Giriş. Kalsiyum iyonları bir grup önemli fizyolojik ve biyokimyasal olayları düzenler.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Giriş. Kalsiyum iyonları bir grup önemli fizyolojik ve biyokimyasal olayları düzenler."

Transkript

1 Ca 2+

2

3 Giriş Kalsiyum iyonları bir grup önemli fizyolojik ve biyokimyasal olayları düzenler. Kas-sinir uyarılabilirliği, Kan pıhtılaşması, Salgılama olayları, Zarın bütünlüğü ve plazma zarından taşınma, Enzim tepkimeleri, Hormon ve nörotransmitter salınması ve hormon etkisi Kemiğin mineralizasyonu Bütün bu işlemlerin normal şekilde çalışması için plazma Ca +2 u çok dar sınırlar içinde sürdürülür.

4 Biyomedikal Önem İyonize kalsiyum düzeyinin normal dışına sapması yaşamı tehdit eden bir çok bozukluğa neden olur. Kalsiyum homeostaz bozukluğu vakaları hastaneye yatan hastaların %3 ünü oluşturur. Kalsiyum kemik ve hücre dışı sıvıda bulunur İnsan vücudunda yaklaşık 1 kg kalsiyum bulunur. Bunun % 99 u fosfat ile birlikte hidroksiapatit kristalleri (CaPO 4 ) şeklinde kemikte bulunur. Kemik dinamik bir dokudur. Kemik mekanik rolüne ek olarak bir kalsiyum deposu olarak hizmet görür.

5 Kemikteki kalsiyumun çoğu hücre dışı kalsiyum ile serbest değiş tokuşa uğratılamaz. Ca +2 un karışabilen havuzu: %1 kadar serbest değiş tokuşa uğratılan havuz + periostal aralıkta bulunan bir diğer %1 kadar kalsiyum Hormonlar kalsiyumun hücre dışı sıvı aralığı ile periostal sıvı aralığını ayıran zar üzerinden taşınmasını etkileyerek hücre dışı Ca miktarını düzenlerler (Primer olarak PTH).

6 Plazma kalsiyumu 3 biçimde bulunur 1. Organik asitlerle karma yapmış: % 6 kadarı sitrat, fosfat ve diğer anyonlar. 2. Proteine bağlı Geri kalanı hemen 3. İyonlaşmış hemen eşit miktarda

7 İyonize kalsiyum biyolojik olarak aktif payı oluşturur. Bu düzeyin normal sınırlar dışına çıkmasına, vücudun çok az toleransı vardır. Ca +2 düzeyi Aşırı uyarılma ve tetanik çırpınmalar Ca +2 düzeyi Kas felci, koma ve ölüm

8 Kalsiyum ve karşıt iyonu olan fosfat plazmada çözünürlük çarpımlarına eşit veya çok yakın bir değerde bulunur. Proteine bağlanma çökelmeden ve ektopik kalsifikasyondan korunma sağlayabilir. Plazma protein konsantrasyonunda bir değişiklik olması total plazma Ca düzeyinde parelel değişikliklerle sonuçlanır (Her gr albumin düşmesi başına 0.8 mg Ca düşer)

9 Kalsiyumun plazma proteinleri ile birlikteliği ph ya bağımlıdır. Asidoz iyonize formu Alkaloz Bağlı formu, Ca +2 düşer. Hiperventilasyon sendromu Akut solunumsal alkaloz karıncalanma ve keçelenmede

10 Kalsiyum metabolizmasının düzenlenmesinde temel olarak 3 hormon etkilidir 1. Parathormon: Ca +2, P 2. Kalsitriol: Ca ve P 3. Kalsitonin: Ca ve P Bunlar üzerine hipotalamus ve hipofizin herhangi bir kontrol etkisi yoktur.

11 PARATHORMON 84 amino asit içeren bir peptiddir. Karbonhidrat veya kovalent bağlı bileşik içermez. Amino ucundaki ilk 34 amino asit molekülün biyolojik etkinliğinden sorumludur arasındaki amino asit ler reseptöre bağlanmadan, karboksi ucundaki 2/3 kısımlık bölüm ise periferik dokularda yıkımın geciktirilmesinden sorumludur.

12 PTH un biyosentezi 115 aminoasit li bir öncül molekül halinde sentezlenir. PreproPTH nın amino ucunda hidrofob doğaya sahip 25 aminoasit lik sinyal peptidi bulunur. Sinyal dizesi molekülün ER un iç kısmına aktarılmasını sağlar. ER iç kısmında peptidazların etkisi ile sinyal peptidi ayrılır ve propth (90 aminoaasit) sentezlenir.

13 ProPTH amino ucunda yer alan ve işlevi bilinmeyen ileri derecede bazik bir hekzapeptid taşır. ProPTH golgi aygıtına aktarılır ve burada bir enzim tarafından hekzapeptid uzaklaştırılması ile PTH sentezlenir. Golgiden salgı veziküllerine aktarılan PTH un 3 olası akibeti; 1. Depolanır 2. Yıkıma uğrar 3. Salgılanır.

14

15 PTH yapımının düzenlenmesi ProPTH nın yapım ve yıkım hızı ortamdaki Ca +2 derişiminden etkilenmez (PTH etkilenir). Sentezlenen propth nın çoğu hızla yıkıma uğrar. Yıkım hızının Ca +2 düşükse azaldığı, yüksekse arttığı keşfedilmiştir. Bu gözlem, Ca +2 un PTH üretimini, yıkım hızını denetleyerek etkilediğini gösterir.

16 Hücre dışı Ca +2 da büyük dalgalanmalar olsa bile PTH mrna düzeyi değişmemektedir. Bir organizmanın PTH sentezini artırabileceği tek yol paratiroid bezindeki PTH üreten ana hücrelerin boy ve sayısını artırmaktır.

17 PTH metabolizmasının düzenlenmesi Proteolitik yıkım sırasında PTH nın çok özgül parçaları ortaya çıkar ve dolaşımda karboksi ucu parçaları bulunur. (PTH ) Bunun herhangi bir biyolojik işlevi tanımlanmamışsa da hormonun dolaşımdaki yarı ömrünü uzatabilir. Paratiroid bezinde Katepsin B ve D yi içeren bir grup proteolitik enzim tanımlanmıştır.

18 Katepsin B, PTH yı PTH 1-36 ve PTH olarak 2 parçaya böler. PTH 1-36 hızla di- ve tripeptidlere yıkılırken, PTH daha fazla yıkılmaz. ProPTH dolaşımda hiçbir zaman yer almaz. PTH proteolizinin çoğu bez içinde görülür. Karaciğer ve böbrek salgılanan PTH nın çevresel metabolizmasına katılır. Periferik proteolizin ana noktası Karaciğer deki Kupffer hücreleridir. PTH salgısı paratiroiddeki hücre içi camp düzeyi arasında doğrusal ilişki

19 PTH salgısının düzenlenmesi PTH düzeyi ortamdaki Ca +2 ve Mg +2 derişimi ile ters orantılıdır. Bu ilişki, paratiroid hücreleri üzerine yerleşik spesifik bir G proteinine eşlenik Ca +2 reseptörü tarafından düzenlenir. Serum Ca düzeyi 10.5 mg/dl veya üzerinde iken biyolojik olarak aktif PTH varlığı HİPERPARATİROİDİZM

20 Hücre içi Ca ve camp düzeyleri arasında ters bir ilişki olduğundan bu olaya Ca +2 düzeyi katılıyor olabilir. Ca +2 bu etkisini fosfodiesteraz üzerine veya adenilat siklazı inhibe ederek gösterebilir. Fosfatın PTH salgısı üzerine hiçbir etkisi yoktur. Paratiroid bezindeki salgı taneciklerinde sadece 1.5 saat salgılamaya yetecek düzeyde hormon bulunur. Sürekli üretilip salgılanması zorunludur. Zıt olarak insülin günlerce, tiroid hormonları haftalarca yetecek kadar depolanabilir.

21 PTH bir zar reseptörü yoluyla etki eder Reseptörler kemik ve böbrekte birbirinin aynı olup hedef dışı dokularda bulunmaz. Adenilat siklaz camp de artış Hücre içi kalsiyumda artış Özgül hücre içi proteinlerin kinazlar ile fosforilasyonu... Reseptörler bastırıcı düzenlemeye ve duyarsızlaştırılmaya maruzdur.

22 PTH kalsiyum homeostazını etkiler Hücre dışı Ca konsantrasyonunu doğrudan kemik ve böbrek üzerine etki yaparak ve dolaylı olarak barsak mukozası üzerine etki göstererek normale getirir. En hızlı değişiklikler böbrek üzerine olan etki, En büyük etki ise kemik üzerine olandır. PTH hipokalsemiyi kemik cevherinin sarfı pahasına önler.

23 Başlıca 3 etkisi vardır. 1. Kemiklerden kalsiyumun salınımını artırır 2. Kalsiyumun böbreklerden atımını azaltır. 3. Kalsitriol sentezini uyararak barsaktan kalsiyum emilimini artırır.

24 PTH fosfat homeostazını etkiler Kalsiyumun mutad karşıt iyonu fosfattır. Kemiğin mineral yatağının uyarılmasında kalsiyum ile beraber fosfat salınır. Fosfatın renal klirensini artırır. Net etki, hücre dışı sıvısı fosfat derişimini azaltmaktır.

25 Fizyopatoloji PTH nın yetersiz miktarda oluşu hipoparatiroidizm ile sonuçlanır. Hipokalsemi ve hiperfosfatemi görülür. Belirtiler: kas krampları, tetani, solunum kaslarında tetanik felç, laringospazm, ölüm Başlıca nedenleri, boyun cerrahisi sırasında beze hasar ve otoimmun harabiyettir. PTH nın aşırı üretilmesi hiperparatiroidizm. Nedenleri: Paratiroid adenomu, hiperplazisi, PTH veya PTH ile akraba peptidin (PTHRP) ektopik üretimi.

26 PTHRP yapısal ve işlevsel yönden PTH ya benzeyen 141 aminoasit li bir proteindir. Çeşitli kanserlerde saptanmıştır. Buna malignitenin hiperkalsemisi eşlik eder. Hiperparatiroidizmde: PTH, hiperkalsemi, hipofosfatemi. Uzun süre devam ederse; aşırı kemik rezorpsiyonu, böbrek taşları, sık idrar yolu enfeksiyonu ve böbrek fonksiyon bozukluğu Sekonder hiperparatiroidizm: İlerleyici böbrek harabiyeti bulunan olgularda 25(OH)D 3 1,25 (OH) 2 D 3 çevriminde azalma Bezlerde hiperplazi ve aşırı PTH salgılanması

27 KALSİTRİYOL Barsaktan kalsiyum ve fosfat emilmesini uyarır. Barsak hücre zarının her iki yanında bulunan konsantrasyon gradiyentine karşı kalsiyumun hareketini teşvik eden tek hormondur. Besinlerdeki kalsiyum içeriğinde geniş dalgalanmalar olsa bile hücre dışı kalsiyumu denetleyen ince bir mekanizma vardır.

28 Bu mekanizma, kemikte kollajen lifler üzerine Ca ve P ın depolanması için uygun derişimi güvenceye alır. D vitamini eksikliğinde yeni kemik oluşumu yavaşlar ve kemiğin yeniden biçimlenmesi bozulur. (PTH + Kalsitriol) Kalsitriol, PTH nın renal kalsiyum geri emilimi üzerine olan etkilerini de şiddetlendirir.

29 Kalsitriol biyosentezi Kalsitriol her yönden bir hormondur. Öncül moleküllerin bir grup farklı dokuya plazma ile taşınmasını kapsayan bir dizi enzimatik tepkime ile üretilir. Hedef organdaki biyolojik etkileri steroid hormonlara benzer şekilde oluşmaktadır.

30 Sentez aşamaları başlıca deri, Karaciğer ve böbrekte gerçekleşir Hormonun öncül molekülü olan D vitamini yumurta sarısı, balık, Karaciğer gibi besinlerde bulunmakla beraber, kalsitriol sentezi için gerekli vitaminin büyük kısmı deride 7-Dehidrokolesterol den elde edilir. Kolekalsiferol oluşumunda nonenzimatik fotoliz tepkimesi ile UV ışınları kullanılır. Oluşan kolekalsiferol miktarı UV ışınlarının miktarı ile doğru, ciltteki pigmentasyon miktarı ile ters orantılıdır.

31 Epidermiste yaşa bağlı bir 7-Dehidrokolesterol kaybı görülür. D vitamini bağlayan protein denen özgül bir taşıyıcı protein D 3 ü deri ve barsaktan KC e taşır. D 3, KC de 25-Hidroksilasyona uğrar. 25-Hidroksilasyon ER da O 2, NADPH, Mg gerektiren bir tepkimeyle gerçekleşir. NADPH a bağımlı sitokrom P450 redüktaz ve sitokrom P450 enzimleri olaya katılır. Bu reaksiyon düzenlemeye uğramaz ve böbrek ve barsakta da daha düşük etkinlikte görülür. 25OH-D 3 dolaşım yoluyla böbreğe taşınır ve plazmadaki ana formdur.

32 25OH-D 3 zayıf bir agonisttir ve biyolojik aktivite için 1. konumda hidroksillenmelidir. Bu olay NADPH, Mg, O 2 ve 3 enzim (ferrodoksin, ferrodoksin redüktaz ve sitokrom P450) gereksinen bir monooksijenaz reaksiyonu ile böbrek proksimal tübül mitokondrilerinde gerçekleşir. 1,25(OH) 2 -D 3, D vitamininin en güçlü metabolitidir. Kalsitriolün önemli bir böbrek dışı kaynağı 1 hidroksilaz etkinliğine sahip plasentadır. Bu enzimin etkinliği kemik dahil bir grup dokuda bulunmuştur. Fakat fizyolojik önemi azdır.

33

34 Yapım ve metabolizmanın düzenlenmesi Sıkı bir geribildirim mekanizması ile kontrol edilir. Düşük kalsiyum diyetleri ve hipokalsemi 1 hidroksilaz aktivitesinde belirgin bir artış yapar. (Bu etki PTH gerektirir) Düşük fosfor diyetleri ve hipofosfatemi 1 hidroksilaz üzerine daha zayıf bir etki yapar.

35 Primer düzenleyiciler Hipokalsemi PTH Hipofosfatemi Kalsitriol Sekonder düzenleyiciler Östrojenler Androjenler İnsülin, tiroid hormonu GH, prolaktin Renal 1 -hidroksilazın düzenlenmesi

36 Kalsitriol kendi üretiminin önemli bir düzenleyicisidir. Kalsitriol, 1 -hidroksilaz ve aktif olmayan bir yan ürün (24,25-(OH) 2 D 3 ) oluşturur. Temel sterol molekülü farklı metabolik yollarla değişikliğe uğratılabilir. 20 den çok metabolit bulunmuş fakat hiçbirinin biyolojik etkinliği saptanmamıştır.

37 Kalsitriol steroid hormonlara benzer şekilde etki yapar Barsak villus ve cripta hücreleri, osteoblastlar ve distal renal tubul hücrelerinin çekirdeklerine olan bir yerleşim gösterilmiştir. Bu hormonun hedef olduğundan şüphelenilen bazı dokularda da çekirdekte birikimi görülür (Deri, pankreas, beyin vs) Şaşırtıcı bir şekilde paratiroid hücrelerinde kalsitriol bağlanması görülmüştür.

38 Kalsitriol reseptörü steroid reseptör ailesinin bir üyesidir. Bu reseptörün ligand bağlayıcı domeni kalsitriolü yüksek afinite, düşük sığa ile bağlar. Bir DNA bağlayıcı bölge içerir (Zn parmak motifi içeriyor) Kalsitriol-reseptör kompleksi D vitamini yanıt elemanına bağlanır.

39 Kalsitriole bağımlı gen ürünleri mrna sentezinin artmasına bağlı olarak barsaklarda iki özgün protein olan Ca +2 ATPaz ve kalsiyum bağlayıcı protein (CBP) sentezi hızlanmaktadır. Kemik ve böbreklerdeki etki mekanizmasının barsaktakine benzer olduğu düşünülmektedir. Sentezleri uyarılan proteinler hakkında henüz bilgi yoktur.

40 Kalsitriolün barsak mukozası üzerine etkileri Ca +2 ve PO 4-3 ın barsak mukozasından taşınması 1. Fırça kenar ve mikrovillus zarı üzerinden yakalama 2. Mukoza hücre zarı üzerinden taşınma 3. Bazal lateral zar üzerinden hücre dışı sıvıya akışı gerektirir. Kalsitriolün bu basamaklardan hangisini etkilediğini tam kesin değildir.

41 Plazma kalsiyumu Paratiroid hormon 1,25-(OH) 2 D 3 Kemikten Ca Mobilizasyonu Böbrekten Ca geriemilimi Böbrekten Ca atılımı İnce barsakta Ca emilimi Plazma kalsiyumu

42 Fizyopatoloji Raşitizm: Düşük plazma Ca ve P düzeyleri ve iskelet deformitelerine eşlenik kemikte zayıf mineralizasyon ile karakterizedir. En sık rastlanan nedeni D vitamini eksikliğidir. İki tip D vitaminine bağlı raşitizm vardır: Tip I: 25-OHD 3 ün kalsitriole çevriminde kusur TipII: Reseptör kusuru

43 Erişkinlerde D vitamini eksikliği Osteomalasi ile sonuçlanır. Ca ve P emilimi azalmış olup hipokalsemi ve hipofosfatemi vardır. Kemiğin mineralizasyonu bozulmuş olup çatısı zayıflamıştır.

44 Renal Osteodistrofi Böbrek parankimindeki hasara bağlı kalsitriol oluşumu azalır ve Ca emilimi düşer. Hipokalsemiyi telafi etmek için PTH miktarı artar. PTH nın etkisiyle aşırı kemik çevrimi ve yapı değişiklikleri ortaya çıkar.

45 KALSİTONİN İnsan tiroidinin parafoliküler C hücrelerinden salgılanan 32 aminoasit li bir peptiddir. Amino ucundaki 1. ve 7. aminoasit ler arasında bir disülfit köprüsü, karboksi ucunda ise prolinamid yer almaktadır. Tamamı biyolojik aktiviteden sorumludur. Doğadan elde edilen CT lerin en güçlü olanı alabalık CT ninidir.

46 Biyolojik etkileri Temel hedef organ olan kemiklerde resorpsiyonu kısıtlayarak kemikten Ca ve P kaybını önlemekte ve serum Ca ve P düzeylerini azaltmaktadır. Kemik resorpsiyonundaki azalmaya ALP ve pirofosfataz sentezinde azalma ve idrar hidroksiprolin atılımında azalma eşlik eder. GİS te Ca emilimi ile ilgili etkisi yoktur. Böbreklerde Ca ve P un tubuler geri emilimini azaltarak klirensi artırıcı etki gösterir.

47 Böbrekler ve kemik üzerine olan etkileri parathormona zıt yöndedir. Ancak kalsitoninin insan kalsiyum homeostazındaki rolü henüz kesin bir biçimde aydınlatılamamıştır.

48 Plazma kalsiyum konsantrasyonunun homeostatik regülasyonu

49 Plasma Calcium Regulation Plasma calcium totals 2.4 mm (9.4 mg/dl) Free calcium is 1.2 mm

50 Plasma Calcium Regulation Free calcium is tightly regulated ( 5%) Too low = neuronal hyper-excitability Too high = neuronal depression Control points for calcium Absorption Via intestines Excretion Via urine Temporary storage Via bones

51 Regulating blood calcium levels Thyroid Low blood Ca ++ Parathyroids Negative feedback Parathyroid hormone (PTH) Increased absorption of Ca ++ from intestine due to PTH activation of Vitamin D Reabsorption of Ca ++ & excretion of PO 4 Increased blood Ca ++ Osteoclasts dissolve CaPO 4 crystals in bone, releasing Ca ++

52

53 Active Control of Calcium Vitamin D3 Diet and sun Parathyroid hormone Parathyroid gland Calcitonin Thyroid gland Skeletal loading Osteoblasts and osteoclasts

54 Vitamin D3 and Calcium Control Vitamin D3 (Cholecalciferol) Converted to precursor in liver Initially stored Converted to 25-Hydroxycholecalciferol Feedback control limits concentration Converted to active form in kidney 1,25-Dihydroxycholecalciferol Under the feedback control of parathyroid hormone (PTH)

55

56 Effects of Active Form of Vit D3 Promotes intestinal absorption of calcium Causes synthesis of calcium-binding protein and related facilitated transport Takes a couple of days to fully develop response Has slight effect to increase calcium re-absorption in kidneys Works with PTH to cause calcium absorption from bone

57 Parathyroid Hormone Secreted by parathyroid glands Rapid response to reduced calcium (minutes) Polypeptide 84 amino acid residues 9,500 daltons M.W. Peptide fragments can be active for periods measured in hours Operates in tissues via camp second messenger

58 Parathyroid Hormone

59

60 Calcium Signal Transduction in Parathyroid Gland 600 AA external domain 200 AA internal domain Phosphorylation sites G-Protein Coupled Receptor Activates Phospholipase C Leads to increased Diacylglycerol (DG) and Inositol trisphosphate (IP3) as secondary messengers Inhibits adenylate cyclase to reduce camp Present in C cells of Thyroid Gland Regulates calcitonin secretion

61

62 Effects of PTH Increases calcium absorption from bone Existing osteocytes stimulated (minutes to hours) to transport calcium calcium pumps Existing osteoclasts activated and new osteoclasts formed (days to weeks) to digest bone and release calcium Stimulated indirectly by osteoblasts

63

64 Other Effects of PTH Decreases excretion of calcium by kidneys Important to prevent bone deterioration Increases calcium absorption Effect manifested via Vitamin D3 Produces most active form of D3 in the kidney (1,25-dihydroxy-cholecalciferol)

65

66

67

68 Hyperparathyroidism

69

70 Calcitonin Secreted by the thyroid gland Effects are much less than those of PTH

71 Effects of Calcitonin Attenuates absorptive ability of osteoclasts Inhibits formation of new osteoclasts Osteoclast decrease causes osteoblast decrease Effect to decrease calcium is transitory Causes reduced bone turnover Has weak effect in kidney and intestines

72

73 Non-Hormonal Control of Plasma Calcium Changes in calcium intake can be rapidly accommodated Buffer capacity of amorphous calcium in bone Calcium is sequestered in intracellular spaces Can help restore plasma calcium in tens of minutes

74 Phosphate Physiological function : 80% of the total body phosphate is contained in bone. High-energy phosphate bond in ATP Essential element in - Phospholipid cell membranes - Nucleic acids - Phosphoproteins Phosphate is critical for activity for several important enzyme

75 Regulation: PTH lowers blood phosphate concentrations by Increasing renal excretion. Vitamin D acts to increase phosphate in the blood due to - Increase phosphate absorption in the intestine - Increase phosphate reabsorption in the kidney Clinical Application: - Hypophosphatemia - Hyperphosphatemia

76 Overview of Calcium-Phosphate Regulation

77 Hypophosphatemia Hypophosphatemia is very common in hospitalized patients Infusion of dextrose solution Use of antacids that bind phosphate Alcohol withdrawal Hyperphosphatemia Renal failure : phosphate excretion Neonates are susceptible to hyperphosphatemia Increased breakdown of cells eg: - severe infections - neoplastic disorders

KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR

KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR KALSİYUM METABOLİZMASINI DÜZENLEYEN HORMONLAR Kalsiyum iyonlarının katıldığı olaylar - Kemik mineralizasyonu - Kas ve sinir uyarılması -Kan pıhtılaşması -Salgılama -Membranbütünlüğü ve transport -Enzim

Detaylı

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR KALSİYOTROPİK İLAÇLAR Kalsiyumun vücut için önemi: Hücrede; membran, mitokondri, Endoplazmik retikulumda bağlı halde ve; stoplazmada serbest halde bulunur. Hücrenin canlılığı ve fonksiyonları için önemlidir.

Detaylı

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM

GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM GENEL SORU ÇÖZÜMÜ ENDOKRİN SİSTEM 1) Aşağıdaki hormonlardan hangisi uterusun büyümesinde doğrudan etkilidir? A) LH B) Androjen C) Östrojen Progesteron D) FUH Büyüme hormonu E) Prolaktin - Testosteron 2)

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ FİZYOPATOLOJİ (KLİNİK BİYOKİMYA) PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ Prof. Dr Arif ALTINTAŞ Prof. Dr. Ulvi Reha FİDANCI Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Paratiroid

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

KALSİYUM VE FOSFOR METABOLİZMA ve BOZUKLUKLARI

KALSİYUM VE FOSFOR METABOLİZMA ve BOZUKLUKLARI KALSİYUM VE FOSFOR METABOLİZMA ve BOZUKLUKLARI Prof. Dr. Beyhan Ömer Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı 3. sınıf 29.05.2013 KALSİYUM Ca ve fosfat hastalık ve sağlıkta birbiriyle yakın ilişkili iki elementdir

Detaylı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Hipokalsemi Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Kalsiyum 03.01.2014 57.Milli Pediatri Kongresi 2 Kalsiyum Fetal dönem Çocukluk çağı Erişkin

Detaylı

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 Kalsiyum, fosfor ve magnezyum, kas yapısı, fizyolojik olaylar ve birçok dokunun normal fonksiyonları için gereklidir. Kemik formasyonu, kas kontraksiyonu,

Detaylı

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI 2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI Doğru cevap: B Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Ders Notları Cilt 2 Sayfa: 10 Doğru cevap: A Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Cilt 1 Ders Notları Sayfa: 233

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.

Detaylı

HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI

HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI HORMONLAR VE ETKİ MEKANİZMALARI Receptörler İntrasellüler hidrofobik(llipofilik)ligandlara baglananlar Nükleer hormon reseptörleri Guanylate siklaz(nitrikoksid receptor) Hücre yüzey hidrofilik ligandlara

Detaylı

Adrenal Korteks Hormonları

Adrenal Korteks Hormonları Adrenal Korteks Hormonları Doç. Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji AD Bu derste öğrencilerle Adrenal korteks hormonlarının (AKH) sentez ve salgılanması, organizmadaki hücre, doku ve sistemlerde genel fizyolojik

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf DOĞRU YANLIŞ SORULARI Nitel gözlemlerin güvenilirliği nicel gözlemlerden fazladır. Ökaryot hücrelerde kalıtım materyali çekirdek içinde bulunur. Ototrof beslenen canlılar

Detaylı

Kalsiyotropik Hormonlar

Kalsiyotropik Hormonlar Kalsiyotropik Hormonlar Vücutta kemiğin yapılmasından, rezorpsiyonundan ve yenilenmesinden kemiğe özgü üç hücre sorumludur. : 1. Osteoblastlar hücreler : Salgıladıkları maddelerle hem kemiğin matriksini

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş

GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş GLİKOLİZİN KONTROLU Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş hamdiogus@gmail.com Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC GLİKOLİZİN ALLOSTERİK DÜZENLENMESİ Metabolik düzenleme: Bütün

Detaylı

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ

PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ PARATİROİD BEZİ HASTALIKLARI FİZYOPATOLOJİSİ (KALSİYUM/FOSFOR DENGESİ VE BOZUKLUKLARI) PROF. DR. ARİF ALTINTAŞ PROF. DR. ULVİ REHA FİDANCI PARATİROİD BEZLER Paratiroid bezleri bir çok hayvan türünde tiroid

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı. Prof.Dr.Mitat KOZ

Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı. Prof.Dr.Mitat KOZ Su, vücut sıvı kompartımanları ve Homeostazis Kavramı Prof.Dr.Mitat KOZ İNSAN VÜCUDUNUN İŞLEVSEL ORGANİZASYONU Vücudu oluşturan yaklaşık 100 triyon hücre arasında belirgin farklılıklar olmakla birlikte

Detaylı

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer.

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer. ENDOKRİN SİSTEMİ Çok hücrelilerde vücudun uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayan sistemlere düzenleyici sistemler denir. Düzenleyici sistemler endokrin sistem ve sinir sisteminden oluşur. A. SALGI BEZLERİ

Detaylı

DOYMAMIŞ YAĞ ASİTLERİNİN OLUŞMASI TRİGLİSERİTLERİN SENTEZİ

DOYMAMIŞ YAĞ ASİTLERİNİN OLUŞMASI TRİGLİSERİTLERİN SENTEZİ 9. Hafta: Lipit Metabolizması: Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI DOYMAMIŞ YAĞ ASİTLERİNİN OLUŞMASI Palmitoleik ve oleik asitlerin sentezi için palmitik ve stearik asitler hayvansal organizmalardaki çıkş maddeleridir.

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ

OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI: KALSİYUM, B1 VE B2 VİTAMİNİ Kalsiyum, insan vücudunda en bol miktarda bulunan mineral olup, yalnızca kemikleri ve dişleri güçlendirmekle kalmaz, kasların kasılmasını, sinirlerin

Detaylı

GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ

GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ GLİKOJEN FOSFORİLAZ HAZIRLAYAN: HATİCE GÜLBENİZ (050559016) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ Karaciğer ve kas glikojeninin kana ve kas dokusuna glukoz sağlamak üzere kısmen

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 Fotosentez ve kemosentez reaksiyonları hem endergonik hem ekzergonik reaksiyonlardır. ATP molekülü ile hücrenin endergonik ve ekzergonik reaksiyonları arasında enerji transferini

Detaylı

HÜCRELERARASI İLETİŞİM

HÜCRELERARASI İLETİŞİM HÜCRELERARASI İLETİŞİM Bazı sorular!!! Bitki hücreleri ne hakkında konuşur? Bir hücre diğerine ne söyler ve diğer hücre buna nasıl cevap verir? Bu sorulara, önce mikroorganizmalar arasındaki iletişime

Detaylı

İlaçların hedefleri. Hücreler

İlaçların hedefleri. Hücreler İlaçların hedefleri. Hücreler FARMAKOLOJİYE GİRİŞ 1 Yard. Doç. Dr. M. Kürşat Derici Tıbbi Farmakoloji Ab. Dalı mkursatderici@hitit.edu.tr 2 İlaç; bir hastalığı tedavi etmek için insan vücuduna uygulanan

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri.

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Asid-baz dengesi ph Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Organizma sıvıları, salgıları Ortalama ph Kan 7.4 Süt 6.7 Safra 7.8 İdrar 6.0 Pankreas özsuyu 8.0 Bağırsak özsuyu

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Bu derste amaçlanan öğrencilerle; Glikokortikoid hormonların (GKH) sentez ve salgılanmasını, organizmadaki hücre,

Detaylı

Kalsiyum Metabolizması. Dr M. Emin kavasoğlu Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Anabilimdalı PARATHORMON (PTH)

Kalsiyum Metabolizması. Dr M. Emin kavasoğlu Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Anabilimdalı PARATHORMON (PTH) Dr M. Emin kavasoğlu Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp Anabilimdalı 19.10.2010 Kalsiyum vücutta en bol bulunan minerallerdendir Toplam vücut kalsiyumu 15 gr/kg Yetişkin bir bireyde yaklaşık 1kg kalsiyum bulunur.

Detaylı

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test:

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: KALSİYUM Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: Kalsiyum vücudumuzun önemli yapı taşlarından birisidir. Tüm hücreler kalsiyuma ihtiyaç duyar. Kemik ve dişlerimiz kalsiyumdan oluşur. Kalbimizin

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Hipertiroidi ya da hipertiroidizm, tiroid bezinin fazla çalışmasıyla ortaya çıkan hastalık tablosudur. Hipertoridizme sebep olan birçok mekanizma

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Çarşamba günleri, Saat:

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Çarşamba günleri, Saat: DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Kodu ve Adı Bölüm / Program Dersin Dili Dersin Türü Dersi Verenler Dersle İlgili Görüşme Saatleri Dersin Amacı Öğrenme çıktıları ve alt beceriler ECF22714 Biyokimya-Klinik

Detaylı

Güncel Kılavuzlar Eşliğinde KBH Komplikasyonlarının Yönetimi. D Vitamini. Dr. Nur Canpolat İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı

Güncel Kılavuzlar Eşliğinde KBH Komplikasyonlarının Yönetimi. D Vitamini. Dr. Nur Canpolat İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Güncel Kılavuzlar Eşliğinde KBH Komplikasyonlarının Yönetimi D Vitamini Dr. Nur Canpolat İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Çocuk Nefroloji 2016 Güncelleme Toplantısı 8 Nisan 2016

Detaylı

Aktivasyon enerjisi. Enzim kullanılmayan. enerjisi. Girenlerin toplam. enerjisi. Enzim kullanılan. Serbest kalan enerji. tepkimenin aktivasyon

Aktivasyon enerjisi. Enzim kullanılmayan. enerjisi. Girenlerin toplam. enerjisi. Enzim kullanılan. Serbest kalan enerji. tepkimenin aktivasyon ENZİMLER Enzimler Canlı sistemlerde meydana gelen tüm yapım ve yıkım reaksiyonlarına metabolizma denir Metabolizma faaliyetleri birer biyokimyasal tepkimedir. Ve bu tepkimelerin başlayabilmesi belirli

Detaylı

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Replikasyon, Transkripsiyon ve Translasyon Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ DNA replikasyonu DNA nın replikasyonu, DNA molekülünün, sakladığı genetik bilgilerin sonraki nesillere aktarılması için kendi kopyasını

Detaylı

Paratiroid Hastalıkları. Dr. Metehan Gümüş

Paratiroid Hastalıkları. Dr. Metehan Gümüş Paratiroid Hastalıkları Dr. Metehan Gümüş Kalsiyum metabolizması İnsanlarda en fazla bulunan katyon kalsiyumdur Günlük diyette 0.5 gr kadar alınması gerekir Diyette genellikle fosfat, karbonat, oksalat

Detaylı

14. Hafta: Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI Biyotin (B7 Vitamini) Biyotin Siyanokobalamin (B12 Vitamini)

14. Hafta: Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI Biyotin (B7 Vitamini) Biyotin Siyanokobalamin (B12 Vitamini) 14. Hafta: Vitaminler ve Koenzimler: Vitamin tanımı, vitaminlerin görevleri, vitaminlerin sınıflandırılmaları, koenzim tanımı, önemli vitaminler, suda çözünen vitaminler, yağda çözünen vitaminler, vitaminlerin

Detaylı

OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ

OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ OBEZİTE CERRAHİSİNDEN SONRA KALSİYUM, B1 ve B2 VİTAMİNİ ALIMININ ÖNEMİ Kalsiyum Kalsiyum, insan vücudunda en bol miktarda bulunan mineral olup, yalnızca kemikleri ve dişleri güçlendirmekle kalmaz, kasların

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER 4) VİTAMİN Vücut metabolizması için gerekli olan ancak insan vücudunda üretilemeyen organik maddelerdir. Dışarıdan hazır

Detaylı

Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar

Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar Kemik Mineral Homeostazını Etkileyen İlaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr Son güncelleme: 17.04.2014 D vitamini ve analogları 1. Alfakalsidol (One-Alpha) 2. Dihidrotakisterol

Detaylı

Sınavlarda Guyton, Tıbbi Fizyoloji kitabındaki ilgili bölüm konuların tamamından sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Başarı dileklerimle.

Sınavlarda Guyton, Tıbbi Fizyoloji kitabındaki ilgili bölüm konuların tamamından sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Başarı dileklerimle. Ders slaytları, konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olması için hazırlanmıştır. Sınavlarda Guyton, Tıbbi Fizyoloji kitabındaki ilgili bölüm konuların tamamından sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Başarı dileklerimle.

Detaylı

Heterolog tip I kolajen biostimulation deri hücresi

Heterolog tip I kolajen biostimulation deri hücresi Heterolog tip I kolajen biostimulation deri hücresi Andrea Corbo ve Vincenzo Varlaro Heterolog kolajen Tip I ile biostimulation deri hücresi sınıf III tıbbi cihaz (Linerase ) kullanılmasını içerir. I kolajen

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

Notlarımıza iyi çalışan kursiyerlerimiz soruların çoğunu rahatlıkla yapılabileceklerdir.

Notlarımıza iyi çalışan kursiyerlerimiz soruların çoğunu rahatlıkla yapılabileceklerdir. Biyokimya sınavı orta zorlukta bir sınavdı. 1-2 tane zor soru ve 5-6 tane eski soru soruldu. Soruların; 16 tanesi temel bilgi, 4 tanesi ise detay bilgi ölçmekteydi. 33. soru mikrobiyolojiye daha yakındır.

Detaylı

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Hazırladığımız bu yazıda; organik bileşikler ve organik bileşiklerin yapısını, canlılarda bulunan organik bileşikleri ve bunların görevlerini, kullanım alanlarını, canlılar

Detaylı

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 asli.memisoglu@deu.edu.tr KONULAR HAYVAN HÜCRESİ HAYVAN, BİTKİ, MANTAR, BAKTERİ HÜCRE FARKLARI HÜCRE ORGANELLERİ

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA 25-OH-D VİTAMİNİ. Dr. Ebru Aşıcıoğlu

HEMODİYALİZ HASTALARINDA 25-OH-D VİTAMİNİ. Dr. Ebru Aşıcıoğlu HEMODİYALİZ HASTALARINDA 25-OH-D VİTAMİNİ Dr. Ebru Aşıcıoğlu D Vitamini Yağda çözülen steroid hormon Vitamin D2: Ergokalsiferol Vitamin D3: Kolekalsiferol Yarı ömrü: 20 gün %85 DBP ile taşınır; yağ dokusunda

Detaylı

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Transforming growth factor ß. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur. Transforming growth factor ß Hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda gelişimin düzenlenmesinde önemli işlevleri vardır. Sinyal molekülleri, reseptör ve ko-reseptörler C. elegans tan insana kadar korunmuştur.

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

GLİKOJEN METABOLİZMASI

GLİKOJEN METABOLİZMASI METABOLİZMASI DİLDAR KONUKOĞLU TIBBİ BİYOKİMYA 8.4.2015 DİLDAR KONUKOĞLU 1 YAPISI Alfa-[1,6] glikozid Alfa- [1-4] glikozid bağı yapısal olarak D-glukozdan oluşmuş dallanmış yapı gösteren homopolisakkarittir.

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI

METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI Doç. Dr. Nuri Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı nuri.aydin@istanbul.edu.tr Normal Kemik Metabolizması Kalsiyum %99

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

CALCİDİNE GRANÜLE. Elemanter kalsiyum mcg İnternasyonel ünite

CALCİDİNE GRANÜLE. Elemanter kalsiyum mcg İnternasyonel ünite CALCİDİNE GRANÜLE FORMÜL : 5 gram granülde ; Vitamin D 2 (Ergokalsiferol)...3000 internasyonal ünite Kalsiyum glukonat...375 mg (33.75 mg elemanter kalsiyum) (1.69 meq) Kalsiyum magnezyum inositohekzafosfat...125

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014. İnt.Dr.Sibel KOÇAK

KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014. İnt.Dr.Sibel KOÇAK KRONİK BÖBREK HASTALIĞINDA MİNERAL VE KEMİK BOZUKLUKLARI 16.01.2014 İnt.Dr.Sibel KOÇAK Tanım Kronik böbrek hastalığının (KBH) seyrinde mineral metabolizmasının bozuklukları sıktır ve eğer tanınıp tedavi

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. I. Adaptasyon II. Mutasyon III. Kalıtsal varyasyon Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini "doğal seçilim ile kazanır? D) I veii E)

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir?

Fizyoloji Nedir? 19/11/2015. FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE. Yaşayan organizmaların karakteristik özellikleri nelerdir? Fizyoloji Nedir? FİZYOLOJİ KAVRAMI ve HÜCRE Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bilim dalıdır. Yaşayan

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 33. ADIM HÜCRE 10- SİTOPLAZMA 2

ADIM ADIM YGS-LYS 33. ADIM HÜCRE 10- SİTOPLAZMA 2 ADIM ADIM YGS-LYS 33. ADIM HÜCRE 10- SİTOPLAZMA 2 TEK ZARLI ORGANELLER 1) Endoplazmik Retikulum Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında oluşmuş kanalcıklardır. Yumurta hücresi, embriyonik hücreler ve eritrositler(alyuvar)

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA 12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA BİTKİLERDE BESLENME Bitkiler inorganik ve organik maddelere ihtiyaç duyarlar. İnorganik maddeleri hazır almalarına rağmen organik maddeleri

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

Paratiroid Hastalıkları KALSİYUM İnsanlarda en fazla bulunan katyon kalsiyumdur Günlük diyette 0.5 gr kadar alınması gerekir Diyette genellikle

Paratiroid Hastalıkları KALSİYUM İnsanlarda en fazla bulunan katyon kalsiyumdur Günlük diyette 0.5 gr kadar alınması gerekir Diyette genellikle Paratiroid Hastalıkları KALSİYUM İnsanlarda en fazla bulunan katyon kalsiyumdur Günlük diyette 0.5 gr kadar alınması gerekir Diyette genellikle fosfat, karbonat, oksalat tuzları şeklinde ve magnezyum ile

Detaylı

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Boşaltım Fizyolojisi Böbreklerin İşlevi D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. scanan@baskent.edu.tr Böbrek İşlevi: Genel Bakış ş İdrar oluşumunun merkezi Homeostatik

Detaylı

TRANSLASYON ve PROTEİNLER

TRANSLASYON ve PROTEİNLER TRANSLASYON ve PROTEİNLER Prof. Dr. Sacide PEHLİVAN 13 Aralık 2016 mrna daki baz sırasının kullanılarak amino asitlerin doğru sıra ile proteini oluşturmasını kapsayan olayların tümüne Translasyon veya

Detaylı

Dersin Amacı. Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır.

Dersin Amacı. Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır. Dersin Amacı Başlıca hücresel sinyal yolaklarının öğrenilmesi Sinyal yolaklarının işlevleri hakkında bilgi sahibi oluynmasıdır. Hücre Sinyal İle3m Yolları Çok hücreli (mul>cellular) organizmalarda hücrelerin

Detaylı

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM ENDOKRİN SİSTEM Prof.Dr. Erdal ZORBA Kontrol sistemleri Sinir sistemi Hızlı, anlık değişim ve yanıtlar Endokrin sistem Saniyelerden aylara kadar süren etki ve yanıt endokrin sistem hormonal iletişim 2

Detaylı

VİTAMİN D KİME? NE KADAR?

VİTAMİN D KİME? NE KADAR? VİTAMİN D KİME? NE KADAR? Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

PROSPEKTÜS. Calci-D Tablet

PROSPEKTÜS. Calci-D Tablet PROSPEKTÜS Calci-D Tablet FORMÜLÜ Beher tablet 600 mg elementel kalsiyuma a eşdeğer 1500 mg kalsiyum karbonat ve 125 I.U Vitamin D 3 (Kolekalsiferol) içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri

Detaylı

VİTAMİNLER ERZURUM İBRAHİM HAKKI FEN LİSESİ

VİTAMİNLER ERZURUM İBRAHİM HAKKI FEN LİSESİ VİTAMİNLER VİTAMİNLERİN ÖZELLİKLERİ 1) Enerji vermezler. 2) Sindirilmezler, direkt kana karışırlar. 3) Organik maddedirler ve en basit organik moleküllerdir. 4) C, H, O ve N elementlerinden oluşur. VİTAMİN

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı