DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI"

Transkript

1 DEVRE ANALİZİ I LABORATUVARI ELEKTRONİK DENEY VE ÖLÇÜM CİHAZLARININ TANITIMI Amaç 1. Deneylerin kurulumunda kullanılacak temel yardımcı elemanları öğrenmek 2. Ölçü aletini tanımak ve akım-gerilim ölçümlerinde dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmek 3. Elektronik devre kurulumunda ve gerçekleştirilmesinde dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmek Teorik Bilgi Deney çalışmalara başlamadan önce bilmemiz gereken birkaç şey vardır. İyi laboratuar çalışmalarının anahtarları güvenli çalışma ve başarılı deneylerdir. Deney çalışmalarından önce, yapılacak deneylerde kullanılacak araç-gereçlerin, ölçüm cihazlarının ve elektronik devre elemanlarının deneyi uygulayan tarafından tanınması gerekmektedir. Elektronik devre elemanlarını board üzerine bağlarken ve ölçüm yaparken dikkat edilecek hususlar birlikte anlatılacaktır. Board: Deneysel elektronik devreleri kurarken izlenebilecek birkaç yol vardır. Genel olarak deneysel amaçlı elektronik devreler, devre elemanlarının hiçbir kalıcı bağlantı olmaksızın birbirlerine istenen noktalarda, iletken metal levhalar yardımıyla temas etmesini sağlayan board veya breadboard olarak adlandırılan donatım üzerine kurularak gerçekleştirilirler. Board, Şekil 1.1 (a) da gösterildiği gibi üzerinde kabloların veya elektronik devre elemanlarının içine girebileceği deliklere sahiptir. Her bir deliğin içerisinde dışarıdan bakıldığında görülmeyen Şekil 1.1 (c) de gösterilen metal soketler vardır. Soket kümeleri, Şekil 1.1 (b) de gösterildiği gibi dizi ve sütun yapısında içten birbirlerine bağlantılı olarak düzenlenmişlerdir. a b c

2 Şekil 1.1. (a) board üzerindeki delikler, (b) görünür yüzeyin altında kalan iç bağlantılar, (c) iç bağlantıyı sağlayan metal soket Soket kümeleri genellikle 5 delikli gruplarından meydana gelmektedir ve bir devre içerisinde iç düğümleri sağlamak için kullanılırlar. Şekil 1.1 (b) de solda gösterilen dikey diğer gruplar ise devreye enerji ve toprak bağlantısı yapmak amacıyla kullanılırlar. Elektronik devrelerin board üzerine kurulması esnasında elektronik devre elemanlarının bacakları kısa kalabilir veya bazı noktalarda atlamalar yapmak gerekebilir, bu tür durumlarda bağlantı noktalarını gerekli yerlere taşımak amacıyla iletken kablolar kullanılmaktadır. Elektronik devre elemanlarının bacaklarının veya kullanılacak iletken kabloların 12 mm den kalın olmaması board un sağlıklı ve uzun ömürlü kullanılabilmesi için dikkate alınması gereken bir ayrıntıdır. Deneysel bir elektronik devre, elektronik devre elemanları pek çok farklı şekilde board üzerine yerleştirilerek tasarlanabilir. Board üzerinde bağlantı yapmaya başlamadan önce; devrenin en düzenli ve en az karmaşık şekilde board üzerine nasıl yerleştirilebileceği tasarlanmalıdır. Şekil 1.2 de aynı devrenin iki farklı şekilde board üzerine kurulması; (a) derli-toplu-düzenli kurulum (b) dağınık-düzensiz kurulum verilmiştir. a b

3 Şekil 1.2. (a) Düzenli kurulum, (b) dağınık kurulum Deneysel elektronik devreleri düzenli bir şekilde kurmayı alışkanlık haline getirmek, deneylerin verimliliğini ve başarısını sağlamak acısından çok önemlidir. Düzenli kurulmuş bir devre, daha az hata yapılmasını sağlar ve devrenin başarıyla çalıştırması daha kolaydır. Ayrıca çalışma arkadaşlarınızın veya eğitmenlerinizin düzenli kurulmuş bir devreyi anlaması ve gerektiğinde müdahale etmesi daha kolaydır. Devrelerin kurulumu esnasında dikkate alınması gereken ve çalışmalarınızı kolaylaştıracak hususlar aşağıda sıralanmıştır; Devrelerin kurulması veya üzerlerinde değişiklik yapılması aşamasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus enerjinin kesilmiş olmasıdır. Tamamladığınız tüm bağlantıları devrenin şekli üzerinde (örneğin renkli kalemle) işaretleyiniz. Bağlantıları mümkün olduğunca kısa olarak seçiniz ve kullanınız. Uzun kablolar dağınıklığa ve istenmeyen parazitlere sebep olabilirler. Eğer direnç, kondansatör gibi devre elemanlarını ilave bir kablo kullanmadan doğrudan bağlayabiliyorsanız, gereksiz yere kablo kullanmayınız. Kabloları, devre elemanlarının üzerinden geçirmemeye mümkün olduğunca özen gösteriniz. Aksi takdirde herhangi bir elemanı board üzerinden çıkarmanız veya elemanın board üzerinde yerini değiştirmeniz mümkün olmayacaktır. Uzun terminalleri (Şekil 1 (b) de solda gösterilen dikey diğer gruplar) enerji ve toprak için kullanınız. Çıplak kabloların veya devre elemanlarının bacaklarının birbirlerine temas ederek kısa devreye neden olmadıklarından emin olunuz. Mecbur olmadıkça kablo kullanmayınız. Daha fazla bağlantı, daha fazla hataya neden olacaktır. Kablo bağlantılarınız için renk kodları kullanınız. Tüm pozitif enerji bağlantıları olarak kırmızı renk kablo ve negatif veya toprak için ise siyah kablo kullanınız. Bu devreyi kontrol etmenizi ve yanlışlıkları ayıklamanızı kolaylaştıracaktır. Devreniz karmaşık ve büyük ise devrenizi gruplara ayırarak blok blok kurabilirsiniz. Örneğin devreniz bir ön yükseltece sahip ise, ön yükselteçle ilgili tüm devre elemanlarını fiziksel olarak bir birbirine yakın monte ederek, ilgili bloğu kolaylıkla ayırt edebilirsiniz. Entegre devreleri board üzerine yerleştirirken bacaklarının kırılmamasına ve doğru bir şekilde deliklere yerleştirilmesine özen gösteriniz. MOS teknolojisi ile yapılmış entegre devreler statik elektrikten etkilenmektedir. Dolayısıyla bu tür devre elemanların elinizle dokunmayınız ve board üzerine yerleştirirken statik elektrikten arındırılmış yardımcı materyaller kullanınız. Devre bağlantılarını tamamladığınızda, hata yapmadığınızdan emin olmak amacıyla tüm bağlantıları gözden geçiriniz. Tüm kontrolleri tamamladıktan sonra devrenize enerji uygulayınız ve çalıştırınız. Ölçü Aleti: Elektronik devrelerde temel olarak gerilim ve akım değerlerini ölmek amacıyla kullanılan cihazlardır. Ölçü aleti sıklıkla; multimetre veya avometre olarak da adlandırılır. Ölçü aletleri dijital ve analog ölçü aletleri olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Fakat ölçüm prensipleri olarak kullanım şekilleri aynıdır. Şekil 1.3 de dijital bir ölçü aleti örnek olarak gösterilmektedir. Modern ölçü aletleri gerilim ölçmek amacıyla kullanılan voltmetre ve akım ölçmek amacıyla kullanılan ampermetre kademeleri dışında; direnç ölçmek için kullanılan ohmmetre, transistör kazancını ölçme, kapasite ölçme, sıcaklık ölçme gibi farklı kademelere sahiptirler.

4 Ölçü aletleri ile akım ve gerilim ölçümü yapmayı öğrenmeden önce ölçü aleti ohmmetre kademesi kullanımının bilinmesi, devrelerin kurulumu aşamasında herhangi bir noktadaki olabilecek temassızlığı saptamada daha faydalı olabilir. Ohmmetre kademesi ölçü aletinin iki probu arasındaki direnç değerini vermektedir. İki nokta arasında eğer bir temassızlık varsa ohmmetre sonsuz direnç gösterecektir. Board üzerine devrenin kurulumu sırasında herhangi bir noktada şüphelenilen temassızlık veya istenmeyen bir kısa devre ölçü aletinin ohmmetre kademesi kullanılarak tespit edilebilir. Şekil 1.3 de gösterilen ölçü aleti dört adet prob girişine sahiptir. COM girişi; siyah renkli probun takıldığı ortak giriştir ve sabittir. Kırmızı renkli prob ise yapılacak işleme göre diğer üç girişten herhangi birine takılır; en sağdaki V/Ω girişi, gerilim ve direnç ölçümü için kullanılır. Diğer iki giriş ise akım ölçümü yapmak amacıyla kullanılmaktadır; ma (miliamper) seviyesindeki akım ölçümleri ma girişi, amper seviyesindeki akım ölçümleri ise 20Amax girişi kullanılarak yapılır. Şekil 1.3. Ölçü Aleti Elektronik deneylerinde gerilim ölçümleri ölçü aletinin voltmetre kademesi kullanılmaktadır. Gerilim ölçümü esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, voltmetrenin devreye Şekil 1.4 (a) da gösterildiği gibi paralel bağlanması gerekliliğidir. Voltmetrenin kademesi için seçilen değer, devreye uygulanan gerilim değerinden daha büyük olmalıdır. Eğer ölçülen noktadaki gerilim değeri ölçüm kademesinden çok daha küçük ise, voltmetre kademesi düşürülerek daha hassas ölçümler yapılabilir. a b Şekil 1.4. (a) Voltmetre ile gerilim ölçümü, (b) ampermetre ile akım ölçümü

5 Bundan dolayı ampermetre devreye çok dikkatli bir şekilde bağlanmalıdır. Bu nedenle modern ölçü aletleri, akım ölçümü için Şekil 1.3 de görüldüğü gibi farklı prob girişlerine sahip olacak şekilde tasarlanmaktadır. Bu tarz ölçü aletlerinde akım ölçümü yapılabilmesi için aşağıdaki sürecin takip edilmesi gerekir; 1. Ölçü aletini ampermetre kademesine alınız. 2. Kırmızı (dc gerilim için +, ac gerilim için faz veya canlı uç) prob girişini voltmetre/ohmmetre girişinden ampermetre girişine alınız. 3. Ölçülecek akım tahmini değerine göre kırmızı probu ma(miliamper) veya A (Amper) girişine bağlayınız ve ampermetrenin kademesini tahmini akım değerine göre seçiniz. 4. Ampermetreyi devreye Şekil.3 (b) de gösterildiği gibi seri bağlayınız; akım ölçülecek noktanın devre ile olan bağlantısını kesiniz. Daha sonra çıkan ucu ampermetrenin birinci probuna ve boşta kalan noktayı ise ampermeternin ikinci probuna bağlayınız. Ölçüm yapılacak noktadan geçen akım böylelikle iç direnci sıfır olan ampermetre üzerinden geçerek aynı yolu takip edecektir. 5. Ampermetre kademesi olarak ölçülecek tahmini akım değerinden daha büyük bir akım kademesi seçilmelidir. Eğer seçilen kademe hassasiyet açısından yetersiz ise kademe küçültülerek daha hassas akım ölçümleri gerçekleştirilebilir. Devrenizin kurulumunu dikkatle tamamlamanıza rağmen enerji bağladığınızda; devreniz olası arızalı parçalardan yada devrenin yanlış tasarlanmış olmasından dolayı çalışmayabilir. Fakat devrelerin çalışmaması sıklıkla; eksik veya yanlış bağlanmış kablo, gevşek bağlantı, entegrelerin ayaklarının yamulup board üzerinde yerlerine tam olarak oturmaması, devre elemanlarının bacaklarının veya açık kabloların birbirlerine istenmeyen noktalarda temas etmesi gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır. Devrenizin çalışmaması durumunda, devrenizdeki hataları sapmatanız ve düzeltmeniz gerekmektedir. Eğer devreniz çok büyük ise bunu gerçekleştirmeniz daha da zor olacaktır. Devreler üzerinde çalışmalarınız fazlalaştıkça ve tecrübeleriniz arttıkça, hataları saptama becerinizde zamanla artacaktır. Aşağıda anlatılan tavsiyeler hata saptamada size yardımcı olacaktır; Devrenizden enerjiyi kesiniz ve göze çarpan şüpheli noktaları kontrol ediniz. Güç kaynağınızın istenen değerlerde çıkış verip vermediğini voltmetre kullanarak kontrol ediniz. Devrenizin istenen noktalarına gerilimin ulaşıp ulaşmadığını kontrol ediniz. Eğer istenen noktalarda hiçbir gerilim yok ise, bu eksik bağlantıdan yada kısa devreden kaynaklanıyor olabilir. Board üzerine yerleştirdiğiniz devre elemanlarının bacaklarının doğru terminallere bağlanmamış olduğundan emin olunuz. Eğer bir devre elemanın bağlantısından şüphe ediyorsanız, ohmmetre ile kontrol ederek bağlantının güvenilirliğinden emin olunuz. Bu işlemi gerçekleştirirken güç kaynağının kapalı olduğundan emin olunuz. Hatalı işleyen bir devrede aşırı ısınmış bir veya birkaç devre elemanının bulunma ihtimali oldukça yüksektir. Onlara dikkatli dokununuz. Diğer taraftan aşırı ısınmış bir eleman problemle ilgili bir ipucu verebilir. Eğer güç kaynağınız akım göstergesine (ampermetre) veya aşırı akım lambasına sahip ise, onları gözlemleyiniz. Eğer hiçbir akım akışı yok ise, bu eksik bağlantıdan kaynaklanıyor olabilir. Eğer aşırı akım lambası yanıyor ise, nedeni herhangi bir noktadaki kısa devre olabilir.

6 Ön araştırmalarınız problemi ortaya çıkartmadıysa ve devreniz bir sinyal kaynağına sahipse, sinyal kaynağını devreye bağlayınız ve çalıştırınız. Çıkışı osiloskop ile inceleyiniz. Arzulanan çıkışı elde edemiyorsanız, osiloskop probunun toprak bağlantılarının doğru noktalara yapıldığından emin olunuz. Giriş sinyalinden başlayarak adım adım farklı noktalarda olması gereken sinyalleri osiloskop yardımıyla inceleyiniz. Bu inceleme devrenin hangi parçasında problem olduğu hakkında size fikir verebilir. Devreniz çok küçük olmadığı sürece devrenin tümünü incelemek, problemin kaynağını size göstermez. Büyük devreler için problem arama işlemi adım adım yapılmalıdır. Tüm aramalara rağmen problem tespit edilemediyse devre board üzerinde başka bir noktaya katman katman taşınarak, her katmanın doğru çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Herhangi bir katmanda gözlemlenen problemin katmandaki hangi elemandan veya elemanlardan kaynaklandığı, elemanlar tek tek kontrol edilerek saptanabilir. Herhangi bir devre elemanında arıza tespit edildiyse, o devre elemanı yenisi ile değiştirilir ve devre tekrar kontrol edilir.

7 OSİLOSKOP KULLANIMI Amaç 1. Osiloskop hakkında temel bilgileri edinmek 2. Osiloskop kullanarak genlik ve frekans ölçümü yapabilmek için gerekli temel bilgileri edinmek Teorik Bilgi Osiloskop, devre elemanlarının karakteristiklerinin çıkartılmasında ve zamana bağlı olarak değişen gerilimlerin incelenmesinde kullanılan bir ölçü aleti olup, çok hızlı değişen bir veya birden fazla sinyalin aynı anda incelenmesinde, genlik, frekans ve faz ölçümlerinde kullanılır. Zamana bağlı olarak değişen bir akım veya gerilim fonksiyonu, analog veya sayısal (digital) bir ölçme aleti ile ölçülebilmektedir. Fakat bu aletler fonksiyonun gerçek değişimi hakkında bilgi verememektedirler. Bu nedenle, analog sinyal şeklinin zamana bağlı incelenebilmesi amacıyla osiloskoplar imal edilmiştir. Osiloskop, işareti zaman ekseninde gösteren bir ölçüm aletidir. Örnek bir osiloskop Şekil 2.1 de gösterilmiştir. Şekil 2.1. Osiloskop Bir osiloskobun kontrolünü sağlayan düğmeler üç gruba ayrılır; I. GÖRÜNTÜ (DISPLAY) GRUBU: 1- Kalibrasyon(CAL): Osiloskobun özellikleri kesin bilinen referans standartlarda karşılaştırılarak çalışıp çalışmadığını test etmek amacıyla kullanılan, sabit genlik ve frekansa sahip (genellikle 0.5V 1KHz) kare dalga osilatörüdür. Osiloskobun test edilmek istenen kanalına prop yardımıyla uygulanır. Toprak bağlantısını yapmaya gerek yoktur. 2- Güç (Power): Osiloskop cihazının aç/kapa düğmesi. Cihaz çalışır durumda iken bu düğmenin üzerindeki LED de yanar. 3- Parlaklık (Intensity): Bu düğme ile ekrandaki çizginin parlaklığı ayarlanır. Kullanıcının gözlerinin zarar görmemesi ve ekranın (CRT) uzun ömürlü olması için parlaklığın, görüntünün görülebildiği en düşük ayara getirilmesi gereklidir. 4- Odaklama (Focus): Ekrandaki benek veya çizginin, uygun netlikte olmasını sağlar.

8 5- Yatay eğim (Trace rotation): Ekrandaki çizginin yatay eksene olan açısını ayarlar. 6- Aydınlatma (Illum): Ekran zemininin aydınlatılmasını sağlar. 7- Ekran (Screen): Yatay ve dikey çizgilerle bölünmüş bir koordinat sistemine sahip osiloskop ekranı. İncelenen işaretler buradan izlenir. II. DÜŞEY KUVVETLENDİRİCİ (VERTICAL AMPLIFIER) GRUBU: Her bir kanal (CH1 ve CH2) için ayrı olarak birer tane ayar düğmesi mevcuttur. Şekil 2.2 de düşey kuvvetlendirici bölümü daha ayrıntılı görülmektedir. Şekil 2.2. Osiloskobun düşey kuvvetlendirici (vertical amplifier) bölümü 1- Genlik (VOLTS/DIV): Her bir kanal (CH1 CH2) için birer tane bulunur. Bu düğme ile dikey saptırma çarpanı seçimi yani dikey eksenin ölçeklendirilmesi yapılır. Bu sayede ekrandaki yatay çizgilerin arasının kaç voltluk gerilime karşılık düşeceği ayarlanır. Örneğin; VOLTS/DIV kademesi 1V seçilecek olursa, bunun anlamı yatay iki çizgi arasının 1V a karşılık gelmesidir. 2- Değişken Ayar (Variable): VOLTS/DIV komütatörünün hemen üzerinde bulunan bu düğme ile düşey saptırma çarpanı hassas olarak arttırılarak yüksek genliklere sahip işaretlerin incelenmesi sağlanır. Bu düğme tamamen sağa çevrilip kilitlenirse VOLTS/DIV değeri aynen alınır. Bu düğme tamamen sola çevrilirse VOLTS/DIV değeri 2.5 katsayısı ile çarpılmalıdır. Bu düğme gerektiğinde ayrıca osiloskobun kalibrasyon ayarının yapılmasında da kullanılır. Görüntü grubunda bulunan CAL noktasından alınan sabit frekansa ve genliğe sahip referans sinyali kullanılarak, osiloskobun kalibrasyon ayarı yapılır. Örneğin; VOLTS/DIV komütatörünün kademesi 0.5V değerine getirildiğinde 0.5Vpp luk referans sinyali tepeden tepeye tam bir kare olmalıdır. Eğer değilse değişken (variable) ayar düğmesi gerekli yöne çevrilerek sinyal şekli tepeden tepeye tam bir kare olacak şekilde ayarlanır. 3- Giriş Kuplaj Seçici (Input Coupling Selector): Her kanal için birer tane bulunur. Düşey kuvvetlendirici girişine uygulanacak işaretin kuplajı seçilir. Üç farklı giriş kublaj kademesi vardır;

9 AC: Giriş sinyali, düşey kuvvetlendiriciye bir kapasite üzerinden uygulanır. Bu kapasite, işaretin dc bileşenini bloke eder ve sinyalin sadece ac bileşeninin görüntülenmesini sağlar. GND: Bu konumda düşey kuvvetlendirici girişi topraklanır. Bu takdirde ekrandaki çizginin bulunduğu yer toprak (referans, GND) seviyesini gösterir. DC: Bu konumda düşey kuvvetlendiriciye işaretin tüm bileşenleri uygulanır. Eğer bir işaretin tüm bileşenleri görülmek isteniyorsa, anahtar bu konumda olmalıdır. Düşük frekanslı işaretler bu seçenekte incelenmelidir. 4- Kanal 1(Channel 1) - Kanal 2(Channel 2): Dış sinyalin osiloskoba uygulandığı giriş noktalarıdır. Giriş 1 (Input 1) ve Giriş 2 (Input 2) olmak üzere iki adet BNC tipi konnektörden oluşur. Giriş direnci 1MΩΩ değerindedir. Bu girişe uygulanabilecek en yüksek gerilim seviyesi kanal girişinde yazılıdır (genellikle 400 Volt). 5- Pozisyon (Position ): Ekrandaki görüntüyü dikey olarak hareket ettirmeye yarar. Her kanal için ayrı bir pozisyon düğmesi bulunmaktadır. 6- Kanal Mod (Channel Mode): Osiloskop girişine uygulanan sinyallerden hangisinin osilakop ekranına aktarılacağı bu düğmeler aracılığı ile belirlenir. Her bir kanal ekranda tek tek izlenebileceği gibi her ikisi birden aynı anda ekranda aktarılabilir. Kanal 1 ve Kanal 2 nin işlem modlarının seçimini sağlar. CH1: Yalnızca CH1 (X girişi) girişine uygulanan sinyal ekranda görüntülenir. (X-Y modunda bir çalışma oluyorsa bu mod seçilmelidir.) CH2: Yalnızca CH2 (Y girişi) girişine uygulanan sinyal ekranda görüntülenir. ADD: CH1 ve CH2 den uygulanmış iki işaretin toplamını gösterir. DUAL: İki kanalı birden izlemeyi sağlar. 7- Ters Çevirme (Invert): Kanal 2 girişine uygulanan sinyali dikey eksende ters çevirir. III. ZAMAN TARAMA (TIME BASE) GRUBU: Osiloskoba uygulanan sinyalin frekans özelliklerini incelememize imkan sağlayan düğmeler grubudur. Frekans zamanla ters orantılı olarak değişmektedir. Osiloskop ekranında dikey çizgiler arasındaki mesafe zaman (sn) olarak kademelendirilmektedir. Dolayısıyla sinyalin bir periyodunun tamamlanması için geçen süre saptanarak, sinyalin frekansı hesaplanabilir. Osiloskop üzerinde genlik ölçümü için iki ayrı giriş kanalı (Kanal 1 ve Kanal2) bulunmaktadır. Fakat bu iki giriş için yatay eksen (zaman ekseni), ortak olarak zaman tarama grubu düğmeleri tarafından kontrol edilmektedir. Yani zaman tarama grubu düğmeleri aracılıyla yapılacak her hangi bir değişiklikten her iki giriş sinyali birden etkilenmektedir. Zaman tarama grubu Şekli 2.3 te görülmektedir. Zaman tarama grubu, zaman özellikleri ve tetikleme (trigger) olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Tetikleme, incelenen işaretin ekranda doğru ve net olarak görülebilmesi için kullanılan kısımdır. Bu işlemin faydasını açıklamak için bir örnek verelim: Dönmekte olan bir tekerleğin veya pervanenin, hızına bağlı olarak insan gözü onu sanki duruyormuş veya çok yavaş dönüyormuş gibi görür. Benzer şekilde, incelenen işaretin periyodu osiloskop tarafından doğru olarak algılanıp, otomatik olarak doğru ayar yapılamazsa, ekrandaki görüntü sanki sağa veya sola hareket ediyormuş gibi görülecektir. Tetiklemenin doğru olması için işaretin belirli aralıklar için periyodik olması gereklidir. Zaman tarama grubuna ait olan düğmeler ve işlevleri aşağıda sırasıyla anlatılmaktadır. Öncelikle tetikleme kısmındaki düğmelerin işlevleri anlatılacaktır; 1- Level (Seviye): Tetiklemenin arzulanan bir noktadan başlamasını sağlayan bir düğmedir. Aynı zamanda görüntünün ekranda sabitlenmesini sağlamaktadır.

10 Şekil 2.3. Zaman tarama grubu 2-EXT girişi (External Trigger): Bu girişe dışarıdan bir tetikleme sinyali uygulanabilir. Uygulanabilecek gerilim seviyeleri girişin altında veya yanında yazılıdır. 3- Slope (Eğim):Tetiklemenin pozitif / negatif eğimle yapılmasını sağlayan bir anahtardır. 4- Kuplaj (Coupling):Tetikleme kaynağı ile tetikleme devresi arası kuplaj seçilir. AC: ac kuplajtır ve normal işlemlerde kullanılır AC-LF: ac kuplaj türü ve düşük frekanslı işaretlerde kullanılır DC: dc kuplaj TV: Televizyon veya video bileşik sinyalleri kolaylıkla tetiklenir. 5- Tetikleme Kaynağı (Triggering Source): Tetikleme kaynağının seçimi yapılır: INT: Kanal 1 ve Kanal 2 sinyalleri tetikleme için birbiriyle toplanır CH1: Birinci kanaldan uygulanan sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. CH2: İkinci kanaldan uygulanan sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. LINE: Şebeke sinyali tetikleme sinyali olarak kabul edilir. EXT: Dışarıdan (EXT girişi) uygulanan bir sinyali tetikleme sinyali olarak kabul eder. Kararlı bir görüntü için dış tetikleme sinyali ile ekranda görüntülenmesi istenen sinyal arasında bir bağıntı olmalıdır. 6- Tetikleme veya Süpürme modu(triggering or Sweep Mode): AUTO: Ekrandaki görüntüyü 20 Hz lik bir tetikleme sinyali ile tetikler. Tetikleme seviyesi level düğmesi ile ayarlanır. NORM: Ekrandaki görüntüyü tetikleme sinyali olarak kabul eder. Zaman özelliklerini değiştirmek amacıyla kullanılan düğmeler aşağıda sırasıyla anlatılmaktadır; 7- Zaman ayarı (Time/Div): Bu komütatör ile yatay tarama değerleri seçilerek yatay eksenin (zaman ekseni) ölçeklendirilmesi yapılır. Ayar değeri periyot ölçümünde kullanılır.

11 Örneğin; TIME/DIV kademesi 1msn (mili saniye) seçilecek olursa, bunun anlamı dikey iki çizgi arasının 1msn ye karşılık gelmesidir. 8- Değişken ayar (Variable): Değişken ayar düğmesi en sağa çevrilerek kilitlenirse, Time/Div deki değer olduğu gibi alınır. Eğer açılıp en sola getirilirse, 2.5 kat daha yavaş işaretler de (daha büyük periyoda sahip işaretler) incelenebilir. Bu düğme gerektiğinde ayrıca osiloskobun kalibrasyon ayarının yapılmasında da kullanılır. Görüntü grubunda bulunan CAL noktasından alınan sabit frekansa ve genliğe sahip referans sinyali kullanılarak, osiloskobun kalibrasyon ayarı yapılır. Örneğin; TIME/DIV komütatörünün kademesi 0.5msn değerine getirildiğinde 1KHz lik referans sinyali bir periyodunu yatayda iki karede tamamlaması gerekmektedir. Eğer bu sağlanmıyorsa değişken (variable) ayar düğmesi gerekli yöne çevrilerek sinyal şekli, bir periyodu yatayda iki kare olacak şekilde ayarlanır. 9- Pozisyon(Position ): Bu düğme ile ekrandaki görüntü yatay olarak hareket ettirilir. 10- x5 MAG tuşu: Bu tuş kullanılarak, giriş sinyalinin periyodu ekrana beş kat daha küçük aktarılabilir. Bu özellik çok yüksek frekanslı sinyallerin osiloskop ekranında incelenebilmesini mümkün kılar. Ayrıca dış ortamdaki sinyalin osiloskoba taşınmasında kullanılan ve harici bir birleşen olan osiloskop probu açıklanması gereken temel bileşenlerden biridir. Şekil 2.4 de bir osiloskop probunu örnek olarak gösterilmektedir. Şekil 2.4. Osiloskop probu Prop (Probe): İncelenecek işaretlerin osiloskop cihazına aktarılması için kullanılan bir çeşit kablodur. Bir ucu osiloskoba bağlanırken sivri olan diğer ucu devredeki incelenecek işaretin bulunduğu düğüme temas ettirilerek kullanılır. Probun bu ucunda genellikle krokodil konnektörü şeklinde bir de toprak bağlantısı bulunur. Osiloskop propları x1 ve x10 şeklinde ayarlanabilirler: R1 : İzlenen sinyali bozmadan ve değiştirmeden osiloskoba ulaştırır. R10 : İzlenen sinyal onda birine zayıflatılarak osiloskoba ulaştırılır. Bu takdirde, sinyalin gerçek genlik değeri ekranda görünen değerlerin 10 katıdır. Osiloskopta, kaybolan görüntünün bulunması: Bu amaçla ilk olarak parlaklık düğmesinin durumu kontrol edilir. Bu düğme orta konuma getirilir. Daha sonra hangi kanaldan işaret uygulanmışsa, bu kanalın kuplajı GND konumuna alınır. Ardından düşey hareketi sağlayan düğme ( ) yardımı ile işaret bulunur. Bulunan çizgi, ekranın ortasında bulunan yatay ekseni örtecek şekilde konumlandırılır. Bu seviye, toprak (referans) seviyesine karşı gelmektedir. Daha sonra işaret hangi modda (ac veya dc) incelenecekse, kuplaj seçici anahtar bu konuma getirilir.

12 Amaç SİNYAL JENERATÖRÜ VE OSİLOSKOP İLE GERİLİM-FREKANS ÖLÇME İŞLEMİ 1. Sinyal jeneratörünün tanıtmak 2. Osiloskopla ac sinyalin gerilimini ölçmek 3. Osiloskopla ac sinyalin frekansını ölçmek Teorik Bilgi Sinyal jeneratörünü ve osiloskop kullanarak gerilim ve frekans ölçmeyi anlatmadan önce ac sinyal ile ilgili bilgi vermek daha doğru olacaktır. ac sinyali incelediğimizde iki kavramla karşılaşırız. Bunlar; sinyalin genliği ve frekansıdır. Bir sinyalin genliği, tepeden tepeye olan genişliği ölçülerek saptanır. Şekil 3.1 deki ac sinyalin dikey yüksekliği, o sinyalin genliğini göstermektedir. ac sinyallerde frekans önemli bir parametredir. Frekans kavramı periyot kavramıyla doğrudan bağlantılıdır. Bir sinyalin, saniyedeki tekrar etme sayısı sinyalin frekansını ve bir periyodunun tamamlanması için geçen süre ise periyodunu vermektedir. Yani frekans ve periyot birbirlerinin tersidir. Bir sinyalin periyodu Eşitlik 3.1 kullanılarak hesaplanabilir. 1 T = (1.1) f Burada; T = periyot (saniye) ƒ = frekans (Hertz) Şekil 3.1 de gösterildiği gibi ac bir sinyalin frekansı bir saniyedeki tekrar sayısı frekansı vermektedir. Fakat yüksek frekanslı sinyallerde saniyedeki periyot adedini saymak mümkün değildir. Bu nedenle ac bir sinyalin frekansı, sinyalin bir periyodunun tamamlanma süresi bulunarak hesaplanır. Periyodu saptanan sinyalin frekansı, frekans-periyot bağıntısı kullanılarak elde edilir. Şekil 3.1. Sinüsodial sinyal şekli

13 Sinyal jeneratörü, istenen genliğe, frekansa ve dalga şekline sahip sinyal üreten bir cihazdır. Örnek bir sinyal jeneratörü Şekil 3.2 de gösterilmektedir. Şekil 3.2. Sinyal jeneratörü Sinyal jeneratörlerinin çok farklı model ve tipleri olmasına rağmen genellik sinüs, kare dalga ve testere dişi olmak üzere üç temel dalga şeklinde sinyal üretirler. İstenen sinyal şekli fonksiyon tuşlarından ilgili olan basılarak elde edilir. Üretilen sinyalin genliği amplitude (genlik) düğmesi çevrilerek değiştirilir. Üretilen sinyalin genliği osiloskop kullanılarak saptanır. İstenen genlik değerine sahip sinyalin üretilebilmesi için genlik düğmesi çevrilirken osiloskop ekranından sinyalin genliğinin takip edilmesi gerekmektedir. Sinyal jeneratöründe üretilen sinyalin genliği tepeden tepeye genlik değeri olarak yani V pp şeklinde ifade edilir. Sinyal jeneratöründe üretilecek sinyalin frekansını belirlemek oldukça kolaydır. Öncelik istenen frekans değerine yakın range (saha) tuşlarından biri basılır. Daha sonra çarpan düğmesi (Şekil 3.2 de sağda) konumu, seçilen saha tuşu ile çarpan konumunun çarpımları sonucu istenen frekans değerini verecek şekilde konumlandırılır. Örneğin; 1.4KHz lik bir sinyal üretmek için saha tuşlarından 1KHz tuşuna basılı ve daha sonra çarpan düğmesi 1.4 konumuna getirilir. Böylelikle 1KHz x 1.4 = 1.4KHz değerinde sinyal üretilmiş olur. Eğer sinyalin frekansını 800Hz e düşürmek istersek, başka hiçbir değişiklik yapmaksızın çarpan düğmesinin 0.8 konumuna getirmemiz yeterlidir. Sinyal jeneratörleri genellikle iki adet çıkışa sahiptirler. Bunlardan birincisi ve elektronik devrelerinin gerçekleştirilmesinde kullanılacak olan 50Ω çıkışıdır. Burada 50Ω sinyal jeneratörünün iç direncini temsil etmektedir. Bu çıkıştan sinyal jeneratörünün üretme aralığında olan tüm sinyaller alınabilir. İkinci çıkış ise TTL çıkışıdır. TTL çıkışı, dijital (sayısal) devrelerin gerçekleştirilmesinde kullanılan istenilen frekansa sahip, sabit 5V pp ve kare dalga sinyal çıkışıdır. Osiloskop, elektriksel işaretlerin zamanla nasıl değiştiğini incelemek için kullanılır. Osiloskop ekranında görülen işaretin belli bir andaki genlik değerini elde etmek için dikey eksen izlenir. Öncelikle Şekil 3.3 de gösterildiği gibi sinyalin o andaki değerinin tepeden tepeye seviyesi ölçülür (şekilde tepeden tepeye genlik; G = 3.5 kare). Elde edilen bu değer genlik ayarı (VOLTS/DIV) değeri ile çarpılır. Elde edilen sonuç sinyalin tepeden tepeye genliğini vermektedir. Burada unutulmaması gereken şey; VOLTS/DIV kademesini değiştirmenin giriş sinyalinin hiçbir özelliğini değiştirmediği, sinyalin sadece ekrandaki görünümünü değiştirdiğidir. Çünkü osiloskop sadece bir ölçü aletidir. Osiloskop kullanarak bir sinyalin frekansı direkt olarak ölçülemez. Giriş sinyalini frekansının belirlenmesi kademeli bir işlemdir. Osiloskop kullanarak giriş sinyalinin frekansını belirleyebilmek için öncelikle sinyalin periyodunun saptanması gerekir. Bir sinyalin periyodu yatay eksen izlenerek belirlenir. Öncelikle Şekil 3.3 de gösterildiği gibi giriş sinyalinin bir tam dalga boyunun yatay eksende kaç kare genişliğinde olduğu ölçülür (şekilde sinyalin periyodu yatay eksende; T = 3.5 kare). Elde edilen bu değer zaman ayarı

14 (TIME/DIV) değeri ile çarpılır. Elde edilen sonuç sinyalin periyodunu vermektedir. Sinyalin frekansı, periyot-frekans bağıntısı (ƒ=1/t) kullanılarak hesaplanır. Şekil 3.3. Osiloskop ekranında gözlemlenen sinüsoidal bir işaret Şekil 3.3 de örnek olarak verilen osiloskop ekranındaki sinyalin genlik ve frekansını bulmak için şu adımlar izlenir: 1. Sinyalin osiloskop ekranından ölçülen tepeden tepeye genlik büyüklüğü: Genlik Boyu = 3,5 div (kare) 2. Sinyalin tepeden tepeye genliği: Volts/div = 1V, kademesinde ise Genlik = 3,5*1V = 3,5 V pp 3. Sinyalin matematiksel denklemi: İstenenler Vi(t) = A*sin(2πf t), Burada A = G / 2 ve Vi(t) = 1,75*sin(2π*1428 t) 4. Sinyalin osiloskop ekranından ölçülen bir tam periyodunun uzunluğu: Periyot Boyu = 7 div (kare) 5. T hesaplanır: Time/div = 0,1 ms, kademesinde ise, Periyot = 7*0,1ms = 0,7 ms =700µs 6. f = 1/T formülünden frekans değeri: f = 1428 Hz hesaplanır. 1. Tablo 3.1 de verilen frekans ve genlik değerlerinde sinüsodial sinyalleri, sinyal jeneratöründe üretiniz. Her bir sinyal için VOLTS/DIV ve TIME/DIV değerlerini kaydederek ekran görüntülerini Şekil 3.4 üzerine çiziniz.

15 Frekans 1.2MHz 75KHz 500Hz Tablo 3.1 Volt 10V pp 5V pp 1V pp I. sinyal Kanal 1 Kanal 2 Time/Div =. Time/Div =. Volt/Div =. Volt/Div =. II. sinyal Kanal 1 Kanal 2 Time/Div =. Time/Div =. Volt/Div =. Volt/Div =. III. sinyal Kanal 1 Kanal 2 Time/Div =. Time/Div =. Volt/Div =. Volt/Div =. Şekil 3.4. İşlem basamağı 1 verileri için osiloskop ekranı 2. Osiloskop probunun x1 kademesinden x10 kademesine alınız. Sinyal jeneratöründen üçgen dalga şekline sahip 15 V pp Hz bir sinyal üretiniz ve bu sinyali osiloskop ekranında inceleyiniz. VOLTS/DIV ve TIME/DIV değerlerini kaydederek ekran görüntülerini Şekil 3.5 üzerine çiziniz. Kanal 1 Time/Div =.. Volt/Div =.. Kanal 2 Time/Div =. Volt/Div =. Şekil 3.5. İşlem basamağı 2 verileri için osiloskop ekranı

16

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI OSİLOSKOP KULLANIMI Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye BAYRAKDAR

Detaylı

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir.

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. DENEY NO:6 24 YTÜ-EHM OSİLOSKOP KULLANIMI Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. Genel Bilgiler: Osiloskop,

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI

OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI OSİLOSKOP I. KULLANIM ALANI Osiloskop elektriksel işaretlerin ölçülmesinde ve görüntülenmesinde kullanılan temel bir ölçüm aletidir. İşaretin dalga şeklinin görüntülenmesini, frekans ve genliğinin kolayca

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ Hazırlayan Arş. Gör. Rafet Can ÜMÜTLÜ Arş. Gör. Özlem POLAT Denetleyen Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP

DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP DENEY 1 Osiloskop, Fonksiyon Jenartörü ve DC Güç Kaynağının Ġncelenmesi OSĠLOSKOP Osiloskobun Tanımı : Elektriksel sinyalleri gösteren ve genlik, frekans ve faz farkının, ekran üzerindeki görüntüler dikkate

Detaylı

Osilaskobun yapısı ve çalıştırılması.(başlangıç seviyesi temel kavramlar) OSİLASKOP Osilaskobun tanıtılması Elektriksel değerleri (gerilim, frekans, akım, faz farkı) ışıklı çizgiler şeklinde gösteren aygıta

Detaylı

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ Amaç: Bu deneyde amaç, Elektrik-Elektronik Mühendisliği nde en çok kullanılan ölçü aygıtlarından birisi olan Osiloskop un tanıtılması, osiloskop

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Osiloskop Kullanımı Deneyin No: 2 Raporu Hazırlayan Öğrencinin: Adı

Detaylı

Öğr. Gör. Mustafa Şakar

Öğr. Gör. Mustafa Şakar OSİLOSKOP Öğr. Gör. Mustafa Şakar 1 Osiloskop Osiloskop, gerilim uygulayarak çalışan bir cihazdır. Işık izinin sapma miktarı saptırıcı levhalara uygulanan gerilimle doğru orantılıdır. Eğer osc nin sapma

Detaylı

OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ

OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ DENEY NO : 6 OSİLOSKOP KALİBRASYONU VE ALTERNATİF İŞARETLERİN GENLİK - FREKANS ÖLÇÜMÜ Bu deneyde laboratuar cihazlarından osiloskop ve sinyal jenaratörü tanıtılmıştır. Osiloskopta doğru bir ölçüm yapabilmek

Detaylı

Uygulama kağıtları ve Kısa Sınav kağıtlarına; Ad, Soyad, Numara ve Grup No (Ör: B2-5) mutlaka yazılacak.

Uygulama kağıtları ve Kısa Sınav kağıtlarına; Ad, Soyad, Numara ve Grup No (Ör: B2-5) mutlaka yazılacak. Uygulama kağıtları ve Kısa Sınav kağıtlarına; Ad, Soyad, Numara ve Grup No (Ör: B2-5) mutlaka yazılacak. Grup Adı Ön Hazırlıkta bulunan sonuçlardan uygulama kağıdına yazılması gereken değerler deneye gelmeden

Detaylı

EEM0304 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

EEM0304 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ EEM0304 SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA

Detaylı

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre

MULTİMETRE. Şekil 1: Dijital Multimetre MULTİMETRE Multimetre üzerinde dc voltmetre, ac voltmetre,diyot testi,ampermetre,transistör testi, direnç ölçümü bazı modellerde bulunan sıcaklık ölçümü ve frekans ölçümü gibi bir çok ölçümü yapabilen

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 1 Temel Elektronik Ölçümler İMZA KAĞIDI (Bu sayfa laboratuvarın sonunda asistanlara teslim edilmelidir) Ön-Çalışma Lab Saatin Başında Teslim Edildi BU HAFTA İÇİN

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deneyde terslemeyen kuvvetlendirici, toplayıcı kuvvetlendirici ve karşılaştırıcı

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL ELEKTRONİK DEVRE LABORATUVARI AC DEVRELER, FREKANS, OSİLOSKOP KAVRAMLARI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Canset KOÇER MAYIS

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AMASYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM 108 Elektrik Devreleri I Laboratuarı Deneyin Adı: Kullanımı Deneyin No: 2 Raporu Hazırlayan Öğrencinin: Adı ve Soyadı

Detaylı

DENEY 14: SİNYAL ÜRETECİ VE OSİLOSKOP

DENEY 14: SİNYAL ÜRETECİ VE OSİLOSKOP A. DENEYİN AMACI : AC devre laboratuarında kullanılacak olan sinyal üreteci ve osiloskop hakkında genel bilgi edinmek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal üreteci (Fonksiyon Jeneratörü), 2.

Detaylı

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ

OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM NİN TEMELLERİ-2 DENEY NO:2 OSİLOSKOBUN TANITILMASI VE BİR ALTERNATİF GERİLİM ŞEKLİNİN OSİLOSKOBDA İNCELENMESİ 1. Katot

Detaylı

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir.

Deney 32 de osiloskop AC ve DC gerilimleri ölçmek için kullanıldı. Osiloskop ayni zamanda dolaylı olarak frekansı ölçmek içinde kullanılabilir. DENEY 35: FREKANS VE FAZ ÖLÇÜMÜ DENEYĐN AMACI: 1. Osiloskop kullanarak AC dalga formunun seklini belirlemek. 2. Çift taramalı osiloskop ile bir endüktanstın akım-gerilim arasındaki faz açısını ölmek. TEMEL

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2024 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2013-2014 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

T.V FÖYÜ. öğrenmek. Teori: Şekil 1. kullanılır.

T.V FÖYÜ. öğrenmek. Teori: Şekil 1. kullanılır. T.V T.C KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ DEVRE TEORİSİ VE ÖLÇME LAB.DENEY 1 FÖYÜ Deneyinn Amacı: Devre laboratuarında kullanılacak olan malzemeleri tanımak ve board üzerine devre

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ 2013-2014 EGE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA AİT TEMEL

Detaylı

21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ

21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ 21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Frekansın Ölçülmesi 2. Güç Katsayısının Ölçülmesi 3. Devir Sayının Ölçülmesi 21.1.Frekansın Ölçülmesi 21.1.1. Frekansın Tanımı Frekans,

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI

DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI T.C. Maltepe Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 21 DEVRE TEORİSİ DERSİ LABORATUVARI DENEY 9 OSİLOSKOP UYGULAMALARI Hazırlayanlar: B. Demir

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ

6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6. TRANSİSTÖRÜN İNCELENMESİ 6.1. TEORİK BİLGİ 6.1.1. JONKSİYON TRANSİSTÖRÜN POLARMALANDIRILMASI Şekil 1. Jonksiyon Transistörün Polarmalandırılması Şekil 1 de Emiter-Beyz jonksiyonu doğru yönde polarmalandırılır.

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI BÖLÜM ELEKTRİK TEST CİHAZLARI AMAÇ: Elektriksel ölçme ve test cihazlarını tanıyabilme; kesik devre, kısa devre ve topraklanmış devre gibi arıza durumlarında bu cihazları kullanabilme. Elektrik Test Cihazları

Detaylı

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir.

Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. DENEY NO:5 OSİLOSKOP KULLANIMI Deneyin amacı: Osiloskobu tanımak ve osiloskop yardımıyla bir elektriksel işaretin genlik, periyot ve frekansını ölçmesini öğrenmektir. Genel Bilgiler: Kelime anlamı salınım

Detaylı

Şekil-1 Katot ışınları tüpü düzeneği

Şekil-1 Katot ışınları tüpü düzeneği DENEY 1- OSİLOSKOP Amaç: 1. Bir osiloskobun yapısını, bileşenlerini ve temel çalışma prensibini anlamak, 2. Bir sinyal jeneratöründe üretilen gerilim sinyalinin frekansı ve genliğinin nasıl değiştiğini

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler )

LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler ) LABORATUVAR ALETLERİ SİSTEMİ DENEY SETİ ( Ön panel, Kontroller ve Göstergeler ) Hazırlayan: Öğr. Grv. Necati ÖZBEY Sayfa 1 2. ÖLÇÜ ALETÝ m 1. ÖLÇÜ ALETÝ 17 16 s t 15 13 14 n p r 11 12 f g h k 10 9 8 6

Detaylı

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI

DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI DENEY NO: 1 DİRENÇ ELEMANLARI, 1-KAPILI DİRENÇ DEVRELERİ VE KIRCHHOFF UN GERİLİMLER YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 10 direnç 1 adet 2. 100 direnç 3 adet 3. 180 direnç 1 adet 4. 330 direnç 1 adet 5.

Detaylı

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI:

FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: FRANCK HERTZ DENEYİ (CIVA TÜPLÜ 1. BİLGİSAYAR ORTAMINDA SONUÇ ALMAK İÇİN; DENEYİN YAPILIŞI: Şekil 6 dan Franck-Hertz kontrol ünitesinde 6 numaralı bilgisayar çıkışını RS 232 kablosuyla seri olarak bilgisayara

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ II LABORATUVARI Deney Adı: Osiloskop Kullanımı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ II LABORATUVARI Deney Adı: Osiloskop Kullanımı Deneyin Amacı *Osiloskop yapısının ve kullanımının öğrenilmesi A.Önbilgi Deney 1: Osiloskop Kullanımı Bir elektrik devresindeki temel büyüklükler devre elemanları üzerindeki akım ve gerilim değerleridir.

Detaylı

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin.

DENEY 2. Şekil 2.1. 1. KL-13001 modülünü, KL-21001 ana ünitesi üzerine koyun ve a bloğunun konumunu belirleyin. DENEY 2 2.1. AC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. AC voltmetre, AC gerilimleri ölçmek için kullanılan kullanışlı bir cihazdır.

Detaylı

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME

DENEY NO:6 DOĞRU AKIM ÖLÇME DENEY NO:6 DOĞRU KIM ÖLÇME MÇ 1. Bir devrede akım ölçmek 2. kım kontrolünde direncin etkisini ölçmek 3. kım kontrolünde gerilimin etkisini ölçmek MLZEME LİSTESİ 1. 6 V çıkış verebilen bir 2. Sayısal ölçü

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

Laboratuvar Ekipmanları

Laboratuvar Ekipmanları 1 Laboratuvar Ekipmanları Şekil-1 3 faz Asenkron makine üst ve yan görünüşü Şekil-2 DA makine üst ve yan görünüşü 1 2 Şekil-3 3 faz trafo ve tek faz trafo Şekil-4 Manyetik Fren Üst Görünüşü Şekil-5 Omik

Detaylı

DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ.

DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ. SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ 7 7.0 DENEYİN AMACI 7.1 FİZYOLOJİK PRENSİPLER 7.2 DEVRE AÇIKLAMALARI 7.3 GEREKLİ ELEMANLAR 7.4 DENEYİN YAPILIŞI 7.5 DENEY SONUÇLARI 7.6 SORULAR DENEY 7 SOLUNUM ÖLÇÜMLERİ. 7.0 DENEYİN

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri

ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri DENEYİN AMACI ELEKTRONİK-I DERSİ LABORATUVARI DENEY 2: Zener ve LED Diyot Deneyleri Zener ve LED Diyotların karakteristiklerini anlamak. Zener ve LED Diyotların tiplerinin kendine özgü özelliklerini tanımak.

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI. Malzeme ve Cihaz Listesi: 1 DENEY NO: 7 İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ VE UYGULAMALARI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 70 direnç 1 adet. 1 k direnç adet. 10 k direnç adet 4. 15 k direnç 1 adet 5. k direnç 1 adet. 47 k direnç adet 7. 8 k

Detaylı

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 7. ÜNİTE AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ KONULAR 1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ 2. AKIM BİRİMİ, ASKATLARI VE KATLARI 3. GERİLİM BİRİMİ ASKATLARI VE KATLARI 4. DİRENÇ BİRİMİ VE KATLARI 7.1. AKIM, GERİLİM VE DİRENÇ

Detaylı

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3

Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 Osiloskop ve AC Akım Gerilim Ölçümü Deney 3 DENEY 1-6 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM309 Elektronik-2 Laboratuarı Deney Föyü Deney#8 I-V ve V-I Dönüştürücüler Doç. Dr. Mutlu AVCI Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU ADANA, 2015 DENEY 8 I-V ve

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA

ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 ARIZA TESPİT CİHAZI VE PC OSİLOSKOP 7 FONKSİYON 1 CİHAZDA ARTOS7F1 Arıza Tespit Cihazı ve PC Osiloskop her tür elektronik kartın arızasını bulmada çok etkili bir sistemdir. Asıl tasarım amacı

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO:4 KIRPICI DEVRELER Laboratuvar Grup No : Hazırlayanlar :......................................................................................................

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1

Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Ölçme ve Devre Laboratuvarı Deney: 1 Gerilim, Akım ve Direnç Ölçümü 2013 Şubat I. GİRİŞ Bu deneyin amacı multimetre kullanarak gerilim, akım ve direnç ölçümü yapılmasının öğrenilmesi ve bir ölçüm aletinin

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI LABORATUVAR YÖNERGESİ CİHAZLARIN TANITIMI DENEYLERDE DİKKAT EDİLMESİ

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

DENEY 3 Ortalama ve Etkin Değer

DENEY 3 Ortalama ve Etkin Değer A. DENEYİN AMACI : Ortalama ve etkin değer kavramlarının tam olarak anlaşılmasını sağlamak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal üreteci 2. Osiloskop 3. 741 entegresi, değişik değerlerde dirençler

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1

MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ 1 LABORATUVARDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Laboratuvara kesinlikle YİYECEK VE İÇECEK getirilmemelidir.

Detaylı

Elektrik Devre Temelleri

Elektrik Devre Temelleri Elektrik Devre Temelleri 3. TEMEL KANUNLAR-2 Doç. Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kocaeli Üniversitesi ÖRNEK 2.5 v 1 ve v 2 gerilimlerini bulun. (KGK) 1 PROBLEM 2.5 v 1 ve v 2

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt.

ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler. Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt. ELK273 Elektrik ve Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Ders 8- AC Devreler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik AC ve DC Empedans RMS değeri Bobin ve kondansatörün

Detaylı

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir.

Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. DENEY 5 - ALAN ETKİLİ TRANSİSTOR(FET- Field Effect Transistor) 5.1. DENEYİN AMACI Bu deneyde alan etkili transistörlerin DC ve AC akım-gerilim karakteristikleri incelenecektir. 5.2. TEORİK BİLGİ Alan etkili

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ

SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ SAYISAL ELEKTRONİK DERSİ LABORATUVARI DENEY FÖYLERİ 2009-2010 EGE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEYLER İÇİN GEREKLİ ÖN BİLGİLER Tablo 1: Direnç kod tablosu OSİLOSKOP KULLANIMINA AİT TEMEL

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ TEMEL SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 1 Temel Elektronik Ölçümler 1. Hazırlık a. Dersin internet sitesinde yayınlanan Laboratuvar Güvenliği ve cihazlarla ilgili bildirileri okuyunuz. b. Ön-çalışmanız

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TIBBİ CİHAZLARIN KALİBRASYONU LABORATUVARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TIBBİ CİHAZLARIN KALİBRASYONU LABORATUVARI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TIBBİ CİHAZLARIN KALİBRASYONU LABORATUVARI DENEY NO:1 ELEKTRİKSEL GÜVENLİK TESTİ Elektriksel Güvenlik Testi (EGT); test edilecek

Detaylı

ÖN BİLGİ: 5.1 Faz Kaymalı RC Osilatör

ÖN BİLGİ: 5.1 Faz Kaymalı RC Osilatör DENEY 7 : OSİLATÖR UYGULAMASI AMAÇ: Faz Kaymalı RC Osilatör ve Schmitt Tetikleyicili Karedalga Osilatörün temel çalışma prensipleri MALZEMELER: Güç Kaynağı: 12VDC, 5VDC Transistör: BC108C veya Muadili

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri

Şekil 1. n kanallı bir FET in Geçiş ve Çıkış Özeğrileri DENEY NO : 3 DENEYİN ADI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin Karakteristikleri DENEYİN AMACI : FET - Elektriksel Alan Etkili Transistör lerin karakteristiklerini çıkarmak, ilgili parametrelerini

Detaylı

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER BÖÜM RF OSİATÖRER. AMAÇ. Radyo Frekansı(RF) Osilatörlerinin çalışma prensibi ve karakteristiklerinin anlaşılması.. Osilatörlerin tasarlanması ve gerçeklenmesi.. TEME KAVRAMARIN İNEENMESİ Osilatör, basit

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı