NAVİGASYONA BAŞLANGIÇ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NAVİGASYONA BAŞLANGIÇ"

Transkript

1

2 NAVİGASYONA BAŞLANGIÇ Ahmet ÇELENOĞLU

3 İçindekiler Deniz Haritaları 1 Şamandıra ve Fenerler 5 Pusula 8 Harita Üzerinde Çalışma 10 Navigasyon Cihazları 14 Navigasyona Başlangıç 15 Mevki Koymak 18 Limana Giriş 20 Yolculukları Planlamak 22 Pusulanız 24 Gece seyri 26 Navigasyonun Temelleri 27 Elektronik Navigasyon 29 Gerçek Navigasyon 31

4 Deniz Haritaları Emniyetli navigasyonun temeli seyir haritalarıdır. Deniz haritaları, bir denizciye karada seyahat eden bir taşıt sürücüsüne göre çok daha fazla gereklidir. Bu nedenle navigasyona temel yaklaşım ne tür deniz haritalarının olduğunu ve bu haritalardaki işaretlerin ne anlama geldiğini öğrenmekten geçer. Bir deniz haritası bir limanın büyük ölçekli bir planını, veya Ege gibi bir denizin tamamını gösterebilir. Türkiye de deniz haritaları Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı tarafından üretilmektedir. Deniz haritaları, seyir haritaları ve yat haritaları olarak iki şekilde üretilmektedir. Seyir haritaları büyük kağıtlar üzerine basılmış haritalardır. Yat haritaları ise daha küçük ebatta kağıtlara basılmıştır. Seyir haritaları kullanımı daha doğru olsa da yatlarda yer darlığı nedeni ile navigasyon masalarının ölçüleri oldukça küçüktür. Bu nedenle seyir haritaları bütün olarak masa üzerine açılamamakta ve katlanarak kullanılmaktadır Katlanmış bir deniz haritasında pusula gülü veya kenar bilgilerine ulaşmak kolay olmamaktadır. Yat haritaları ise bir plastik kılıf içinde bir bölgenin deniz haritalarını barındırmaktadır. Ölçüleri küçük bir masa üzerinde katlanmadan kullanılmaya uygundur.. Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi elektronik haritalar da üretmektedir. Elektronik haritalar bu iş için geliştrilmiş özel cihazlarda veya gerekli programlar yüklenmiş bilgisayarlarda kullanılabilmektedir. Başlangıçta, tüm navigasyon öğrenenler ve navigasyon sorumluları temel kağıt harita üzerinde çalışmasını öğrenmeli ve iyi bilmelidir. Navigasyon için temel kağıt haritalardır ve tüm elektronik cihazlar yardımcı kabul edilirler. Sembol ve kısaltmalar Harita üzerinde aşırı yer kaplamasını engellemk için bazı özellikler sembol ve kısaltmalar kullanılır. Bu sembol ve kısaltmaların bir kısmı kendiliğinden anlaşılabilir işaretlerdir ancak bir kısmının öğrenilmesi gerekir. Bu sembol ve kısaltmaların tamamı 1 numaralı haritada verilmiştir. 1 numaralı harita aslında bir kitapçıktır ve navigasyon yapanların alması önerilir. Çok sık gereksinim duyduğumuz sembol ve işaretlerin bir kısmı haritalar üstünde de gösterilir. Sembol ve kısaltmaların bolluğu deniz haritalarında ne kadar çok bilginin bulunduğu konusunda iyi bir göstergedir. Sembol ve işaretler sadece denizde değil, deniz haritalarının kara bölümlerinde de kullanılır. Karadaki yükseklik konturları ve önemli bina işaretlemeleri kıyı seyrinde önemli

5 yardımcılardır. Her sembol ve kısaltmayı hatırlamanız beklenemez., bu işaretlerin bir kısmı sizi hiç bir zaman ilgilendirmeyecektir. Yine de harita üzerinde olanları anlamanız iyi bir navigasyonuun tmelidir. Deniz haritasında anlamadığnız bir sembol veya kısaltma görürseniz 1 numaralı haritadan bakın. Derinlikler Su ile kaplı bölümler deniz haritalarında mavi veya beyaz görünürler, karalar ise sarı renkle gösterilir. Su ile kaplı bölümlere görnün rakanlar derinliklerdir. Türk deniz haritalarında bu deirnlikler metre olarak verilmiştir. Yabancı kaynaklı eski haritalarda fathom olarak verilebilir. 1 fathom 6 feet veya yaklaşık 2 metredir. Bazı yerlerde 3 7 ölçümler görebilirsiniz. Bu derinliğin 3,7metre yani 3 metre 70 cm olduğunu gösterir. Ölçek ve mesafeler Denizde mesafe ölçmek için deniz mili kullanılır. Bir deniz mili metredir. Bundan daha önemlisi bir deniz mili bir derecelik enlemin 1/60 ına eşit olan 1 dakikadır. Haritalaın yanlarındaki enlem çizgileri arasındaki dakika ölçeğine göre mesafeyi ölçebiliriz. Enlemler küreyi yatay bölen çizgiler olduğundan ölçümlerde ölçeceğimiz yere en yakın enlem dakikasını dikkate almalıyız. Kuşadası Doğanbey Burnu arası ölçülecekse 37 derece 55 dakika ile 38 derece enlemleri arasından ölçü alınması doğru olur. Enlem Boylam Enlem ve boylamlar tüm deniz haritalarında yer alır. Bu şekilde haritanın kapsadığı bölgeyi dünya üzerinde bulunduğu yere kolaylıkla monte etmek mümkündür. Enlem çizgileri yatay olarak haritada yer alan çizgilerdir. Ekvator çizgisi 0 derece enlem olarak kabul edilir. Kuzey e veya Güney e gittikçe enlem çizgilerinin değeri artar. Enlemler Ekvator dan olan uzaklıklarına ve bulundukları yarı küreye göre adlandırılırlar. Türkiye 36 2

6 derece Kuzey ve 42 derece Kuzey enlemleri arasında yer alır. İstanbul 41 derece Kuzey enleminin tam üzerindedir. Boylamlar 0 derece kabul edilen ve İngiltere Greenwich den geçen boylama göre adlandırılırlar. Doğu ya ve Batı ya doğru belirtilirler. İstanbul 29 derece Doğu boylamındadır. Boylamlar meridyen olarak da adlandırılırlar. 0 Derece meridyeni Greenwich meridyeni olarak bilinir. Boylamlar Doğuya doğru 180 Batıya doğru 180 adettir. Bu nedenle boylamlar 029 o D şeklinde adlandırılırdı. Birçok yeni kaynakta ise baştaki 0 kullanılmamaktadır. Diğer Kaynaklar Deniz haritalarının yanı sıra dolaşacağınız bölgeler için yazılmış değişik yayınlar vardır. Bu yayınlar bölge ile ilgili bigi verir. Bunu dışında en önemli kaynak Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı nın yayınladığı Denizcilere İlanlar önemli bilgileri kapsar. 3

7 Haritanın ölçeği ne olmalı? Haritalar çok değişik ölçeklerde yapılırlar, Herhangi bir bölgede seyredecekseiniz, o bölgenin en genel haritasından en detaylı koy ve liman haritalarına kadar hepsi gerekli olur. Küçük ölçekli genel haritalar seyri planlamak için uygun olsa da yol üzerindeki koy ve sığınılacak yerleri detaylı olarak göstermezler. Her ne kadar belirli bir plan dahilinde hareket etmek isteseniz de şartların gerekliliği ve hava-deniz koşulları sizi beklemediğinz bir yere sığınmaya zorlayabilir. Bu konuda bir çok yardımcı kaynak varsa da en detaylı bilgiler deniz haritalarında verilmiştir. 4

8 Şamandıra ve Fenerler Şamadıra ve fenerler size yol göstermek ve gerektiğinde sizi tehlikelere karşı uyarmak için bulundukları yerlerdedir. Size nasıl yardımcı olduklarını ve neye karşı uyardıklarını bilmeniz için şamandıra ve fenerleri öğrenmelisiniz. Şamandıralar Şamadıralar bir tehlikeyi göstermek veya derin suyun yerini belirlemek için koyulurlar. Bazı işaretler zeminin durumuna göre yüzer demirli şamadıralar olabilir veya sabit olarak deniz tabanına tutturulmuş olabilir. 1. Harita üzerinde bir şamandıra gördüğünüzde onun denizde nasıl göründüğünü bilmeniz gerekir. 2. Denizde bir şamandıra gördüğünüzde o şamandıranın ne demek istediğini anlamanız gerekir. Silindir şeklinde şapkalı ve kırmızı renkli şamandıralar büyük denizden küçüğüne girilirken iskelede bırakılır. Geceleri kırmızı ışıkla işaret verirler. Konik yeşil renkli şamandıralar büyük denizden küçüğüne girerken sancakta bırakılır. Geceleri yeşil ışıklıdır. Geniş alanlı bir denizden küçük bir denize (örneğin bir barınağa veya koya) girerken kırmızı ve silidirik şamandıra isklede konik ve yeşil sancakta bırakılır. Koydan veya barınaktan çıkarken tam tersi uygulanır. Bu tür işaretlerin olduğu yerde karşıdan başka tekne geleceği dikkate alınarak sancakta bulunan şamandıraya yakın seyretmek gerekir. Solda görülen şamandıra batık işaretidir. Şamandıranın olduğu yerde derinlik geçiş için uygun değildir. Her iki tarafından da yeterli mesafe bırakılarak geçilebilir. Üstte bulunan iki üst üste küre siyah renktedir. 5

9 Kardinal şamandıralar Tepelerindeki konileri yukarı veya aşağı bakmasına göre yönleri gösterirler. Gösterdikleri yönden geçmek emniyetlidir. Fenerler Fenerler kyılarda, denizde sabit olarak kurulabildikleri gibi ışıklı şamadıralar veya fener gemileri şeklinde olabilirler. Harita üzerinde mor gözyaşı damlası veya mor yuvarlak olarak gösterilirler. Fenerlerin Belirlenmesi Her çakar denizci tarafından ayırdedilebilmelidir. Fener olsun, çakan bir şamadıra olsun, özellikleri farklıdır ve bu özelliklerle ayırdedilirler. Fenerler değişik renklerde ışık yayarlar ve ışıkları belirli peryodlarda görünür. Bu özellikleri harita üzerinde belirtilir. Fenerlerin yükseklikleri ve ışıklarının görünebilme mesafesi de ayrıca harita üzerinde görülebilir. 6

10 Fenerlerin çakma özellikleri Sabit ışıklı F Işık süresi karanlık süresinden az, muntazam aralıklarla tekrarlanan çakar FL Muntazam aralıklarla Gp Fl(3) İki veya daha çok çakan Değişik sayıda grup çakar Gp Fl(3 2) İzofaz, Işık ve karanlık süresi eşit Iso Hüsuflu, ışık süresi karanlıktan uzun Occ Yukarıda belirtilen çakar çeşitleri temel çakarlara aittir. Fenerler değişik renklerde olabilir ve değişik şekillerde ışık verebilir. Kullanılan temel renkler: Beyaz (W), Kırmızı (R) ve Yeşil (G) ve Sarı(Y) dır. Kardinal Şamadıralar Kuzey kardinali Doğu kardinali Güney kardinali Batı kardinali Q veya VQ Q(3) veya VQ (3) Q(6) LFl veya VQ(6) LFl Q(9) veya VQ(9) Kardinal şamandıralar saat - pusula ilişkisinde çakar. Saat 12 Kuzey 1 çakar, saat 9 Batı 9 çakar. 7

11 Pusula Denizde görebildiğiniz sabit bir noktaya doğru gitmiyorsanız pusula ile rota tutarsınız. Harita üzerinde yön ve rota belirlerken pusulanızın verilerini kullanırsınız. Pusulanız hangi yönü gösterir Gerçek Kuzey ile manyetik Kuzey arasında belirli bir fark vardır. Pusulanızın ibresi manyetik Kuzeyi gösterir. Gerçek Kuzey ile manyetik Kuzey arasındaki fark manyetik varyasyon veya varyasyon olarak bilinir. Manyetik varyasyon dünyanın değişik bölgelerinde farklıdır ve bu fark yıllık olarak artar veya azalır. Bu değerler harita üzerindeki harita gülünde gösterilir. Pusula Gülü Her bir deniz haritasında en az bir adet pusula gülü bulunur. Bir sonraki bölümde harita üzerine rota çizmeyi ve rota çizerken pusula gülünü nasıl kullanacağınızı göreceksiniz. 8

12 İlerleyen bölümlerde Gerçek Kuzey ve pusula Kuzeyi arasındaki farka bakacağız ve ikisinin birbirine nasıl çevrileceğini göreceğiz. Şimdilik sadece manyetik rota ve yönlerle çalışmanız önerilir. Tekne Pusulası Dümenin yakınında ve dümen tutanın kolayca görebileceği bir noktaya yerleştirilen pusula genellikle derece arasında bölünmüştür. Bazı pusulalarda Kuzey (N), Doğu (E), Güney(S) ve Batı (W) yönleri ve ara yönler de (Kuzeybatı (NE) ) işaretlenmiş olabilir. Uygulamada yön isimlerinden çok değerler kullanılır. Bu değerler 005 o, 020 o, 125 o şeklinde yazılır. Küçük pusulalar beşer derece ara ile işaretlenmiş olabilir. Yaygın işaretleme ise ikişer derecelik aralarla yapılır. En usta dümenci bile en yakın dereceye dümen tutamaz, özellikle sert havada daha da zordur. Bir çok pusulada dümencinin kolaylıkla görebilmesi için rakamlar kısaltılarak daha büyük pntolarda yazılır. Örneğin 320 o yerine 32 kullanılır. Pusulanın saat yönünde derece arasında bölündüğünü bildikten sonra bu değişikliklere uyum göstermek kolaydır. 9

13 Harita üzerinde çalışma Harita üzerinde çalışabilmek için bilmemiz gerekenler aşağıdadır. Öncelikle aletlere bakacağız. Harita çalışması için gerekenler Harita üzerinde çalışırken bazı aletlere ihtiyacımız olur. Bunların en önemlisi orta sertlikte bir kurşunkalem, kalemtraş ve silgidir. Çok yumuşak bir kurşunkalem silindiğinde iz bırakabilir, sert bir kurşunkalem ise silgi ile kolaylıkla silinemez ve haritanın kağıdı zedelenir. Pergel her iki ucu da sivri metal bir parçadır. Üstü dairesl olan ve düz olan modelleri vardır. Düz olan modeller iki elle kullanılabilir. Üstü dairesel olanlar ise tek elle açılıp kapatılabilir. Pergel harita üstünde mesafe ölçümleri için kullanılır. Paralel cetvel rota çizimi için standart cetveldir. Kullanması en kolay olan cetvel budur. Yalnız biraz pahalı olması ve teknelerde harita masalarının küçülmesi nedeni ile tercih edilmemektedir. Plotter adı verilen ve daha küçük olan cetveller özellikle harita masası küçük olan tekneler için daha uygundur. Navigasyon yapanların enidielrin has favori aletleri vardır. Tecrübe kazandıkça hangi aletle daha rahat çalıştığınızı kenidiniz bulacaksınız. Navigasyona başlarken elinizdekilerle yetinmelisiniz. Mesafe Daha öncede denizde mesafenin deniz mili ile ölçüldüğünü belirtmiştik. Bir deniz mili enlemin bir dakikasına eşittir. Bazı haritalarda mesafe ölçümü için cetveller varsa da haritanın yanlarında olan enlem ölçeğini mesafleri ölçmek için kullanacağız. Derinlikler metre olarak belirtilse de denizde kilometre kullanılmaz. 10

14 Harita üzerinde mesafe ölçümü İki nokta arasındaki mesafeyi ölçmek için pergelin iki ucunu noktalara koyarız. Bu ölçüyü aynı hizadaki enlem çizgilerine pergeli götürerek ölçeriz. Bir diğer yöntem de enlem çizgileri üzerinde birim bir ölçü alarak (örneğin 1 mil veya 10 mil) bu ölçüyü iki nokta arasında pergeli çevirerek saymaktır. Aldığımız ölçekten küçük kalan son bölümü yine pergeli ayarlayarak alır ve enlem çizileri üzerinde ölçeriz. Enlem dakikaları için kullandığımız işareti mil için de kullanabiliriz. Örneğin 34 deniz mili yerine 34 kullanabiliriz. Yandaki resimlerde Ayvalık çıkışından Midilli Güney Doğu ucuna kadar olan mesafenin pergel ile ölçülmesi gösterilmiştir. Bu mesafe 10,5 deni milidir. Rota belirlemesi Harita üzerinde çalışırken yönler pusulaya göredir. Buna göre rota çizerken yönümüzü harita üzerindeki pusula gülüne göre belirleyeceğiz. Pusula gülünün dış dairesi gerçek Kuzey e göre çizlmiştir. Kuzey Güney bağlantı çizgisi boylamlara Batı Doğu çizgisi ise enlemlere paraleldir. Şimdilik sadece manyetik pusulayı kullanmayı plaladığımıza göre biz pusula gülünün iç diaresini kullanacağız. Bu daire manyetik Kuzeyi gösterecek şekilde çizilmiştir. Rotanın çizilmesi Rotayı belirleyen çizgi harita üzerine çizildikten sonra yönünü pusulaya göre belirlemek için paralel cetvel veya plotter kullanılır. Paralel Cetvel Paralel cetvelle çalışırken pusula gülünün içindeki daireyi esas alacağız. Böylece varyasyonla uğraşmak zorunda kalmayacağız. Bu örnekte Ayvalık çıkışından Midilli nin Güney Doğu ucuna çizdiğimiz rotayı örnek alacağız: Paralel cetveli Ayvalık çıkışı ile Midilli Adası Güney Doğu ucu arasına çizdiğimiz hattın üzerine koyuyoruz. Cetvelin bir tarafını harita üzerinde hiç oynatmadan diğer tarafını açıyoruz. En yakın pusula gülü Çeşme Sisam Adası arasında denizin üzerinde. Açmış olduğumuz tarafı sabitleyip, bu sefer diğer tarafı hareket ettiriyoruz, ve bu hareketleri tekrarlayarak cetveli pusula gülünün üstüne kadar kaydırıyoruz. 11

15 Cetvelin bir kenarı pusula gülünün tam ortasındaki noktaya gelince onu sabitliyoruz ve açıyı okuyoruz. Ayvalık tan Midilli ye doğru gideceğimize göre açımızı Güneye yakın uçtan ve içteki daire üzerindeki açılardan okuyacağız. İçteki daire üzerinde 173 o okuyoruz. Bu manyetik pusulada takip edeceğimiz açıdır. Gerçek Kuzeye göre ise gitmemiz gereken yönü dıştaki daireden 169 derece olarak okuyabiliriz. Paralel cetveli kullanmak kolaydır. Eğer açıp kapama sırasında cetvelin kaydığını hissedersniz veya masanız küçük olduğu için masa kenarna takılırsa gerekli düzenlemeleri yapıp ölçüme yeniden başlamak en doğrusudur. Plotter kullanarak Bu cetveli kullanırken pusula gülü üzerinden okuma yapmayacağız. Pusula gülü üzerinden varyasyon değerini okuyun. Plotterin bir kenarını hattın üzerine yerleştirin. Plotter üzerindeki pusula gülünü harita üzerindeki bir enlem veya boylama göre çevirin. Plotter üzerinden açıyı okuyun. Bu açı gerçek Kuzey e göre seyir açınızdır. Gerçek Kuzey den manyetik Kuzey e geçmek için 4 derece ekleyin. 173 derece sizin manyetik açınızıdır. Yer Belirleme Bulunduğunuz yeri belirlemek için iki temel yöntem vardır: 1. Enlem ve Boylamını vererek 2. Sabit bir noktaya göre açınızı ve mesafenizi vererek. Acil durumlarda yaklaşık yer belirlemesi yapılabilir, ama ideal olan yukarıdaki metodları kullanmaktır. Örneğin Kınalıada nın batı ucunun yaklaşık 1 mil Kuzey indeyiz şeklinde bir yer bldirme hiç bildirmemekten iyidir. Enlem ve Boylam verekr yer belirtme en hassasıdır. Harita veya GPS ile yeriniz kesin olarak esbit edilir. Sabit bir noktaya göre yer belirtirken Fenerbahçe fenerini 10 derecede görüyorum ve 2,5 mil mesafedeyim denilebilir. İki değişik sabit noktaya göre de yer verilebilir. Örneğin Fenerbahçe fenerini 340 derecede görüyorum. Maltepe sığlığı Güney Kardinali ise 90 derecede görüyorum. Bu iki hattın kesiştrilmesinde tam yeriniz belli olur. Harita üzerinde aynı açılar çizilerek enlem ve boylam tesbit edilebilir. Enlem ve Boylama göre haritada yer belirlemesi Aldığınız kerterizlere göre teknenin yerini belirlediniz ve haritada yerinizi işaretlediniz. Bulunduğunuz yerin enlem ve boylamını bulmak istiyorsunuz. Paralel cetvelinizi bir enlem veya boylama koyun. Paralel cetveli oynatmadan kaydırarark cetvel belirlediğiniz noktadan geçene kadar kaydırın. Teknenin bulunduğu noktadan cetvelin bulunduğu hat üzerinde en yakın enlem veya boylama kadar olan mesafeyi ölçün. Cetveli enleme göre koyduysanız boylam, boylama göre koyduysanız enlem çzigisine kadar ölçeceksiniz. Bu çizginin harita kenarındaki değerini bulun ve 12

16 aynı doğrultuda pergelle ölçtüğünüz miktarı taşıyon. Aynı işlemi enlemle yaptıysanız boylamla, boylamla yaptıysanız enlemle tekrarlayın. Bulunduğnuz yerin koordinatlarını öğrendiniz. Aynı işlemi plotter ile yapmak için Plotter üzerindeki pusula gülünü Kuzey e çevirin. Plotterin bir kenarini teknenin bulunduğu noktaya yerleştirin ve bu noktadan ayrılmadan enlem veya boylam çizgisi ile dik veya tam yatık olmasını sağlayın. Plotterin harita kenarındaki ölçeği kestiği yer size baktığınız yöne göre enlemi veya boylamı verecektir. Sürat Denizde hız ölçüsü knot dur. Knot deniz mili/saat anlamına gelir 7 knot hız yapan bir tekne bir saatte 7 mil gitmiş demektir. Bu nedenle knot/saat yanlış bir kullanımdır. Knot zaten saatteki deniz mili olarak hız anlamındadır. Hızınızın kaç knot olduğunu bildiğinizde ne kadar mesafeyi ne kadar zamanda gideceğinizi kolayca bulabilirsiniz. 13

17 Navigasyon Cihazları Bu bölümde navigasyonda kullandığımız ve hemen her teknede bulunan navigasyon aletlerinden bahsedeceğiz. En önemli cihaz daha önce bahsettiğimiz pusuladır. El Pusulası Tekne pusulasının yanı sıra kerteriz alabilmek için bir el pusulasının teknede bulunması gerekir. Bu konuya daha sonra değineceğiz. Hız, mesafe göstergeleri Bu tür cihazlar su kesiminin altına monte edilmiş elektronik veya mekanik bir algılayıcıdan ve algılayıcının sinyallerini çevirerek hız veya mesafe olarak gösteren bir panelden ibarettir. Gösterge havuzlukta dümenden görülebilecek bir yere yerleştirilir, ikinci bir gösterge (yineleyici) navigasyon masasında bulunabilir. Hız yelken seyrinde yelken trimlerini dah iyi yapabilmemiz için gerekli olsa da seyir sırasında asıl gerekli olan yola çıktıktan sonra yaptığımız mesafedir. Hız göstergesi dalga, rüzgar gibi etkilerden sürekli değişir. Çıkışta sıfırlanmış bir mesafe göstergesinden ise zaman bölerek ortalam hızımızı kolaylıkla hesaplayabiliriz. Bazı cihazlarda ortalam hız cihaz tarafından da verilir. Bu tür cihazlar deniz suyu sıcaklığı, derinlik gibi başka bilgileri de verebilir. Derinlik Göstergeleri Derinlik göstergeleri tekne altından bir ses dalgası yayarak geri dönen ses dalgasının zamanını ölçerler ve derinliği gösterirler. Özellikle kıyı seyrinde bulunduğmuz yeri belrilemede yardımcı olurlar. 14

18 Navigasyona Başlangıç Navigasyon bir tekneyi bir noktadan diğerine emniyetli ve verimli bir şeklide götürmenin yöntemi olarak tarif edilir. Temel bilgileri edindiğimize göre nasıl yapılacağına bakalım. Navigasyonun önemli bir bölümü gözle yapılır. Karaya, şamandırlara, fenerlere bakarak bir noktadan bir diğerine giderken yolumuzu buluruz. Adalardan veya açık denizden Kalamış a girişin nasıl yapıldığını hatırlamaya çalışalım. Diğer sahil şeridine göre daha yeşil görünen bölge Fenerbahçe Burnudur. Adalardan gelirken bu burnu kestirir ve Fenerbahçe fenerini görmeye çalışırız. Fener gündüz uzaktan tam olarak görünmese bile yeşillik bize yol gösterir. Feneri gördükten sonra biraz açığına dümen tutar daha sonra dönerek, Kalamış veya Fenerbahçe Marinanın girişini görür ve girişe yönleniriz. Bu tür bir seyirde Fenerbahçe fenerinin hemen yaknında bulunan ve bir çakarla işaretli taşlık bölgeyi dikkate alırız. Ataköy tarafından Kalamış a gelirken Çamlıca tepesi ve Kadıköy deki siyah görünüşlü yüksekçe binayı buluruz. Bu iki noktaya göre yönümüzü çizer ve koya gireriz. Bir çok defa yaptığımız bu yolu harita üzerinde çalışmamız, genellikle gereksiz olur. Defalarca gidip geldiğimiz bu yol için harita çalışması yerine belirli kerteriz noktalarını kullanmak daha doğrudur. Kıyı seyri olarak da adlandırabileceğimiz bu tür seyirde bildiğimiz yerler dışında hiç geçmediğimiz veya sık uğramadığımız rotalarda da seyredebiliriz. Daha önce geçmediğmiz bölgeler için kıyı seyrinde harita çalışması yapmaız yine de gerekir: Özellikle işaretlenmemiş tehlikelerin veya sığ suların bulunduğu bölgelerde haritadan bu bölgeleri belirlemek önem taşır. Eğer sığlıklar arasında oldukça geniş bir açıklık varsa aralarından geçecek bir rota belirleyebiliriz. Çanakkale Boğazının Güney Doğu sunda bulunan kumluk alan oldukça geniştir ve alıştığmız kıyı seyri mesafelerine göre oldukça açıktan geçmeyi gerektirir. Akıntı ve dalga nedeni ile bu sığlık bölgede kum topukları yer değiştirebilir ve özellikle bir yelkenli tekne kolayca oturabilir. Şamadıra ve fenerler, özellikle bir tehlikeyi gösterenler, en yakın yardımcılarımızdır. Bu tür işaretler görüldüğünde tanınabilmelidir. Harita üzerinde şekilleri ve çakma peryotları gösterilmiştir. Bu nedenle çok iyi tanınmaları gerekir. Özellikle Marmara Denizinde ve Boğazlarda akıntı önemli bir faktördür. Akıntı bizimle aynı yöndeyse hızımıza katkı sağlar, ters yönde ise hızımızı keser. Yandan gelen akıntılar ise bizi bir tarafa doğru sürükler. Pusula ile bir yöne doğru gidiyormuş gibi görünsek de aslında yönümüz farklıdır. Özellikle kıyı seyrinde derinlik göstergesini sık sık kontrol etmek gerekir. Bölgenin özelliklerine göre belirlenecek bir derinliğin altına düşmesi halinde sığlığı kurtaracak şekilde rota değiştirilmesi gerekir. Rotanın haritaya çizilmesi ve takibi Rotanın nasıl çizileceğini daha önce görmüştik. Bu uygulamayı kısa mesafeler ve kyı seyri için gereksiz görebilirsiniz. Ancak bir çok durumda çizili bir rotanızın olması görerek seyretseniz bile gereklidir. 15

19 Görerek seyir sırasında bölgesel bir sis görüşünüzü önemli ölçüde kısıtlayabilir. Gece seyrinde belirlediğiniz bir feneri, diğer fenerlerle kolaylıkla karıştırabilirsiniz. Gece seyrinde birçok deniz işareti kıyıdaki yoğun ışık içinde kaybolabilir. Bu koşullarda çizili bir rotanız olması gitmeyi planladığınız noktaya ulaşabilmeniz için en doğru yoldur. Pusula ile yolunuza devam edersiniz ve doğru işareti gördüğünüze emin olduktan sonra görerek seyrinize devam edersiniz. Gideceğiniz yeri görünce o noktaya doğru dümen tutmak pusula ile dümen tutmaktan daha kolay ve daha doğrudur. Mevki Koymak Navigasyonda önemli konulardan birisi de nerede olduğunuzu bilmektir. Doğru rotada olup olmadığınızı bulunduğunuz yerin mevkiini saptayarak anlayabilirsiniz. Hızınız ve geldiğniz yolu bilirseniz, ne kadar yolunuz kaldığını ve bir sontraki noktaya varış zamanınızı hesaplayabilirsiniz. Herhangi bir sebeple rota değişikliğine gidebilir ve başka bir yere girmeye karar verebilirsiniz. Nerede olduğunuzu bilmek, kıyı seyri yapıyorsanız veya şamandıralarla iyi işaretlenmiş bir denizde iseniz oldukça kolaydır. Açık denizde olduğunuzda yerinizi tesbit etmek önem taşır. Bir GPS cihazının size bu konuda yardımcı olacağı kesindir. Ancak iyi bir navigatör elektronik cihazlara gereksinim duymadan da yerini belirleyebilmelidir. Parakete Hesabı (Dead Reckoning) Kitabın ilerleyen bölümlerinde sabit noktalardan kerteriz alarak yer belirleme konusuna göz atacağız. Parakete hesabında ise daha önceden çizdiğimiz rotayı kullanacağız. Rota çizerken bir başlangıç noktası almamız gerekir. Bu başlnagıç noktası bir koyun girşindeki bir burun, bir fener, bir şamandıra veya marinanın ağzındaki giriş ağzı olabilir. Gittğimiz yönü ve hızımızı bildiğimize göre çıkış saatinden itibaren ne kadar yol geldiğimiz hesaplayıp rotamız üzerinde işaretleyebiliriz. Kalamış tan Bozburun a gittiğimizi varsayalım. Fenerbahçe fenerini saat 9:15 te geçmişiz. Saat 11:00 oldu ve yerimizi belirlemek istiyoruz. Hız göstergemizin yol bölümünü Fenerbahçe fenerini 16

20 geçerken sıfırlamıştık. Saat 11:00 de yaptığımız yola bakıyoruz. 12 mil gelmişiz. Enlemlerden 12 mili pergel ile ölçüp rotamız üzerine Fenerbahçe fenerinden başlamak üzere taşıyor ve belirlediğimiz rota üzerinde işaretliyor ve saati yazıyoruz. Parakete hesabına göre bu noktadayız. Parakete hesabı akıntı, rüzgar ve rotadan sapma gibi değişkenleri dikkate almadan yapılan bir hesaplamadır. Ama daha iyi bir yönteminiz yoksa size yeterli bilgiyi verir. Fenerbahçe burnundan Bozburun a giderken Boğaz akıntısı vardır ve hızımızı yaklaşık 1 knot kadar etkiler. Ancak açık denizde iki saate yakın bir seyirde yaklaşık 2 mil hedefe daha yakın olmak çok önemli değildir. Rotadan biraz sapmış olsak bile işaretlediğmiz yerin en fazla 2 mil uzağındayız demektir. Parakete hesabı bu nedenle navigasyonun temel parçalarından biridir. GPS gibi yer belirleme cihazınız varsa bile parakete hesabı yapmanız ve iki veriyi kıyaslamanız önerilir. Elektrik sorunu olamasına rağmen karanın hiç görünmediği Kalamış Marmara adası rotasında GPS cihazım birden çok defa Çorlu veya Edirne gibi olmayacak yerleri gösterdi, parakete hesabı ise bu koşullarda tek güvenilebilir veri idi. Akıntının etkisi Akıntı kıçtan gelirse hızınıza katkı sağlar, baştan gelirse hızınız düşer. Bordalardan birinden gelirse rotanızı değiştirir. Bu nedenle dikkate alınması gerekir. Eğer rotanız üzerinde bir engel yoksa akıntı yokmuş gibi rota belirleyebiliriniz, akıntı sizi gideceğiniz noktanın biraz dışına taşıyacaktır veya akıntıyı dikkate alır ve akıntının sizi ne kadar ve hangi yönde etkileyeceğini dikkate alarak rotanızı ona göre değiştirir ve hedefinize sapmasız varırsınız. A noktasından B noktasına gideceksiniz. A noktasından akıntı yönünde ve hızında bir çizgi çizin. Belirlediğiniz nokta X olsun. Pergelinizi teknenin hızı kadar ayarlayın ve x noktasıından AB doğrultusunu kestiği yeri işaretleyin. X ile pergelin kestiği noktayı birleştirin. Bu hat sizin dümen tutmanız gereken doğrultudur. Gideceğiniz yeri dikkate almaksızın pusula ile bu rotaya gidersniz, varmanız gereken noktaya varırsınız. 17

21 Mevki koymak Parakete hesabı veya tahmini mevki koyma başka bir yer belireleme yöntemi yoksa çok değerli bilgiler verir, ancak kıyı seyri yapan bir teknede kıyıda belirli noktalara göre çok daha güvenilir bir şekilde mevki koyulabilir. El pusulasının kullanılması El pusulaları birçok tipte imal edilmektedir. Kerteriz almaya yarayan kerteriz pusulaları teknede kullanmak için uygundur. Bu pusula ile uzaktaki bir cismin pusula açısı kusursuza yakın bir şekilde ölçülebilir. Kerteriz pusulaları iyi korunmalıdır. Kullanılmadıkları zaman kendi ambalajları içinde saklamak en doğrusudur. Kerteriz pusulasının bir kordonu varsa mutlaka bileğe sarılmalı veya boyna takılmalıdır. Kerteriz alırken doğru şekilde kullandığınıza emin olun ki aldığınız a.çılar doğru olsun. Kerteriz alırken rahat ve emniyetli bir yerde durmak gerekir. Havuzluk bu iş için idealdir. Durduğunuz yerin giriş çıkışı fazla engellememesine dikkat edin ve sallanma halinde düşmeyecek şekilde kendinizi sabitleyin. Kerteriz alınacak cisimlerin seçilmesi: Bu cisimler göz ile kolayca görebileceğiniz ve haritada da işaretlenmiş cisimler olmalıdır. En iyi yerler fenerler, şamandıralar, deniz üzerindeki kayalıklar, kıyı şeridinde görebildiğiniz burunlardır. Başlangıç olarak sahile bir göz atın, gördüklerinizden hangilerinin harita üzerinde yer aldığına bakın ve kullanacaklarınızı seçin. Kerteriz aldığınnz her csimi ve kerteriz açısını kerteriz aldığınız zaman ile birlikte not edin. Bu notları harita üzerine değil ayrı bir not defterine veya kağıda almak daha doğrudur. Bir dakika içinde 2 veya 3 kerteriz alabildiğinizi dikkate alırsanız tek bir zamnı kaydetmek yeterlidir. Mevki Hattı Bir tek mevkiden alınan kerteriz mevki hattı olarak adlandırılır. Tek başına çok değeri yoktur. O hat üzerinde olduğunuzu bilirsiniz ancak yerinizi tam saptayamazsınız. Tek başına değeri yoksa da diğer mevki hatları veya rotanızı kullanarak yer belirlemede yardımcı olur. Mevki Koyma En az iki değişik yerden çizeceğiniz mevki hatlarının kesişmesi size mevkinizi verir. Bunu iki noktalı mevki koyma denilir. İkiden fazla noktadan alınan mevki hatları ile çok daha iyi mevki konulabilir. Bu mevki hatlarının kesişme noktası yerinizi belirler. İkiden fazla mevki hattı ile mevki koymadaki tek sorum aldığınız pusula açılarının kağıda çizildiğinde genellikle tek bir noktada kesişmemeleridir. Üç hat 18

22 genellikle bir üçgen yaratacak şekilde kesişir. Bu durumda yapılması gereken üçgen çok büyükse tekrar kerteriz almaktır. Üçgen küçükse üçgenin yaklaşık merkezi teknenin bulunduğu yer olarak kabul edilir. Eğer bulunduğunuz yere yakın bölgede sığlık veya kayalık gibi bir tehlike varsa kayalığa en yakın üçgen köşesini teknenin bulunduğu yer olarak kabul etmek en doğrusudur. Seyirde tek kerteriz ile mevki koyma Seyir sırasında bir noktadan örneğin bir fenerdei kerterizi alın. Zamanı kaydedin ve mevki hattını çizin. Belirli bir süre gittikten sonra aynı fenerden ikinci bir kerteriz alın ve bu hattı da çizin. Birinci çizdiğiniz mevki hattından rotanız istikametinde iki zaman arasında aldığınız yol kadar bir çizgi çizin. Paralel cetvelle birinci mevki hattına paralel ve aldığınız yolun ucundan bir paralel çizgi çizin. Son çizdiğiniz çizginin ikinci mevki hattını kestiği yer bulunduğunuz mevkidir. 19

23 Limana Giriş Yol yapmak ulaşmaktan daha keyifldir derler. Denizciler bu söze her zaman itibar etmez. Dışarıda hava esmeye başlamış ve dalga kabarmışsa, güvenilir bir liman gibisi yoktur. Navigasyon açısından güvenilir bir limana emniyetle ulaşmak her zaman kolay olmayabilir. Bir denizci için emniyetli bir liman çevresinde karada hiç bir şey olmayan korunmuş bir koy, içi ve çevresi kayalarla dolu bir liman, çok kalabalık bir ticari liman veya bir marina olabilir. Herhangi bir barınağa girerken eğer girişini ve için iyi bilmiyorsanız dersinizi iyi çalışmalısınız. Limana girmeden önce orası hakkında edinebildiğiniz kadar bilgi edinmelisiniz. Navigasyon açısından limanda ne tür hizmetler bulabileceğinizden daha çok: Liman ağzına yaklaşma, girişi ve içeride ne yöne gidileceği İçerideki su derinliği önemlidir. Bilgiye Ulaşma En önemli bilgi kaynağınız deniz haritalarıdır. Büyük ölçekli ve sadece koyları ve limanları gösteren haritalar vardır. Bir diğer kaynak ise pilot kitabı da denilen gezi rehberi kitaplardır. Bölgede dolaşmış denizciler tarafından yazılırlar. Rod Heikell ın Ege be Doğu akdeniz hakkında birden çok kitabı vardır. Sadun Boro Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdenizdeki koylar ve limanlar hakkında pilot kitaplar yazmıştır. Dersiinizi Çalışmak Elinizdeki kitap ve haritalardan size gerekecek bilgileri öğrenmelisiniz. Öncelikle öğrenmeniz gerekenler. Girişine yaklaşırken giriş kolaylıkla görülebiliyor mu? Ege de birçok koyun ağzı denizden gelirken çok belirgin değildir. Harita üzerinde girişin ağzı kolayca görünse de denizden bakışta ağzını göremeyebilrisiniz. Kitaplarda girişi gösteren fotoğraflar veya tarifler olabilir. Girişte sığlık var mı? Özellikle akıntılı koyların ağızlarında sığlıklar olabilir. Ege koylarının bir kısmında koyun ağzında kıyıya doğru su altı kayalıkları vardır. Haritalarda ve kitaplarda bu bilgileri bulabilirsiniz. Her türlü hava koşulunda girilebiliyor mu? Rüzgar veya dalga nedeni ile bazı rüzgar yönlerinde koy veya limana girmek kolay olmayabilir. Koya veya limana girdikten sonra derinlikler uygun mu? İçeride kolaylıkla bağlanılabiliyor veya demirlenebiliyor mu? Girişi işaretleyen şamandıra veya fener var mı? İşaretlenmemiş tehlikeler var mı? Gece girişe uygun mu? Sadece ışıksız şamandıralar ile işaretlenmiş veya hiç işaretlenmemiş bir koya gece girmek oldukça zor olabilir. 20

10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME

10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME 10. DENİZDE ÇATIŞMAYI ÖNLEME 1. Dar bir kanalda ilerleyen bir tekne, kanalın neresinde seyredecektir? Kanalın, teknenin sancak tarafındaki dış sınırına olabildiğince güvenle yaklaşabileceği mesafede 2.

Detaylı

Yönler ve Yön Bulma. Yönler ikiye ayrılır.

Yönler ve Yön Bulma. Yönler ikiye ayrılır. Yönler ve Yön Bulma Nerede olduğumuzu anlatmak, bir yeri bulmak veya bulunduğu yeri tarif edebilmek için yönleri kullanırız. Yön, belli bir noktaya göre, bir yerin bulunduğu taraftır. Evimizin, okulumuzun,

Detaylı

KOMPASS PUSULA Kullanma talimatları

KOMPASS PUSULA Kullanma talimatları KOMPASS PUSULA Kullanma talimatları Ürn.No. 90-79000 j i (No. 1) B e g h (No. 2) f c d (b) N N S (a) S (No. 3) (No. 4) 2 Genel Uyarı Cihazı sökmeyin. Bir arızanın olması durumunda, lütfen satıcınıza başvurun.

Detaylı

Yazan: Ahmet Muhittin ÖNEY Yayınlayan: Mesut BARAN (Yelken Dünyası / Ocak 1994 / Sayı 117)

Yazan: Ahmet Muhittin ÖNEY Yayınlayan: Mesut BARAN (Yelken Dünyası / Ocak 1994 / Sayı 117) Büyük Yarış a katılan yatları Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı nda gece seyri bekliyor. Ve ticaret yolunda Uluslararası Çatışmayı Önleme Kuralları geçerli olacak. Hem yelken dünyasının iki önemli ismini

Detaylı

ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI

ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI ÖBİTAŞ SAHİL SİTESİ GENEL YÖNETİMİ DENİZ VE SAHİL GÜVENLİK ÖNLEM VE EYLEMLERİ EL KİTABI 01.06.2015 KÜÇÜK TEKNE KAZALARININ GENEL NEDENLERİ (Kürekli ya da dıştan takma motorlu küçük tekneler) 1-Hatalı yük

Detaylı

NOTİK YAYINLAR. Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu. Yayım Tarihi 2013. Yayım Şekli. Stok Numarası 7610270038535.

NOTİK YAYINLAR. Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu. Yayım Tarihi 2013. Yayım Şekli. Stok Numarası 7610270038535. Yayım Tarihi 2013 NOTİK YAYINLAR Seyir Haritaları ve Notik Yayınlar Kataloğu Stok Numarası 7610270038535 Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığınca üretilen ve sayışa sunulan harita ve notik

Detaylı

Adımlar: A Windows to the Universe Citizen Science Event. windows2universe.org/starcount. 29 Ekim 12 Kasım, 2010

Adımlar: A Windows to the Universe Citizen Science Event. windows2universe.org/starcount. 29 Ekim 12 Kasım, 2010 Adımlar: Nelere ihtiyacım var? Kurşun veya tükenmez kalem Kırmızı-ışık veya gece görüşü olan el feneri GPS ünitesi, İnternet erişimi ya da bölgeyi tarif eden harita Rapor formu ile birlikte çıktısı alınmış

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/21 Çizgi Tipleri Kalın Sürekli Çizgi İnce Sürekli Çizgi Kesik Orta Çizgi Noktalıİnce Çizgi Serbest Elle Çizilen Çizgi Çizgi Çizerken

Detaylı

Minti Monti. Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir. Yelkenli Tekneler. Nasıl Yüzer, Bilir misin?

Minti Monti. Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir. Yelkenli Tekneler. Nasıl Yüzer, Bilir misin? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Yaz 2013 Sayı:10 Ücretsizdir ISSN: 2146-281X Yelkenli Tekneler Nasıl Yüzer, Bilir misin? Yelkenli teknelerle ilgili bilmeniz gereken 5 şey Dev gemiler nasıl

Detaylı

Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler

Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler Bir makineyi meydana getiren çeşitli parçaların nasıl bir araya getirileceğini gösteren toplu olarak görünüşleri ve çalışma sistemi hakkında bize bilgi

Detaylı

GPS Nedir? Nasıl Çalışır?

GPS Nedir? Nasıl Çalışır? GPS Nedir? Nasıl Çalışır? Atalarımız kaybolmamak için çok ekstrem ölçümler kullanmak zorunda kalmışlardır. Anıtlar dikerek yerler işaretlenmiş, zahmetli haritalar çizilmiş ve gökyüzündeki yıldızların yerlerine

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

Kullanım kılavuzu HERE Drive

Kullanım kılavuzu HERE Drive Kullanım kılavuzu HERE Drive Baskı 1.0 TR HERE Drive HERE Drive uygulaması sesli yönlendirmeli adım adım yol tarifleri ile gitmek istediğiniz yere ulaşmanızı sağlar. Şunları yapabilirsiniz: Bulunduğunuz

Detaylı

O-bOt ile Uygulamalı Deneyler

O-bOt ile Uygulamalı Deneyler O-bOt ile Uygulamalı Deneyler Deney 1: Tekerlek Çapı Gidilen Yol Đlişkisinin Bulunması 1 AMAÇ Bu deneyde, robotu hareket ettirmek için kullandığımız tekerleklerin çaplarının ve motorların dakikada attıkları

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL

GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL TURKISH Başlarken Araç navigasyon yazılımını ilk kez kullanırken, bir başlangıç ayarı süreci otomatik olarak başlar. Aşağıdaki adımları takip edin: Program

Detaylı

MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) DENİZCİLİK TEMEL SEYİR ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye

Detaylı

HARİTA OKUMA BİLGİSİ

HARİTA OKUMA BİLGİSİ HARİTA OKUMA BİLGİSİ 1. Harita üzerinde gösterilen işaretlerden hangisi uluslararası yol numarasıdır? a) O-3 b) E-80 c) D100 d) K2 2. Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuşbakışı görünümünün matematiksel

Detaylı

HARİTADA UZUNLUK HESAPLAMA

HARİTADA UZUNLUK HESAPLAMA HRİT UZUNLUK HESPLM u bölümde harita üzerindeki iki nokta arasındaki uzaklığın ölçek yardımı ile hesaplanmasınıöğreneceksiniz. Haritalarda iki nokta arasındaki en kısa uzaklık kuşuçuşu mesafe olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

NAVİGASYON KULLANIM KILAVUZU.

NAVİGASYON KULLANIM KILAVUZU. NAVİGASYON KULLANIM KILAVUZU www.fiatnavigation.com www.daiichi.com.tr Başlarken Araç navigasyon yazılımını ilk kez kullanırken, bir başlangıç ayarı süreci otomatik olarak başlar. Aşağıdaki adımları takip

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT DERS 6 Perspektif Cismin üç yüzünü gösteren, tek görünüşlü resimlerdir. Cisimlerin, gözümüzün gördüğü şekle benzer özelliklerdeki üç boyutlu (hacimsel) anlatımını

Detaylı

PRIME/ESSENTIAL NAVIGATION QUICK START GUIDE

PRIME/ESSENTIAL NAVIGATION QUICK START GUIDE PRIME/ESSENTIAL NAVIGATION QUICK START GUIDE TR İlk kurulum 1. Tercih ettiğiniz dili seçin, ardından seçiminizi onaylamak için Bu ayarı daha sonra Bölgesel ayarlar içerisinden değiştirebilirsiniz. 2. Son

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) DENİZCİLİK TEMEL SEYİR ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye

Detaylı

TEMEL YELKEN TEORİK DERS 1.BÖLÜM

TEMEL YELKEN TEORİK DERS 1.BÖLÜM TEMEL YELKEN TEORİK DERS 1.BÖLÜM TEKNE YÖNLERİ ve KISIMLARI RÜZGAR ALTI ve RÜZGAR ÜSTÜ Rüzgarın tekneye ilk temas ettiği alan teknenin rüzgar üstüdür. Rüzgarın tekneden ayrıldığı son alan ise rüzgar

Detaylı

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Estetik görünmesi için. B) Rahat

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

Boyu 12 metreden büyük özel yatlarda VHF telsiz bulundurulması zorunludur.

Boyu 12 metreden büyük özel yatlarda VHF telsiz bulundurulması zorunludur. TEKNEMĠZDE BULUNMASI GEREKENLER Tablo 1. Teknelerde Bulunması Gerekenler Ekipman Tekne Boyu 7 m ye Kadar Tekne Boyu 7 m. den 15 m ye Kadar Tekne Boyu 15 m den 24 m.ye Kadar Can yeleği Gerekli Gerekli Gerekli

Detaylı

Seyir etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Seyir etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster Coskun Yal DENİZCİ: Seyir Paylaş 0 Diğer Sonraki Blog» DENİZCİ https://twitter.com/coskunyalcinalp - http://dagcicoskun.blogspot.com 16 EKIM 2012 SALI TEMEL SEYİR Seyir etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor.

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Ders Materyali. Çalışma kağıtları ve ödevler (bir sonraki sayfaya bakınız)

Ders Materyali. Çalışma kağıtları ve ödevler (bir sonraki sayfaya bakınız) Ders Materyali Çalışma kağıtları ve ödevler (bir sonraki sayfaya bakınız) Bu proje Avrupa Konseyi tarafından desteklenip finanse edilmiştir. Bu yayın sadece yazarın görüşlerini yansıtmaktadır ve Komisyon,

Detaylı

ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır.

ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır. ORMAN YOL AĞI VE TRANSPORT İLİŞKİLERİ Amaç Bu çalışmanın amacı; harita üzerinde bir ormanlık alanın orman yol ağı planlamasının yapılmasıdır. Bu çalışmada kullanılacak haritalar, 1/25 000 ölçekli, eş yükselti

Detaylı

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topografik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

SEYİR ARAÇLARI VE NAVİGASYON

SEYİR ARAÇLARI VE NAVİGASYON SEYİR ARAÇLARI VE NAVİGASYON Yelkenli ya da motorlu bir tekne ile denizde seyir halindeyken yönümüzü ve yerimizi bulmamıza yardımcı olan bazı araçlar vardır. Bu araçlar ortaçağda ilk denizcilik deneyimleri

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

SÜRÜŞ GÜVENLİĞİ İÇİN 29 ÖNEMLİ KURAL

SÜRÜŞ GÜVENLİĞİ İÇİN 29 ÖNEMLİ KURAL SÜRÜŞ GÜVENLİĞİ İÇİN 29 ÖNEMLİ KURAL 1.Kesinlikle alkollü olarak araç kullanmayınız ve kullandırmamaya çalışınız. 2. Eskimiş lastiklerle yola çıkmayınız. Kışın en az diş kalınlığı 3 mm yazın 2 mm olmalı

Detaylı

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır.

Görünüş çıkarmak için, cisimlerin özelliğine göre belirli kurallar uygulanır. Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek Amaç: Mikrometre ve kumpas kullanarak kesit ve çap ölçümünü yapabilir. Kullanılacak Malzemeler: 1. Yankeski

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni

Kuzey Kutbu. Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topoğrafik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı

Yeraltı suyu tespit etmek için Zemzem özel cihaz Yeraltı algılamak için Zemzem suyu dedektör cihazı uzaktan algılama sistemi Ve artezyen kuyuları

Yeraltı suyu tespit etmek için Zemzem özel cihaz Yeraltı algılamak için Zemzem suyu dedektör cihazı uzaktan algılama sistemi Ve artezyen kuyuları Yeraltı suyu tespit etmek için Zemzem özel cihaz Yeraltı algılamak için Zemzem suyu dedektör cihazı uzaktan algılama sistemi Ve artezyen kuyuları :Sayın Müşteri Biz Sensör tarafından su arama için bir

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

GPS NAVI GASYON SI STEMI

GPS NAVI GASYON SI STEMI GPS NAVI GASYON SI STEMI NAV HIZLI BAS LANGIÇ KILAVUZU MOTOR ANA SAYFA TÜRK Başlarken Navigasyon yazılımı ilk kez kullanıldığında otomatik olarak bir ilk kurulum işlemi başlar. Aşağıdaki işlemleri yapın:

Detaylı

DUİ203-SEYİR 2 ÇALIŞMA SORULARI

DUİ203-SEYİR 2 ÇALIŞMA SORULARI DUİ203-SEYİR 2 ÇALIŞMA SORULARI 1. Hangi boylam üzerinde GMT LMT ZT birbirine eşit olur? 2. Belirli bir bölge içinde aynı anda aynı zamanı gösteren saat sistemine ne ad verilir? 3. Hakiki kerteriz ile

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

A S A K U A D E N İ Z C İ L İ K M A L Z E M E L E R İ

A S A K U A D E N İ Z C İ L İ K M A L Z E M E L E R İ ASAKUA D E N İ Z C İ L İ K M A L Z E M E L E R İ w w w. a s a k u a. c o m ASAKUA HAKKINDA ASAKUA, denizcilik ve kültür balıkçılığı malzemeleri tedarik edern bir firma olarak kurulduğu 2009 yılından bu

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

TURKCELL PLATINUM BOSPHORUS CUP 2015 EK TALİMAT 1

TURKCELL PLATINUM BOSPHORUS CUP 2015 EK TALİMAT 1 TURKCELL PLATINUM BOSPHORUS CUP 2015 EK TALİMAT 1 1. Yarış sekreterliği, Türkiye Yelken Federasyonu(TYF) İstanbul ofisidir. Adres: Cavit Çıtak Sok. Ceritoğlu Apt. No:3/1 Kalamış Kadıköy/İstanbul Tel: 0

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ Sabit kabul edilen bir noktaya göre bir cismin konumundaki değişikliğe hareket denir. Bu sabit noktaya referans noktası denir. Fizikte hareket üçe ayrılır Ötelenme Hareketi:

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit):

PROJE AŞAMALARI : Karayolu Geçkisi (Güzergahı Araştırması, Plan ve Boykesit): Bartın Üniversitesi Ad Soyad : Mühendislik Fakültesi Numara : İnşaat Mühendisliği Bölümü Pafta No : KONU : INS36 ULAŞTIRMA II (PROJE) DERSİ P R O J E V E R İ L E R İ /2000 ölçekli tesviye (eşyükselti)

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

BMS 150-C ROCKWELL SERTLİK ÖLÇME CİHAZI

BMS 150-C ROCKWELL SERTLİK ÖLÇME CİHAZI BMS 150-C ROCKWELL SERTLİK ÖLÇME CİHAZI KULLANMA KILAVUZU Bms Bulut Makina Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Dolapdere Sanayi Sitesi Ada 4 No: 7-9 Başakşehir/ İSTANBUL Tel: 0

Detaylı

KALE KİLİT DIŞ TİCARET A.Ş

KALE KİLİT DIŞ TİCARET A.Ş KALE KİLİT DIŞ TİCARET A.Ş Model: KD-050/50-100 PARMAK İZLİ KİLİT Kullanma Kılavuzu CE İÇİNDEKİLER Ürün Bilgileri 1.1 Ürün modeli ve özellikleri 1.2 Fonksiyonlar 1.3 Kilit parçaları ve özellikleri 1.4

Detaylı

METEOROLOJĐYE GĐRĐŞ DENİZ METEOROLOJİSİ

METEOROLOJĐYE GĐRĐŞ DENİZ METEOROLOJİSİ METEOROLOJĐYE GĐRĐŞ DENİZ METEOROLOJİSİ Yelkencilik rüzgara dayalı gerçekleştirilen bir spor olduğundan, ayrıca rüzgarın ve diğer doğa olaylarının stabilitesini koruyamamasından dolayı bir yelkenci, yaptığı

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT Kesit çıkarma ve Merdivenler MERDİVENLER Bir yapıda birbirinden farklı iki seviye arasında muntazam aralıklı, yatay

Detaylı

KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI

KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI KURAL 42 YORUMLARI, HAREKET ARAÇLARI KURAL 42 de KULLANILAN TERİMLERİN YORUMLARI Aşağıda belirtildiği gibi kullanılan bir terim, italik olarak yazılmıştır. Kural 42 ye özel olan terimler ise kuralda belirtildiği

Detaylı

Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı

Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı BİLGİSAYAR NEDİR? Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı ŞEYDA BETÜL KÖSE UFUK TAŞDURMAZLI 1 www.bilgisayarnedir.net 2 Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı Sağlıklı Bilgisayar Kullanımı Klavye veya fare kullanımı ciddi

Detaylı

UYGULAMA ALANLARI. TABLO-1 MLG X-Y-Z ÖLÇÜLERİ Ölçüler

UYGULAMA ALANLARI. TABLO-1 MLG X-Y-Z ÖLÇÜLERİ Ölçüler MLG SERİSİ MANYETİK SEVİYE GÖSTERGELERİ Seviye göstergesi montajı yapılırken bakım kolaylığı olması bakımından; bağlantı tipi ve ölçüsüne göre vana kullanılması, tahliye tapası yerine de ½ tahliye vanası

Detaylı

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2014. Süre: 1 saat ve 30 dakika

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2014. Süre: 1 saat ve 30 dakika THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2014 MATEMATİK BİRİNCİ SINIF Süre: 1 saat ve 30 dakika Tüm soruları cevaplayınız. Tüm işlemlerinizi gösteriniz ve cevaplarınızı soru kâğıdında bırakılan uygun yerlere yazınız.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

6. Sınıf Fen ve Teknoloji

6. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Kuvvet Kuvveti göremeyiz, ancak onu etkileri ile tanırız. Kuvvet; Duran bir cismi hareket ettirebilir. Hareket eden bir cismi durdurabilir. Hareket eden bir cismin hızını değiştirebilir. Hareket

Detaylı

Teknik Resim TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. 3. Geometrik Çizimler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ

Teknik Resim TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. 3. Geometrik Çizimler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Teknik resimde bir şekli çizmek için çizim takımlarından faydalanılır. Çizilecek şekil üzerinde eşit bölüntüler, paralel doğrular, teğet birleşmeler,

Detaylı

Yetişkinler için Oryantiring Nermin Fenmen, 2013. Ders #1: Oryantiring haritasının temel özellikleri

Yetişkinler için Oryantiring Nermin Fenmen, 2013. Ders #1: Oryantiring haritasının temel özellikleri Başlangıç Düzeyi Ders #1: Oryantiring haritasının temel özellikleri 1. Giriş Oryantiring, size verilen harita üzerinde işaretli noktaları (hedefleri) haritadaki sembolleri çevrenizle bağdaştırarak bulmaya

Detaylı

Kullanım Kılavuzu V1.0

Kullanım Kılavuzu V1.0 spotniq Başar Bilgisayar Sist. Ve İlt. Tek. Ltd. Şti. Ankara Merkez: İstanbul Şube: ODTÜ Teknokent: Oguzlar Mh. 32. Sk. Sahrayıcedit Mh. Derya Gümüş Bloklar A Blok No:22/11 Sk. Zemin Kat No:4 ANKARA 06520

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ULAŞTIRMA ÇALIŞMA GRUBU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ KARAYOLU MÜHENDİSLİĞİ YOL PROJESİ TASARIM KİTAPÇIĞI PROJE 1. Projenin Tanımı ve İstenenler

Detaylı

DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI)

DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI) Staj Komisyonu Onay Sıra No / Tarih KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU STAJ DEFTERİ DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ (YAT KAPTANLIĞI STAJI) ADI SOYADI PROGRAMI OKUL NO STAJ DEFTERİ BELGE

Detaylı

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-1 GEOMETRİ TESTİ 15 HAZİRAN 2014 PAZAR

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-1 GEOMETRİ TESTİ 15 HAZİRAN 2014 PAZAR T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-1 GEOMETRİ TESTİ 15 HAZİRAN 2014 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI

HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI HARİTA BİLGİSİ, KOORDİNAT SİSTEMLERİ, 1/25000 ÖLÇEKLİ HARİTALARIN TANITIMI VE KULLANMA TEKNİKLERİ İLE TOPRAK HARİTALARININ YAPILMASI HARİTA Harita,yeryüzünün bütününü yada bir parçasını tam tepeden görünüşe

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

Uzunluk ölçme aletleri

Uzunluk ölçme aletleri UZUNLUK ÖLÇÜLERİ Bir nesnenin uzunluğu o nesnenin bir uçtan bir uca ne kadar uzandığını belirtir. Örnekler: Bir alışveriş merkezinde otoparkın kapıya olan uzaklığı, boyumuzun uzunluğu, kalemimizin, masamızın

Detaylı

Ders Materyali. Matematik ve Fizik arasındaki parabol - Yatay atma durumunda

Ders Materyali. Matematik ve Fizik arasındaki parabol - Yatay atma durumunda Ders Materyali Matematik ve Fizik arasındaki parabol - Yatay atma durumunda Olası kurs için öneri Bir sonraki sayfaya bakınız Giriş Modül iki bölümden oluşur. FİZİK bölümü fizik öğretmeni tarafından oluşturulmuştur,

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

NSW Trafik kurallarındaki değişiklikler

NSW Trafik kurallarındaki değişiklikler 1 Kasım 2012 NSW Trafik kurallarındaki değişiklikler 1 Kasım 2012 den itibaren NSW Eyaletinde trafik kurallarında bir takım değişiklikler yapılmaktadır. Basit şekliyle bu değişikliklerin çoğu mevcut kuralların

Detaylı

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları

8 MART EHLİYET SINAVI Trafik ve Çevre Soruları - 1-1. Aşağıdakilerden hangisi, yaya ve sürücülerin trafikteki davranışlarının altında yatan psikolojik süreçleri inceler? A) Adli tıp B) Kazazede C) Trafik psikolojisi D) İlk yardımcı 2. I- Araçların

Detaylı

Okul Haritası Nasıl Çizilir?

Okul Haritası Nasıl Çizilir? Okul Haritası Nasıl Çizilir? Kasım 2013 te güncellenmiştir. IOF harita Komisyonu üyesi Sergio Grifoni tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Türkçe ye çeviren: Yrd.Doç.Dr.Gönül Babayiğit İrez İçindekiler

Detaylı

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2015. Süre: 1 saat ve 30 dakika

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2015. Süre: 1 saat ve 30 dakika THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2015 MATEMATİK BİRİNCİ SINIF Süre: 1 saat ve 30 dakika Tüm soruları cevaplayınız. Tüm işlemlerinizi gösteriniz ve cevaplarınızı soru kâğıdında ılan uygun yerlere yazınız.

Detaylı

Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA. www.arline.com.tr

Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA. www.arline.com.tr Montaj Kılavuzu PERGOLA KAMELYA GİRİŞ Elinizdeki kılavuzda Arline Pergola kurulumuna başlamak için ihtiyacınız olan bilgiler mevcuttur. Montaj ve kurulum tekniklerinin anlatıldığı bu kılavuz ürünlerimizin

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 FİZİK TESTİ 21 HAZİRAN 2014 CUMARTESİ

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 FİZİK TESTİ 21 HAZİRAN 2014 CUMARTESİ T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 FİZİK TESTİ 21 HAZİRAN 2014 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Eski çağlara dönüp baktığımızda geçmişteki gç ş insan topluluklarının yazılı, yazısız kültür miraslarında Güneş ve Ay tutulmalarının nedeni hep doğaüstü güçlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan tasvirlerde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler

İÇİNDEKİLER. Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler İÇİNDEKİLER Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler 2 3-4 5 5 6 1 Değerli Müşterimiz LUITON LT- 002 ürününü tercih ettiğiniz için

Detaylı

ÇIĞ ÖNCESİNDE ÖNCELİKLE ÇIĞ BÖLGELERİNE YENİ YERLEŞİM BİRİMLERİ KURULMAMALI. ÇIĞ VE SEL YATAKLARINDA VAR OLAN YAPILAR DERHAL KALDIRILMALI.

ÇIĞ ÖNCESİNDE ÖNCELİKLE ÇIĞ BÖLGELERİNE YENİ YERLEŞİM BİRİMLERİ KURULMAMALI. ÇIĞ VE SEL YATAKLARINDA VAR OLAN YAPILAR DERHAL KALDIRILMALI. ÇIĞ VE KORUNMA ÇIĞ ÖNCESİNDE ÖNCELİKLE ÇIĞ BÖLGELERİNE YENİ YERLEŞİM BİRİMLERİ KURULMAMALI. ÇIĞ VE SEL YATAKLARINDA VAR OLAN YAPILAR DERHAL KALDIRILMALI. Mevcut yapılar, çığ bölgesinden kaldırılana kadar

Detaylı

YILDIZLARIN HAREKETLERİ

YILDIZLARIN HAREKETLERİ Öz Hareket Gezegenlerden ayırdetmek için sabit olarak isimlendirdiğimiz yıldızlar da gerçekte hareketlidirler. Bu, çeşitli yollarla anlaşılır. Bir yıldızın ve sı iki veya üç farklı tarihte çok dikkatle

Detaylı

Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar

Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar Gizli Kupon u Kullanırken Dikkat Edilecek Koşullar Gorbon 7 teknemiz biliyorsunuz ki her Su-Sail üyesine açık olmakla beraber tamamen özgürce kullanabilmemiz için tasarlanmış bir proje. Eğitim alan her

Detaylı

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Verimli Çalışma Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Bir üniversite öğrencisi olarak sizden beklenilen, bağımsız bir öğrenci olmanızdır. Kimse nasıl çalışmanız gerektiğini sizden daha iyi bilemez, ancak size

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı ELEKTRONİK HARİTA GÖSTERİM VE BİLGİ SİSTEMİ (ECDIS) KULLANICI EĞİTİMİ KURS PROGRAMI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı ELEKTRONİK HARİTA GÖSTERİM VE BİLGİ SİSTEMİ (ECDIS) KULLANICI EĞİTİMİ KURS PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı ELEKTRONİK HARİTA GÖSTERİM VE BİLGİ SİSTEMİ (ECDIS) KULLANICI EĞİTİMİ KURS PROGRAMI ANKARA 2010 KURUMUN ADI : KURUMUN ADRESİ : KURUCUSUNUN

Detaylı

BİNA VE YERLEŞİM RÖLEVESİ DERSİ

BİNA VE YERLEŞİM RÖLEVESİ DERSİ BİNA VE YERLEŞİM RÖLEVESİ DERSİ Dersin Modülleri Röleve Ölçüsü Alma Röleve Bina Proje Çizimi Röleve Yerleşim proje Kazandırılan Yeterlikler Bina ve yerleşimlerin röleve ölçülerini almak Rölevesi alınan

Detaylı

Tırmanılan Rotada -Genel zorluk: TD -Yükseklik : m -Hedeflenen ve Harcanan Zaman : 6 saat, 6 saat 50 dk -Kazanılan ve kaybedilen yükseklik : 400 m

Tırmanılan Rotada -Genel zorluk: TD -Yükseklik : m -Hedeflenen ve Harcanan Zaman : 6 saat, 6 saat 50 dk -Kazanılan ve kaybedilen yükseklik : 400 m Etkinliğin; Adı: Mangırcı Kuzey Duvarı Fire Thru The Crux Rotası Bölgesi, Tarihi: ALADAĞLAR - Niğde 16-07-2011 Hedefi, Türü: Mangırcı Kuzey Duvarı Fire Thru The Crux Rotası Etkinliğe katılanların isimleri:

Detaylı