Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi"

Transkript

1 Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi Elektrik Ark Fırınları (E.A.F.) BOF da oksijen metalin içine enjekte edilir ve orada çözünür. EAF da, oksitleyici şartlar curuf fazıyla sağlanır. Oksitleyici bir curuf yapılır (yüksek oranda FeO içerir) ve oksijen metale curuf-metal ara yüzeyinden transfer olur. Elektrik arkı kullanılarak yüksek sıcaklıklar elde edilir ve bu da metal katılaşması olmaksızın önemli miktarlarda alaşım elementleri ilavesini mümkün kılar. Elektrik Ark Fırınlarında Çelik Üretimi Elektrik ark fırınlarının endüstride ve özellikle çelik üretiminde kullanılmasını sağlayan faktörler: Elektrik enerjisi üretim ve temin olanaklarının artması, Elektrot üretim ve kalitelerinin geliştirilmesi, Elektrik kontrol sistemlerindeki gelişmeler, Refrakter malzemelerinin cins ve kalitelerindeki gelişmeler, Mekanik, hidrolik, elektronik konularındaki endüstriyel gelişmeler. Kükürt giderilmesi redükleyici şartlarda sağlanır. 1

2 Geleneksel elektrik ark fırınları alternatif akım, direkt ark teşkil ettirilen 3 elektrod, genellikle dairesel kesitli gövde ve kapak Elektrodlar ile haznedeki metal arasında normal volt, yüksek akım dolayısı ile meydana gelen yüksek güçler sayesinde yüksek sıcaklık elde edilir (ark bölgesinde 3200oC). Elektrik ark fırınları konvansiyonel astarlama pratiğine göre asit ve bazik olmak üzere ikiye ayrılabilir. Asit elektrik ark fırınlarında asit curufla çalışılarak tam ve kısmi oksidasyon yöntemleri ile çelik üretimi yapılabilir. Bu tip fırınlarda curuf tipi dolayısı ile fosfor ve kükürt gidermek mümkün olmadığından hammaddelerin seçilmiş olarak kullanılması zorunluluğu vardır. Bazik astarlanmış fırınlarda bazik curuflarla çalışıldığından, özellikle elektrik ark fırınlarında oksitleyici ve redükleyici çift curuf uygulaması rahatlıkla yapılabilir. Böylece P ve S giderilmesi mümkündür. Bazik astarlanmış ocaklarda; kapakta krom-magnezit veya silika tuğla (son yıllarda yüksek alüminalı tuğlada kullanılmaya başlanmıştır), tabanda ise yüksek kaliteli şamot tuğla ve magnezit tuğla döşenir, üstüne ise dolomitle astarlama yapılır. Curuf seviyesinde ve onun üzerinde ise krom-magnezit veya silika tuğla döşenir. 2

3 Girdiler Hammadde (Hurda) Elektrik Enerjisi Elektrod Tüketimi Refrakter tüketimi ve tamir masraflar!!! çilik Genel Giderler Maliyetteki % Dönen hurda; kimyasal analizi çok iyi bilinen çelikhane, dökümhane, haddehane gibi birimlerden gelen yüksek kaliteli hurdalardır. Piyasa hurdası; çok az kükürt ve fosfor içeriği olan ve özellikle otomobil kaportalarından gelen hurdalardır. 3

4 Refrakter malzeme sarfiyatı çalışma koşulları (şarj şekli, sıcaklık, yüksek sıcaklıkta kalma süresi, sıcaklık değişimlerinin sıklığı, çelik ve curuf bileşimi vb.) ile yakından ilgilidir. Genel olarak ark fırınlarında refrakter tüketimi; 515 kg/ton çelik olabilmektedir. Hurdalarda dikkat edilmesi gereken yabancı maddeler demirden daha düşük oksijen afinitesine sahip olan maddelerdir. Bunlardan özellikle dikkat edilmesi gerekenler bakır ve kalaydır. Elektrik ark fırınlarında elektrot tüketimi elektrot uçlarından, yüzeylerin oksidasyonu yoluyla ve mekanik kırılmalar sebebiyle olmaktadır. Değişik koşullarda 1 ton çelik üretimi için 3,5-9,0 kg lık elektrot tüketimi olabilmektedir. Elektrot tüketiminin minimize edilmesi, elektrotların özelliklerinin yanı sıra çalışma koşulları ve fırın yapısı ile yakından ilgilidir. 4

5 Ocağın çalışması elektrotlara uygulanan normal volt, yüksek akımın şarja iletilmesi ile olur. Ocağın tamiri, elektrotların ayarı ve gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra ocağa şarj yapılır. Şarj için gerekli hammaddelerin başında hurda gelir. Eğer üretilecek çelik alaşımlı çelik ise hurda bileşiminin üretilecek çelik cinsine benzemesine dikkat edilir. Diğer hammaddeler ise ; Curuflaştırıcı : Kireç, kireçtaşı ve fluşpat Tamir malzemesi : Dolomit ve magnezit, Alaşımlama ve deoksidasyon : Fe-Mn, Fe-Si, Fe-Cr vb. İlave malzemeler : Karbon vermek için kok kömür tozu, ergitmeyi hızlandırmak için sıvı oksijen, ayrıca karbon tasfiyesi için demir cevheri (hematit) kullanılır. 5

6 Ocağa gerekli ilaveler genellikle curuf kapısından yapılır. Çift curuf yönteminde ergitme ve arıtma olarak iki kademe vardır: Kullanılan hammaddeler, hurda şarjından sonra gerekli kademelerde ve belli oranlarda ilave edilirler. 1. Ergitme kademesinde şarjı kolayca ergitebilmek için şarja oksijen üflenir. Bu kademede yüksek güçle çalışılır. Ergitmenin tamamlanmasıyla güç düşürülür. Ocağa hurda şarjı ocak kapağı açılarak üstten yapılır ve kapak kapatılarak elektrotlar şarj üzerine indirilir ve akım tatbik edilerek ark oluşturulur. Elde edilen ark, elektrotlardan şarja elektrik akımının iletilmesini sağlar. Ark; metal ile elektrot arasında meydana gelir. Elektrotlar ile haznedeki şarj arasında tatbik edilen normal volt, yüksek akım nedeniyle meydana gelen yüksek sıcaklık şarjı ergitir. Ocakta çalışma şartlarına göre baziklik oranı çok iyi ayarlanmalıdır. En iyi kükürt tasfiyesi için ve curufun akışkanlığının maksimum olabilmesi için bu oran 2,5 olmalıdır. Bu nedenle bu periyotta bol miktarda kireç kullanılarak hem baziklik oranı arttırılır, hem de daha iyi kükürt tasfiyesi sağlanır. Böylece curufta kükürtlü bileşikler halinde toplanan kükürt, periyot sonunda curuf çekme işlemi ile banyodan uzaklaştırılır. Bu kademede sık sık sıcaklık ölçümü yapılır ve ocaktan numune alınarak bileşim kontrol altında tutulur. Eksik olan element ilave edilir, fazla olan elementlerin ise tasfiyesine çalışır. Buraya kadar sırasıyla fosfor, kükürt, mangan, silisyum ve karbon ayarlanır. İstenen sınırlara gelinmiş ise son olarak sıvı çelik banyosundaki oksitleri almak ve oksijen seviyesini minimuma indirmek için banyoya, deoksidanlar ilave edilerek deoksidasyon yapılır. Son olarak sıcaklık ve bileşim kontrolü yapıldıktan sonra güç düşürülür ve gerekirse bazı ilaveler yapıldıktan sonra, yeterli sıcaklığa ulaşılmışsa döküm alınır. Döküm alma sıcaklığı çelik kalitesine ve karbon miktarına bağlıdır. Genel kural olarak çeliğin ergime sıcaklığının 100oC üzerinde bir sıcaklıkta döküm alınır. 2. Arıtma kademesinde ise iki ayrı periyot vardır: oksidasyon ve redüksiyon periyotları. Oksidasyon periyodunda çelik banyosu içinde istenmeyen bazı elementler oksit halinde curufa geçirilerek banyo arıtılır. Bu arada silisyum, mangan, fosfor ve demir gibi bazı elementlerde kısmen oksidasyona uğrarlar ve banyodaki karbonda biraz azalır. Sıvı metal banyosu oluşur oluşmaz curuf çekilerek fosfor tasfiyesi yapılır. Redüksiyon periyodunda ise metal banyo sıcaklığı artırılır ve kükürt tasfiyesi yapılarak, gerekli ilavelerle çelik istenen bileşime getirilir. Bazik Proses Bazik curufun esası kireç atılarak oluşturulan kalsiyum silikatlar ve silisyumun oksitlenmesiyle oluşan veya şarjdan gelen SiO2 dir. % CaO / % SiO2 oranı genellikle 2,5-4,5 arasındadır. Oksitleyici curuf %10-45 civarında FeO ile az miktarda MnO ve şarjdan gelen diğer oksitlenebilir elementleri içerir. Redükleyici elemanlar oksit curuf (1. curuf) alındıktan sonraki yeni curuf karışımına ilave edilir (çift curuf sistemi). 6

7 Bazik Oksitleyici Curuflar Ergime sırasında sıvı banyo içine oksijen enjekte edilmekte ve bu sırada silisyum, mangan gibi elementlerin yanında demirde oksitlenmektedir. Bazik İndirgeyici Curuflar Bazik curuf içinde %FeO + %MnO < %5 ise bu tür curuflara indirgeyici curuf denilmektedir. Eğer bazik curuf içinde %FeO> %10 ise bu curufa oksitleyici curuf denilmektedir. Oksitleyici curuflarda %FeO = arasında yer almaktadır ve oksijen potansiyeli açısından zengindir. Bu tür curufla çalışılan proseslerde ferro-alyaj ilave edilirse silisyum ve manganez gibi elementler önce curuf içindeki oksijen eğilimi daha zayıf olan FeO ile reaksiyona girmekte ve bunun sonucunda da sıvı banyo içinde çözünen Si ve Mn miktarı daha az olmaktadır. Bu curuflar alüminyum ve ferro alyajları oksitlediği için oksitleyici curuf denilmektedir. Fosfor rafinasyonunda bazik oksitleyici curuf kullanılmaktadır. Fosfor Rafinasyonu Ayrıca pota ocağında kireç ilavesi ile oluşturulan curufta iyi bir indirgeyici curuftur. Fosfor Rafinasyonu Çelik içinde bulunan fosfor, çeliğin uzama, darbe mukavemeti gibi fiziksel özelliklerini olumsuz yönde etkiler, soğuk çekilebilirliği azaltır. Bu nedenle istenmeyen bir elementtir ve çelik içindeki miktarı çeşitli çelik cinslerinde değişmekle birlikte %0,05 ile sınırlanmıştır. Bazı kaliteli çelik cinslerinde ise en fazla % 0,015 olmalıdır. Ancak hurda içinde daha fazla fosfor bulunmaktadır ve fosforun oksijen eğilimi demirden daha fazladır. Bu nedenle ergitme sırasında oksijen ile rafine edilir ve kireç ile de curufa bağlanır. Temel olarak fosfor rafinasyonu ; (1) 2P + 5O = (P2O5) + ısı Fosfor rafinasyonundan sonra E.A.F. dan curuf çekilmesi, ferro alyaj ve yeni kireç ilavesinden sonra oluşturulan curuf, bazik indirgeyici curufa iyi bir örnektir. T< 1570oC eşitliği ile sağlanır ancak curufa bağlanabilmesi için kirece ihtiyaç vardır ve gerçek rafinasyon reaksiyonu; (2) 2P + (5FeO) + 3 (CaO) = 3CaO.P2O5 + 5Fe + ısı şeklindedir. Curuf içinde bol miktarda FeO ve CaO bulunması reaksiyonu hızlandırmaktadır. Bu nedenle fosfor rafinasyonu için bazik oksitleyici curufa ihtiyaç vardır. Reaksiyon sonunda ısı açığa çıktığı için fosfor tasfiyesi 1570oC nin altındaki sıcaklıklarda çok hızlı olur. Bu sıcaklığın üzerinde reaksiyon ters yönde oluşur. Fosfor rafinasyonunu etkileyen bir diğer önemli noktada curuf içindeki (%MnO) değeridir. %MnO+%MgO+%CaO = % 65 seviyelerindedir ve sabittir. Eğer %MnO artarsa diğer fazların miktarı azalacağından fosfor tasfiyesi daha yavaş olur. 7

8 Fosfor Rafinasyonu Fosfor Rafinasyonu Fosfor curufa bağlayabilmek için CaO ya ihtiyaç vardır ve CaO kireç ilavesi ile sağlanabileceği gibi kireçtaşı (CaCO3) ilavesinden sonra curufa aşağıdaki reaksiyon ile geçmektedir. CaCO3 + ısı = CaO + CO2 (T ~ 900oC) Isı alan bir reaksiyon olması nedeniyle kireçtaşı ilavesi enerji tüketimini arttırmaktadır. Ancak CO2 gazı banyonun karışmasını sağlayarak reaksiyonu hızlandırmaktadır. Fosfor tasfiyesinin olması için sıcaklık 1570oC ye gelmesine rağmen yeterli fosfor tasfiyesi olmamış ise kireçtaşı ilave edilir. Böylece; Sıcaklık düşürülerek reaksiyon hızlandırılır. Fazladan CaO eklenmesi nedeniyle baziklik artar ve fosfor tasfiyesi hızlandırılır. Kükürt Rafinasyonu Kükürt çeliğin mekanik özelliklerini olumsuz yönde etkileyen ve darbe mukavemetini azaltan zararlı bir elementtir. Bu nedenle çelik içinde istenmemektedir ve miktarı sınırlanmıştır. Kükürt tasfiyesi aşağıdaki eşitlikle gerçekleşir : (FeS) + (CaO) = (CaS) + (FeO) Ancak sıvı banyo içinde FeO miktarının yüksekliği S giderimini yavaşlatacak veya durduracaktır. Bu nedenle banyodaki FeO in C, Al, Si, Ca gibi deoksidan maddelerle deokside edilmesi gerekmektedir. Belirtilen deoksidasyon ile birlikte S giderimi reaksiyonu şu şekildedir: (FeS) + (CaO) + C + ısı = (CaS) + Fe + CO Fosfor rafinasyonu için gerekli şartlar özetlenecek olursa : 1. Bazik curuf (CaO/SiO2>2,5) gereklidir. Bunun için yeterli miktarda kireç veya kireçtaşı verilmelidir. 2. Oksitleyici curuf (%FeO>15) gereklidir. Bu şart oksijen enjeksiyonu ile sağlanır ve banyo karbonu düşürülür. 3. Fosfor tasfiyesi 1570oC ye çıkmadan tamamlanmalıdır. 4. Etkin bir karbon kaynaması yapılarak banyo içindeki karbon miktarı düşürülmelidir. 5. Curuf akışkan ve sıvı olmalıdır. Bu koşulu sağlamak için gerekirse fluşpat ilave edilebilir. 6. Reaksiyonun hızlandırılması için etkin bir karıştırma gereklidir. Karbon ve oksijen enjeksiyonuna, ayrıca EAF dipten karıştırma sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. 7. Curuf içinde %MnO ve %MgO minimumda tutulmalıdır. Kükürt Rafinasyonu İyi bir kükürt (S) tasfiyesi için gerekli şartlar: 1. Bazik Curuf Yeterli miktar kireç ilavesi sonunda CaO/SiO2 oranı 2,5 un üzerinde olmalıdır. 2. İndirgeyici Curuf Bazik curuf içinde %FeO+%MnO toplamı %3 ün altında olmalıdır. Bu koşul iyi bir oksijen giderme (deoksidasyon) ve curufsuz döküm alma ile mümkündür. Döküm alma sırasında akışa verilen silisyum, alüminyum deoksidasyon amacıyla ilave edilir. 3. Yüksek Sıcaklık Kükürt rafinasyonu ısı alan bir reaksiyon olduğu için sıcaklık arttıkça reaksiyon hızlanır. 1570oC nin üzerinde iyi bir rafinasyon sağlanabilir. 4. Akışkan ve Sıvı bir Curuf Kükürt rafinasyonu curuf-metal reaksiyonu sonunda olmaktadır. Curufun sıvı ve akışkan olması gereklidir. Curufu akışkan hale getirmek için fluşpat ilave edilmektedir. 8

9 Ark Fırınlarında Yalın Karbonlu ve Az Alaşımlı Çeliklerin Üretimi Şarjın seçimi, hazırlanması ve şarj etme: Şarjın seçiminde dikkat edilecek en önemli nokta metalin analizinde elde edilebilecek değerlere uygun bir hurda ile çalışmaktadır. Burada hurda bileşiminde bulunabilen Cu, Ni, Mo gibi oksidasyon ile ayrılmayan elementlere dikkat edilmelidir. Şarj seçiminde dikkate alınması gereken diğer bir nokta da hurdanın temizliği ve boyutudur. Ergitmeyi hızlı yapabilmek için şarjın büyük bir kısmı ağır hurdadan seçilmelidir. Şarj, şarj arabalarının her vagonu ayrı ayrı tartılarak, sıraya konularak hazırlanmalıdır. İdeal şarj genelde % 35 ağır, % 40 orta ve % 25 hafif hurdadan oluşur. Ark Fırınlarında Yalın Karbonlu ve Az Alaşımlı Çeliklerin Üretimi Ergitme Elektrotlar hurdanın üstüne kadar indirildikten sonra devre kapatılıp orta bir voltaj seçilip otomatik kontrole ayarlanır. Elektrotların hurdaya girişi tamamlanınca maksimum voltaj ve akım verilir. 9

10 Ark Fırınlarında Yalın Karbonlu ve Az Alaşımlı Çeliklerin Üretimi Oksidasyon periyodu, curuf çekme ve redüksiyon periyodu Ark Fırınlarında Yalın Karbonlu ve Az Alaşımlı Çeliklerin Üretimi Boşaltma (Döküm alma) Oksidasyon aşaması sıvı metal oluşumu ile başlar. Pratik olarak oksidasyon bütün hurdanın ergimesiyle başlar. Si, P, Mn, C elementleri bu periyot ile oksitlenir. Metalimsi maddeler C dahil olmak üzere istenen oksit seviyesine getirildikten sonra eriyik banyosu kısmen tekrar oksitlenir. Sıvı çelik son deoksidasyon işleminden dakika sonra potaya alınmalıdır. Oksitlenen eriyik curuf, elektrotlar yükseltilerek fırından dışarıya atılır. Redüksiyon periyodunda curuflaştırıcı olarak yanmış kireç, fluşpat, silis kısmen kullanılır. Redüksiyon periyodunda S tasfiyesi üzerine çalışılır. Fırın devrilmeye hazır olduğunda önceden ısıtılmış ve kuru bir pota vinç vasıtasıyla fırının döküm alma ağzının altına getirilir. Operatör kontrolü yapar ve döküm alma ağzı temizlendikten sonra metalin önce akmasını sağlayacak pratik önlemden sonra fırın devrilir. 10

11 E.A.F. nın Geleneksel Yöntemle Karşılaştırılması İlk yatırım masrafları entegre çelik üretim yöntemine göre daha ucuz olmaktadır. Seçilecek kuruluş kapasiteleri entegre sistemlere göre daha küçük olabilir. Sürekli döküm yoluyla yarı ürün üretim tekniğinin uygulanması ile tesis verimliliği artışları mümkün hale gelebilmektedir. Metalurjik kok ve demir cevheri gibi belirli spesifikasyonlara sahip olması gereken hammaddelere bağımlı değildir. Esnek çalışma koşullarından dolayı piyasa şartlarına göre üretim ayarlanabilir. E.A.F. daki Teknolojik Gelişmeler E.A.F.nın tarihsel gelişimi içinde en belirgin değişiklikler: Fırın boyut ve kapasitelerinin büyütülmesi, Trafo güçlerinin arttırılması, Ergitme ve arıtma evrelerinde oksijen kullanılması, Hurdanın seçilip hazırlanması, Hurdanın ön ısıtılması Hurda ile beraber ön redüklenmiş demir (sünger demir) şarjı, Fırın gazlarından yararlanabilme imkanları, Refrakterler yerine su soğutma panelleri kullanılması, Oksi-brülör tertibatları ile donatılma, Dipten döküm alma yönteminin uygulanması Pota metalurjisi Doğru akımlı tek elektrodlu elektrik ark fırınları (DC-EAF) Birim çelik üretim başına sarf edilen enerji daha azdır. 11

12 Fırının Kapasitelerinin ve Güçlerinin Arttırılması, Süre Kısaltıcı İşlemler Elektrik ark fırınlarının hazne boyutları arttırılarak kapasiteleri arttırılabilmektedir. Ancak fırın kapasiteleri büyüyünce normal güçlü fırınlarda ergime zamanının uzaması fırın verimliliğini azaltacağından özellikle ergime süresi boyunca daha büyük güçler kullanarak ergime süresini kısaltmak için yüksek güçlü hatta çok yüksek güçlü (U.H.P.) elektrik ark fırınları kurulmuştur. Elektrik ark fırınlarında gerek üretim süresini azaltmak ve gerekse harcanan elektrik enerjisinden tasarruf etmek amacı ile ergitme periyodu ve arıtma (oksidasyon) evrelerinde şarj üzerine veya ergimiş metal banyosuna oksijen üfleme pratikleri geliştirilmiştir. Ergitme safhasında hurdadaki özellikle Si ve Mn ın üflenen oksijen ile ekzotermik reaksiyonlar sonucunda oksitlenmelerini sağlamak ve özellikle arıtma evresini kısaltıp karbon azalmasını hızlı bir şekilde başarmak amacıyla fırına dışarıdan borularla veya tüyerler vasıtasıyla 8-10 atmosfer basınçta istenen seviyede karbon azalmasına yetecek miktarda ve yeteri süre içerisinde oksijen ilavesi yapılabilmektedir. Hurda Ön Isıtma Elektrik ark fırınlarında yine süreyi kısaltmak ve enerji tasarrufu amacı ile hurdaların ön ısıtılarak şarjı, şarjın kısa sürede yapılabilmesi için seçilmiş hurdaların hazırlanması ve uygun şarj için mekanikteki gelişmelerin kullanılması yöntemleri uygulanmaktadır. EAF ile çelik üretiminde, kullanılan toplam enerjinin % si baca gazlarından ısı enerjisi olarak kaçmaktadır. Hurda ön ısıtma sistemi bu enerjiyi hurda ısıtmada kullanmaktadır. 100 o C ile 500 o C arasında sıcaklığa ulaşan hurdanın EAF a şarjı ile; kwh/ton enerji tasarrufu 3-4 dakika dökümden döküme geçen sürede azalma 0,2 kg/ton elektrod tüketiminden tasarruf Çelikte hidrojen kontrolünün sağlanması. 12

13 Pota Ocağı Temel görevi metalurjik arıtma işlemlerini gerçekleştirmektir: Kükürt giderme Karbon giderme Oksijen giderme Alttan üfleme sistemi ile kısmi gaz giderme ve çelik temizliği Sıcaklık ve kimyasal analiz homojenizasyonu ve ayarı EAO ile sürekli döküm makinesi arasındaki tampon görevi ile proses akışının kontrolüdür. Pota Ocağı Su Soğutmalı Paneller Su soğutmalı panel uygulamasında fırında curuf seviyesi üzerindeki fırın duvarları refrakter malzeme yerine tamamıyla su soğutmalı panellerle donatılmış durumdadır. Paneller mm lik yüksek kaliteli levhalardan kaynaklanarak ve 15 atmosferlik hidrostatik test basıncına dayanıklı olacak şekilde imal edilirler. Besleme suyunun sıcaklığı devamlı kaydedilerek kontrol edilmektedir. 1 panelin 1 m 2 si için 9 m 3 /saat hızla su girişi, 3-5 atmosfer basınç ve 200 o C ideal koşullar olarak tanımlanmaktadır. Su soğutmalı paneller ile donatılmış elektrik ark fırınlarında refrakter sarfiyatı oldukça azaltılmış olmaktadır. Tabandan Boşaltmalı E.A.F. (E.B.T.) Bu tip fırınlar yapı itibariyle geleneksel fırınlara benzemekle beraber, metal fırın tabanındaki döküm alma deliğinden alınabilecek şekilde dizayn edilmişlerdir. Bu tip fırınların yatırım masrafları eğilmeli fırınlardan daha ucuz olmaktadır. Tabandan boşaltmalı E.A.F. da özellikle metal boşaltma sırasında %30 a varan bir ısı tasarrufu sağlanır ki bunun sonucu olarak 8-10 kw saat/ton çelik elektrik enerjisi tasarrufu yapılabilmektedir. Mekanik sebeplerden dolayı elektrot kırılmaları şeklindeki sarfiyatlar minimuma inmekte ve tüm elektrot sarfiyatında %6 gibi bir oranda azalma olmaktadır. Tabandan boşaltmalı sistemlerde, eğilebilir fırınlara nazaran su soğutma panelleri uygulaması daha etkili olmaktadır. Bu sebeple bu tip fırınlarda refrakter sarfiyatı da oldukça azaltılmış durumdadır. 13

14 Oksi-Fuel Brülör Uygulaması Elektrik ark fırınlarında kullanılan elektrik enerjisini azaltmak ve üretim hızını arttırmak için kullanılan en önemli yöntemlerden birisi, fırınlarda oksi-fuel brülör tertibatı ilavesidir. Yanma işleminde kullanılan oksijen havadan temin edilirse, oksijenle beraber azot, argon gibi gazlarda gelip ısı alarak yanma gazlarında yer alırlar. Saf oksijen kullanıldığında ise hem alev sıcaklığı yükseltilir hem de yanma gazları miktarı az olduğu için yanma verimi artar. Bu prensipten hareketle elektrik ark fırınlarına saf oksijen ile doğal gaz veya sıvı yakıt yakabilen brülörlerin ilavesine gidilmiştir. Hurda Yerine Sünger Demir Kullanılması Sünger demir (direkt redüklenmiş demir-dri), pelet ya da parça cevher şeklinde ark ocaklarına şarj edilmektedir. Sünger demirdeki toplam demir miktarının % in üstünde olması gerekir. Bu oranın altında olması halinde ark fırınında çelik üretiminde hurdaya göre daha fazla elektrik enerjisi harcanacaktır. Sünger demir daha ziyade kendi başına değil belirli oranlarda hurda ile beraberce şarj edilerek çelik üretiminde kullanılmaktadır. Sünger demirin kimyasal bileşimi enerji tüketimini en fazla etkileyen unsur olmaktadır. Elektrik ark fırınlarındaki işlem koşullarının zorlanmaması açısından sünger demir özelliklerinin çok üstün ve değişmeyen koşullara sahip olması gerekir. Oksi-Fuel Brülör Uygulaması Oksi-fuel brülör uygulamasının en belirgin dezavantajı yüksek sesli çalışma yapmasıdır. Elektrik ark fırınlarında sabit brülörlerden sadece oksijen üflemesi de yapılabilir. Bu uygulamaya paralel olarak elle kumanda edilen seyyar oksijen üfleme tertibatları da geliştirilmiş olup sistem daha ziyade kapaktan fırına oksijen vermeye hatta oksijenle beraber karbon ve kireç te verecek şekilde dizayn edilir. Hurda Yerine Sünger Demir Kullanılması EAF na sünger demir, peletler veya briketler şeklinde şarj edilir. Ancak sünger demirin bu şekildeki şarjı herhangi bir enerji tasarrufu sağlamayıp sadece geleneksel yönteme bir alternatif oluşturur. Hammadde olarak hurda kullanılan bir EAF ile sünger demir kullananı karşılaştırdığımızda sünger demirin, toplam enerji tüketiminin daha fazla olduğu görülür. Bu artış sünger demir üretimi sonucunda metalizasyon derecesinin hurdadan düşük olması ve sünger demirde mevcut oksitlerin giderilmesine harcanan enerji ile sünger demirdeki gangın curufa alınabilmesi için harcanan enerjiden kaynaklanmaktadır. Ancak tüm bunlara karşın bu artışlar eğer kontinü şarj sistemi uygulanıyor ve üretimde buna bağlı olarak artıyorsa kısmen dengelenebilir. 14

15 E.A.F. daki Teknolojik Gelişmeler E.A.F. daki Teknolojik Gelişmeler Dünya da yaklaşık 400 EAF çelik üretimi için kurulu durumdadır. Bunların yaklaşık %25 i 100 tondan daha büyük döküm kapasitesine sahip DC Fırınlardır. Yüksek kapasiteli ergitme tesisleri daha çok DC fırınlarla çalışmaktadır. 140 MW a kadar ergitme gücüne sahip ikiz elektrodlu DC fırınlar artan bir trende sahiptir. DRI şarjı %60 ı aştığında ikiz elektrodlu DC fırınların özellikle daha etkili olacağı görülmüştür. 15

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

Bazik Oksijen Fırını (BOF)

Bazik Oksijen Fırını (BOF) ÇELİK ÜRETİMİ Bazik Oksijen Fırını (BOF) Çelik üretimindeki ilk modern anlamdaki uygulamalar 1850 lerdeki Bessemer uygulamaları ile başlamıştır. İlk başta bu uygulamalarda kullanılan konvertörlerin iç

Detaylı

DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU)

DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU) DEMIR-ÇELIK METALURJISI (DERS NOTU) Doç. Dr. ÖZKAN ÖZDEMĠR Doç. Dr. UĞUR ÖZSARAÇ 2015 1. Bessemer Yöntemi Bessemer prosesi, seri üretim boyutunda ergimiş pik demirden çelik üretimi yapılan ilk ucuz ve

Detaylı

B)Endirekt Ark (Küçük boyutlu,demirdışı metal ergitme) 4/22/ Siemens-Martin çelik üretim metodu. üretimi

B)Endirekt Ark (Küçük boyutlu,demirdışı metal ergitme) 4/22/ Siemens-Martin çelik üretim metodu. üretimi Çelik Üretim Metotları - Bessemer Thomas çelik üretim metodu - Siemens-Martin çelik üretim metodu - Bazik oksijen konvertörlerinde çelik üretimi - Elektrik ark ocaklarında çelik üretimi Elektrik ark ocaklarında

Detaylı

Çelik Üretim Metotları

Çelik Üretim Metotları Çelik Üretim Metotları - Bessemer Thomas çelik üretim metodu - Siemens - Martin çelik üretim metodu - Bazik oksijen konvertörlerinde çelik üretimi - Elektrik ark ocaklarında çelik üretimi Bu üretim metotlarından

Detaylı

3/25/2016 YÜKSEK FIRIN REAKSİYONLARI

3/25/2016 YÜKSEK FIRIN REAKSİYONLARI YÜKSEK FIRIN REAKSİYONLARI Demir oksitler hematit (Fe 2 O 3 ), magnetit (Fe 3 O 4 ) ve wüstit (FeO) olmak üzere 3 çeşittir. Bu oksitler fırın içerisinde kısımlar halinde indirgenirler. Yüksek fırın ters

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ

METAL ÜRETİM TEKNİKLERİ ÜRETİM YÖNTEMLERİ VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Fehmi Nair Erciyes Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Afşın Alper Cerit Erciyes Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Bölümü

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını oluşturan, Gerektiğinde ergiyerek kaynak ağzını dolduran

Detaylı

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK

6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.1. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK 6. ÖZEL UYGULAMALAR 6.. ÖZLÜ ELEKTRODLARLA KAYNAK Örtülü elektrodlarýn tersine, gazaltý kaynak tellerindeki alaþým elemanlarý sadece bu tellerin üretiminde baþlangýç malzemesi olarak kullanýlan ingotlarýn

Detaylı

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını oluşturan, Gerektiğinde ergiyerek kaynak ağzını dolduran

Detaylı

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i Çeliklere Uygulanan Yüzey Sertleştirme İşlemleri Bazı uygulamalarda kullanılan çelik parçaların hem aşınma dirençlerinin, hem de darbe dayanımlarının yüksek olması istenir. Bunun için parçaların yüzeylerinin

Detaylı

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ 6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ Kemal Örs ve Yücel Birol ASAŞ Alüminyum Malzeme Enstitüsü MAM TUBİTAK Maksimum billet uzunluğu :7.300mm, ve152,178,203,254,355mm

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır.

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz Metalürjisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz metalürjisi İmali zor parçaların (küçük, fonksiyonel, birbiri ile uyumsuz, kompozit vb.) ekonomik,

Detaylı

İkincil Çelik Metalurjisi (MATE 482) Ders Detayları

İkincil Çelik Metalurjisi (MATE 482) Ders Detayları İkincil Çelik Metalurjisi (MATE 482) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İkincil Çelik Metalurjisi MATE 482 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ Serpil Çimen Teknik İşler Direktörü Türkiye Çelik Üreticileri Derneği 15 Ocak 2014 WOW Kongre Merkezi -İstanbul Türkiye nin Ham Çelik Üretimi (mmt)

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Fırın Tasarımı Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır. Toz yoğunlaştırması (densifikasyon) aşağıda

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması 1.Giriş Monolitik Refrakter Malzemelerin Teknik Bilgi Formları (Data Sheet) malzemelerin laboratuar koşullarında Standardlara uygun

Detaylı

METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ,

METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ, METAL KAYNAĞI METALİK MALZEMELERİ, ISI, BASINÇ veya HERİKİSİ BİRDEN KULLANILARAK, AYNI yada FAKLI BİR MALZEMEDEN ANCAK KAYNATILACAK MALZEME İLE YAKIN ERGİME SICAKLIĞINDA İLAVE BİR METAL KULLANARAK veya

Detaylı

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI

7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI 7. KAYNAKTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER ve KAYNAK HATALARI Gaz kaynaðýnda ortaya çýkan problemler ve kaynak hatalarý diðer kaynak yöntemlerindekilere oldukça benzer olup konuyla ilgili açýklamalar aþaðýda

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Yanma Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Telefon: 0232 3017494 Faks: 0232 3017498 E-Mail: abayram@deu.edu.tr ÇEV 3016 Hava

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

Enerji verimliliği yüksek ve ekonomik. Döküm ve Transfer Potalarının Ön Isıtmasında Alevsiz Isıtma Çözümleri. Dökümhaneler için Isıtma Çözümleri

Enerji verimliliği yüksek ve ekonomik. Döküm ve Transfer Potalarının Ön Isıtmasında Alevsiz Isıtma Çözümleri. Dökümhaneler için Isıtma Çözümleri Enerji verimliliği yüksek ve ekonomik Döküm ve Transfer Potalarının Ön Isıtmasında Alevsiz Isıtma Çözümleri Dökümhaneler için Isıtma Çözümleri Dökümhaneler için Isıtma Çözümleri Homojen Isı Dağılımı ve

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd.

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «DÖNER TABANLI FIRIN ( RHF)» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. Ağustos 2011 YENİ FIRSATLAR Daralan hammadde kaynakları Çelik üreticilerinin,

Detaylı

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

DOÇ. DR. FATİH ÇALIŞKAN

DOÇ. DR. FATİH ÇALIŞKAN Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Metalurji ve Malzeme Laboratuarı ve Uygulamaları Dersi Deney Föyü PİROMETALURJİK YÖNTEMLERLE METAL TOZ ÜRETİMİ 1- AMAÇ

Detaylı

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ

DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ DEMİR - ÇELİK ÜRETİMİ Demir üretiminde, yaklaşık olarak bir ton demir üretmek için yedi ton hammadde gerekmektedir: 2.0 ton demir cevheri 1.0 ton kok 0.5 ton kireç taşı 3.5 ton gaz Temel olarak çelik

Detaylı

-Kükürt: Normal çeliklerde %0,05 den az kükürt bulunur. Çeliğin içindeki bütün kükürdün manganezle birleşmesi istenir.

-Kükürt: Normal çeliklerde %0,05 den az kükürt bulunur. Çeliğin içindeki bütün kükürdün manganezle birleşmesi istenir. ÇELİK NEDİR? Çelik bir demir karbon alaşımıdır. Çelikler %1,7 e kadar karbon içerebilir. Çeliğin karbon içeriği arttıkça plastikliği azalır ve bunun neticesinde kırılganlığı artar. Bu bakımdan pratikte

Detaylı

Ferro Silikon. Ekzotermik Besleyici Gömlek. Kromit Kumu YÜZER. Karbon. Bentonit. Magnezyum. Yapıştırıcı. Reçineler. Alkol. Besleyici Toz.

Ferro Silikon. Ekzotermik Besleyici Gömlek. Kromit Kumu YÜZER. Karbon. Bentonit. Magnezyum. Yapıştırıcı. Reçineler. Alkol. Besleyici Toz. Besleyici Toz Inokulant Ocak ve Pota Astarları Bentonit Alkol Karbon Shell Kum Besleyici Toz Reçineler Karbon Reçineler Ferro Silikon Reçineler Besleyici Toz Bentonit Karbon Bentonit Ocak ve Pota Astarları

Detaylı

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi.

DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik. AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. DENEYİN ADI: Jominy uçtan su verme ile sertleşebilirlik AMACI: Çeliklerin sertleşme kabiliyetinin belirlenmesi. TEORİK BİLGİ: Kritik soğuma hızı, TTT diyagramlarında burun noktasını kesmeden sağlanan en

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

ENERJİ YÖNETİMİ VE POLİTİKALARI

ENERJİ YÖNETİMİ VE POLİTİKALARI ENERJİ YÖNETİMİ VE POLİTİKALARI KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖĞRENCİNİN ADI:KUBİLAY SOY ADI:KOÇ NUMARASI:15360038 KAZANLAR Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı!

Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Avrupanıın en hızlı satan gazifikasyon kazanı! Yeni nesil Ventum gazifikasyon kazanları çok sessiz, verimli ve ekonomik bir sistem olarak tasarlanmıştır. Geniş yanma odası 7 saate kadar ısıtmaya yetecek

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAKNAĞINDA ARK TÜRLERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi.

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAKNAĞINDA ARK TÜRLERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. MIG-MAG GAZALTI KAYNAKNAĞINDA ARK TÜRLERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /47 ELEKTRİK ARKI NASIL OLUŞUR MIG-MAG gazaltı

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması

MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU. Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler. Kabul edilebilir düzeyde metal temizliği. Emisyonların azaltılması BOYA FİLTRASYON BESLEYİCİ SİSTEMLERİ OCAK VE POTA ASTARLARI METALURJIK VE DÖKÜM KONTROL SISTEMLERI REÇİNELER POTALAR MTS 1500 OTOMATİK METAL TRETMAN İSTASYONU Kalıcı mekanik ve fiziksel özellikler Kabul

Detaylı

Demir Ve Çelik Üretimi. Üzerine Uygulamalar ve. Teknolojiler Özeti

Demir Ve Çelik Üretimi. Üzerine Uygulamalar ve. Teknolojiler Özeti Demir Ve Çelik Üretimi Üzerine Uygulamalar ve Teknolojiler Özeti Günümüzde çelik üretiminde dünya çapında dört yol kullanılmaktadır: 1. Yüksek Fırın/oksijenli Fırın (BF/BOF) 2. Elektrikli Ark Fırın (EAF)

Detaylı

EBT SISTEMLI ELEKTRIK ARK OCAKLARINDA DÖKÜM ALMA SONRASI SIFIR DERECEYE GERI DEVIRME HIZININ ÖNEMI

EBT SISTEMLI ELEKTRIK ARK OCAKLARINDA DÖKÜM ALMA SONRASI SIFIR DERECEYE GERI DEVIRME HIZININ ÖNEMI III. ULUSAL HIDROLIK PNÖMATIK KONGRESI VE SERGISI 365 EBT SISTEMLI ELEKTRIK ARK OCAKLARINDA DÖKÜM ALMA SONRASI SIFIR DERECEYE GERI DEVIRME HIZININ ÖNEMI Mustafa ÖZENEN Adnan ÇAKIROGLU ÖZET Birinci dünya

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3151 D SUNKROM dekoratif krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı

Detaylı

ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU

ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU Kadıköy Sicil Ticaret : 20707 ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU 1. Kaplama Pürüzlü a) Kaplama çözeltisinde anod partiküllerinin mevcudiyeti. b) Çözelti içerisinde çözünmeyen magnetik partiküllerin

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU

TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU Murat AYDIN 1. GİRİŞ TAKIM ÇELİKLERİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN VAKUM ERGİTME PROSESLERİNİN METALURJİK KARAKTERİZASYONU Metalurji ve Malzeme Mühendisi 1950 li yıllardan itibaren çelik özelliklerindeki gelişmeler

Detaylı

ELEKTROLİTİK TOZ ÜRETİM TEKNİKLERİ. Prof.Dr.Muzaffer ZEREN

ELEKTROLİTİK TOZ ÜRETİM TEKNİKLERİ. Prof.Dr.Muzaffer ZEREN Prof.Dr.Muzaffer ZEREN Bir çok metal (yaklaşık 60) elektroliz ile toz haline getirilebilir. Elektroliz kapalı devre çalışan ve çevre kirliliğine duyarlı bir yöntemdir. Kurulum maliyeti ve uygulama maliyeti

Detaylı

ELEKTRİK ARK OCAKLARINDA KARBON ENJEKSİYONU, CURUF VE REFRAKTER İLİŞKİLERİ

ELEKTRİK ARK OCAKLARINDA KARBON ENJEKSİYONU, CURUF VE REFRAKTER İLİŞKİLERİ ELEKTRİK ARK OCAKLARINDA KARBON ENJEKSİYONU, CURUF VE REFRAKTER İLİŞKİLERİ Muammer BİLGİÇ KÜMAŞ Kütahya Manyezit İşletmeleri A.Ş. Kütahya- Türkiye ÖZET Çalışmada Elektrik Ark Ocaklarında Çelik yapım pratiğinin

Detaylı

Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliği

Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliği Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliği Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Telefon: 0232 3017494 Faks: 0232 3017498 E-Mail: abayram@deu.edu.tr

Detaylı

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM)

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) 1 Mürekkebin suda yayılması veya kolonyanın havada yayılması difüzyona örnektir. En hızlı difüzyon gazlarda görülür. Katılarda atom hareketleri daha yavaş olduğu için katılarda

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Caria Serisi ürünleri tasarlarken aklımızda tek bir şey vardı: Minimum kullanıcı müdahelesi Artık yeni nesil Caria serisi kazanlar eskisinden daha fazla konfor

Detaylı

YAPI MALZEMESİ PUZOLANLAR

YAPI MALZEMESİ PUZOLANLAR PUZOLANLAR İçinde fazla miktarda kolloidal elemanlar, özellikle aktif silis içeren maddelerdir. Puzolanların tek başına bağlayıcı özelliği ya çok azdır yada hiç yoktur. Ancak başka bir bağlayıcı ile örneğin

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi.

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. TEORİK BİLGİ: Metalik malzemelerin dökümü, istenen bir şekli elde etmek için, seçilen metal veya

Detaylı

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi

HOŞGELDİNİZ MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ. K ayna K. Sakarya Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi. Teknolojisi. Teknolojisi MIG-MAG GAZALTI KAYNAK PARAMETRELERİ K ayna K K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK PARAMETRELERİ VE SEÇİMİ Kaynak dikişinin

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI

AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 5120 E/N PARLAK AKIMSIZ NİKEL KAPLAMA ÜRÜN TANIMI AK 5120 : Birçok değişik metaller, alaşımlar, ve iletken olmayan malzemeler üzerine, orta fosforlu ve mütecanis akımsız

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları ALKALİ ÇİNKO KAPLAMA PROSESİ AK 16 HI-Z ÜRÜN TANIMI ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Düzgün çinko kaplamalar elde etmek için kullanılan, çoklu poliamid özel katkı maddeleri içeren

Detaylı

Döküm kumu bileşeni olarak kullanılan silis kumunda tane büyüklüklerinin tespiti.

Döküm kumu bileşeni olarak kullanılan silis kumunda tane büyüklüklerinin tespiti. DÖKÜM KUMLARININ ELEK ANALİZİ 1. DENEYİN AMACI Döküm kumu bileşeni olarak kullanılan silis kumunda tane büyüklüklerinin tespiti. 2. TEORİK BİLGİLER Döküm tekniğinde ergimiş metalin içine döküldüğü kalıpların

Detaylı

İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI

İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI İMPLUSLU ARKA MIG/MAG KAYNAĞI MİG/MAG Kaynağı oldukça yeni olmasına rağmen bu konuda birçok gelişmeler ortaya çıkmaktadır. Kaynak olayının kendisi ise çok karmaşıktır. Elektrik Enerjisi arkta ısıya dönüşür

Detaylı

CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI. Microbiologist KADİR GÜRBÜZ

CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI. Microbiologist KADİR GÜRBÜZ CERRAHİ İĞNE ALAŞIMLARI Microbiologist KADİR GÜRBÜZ Bileşimlerinde en az % 12 krom bulunan çelikler paslanmaz çeliklerdir.tüm paslanmaz çeliklerin korozyon direnci, çok yoğun ve koruyucu krom oksit ince

Detaylı

Kaynak nedir? Aynı veya benzer alaşımlı maddelerin ısı tesiri altında birleştirilmelerine Kaynak adı verilir.

Kaynak nedir? Aynı veya benzer alaşımlı maddelerin ısı tesiri altında birleştirilmelerine Kaynak adı verilir. 1 Kaynak nedir? Aynı veya benzer alaşımlı maddelerin ısı tesiri altında birleştirilmelerine Kaynak adı verilir. 2 Neden Kaynaklı Birleşim? Kaynakla, ilave bağlayıcı elemanlara gerek olmadan birleşimler

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

Yoğuşmalı gaz yakıtlı kazan Kapasite: kw TRIGON XL. Kompakt tasarım, yüksek performans

Yoğuşmalı gaz yakıtlı kazan Kapasite: kw TRIGON XL. Kompakt tasarım, yüksek performans Yoğuşmalı gaz yakıtlı kazan Kapasite: 15-57 kw TRIGON XL Kompakt tasarım, yüksek performans TRIGON XL İhtiyaçlarınıza özel esnek tasarımlar Yeni nesil çözümler TRIGON XL üstün teknolojiyi yenilikçi tasarımla

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI ---------------------------------------Boşluk Doldurma Soru

Detaylı

PROSES BRÜLÖR.

PROSES BRÜLÖR. 2017 PROSES BRÜLÖR www.ecostar.com.tr KULLANIM ALANLARI Isıl işlem amacıyla tavlama, yeniden billurlaştırma, normalizasyon, sementasyon, sertleştirme ve ıslah işlemlerinin yapıldığı fırın ve tuz banyolarında,

Detaylı

1. Güç Kaynağı (Kaynak Makinesi)

1. Güç Kaynağı (Kaynak Makinesi) Sürekli tel ile koruyucu atmosfer altında yapılan gazaltı kaynağı M.I.G (metal inter gaz), M.A.G (metal aktif gaz) veya G.M.A.W (gaz metal ark kaynağı) olarak tanımlanır. Sürekli tel ile gazaltı kaynağında,

Detaylı

2. KLİNKER HAMMADDELERİ

2. KLİNKER HAMMADDELERİ İçerik İÇERİK 1.GİRİŞ... 1.1 Çimentonun Tarihi... 1.2 Çimento Fırınlarındaki Gelişmeler... 1.3 Türkiye de Çimento... 1.4 Çimento Üretimi... 1.5 Klinker Üretim Yöntemleri... 1.5.1 Yaş Yöntemle Klinker Üretimi...

Detaylı

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN SUNUM İÇERİĞİ Kalsiyum Alüminat Çimentosu (KAÇ) PÇ KAÇ KAÇ Uygulama Alanları KAÇ Hidratasyonu

Detaylı

DEMİRLİ HAMMADDELERİN İNDİRGENMESİ DENEYİ

DEMİRLİ HAMMADDELERİN İNDİRGENMESİ DENEYİ DEMİRLİ HAMMADDELERİN İNDİRGENMESİ DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Demirli hammaddelerin katı indirgeyici yardımıyla katı halde direk indirgenmesinin görülmesi ve reaksiyonlarıyla birlikte indirgenme davranışının

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

TUFAL VE DİĞER FeO İÇEREN ÇELİK YAPIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMINDA YENİ BİR ALTERNATİF

TUFAL VE DİĞER FeO İÇEREN ÇELİK YAPIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMINDA YENİ BİR ALTERNATİF TUFAL VE DİĞER FeO İÇEREN ÇELİK YAPIM ATIKLARININ GERİ KAZANIMINDA YENİ BİR ALTERNATİF DEMİR& KARBON TUĞLA ÜRETİMİ VE EAO LARDA KULLANIMI ECOSID Ltd. muammer.bilgic@ecosid.com.tr 00 90 544 89 89 489 1

Detaylı

1.2.1.1. Kaba ve İnce Seramikler: Bunlar aralarında gözenekli ve gözeneksiz ürünler olmak üzere ikiye ayrılırlar.

1.2.1.1. Kaba ve İnce Seramikler: Bunlar aralarında gözenekli ve gözeneksiz ürünler olmak üzere ikiye ayrılırlar. 1. SERAMİKLER 1.1.Tanım: En genel anlamda seramik, anorganik maddelerin herhangi bir usul ile şekillendirilip pişirilmesi ile meydana gelen ürüne denir. Diğer bir tanımlamaya göre ise seramik, organik

Detaylı

GAZALTI TIG KAYNAĞI A. GİRİŞ

GAZALTI TIG KAYNAĞI A. GİRİŞ A. GİRİŞ Soy gaz koruması altında ergimeyen tungsten elektrot ile yapılan ark kaynak yöntemi ( TIG veya GTAW olarak adlandırılır ) kaynak için gerekli ergime ısısının ana malzeme ile ergimeyen elektrot

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri

KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri KAZAN ÇELİKLERİNİN KAYNAK KABİLİYETİ 1. Kazan Çeliklerinin Özellikleri Buhar kazanlarının, ısı değiştiricilerinin imalatında kullanılan saclara, genelde kazan sacı adı verilir. Kazan saclarının, çekme

Detaylı

TOZALTI KAYNAĞI Tozaltı kaynağı kaynak için gerekli ısının tükenen elektrod iş parçası ark kaynak Ark bölgesi kaynak tozu tabakası kaynak metali

TOZALTI KAYNAĞI Tozaltı kaynağı kaynak için gerekli ısının tükenen elektrod iş parçası ark kaynak Ark bölgesi kaynak tozu tabakası kaynak metali TOZALTI KAYNAĞI Tozaltı kaynağı, kaynak için gerekli ısının, tükenen elektrod (veya elektrodlar) ile iş parçası arasında oluşan ark (veya arklar) sayesinde ortaya çıktığı bir ark kaynak yöntemidir. Ark

Detaylı

2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ

2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ 1 2.1. ÇALIŞMA ALANLARI BÖLÜM 2 MET. VE MALZ. MÜHENDİSLİĞİ Üretim Metalurjisi (Kimyasal Metalurji, Ektraktif Metalurji) Malzeme (Fiziksel Metalurji) Proses Metalurjisi 1 Cevherden metal üretimi konularını

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği 1 Kaynak için gerekli ısının biri yanıcı, diğeri yakıcı olan gazların yakılmasıyla elde edilen yüksek sıcaklıktaki alev ile yapılan kaynağa "gaz ergitme kaynağı" adı verilir. 1892-1900 yılları arasında

Detaylı

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «ROTARY HEART FURNACE» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd.

ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «ROTARY HEART FURNACE» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ. Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. ÇELİK YAPIM OCAKLARI BACA TOZLARININ «ROTARY HEART FURNACE» LARDA KÖMÜR İLE DİREKT İNDİRGENMESİ Muammer BİLGİÇ ECOSID Ltd. Ağustos 2011 YENİ FIRSATLAR Daralan hammadde kaynakları Çelik üreticilerinin,

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27

MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI. K ayna K. Teknolojisi. Teknolojisi HOŞGELDİNİZ. Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 K ayna K MIG-MAG GAZALTI KAYNAK ELEKTROTLARI K ayna K Teknolojisi Teknolojisi HOŞGELDİNİZ Doç. Dr. Hüseyin UZUN Kaynak Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı 1 /27 KAYNAK ELEKTROTLARI 1- MASİF MIG-MAG GAZALTI

Detaylı

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız

RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ. Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO ÇAMUR KURUTMA VE YAKMA ÇÖZÜMLERİ Çamur bertaraf çözümlerimizi 2 bölüme ayırmaktayız RANTEKO KURUTMA-YAKMA TEKNOLOJİSİ KURUTMA TEKNOLOJİSİ Buss-SMS-Canzler Çamur Kurutma Yatay İnce Film Kurutucu

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ -1- Pompa Sistemleri Akışkanları transfer etmek, tesisat direncini karşılayabilmek ve Farklı seviyelerde yükseklik farkını karşılayabilmek için kullanılırlar. Genel olarak

Detaylı

Çeliklerde Oksijen Giderme (Deoxidation)

Çeliklerde Oksijen Giderme (Deoxidation) Çeliklerdeki oksijenin başlıca kaynakları şunlardır: Çeliklerde Oksijen Giderme (Deoxidation) 1. Çelik yapımında kullanılan (enjekte edilen) oksijen (BOF ve EAF) 2. Çelik yapımında kullanılan oksitleyici

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

BASINÇLI DÖKÜM YÖNTEMİ

BASINÇLI DÖKÜM YÖNTEMİ BASINÇLI DÖKÜM YÖNTEMİ Basınçlı dökümler, sıvı metalin basınç altında metal kalıba doldurulması yoluyla elde edilen dökümlerdir. Basınçlı döküm, metal kalıba döküm yöntemine çok benzemektedir. Aradaki

Detaylı

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-205 Üretim Yöntemleri I. (6.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-205 Üretim Yöntemleri I Gazaltı Kaynağı ğı, Tozaltı Kaynağı Direnç Kaynağı (6.Hafta) Kubilay Aslantaş Gazaltı Ark Kaynağı Kaynak bölgesinin bir koruyucu gaz yardımıyla korunduğu kaynak yöntemler gurubudur.

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 2 Çelik üretimi Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Bir entegre çelik tesisinde üretim akışı 2 Hematit, Fe2O3 Manyetit, Fe3O4 Götit, FeO(OH)

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller

FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ / PERİYODİK SİSTEM. Metaller, Ametaller ve Yarı metaller Metaller, Ametaller ve Yarı metaller 1 Elementler gösterdikleri benzer özelliklere göre metaller, yarı metaller ve ametaller olarak sınıflandırılabilirler. Periyodik tabloda metal, ametal ve yarı metallerin

Detaylı

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak : İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir. KAYNAK ÇAŞİTLERİ SOĞUK BASINÇ KAYNAĞI SICAK

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları

Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sol-jel Prosesleri Ders Notları Alüminyum Alkoksit ve Alümina Üretimi Alüminyum metalinin alkolle reaksiyonu sonucu alkoksit oluşturulması ve bundan elde edilecek jelinde öğütülüp kalsine edildikten sonra alüminaya dönüşmesi beklenmektedir.

Detaylı

Döküm Kazanlar. G115-21 kw BE MAVİ ALEV BRÜLÖRLÜ KAZAN

Döküm Kazanlar. G115-21 kw BE MAVİ ALEV BRÜLÖRLÜ KAZAN Döküm Kazanlar Modern, Yüksek Kaliteli ve İşletme Emniyetli Kazan Dizaynı: EN 303' e uygun test edilmiş, Thermostream Tekniği sayesinde yüksek işletme emniyetine sahip,lpg,sıvıyakıt veya doğalgaza uygun,

Detaylı