu kitap, İslam ınedeciyeti ve hukukunun gelecek çalışınalannın en azından batıda temeli olacaktır ve Schacht'y:ı temel yapısının basit bit şekilde ortadan kaldırılına iınld.nı bulunmadığını yazınıştıt. 2 Bununla beraber Gibb'in sonradan tevize edilmiş çalışınaları Schacth'ın tezinin içetiğinin taınaı111lli kucaldaında süteldi bit şüphesiıli gösterir. O; İslamın ilk yüzyılı özellikle Medine müslümanlan atasında [Hz.]Peygaınberin yaptıldamu detaylı bit şekilde kapladığı şeldindeki klasik islam görüşünü kabul edet. 3 O, Schacth'ın [Hz.]Peygambet otoritesiıli özeililde hayatın dilli tarafına adaınıştır teorisiıli açıkça eleştiı1.r. Hukuk, Peygamber tarafından anlatılan sosyal ve dilli dokttinletin ptatik yönüdür. İlle müslümanlat için hukuki ile diıli atasında fatk var ya da yoktu. Kur'an'da het ikisi de yan yanadır veya birbirleriyle daha fazla ıç içedir. Hadislerde de böyle idi. 4 Schacth'tan daha yumuşak dil kullanarak Gibb, yeci felsefi ve sosyal baskılar altında İslam geliştikçe [Hz.]Peygaınber figürünün sütekli yeci ideal ve fılcitlere uyum sağladığını kabul eder.. 5 Dahası Gibb, isnadın hadisietin sahililiği için bit yapınacılc araç olduğunu itiraf eder. Sonuçta Schacht'ın ulaşınış olduğu aynı sonuçlara ulaşınayı reddeder. Bazı Avrupa eleştiı'1nenleri tüın sistenıi daha sonraki müslüman skolastizıninin sun'i olarak.oluşturması nedeciyle az ya da çok radikal bit şekilde reddetıneyi tartışınışlardır. Fakat bu çok ileri gitınektir. 6 Gibb, bunun yerine Arap kültürel gelenelcierinin dilli inançların özü konusundaki tartışmayı hadis araçlarına hapsettiğiıli ileı-i sürmüştür. Hadis 1 I<J:ş.H.GIBB. MOf-:L.-\j\0\IEDANISM, supra note 7, at wıth 2 I.GOLDZİHER, supra note 4, at Gibb, Book Review, H.GIBB. 110f-:L.-\1I1IED"-\NISl\1, supra note 7, at SO 4 Id, at 61 5 Id, at 23 6 Id, at 56. Watt şunu yazdığında Gibbin değerlendirmesini tekrar ediyordu: "Geniş bakış açısıyla bazı yerlerde radikal olmasına rağmen şahtın teorisi meşru gibi görünmektedir. Watt... Watt, şahtın eski ekallerin yaşayan geleneğini ili{ müslümanların ideal pratikleı'irıi yansıtan bir sünnet çeşidi olduğu görüşünü kabul eder. Ek olarak eski ekallerin doktrinleı1 peygambere ıılaşan isnadların oluştuğu bazı hadisler tarafindan çeliştiğini de kabtıl eder. Id, at Fakat \Vatt i& müslümanlaım peygambeı1n karadaımda arap geleneği ile Kur'an prensipleı1ni kaynaştırmaya çalıştığı n.ılmnun farkında olduğuna inanır. Id, at 65. dahası peygamber hadisleı1nin ilk dönem sistematik naldı olmamasına rağmen Watt aneledotların kesinlikle nakledildiğinde israr eder. Bu tür göıüşleı1n daha detayı için bkz. İnfra.

16 174 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı: ls, Ocak-Haziran 2006 alimleri, binlerce uydurma rivayeri isnad ile temizleyebilmelerine rağmen, onlar sürekli olarak altında yatan özün bir ek.raru olduğunun farkındadırlar. Sonuçta Gibb, hadisiere bir uyduıma olarak bakmaz, fakat inancın gerçeklerinin belgelerinin yansıması aracı olarak görür. 1 Gibb bu analizci metoduyla Şeriatın büyük bir bölümünü, yalruzca hukukçular tarafından oluşturulmuş şeklinde algılamaktan kurtarınayı ümit eder. Fakat Gibb, Schacht'ın Peygamberin hadislerinin gerçekte peygamberin ne yaptıklarının geçerli belgesel kaynağı olamayacağı şeklindeki isbatını inkar etmez. 2 Sünni müslümanlar için sadece [Hz.]Peygamber'e sağlam olarak ulaşan davraruşları sünnetin temeli olabilir. Dikkatli, ciddi bir çalışmada DA VİD S. POWERS, Schacht'ın tezlerine bazı rezervler koyarak kabul eder. O, Schacht'ın İslam hukuku ilıninirı gelişimi ile pozitif İslam hukuku gelişimini net ayıramadığıru ve bunu gerçekte [Hz.]Peygambe're kadar giden bazı pozitif hukukun daha önceki bir dönemde başlamış olabileceğini ileri sürer. O, aile ve miras hukukunda Kur' an emirlerinin daha sonraki bir hukuk için daha öneelci metinlerin temel teşlcil edebileceği bir alaiiı gösterdiğine inanır G.H.A JUYNBOLL, Schacht'ın tezlerini değiştirmeyi araştırdı. O, hadislerin yazılmasının peygamberin vefatından epey zaman sonra olduğu delilini kabul eder, fakat O'nun yaptıklarının bir çoğunun sahabeleri arasında hala konuşulmakta olduğunu düşünür. Bu pratikleı-in nasıl oldu da hukulci bağlayıcı olduğu şeklinde görüldüğü ise başka bir soıudur. Juynboll, [Hz.]Peygamber hakkındaki bir rivayerlerle daha sonraki tartışmalarda kullanılan hadis yığınlan arasında bir bağlantı kuımaz, fakat mütevazi bir şekilde onların bazılarının ilk nesil müslümanlaı ne düşündüğüne dair bir bilgi verdiğini öne sürer. 4 Noel COULSON, Schacht'ın düşüncelerini ili\: ve en ciddi eleştirendir. O, Gibb ve V es ey- Fitzgerald'in önerilerinin Schacth'ın neticeleri ile direk olarak çeliştirerek genişletti. Böyle yaparak O, bazı batılı bilim adamlarının Schacth'ın teorilerini geniş ölçüde belgesiz ve şüpheli eleştiriler ile bıl\:mış olan Schacht'ın 1 H.GIBB. MO.F-L-\l\fl'viEDANISM, supra note 7, at Fakat Gibb'in kullandığı dilin bir k1snu şu zayıf inancı gösterir ki uydurma hadisler dalli belli ölçüde [Hz.]l\Iuhammed'in gerçek öğretilerini yansıtmaktadır. Hadislerin belgesel değerini vurgularken şöyle demektedir. Hadis çalışması otantik öğretimle, Peygamber pratiği ve ilkel Medine toplumu ile ne kadar uyumlu olduğuna has değildir. Bilakis O, yaşam tarzı olarak İslamın gelişmesi ve büyümesini yansıtan bir ayna özelliğini görmekte ve daha geniş islam toplumu en doğru şekilde yansıtılmaktadır. Id, at DA. VİD S. POWERS, STUDIES IN CHRONOLOGY, PROVENANCE AND AUTHORSHIP OF.f-L-\DITH (1986) 4 Bak. G.H.A JUYNBOLL, MUSLIM TR.r\.DITION, STUDIES IN CHRONOLOGY, PRO\TEN.-\NCE AND AUTHORSHIP OF EARLY.F-LIDITH, (1983).

17 Harran Ün. İlahiyat Fak. Dergisi, Yıl: ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran reaksiyonunu tetikledi. COULSON'UN görüşü myantalistler arasında Schacht'a karşı en gelişmişini temsil ettiğinden dolayı onu detaylı bir şekilde ele alınak uygun olacaktır. O, başlangıçta Schacht'ın tezleıinin geniş temellerinin reddedileınez olduğunu ve [Hz.]Peygaınbere atfedilen hukuki emirlerin bir çoğunun uydurma olduğunu ve huhık doktrinlerinin geriye projeksiyon sürecinin bir sonucu olduğunu kabul eder.. 1 Aynı zamanda COULSON, uydurma olduğu kabul edilen ı-ivayetlerin [Hz.] Peygamber, Medine'de iken gerçekte yürürlüğe koyduğu hukuk kurallarııun özünü temsil etmiş olabileceğini öne sürer. 2 Hukuki kuralın açıkça ifade edildiği yer doktrinin gelişınesinde ileri safhayı temsil eder. V eya [Hz.]Peygaınber'in vefatından sonraya kadar müslüman toplumun karşılaşaınayacağı problemlerle ilgili olduğu yerde yanlış olduğunu farz etmek daha doğrudur. Fakat eğer kanun Peygamber dönemindeki Medine toplumu şartlarına uyuyorsa geçici olarak sahih kabul edilınelidir. 3 Genel olarak ifade edersek, hadisler Medine'de olan şeyin gerçeklerinin altını çizen yalıuzca uydurulınuş bir göstergedir. Coulson, lıicri ilcinci yiizyılda yazıldığında yanlış olduğu ispat edilmiş olan şeyin nasıl olup da daha sonra yüzyıl önce olınuş olan bir olayın gerçek refleksiyonu olduğunu göstermek için bazı önerıneler ileri sürer. Coulson, [Hz.] Peygamberin ölümü ile ınezheplerin yükselişi arasındaki zamanda bazı hukuk kurallarının uygulanınası gerektiğini savunur. Aksi taktirde ilk müslüman toplumunda hukukun gelişim göstergesinde bir boşluk farz edilecektir veya daha fazla oluşturulacaktır. 4 Kur'an ölü bir metin değildir. [Hz.]Peygamber ve onun halefieri Kur'an'ın geleneksel Medine toplumuna önerdiği dini olduğu kadar hukuki olan problemlerle mücadele etmeliydiler. Fakat Schacht'ın boşluğu hukuki içeriği olmayan bir şey değildir. O, Kur'an'ın miras ve aile alanlarına uygulandığını, fakat hukukun diğer alanlarının ise Arap öncesi sünnetin veya daha sonra Eınevi pratiğinin ve eski okulların doktrinleriyle kaplanıldığını benimser. Ayrıca toplum fethedilen insanlardan alınan hukulr formlarına da açılr durumdadır. Yalnızca Kur'an'ın genel bir şekilde uygulanmasıyla hukukun islamileş me si daha sonra olmuştur. 5 Peygamber sünnetinin analizinde Coulson, Schacht'a alternatif bir teori 1 HISTORY, supra note, 8 at 64. 2Id, at Id, at 70 4 Id, at 65. "Bat:ıl " bizzat Kuran tarafından ilgilenilen sorulaı1 ifade etmektedir. İlk dönem yöneticiler ve otoriteler tarafından göz ardı edilmiş olamaz. Prof.Coulson to the audıor Gtuıe 21, ı 970) 5 ORIGINS, supra note, 3 at 224

18 176 Hatran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı:15, Ocak-Haziran 2006 önerir. Coulson, ilk kadıların hadis bilgiletinin olmadığına dair Schacht'ın fikrine açık bir şekilde karşı çıktığını yineler. Tabi ki bu Schacth'ın bulduğu yüzlerce çelişkiye cevap olamaz. İkincisi, Coulson'a göre ilk hakünler belirli hadisleri biliyorlardı ancak daha sonraki müctehidlerin ulaşmış olduğu aynı sonuçlara ulaşmamış olabilirler. Bu hipotez daha makuldiir. Fakat Schacht'ın belirlemiş olduğu benzer gerçekler hakkında önceki pratik ile daha sonraki hadis arasında oluşan çelişkileri ölçmesi zordur. Coulson, bu tartışmayı neden ortaya attığı net değildir. Schacht'ın çalışmalarını referans etmek suretiyle orılara kolaylıkla mukabele edilebilir. Aynı zamanda onlar Coulson'un ana konusu için mantilci bir gereldilik değildir. Bir ınüctehid özel bir hadisi bilip onu yoruınlasa dahi "onunla bağlı kalmak zorunda hissetmeyebilir".zira O, Kur'anın yoruıncusu olarak [Hz.]. peygamberin otoritesinin önceliğinin dikkate alınmadığı bir dönemde yaşamıştır. 1 Coulson, şunda ısrar ediyor ki; peygamberin uygulaınaları bilinmiş olabilir ve yüzyıl boyunca ona zıt prensipietle beraber bulunmuş olabilir... Daha sonra peygamberin hareketlerinin vahiy olduğu ve bağlayıcı olarak kabul ettiği zamandadır ki bu kt.tta1lar daha önce buna :iit Olanprensiplenn yerini-alınıştir. Onların eserlerinde hadislerin yanlış biyoğrafik bilgilerle doldurulmuş olması onlan sıhhatten mahrum bırakınası gerekmez. Hadisler bilinen fakat Peygamber prensiplerinin önceliğinin hala kabul eclilmediğini göstermek için uydurulınuştur. Coulson, Schacht'ın mantığındaki boşluldar üzerine yoğunlaşır. Katıksız gerçek şudur: Bir hadisin uyduıma olması demek peygambere atfedilen hükınün de i.:ıydurına olduğu anlamına gelmez. Bu ili seçenek bırakır. Ya uydurma rivayerin içindeki hüküm de yanlıştır eğer alternatif bir sahih delil yoksa. Başka delillerle çatışmadığı sürece uydurma rivayet peygamber'in gerçek göıüşünü yansıtabilir. İkincisini seçerek Schacht'ın argümanlarının önemli noktalannı za'fa uğratınıştır. Schacht, Coulson'un kitabının tanıtımında onun eleştirilerine cevap verdi. Onun eleştirilerine de Coulson bir cevap verdi. 2 Bu kitap tanıtımında Schacht'ın sitili dönem ödevini düzelten bir profesörün yaptıklan ile karşılaştırabilir. Coulson'un kitabının düzeltilmesi gereken yerleı-i sayfa sayfa listeliyor. Aynı zamanda dalaylı olarak onun çalışmalarını takdir ederek "Coulson, İslam öğrencisi olarak değil modern hukuk gözüyle İslam Hukukuna baktığını" yazıyor. Coulson onu şöyle cevaplar: "Açık olan şu ki Schacht bir hukukçu olarak yazınıyar ve düşünınüyor." 3 ', [ 1 HISTORY,supra note 8, 68 2 Bu tartişma şu kitapta görülebilir. supra note, 3; at and Noel Coulson, Correspondence,3 MIDDLE EAST STUD.195 (1967) [Correspondence olarak ifade edilecektir] 3 Id, at 390, Correspondence 55, at 201 Coluson, Schacht'ın Şia mezhebi ile alakah teorisinin bir çoğunu ciddi anlamda eleştirir. NOEL COULSON, SUCCESSİON İN THE i\juslim

19 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:11, Sayı: ls, Ocak-Haziran 2006 I 77 Schacth'ın bilgiçtiği son birkaç on yılın İslam ilm.indeki büyük çalışmalaı düşüncesizce bir köşeye atılacağı korkusundan kaynaklanmaktadır. Haklı olarak inandı ki İslam alimleri onlarca yıl haksız bir şekilde Goldziheri yok saydılar. Kendi çalışmalaı sonuçlarının her zaman ciddi şekilde karşı konulamayacağı stresini yaşamıştır. O öneriyor ki Coulson, Schacht'ın metodunun sonuçlarını küçültmeye çalışıyor ve Coulson'un karşıtlık pozisyonunu hoş bir şey olarak niteliyor. 1 İncelemesinde Schacht, Coulson'un [Hz.]Peygamber'in özel yasal kurallaruun izleyicileri tarafından bağlayıcılığının olınadığı teklifmin düşüncesizce olduğunu söyler. Coulson, cevabında hicretten sonra ilcinci yüzyılın ortasında iyi tartışılan fakat Malik ve Ebu Hanife tarafından reddedilen hadisi örnek veriyor. Coulson bu hadisin geçersiz olduklarına inanciıldan için değil bağlayıcı kabul etmedikleri için bu alimin reddettiğini ima ediyor. Her ilci şahsın arasındairi tartışmanın dönüm noktası, vasiyetleri 1 /3 ile su11rlayan [Hz.]Peygamber'e atfedilen özel bir hadiste odaklanmaktadır. Hadis şunu ifade etınektedir: Bir adam ölüm döşeğinde 6 kölesini azad etmiş ve emevi idarecileri bu karaı1 reddettiler ve sadece kura ile seçilen ilci köleyi azat ettiler. Schacht şunu savunmaktadır: "Ölüm döşeğindeiri azat, islam hukukunda bir vasiyettir ve bu karar bütün yenilik özellilderine sahiptir. Bundan dolayı, Em evi'lerin bu kuralı, vasiyetleri ölürrün mallarının i 1 /3 e su11rlayan genel islam hukuk kuralınu1 kaynağıdır. Sonralaı1 6 köle rivayeri uydurma şelcilde [Hz.] peygambere atfedilıniştir. Biraz zaman sonra [Hz.] peygamber ölmek üzere olan bir sahabeden vasiyetileı1ni 1/3 te sınıdandırması şeklincielci yeni hadis (Vakkas rivayeti) ortaya çılmuştıt. 2 Buna cevap olarak Coulson, Vakkas rivayetinin doğnı bir ş elcilde [Hz.]Peygamber'in oı1jinal uygulamasını yansıttığını, Emevi hükümdarların kararı sadece ölüm yatağında yapılan Ilibelere genişiettiğinde ısrar eder. Coulson'a göre, Emevi'lerin tav11 kanunun kaynağı değil bir uygulamasıdır. Schacht bu şelcildeki bir analizi, "intilmm duygusuyla doktrinleri geriye yansıtına olarak niteler ve Coulson'u da hicretin üçüncü asrındaki bir rivayerin senedini uyduı1na olduğu için reddeden muhaddislerden daha saf (hemen köıü körüne) kabul eden olarak damgalar.'' 3 Her ili bilim adamı da farldı argümanlaı1 yan delillerle desteklerler. Schacht vasiyederin 1 /3 te s1111tlandırılmanın, Em evi idaresin.in mali politilmsına faydası olduğunu ve diğer bir çok ödemelerde 1/3 i Erneviierin keyfi olarak oluşturma FAIIIİLY 125, 127(1971) 1 Modernizm and Traclitionalism, supra note 3, at RIGINS, supra note 3, bu rivayet için bkz. note 20, supra 3 Correspondence, supra note 55, at 198; Modernism and Traclitionalisın, supra note, 3, at 392.

20 178 Harran Ün. ilahiyat Fak. Dergisi, Yıl:ll, Sayı: ls, Ocak-Haziran 2006 adetinin örneği olduğunu not eder. Coulson, devlet, şayet terekeden hisse alacaksa diğer varisierin olmadığında (geniş kabile yapılarında bunun alınası zayıftır) ancak bu kuraldan faydalanabileceği şeklinde cevap verir. Buna ek olarak Eınevi kanunlarında 1 /3 uygulaması, yalnızca özel hukukta değil fakat vergi ve kamu hukuku alanlarında uygulanelığını ifade eder. Dahası Schacht, Eınevi düzenlemeleri kavramı 1/3 ün kaynağını ınantılcileştiıir. 1/3 kuralı eğer Medine toplumunun bir parçası olsayclı (o zaman hiç bilinıniyordu) mirası geniş şekliyle ele alan Kur'an'ı Kerim'de alınası gerekirdi. Fakat O, Kur'an'ın miras konusunda özellikle ansiklopedil( olınaclığını iddia eder ve böylece bunun [Hz.]Peygaınbeıirı çözınesi gereken problemlerden birisi olduğunu iddia eder. 1 \ Schacht son bir savunmacia bulunur ki Coulson cevap verıneıneyi tercilı eder. Vakkas rivayeti, [Hz.]Öıner sonunda vasiyyeti 1/10 una izin vermiştir! şeklindeki kelimesi kelimesine [Hz.] Öıner'e atfedilen bir hadisle hemen hemen paraleldir. Schacht'a göre eğer raviler, [Hz.] Ömer'den [Hz.] Peygaınb'ere rivayerin kökenini tesadüfen değiştirdilerse Eınevi'lerin ve ekaller için standart hale gelen pratiğin ıneşrulaştırılınası için yeni bir versiyoncia bir hadis uydumlınuş olınasılfal:ştkoyulaınaz-fi.ii sonuç gibi gözükınektedir. 2 Coulson'un cevabı yayınlan~tan sonra Scahcht tartışmaya devam etınedi. Schacht, sonra coulson, konuyu tamamlayamadan öldüler. Schacht ve Coulson'un her ilcisinin argümanlarının gelişmiş alınasına rağmen sonuç aynı idi. [Hz.]Peygaınbere isnad edilen rivayerlerin onun hukuki görüşlerini doğmdan yansıtıp yansıtınaclıkları bilinmemektedir. İsnadlar, açıl( bir şelcilde güvenilir değildirler. Güçlendirici delilleri eksiktir. Hadislerin belirlediği kuralların araçta(isnadda) kalıtsal olarak zayıflık bulunmasına rağmen geçerliliğinin farz edilip edileıneyeceği ınantıksal çıkarımlar temelinde kararlaş tırılınalı dır. Schachda olan tartışına Coulson'a itirazlarını ortaya koymaya yarclııncı oldu. O, aynı zamanda şayet rivayet yanlış ise onun ifade ettiği hüküınde yanlıştır doğal çıkarımını kabul etıneyi reddetti. Coulson'un alternatifinde ciddi problemler vardır. Onun geçerlilik düşüncesi birçok problem içeımektedir. İlk olarak ınuhaddisler motifinin sılacı konusu yer alınaktadır. Onların gereksiz çabaları imparatorluğun seküler yasalarını mukaddes yapmaktır. Mücadele tüm İslam coğrafyasına politik yasal ve teolojik olarak kaplaınıştır. Muhaddis için hedef eski okullara ve eınevi uygulaınalarına karşı olan mücadeleyi kazanınaktır. Onlaı111 ayrılış noktası düşmanca idi; hadis uydurmak onların silahı idi. Onların yalııızca dinleyenlere nasihat eden Peygamberin örnekleıirıi hatırlaınayı 1 INTRODUCTION, supra note, 3, at 24; Modernizm and Traclitionalizm, supra note 3, at ; Correspondence, supra note 55, at l\Iodernism and Traclitionalism, supra note, 3, at 395.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Tıbb-ı Nebevi İSLAM TIBBI

Tıbb-ı Nebevi İSLAM TIBBI Tıbb-ı Nebevi İSLAM TIBBI Tıbb-ı Nebevi İslam coğrafyasında gelişen tıp tarihi üzerine çalışan bilim adamlarının bir kısmı İslam Tıbbı adını verdikleri., ayetler ve hadisler ışığında oluşan bir yapı olarak

Detaylı

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen

İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen İslam Hukukunun kaynaklarının neler olduğu, diğer bir ifadeyle şer î hükümlerin hangi kaynaklardan ve nasıl elde edileceği, Yemen e kadı tayin edilen Muâz b. Cebel'in Hz. Peygamber in (s.a.v.) sorduğu

Detaylı

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu.

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu. Türk İslam Bilginleri: İslam dini insanların sadece inanç dünyalarını etkilemekle kalmamış, siyaset, ekonomi, sanat, bilim ve düşünce gibi hayatın tüm alanlarını da etkilemiş ve geliştirmiştir Tabiatı

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK KÜLTÜRÜNDE HADİS (SEÇMELİ) Ders No : 0070040192 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURÂN A ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR ILH333 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM Yayınları, İstanbul 2009, 272 s. Harun TÜRKOĞLU

İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM Yayınları, İstanbul 2009, 272 s. Harun TÜRKOĞLU e-makâlât Mezhep Araştırmaları, IX/1 (Bahar 2016), ss. 131-135. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com Başvuru: 07.06.2016 Kabul: 20.06.2016 İMAMİYYE NİN İMAMET NAZARİYESİNİN TEŞEKKÜL SÜRECİ Metin BOZAN İSAM

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KELAM VE İSLAM MEZHEPLERİ ILH 210 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ

KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya

Detaylı

Oryantalistlerin Hadisleri Tarihlendirme Yaklaşımları

Oryantalistlerin Hadisleri Tarihlendirme Yaklaşımları Oryantalistlerin Hadisleri Tarihlendirme Yaklaşımları Süleyman Doğanay İFAV Yayınları, İstanbul 2013, 263 s. Batılı araştırmacılar, hadislerle alakalı çeşitli metotlar geliştirerek çokça çalışmalar yapmışlar

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I Ders No : 00700400 : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön Koşul

Detaylı

HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI DİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 46 5. HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASI 5.1. HADİS DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ VE GENEL AMAÇLARI Hadis; Peygamberimizin söz,

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİNLER ARASI İLİŞKİLER Ders No : 0070040203 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

5. SINIF DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ

5. SINIF DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ 5. SINIF DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ Allah İnancı Ünite/Öğrenme Konu Kazanım Adı KOD Hafta Tarih KD1 KD2 KD3 KD4 KD5 KD6 Allah Vardır ve Birdir Evrendeki mükemmel düzen ile Allahın (c.c.) varlığı ve birliği

Detaylı

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR /

İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / İslam İtikadında Sünnet: Hamdi GÜNDOĞAR / Çıra Yayınları, İstanbul, 2006/240 sayfa Tanıtan: Muzaffer BARLAK 1 İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır. Yüce Allah, ilahi hitabının birçok yerinde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23

İÇİNDEKİLER. G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23 İÇİNDEKİLER KISALTMALAR 11 ÖNSÖZ 13 G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23 B r nc Bölüm KLASİK İSLÂMÎ PARADİGMA ve ORYANTALİST PARADİGMA 25 I. ORYANTALİST PARADİGMA ve KURUCU

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür)

Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Oryantalistler ve Hadis (Yaklaşımlar-Değerlendirmeler- Literatür) Prof. Dr. Ahmet YÜCEL Marmara Üniversitesi Vakfı Yayınları (İFAV), 2013, 464. sayfa Tanıtan: M. Sait UZUNDAĞ* Eser, dört bölümden meydana

Detaylı

KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 7. KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASI 7.1. KELAM DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ VE GENEL AMAÇLARI Kelam; naslardan hareketle inanç esaslarını ve insanın düşünce yapısına ilişkin temel

Detaylı

İSMAİL TAŞ, MEHMET HARMANCI, TAHİR ULUÇ,

İSMAİL TAŞ, MEHMET HARMANCI, TAHİR ULUÇ, Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İSLAM AHLAK ESASLARI VE FELSEFESİ Ders No : 0070040072 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri

Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİN PSİKOLOJİSİ Ders No : 00004003 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA)

İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA) Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Açık Ders Malzemeleri Ders izlence Formu Dersin Kodu ve İsmi Dersin Sorumlusu Dersin Düzeyi İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA) YRD. DOÇ.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS FIKIH I İLH 307 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU İLH322 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze

Detaylı

Kadın ve Yönetim Hakkı

Kadın ve Yönetim Hakkı Kadın ve Yönetim Hakkı İslam hukukunda kadının devlet başkanı, vali, kaymakam gibi yüksek düzey yönetici olmasının serbest olup olmaması tartışılmıştır. Fıkıhçılar bu konuda genellikle olumsuz görüş sahibi

Detaylı

HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI

HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İLAHİYAT LİSANS MÜFREDAT PROGRAMI 1. SINIF 1. YARIYIL İLH101 KURAN OKUMA VE TECVİD I 4 0 4 4 İLH103 ARAP DİLİ VE BELAGATI I 4 0 4 4 İLH105 AKAİD ESASLARI 2 0 2 2

Detaylı

DİNLER TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM ROGRAMI

DİNLER TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM ROGRAMI DİNLER TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM ROGRAMI 4. DİNLER TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASI 4.1. DİNLER TARİHİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL FELSEFESİ VE GENEL AMAÇLARI Kültürler arası etkileşimin hızlandığı

Detaylı

ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU. Habib KARTALOĞLU

ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU. Habib KARTALOĞLU e-makâlât Mezhep Araştırmaları, IV/2 (Güz 2011), ss. 179-183. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com ŞİÎ-SÜNNÎ POLEMİĞİNDE EBÛ TÂLİB VE DİNÎ KONUMU Halil İbrahim Bulut, Araştırma Yayınları, Ankara, Nisan 2011,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İSLAM EĞİTİM TARİHİ ILA323 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN

İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN Dönemi İdari, Mali, Sosyal ve Kültürel Durum Konular *Emeviler Dönemi İdari, Mali, Sosyal ve Kültürel Durum. Dönemi İdari, Mali, Sosyal ve Kültürel Durum Kaynaklar *İrfan

Detaylı

Eğitim Programları ANA HATLARIYLA İSLAM DİNİ

Eğitim Programları ANA HATLARIYLA İSLAM DİNİ Eğitim Programları ANA HATLARIYLA İSLAM DİNİ Giriş Ana hatlarıyla İslam dini programı, temel sayılan programlardan sonra daha ileri düzeylere yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu programı takip edecek ders

Detaylı

Goldziher. Goldziher ve Hadis. Hadis. Hüseyin AKGÜN. Hüseyin AKGÜN Goldziher ve Hadis. Hüseyin AKGÜN

Goldziher. Goldziher ve Hadis. Hadis. Hüseyin AKGÜN. Hüseyin AKGÜN Goldziher ve Hadis. Hüseyin AKGÜN 117 Hüseyin AKGÜN Goldziher ve Hadis Oryantalizm tarihinde, Yahudi kökenli bir Macar olan Goldziher in ayrı bir yeri vardır. Zira o, gerek Batı da, gerekse Doğu da görüşleriyle çok sayıda araştırmacı üzerinde

Detaylı

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Cilt/Volume: II Sayı/Number: 1 Yıl/Year 2016 Meridyen Derneği hadisvesiyer.info Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 2012, 472 sayfa.

Detaylı

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine)

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) Hipokratik-Galenik Tıp ekolunun devamı Cerrahi teknikler bilinmesine rağmen, yüksek enfeksiyon riski nedeniyle zorunlu haller dışında pek uygulanmıyor Tam olarak hangi

Detaylı

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir.

1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. İBADET 1 İslam ne demektir? Hazreti Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği din olup bunu kabul etmek, Allah a ve resulüne itaat etmektir. 2 İslam ın şartı kaçtır? İslam ın şartı beştir.

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : KELAM TARİHİ Ders No : 0070040093 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ.

EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ. EHL-İ SÜNNET'İN ÜSTÜNLÜĞÜ www.almuwahhid.com 1 Müellif: Şeyhu'l-İslam İbni Teymiyye (661/728) Eser: Mecmua el-feteva, cilt 4 بسم هللا الرحمن الرحيم Selefin, kendilerinden sonra gelenlerden daha alim, daha

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İSLAM FELSEFE TARİHİ I Ders No : 0070040158 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri

Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi

Detaylı

Selefilik: İslami Köktenciliğin Tarihi Temelleri. Değerlendiren: Rumeysa Köktaş*

Selefilik: İslami Köktenciliğin Tarihi Temelleri. Değerlendiren: Rumeysa Köktaş* TÜRKİYE ORTADOĞU ÇALIŞMALARI DERGİSİ Turkish Journal of Middle Eastern Studies Cilt: 2, Sayı: 2, 2015, ss.177-182 Selefilik: İslami Köktenciliğin Tarihi Temelleri Mehmet Zeki İşcan, Kitap Yayınevi, 2014,

Detaylı

BAYRAM DALKILIÇ, HÜSAMETTİN ERDEM,

BAYRAM DALKILIÇ, HÜSAMETTİN ERDEM, Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : MANTIK Ders No : 0070040047 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DİNLER TARİHİ I İLH Yüz Yüze / Zorunlu / Seçmeli

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DİNLER TARİHİ I İLH Yüz Yüze / Zorunlu / Seçmeli DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DİNLER TARİHİ I İLH 313 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu / Seçmeli

Detaylı

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir?

Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla Acaba İslam dini Kadın ın sünnet olması doğrultusunda bir destur vermiş midir? Kısacası

Detaylı

PEYGAMBERLERE VE İLAHİ KİTAPLARA İNANÇ 7. 10. Ey Resûl! Rabbinden sana indirileni tebliğ et. Eğer bunu yapmazsan O nun elçiliğini yapmamış olursun. Allah seni insanlardan koruyacaktır. Doğrusu Allah, kâfirler

Detaylı

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Günümüz Fıkıh Problemleri

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Günümüz Fıkıh Problemleri Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Günümüz Fıkıh Problemleri -Ders Planı- Dersin konusu: islamda kadının giyim-kuşamı [tesettür- örtünme] Ön hazırlık: İlgili tezler: ismail yıldız nesibe demirbağ

Detaylı

Süleyman el Ulvan, geçtiğimiz günlerde annesinin vefatı üzerine geçici olarak serbest bırakımış ve cenaze törenine katılmıştı.

Süleyman el Ulvan, geçtiğimiz günlerde annesinin vefatı üzerine geçici olarak serbest bırakımış ve cenaze törenine katılmıştı. Süleyman el Ulvan Arabistanlı ünlü din adamı Süleyman Ulvan'ın hayat hikayesi hem şahsının politik önemini hem de ülkesindeki 'muhalefet' ilişkilerine ışık tutuyor. 08.05.2017 / 12:00 Suudi rejiminin Dediklerimizi

Detaylı

Birinci İtiraz: Cevap:

Birinci İtiraz: Cevap: Bazı din bilginleri tutulmalarla ilgili bazı itirazlarda bulunarak bu konuda şüpheler uyandırmaya çalışmışlardır. Ulemaların itirazlarından bazıları cevaplarıyla birlikte aşağıya sıralanmıştır. Birinci

Detaylı

2.SINIF (2013 Müfredatlar) 3. YARIYIL 4. YARIYIL

2.SINIF (2013 Müfredatlar) 3. YARIYIL 4. YARIYIL ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı 1.ve 2.Öğretim (2010 ve Sonrası) Eğitim Planları HAZIRLIK SINIFI (YILLIK) KODU DERSİN ADI T U Kredi AKTS İLH001 ARAPÇA 26 0 26 26 Konu

Detaylı

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s.

Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Cilt: 20, Sayı: 2, 2011 s. 209-213 Kitap Tanıtımı Nihat Uzun, Hicrî II. Asırda Siyaset-Tefsir İlişkisi, Pınar Yay., İstanbul, 2011, 302 s. Hanifi ŞAHİN

Detaylı

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Tevafuk birbirine denk gelmek, birbiriyle uygun vaziyet almak demektir. Tevafuklu Kur anda tam 2806 Allah lafzı pek az müstesnalar

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS EVRENSEL İNSANİ DEĞERLER İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS EVRENSEL İNSANİ DEĞERLER İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS EVRENSEL İNSANİ DEĞERLER İLH320 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI. Journal of Islamic Research البحوث االسالمية

Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI. Journal of Islamic Research البحوث االسالمية Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI Journal of Islamic Research البحوث االسالمية Yıl 3 Sayı 1 Mayıs 2010 .. / Özet: Hadislerin anlaşılmasında aklın putlaştırılması Batıyla geniş bir etkileşim

Detaylı

TOKAT IN YETİŞTİRDİĞİ İLİM VE FİKİR ÖNDERLERİNDEN ŞEYHÜLİSLAM MOLLA HÜSREV. (Panel Tanıtımı)

TOKAT IN YETİŞTİRDİĞİ İLİM VE FİKİR ÖNDERLERİNDEN ŞEYHÜLİSLAM MOLLA HÜSREV. (Panel Tanıtımı) TOKAT IN YETİŞTİRDİĞİ İLİM VE FİKİR ÖNDERLERİNDEN ŞEYHÜLİSLAM MOLLA HÜSREV (Panel Tanıtımı) Mehmet DEMİRTAŞ * Bir şehri kendisi yapan, ona şehir bilinci katan unsurların başında o şehrin tarihî ve kültürel

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS SİYER II İLH 114 2 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı 1.ve 2. Öğretim Eğitim Planları

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ Eğitim-Öğretim Yılı 1.ve 2. Öğretim Eğitim Planları ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı 1.ve 2. Öğretim Eğitim Planları HAZIRLIK SINIFI (YILLIK) KODU DERSİN ADI Kredi İLH001 ARAPÇA 26 0 26 26 Konu Başlıkları (Yıllık) T

Detaylı

Ahlâk ve Etikle İlgili Temel Kavramlar

Ahlâk ve Etikle İlgili Temel Kavramlar Ahlâk Kavramı Yrd. Doç. Dr. Rıza DEMİR İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İnsan Yönetimine Etik Yaklaşım Dersi Etik Türleri Mesleki Etik Türleri 2017 Ruhumu kudret altında tutan Allah'a yemin ederim

Detaylı

KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRME

KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRME KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRME Kavramsal ve Olgusal Açıdan Sünnet Gelenek İlişkisi, Prof. Dr. Selçuk Çoşkun, 1. Baskı, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınevi (İFAV), İstanbul, 2014, 210 s. Tarihî

Detaylı

6. SINIF DERS: DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÜNİTE:1 KONU: DEĞERLENDİRME SORU VE CEVAPLARI

6. SINIF DERS: DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÜNİTE:1 KONU: DEĞERLENDİRME SORU VE CEVAPLARI 1- Soru: Allah ın insanlar arasından seçip vahiy indirdiği kişiye ne ad verilir? Cevap: Peygamber/Resul/Nebi denir. 2- Soru: Kuran da peygamber hangi kelimelerle ifade edilmektedir? Cevap: Resul ve nebi

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ Eğitim Öğretim Yılı 1.ve 2.Öğretim (2010 ve Sonrası) Eğitim Planları HAZIRLIK SINIFI (YILLIK)

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ Eğitim Öğretim Yılı 1.ve 2.Öğretim (2010 ve Sonrası) Eğitim Planları HAZIRLIK SINIFI (YILLIK) ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 01-014 Eğitim Öğretim Yılı 1.ve.Öğretim (010 ve Sonrası) Eğitim Planları HAZIRLIK SINIFI (YILLIK) KODU DERSİN ADI İLH001 ARAPÇA 0 Konu Başlıkları (Yıllık) T Sözlü

Detaylı

Ünite 1. Celâleyn Tefsiri. İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I. Doç. Dr. Recep DEMİR

Ünite 1. Celâleyn Tefsiri. İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I. Doç. Dr. Recep DEMİR Celâleyn Tefsiri Ünite 1 İlahiyat Lisans Tamamlama Programı TEFSİR METİNLERİ -I Doç. Dr. Recep DEMİR 1 Ünite 1 CELÂLEYN TEFSİRİ Doç. Dr. Recep DEMİR İçindekiler 1.1. CELÂLEYN TEFSİRİ... 3 1.2. CELALÜDDİN

Detaylı

Hatta Kant'ın felsefesinin ismine "asif philosopy/mış gibi felsefe" deniyor. Genel ahlak kuralları yok ancak onlar var"mış gibi" hareket edeceksin.

Hatta Kant'ın felsefesinin ismine asif philosopy/mış gibi felsefe deniyor. Genel ahlak kuralları yok ancak onlar varmış gibi hareket edeceksin. Diğer yazımızda belirttiğimiz gibi İmmaunel Kant ahlak delili ile Allah'a ulaşmak değil bilakis O'ndan uzaklaşmak istiyor. Ne yazık ki birçok felsefeci ve hatta ilahiyatçı Allah'ın varlığının delilleri

Detaylı

Şüphesiz ki Allah a, ahiret gününe iman edenlerle Allah ı çok anan kimseler için Allah ın elçisinde güzel bir örnek vardır.

Şüphesiz ki Allah a, ahiret gününe iman edenlerle Allah ı çok anan kimseler için Allah ın elçisinde güzel bir örnek vardır. İlk insan ve Peygamber Adem babamızla başlayan güzel ahlakı inşa etme vazifesi Peygamberimiz Hz. Muhammed(s.a.v.) ile tamamlandı: Ve şüphesiz sen büyük bir ahlak üzerindesin.(kalem, 68/4) Şüphesiz ki Allah

Detaylı

İsra ve Miraç olayının, Mekke de artık çok yorulmuş olan Resulüllah için bir teselli ve ümitlendirme olduğunda da şüphe yoktur.

İsra ve Miraç olayının, Mekke de artık çok yorulmuş olan Resulüllah için bir teselli ve ümitlendirme olduğunda da şüphe yoktur. Alıntı; FarukBeşer İsra Suresi hicretten bir yıl önce indirilmiş. Yani Hicret yakındır ve artık Medine de Yahudilerle temas başlayacaktır. Sure sanki her iki tarafı da buna hazırlıyor gibidir. Mescid-i

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN IKUMA VE TECVİD II İLH 102 2 4+0 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız

7- Peygamberimizin aile hayatı ve çocuklarla olan ilişkilerini araştırınız 4. SINIFLAR (PROJE ÖDEVLERİ) Öğrenci No 1- Dinimize göre Helal, Haram, Sevap ve Günah kavramlarını açıklayarak ilgili Ayet ve Hadis meallerinden örnekler veriniz. 2- Günlük yaşamda dini ifadeler nelerdir

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İslam Tarihi II ILH 214 4 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH 427 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

ORTAÇAĞ FELSEFESİ MS

ORTAÇAĞ FELSEFESİ MS ORTAÇAĞ FELSEFESİ MS.476-1453 Ortaçağ Batı Roma İmp. nun yıkılışı ile İstanbul un fethi ve Rönesans çağının başlangıcı arasındaki dönemi, Ortaçağ felsefesi ilkçağ felsefesinin bitiminden modern düşüncenin

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı W. MONTGOMERY WATT IN VAHİY VE KUR AN ALGISI.

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı W. MONTGOMERY WATT IN VAHİY VE KUR AN ALGISI. T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı W. MONTGOMERY WATT IN VAHİY VE KUR AN ALGISI Ersin KABAKCI Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 W. MONTGOMERY WATT IN VAHİY

Detaylı

SOSYOLOJİSİ (İLH2008)

SOSYOLOJİSİ (İLH2008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. DİN SOSYOLOJİSİ (İLH2008) KISA ÖZET-2013

Detaylı

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI

HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz Zehra KAMACI sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 9 / 2004 s. 219-223 kitap tanıtımı HZ. PEYGAMBER DÖNEMİNDE SAĞLIK HİZMETLERİNDE KADINLARIN YERİ Levent Öztürk, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2001, 246 s. Fatmatüz

Detaylı

Question. Masumların (Allah ın selamı üzerlerine olsun) velayet hakkına sahip olduklarının delili Nedir?

Question. Masumların (Allah ın selamı üzerlerine olsun) velayet hakkına sahip olduklarının delili Nedir? Question Masumların (Allah ın selamı üzerlerine olsun) velayet hakkına sahip olduklarının delili Nedir? Answer: Dört ana kaynağa yani Kur an a, sünnete, akıla ve icmaya dayanarak Masumların velayet hakkına

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır.

1.Birlik ilkesi: İslam inancına göre bütün varlıklar, bir olan Allah tarafından yaratılmıştır. İnsanın toplumsal bir varlık olarak başkaları ile iyi ilişkiler kurabilmesi, birlik, barış ve huzur içinde yaşayabilmesi için birtakım kurallara uymak zorundadır. Kur an bununla ilgili ne gibi ilkeler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ÖZGEÇMİŞ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HARRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: ÖMER FARUK HABERGETİREN DOĞUM YERİ VE TARİHİ: ŞANLIURFA/03.04.1968 ÖĞRENİM DURUMU: DOKTORA DERECE ANABİLİM DALI/BİLİM DALI 1 LİSANS SELÇUK İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2 YÜKSEK LİSANS 3 DOKTORA

Detaylı

7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE)

7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE) 7.SINIF SEÇMELİ KUR AN-I KERİM DERSİ ETKİNLİK (ÇALIŞMA) KÂĞITLARI (1.ÜNİTE) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: SINIFI: NO: 1 1. ETKİNLİK: BOŞLUK DOLDURMA ETKİNLİĞİ AYET-İ KERİME SÜNNET KISSA CENNET TEŞVİK HAFIZ 6236

Detaylı

İslam hukukuna giriş (İLH1008)

İslam hukukuna giriş (İLH1008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İslam hukukuna giriş (İLH1008) KISA

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ İSLAMİ İLİMLER BÖLÜMÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ İSLAMİ İLİMLER BÖLÜMÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI Z/S K/ Z/S K/ EK-1 T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ İSLAMİ İLİMLER BÖLÜMÜ EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI PROGRAMI Hazırlık 1. Yarıyıl İİH001 Arapça Dilbilgisi

Detaylı

AKADEMİK YILI

AKADEMİK YILI Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi 2017-2018 AKADEMİK YILI Hazırlık Sınıfı 1. Dönem Adı Z / S Teo. Uyg Toplam Arapça Zorunlu Hazırlık (Arapça Dilbilgisi (Sarf) I) Z 4 0 4 4 4 Arapça Zorunlu Hazırlık (Arapça

Detaylı

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli A) İslami Bankacılık ile ilgili bilgi 1. Daha önce İslami Bankacılık konusunda bir şey duydunuz mu? (Açıklama, Soru 4) İslami Bankacılığın temelinde

Detaylı

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6]

İmam-ı Muhammed Terkine ruhsat olmayan sünnettir der. Sünnet-i müekkededir.[6] K U R B A N Şartlarını hâiz olub,allah a yaklaşmak amacıyla kesilen kurban;hz. Âdem in çocuklarıyla başlayıp [1],Hz. İbrahim-in oğlu İsmail-in kurban edilmesinin emredilmesi[2],daha sonra onun yerine koç

Detaylı

İsmail Aybars Tunçdoğan tuncday@earlham.edu

İsmail Aybars Tunçdoğan tuncday@earlham.edu Konunun uzmanları, beden dilinin iletişimdeki rolünün, birçok zaman konuşmanın içeriğinin bile önüne geçtiğini iddia ediyorlar. Bir şeyi nasıl söylediğimizin, ne söylediğimizden daha önemli olabildiği

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HZ.MUHAMMEDİN HAYATI DKB

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HZ.MUHAMMEDİN HAYATI DKB DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HZ.MUHAMMEDİN HAYATI DKB 05 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

ÖNCESİNDE BİZ SORDUK Editör Yayınevi LGS Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yeni Tarz Sorular Nasıl Çözülür? s. 55

ÖNCESİNDE BİZ SORDUK Editör Yayınevi LGS Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yeni Tarz Sorular Nasıl Çözülür? s. 55 Tarz Sorular Nasıl Çözülür? s. 55 8 Ey insanlar! Rabbiniz birdir, atanız (Âdem) da birdir. Hepiniz Âdem densiniz, Âdem ise topraktan yaratılmıştır. Allah katında en değerli olanınız, O na karşı gelmekten

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

Öğretmenlik Meslek Etiği. Sunu-2

Öğretmenlik Meslek Etiği. Sunu-2 Öğretmenlik Meslek Etiği Sunu-2 Tanım: Etik Etik; İnsanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaksal açıdan

Detaylı

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ

el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ el-itticâhâtü L-MÜNHARİFE FÎ TEFSÎRİ L-KUR ÂN İ L-KERÎM DEVÂFİ UHÂ VE DEF UHÂ Muhammed Hüseyin ez-zehebî, Mektebetü Vehbe, 3. Basım, 1406/1986, 112 s. Harun ABACI* Bu kitapta yazar, eski ve yeni yazılmış

Detaylı

İNSAN FAKTÖRLERİ. 4. Hafta / Sosyal Uyum Tevfik Uyar

İNSAN FAKTÖRLERİ. 4. Hafta / Sosyal Uyum Tevfik Uyar İNSAN FAKTÖRLERİ 4. Hafta / Sosyal Uyum Tevfik Uyar Geçen Hafta Yanlış İzlenimler Hatalar: Bulunabilirlik Etkisi Öncelik Hatası Hâle Etkisi / Şeytan Etkisi Haftanın Safsatası: Adam Karalama Safsatası Bu

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS KURAN OKUMA VE TECVİD IV ILH 202 4 2+0 2 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı

Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı İshak Emin AKTEPE İnsan Yayınları, İstanbul 2010, 343 sayfa. Tanıtan: Mehmet Sait UZUNDAĞ* İslâm ın Kur an dan sonra ikinci kaynağı olan sünnetin mâhiyeti,

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GÜNÜMÜZ İSLAM DÜNYASINDA DİNİ AKIMLAR (SEÇMELİ) Ders No : 000040194 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

Hadis Istılahları. ADL: Râvînin hadîsi bozmadan rivâyet eden dürüst bir müslüman olması. AHZ: Bir şeyhden hadîs almak.

Hadis Istılahları. ADL: Râvînin hadîsi bozmadan rivâyet eden dürüst bir müslüman olması. AHZ: Bir şeyhden hadîs almak. Hadis Istılahları Her ilim dalının bir terminolojisi olduğu gibi hadîs ilimlerinin de ıstılahları vardır. Hadîs ıstılahları anlaşılmadıkça hadîs usûlü de anlaşılamaz. Hadîs ıstılahları çok sayıda olduğu

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

İslam ın Serüveni. İslam ın Klasik Çağı BİRİNCİ CİLT MARSHALL G. S. HODGSON

İslam ın Serüveni. İslam ın Klasik Çağı BİRİNCİ CİLT MARSHALL G. S. HODGSON İslam ın Serüveni BİRİNCİ CİLT İslam ın Klasik Çağı MARSHALL G. S. HODGSON 4 İçindekiler Tabloların Listesi... 6 Haritaların Listesi... 7 Önsöz... 9 Marshall Hodgson ve İslam ın Serüveni... 13 Yayıncının

Detaylı