OSMANLININ SON DÖNEMLERİNDE MARUNİLERİN LÜBNAN DA BAĞIMSIZ BİR HIRİSTİYAN DEVLETİ KURMA GİRİŞİMLERİNİN FİKRİ TEMELLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OSMANLININ SON DÖNEMLERİNDE MARUNİLERİN LÜBNAN DA BAĞIMSIZ BİR HIRİSTİYAN DEVLETİ KURMA GİRİŞİMLERİNİN FİKRİ TEMELLERİ"

Transkript

1 Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Fırat University Journal of Social Science Cilt: 15, Sayı: 2, Sayfa: , ELAZIĞ-2005 OSMANLININ SON DÖNEMLERİNDE MARUNİLERİN LÜBNAN DA BAĞIMSIZ BİR HIRİSTİYAN DEVLETİ KURMA GİRİŞİMLERİNİN FİKRİ TEMELLERİ The Endeavour of the Maronites to Set up An İndependents Christian State in Lebanon in the Late Period of the Ottoman Empire Ramazan IŞIK Fırat Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Elazığ. ÖZET Biz bu makalede, XIX. yüzyılda ve XX. yüzyılın başlarında Marunilerin Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurma girişimlerinin tarihsel arka planını incelemeye çalışacağız. Modern ulus kavramı, Orta Doğuda XIX. yüzyılda bir sömürge ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bu kavramdan hareketle Marunilerde etnik kimlik bilinci gelişmiş ve 1920 lere gelindiğinde Avrupalı güçlerin özellikle de Fransa nın himayesinde Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması yönünde gayret sarf etmişlerdir. Bu amaçla da I. Dünya Savaşı ndan sonra Avrupalı güçler özellikle de Fransa nezdinde çok değişik lobi faaliyetleri yürütmüşlerdir. Anahtar Kelimeler: Maruniler, bağımsızlık, etnik kimlik, misyoner, Fransa. ABSTRACT İn this article, We ll try to study the historical back plan of the Maronite s efforts at the beginning of the 19 th and 20 th centuries to establish and indipendent separate christian state in Lebanon. The modern nation notion in the Middle East appeared as a colony product in the 19 th century. With this notion the ethnic identity notion among the Maronites has developed and in the 1920 s, they tried to found an indipendent christian state under the protection of european countries and especially France. With this intention after the first world war the european continued different lobby activities especially by the help of France. Key Words: Maronites, independence, ethnic identity, mission, France.

2 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Lübnan Marunileri, IX. yüzyıldan sonra Kuzey Suriye bölgesinden, Cebel-i Lübnan a göç etmiş, Arami-Süryani kökenli bir topluluktur ve adlarını MS. 410 larda ölmüş olan Aziz Marun adında bir rahipten almışlardır 1. XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunun giderek daha çok kan kaybetmeye devam etmesi, özellikle de 1821 lerde Balkanlardaki ayaklanmaların ardından, Avrupalı güçlerinde desteği ile bağımsız bir Yunanistan devletinin ilanından sonra, Osmanlı tebaası Hıristiyan topluluklar gittikçe artan bir biçimde ulusal ayaklanma eğilimi içerisinde olmuşlardır 2. Aynı şekilde Lübnan da en büyük Hıristiyan grubu meydana getiren ve Haçlılar döneminden itibaren sürekli Roma Kilisesi ile ilişkilerini devam ettiren Maruniler de XIX. yüzyıllarda ve özellikle de XX. yüzyılın başlarında Avrupalı güçlerin özellikle de Fransa nın himayesi ile Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurabilecekleri düşüncesine kapıldılar. Hatta XX. yüzyılın ilk yarısı boyunca Marunilerde bu eğilimin bir sonucu olarak, Orta Doğuda bağımsız bir Yahudi vatanına karşılık, Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması planlarının hayata geçirilmesi çabalarını görmekteyiz 3. Bu bağlamda, Maruni entelektüeller kendi toplum ya da cemaatlerinin etnik kökenlerini tarihte medeniyet kurmuş olan kavimlere kadar götürdükleri ve etnik kökenlerini ispat ettikleri takdirde amaçlarına daha kolay ulaşabilecekleri kanaatine vardılar. Böylece, Maruni entelektüeller, kendilerinin tarihte bağımsız ayrı bir ulusal kimliğe sahip olduklarının ispatı yönünde çalışmalara başladılar. Dolayısıyla onlar, etnik köken itibariyle, Maruni toplumunun tarihini, tarihte büyük medeniyet kurmuş olan Fenike ve Fenike ailesine mensup toplumlara kadar götürdüler 4. Biz bu makalede, XIX. yüzyılda Maruni entelektüeller arasında etnik kimlik bilincinin ortaya çıkışından, 1920 lerde Suriye deki Fransız manda yönetimi döneminde 1 Bkz., Ramazan Işık, Maruni Kilisesi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Dok. Tezi, Ankara 2003, 21 vd., Albert Hourani, Çağdaş Arap Düşüncesi, Çev. L. Boyacı-H. Yılmaz, İstanbul 2000, 61; Hourani, Arap Halkları Tarihi, Çev. Yavuz Alogan, İstanbul 2001, Muhammed Züaytir, el-maruniyye fi Lebanan Kadimen ve Hadisen, el-vekaletü ş-şarkiyye 1994, 464 vd.; Kirsten E. Schulze, İsrail ve Maruni Milliyetçilikleri Bir Azınlık İttifakı Doğal mıdır?, Orta Doğuda da Milliyetçilik, azınlıklar ve diasporalar, Der. K. E. Schulze, Martin Stokes, C. Campbell, (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul 1998, 214 vd. 4 Bkz., Butros Dau, History of the Maronites, (Religious, Cultural and Political), Lebanon 1984, 9 vd.; Ayrıca Yusuf ed-dibs, Suriye tarihi adlı eserinin I. cildini tamamen bu konulara ayırmıştır. Bkz., Yusuf ed-dibs, Tarih-i Suriye ed-dini ve ed-dünyevi , I-X, Dar-i Nazir Yine Maruni tarihçilerden W. Peter Tayah, The Maronites adlı eserinde etnik bakımdan Marunilerin Fenike ve Arami kökenli bir topluluk olduklarını ve bunların asıl vatanlarının Lübnan olduğunu zikrederek, Lübnan ve Maruniliğin aynı anlamı ifade ettiğini öne sürmüştür. Bkz., Wadih Peter Tayah, The Maronites, Roots and Identity, Miami, Florida 1987, 239 vd. 414

3 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. Büyük Lübnan veya bağımsız ayrı bir Hıristiyan Devleti kurulması çabalarının tarihsel arka planını incelemeye çalışacağız. Modern ulus kavramı, Orta Doğuda XIX. yüzyılda ortaya çıkan bir sömürge ürünüdür. Bu modern ulus kavramından hareketle Maruniler, kendi toplumlarının tam anlamıyla benimseyebilecekleri ve paylaşabilecekleri ortak bir etnik kimlik tesis etmek için yeni köken mitleri ve tarihsel bellekler yaratmak gerektiğinin bilincindeydiler. Bundan başka, kendi kültürlerinin üstünlüğünü, kendi toplumlarının tarihteki akrabalarının ve mensup oldukları ırkın eşsizliğine vurgu yaparak, kendilerini diğer gruplardan ya da komşularından ayırmak zorundaydılar. Eğer belirli bir aidiyet ve ortak bir atalar kimliği tespit edilirse, müstesna meziyetleri, üstün değerleri ve yüce idealleri ihtiva eden bir şecere ağacı tarihte mükemmel kabul edilen ilk örneklere kadar geri götürülebilirdi. Böylece bu model, yeni bir politik yapı için taklit edilebilecek belli başlı örnek modellerden biri olabilirdi 5. Şüphesiz bu süreç, modern milliyetçiğin doğuşundan itibaren, sadece Lübnan ya da Orta Doğu ile sınırlı kalmamış ve bütün ulusal hareketlerin genel bir karakteri haline gelmiştir. Bu aidiyeti yaratmak için, bir toplum yeniden nasıl bir tarih ya da geçmiş inşa edebilir? veya ona yeniden nasıl geri dönebilir? Şüphesiz, buna arkeoloji ilminin önemli bir katkı sağladığı görülmektedir. Çünkü, arkeolojik bulgular sayesinde uluslar kendilerini tarihsel bir çizgiye oturtmakta, kendi toplumlarını eski şecere ağaçlarına ve tarihi ihtişamlı dönemlere bağlamak suretiyle kendilerine belirli bir statü kazandırmaktadırlar. Dolayısıyla, yapılan kazılarda çıkarılan bulguların doğrudan kendi atalarına ait olduğunu iddia eden yerli nüfusun, kendi kendilerini tanımlamaları açısından arkeolojik bulguların müstesna bir önemi vardı. Böylece, onlar kendilerini bölgedeki diğer gruplar veya toplumlardan farklı olduklarını, bölgenin asıl sahiplerinin kendileri olduklarını söyleyebiliyorlardı. Şüphesiz, Avrupalı arkeologlar XIX. yüzyılda Suriye ve Lübnan da önemli kazılarda bulundular ve onların bu kazılarda elde ettikleri bulgular, istemeyerek de olsa bu yerli halkların milli gururlarının beslenmesine ve gelişmesine hizmet etmiştir denilebilir 6. Genel olarak bir köken miti gerekli belirli unsurları taşımak zorundadır. Bunlar, soyluluk, göç, kurtuluş, altın çağ, çöküş ve bütünüyle yeniden doğuş mitleridir. Öyle ise eski ihtişamlı dönem yeniden nasıl inşa edilebilecekti? Maruni entelektüeller, Maruni 5 Bkz., Anthony Smith,The Ethnic of Nations, Oxford 1986, 192 vd. 6 Fhilip L. Kohl - Clare Fawcett, Nationalism, Politics and The Pratice of Archaeology, Cembridge 1995, 20 vd.; Aharon Kampinsky, The İnspiratian of Achexology Over İsraeli Society and Culture, Ariel, Vol , Nisan 1994,

4 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) toplumu için mitsel bir geçmiş yaratmak amacıyla, kendi cemaatlerinin etnik kökenlerini Fenike ve Fenike ailesine bağlı kavimlere kadar dayandırdılar. Dolayısıyla, yukarıdaki soruların tek bir cevabı olmamakla birlikte, Maruni entelektüeller Fenikelilik mitinin muhtemelen bütün bu soruları karşılayabileceğini düşündüler 7. Onlara göre, M.Ö. II. bin yılda Kenanlılar, İran körfezinden Büyük Suriye bölgesine geldiler. Kenanlılar, Hint- Avrupa ırkına mensup kavimlerdi. Bunlar, sahilin kuzey kesimlerine yerleşerek şehir devletleri kurdular ve kendileri deniz ticareti ile ün kazandılar. Kısa bir süre içerisinde büyük deniz ticaret filoları inşa ettiler ve bir çok sömürgeler kurdular. Kırmızı-mor renkli kumaşlarla ticaret yapmaları sebebiyle, kendilerine Yunanlılar tarafından Fenike adı verildi. Dünya medeniyetine, alfabeyi, deniz savaşı ustalıklarını ve diğer bir çok zanaatları miras olarak bıraktılar. Fenike, doğu ve batı arasındaki kültürlerin ve ticaretin bir köprüsü haline geldi. Bütün bunlardan başka Fenikeliler, Batı medeniyetinin ataları olmalarının yanı sıra, Akdeniz havzasında bu medeniyetin yayıcıları oldular. Öyle ki, yabancıların bölgeyi işgal ettiği dönemlerde bile, Fenike kendi varlığını korumayı ve ticaretteki ustalıklarını, ilmi alanlardaki başarılarını devam ettirmesini bilmiştir 8. Bununla beraber, bölgenin Araplar tarafından fethedilmesi ile, bu bölgede Fenikelilerin mirası yok olmuştur. Bu dönemde, Fenikelilerin mirasına sahip olan Maruniler, kendi üstün meziyetlerini korumak amacıyla, Cebel-i Lübnan a çekilmek zorunda kaldılar. Cebel-i Lübnan da kendi ulusal varlıklarını ve atalarından miras aldıkları üstün faziletleri ki bu üstün değerler Akdeniz kültürü, deniz sevgileri, ticaretteki ustalıkları ve en önemlisi de ilmi niteliklerini korumasını bildiler. Dolayısıyla, zaten var olan bu üstün değerleri Hıristiyanlık ve Maruni Kilisesi daha da yüceltmiştir. Lübnan ın kendi topografik yapısının bir sonucu olarak, Cebel-i Lübnan bu meziyetlerin korunması için çok elverişli bir hazine haline gelmiş ve dağ ehline onları korumayı vasiyet etmiştir 9. Bu anlamda, kendi coğrafi ve tarihsel sınırları içerisinde Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması sonucu, Lübnan halklarının eski tarihi ihtişamına geri dönebileceği ve insanlığa olan katkılarına uygun bir şekilde dünya milletleri arasında yeniden üstün bir pozisyona yükselebileceğine inanılmaktaydı. Görüldüğü üzere yukarıda anlatılanlar, Fenike ve Fenike ailesine mensup kavimlerin tarihteki imajından başka bir şey değildir. Bu anlamda, XX. yüzyıl ile birlikte Fenikelilik düşüncesini destekleyenler arasında bu Fenikelilik köken miti Maruni 7 Smith, The Ethnic of Nations, Dau, 9 vd. 9 Tayah, 37 vd. 416

5 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. tarihinin omurgası olarak değerlendirilmiştir. Zaman zaman detaylar eklenmiş veya çıkarılmış, ancak genel olarak hikaye aynı çizgide devam etmiştir. Dolayısıyla, onlara göre günümüzün Lübnanlıları Arap etnisitesinin bir parçası değil, Fenike-Arami kökenlidirler. Bu anlamda, onların Batı kültürüne katkısı yadsınamaz. Ticaretteki ustalıkları emsalsizdir. Miras aldıkları ulusal karakterleri bilgelik ve barışçıllıktır lara kadar Fenike sahil şehirlerinin tarihi hakkındaki bilgiler, temelde Kitab-ı Mukaddes ile Yunan ve Latin yazarların çalışmalarına dayanmaktaydı. Ernest Renan ın Mission de Phenicie adlı kitabı, Fenikelilerin geçmişini anlamak için ilk modern çalışmalardan biri olmuştur sivil savaşını takiben, Fenikelilerin tarihi mekânlarının incelemesini yapmak için Fransa imparatoru tarafından Suriye ye gönderilen bir araştırma heyetinin içinde ünlü oryantalist ve filolog Renan da bulunmaktaydı. Onun araştırma ve incelemeleri sadece bilimsel faaliyetlerle sınırlı değildi. Kendi döneminin sosyo-politik gelişmeleriyle de çok ilgilenmekteydi. Bu dönemde tarih, politik ve ideolojik semboller için bir kaynak olarak görülmeye başlandı. Nitekim, politikacılar ve tarihçiler, uluslar içerisinde kendi ulusunun ve onun yerinin yüceltilmiş rolünü açıklayan belirli milli karakteristikler için tarihteki dönüm noktası olayları keşfettiler. Bu amaçla Renan filolojiyi kullandı 11. Eğer değişik Avrupa ulusları için tarih bir araştırma konusu ise, o takdirde bu tarihin Batı Hıristiyan medeniyetinin kökleri ki Kitab-ı Mukaddes in vatanı Roma ve Yunan dönemlerinin başlangıcına kadar geri götürülmesi doğal olacaktır. Dolayısıyla, Avrupa halklarının manevi mirası hükmünde olan bu yerlerin görülmeye değer yerler olduğu açıktır. Şüphesiz Renan, Kitab-ı Mukaddes in yayıldığı topraklara seyahat eden ilk Avrupalı değildi. Bununla beraber, onun döneminde bu seyahatlerin karakterindeki değişim sembolleştirildi. Böylece XIX. yüzyılın ortalarından itibaren, antik çağla ilgili araştırmalar milli bir amaç haline dönüşmüş oldu. Roma, Atina, Ba albek, Kahire ve Kudüs ün klasik dönem medeniyetlerinin muhteşem yapıları sosyal hayatta önemli denebilecek bin anlam taşımaya başladı. Modern bilim ve arkeolojik kazılarla toplanan bilgiler, bu medeniyetleri yeniden gün ışığına çıkarmaya başladı. Avrupalı hükümetlerin de aktif teşvikiyle yeni bazı kazı hareketleri başladı. Bu kazılarda ortaya çıkarılan bulgularla ilgili iddialar öne sürülmeye başlandı. Bu anlamda, Şecere kökleri ile ilgili araştırmalarda Keltlerin, Fenikelilerin torunları olduğu bile iddia edildi. Başka bir 10 Ernest Renan, Mission de Phenicie, Paris 1864, 7 vd. 11 Edward W. Said, Şarkiyatçılık (Batı nın Şark Anlayışları), Çev. B. Ülner, İstanbul 2003,

6 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) ifadeyle, Britanya yı keşfedip, buraya yerleşenlerin Fenikeliler olduğu ileri sürüldü 12. XIX. yüzyılın başlarında özellikle Fransa nın eski medeniyetlere olan ilgisi akademik amaçların da üstünde ve ötesinde gelişti. Renan dan sonra da çok sayıda araştırmalar yapıldı. Böylece, Fransa ile eski yakın Doğu arasında duygusal bağlar güçlendirildi yıllarında Fransa dış işleri bakanı olan ve bu dönemde Fransa nın sömürgeciliğe yeniden dikkat çekmesinde önemli rol oynayan Gabrie Hanotaux La Montagne du Liban n atteint pas les hautes altitudes isimli bir eser yazdı. Ona göre; Lübnan dağının zirveleri ulaşılmaz olmamakla birlikte, dünya tarihinde önemli bir yere sahipti. Çünkü, Hz. Süleyman döneminden Renan a insanoğlunun hikmet bilgisi, laik sedir ağaçlarının gölgesinde burada gelişmiş ve gelişmeye devam etmekteydi. Görüldüğü üzere, burada Kitab-ı Mukaddes devirlerinden Hanotaux un kendi zamanına kadar olan dönem de Fransa nın kültürel mirasına vurgu yapılmaktaydı. Başka bir ifadeyle Hanotaux, Akdeniz dünyası ve onun kültürünü bizzat Fransız halkının kendi kültürü olarak değerlendirmekteydi 13. Fransız yazar Gustave Flaubert, ise 1863 yılında yazmış olduğu bir eserinde Akdeniz havzası kültürleri ile Fransız kültürünün bir ve aynı kültürü meydana getirdiğini söylemekteydi. Bunun sonucu olarak, Fransa nın Yakın Doğunun eski medeniyetlerine olan ilgisi hem laik hem de dini okullarındaki müfredat programlarına kadar girdi. Fransa kendi tarihinin bir parçası olarak okullarında, Eski Mısır, Babylon, Asuri, Kenan ve Fenike ile ilgili dersler koydu. Ders kitaplarında öğrencilere eski Fenikelilerin, Arap olmadıkları ve Hint-Avrupa ırklarının ortaya çıktığı Ham ın neslinden geldikleri anlatıldı 14. Fransa nın Akdeniz e olan ilgisi, XIX. yüzyılın son çeyreğinde yaşamış olduğu bazı politik olaylardan sonra daha da artmıştır yıllarında Fransa nın Prusya ya yenilmesi sonucu, Fransa Avrupa dışındaki politik faaliyetlere yönelmek zorunda kalmıştır. Bu dönemden sonra Fransa, genel olarak Afrika ve Asya ile daha çok ilgilenmeye başlamıştır. Başka bir ifadeyle, Avrupa da politik başarısızlığa uğrayan Fransa, Yakın Doğuda elde ettiği sömürgeler üzerindeki misyon faaliyetlerini güçlendirmeye ve buralarda kendi kültür değerlerini yaymaya yönelmiştir 15. Böylece, zamanla sömürge gruplarının muhayyilesinde bir Akdeniz imparatorluğu kurma düşüncesi gelişmeye başlamıştır. Nitekim, bu sömürgelerin temel sloganları; Sen nehri 12 Barbara Tuchman, Bible and Sword, New York 1956, Rene Ristelhueber, Les Traditions Françaises au Liban, Paris 1998, M. L Able Gagnol, Histoire Ancienne des Peuples de L orient, Paris 1891, 274; Emile Sepond, Histoire Ancienne de L orient, Paris 1920, Said,

7 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. Paris e aktığı gibi, Akdeniz de Fransa ya akar 16 olmuştur. Başka bir ifadeyle sömürgeler, Avrupa kültürünün ve özellikle de Fransız kültürünün üstünlüğüne inandırıldı. Bu anlamda Fransız ulusu, Avrupa da en aydınlanmacı ve âlî kültürü temsil etmektedir. Çünkü, Fransa Roma nın aydınlamacı felsefesi ile Hıristiyan İncil inin iman ilkelerini benimsemiş ve onları hazmetmiş bir toplumdu. Dolayısıyla, sadece Fransa nın imajında Akdeniz dünyasında yeniden bir Roma İmparatorluğu tesis etmek mümkün olabilirdi 17. Bölgede Fransa ile Maruniler arasındaki bağlar Haçlılar döneminde başladı. Bu dönem, aynı zamanda Roma Kilisesinin Maruni Kilisesini bağrına bastığı dönemdi te Roma da Maruni Koleji açıldı. Bu kolejin yönetimi, Cizvit rahiplerin uhdesine verildi. Bu dönemden itibaren, Cizvit rahiplerin genelde Suriye de Katolik misyonu yayma konusunda özel de ise yerel eğitim sistemi üzerinde kayda değer bir iz bıraktıkları görülmektedir 18. Fransız Katolik misyonerleri ise Suriye ye 1831 de geldiler. Bu dönemden sonra, misyon bir Fransız karakteri taşımaya başladı. Bu Katolik Fransız misyonerler bölgede sadece Hıristiyan eğitim sistemini yerleştirmeye çalışmıyorlar, aynı zamanda genelde toplum özelde ise elit tabaka üzerinde çok derin bir tesir bırakmaya gayret sarf ediyorlardı. Bu amaca ulaşmak için, onlar bölgede pek çok okul açtılar ve kendi eğitim sistemlerine uygun şekilde çok genç yaştaki çocukları eğittiler. Nitekim, yedi yaşında bir çocuğu bize verin ve biz, ebedi olarak ona sahip olalım sözlerinin, bu Katolik Cizvit rahipler tarafından söylendiği bilinmektedir 19. Bu misyonun bir parçası olarak 1875 yılında Beyrut ta St. Joseph Üniversitesi kuruldu. XIX. yüzyılın sonlarında laik eğilimlerine rağmen, Fransa misyonerlik faaliyetleri vasıtasıyla Fransa dışında geleneksel Fransız dini eğitim sisteminin yayılmasını desteklemeye devam etti 20. Fransa ve onun kültürü ile güçlü bir bağ kuran üniversite, Suriye ve Lübnan için kültürel bir merkez haline geldi. Saygın ailelerin bir çoğu, çocuklarını okutmak için bu üniversiteye gönderdi lerde Fransız Manda yönetimi altında bir Lübnan Devleti kurulduğu zaman, bu devletin memurları genel olarak St. Joseph Üniversitesi mezunları arasından seçildi. Böylece, St. Joseph Üniversitesi ndeki Cizvit rahiplerle Yeni Lübnan devleti arasında güçlü bir bağ tesis edilmiş oldu C. H. Andrevw - K. Fostner, The French Colonial Party, The Historical Journal, 1971, Rene Millet, Notre Politigue Exterieure de 1898 a 1905, Paris 1905, Işık, 204 vd. 19 Züaytir, 345 vd. 20 Andrew-Kanya Forster, The Climax of French Imperial Expansion, Stanford 1981, Selim Abou, Le Bilinguisme Arabel-Français au Liban, Paris 1962, Bkz. David A. Kerr, The Temporal Authority of The Maronite Patriarachate, Ph. D. Thesis, St. Antony s College, Oxford 1973,

8 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Sömürge okullarında genel olarak Fransa, Sömürge durumunda yaşayan toplumları ruhsuz nesneler haline getirmek amacıyla, kendi ülkelerinin tarihini değil, Fransa nın tarihini öğretti. Nitekim, Kuzey Afrika daki Fransız sömürge okullarında durum böyle idi 23. Ancak, Lübnan da durum bundan biraz daha farklılık arz etmekteydi. Lübnan da Maruniler en büyük Hıristiyan gruplardan birini teşkil etmekteydiler ve bunlar Katolik olmaları bir yana, zaten eskiden beri Fransız hayranı bir toplumdu. Başka bir ifadeyle, kendi kültürel değerlerinin bir parçası olduklarını ifade eden Marunileri kullanarak bölgede Hıristiyanları birleştirmeye çalışan Fransa, Katolik misyoner öğretmenlerin bölgenin tarihi ile ilgili araştırmalar yapmaya ve bu bilgileri öğrencileri ile paylaşmalarına çok büyük önem verdi. Böylece, St. Joseph Üniversitesi bölgede Suriye nin tarihi ve arkeolojisi üzerine araştırma yapan kurumların öncüsü haline geldi de bu üniversiteye bağlı olarak Oryantal fakültesi kuruldu. Bu fakültenin öğretim üyeleri arasında Şeyho, Ronzavelle Jalabert, Planchet, H. Lammens gibi ünlü oryantalistler de vardı. Eski Suriye tarihi ile ilgili araştırmalara en büyük katkıyı onlar sağlamaktaydılar 24. Bu dönem, Marunilerin kimlik arayışlarının hızlandığı bir dönem olmuştur. Nitekim, 1902 de üniversite tarafından yayınlanan el-meşrik dergisinde Marunilerle Marada arasında bir akrabalık olduğuna ilişkin olarak bir tartışma başlamış ve bu dergide seri yazı dizisi şeklinde yayınlamıştır 25. Bu tartışmanın tamamını burada nakletmek mümkün değildir. Ancak, bu yazı dizilerinin Maruniler ile Marada topluluğunun aynı topluluklar olduklarını dile getiren tartışmaları ihtiva ettiğini söylemek yeterli olacaktır. Şüphesiz bu durum, Katolik misyoner öğretim üyelerinin üstlenmiş oldukları rolü açıkça ortaya koymaktadır. Başka bir ifadeyle, onlar bölge halklarının özellikle de Marunilerin mitsel bir geçmiş yaratmak suretiyle, kendi toplumları için yeni bir tarih inşa etmelerinde önemli rol oynamışlardır 26. Bu tartışmayı başlatanlardan biri H. Lammens idi. Lammens, St. Joseph in müfredatını hazırlayanlardan birisiydi ve dolayısıyla Suriye ile Lübnan daki ayrılıkçı ideolojilerin gelişmesinde ve beslenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Lammens hem Suriye nin tarihi ve coğrafyası ile ilgili araştırmalar yapmış hem de öğretmiştir. Yıllarca üniversitenin müfredat programları idari müdürlüğünü yaptı. Ayrılıkçı bir Hıristiyan kimliğine temel oluşturması için, sözde bilimsel izahlarla Suriye ile Lübnan ın Hıristiyan 23 David Gordon, Self-Determination and History in The Third World, New Jersey 1971, 55, Gordon, 55-60, 130 vd. 25 Bu tartışmalarla ilgili daha ayrıntılı bilgi için bkz., Ahmed Beydoun, ldentite Confessionelle et Temps Sociel Chez Les Historiens Libanais Contemporains, Beyrut 1984, ; Işık, 82 vd. 26 Işık, 81,

9 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. olduğunu belirten değişik makaleler yazdı. Lammens, ayrıca Cebel-i Lübnan ın dağlık ve coğrafyasının ulaşılmaz olması sebebiyle, tarihte uzunca bir dönem baskı altındaki azınlıklar için bir sığınma merkezine dönüştüğünü ileri sürerek, bölgenin Müslüman tehdidi ile karşılaşmasına rağmen, Suriye nin gerçek karakterinin Cebel-i Lübnan da muhafaza edildiğini ifade etmiştir 27. Orta Doğuda misyonerlerin ve dolayısıyla Batı kültürünün ilk girdiği yerlerden biri de Mısır olmuştur. Bu anlamda, Mısır ın İskenderiye şehri misyonerlerin tabir yerindeyse at koşturdukları bir yerleşim merkezi idi. XIX. yüzyıl boyunca birçok Avrupalı ve Levanten topluluklar İskenderiye ye göç etmiş böylece şehir, kendi ünlü kozmopolit havasına bürünmüştür. Suriye de olduğu gibi, Mısır da da Fransa, Batı kültürünün yerleşmesinde önemli rol oynamıştır. Burada da Fransız okulları açıldı ve ülkenin birçok bölgesinde olduğu gibi şehirde dini misyonlar faaliyet göstermeye başladı. Zamanla, birçok Suriyeli Mısır ın özellikle de İskenderiye nin ideal bir yerleşim yeri olduğunu öğrendi. Suriye nin misyoner okullarında aldıkları eğitim ve zanaatları hızlı bir gelişmeyi yaşayan Mısır ın yararına kullanmak adına buraya göç ettiler. Başka bir ifadeyle, XIX. yüzyıl boyunca Suriyeli Hıristiyanların birçoğu Mısır a geldi ve I. Dünya Savaşı boyunca bunların sayısı dramatik bir şekilde arttı. Savaşın sonuna kadar, İskenderiye de büyük ölçüde eğitimli Suriye ve Lübnanlılar meydana geldi. Onların birçoğu ya Beyrut taki ya da İskenderiye deki Katolik misyoner okullarından mezun oldular. Tarihsel süreçte, Katolik Cizvit rahiplerin yaşam tecrübelerinden hareketle, onlar öğrenci birlikleri kurdular ve kendi içlerinde kültürel faaliyetlerin gelişmesini teşvik ettiler. I. Dünya Savaşı sıralarında Fenikelilik kavramından söz edenlerin bir çoğu, savaş biter bitmez Lübnan a geri döndüler 28. Modern anlamda dışlayıcı bir Hıristiyan kimliği, XIX. yüzyılın ilk yarısı boyunca Cebel-i Lübnan da vücut bulmaya başladı. Dolayısıyla, XIX. yüzyılda Maruni Kilisesi Lübnan ın politik tarihinin şekillenmesinde ve 1920 lerde Lübnan da bir Hıristiyan devletinin yaratılması projesinde önemli rol oynamıştır 29. Bununla beraber bu dönemde de kilise, Fenikelilerle Marunilerin aynı etnik kökenden geldiklerini ispat etmek arzusundan daha çok, Maruni Kilisesi nin tarih sahnesine çıkışından günümüze kadar olduğu gibi, Maruni toplumunun Katolikliğe bağlılığını ispat etmek için çaba sarf ettiği 27 Kemal Salibi, Islam and Syria in the Writings of Henri Lawwans, in Lewis and Holt (eds.), Historians of The Middle East, London 1962, Züaytir, 284 vd. 29 Meir Zamir, The Formation of Modern Lebanon, London 1985,

10 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) anlaşılmaktadır. Ancak, yine de XIX. yüzyılda Maruni patriği Nicolas Murad yazmış olduğu bir eserinde Marunilerle eski Fenikelilerin arasında tarihsel bir bağ olduğunu öne sürmekte, Lübnanlılık düşüncesine vurgu yapılmakta ve Lübnan da ayrı bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması gerektiğini savunmaktaydı 30. XIX. yüzyılın sonlarına doğru Maruni kimliği hakkındaki yazıların mahiyeti tedrici bir şekilde değişti. Dini kökenlerin tarihi hala hakimdi fakat, bölge hakkında bilimsel bilginin yayılmasının bir sonucu olarak, dağ halkının kökenlerine başka detaylar ilave edildi. Marada ve Marunilere ilişkin olarak yukarıda zikredilen tartışma bu gelişmenin bir sonucu olsa gerektir. Beyrut Maruni piskoposu Yusuf ed-dibs bu tartışmayı başlatanların en başında gelmekteydi. Dibs, kendi cemaatinin tarihine ayrıntılı bir şekilde yer verdiği, Suriye Tarihi adını verdiği bir kitap yazdı. ed-dibs, kendi tarihsel araştırmasına Kitab-ı Mukaddes dönemi ile başladı ve Suriye sahillerindeki Fenike tarihine büyük bir bölüm tahsis etti. Dibs, eserinde Fenikelilerin Semitik olmadıklarından, onların ticaretteki ustalıklarından, sömürgelerinden, zanaatlarından, alfabeyi icatlarından bahsettikten sonra kendi toplumlarının etnik kökenlerini Fenike ve Fenike ailesine mensup kavimlere kadar dayandırmak suretiyle, Fenikelilerin zengin geçmiş tarihlerini ve insanlığa yaptıkları katkıları anlatır. Dolayısıyla, kendilerinin Fenike kökenlilik iddialarını temellendirmeye çalışır. Dibs, Lübnan ın eski yerleşimcileri ile mevcut sakinleri arasında doğrudan bir ilişki kurmamakla birlikte, eski Fenikelilerle Cebel-i Lübnan ın mevcut sakinleri arasında belli bir bağ kurarak sürekli bir kronolojik tasvir yapmaya çalışır 31. Nitekim, bu tanımlama daha sonra kendi uluslarının tarihini yeniden inşa edecek olan Maruni Hıristiyanlar tarafından benimsenecek ve genişletilecekti. Maruni patriği İlyas Huveyyik ( ) döneminde kilise, Marunilerin Fenike kökenli kavimlerin soyundan geldikleri şeklindeki tartışmalara daha aktif bir şekilde katılmış ve 1920 lerde patrik Daha Büyük Lübnan ın kurulması yönündeki faaliyetlerini hızlandırmıştır. Bu faaliyetleri ile patrik hem kendi cemaatinin dini lideri hem de Lübnan ın politik lideri gibi davranmaktaydı. Versay daki barış konferansında Lübnan delegasyonuna başkanlık ettiği zaman, ayrı bir Hıristiyan varlığı olarak Daha Büyük Lübnan ın kurulmasını talep ederken, Lübnan ın etnisitesinin Arap olmadığını ispatlamak için Fenikelilik fikrini kullanmıştır 32. Bununla beraber, patriğin kendi cemaatine sık sık 30 Nicolas Murad, Notice Historique Sur L origine de La Nation et sur Ses Rapports Avec la France, Paris 1844, 3 vd.; Ayrıca bkz., Carol Hakim-Dowek, The Origins of The Lebanese National Idea, (Ph. D. Thesis, St. Antony s College), Oxford 1977, ed-dibs, I, E. P. Hoyek, Les Revendications du Liban Memoire de la Delagation Libanise a la Conference de la 422

11 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. göndermiş olduğu resmi tebliğlerinde Lübnan ın Hıristiyanlık önce varlığına tek bir işarette bile bulunmadığı anlaşılmaktadır. Böylece, kilisenin kendisi ya da doğal olarak patrik cemaatine, kendi atalarına bağlılık veya Hıristiyan olmayan pagan atalarına karşı bağlılığı telkin etme cesaretini gösterememiştir. Patrik Huveyyik, Versay da günümüz Lübnanlılarının eski Fenikelilerin torunları oldukları fikrini söylediğinde, kendi cemaatine değil, ama muhtemelen batılı dostlarına göndermeler yapıyordu. Çünkü, Barış Konferansında Batılı delegasyonlar için Fenike adı, tanıdık bir isimdi ve gerçekte Huveyyik in de bunun farkında olduğu ve onu istismar ettiği açıktır 33. Kısaca Maruni Kilisesi, Arap olmayan ayrı bir soy ya da nesep için dayanak sağladı. Görüldüğü üzere, Suriye ile Lübnan ve Suriyeli-Lübnanlı göçmenlerin çoğunlukla yaşadığı Mısır (İskenderiye) da, Fransız Katolik misyonerlerinin açmış oldukları okullardaki eğitim sisteminin bir sonucu olarak, Maruniler arasında Fenike kökenlilik mitinin ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Marunilerin, misyoner okullarından devşirdikleri fikirler, onları kendi cemaatleri ile bütünleştirebilir ve tam anlamıyla parçası oldukları bir millet henüz ortada olmamasına karşılık, Avrupalı güçlerin özellikle de Katolik Fransa nın himayesinde mümkün olabilirdi. Böylece, zamanla Maruni entelektüeller arasında bir ulus düşüncesinin ortaya çıktığı görülmektedir. Tarihi süreçte, özgür bir Hıristiyan yaşamının merkezi kabul ettikleri Katolik Fransa veya Avrupa güçlerinin himayesinde bağımsız bir Lübnan Hıristiyan devletinin yaratılabileceği düşünceleri direnç kazanmaya başladı. Zaten, 1861 den itibaren Avrupalı güçlerin himayesinde Lübnan da bir iç özerklik söz konusu idi. Bu özerk yapı içerisinde Hıristiyanlar çoğunluktaydı. Bunun sonucu olarak, bu özerk yapının Avrupalı güçlerin de yardımı ile elbet bir gün, gerçek bağımsızlık yolunda bir sıçrama tahtası olması mümkündü 34. Bu düşünceyi savunanlardan biri de Bulus Nuceym idi. Nuceym, Cuniye li entelektüel bir Maruni olup, Fransa da yaşıyordu. Bu dönemde Nuceym, Lübnan sorununu anlatan ve sözde bu soruna yönelik çözüm önerilerini ihtiva eden La Question du Liban isimli bir kitap yazdı 35. Ona göre, Lübnan da bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması, sadece bir Suriye milleti çerçevesinde, Fransa nın himayesi altında kurulabilirdi. O da; Lübnan ın tarihini anlatırken, Lübnan ın eski sakinlerinin eski Paix, La Revue Phenicienne, Beyrut 1919, Yusuf es-savad, Fi Sabil el-istiklal, Beyrut 1967, Albert Hovrani, Çağdaş Arap Düşüncesi, (Çev. Latif Boyacı-Hüseyin Yılmaz), İstanbul 2000, M. Jouplain, La Question du Liban: Etude d histoire Diplomatique et de Droit İnternational, 2 nd edition, Cuniye 1961,

12 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Fenikeliler olduğunu söylüyordu. Bundan başka, ilk defa coğrafi determinizm kavramını kullanarak, Lübnan ın tarihini ve etnisitesini coğrafi gerçeklerin tayin ettiğini öne sürdü. Ona göre, tarihin başlangıcından bu yana ayrı bir Lübnan ulusu var olagelmişti. Geçmişte bunlar Fenikelilerdi. Günümüzde ise Fenikelilerin torunları olan Marunilerdi. Lübnan, tarih boyunca birçok işgallere maruz kalmasına, hatta Osmanlı İmparatorluğunun en güçlü dönemlerinde bile geniş bir özerkliğe sahip olmuştu. Lübnan 1861 den bu yana resmi bir imtiyaz sahibi olmakla birlikte daha demokratik anayasası ve kurumları ile daha geniş sınırlara sahip (Suriye bölgesini de kapsayan) bağımsız bir Hıristiyan devleti olmalıydı. Bu da ancak, Fransa nın himayesi altında gerçekleşebilirdi. Böylece, Lübnan ın dağları ve köyleri, özgürce çalan kilise çanları, onları himaye eden Avrupa gemileri ile bağımsız ayrı bir Hıristiyan devletinin kurulması mümkündü den sonra başta Suriye ve Lübnan da olmak üzere, Osmanlı Devleti aleyhinde gizli cemiyetler ve komiteler kuruldu. Bu cemiyetlerden biri de Lübnanlılar Birliği idi da kurulan bu derneğin İskenderiye deki şubesi, I. Dünya Savaşı nın sonunda Avrupalı güçlerin desteği ile bağımsız bir Daha Büyük Lübnan devletinin kurulmasını desteklemekteydi 37. Birliğin sekreteri Yusuf es-saouda, 1970 lere kadar Fenikelilik kimliği hakkında birçok yazılar yazmıştır. Es-Saouda bir Maruni idi ve Katolik misyonerler tarafından eğitilmişti. Kendisi önce St. Joseph teki Oryantal fakültesini daha sonra da Fransız hukuk fakültesini bitirmişti de İskenderiye den ayrıldı. İskenderiye den Lübnan a geri döndüğünde, kendisi Bishara el-huri ile arkadaş oldu ve onu destekleyenler arasında yer aldı. Maruni Kilisesi ile çok sıkı ilişkiler kurdu ve Cebel-i Lübnan ı Fenike kültür ve medeniyetinin son kalesi olarak görmekteydi. I. Dünya Savaşı nın sonunda ilk kapsamlı eserlerinden biri olan ve açıkça Lübnan halklarının Fenike kökenli olduklarından bahseden Fi Sabil Lübnan adlı kitabını yayınladı: Her millet geçmiş tarihinin ihtişamlı dönemlerine ve kendi atalarının soyluluklarının cazibesi ile kendi köklerine geri dönmek için güçlü bir arzuya sahiptir. İtalya, tarihteki zaferleri, ihtişamı ile kudretli Roma nın varisleri olmakla gurur duyarlar. Yunanlılar, şiirleri ve felsefeleri ile kendi atalarının tarihlerinden övgü ile bahsederler. Medenileşmiş dünya, kendi atalarının büyüklüklerine ve kendi nesillerine saygı duyan İtalya ve Yunanlılara şükran borçludur. Kendi kök ve kimliğinden gurur duyan bir milletin torunları olarak Lübnan ın dünya medeniyetinin bir kalesi hükmünde olduğunu bilmeli ve onunla gurur duymalı. Fenikeliler, Lübnan dağlarının yamaçlarında doğmuş, 36 Jouplain, 1-15; Hourani, Çağdaş Arap Düşüncesi, K.T., Khairallah, Les Regions Arabes Liberees, Paris 1919, 64-65; Zamir,

13 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. sahillerinde kemale ermiş ve buradan Fenikeliler medeniyetlerini yeryüzünün dört bir köşesine yaymışlardır. Dolayısıyla, Fenike medeniyeti Avrupa medeniyetinin köklerini teşkil eder 38. Daha sonra kitabında es-saouda, Fenike kültürünün ve Lübnan halklarının mirasının ihtişamını anlatarak Fenikelilerin, alfabeyi icat ettiklerini, büyük deniz filoları kurduklarını, birçok önemli zanaatları keşfettiklerini, kurdukları sömürgeleri ve onların tarihteki başarılarını sıralar. Lübnan ın kısa bir tarihçesini anlattıktan sonra es-saouda kitabında, Lübnan daki mevcut olaylara değinir. Bu anlamda, Suriye ve Lübnan ın iki ayrı varlık olduğunu ve Avrupalı güçlerin Marunilerin ulusal arzularını gerçekleştirmede Lübnan a yardım etmeleri gerektiğini vurgular 39. Bununla beraber, Fenike kökenlilik düşüncesini farklı bağlamda dile getiren yazarlarda vardı. Bunlardan biri de Jacques Tabet idi. Tabet, 1920 de yayınlamış olduğu La Syrie adlı kitabında, Daha Büyük Suriye nin kurulmasını desteklemekteydi. Ancak onun Daha Büyük Suriye den kastı Arap olmayan bir Suriye idi ve Suriye halklarının ortak kimliğinin Fenikelilik olduğunu söylüyordu. Suriye milleti bağlamında Lübnan a belli bir anahtar rolü verilmekte fakat nihai bir politik çözüm için daha büyük Suriye nin kurulması gerektiğinin altı çizilmekteydi. Tabet tam olarak şöyle diyordu: Suriye, tam anlamıyla kendi tarih ve coğrafi karakterine işaret ettiği için Suriyelilerin ve Fenikelilerindir 40. Daha öncede belirtildiği üzere, I. Dünya Savaşı sırasında bir çok Lübnanlı ve Suriyeli Mısır a kaçtı. Bunlar genellikle İskenderiye deki Katolik misyoner okullarında eğitildiler. Onlar arasında daha sonra Lübnan politikalarında önemli rol oynayacak olan bazı kişilerde vardı ki bunlardan biri de Michel Chiha idi. İskenderiye de Chiha ve daha bir çokları Hector Klat ile tanıştılar. Klat, Mısır a daha önceleri göç etmiş olan Lübnanlı bir ailenin oğluydu. Klat, 1888 de İskenderiye de doğmuş ve Fransız misyoner okullarında eğitim almıştı. Savaş bittiğinde, şiddetli bir şekilde Fenike düşüncesini savunan ve tam bir Fransız hayranı bir kişi haline geldi. Dolayısıyla, bunların hemen hepsinin Fransa ya olan hayranlıklarının temelinde Beyrut taki, İskenderiye deki Katolik misyoner öğretmenlerden almış oldukları eğitimin çok büyük tesiri bulunmaktaydı 41. Bu sebeple, Lübnan ve Suriye de bağımsız ayrı bir Hıristiyan devleti kurulması bağlamındaki düşüncelerin teşekkülünde Mısır ve özellikle de İskenderiye deki Katolik misyonerlerin de önemli bir katkısı olmuştur denilebilir. Çünkü, savaştan önce ve 38 Yusuf es-saouda, Fi sabil Lübnan, İskenderiye 1919, 15 vd. 39 es-saouda, 28 vd. 40 Jacque Tabet, La Syrie, Paris 1920, Bkz., Hector Klat, Feuilles Mortes, Beyrut 1970, 55, 60-62; Yusuf es-saouda,

14 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) savaş sırasında çok sayıda Suriyeli-Lübnanlı Mısır a göç etmiş ve buradaki Katolik misyoner okullarında eğitim almışlardır yıllarında Fransa nın Prusya ya yenilmesinden sonra, Fransız aydınları Fransa nın milli gururunu yeniden tesis etmek için çalıştılar. Bu dönemden itibaren Fransız düşünürler milli etik değerleri yeniden tarif ettiler ve yine bir çok Fransız milliyetçisi düşünür Katolik Hıristiyanlığın temel ilkelerini ve onun vatanseverlik anlayışını dile getiren yazılar yazmaya başladılar. Bu bağlamda onlara göre Katoliklik, Batı medeniyetinin geleceğini garanti edebilecek sosyal disiplinlerle aynı anlamı ifade ediyordu. Dolayısıyla bu milliyetçilik anlayışı, kendi ulusal arzularını gerçekleştirmede, Lübnanlı Marunilere örnek oldu. Bu Fransız düşünürler için, bir Fransız olma, temel olarak ırki, etnik veya linguistik bir sorun değil, kültürel bir sorundu. Bu anlamda, tarih ve geleneğin bir milletin kültürünü oluşturduğuna inanılmaktaydı. Bu sebeple, Lübnan ulusal hareketi için bundan daha mükemmel bir reçete olamazdı. Eğer bir kişinin konuştuğu dilden daha çok, onun kültürünün Lübnan kültürü olup olmadığı dikkate alınırsa, o takdirde bu kişinin Arapça konuşup konuşmadığı veya Araplarla etnik benzerliklerinin var olup olmadığı önemli değildi 43. Fransız toplumu için Roma Kilisesi ni önemli bir yapı olarak gören Fransız ırkçı milliyetçiliğinin ideologlarında olduğu gibi, Fenike kökenli olduklarını öne süren bir çok Maruni yazar da milli karakteristikleri miras alınmış değerler olarak görmekte ve günümüzün sadece geçmiş vasıtasıyla anlaşılabileceğini ve geçmişle günümüzün ayrılamayacağını söylemekteydiler. Fenikelilik düşüncesi üzerine yazı yazan bir çok Maruni için, Maruni Kilisesi nin Roma Kilisesi ne bağlılığında olduğu gibi, Fenikelilik mozaiği onların Batıya yönelmelerini sağlayan önemli bir dama taşı idi 44. Aynı şekilde coğrafya şu veya bu ulusal kimliğe sahip çıkmak ya da inkar etmek için çok sık kullanıldı. Bu anlamda, Fransız Elisee Reclus de ulusal özellikleri açıklamada coğrafyayı kullananlardan biri idi. Reclus, coğrafi, tarihi, biyolojik ve sosyolojik açılardan toplumların ve milletlerin incelenmesi demek olan insan coğrafyası teorisini geliştirdi. Bu teoriye göre, toplumların gelişmesinde doğal sınırlar önemli rol oynamaktaydı. Daha büyük Suriye düşüncesini savunanlar, özellikle Süryani ırkı ile 42 Y. Gershoni - P Jankowski, Egypt, Islam and the Arabs, Oxford 1986, Charles Corm, La Montagne İnspiree, Beyrut 1934, 7, 34; Paul Deroulede, Chants du Soldat, Paris 1872; Klat, 60-62; Zeev Sternhel-Mario Sznajder - Maia Asheri, The Birth of Fascist İdeology, New Jersey 1989, Bkz., Hector Klat, Dans le Vent Venu, Beyrut 1937, 10-11; Rachid Lahoud, La Litterature Libanaisec de Langue Françoise, Beyrut 1945,

15 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. Araplar arasındaki ayırıma dikkat çekmek için, Suriye nin doğal sınırlarını tartıştıklarında, onun düşüncelerini referans alıyorlardı. Bu düşünceden hareketle, Daha Büyük Suriye veya Daha Büyük Lübnan ın kurulması gerektiğini savunanlar Batı medeniyetinin temellerini atanların Fenikelilerdir şeklindeki hipotezi geliştirmişlerdir 45. I. Dünya Savaşı nın sonlarında Paris, diplomatik faaliyetlerin yürütüldüğü bir merkez haline geldi. Komiteler ve lobi grupları değişik politik arzularını gerçekleştirmek için şehre akın ettiler. Ayrı bir Lübnan Hıristiyan devleti kurmak arzusunda olan Maruni komiteler yapmış oldukları bu lobi faaliyetlerinde, çağdaş Lübnan ın, eski Fenikeliler gibi Arap neslinden gelmediklerini ispat etme gayretlerine giriştiler. Buna karşılık, Chucri Ghanem in başkanlığını yürüttüğü merkezi Suriye komitesi ise bütün Suriye halkları için benzer iddialarda bulundu yılında Versay da barış konferansı toplandığında; değişik delegasyonlar iddialarına dayanak olması için Suriye, Lübnan ve çok sayıda muhacir toplumlardan gönderilen yüzlerce dilekçelerle Paris e geldiler. Kahire, İskenderiye, New York, Buenos Aires ve Sao Paulo gibi şehirler, Lübnanlı göçmen Hıristiyanların, Arap karşıtı ifadelerinin en açık şekilde dile getirildiği merkezler haline geldi yılının Temmuz ayında Paris e giden gruplar arasında II. Lübnan delegasyonuna başkanlık eden Maruni patriği İlyas Huveyyik de vardı. Versay daki Batılı delegasyonlara hitap eden konuşmasında Huveyyik, kendilerini Arap komşularından ayıran şeyin, Lübnanlıların Fenike soyundan geldikleri iddialarını tekrarladı. Huveyyik, etnik bakımdan Marunileri Akdeniz den ayrılmış olan Haçlılar ile bir zamanlar Fransız sahillerinde sömürgeler kurmuş olan eski Fenikelilere isnat ederek eski Fenikeliler vasıtasıyla Fransızlara bağladı 46. Hıristiyanlık ve Fenike putperestliğini uzlaştırmak için de Huveyyik, Lübnan ulusunun ilk defa Antakyalı Maruniler tarafından teşekkül ettirildiğini ifade ettikten sonra, VI. yüzyılda onların Cebel-i Lübnan a göç ettiklerini ve iyi birer Hıristiyan olarak yerlileri kendi dinlerine döndürdüklerini anlattı. Daha sonra da bu yerli Fenikelilerin Maruni Hıristiyanlar tarafından asimile edildiklerini ve böylece, ahenkli bir Lübnan ulusunun teşekkül ettirildiğini ifade etti 47. Merkezi Suriye komitesi ise Fenike düşüncesini direkt vurgulamıyor ancak, Araplarla Suriyeliler arasındaki ırki farklılıkları dile getiriyordu. Şamlı Rum bir Katolik olan komite sekreteri Georges Samne, iki medeniyet arasındaki farklılıkları çok sık dile 45 Elisee Reclus, Nouvelle Geographie Universelle, l Asie Anterieure, Paris 1884, 6, 685, Hoyek, Le Patriarche Maronite en France, Correspondense d orient, October 1919,

16 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) getirenlerden biriydi de Samne Suriye ve Lübnan için politik bir çözüm öneren La Syrie adlı bir kitap yayınladı. Samne ın arkadaşı Chucri Gharnem tarafından bu kitaba yazılan giriş bölümünde onun, Fenikelilik ve Daha Büyük Lübnan arasındaki bağları sık sık tekrarladığı ve Daha Büyük Lübnan ın kurulmasını isteyen herkesin Fenikelilik düşüncesini desteklemesi gerektiğini vurguladığı görülmektedir 49. Osmanlı Devleti bölgede güvenliği sağlamak için, savaş boyunca Beyrut taki politik faaliyetleri sıkı takibe almış, barış ve huzuru bozacak faaliyetlere kısıtlamalar getirmişti. Bununla beraber, Fransa bu gibi faaliyetleri kendi menfaatleri gereği destekliyordu. Bu sebeple de savaş boyunca Fransa, Lübnanlı Hıristiyan grupların bu gibi faaliyetlerini İskenderiye ve Fransa da yürütmelerini sağladı. Ancak, savaşın sona ermesiyle birlikte Beyrut yeniden politik faaliyetlerin merkezi haline geldi. Daha Büyük Lübnan fikrinin başını Maruni Kilisesi ve Cebel-i Lübnan idare meclisi çekiyordu. Onlar bağımsız ayrı bir Lübnan Hıristiyan devleti kurmayı arzuluyorlardı 50. Lübnan da Fenikelilik kimliğini destekleyenlerden biri de Charles Corm idi. O da diğerleri gibi, Fransız hayranı bir Maruni ailenin oğlu olup, Beyrut ta dünyaya gelmişti yılında St. Joseph Üniversitesi Oryantal fakültesinden mezun olmuştu yılında ise Corm, Societe Nationale Jeunes Syriens adlı bir dergi çıkarmaya başladı ve Chucri Ghanem in merkezi Suriye komitesi platformunu destekleyerek Daha Büyük Suriye nin kurulması yönündeki düşünceleri ifade etmeye başladı. Corm, her platformda Maruni Kilisesi nin ifade ettiği gibi, Daha Büyük Lübnan ın kurulması yönündeki talepleri dile getiriyordu. Ayrıca Corm, bir grup Fransız hayranı din adamını etrafında toplayarak onların Suriye ve Lübnan la ilgili politik, ekonomik, kültürel konuların yanı sıra bağımsızlık sorunu ve Fransa ile bağlar konularında yazılar yazmalarını sağlıyordu. Bunlar Fransız yetkililerden hem ekonomik hem de moral destek görüyorlardı 51. St. Joseph Üniversitesi Oryantal Fakültesi Katolik misyoner öğretim üyesi H. Lammens in Fenike kökenlilik düşüncesi ve onun mirası ilgili felsefenin geliştirilmesinde Maruniler üzerinde çok büyük tesiri olmuştur. Lammens e göre; tarih bir milletin veya milliyetin en önemli öğesidir. Çevre, ırk ve dil bir ulusu yaratmaya yeterli değildir. Milletle birlikte her zaman var olan şey sadece gelenektir ve bu milletin bütün değerleri Suriye de şekillenmiştir. Suriyeliler, Aramilerin ve Fenikelilerin torunlarıdırlar. Suriye 48 Comite Central Syrien, La Syrie devant la Conference, Paris George Samne, La Syrie, Paris 1920, XI, Züaytir, 373 vd. 51 Zeev Sternbell, Maurice Barres et le Nationalisme Français, Paris 1972,

17 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. Hıristiyan ve Müslüman değildir. Suriye, Suriyelilerindir ve Suriyeli bir Müslüman, Arap değil, aksine Suriyelidir 52. Dolayısıyla Lammens, bölgede hem Suriye de hem de Lübnan da iki ayrı ayrılıkçı ulusal hareketin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Lammens La Syrie adlı kitabında, Suriyelilik bilincine dayalı ayrılıkçı Suriye milleti tanımını geliştirdi ve Suriye ırkının kökenlerini Fenikeli denizcilere kadar geri götürdü. Lammens ayrıca, Fenikelilerin tamamen Suriyeli olduklarını, Fenike şehir-devletleri döneminden itibaren Suriyelilerin homojen bir millet olduklarını iddia ediyordu 53. Böylece, Suriye milleti, Fenike kökenlilik gibi kavramlarla toplumun şuur altına ayrılıkçı bir Suriye milliyetçiliği fikrinin yerleşmesinde önemli rol oynamıştır. Lammens, Suriye milliyetçiliğinin şekillenmesinde coğrafyanın önemi ile ilgili yazılar yazmış olmasına ve Suriye milliyetçiliğini desteklemesine rağmen, ayrıca Suriye den ayrı veya Suriye yi de içine alan ayrılıkçı bir Daha Büyük Lübnan düşüncesinin gelişmesini de desteklemiştir. Bundan başka, Lammens Avrupa halklarının kökenlerini Suriye ve Fırat sahillerini içine alan bir bölgede şehir-devletleri kurmuş olan eski Fenikelilere kadar götürmüştür 54. Sonuç olarak; Lübnan da Maruniler arasında ayrı bağımsız bir Hıristiyan devleti kurma eğilimlerinin ortaya çıkışı bir anda olmamıştır. Maruni Kilisesi, Lübnan da asırlardır ayrı bir Maruni-dini varlığını tesis etmek için çalışmıştır. XIX. yüzyılın sonlarına gelindiğinde ise Avrupalı güçlerin de desteği ile bu dini kimliğe politik bir çözüm bulma çabası içerisine girmiştir. Bunu başarmak için de Lübnan ın asıl sahiplerinin Maruniler olduğunu, etnik bakımdan Maruni toplumunun Arap değil, Fenike ve Fenike ailesine mensup kavimlere dayandığını öne sürmüştür. Ancak yine de bu görüşü ilk defa ortaya atanların Maruni din adamlarından çok, batı kültürü ve eğitimi ile yetişmiş Maruni laik Hıristiyanlar olduğu görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bunlar daha çok Osmanlı İmparatorluğunun Suriye eyaletlerinde politik durumu değiştirmeyi arzulayan Fransız hayranı Hıristiyanlardı. Önceleri Arap olmayan laik bir Daha Büyük Suriye düşüncesi hakim iken, daha sonraları onun yerini Daha Büyük Lübnan ın kurulması düşüncesi almış ve Fenikelilik fikri Lübnanlaştırılmıştır. Maruniler arasında bu düşüncelerin yaygınlaşmasında Misyonerlerin büyük bir rolünün olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Cizvit tarikatının Maruniler üzerinde çok büyük tesiri olmuştur. Bu anlamda, 1902 de kurulan St. Joseph Üniversitesi Oryantal 52 Sternbell, H. Lammens, La Syrie, Precis Historique, Beyrut 1921, Lammens, La Syrie et Son İmportance Geographique, Laurain 1904, 3 vd. 429

18 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) fakültesi müfredat programlarının bu düşüncenin gelişmesine katkı sağladığını düşünmekteyiz. Çünkü, genelde üniversitedeki özelde ise Oryantal fakültedeki her dersin temel amacı, Lübnan da bir Katolik-Fransız kalesi ve sömürgesi yaratmaktı. Dolayısıyla, bu amaca ulaşmak için tarihin yanıltılmasının bir önemi yoktu. Bu anlamda, Avrupalı güçlerin özellikle de Fransa nın himayesinde Lübnan da ayrı bağımsız bir Hıristiyan devleti kurulması gerektiğini savunanların hemen hepsinin St. Joseph Üniversitesi Oryantal Fakültesi mezunları oldukları ve genellikle de ilkokuldan üniversiteye kadar bütün eğitim dönemlerinde Suriye ve Lübnan ın geçmiş Fenikelilik bilgisiyle donatılmış olan Maruniler oldukları anlaşılmaktadır. Bunların, ayrıca dönemin Fransız düşünürlerinin fikirlerinden etkilenmiş olmakla birlikte, Katolik misyonerler tarafından uygun bir model olarak sunulan Hıristiyan imanı ve organik milliyetçilikle de beslendiklerini söylemek mümkündür. Ancak yine de Lübnanlı Hıristiyanların bu doktrini tamamen hazmetmiş oldukları söylenemez. Çünkü, onların tamamen bağımsız belirli bir dünya görüşleri yoktu. Onların dünya görüşünün temelini Fransa hayranlığı ve Fransa ya bağlılık oluşturuyordu. Dolayısıyla da onlar, kendi uluslarını tarihte belli bir yere yerleştirmek ve kendilerine uygun bir kimlik bulma gayretlerinde bile, Lübnan halklarının tarihlerini eski Fenikelilere kadar dayandırmaktan öte Fransız halkı ile akrabalıklarının olduğunu ileri sürmüşlerdir. BİBLİYOGRAFYA Abou Selim, Le Bilinguisme Arabel-Français au Liban, Paris Andrew C. H.- Fostner K., The French Colonial Party, The Historical Journal, Beydoun, Ahmed, dentite Confessionelle et Temps Sociel Chez Les Historiens Libanais Contemporains, Beyrut Corm Charles, La Montagne İnspiree, Beyrut Comite Central Syrien, La Syrie devant la Conference, Paris Dau Butros, History of the Maronites, (Religious, Cultural and Political), Lebanon Deroulede Paul, Chants du Soldat, Paris Dibs Yusuf, Tarih Suriye ed-dini ve ed-dünyevi , I-X, Dar-i Nazir Dowek Carol Hakim, The Origins of The Lebanese National Idea, (Ph. D. Thesis, St. Antony s College), Oxford es-saouda Yusuf, Fi sabil Lübnan, İskenderiye es-savad Yusuf, Fi Sabil el-istiklal, Beyrut Forster Andrew Kanya, The Climax of French Imperial Expansion, Stanford Gagnol M. L Able, Histoire Ancienne des Peuples de L orient, Paris

19 Osmanlının Son Dönemlerinde Marunilerin Lübnan da.. Gershoni Y.- Jankowski P, Egypt, Islam and the Arabs, Oxford Gordon David, Self-Determination and History in The Third World, New Jersey Hourani Albert, Çağdaş Arap Düşüncesi, (Çev. L. Boyacı-H. Yılmaz), İstanbul Arap Halkları Tarihi, (Çev. Yavuz Alogan), İstanbul Hoyek E. P., Les Revendications du Liban Memoire de la Delagation Libanise a la Conference de la Paix, La Revue Phenicienne, Beyrut Işık Ramazan, Maruni Kilisesi, AÜ. Sos. Bil. Enstitüsü, Basılmamış Dok. Tezi, Ankara Jouplain M., La Question du Liban: Etude d histoire Diplomatique et de Droit İnternational, 2 nd edition, Cuniye Kerr David A., The Temporal Authority of The Maronite Patriarachate, Ph. D. Thesis, St. Antony s College, Oxford Khairallah K.T., Les Regions Arabes Liberees, Paris Klat Hector, Feuilles Mortes, Beyrut Dans le Vent Venu, Beyrut Kohl Fhilip L.- Fawcett Clare, Nationalism, Politics and The Pratice of Archaeology, Cembridge Kampinsky Aharon, The İnspiratian of Achexology Over İsraeli Society and Culture, Ariel, Vol , Nisan 1994, Lahoud Rachid, La Litterature Libanaisec de Langue Françoise, Beyrut Le Patriarche Marohite en France, Correspondense d orient, October Lammens Henri, La Syrie, Precis Historique, Beyrut La Syrie et Son İmportance Geographique, Laurain Millet Rene, Notre Politigue Exterieure de 1898 a 1905, Paris Murad Nicolas, Notice Historique Sur L origine de La Nation et sur Ses Rapports Avec la France, Paris Reclus Elisee, Nouvelle Geographie Universelle, l Asie Anterieure, Paris Renan Ernest, Mission de Phenicie, Paris Ristelhueber Rene, Les Traditions Françaises au Liban, Paris Schulze, Kirsten E., İsrail ve Maruni Milliyetçilikleri Bir Azınlık İttifakı Doğal mıdır?, Orta Doğuda da Milliyetçilik, azınlıklar ve diasporalar, (Der. K. E. Schulze, Martin Stokes, C. Campbell), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul Said Edward W., Şarkiyatçılık (Batı nın Şark Anlayışları), Çev. B. Ülner, İstanbul Salibi Kemal, Islam and Syria in the Writings of Henri Lawwans, in Lewis and Holt (eds.), Historians of The Middle East, London 1962,

20 F.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi (2) Samne George, La Syrie, Paris Sepond Emile, Histoire Ancienne de L orient, Paris Smith Anthony, The Ethnic of Nations, Oxford Sternbell Zeev, Maurice Barres et le Nationalisme Français, Paris Sternbell Zeev - Sznajder Mario - Asheri Maia, The Birth of Fascist İdeology, New Jersey Tabet Jacque, La Syrie, Paris Tayah W. Peter, The Maronites Roots and Identity, Miami, Florida Tuchman Barbara, Bible and Sword, New York Zamir Meir, The Formation of Modern Lebanon, London Züaytir Muhammed, el-maruniyye fi Lebanan Kadimen ve Hadisen, el-vekaletü ş- Şarkiyye

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - srail örne inde

Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - srail örne inde Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - Dr. Gil Yaron Dostumun dostu, benim en iyi dostumdur - veya İsrail gözüyle Türkiye AB Geçenlerde Tel Aviv kentinin en merkezi yeri olan Rabin Meydanı

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık İslam Coğrafyasının en batısı ile en doğusunu bir araya getiren Asya- Afrika- Balkan- Ortadoğu Üniversiteler Konseyi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmen kuruldu.

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

BURUNDİ. Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator

BURUNDİ. Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator BURUNDİ Burundi, Orta Afrika'da, Büyük Göller bölgesinde yer alan küçük bir ülkedir. Tanzanya, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır. Ülkede Ekvator

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Erken Dönem Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Mitolojik Teori Mitlerin Meteorolojik Gelişimi Teorisi Güneş Mitolojist Okul ve Güneş

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

ANATOLIA GLOBAL YOUTH-BUSINESS SUMMIT

ANATOLIA GLOBAL YOUTH-BUSINESS SUMMIT ANATOLIA GLOBAL YOUTH-BUSINESS SUMMIT 23 27 TEMMUZ 2010 GELECEĞĠN LĠDERLERĠ ĠSTANBUL DA BULUġUYOR. AIESEC İstanbul Tomtom mah. İstiklal Cad. Nuru Ziya sok. NO:32/5 Beyoğlu İstanbul Tel: +90 212 293 8836,

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER 1 1789 da gerçekleşen Fransız İhtilali ile hürriyet, eşitlik, adalet, milliyetçilik gibi akımlar yayılmış ve tüm dünyayı etkilemiştir. İmparatorluklar yıkılmış, meşruti yönetimler kurulmaya başlamıştır.

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

CAMİ İNŞA PROJESİ ÇAD ( 200 M² )

CAMİ İNŞA PROJESİ ÇAD ( 200 M² ) CAMİ İNŞA PROJESİ ÇAD ( 200 M² ) İHH Projeler Birimi PROJENİN KONUSU Bu proje, Çad ın başkenti N'Djamena'daki Diguel semtinde 200 m² büyüklüğünde bir cami ve imam evi inşa edilmesini kapsamaktadır. ÇAD

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com Fatih TEKİNKAYA Sosyal Bilgiler Öğretmeni ANAYASALARIMIZ Teşkilat-ı Esasi 1921 Anayasası 1924 Anayasası 1961 Anayasası 1982 Anayasası Türkiye Cumhuriyeti Anayasası MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

Detaylı

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/ UNESCO Dünya Mirası UNESCO Dünya Miras Listesi, Dünya Miras Komitesi nin üstün evrensel değere sahip olduğunu onayladığı kültürel, doğal ve karma miras alanlarını içermektedir. 802 si kültürel, 197 si

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği BİRİ MATEMATİK Mİ DEDİ? BİZ KİMİZ? Yüce Rabbimiz dünya hayatını insanoğluna imtihan yeri kılmış, sırat-ı müstakim olarak göndermiş olduğu dinin yaşanabilmesi ve birbirlerine ulaştırılabilmesi için Müslümanları

Detaylı

frekans araştırma www.frekans.com.tr

frekans araştırma www.frekans.com.tr frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

BİLGİ DE BURS OLANAKLARI

BİLGİ DE BURS OLANAKLARI BİLGİ DE BURS OLANAKLARI İstanbul Bilgi Üniversitesi, 1996 yılında kurulduğu günden beri, Türkiye nin en saygın, öncü ve yenilikçi akademik kurumlarından biri oldu. Akademik özgürlüğü, entelektüel düşünceyi,

Detaylı

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor.

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

MARUNİ PATRİĞİ VE TARİHÇİSİ İSTEFAN ED-DUVEYHİ (1629-1704) NİN HAYATI ve ESERLERİ

MARUNİ PATRİĞİ VE TARİHÇİSİ İSTEFAN ED-DUVEYHİ (1629-1704) NİN HAYATI ve ESERLERİ Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Cilt IX / 1 s. 219-229 HAZİRAN 2005. SİVAS MARUNİ PATRİĞİ VE TARİHÇİSİ İSTEFAN ED-DUVEYHİ (1629-1704) NİN HAYATI ve ESERLERİ Özet Dr. Ramazan Işık * Orta

Detaylı

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine)

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) Hipokratik-Galenik Tıp ekolunun devamı Cerrahi teknikler bilinmesine rağmen, yüksek enfeksiyon riski nedeniyle zorunlu haller dışında pek uygulanmıyor Tam olarak hangi

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI

KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI KONFERANS GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ YABANCILARIN TÜRKİYE DE ÇALIŞMASI Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Türkiye de Çalışması Konferansı Büyük İlgi Gördü Ankara da ilk kez geçici koruma sağlanan yabancıların

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!!

HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!! HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!! Antakya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkan Yardımcısı Remzi Güzel,Yaptığı Yazılı Açıklamada: ''Milli Dayanışma ve Birlik Ruhu Hatay da Bitmez.''Dedi.

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

2. Ekolojik yapı uygulama atölyesi

2. Ekolojik yapı uygulama atölyesi 5-12 Temmuz 2015 Yapı Biyolojisi ve Ekolojisi Enstitüsü ada art art & culture içerik Asırlar boyu göç toprakları olmuş bereketli Anadolu coğrafyasında hem yerine aitliğin hem de yerine ait yapının bir

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

BOSNA-HERSEK İSLAM TOPLUMU

BOSNA-HERSEK İSLAM TOPLUMU Boşnakların İslam Geleneği Enstitüsü Boşnakların İslam geleneği teorik bir oluşumdan ziyade, İslamı anlamanın ve yaşamanın asıl halidir. F. Karčić Šta je to islamska tradicija Bošnjaka?, Preporod, 2006

Detaylı

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Rainer Korten 6 yıldan beri Türkiye de yaşama memnuniyetini tadiyorum ve sayıları yaklaşık 12-14000 i bulan, ana dili

Detaylı

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 Çeşitli Türk topluluklarının mitolojileriyle ilgili malzemelerin bir çoğunu bilim adamları, misyonerler, seyyahlar ya da bazı yabancı araştırmacılar tarafından derlenmiştir.

Detaylı

2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ KESİNLEŞMİŞ HAFTALIK DERS PROGRAMI GÜN SAAT

2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ KESİNLEŞMİŞ HAFTALIK DERS PROGRAMI GÜN SAAT CUMA PERŞEMBE ÇARŞAMBA SALI PAZARTESİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ KESİNLEŞMİŞ HAFTALIK DERS PROGRAMI GÜN SAAT 1.SINIF 2.SINIF 3.SINIF 4.SINIF 08.00-09.00 ARK437 Arkeoloji Uygulamaları

Detaylı

TÜRKİYE'DE İLK TELEFON

TÜRKİYE'DE İLK TELEFON TELEFONUN TARİHÇESİ Alexander Graham Bell telefonun mucidi olarak ün kazanmayı başardı, ama aslında o,ticari olarak kullanışlı ilk telefonu icat etmiş olan kişidir: Bell den önce, Johann Philipp Reis,

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi 19/11/2012 Aday Memur Eğitimleri-2012 1 ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik

Detaylı

The European Social Survey

The European Social Survey ESS document date: 12/07/04 The European Social Survey SUPPLEMENTARY QUESTIONNAIRE F-2-F B (Round 2 2004) DENEK NO: VERSİYON NO: F-2-F B 1 ANKETÖRE: HERKESE SORUNUZ! HF1/HF2 KART A Bu bölümde kısaca bazı

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

Fatih Mehmet SANCAKTAR. II. Meşrutiyetten Cumhuriyete Milli Egemenlik Düşüncesinin Gelişimi: Hüseyin Cahit (Yalçın) Örneği (1908-1924)

Fatih Mehmet SANCAKTAR. II. Meşrutiyetten Cumhuriyete Milli Egemenlik Düşüncesinin Gelişimi: Hüseyin Cahit (Yalçın) Örneği (1908-1924) KİŞİSEL BİLGİLER Ad ve Soyadı Unvanı Adres e-posta Doğum Medeni Durumu MESLEKÎ DENEYİMİ Arş. Gör. 06.1.199 Yrd. Doç. Dr..06.006 Yrd. Doç. Dr. 18.11.010 EĞİTİM-ÖĞRETİM DURUMU Lisans 199 Yüksek Lisans 1996

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER

KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM. GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER KKTC de EĞİTİM ve ÖĞRENİM GÖRÜŞLER ve ÖNERİLER Prof.Dr. Ufuk TANERİ, IOM, HE 2003-03-14 Eğitim-Öğrenim Doğuş anı ndan başlayıp Ömür Boyu süren bir Süreç, yüzyılımız ve gelecek nesiller beklentilerinin

Detaylı

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak International Congress of the Turkish Association of Geographers as a joint event with the EUROGEO

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ ATAY, Çınar, KIRAÇ, Suna İnan. 19.yy İzmir Fotoğrafları Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Ens. Yayını. s.93 (1997) HAZIRLAYAN: SENEM ÖZGÖNÜL Kasım 2007 İZMİR VE FAYTON;

Detaylı

TARİHÎ GEMİ PROJELERİ BASIN BÜLTENİ

TARİHÎ GEMİ PROJELERİ BASIN BÜLTENİ TARİHÎ GEMİ PROJELERİ BASIN BÜLTENİ Tarihî gemiler, Efes Antik Liman Bölgesi nde, POSEIDON tasarımı ile yeniden canlanıyor. Efes Antik Liman Canlandırma Projesi: http://www.selcuk.bel.tr/tr/haber_yazdir.php?haber_id=265

Detaylı

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1)

SOSYAL BÝLÝMLER 1 TESTÝ (Sos 1) Dershanede doðru þýkkýnýz SOSYAL BÝLÝMLER1 TESTÝ (Sos1) Bu testte sýrasýyla, Tarih (113) Coðrafya (1423) Felsefe (2430) ile ilgili 30 soru vardýr. 1. Tarih öncesinde yaþayan insanlar, araç gereç yapýmýnda

Detaylı

SINIF İÇİ ETKİNLİKLER OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ETKİNLİĞİ SANAT ETKİNLİĞİ TÜRKÇE DİL ETKİNLİĞİ MÜZİK-OYUN ETKİNLİĞİ. Sevgili Velilerimiz,

SINIF İÇİ ETKİNLİKLER OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ETKİNLİĞİ SANAT ETKİNLİĞİ TÜRKÇE DİL ETKİNLİĞİ MÜZİK-OYUN ETKİNLİĞİ. Sevgili Velilerimiz, Sevgili Velilerimiz, Bizler çocuklarımızla birlikte 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nı okulumuzda coşkuyla kutladık. Onlara vatan, millet sevgisini birliği, bütünlüğü yaşlarının alabildiği ölçüde aktarmaya

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012)

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) Sayın Velimiz, 22 Ekim 2012-14 Aralık 2012 tarihleri arasındaki ikinci temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

Darüşşafaka Cemiyeti Yönetim Kurulu adına hepinize saygı ve sevgilerimi sunuyorum.

Darüşşafaka Cemiyeti Yönetim Kurulu adına hepinize saygı ve sevgilerimi sunuyorum. Sayın Kaymakamım, Sayın Milli Eğitim Müdürüm, Sayın Belediye Başkanım, Okul Aile Birliğimizin değerli yöneticileri, Saygıdeğer Velilerimiz, Sevgili öğretmenlerimiz ve yöneticilerimiz, Saygıdeğer Bağışçılarımız,

Detaylı

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Tarih / Terra Cotta Savaşçıları, Çin Halk Cumhuriyeti Kitap / Türkan Röportaj / Doç. Dr. Okan Gülbahar El Sanatları / Geleneksel

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

TBD Antalya Şube Başkanı Akyelli: Özellikle yazılımcıların yatırımlarını Antalya da yapmamaları için hiçbir neden yok

TBD Antalya Şube Başkanı Akyelli: Özellikle yazılımcıların yatırımlarını Antalya da yapmamaları için hiçbir neden yok TBD Antalya Şube Başkanı Akyelli: Özellikle yazılımcıların yatırımlarını Antalya da yapmamaları için hiçbir neden yok Antalya daki 4 üniversitenin sektör için gerekli eğitimleri verdiği, Akdeniz Üniversitesi

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı