Tekerlek içi elektrik motoru kullanan elektrikli araçlar için sürüş konforunun parametrik analizi ve iyileştirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tekerlek içi elektrik motoru kullanan elektrikli araçlar için sürüş konforunun parametrik analizi ve iyileştirilmesi"

Transkript

1 Tekerlek içi elektrik motoru kullanan elektrikli araçlar için sürüş konforunun parametrik analizi ve iyileştirilmesi A.C. Afatsun S. Solmaz S.Ç. Başlamışlı Gediz Üniversitesi Gediz Üniversitesi Hacettepe Üniversitesi İzmir İzmir Ankara Özet Bu çalışmada tekerlek içi motorlor kullanan hibrit ve/veya elektrikli araçlarda sönümlenmemiş kütlenin artışından kaynaklanan etkiler incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda problem bir çeyreaşıt süspansiyon modeline indirgenmiş ve sönümlenmemiş kütle artışının sürüş konforuna ve yol tutuşu kabiliyetine etkileri incelenmiştir. Artan kütlenin ektileri frekans uzayında incelenmiş ve ISO 263 standartına göre sürüş konforu seviyesindeki değişimi gözlemlemek için zaman uzayında ISO 8608 standartına göre oluşturulmuş bir yol profili girdisi kullanılarak analizler yapılmıştır. Elde edilen veriler kullanılarak artan sönümlenmimiş kütlenin ektilerini telafi etmek amacıyla süspansiyon ve lastik parametrelerinde değişiklik yapılması yönünde bir çözüm önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Sürüş konforu, tekerlek içi motorlar Abstract In this paper we study the effects of increased unsprung mass that result from the use of in-wheel electric motors used in hybrid and/or electric drivetrains. For this purpose we reduce the problem to the analysis of the quarter car suspension model to assess how increasing unsprung mass affects the ride comfort and road holding. In order to see the change in the ride comfort level according to ISO 263 the analysis was done in time domain using random road profile inputs generated according to ISO Finally we suggest empirical solutions regarding modified suspension and tire parameters to compensate the detrimental effects of increased unsprung mass. Keywords: Ride comfort, hub-motors I. Introduction Günlık yaşantımızda kullandığımız enerjinin büyük bir kısmını fosil yakıtlardan sağlamaktayız. Uluslararası Enerji Ajansı nın (ing. International Energy Agency) istatistiklerine göre dünyanın enerji rezervinin 8.6% i fosil yakıttır (32.5% i petrol, 28.8% i kömür, 2.3 ü doğal gaz)[, p. 6]. Hızla artan küresel nüfus ve buna bağlı olarak artan enerji ihtiyacı bugün burun buruna olduğumuz enerji krizlerine yol açmaktadır. Kısıtlı fosil yakıt rezervleri de artan ihtiyacı karşılayamamaktadır. Ayrıca fosil yakıtlara bu kadar yüklenilmesi de küresel ısınmanın en başta gelen ne- denlerinden kabul edilmektedir [, p. 44][2]. Otomobiller petrol türevi yakıtların en önde gelen tüketicilerindendir. İstatistiklere göre yılında A.B.D. de tüketilen petrolün 7% i ulaşım sektöründe kullanılmıştır[3]. Petrolün kısıtlı miktarlarda bulunması ve çıkartılmamış rezervlerin de miktarının belirsiz olması nedeniyle son on yılda petrol fiyatları hızlı bir şekilde artmıştır. İstatistikler incelendiğinde son on yılda petrol fiyatlarında 4-5 kata kadar artış görülmektedir[4, p. 5]. Bu veriler otomotiv sektöründe bir değişim işareti olarak görülmüş ve hibrit/elektrikli otomobillerin seri üretimine başlanmasına neden olmuştur. Bu nedenle elektrikli taşıtlar için güç aktarım sistemleri ihtiyacı açığa çıkmış ve beraberinde mühendisler tarafından cevapanması gereken sorular getirmiştir. Konuyla alakalı sorulardan biri de elektrik motorlarının güç aktarım sistemine nasıl entegre edileceğidir. Elektrik motorları içten yanmalı motorlardan çok daha verimlidir ve bu nedenle daha kompakt bir yapıdadır. Bir otomobil tekerine sığacak kadar küçük boyutlarda üretilebilirler. Bu tip motorlara jant-içi motorlar adı verilir ve sönümlenmiş kütlenin azaltılması, toplam ağırlık merkezi konumunun alçaltılması, içten yanmalı motorun kaldırılmasıyla yer kazanılması gibi bazı avantajları vardır. Ancaekerlerin ağırlığının artmasının bazı istenmeyen yan etkileri vardır. Genel olarak, sönümlenmemiş kütlenin artması sürüş konforunun azalması anlamına gelmektedir[5]. Bu çalışmada hibrit veya elektrikli taşıtlarda jant-içi motorların kullanımından kaynaklanan sönümlenmemiş kütle artışının taşıt dinamiğine etkileri incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda problem bir çeyreaşıt süspansiyon modeli boyutuna indirgenmiştir. Öncelikle frekans uzayında süspansiyon ve lastik parametreleri değiştirilerek sönümlenmemiş kütle artışının etkileri tolere edilmeye çalışılmıştır. Ardından ISO 263[6] sürüş konforu standartına göre analizler yapılmış ve zaman uzayında da ISO 8608[7] standartına göre oluşturulan yol profili girdilerinde etkiler gözlemlenerek giderilmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında süspansiyon ve lastik parametrelerini değiştirme yoluyla sönümlenmemiş kütle artışının yan etkilerinin giderilmesi için bir empirik çözüm önerilmiştir. Çalışma, üç bölüm halinde düzenlenmiştir. Birinci bölümde çeyreaşıt modeli frekans uzayında incelenmiş ve dikey ivme, süspansiyon genliği ve lastik deformasy-

2 onu bode eğrileri yorumlanmıştır. Ardından süspansiyonlar için hem sürüş konforunu hem de yol tutuşunu iyileştirecek optimum bir sönümleme katsayısı bulunmaya çalışılmıştır. Son olarak analizler ISO 263 standartına göre yapılarak farklı çözüm yöntemleri önerilmiştir. H st = X s X u Y = m s s 2 Φ (4) II. Çeyrek Taşıt Modeli ve İlgili Denklemeler H td = X u Y Y = m sm u s 4 (c s m s + c s m u )s 3 ( m s + m u )s 2 Φ (5) Burada; Φ = m s m u s 4 + (c s m s + c s m u )s 3 + ( m s + m s + m u )s 2 + c s s + Bu fonksiyonlar sırasıyla yol profili ile sönümlenmiş kütlenin dikey ivmesi, süspansiyon genliği ve lastik deformasyonu arasınadaki transfer fonksiyonlarıdır[0, p. 43]. Şekil. Analizlerde kullanılan çeyreaşıt modeli. Analizler için kullanılan çeyreaşıt modeli (ÇTM) şekil de gösterilmiştir. Kullanılan başlangıç parametreleri şöyledir: m s = 250 kg, m u = 45 kg, = 6000 N / m, c s = 000 Ns / m, k u = N / m [8, p. 297]. Burada; m s : sönümlenmiş kütle m u : sönümlenmemiş kütle : süspansiyon yayı sertliği : süspansiyonun sönümleme katsayısı c s k u : lastiertliği Analizlerde belli parametrelerin değişiminin ÇTM nin tepkilerinde yarattığı değişiklikler gözlemlenmiştir. Simülasyonlarda kullanılan hareket denklemleri şöyledir; m s x s = (x s x u ) c s ( x s x u ) () m u x u = (x s x u ) + c s ( x s x u ) k u (x u y) (2) Bu denklemlerde; x s : sönümlenmiş kütlenin konumu x s : sönümlenmiş kütlenin hızı x s : sönümlenmiş kütlenin ivmesi x u : sönümlenmemiş kütlenin konumu x u : sönümlenmemiş kütlenin hızı x u : sönümlenmemiş kütlenin ivmesi y : yol profilinin anlık yüksekliği ÇTM üzerine daha fazla bilgi için bkz. [9, p. 93]. Bu hareket denklemleri kullanılaraüretilen transfer fonksiyonları ise şöyledir; H sma = s2 X s Y = c s s 3 + s 2 Φ (3) III. Frekans Uzayındaki Analizler Bu kısımda süspansiyon ve lastik parametrelerindeki değişimlerin (3), (4) ve (5) te verilen transfer fonksiyonları kullanılarak elde edilen bode eğrileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Şekillerde noktalı çizgiler modifiye edilmemiş ÇTM nin durumunu göstermektedir (parametrelerin kullanılan nümerik değerleri II nolu kısımda verilmişir). Diğer eğrilerde sönümlenmemiş kütle 45 kg dan 60 kg a çıkarılmış ve diğer değişen parametreler de lejandda belirtilmiştir. A. ÇTM Parametrelerinin Sönümlenmiş Kütle İvmesi Üzerindeki Etkileri Sprung mass acceleration ratio (abs) =8 kn/m =6 kn/m =32 kn/m Şekil 2. Süspansiyon sertliğindeki değişimin sönümlenmiş kütle ivmesi 2, 3 ve 4 nolu şekiller süspansiyon ve lastik parametrelerindeki değişimlerin sönümlenmiş kütle ivmesi üzerindeki etkilerini göstermektedir. Görüldüğü gibi sönümlenmemiş kütledeki artış ikinci doğal frekansı düşürmektedir. Bu da sistemin daha düşük frekanslı girdilerde rezonansa girmesi demektir. 2

3 0 3 Sprung mass acceleration ratio (abs) 0 2 c= Ns/m c=000 Ns/m c=00 Ns/m Magnitude (abs) =8 kn/m =6 kn/m =32 kn/m Şekil 3. Süspansiyonun sönümleme katsayısındaki değişimin sönümlenmiş kütle ivmesi Şekil 5. Süspansiyon sertliğindeki değişimin süspansiyon genliği 0 3 Sprung mass acceleration ratio (abs) 0 2 =80 kn/m k =60 kn/m t =3 kn/m Suspension travel ratio (abs) 0 0 c= Ns/m c=000 Ns/m c=00 Ns/m Şekil 4. Lastiertliğindeki değişimin sönümlenmiş kütle ivmesi Şekil 6. Süspansiyonun sönümleme katsayısındaki değişimin süspansiyon genliği Bode eğrilerinde görüldüğü üzere süspansiyonun sertliğini ve sönümleme katsayısını değiştirmenin ikinci doğal frekans üzerinde hemen hemen hiçbir etkisi yoktur. Lastik sertliğinin artırılması ise düşen ikinci doğal frekansı tekrar artırmakta, ancak yan etki olarak aktarım oranını da artırmaktadır. Bu da bu frekanslarda sürüş konforunun daha da kötüleşeceği anlamına gelmektedir. Bu yüzden süpansiyon veya lastik parametrelerinin değiştirilereürüş konforunun eski haline getirilemeyeceği söylenebilir. B. ÇTM Parametrelerinin Süspansiyon Genliği Üzerindeki Etkileri 5, 6 ve 7 nolu şekillerde süspansiyon ve lastik parametrelerindeki değişimin süspansiyon genliği üzerindeki etk- ileri gözlemlenmiştir. Eğrilerde görüldüğü gibi artan sönümlenmemiş kütle ile süspansiyon genliği için ikinci doğal frekans azalmakta ve o frekanstaki aktarım oranı da artmaktadır. Şekil 5 gösteriyor ki süspansiyon sertliğindeki değişimin ikinci doğal frekans veya o frekanstaki aktarım oranı üzerinde neredeyse hiçbir etkisi olmadığından, süspansiyon yayı sertliğindeki değişimler durumu iyileştirememektedir. Şekil 6 te ise süspansiyonun sönümleme katsayısındaki artışın aktarım oranını ciddi şekilde düşürdüğü görülmektedir. Son olarak lastiertliğindeki değişimlerin ektilerine bakıldığında (şekil 6), yumuşak lastik kullanmanın yine aktarım oranını düşereceği sonucu çıkarılır. Özetlemek gerekirse, süspansiyonun sönümleme kat- 3

4 0 Suspension travel ratio (abs) =80 kn/m =60 kn/m =3 kn/m Tire deflection ratio (abs) c= Ns/m c=000 Ns/m c=00 Ns/m Şekil 7. etkisi Lastiertliğindeki değişimin süspansiyon genliği üzerindeki Şekil 9. Süspansiyonun sönümleme katsayısındaki değişimin lastik deformasyonu sayısının artırılması ve lastiklerin yumuşatılmasının süspansiyon genliğini azalttığı, bu sayede süspansiyonların daha dar bir alanda barındırılabileceği çıkarımı yapılabilir. C. ÇTM Parametrelerinin Lastik Deformasyonu Üzerindeki Etkileri 0 Tire deflection ratio (abs) Tire deflection ratio (abs) =8 kn/m =6 kn/m =32 kn/m Şekil 8. Süspansiyon sertliğindeki değişimin lastik deformasyonu Bu kısımdaki üç şekil (8, 9 and 0) lastik deformasyonu oranı için bode eğrileridir. Lastik deformasyonu taşıtların yol tutuşu karakteristiğini yansıtan bir ölçüttür. Lastik ne kadar deforme olursa, yani yük altında ne kadar sıkışıtırsa geri açıldığında yol bağlantısının kesilme ihtimali de o kadar yüksek olur. Bode eğrilerine dönüldüğünde sönümlenmemiş kütledeki 0 2 =80 kn/m =60 kn/m =3 kn/m Şekil 0. Lastiertliğindeki değişimin lastik deformasyonu üzerindeki etkisi artışın ikinci doğal frekans civarında lastik deformasyonunu artırdığı görülmektedir. Süspansiyon yayı sertliğinin artırılması ikinci doğal frekanstaki aktarım oranını bir miktar düşürse de, birinci doğal frekansta büyük oranda artırmaktadır. Süspansiyonun sönümleme katsayısındaki artışın her iki doğal frekansta da aktarım oranını düşürdüğü görülmektedir. Ancak iki doğal frekans arasında kalan bölgede artışa sebep olduğundan sönümleme katsayısı için genel yol tutuşunu kötü etkilemeyecek şekilde bir optimum nokta bulunmalıdır. Son olarak şekil 0 e bakıldığında düşük frekanslarda deformasyonların sert lastik kullanımıyla düştüğü görülmektedir. Ancak zaten lastiertliği arttığı için daha az deforme 4

5 olsa bile ortaya çıkan kuvvet değişmez. Bu yüzden bu bir iyileştirme sayılamaz. Yüksek frekanslarda ise lastiğin sertleşmesiyle aktarım oranı da artmakta, bu yüzden yol tutuşu büyük oranda kötüleşmektedir D. Optimizasyon eğrisi J rh, road holding criteria : J rc = C(F rc,0,) C(F re f rc,0,) J rh = C(F rh,0,30) C(F re f rh,0,30) Burada F rc ve F rh modifiye edilen sistemin farklı sönümleme katsayıları ile frekans tepkisi kazançlarıdır. Frc re f ve F re f rh ise aynı parametrelerin referans modeldeki karşılıklarıdır. Sürüş konforu 0- Hz frekansın aralığında; Yol tutuşu ise 0-30 Hz frekansın aralığında incelenmiştir. C : R R R R fonksiyonunun tanımı şöyledir; f C(x, f, f ) = x( f ) 2 d f f Bu yöntem başlangıç parametreleri II nolu kısımda verilen ve sönümlenmemiş kütlesi 60 kg a çıkartılan araca uygulandığında şekil elde edilir. Bu eğride sönümlenmemiş kütle 45 ten 60 kg a çıkarıldığında sürüş konforunun da yol tutuşunun da etkilenmemesi için sönümleme katsayısının 80 Ns/m ye çıkarılması gerektiği görülmektedir. Yine eğride görüldüğü Comfort.25.2 Bu noktaya kadar incelenen dokuz bode eğrisi değerlendirildiğinde daha yumuşaüspansiyon yayı ve daha yumuşak lastik.5 kullanmanın incelenen performans kriterlerini genel anlamda iyileştireceği söylenebilir. Ancaüspansiyonun..05 X: Y: sönümleme katsayısı söz konusu olduğunda hem konforu c = 80 Ns/m hem de yol tutuşunu iyi seviyede tutacak bir optimum nokta gerekmektedir. Bu amaçla konfor ve yol tutuşu için bir optimizasyon eğrisi çizilebilir [] Bu çalışmada optimizasyon eğrisi parametreleri değiştirilmiş Road holding modelin bode eğrisinin altında kalan alan, modifiye edilmemiş referans modelin bode eğrisinin altında kalan Şekil. Sürüş konforu ve yol tutuşu arasındaki optimizasyon eğrisi alana bölünmüştür. Eğer oran den büyükse, referans modelin modifiye edilmiş modelden daha iyi olduğu söylenebilir. den küçük olduğunda ise parametrelerde gibi performans metriklerinden biri, diğerinden taviz verilerek daha da iyileştirilebilir. Ancaönümleme kat- yapılan değişkliğin incelenen durumu iyileştirdiği sonucu çıkarılabilir. Bu yöntemi matematiksel olarak şöyle ifade edebiliriz; J rc, ride com f ort criteria : sayısında yapılan bir değişikliğin yol tutuşu sürüş konforundan daha belirgin olduğundan, sürüş konforunda verilecek küçüavizlerle yol tutuşu daha büyük oranda iyileştirilebilir. IV. ISO 263 Ride Comfort Analysis Bu kısımda çeyreaşıt modeli ISO 263 standartına göre analiz edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda denklem 3 te verilen transfer fonksiyonu kullanılarak yol profili boyunca sönümlenmiş kütle dikey ivmesi hesaplanmıştır. Daha sonra bu ivme sinyali Zuo ve Nayfeh [2] tarafından önerilen metod kullanılarak ISO 263 e uygun olacak şekilde ağırlıklandırılmıştır. En son elde edilen sinyalin karekök ortalaması ISO 263 e göre sürüş konforu indeksini vermektedir. Sürüş konforu ne kadar düşük olursa aracın o kadar konforlu bir sürüş sağladığı anlamına gelir. Bu analizde kullanılan yol profili girdisi ISO 8608 standartına göre oluşturulmuş ve şekil 2 te gösterilmiştir. II nolu kısımda verilen parametrelerle sürüş konforu ölçüldüğünde indeks çıkmaktadır. Sönümlenmemiş kütle 60 kg a çıkarıldığında, indeks de e yükselmiştir. Ardından analizler farklı sönümleme katsayısı ve yay sertliği değerleri için tekrarlanmış; her yeni parametre seti için bulunan konfor indeksi referans modelin konfor indeksine bölünerek bağıl konfor indeksi bulunmuştur. Bulunan değerler şekil 3 te bir yüzey grafiği şeklinde gösterilmiştir. Konfor seviyesindeki bozulmanın giderilmesi için bağıl konfor indeksinin e eşit veya den küçük olması gerekmektedir. Şekil 3 te görüldüğü üzere, hem sönümleme katsayısı hem de yay sertliği düşürülerek konfor seviyesi düzeltilebilmektedir. Hangisinde değişiklik yapılacağı tercihe bağlıdır. Ancak yol tutuşu üzerindeki etkilerin de 5

6 Road altitude (cm) 2 0 Relative Road Holding Index Time (s) Şekil 2. Yol profili girdisi. Şekil 4. Bağıl yol tutuşu yüzeyi. 3.2 Relative Comfort Index X: 868. Y: 6.02 Z: X: 000 Y: 0.28 Z: Relative Comfort Index X: 950 Y: 3 Z: Şekil 3. Birinci parametre seti için bağıl konfor indeksi yüzeyi. Şekil 5. Şekil 3 in yeniden boyutlandırılmış hali. düşünülmesi bu tercihte belirleyici olmalıdır. Şekil 4 sönümleme katsayısının düşürülmesiyle yol tutuşunun üstel olarak bozulduğunu göstermektedir. Bu bilgi ışığında sönümleme katsayının mümkün olduğunca düşürülmemesi gerektiği sonucu çıkarılabilir. Ancaürüş konforunu iyileştirmek için süspansiyon yaylarının fazla yumuşatılması da yunuslama ve devrilme hareketlerini kötü etkileyebilir. Bu etkilerin incelenmesi bu çalışmanın kapsamında değildir. Şekil 5 te bozulan sürüş konforunun sönümleme katsayısını 5%, yay sertliğini de 9% azaltarak düzeltilebileceği görülmektedir. Bu yaklaşım ikinci bir parametre setiyle denenebilir. Yeni setteki parametrelerin nümerik değerleri m s = 350 kg, m u = 50 kg, = 200 N / m, c s = 0 Ns / m, k u = N / m olarak belirlenmiştir. Bu değerlerle konfor indeksi olarak bulunmuştur. Bozulmanın incelenmesi için sönümlenmemiş kütle 70 kg a çıkarılmış ve aşağıdaki yüzey elde edilmiştir; Şekil 6 benzer bir yaklaşımla bu set için de durumun düzeltilebileceğini göstermektedir. Sönümleme katsayısındaki 4% lük ve yay sertliğinde 4% lük bir düşüşle sönümlenmemiş kütle 70 kg a çıktığında bile referans modelle aynı konfor seviyesi elde edilebilir. Bu yaklaşım son bir parametre setiyle daha denenmiştir: m s = 300 kg, m u = 60 kg, = 000 N / m, c s = 800 Ns / m, k u = N / m. Bu değerler konfor indeksi olarak hesaplanmış, ardından m u 75 kg a çıkarılarak aşağıdaki yüzey buşunmuştur; Bu son set için de sönümleme katsayısı 6.25%, yay 6

7 Relative Comfort Index X: 00 Y: 9 Z: 000 Şekil 6. İkinci parametre seti için bağıl konfor indeksi yüzeyi. Relative Comfort Index X: 750 Y: 8 Z: Şekil 7. Üçüncü parametre seti için bağıl konfor indeksi yüzeyi. sertliği de 0% azaltılarak konfor seviyesi eski haline getirilebilmiştir. V. Sonuçlar Bu çalışmada yapılan analizler iki ana kısımda ele alınabilir. İlk kısımda frekans uzayında analizler yapılmış ve belli parametrelerin değiştirilmesiyle ÇTM nin bazı tepkilerinin iyileştirilebileceği görülmüştür. Özetlemek gerekirse düşük frekanslarda yay sertliğinin düşürülmesinin incelenen üç kriter için de iyi olduğu söylenebilir. Yüksek frekanslarda ise yay sabiti hemen hemen hiçbir değişikliğe neden olmamaktadır. Sönümleme katsayısı süspansiyon genliğini düşürmek için mümkün olduğu kadar artırılmalıdır. Ancak fazla artırılması doğal frekanslar arasında kalan bölgede konforu ve yol tutuşunu kötüleştirdiğinden sönümleme katsayısı için bir optimum nokta bulunması gerekmektedir. Lastiertliğine gelince, yumuşak lastik kullanılmasının yüksek frekanslarda üç kriter için de iyi olduğu görülmüşütür. Ancak yumuşak lastiklerin yakıt tüketimini artırmak gibi yan etkileri olabileceğinden, lastikteki değişiklikler de dikkatli yapılmalıdır. Analizlerin ikinci kısmında ise sürüş konforundaki sönümlenmemiş kütledeki artıştan kaynaklanan bozulmanın sönümleme katsayısı veya yay sabitini düşürerek düzeltilebileceği görülmüştür. Bu çalışmada ikisinin birden düşürülmesi önerilmiştir. Ancak III-D ve IV nolu kısımlarda yol tutuşunun, yani güvenliğin kötü etkilenmemesi için sönümleme katsayısının düşürülmemesi gerektiği görüldüğünden bu düşün büyük oranda yay sertliğinde yapılmalıdır. Takriben, sönümleme katsayında 5% ve yay sertliğinde de 0-% arası bir düşüşle konfor seviyesie eski haline getirilebilir. VI. İlgili çalışmalar Jant-içi motorların taşıt dinamiklerine etkileri literatürde çokça incelenen bir konu olduğundan bu konuda yapılmış diğer kaydadeğer çalışmalardan bahsedilebilir. Örneğin, yılında Lotus Engineering tarafından Cambridge Üniversitesi nde yapılan bir sunumda jant-içi motorların sürüş konforuna etkileri bir çok açıdan değerlendirilmiş ve bazı açılarda iyileştirme sağlamak adına daha sert süspansiyonlar kullanılmıştır [3]. Ayrıca konu üzerine 0 yılında R. Vos tarafıdan Eindhoven University of Technology de yazılmış oldukça detaylı bir yüksek lisans tezi de mevcuttur [4]. Bahsedilen tezde, bu çalışmada da ortaya konulduğu gibi, jant-içi motorlar kullanıldığında yol tutuşunun sürüş konforundan daha çok etkilendiği sonucuna varılmıştır. Yazar ayrıca süspansiyon parametrelerinin pasif olarak değiştirilmesinin jant-içi motorların istenmeyen yan etkilerini yeteri kadar etkili gideremediğini belirtmiştir. Teşekkür Bu çalışma TUBITAK tarafıdan 3M070 koduyla bütçelendirilen proje kapsamında Gediz Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ve Hacettepe Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Bölümü nün imkanları kullanılarak yapılmıştır. Yazarlar adı geçen kurumlara destekleri için teşekkürü bir borç bilir. Kaynakça [] Key World Energy Statistics IEA.org. /Key- World3.pdf Erişim tarihi: [2] Causes of Global Warming Conserve-Energy-Future.com. Erişim tarihi: [3] Primary Energy Consumption by Source and Sector, U.S. Energy Information Administration - EIA.gov. 3.pdf Erişim tarihi:

8 [4] BP Statistical Review of World Energy - June 4 BP Global - BP.com. Erişim tarihi: [5] Anderson M., Harty D. Unsprung Mass with In-Wheel Motors - Myths and Realities. AVEC 0, 0th International Symposium on Advance Vehicle Control, Loughborough, England, 0. [6] ISO 263-:997 Mechanical vibration and shock Evaluation of human exposure to whole-body vibration Part : General requirements ISO.org. https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:263:-:ed- 2:v:en Erişim tarihi: [7] ISO 8608:995 Mechanical vibration Road surface profiles Reporting of measured data ISO.org. https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:8608:ed-:v:en Erişim tarihi: [8] Rajamani, Rajesh. Vehicle Dynamics and Control. New York: Springer Science+Business Media. 06 [9] Jazar, Reza N. Vehicle Dynamics: Theory and Applications. New York: Springer Science+Business Media. 08 [0] Wong, Jo Y. Theory of Ground Vehicles. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons, Inc. 0 [] Poussot-Vassal C., Spelta C., Sename O., Savaresi S.M., Dugard L. Survey and Performance Evaluation on Some Automotive Semi- Active Suspension Control Methods: a Comparative Study on a Single-Corner Model Annual Reviews in Control 36, (2) [2] Zuo L., Nayfeh S.A. Low order continuous-time filters for approximation of the ISO 263- human vibration sensitivity weightings. Journal of Sound and Vibration, Volume 265, Issue 2, 7 August 03, p [3] Hurdwell R., Anderson M. Dynamics of Vehicles With In-wheel Motors. djc3/vehicledynamics/downloads /VDC Hurdwell.pdf Erişim tarihi: [4] Vos R. Influence of in-wheel motors on the ride comfort of electric vehicles. M.Sc. Thesis, Eindhoven University of Technology, 0. 8

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. Sertaç SAVAŞ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 1) SÜSPANSİYON SİSTEMLERİNİN PID İLE KONTROLÜ DENEY

Detaylı

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DİLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu.

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ TEST ASANSÖRÜ KUYUSUNUN DEPREM YÜKLERĐ ETKĐSĐ ALTINDAKĐ DĐNAMĐK DAVRANIŞININ ĐNCELENMESĐ Zeki Kıral ve Binnur Gören Kıral Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ IV. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 12-14 Eylül 212, Hava Harp Okulu, İstanbul İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ Oğuz Kaan ONAY *, Javid KHALILOV,

Detaylı

Musa DEMİRCİ. KTO Karatay Üniversitesi. Konya - 2015

Musa DEMİRCİ. KTO Karatay Üniversitesi. Konya - 2015 Musa DEMİRCİ KTO Karatay Üniversitesi Konya - 2015 1/46 ANA HATLAR Temel Kavramlar Titreşim Çalışmalarının Önemi Otomatik Taşıma Sistemi Model İyileştirme Süreci Modal Analiz Deneysel Modal Analiz Sayısal

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI Doç Dr. Numan Sabit ÇETİN Yrd. Doç. Dr. Cem EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Zafer DOĞAN Rüzgar enerjisi eski çağlardan günümüze

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI

ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI ARAÇ DİNAMİĞİ, MODELLEME VE KONTROL ARAŞTIRMALARI Bölümde Araç Dinamiği Modelleme ve Kontrol Araştırmaları Dr S. Çağlar Başlamışlı ve ekibi tarafından araç dinamiği, araç dinamiği kontrolü/kestirimi, araç

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI Seracettin Akdı Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Merkezi Gamze Küçükyağlıoğlu Aydınlar Yedek

Detaylı

HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI

HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI Emre SERT Anadolu Isuzu Otomotiv A.Ş 1. Giriş Özet Ticari araç kazalarının çoğu devrilme ile sonuçlanmaktadır bu nedenle devrilme

Detaylı

Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS Performansına Etkilerinin Deneysel Analizi

Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS Performansına Etkilerinin Deneysel Analizi 6 Published in th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 3-5 November 6 (ISITES6 Alanya/Antalya - Turkey) Kritik Yol Şartlarında Lastik Basıncı Değişimlerinin ABS

Detaylı

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Form BTP-01 (1/) BAHAR 007-008 4/01/008 Taşıt Hareket Denklemlerinin Bilgisayar Yardımıyla Çözümü 1. Taşıta etkiyen kuvvetlerin belirlenmesi. Düz harekette taşıt hareket denklemlerinin

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi TESTBOX Yapısal Sağlık Takibi (SHM) Uygulamaları Uygulama Notu AN-TR-401 TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi Anahtar Kelimeler: Yapısal Sağlık Takibi, Operasyonel

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Taşıtlar Mekaniği Ders No : 0690040115 Teorik : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh.

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. AMACIMIZ Yenilenebilir enerji kaynaklarının tesis edilmesi ve enerji üretimi pek çok araştırmaya konu olmuştur. Fosil yakıtların giderek artan maliyeti ve giderek tükeniyor

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ ÖZET: B. Öztürk 1, C. Yıldız 2 ve E. Aydın 3 1 Yrd. Doç. Dr., İnşaat Müh. Bölümü, Niğde

Detaylı

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DĠLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 11 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 14 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 15 1.5

Detaylı

Geometriden kaynaklanan etkileri en aza indirmek için yük ve uzama, sırasıyla mühendislik gerilmesi ve mühendislik birim şekil değişimi parametreleri elde etmek üzere normalize edilir. Mühendislik gerilmesi

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

Eksen Mühendislik, 2010 SONLU ELEMANLAR İLE SHOCK RESPONSE SPECTRUM ANALİZİ YAPILMASI

Eksen Mühendislik, 2010 SONLU ELEMANLAR İLE SHOCK RESPONSE SPECTRUM ANALİZİ YAPILMASI TARİH: 03-12-2010 YAZAN: AYDIN KUNTAY, EKSEN MÜHENDİSLİK SONLU ELEMANLAR İLE SHOCK RESPONSE SPECTRUM ANALİZİ YAPILMASI 1. Giriş Bu doküman yapılarda SRS olarak bilinen Shock Response Spectrum hesaplarının

Detaylı

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA A.C. Sayar 2, İ.H.Başeğmez 1, S. Yıldırım 1, Y.İ. Tonguç 1 ÖZET: 1 İnş. Yük. Müh.,Promer Müş. Müh. Ltd. Şti.,

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG ELEKTRONİK DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : YAPILIŞ TARİHİ: GRUP ÜYELERİ : 1. 2. 3. DERSİN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYESİ: Yrd. Doç.

Detaylı

6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler

6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler 6x2 Kamyon Arka Dingil Grubunun Fren Performansına Etkisi ve Daha İyi Fren Performansı İçin Öneriler Alpay LÖK Makina Yüksek Mühendisi, alpay@frenteknik.com Tuncay AVUNÇ Makina Yüksek Mühendisi, tuncayavunc@gmail.com

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Ball and Beam Deneyi.../../205 ) Giriş Bu deneyde amaç kök yerleştirme (Pole placement) yöntemi ile top ve çubuk (ball

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli)

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir (A. Midilli) SUMMER COURSE ON EXERGY AND

Detaylı

AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON

AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON AKUSTİK TASARIM İLE ENERJİ TASARRUFU VE İLKYATIRIM İLİŞKİSİ ORHAN GÜRSON 21.05.2011 HAVALANDIRMA DEVRESİ İÇERİK Havalandırma Sistemi Kritik Devresi Gürültü Üretim ve Ses Yutum Hesap Yöntemleri ve Örnek

Detaylı

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi

Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi 1) Giriş Ege Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontrol Sistemleri II Dersi Pendulum Deneyi.../../2015 Bu deneyde amaç Linear Quadratic Regulator (LQR) ile döner ters sarkaç (rotary inverted

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

ELYAF İŞLETMELERİNDE İSTATİSTİKSEL SÜREÇ KONTROLÜNÜN UYGULANMASI * An Application of Statistical Process Control in Polyester factory

ELYAF İŞLETMELERİNDE İSTATİSTİKSEL SÜREÇ KONTROLÜNÜN UYGULANMASI * An Application of Statistical Process Control in Polyester factory ELYAF İŞLETMELERİNDE İSTATİSTİKSEL SÜREÇ KONTROLÜNÜN UYGULANMASI * An Application of Statistical Process Control in Polyester factory Tuğba ÇOLAK İstatistik Anabilim Dalı Fikri AKDENİZ İstatistik Anabilim

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi CBÜ Fen Bil. Dergi., Cilt 11, Sayı, 11-16 s. CBU J. of Sci., Volume 11, Issue, p 11-16 Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi Anıl Kuç 1*, Mustafa Nil *, İlker

Detaylı

Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi

Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi Türkiye Elektrik Arz Eğrisinin Modellenmesi Barış Sanlı, Mehmet Güler Giriş Enerji sektörüne yatırımcı ilgisi arttıkça, bu yatırımların ekonomik yatırımlar olup olmayacağı konusundaki sorular da artmaktadır.

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ 1) İdeal Sönümleme Elemanı : a) Öteleme Sönümleyici : Mekanik Elemanların Matematiksel Modeli Basit mekanik elemanlar, öteleme hareketinde;

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

elde ederiz

elde ederiz Deney No : M1 Deney Adı : NEWTON YASASI Deneyin Amacı : Sabit kuvvet altında hareketin incelenmesi, konum-zaman, hız-zaman grafiklerinin çizilmesi. Newton un ikinci hareket kanununun gözlemlenmesi, kuvvet-ivme

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : Fizik Ders No : 0690040026 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Şubat 216 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi 1 İşlenmiş yüzeylerin kalitesi, tasarımda verilen ölçülerdeki hassasiyetin elde edilmesi ile karakterize edilir. Her bir işleme operasyonu, kesme takımından kaynaklanan düzensizlikler

Detaylı

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

RADYATÖR ARKALARINA YERLEŞTİRİLEN YANSITICI YÜZEYLERİN RADYATÖR ETKİNLİĞİNE ETKİSİ RADYAÖR ARKALARINA YERLEŞİRİLEN YANSIICI YÜZEYLERİN RADYAÖR EKİNLİĞİNE EKİSİ Mert ÜKEL Müslüm ARICI Mehmet Fatih BİNGÖLLÜ Hasan KARABAY ÖZE Bu çalışmada yapılardaki radyatörlerin arkalarına yerleştirilen

Detaylı

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI

ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI ATMOSFERDEKİ YAĞIŞA GEÇERİLİR SURUHARI MİKTARININ HESAPLANMASI SEMA TOPÇU* 1. GİRİŞ Dünya üzerindeki büyük su kütlelerinden meydana gelen buharlaşma ve canlıların terleme olayı atmosferdeki subuharının

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

MOTORLAR. 1 Ders Adi: MOTORLAR 2 Ders Kodu: MAK Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans

MOTORLAR. 1 Ders Adi: MOTORLAR 2 Ders Kodu: MAK Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans MOTORLAR 1 Ders Adi: MOTORLAR 2 Ders Kodu: MAK4301 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 4 6 Dersin Verildiği Yarıyıl 7 7 Dersin AKTS Kredisi: 4.00 8 Teorik Ders Saati (saat/hafta)

Detaylı

Newton Kanunu / Hava izi

Newton Kanunu / Hava izi İlgili konular Hız, ivme, kuvvet, yerçekimi ivmesi Newton Kanunu / Hava izi Prensip ve amaç Mesafe zaman kanunu, hız zaman kanunu ve kütle, ivme ve kuvvet arasındaki ilişki, düz bir çizgide düz olarak

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi

Karadeniz Teknik Üniversitesi Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü MDM 240 Dinamik Dersi 2013-2014 Güz Yarıyılı Dersi Veren: Ömer Necati Cora (Yrd.Doç.Dr.) K.T.Ü Makine Müh. Bölümü, Oda No:

Detaylı

H(s) B(s) V (s) Yer Kök Eğrileri. Şekil13. V s R s = K H s. B s =1için. 1 K H s

H(s) B(s) V (s) Yer Kök Eğrileri. Şekil13. V s R s = K H s. B s =1için. 1 K H s Yer Kök Eğrileri R(s) K H(s) V (s) V s R s = K H s 1 K H s B s =1için B(s) Şekil13 Kapalı çevrim sistemin kutupları 1+KH(s)=0 özyapısal denkleminden elde edilir. b s H s = a s a s K b s =0 a s K b s =0

Detaylı

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2004 OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Remzi GEMCİ * Ahmet KAPUÇAM

Detaylı

Süspansiyon elemanları

Süspansiyon elemanları Süspansiyon elemanları Çelik yaylar Helisel yaylar, süspansiyon yayı Yaprak yaylar. süspansiyon yayı Burulma Çubukları, stabilizatör, süspansiyon yayı Helisel yay Yaprak yaylar Otomobillerde nadiren kullanılmaktadır.

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI Şaban PUSAT 1, Nuri TUNÇ 2, İsmail EKMEKÇİ 3 ve Yaşar YETİŞKEN 4 *1 Yıldız Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Beşiktaş, İstanbul 2 Meteoroloji Genel

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1 Kinetik Gaz Kuramından Gazların Isınma Isılarının Bulunması Sabit hacimdeki ısınma ısısı (C v ): Sabit hacimde bulunan bir mol gazın sıcaklığını 1K değiştirmek için gerekli ısı alışverişi. Sabit basınçtaki

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 13 Parçacık Kinetiği: Kuvvet ve İvme Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 13 Parçacık

Detaylı

Burulma Düzensizliğinin Betonarme Yapı Davranışına Etkileri

Burulma Düzensizliğinin Betonarme Yapı Davranışına Etkileri Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(1), 459-468 ss., Haziran 2016 Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 31(1), pp.459-468, June 2016 Burulma

Detaylı

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN VE TÜNEL KAZILARINDA MEKANİZASYON LABORATUVAR DENEY FÖYÜ

MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN VE TÜNEL KAZILARINDA MEKANİZASYON LABORATUVAR DENEY FÖYÜ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN VE TÜNEL KAZILARINDA MEKANİZASYON LABORATUVAR DENEY FÖYÜ Deney 1. Sievers Minyatür Delme Deneyi Deney 2. Kırılganlık(S20) Deneyi Deney 3. Cerchar Aşındırıcılık İndeksi (CAI)

Detaylı

Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif

Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif Manyetostatik algılayıcılar Manyetostatik algılayıcılar DC manyetik alan ölçüm prensibine göre çalışırlar. Bu tip algılayıcılar Manyetik endüktif sensörlerin (Bobin) aksine minyatürizasyon için çok daha

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI SINIF-DÖNEM : 1. Sınıf - Güz DERS KODU MATH 101 PHYS 101 CHEM 101 MCE 101 MCE 103 ENG 101 TDL 101 Matematik I Calculus I Z 4 0 6 Fizik I Physics I Z 3 2 6 Genel Kimya General Chemistry Z 3 0 5 Makina Mühendisliğine

Detaylı

Kontrol Sistemlerinin Analizi

Kontrol Sistemlerinin Analizi Sistemlerin analizi Kontrol Sistemlerinin Analizi Otomatik kontrol mühendisinin görevi sisteme uygun kontrolör tasarlamaktır. Bunun için öncelikle sistemin analiz edilmesi gerekir. Bunun için test sinyalleri

Detaylı

Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ

Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ 1 Ek-3-2: Örnek Tez 1. GİRİŞ.. 2 2. GENEL KISIMLAR 2.1. YATAY YATAK KATSAYISI YAKLAŞIMI Yatay yüklü kazıkların analizinde iki parametrenin bilinmesi önemlidir : Kazığın rijitliği (EI) Zeminin yatay yöndeki

Detaylı

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Performans nedir? Performans nedir?... Performans: İcraat, başarı 1. Birinin veya bir şeyin görev veya çalışma biçimi; Klimaların soğutma performansları karşılaştırıldı."; Jetin

Detaylı

2006 Yılı Ocak Eylül Dönemi Sektör Raporu. Ocak- Eylül Dönemi. Sektör Raporu. Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27

2006 Yılı Ocak Eylül Dönemi Sektör Raporu. Ocak- Eylül Dönemi. Sektör Raporu. Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27 2006 Ocak- Eylül Dönemi Sektör Raporu Petder, 13/12/2006 Sayfa: 1/27 Bayar Cad. Gülbahar Sok. Perdemsaç Plaza No:17/14 34742 Kozyatağı İstanbul Tel: 216 4452923/24 Faks: 216 4452925 info@petder.org.tr,

Detaylı

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS A. DENEYİN AMACI : Seri RLC devresinin AC analizini yapmak ve bu devrede rezonans durumunu incelemek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı, 2. Sinyal üreteci, 3. Değişik değerlerde dirençler

Detaylı

Ceyhun EREN 1 ve Hilmi L 2

Ceyhun EREN 1 ve Hilmi L 2 Sekizinci Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, 11 Mayıs-15 Mayıs, 215, İstanbul Eighth National Conference on Earthquake Engineering, 11May-15 May 215, Istanbul, Turkey Ceyhun EREN 1 ve Hilmi L 2 --

Detaylı

Tek Değişkenli Kalkülüs (MATH 104) Ders Detayları

Tek Değişkenli Kalkülüs (MATH 104) Ders Detayları Tek Değişkenli Kalkülüs (MATH 104) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Tek Değişkenli Kalkülüs MATH 104 Bahar 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i MATH

Detaylı

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon SAKARYA 2011 Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon kontrolünde kullanılan sürüş çevrimlerinin

Detaylı

Abs tract: Key Words: Hartmut HENRİCH

Abs tract: Key Words: Hartmut HENRİCH Hartmut Henrich:Sablon 29.03.2011 10:27 Page 32 Hartmut HENRİCH Abs tract: Isolation is good for energy saving. Never the less comfort control diveces are contributed save energy. This kind of diveces

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

Alman Su İşbirliği Günü - Mersin

Alman Su İşbirliği Günü - Mersin Alman Su İşbirliği Günü - Mersin Workshop 1 Su Temininde Planlama, Kalite ve Su Kayıplarının Azaltılması İçmesuyu Arıtma Tesislerinin Otomasyonu ve Modernizasyonu (İSKİ, GASKİ, BUSKİ, ESKİ) Tülin Başkan

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Aktif Titreşim Kontrolü için Bir Yapının Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Modelinin Elde Edilmesi ve PID, PPF Kontrolcü Tasarımları

Aktif Titreşim Kontrolü için Bir Yapının Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Modelinin Elde Edilmesi ve PID, PPF Kontrolcü Tasarımları Uluslararası Katılımlı 17. Makina Teorisi Sempozyumu, İzmir, 1-17 Haziran 15 Aktif Titreşim Kontrolü için Bir Yapının Sonlu Elemanlar Yöntemi ile Modelinin Elde Edilmesi ve PID, PPF Kontrolcü Tasarımları

Detaylı

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Ercüment YILMAZ 1, Ali Haydar DOĞU 2 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik Bölümü, Trabzon 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik

Detaylı

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 271 İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr

Detaylı

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU

GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU simplifies predictive maintenance 25 Şubat 2010 GENEL MOTOR DURUM DEĞERLENDİRME RAPORU ARTESİS A.Ş. GOSB Üretim Tesisleri HAZIRLAYAN: Simge ÇAKIR ONAYLAYAN: Dr. İzzet Yılmaz ÖNEL The Institution of Engineering,

Detaylı

The Analysis of the Gear Ratio Variation on the Transmissions

The Analysis of the Gear Ratio Variation on the Transmissions Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering AKÜ FEMÜBİD 15 (2015) 015903 (17-21) AKU J. Sci. Eng. 15 (2015) 015903 (17-21)

Detaylı