Diyabet tanısı alan her hasta daha hastalığın

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Diyabet tanısı alan her hasta daha hastalığın"

Transkript

1 EDİTÖR Merhaba, Evet, koskoca bir yılı daha geride bıraktık. Günler ne kadar da çabuk geçiyor değil mi? Domuz gribi, aşılanma süreçleri, tam gün yasası, aile hekimliği uygulamaları, kapalı yerlerde sigara yasağı ve daha nicelerini geçtiğimiz yıl tüm ülke tartıştı, herkes bir yorum yaptı. İyisi kötüsü, doğrusu yanlışı ile değişmeyen ve maalesef kabul etmek zorunda olduğumuz tek gerçek ise koca bir yılın daha avuçlarımızdan akıp gittiği oldu. Dünyamız gibi bizler de bir yıl daha yaşlandık. Peki bir yıl öncesine göre neredeyiz, gerekenleri yaptık mı, yoksa yerimizde mi saydık hatta bir adım daha geri mi gittik? Herkese göre bu soruların cevabı farklı olabilir ama bence ne olursa olsun sağlığımız yerinde ise ve geçen yılda sağlığımızla ilgili bir sorun yaşamadıysak sevinmeliyiz hem de çok sevinmeliyiz. Arı kovanına bu kadar çomak sokulmasına rağmen hala arılar sıhhatte ise ve uçmaya, bal yapmaya devam ediyorlarsa, 2011 e umutla girdik demektir. Hepinize sağlığınızı düşünmeyi unutturmayacak bir yıl diliyorum. Bültenimizin bu sayısının konuk yazarı benim Pediatrik Endokrinoloji eğitimimde çok önemli rolü olan, çok sevgili hocam Sayın Prof.Dr.Gönül Öçal. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağ.ve Hast.A.B.D, Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı başkanı olan Dr.Öçal sizlerle Tip 1 Diyabet ve hipoglisemi konusunu paylaşacak. İnsülin kullanan her diyabetik hastanın neredeyse korkulu rüyası olan hipogliseminin tanınması ve yapılması gereken acil müdahaleler konusunda sizlerin bilgilerini tazelemeyi ve unutulanları hatırlatmayı amaçlayan bu derlemeyi zevkle okuyacağınızdan eminim. Değerli hocama katkılarından dolayı bir kez daha teşekkür ediyor ve saygılarımı sunuyorum. Gelecek sayımızda görüşmek üzere.. Hoşçakalın. Doç. Dr. Ergun Çetinkaya Diyabet tanısı alan her hasta daha hastalığın şokunu üzerinden atamadan bir sürü yeni bilgi bombardımanına maruz kalır ki bu onu yeterince bunaltmak için yeterlidir. Eğer komplikasyonsuz bir hayat yaşamak istiyorsa en önemli hedefi kan şekerini normal sınırlar içinde tutabilmeyi başarmak olmalıdır. Bunu çoğu hasta bilir ama zor olan günlük yaşam diyabet birlikteliğinin kan şekeri regülasyonunda getirdiği zorluklardır. Bilimsel çalışmaların yoğunlaşması ile yeni çıkan insülin tipleri kan şekeri kontrolunda çok faydalı olsalar da son yılların en önemli yeniliği insülin pompasıdır. Pompa sayesinde eskiden kullanılan insülinin etki tarzı, süresi ve cinsine göre yaşamını ayarlamak zorunda kalan diyabetliler artık normal yaşam tarzlarına göre insülin yapar hale gelmişler ve bu da doğal olarak yaşam şekillerinde çarpıcı düzelmeler getirmiştir. İnsülin Pompası nasıl çalışır? İnsülin pompaları cilt altına yerleştirilip 3 günde bir değiştirilen bir katater ile 24 saat sürekli olarak hızlı veya kısa etkili insülin salgısı yapan cihazlardır. İnsülin pompası insülini vücuda 2 yolla vermektedir: Vücuda devamlı olarak iletilen bir bazal doz ve yemeklerden önce ya da yüksek kan şekerleri seviyelerini düzenlemek için verilen bolus dozu. Tek tip insülin kullanıldığı için, insülinin iletim profiline bakılarak verilen dozun etkilerini tanımlamak kolaylaşmaktadır. Ayrıca insülin pompası şırınga ya da kalemle mümkün olmayan miktarlardaki insülinin enjekte edilebilmesini de sağlamaktadır. Düzeltme faktörü, insülin-karbonhidrat oranları ve bazal dozlar bir endokrinoloji uzmanı tarafından belirlenmektedir. Şu anda, kullanıcının kan şekerine göre otomatik insülin iletimi sağlayabilen bir cihaz mevcut değildir. Ancak, kapalı kanal sistemi içeriği üzerinde çalışmalar devam etmektedir. İnsülin pompası kullanımı, yoğun insülin tedavisi için, çoklu insülin tedavisi alanlara göre daha kolay ve etkili olması nedeni ile artmaktadır. Sağlık sigortalarında ve halkın ekonomik alım gücündeki değişiklikler nedeni ile ülkeler arasında pompa kullanıcı sayıları arasında farklılıklar görülmektedir. Tüm hastalar insülin pompası için uygun adaylar olmazken, bunun tanı koyacak uzman doktor ya da sağlık sigortaları ile ilgili problemler yüzünden sınırlandırılması da doğru değildir. İnsülin Pompası Ne Yapar? İnsülin pompaları, pompanın nasıl kullanılacağı ile ilgili sorumluluk üstlenilmesi ve iğne tedavisine göre çok daha sık kan şekeri ölçülmesinin taahhüt edilmesi şartıyla, pediatrik kullanım için son derece ideal bir yöntemdir. İnsülin pompası kullanan bireyler, pompayı kullanmayı bilen ve iğne tedavisine göre diyabetli hasta bakımının gereklerini hastaya aktarabilecek bir hekimin kontrolü altında olmalıdır. Hastanın kendi hesaplamasının daha doğru olduğu konusunun sağlık profesyonelleri arasında tartışılmasıyla beraber, pek çok insülin pompası, yemek ya da düzeltme bolusunu hesaplayabilmektedir. Ancak pompa, bolus dozunu hesapladıktan sonra, hastaya doz üzerinde değişiklik yapma fırsatını da tanımaktadır. Dünya genelinde yaklaşık insan diyabeti pompası kullanmaktadır. Pompa kullanıcıları kalem ya da enjeksiyon tedavisi kullanıcılarına göre daha iyi kontrol sağlayabilmekte ve HbA1c değerlerinde gelişme görülmektedir. İnsülin pompası, yeme alışkanlıkları, egzersiz, stres, hastalık durumlarına göre insülin kontrolünde kolaylık sağladığı için, kişilerin yaşam seçimlerinde esneklik ve özgürlük tanımaktadır. Kalem tedavisinde insüline göre gıda alınırken, pompa tedavisinde yenilene göre insülin yapılmaktadır. Bir insülin pompası kullanma sadece tıbbi açıdan değil psikolojik açıdan da son derece faydalı olabilmektedir. Dikkatle ölçülmüş yemek ve Karbonhidrat sayımı sonucu kan şekerlerinin daha iyi olmasını sağlar. Pompa kullanıcısının hayatının odağı, yapılan insülinden ziyade yemenin üzerinde olmakta ve daha normal bir şekilde aktivitelere katılıma olanak sağlamaktadır. Bazı doktorlar küçük çocukların insülin pompası kullanmasını uygun bulmazken pek çok araştırma sonucuna göre bir kişi ne kadar küçükken insülin pompası kullanmaya başlarsa psikolojik ve tıbbi yararları o kadar büyük olmaktadır. Bazıları tarafından bir takım risklerinin tartışılıyor olmasına rağmen insülin pompasının tıbbi yararları kanıtlanmıştır. Hasta pompa kullanımı için yeterli bilgi ve beceri donanımına sahip olduğunda daha iyi HbA1c düzeylerine ulaşmakta, daha az hipoglisemi episodları ile yüzleşmekte, hospitalizasyon ve diyabet komplikasyonları ile karşılaşma oranları düşmektedir. 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

2 Tip 1 Diyabet ve Hipoglisemi KONUK YAZAR Hipoglisemi Tip1 ve Tip2 diyabette yoğun insülin tedavisini ve kan şekerinin normale yakın tutulabilmesini engelleyen en önemli nedendir. Beynin sürekli fizyolojik dozlarda glukoza gereksinimi vardır. Özellikle küçük yaşlarda yineleyen hipoglisemi atakları nörolojik gelişimi olumsuz etkileyebilmekte, giderek hipoglisemiyi fark edememe riskine yol açmaktadır. Bu nedenle diyabetli olgularda kan şekeri düzeyi güvensiz sınır olan 70 mg/dl nin altına inmemelidir, saptanırsa gerekli önlemler alınmalıdır, 50 mg/dl nin altına indiğinde klasik tanımla hipoglisemi düşünülmelidir. Diyabet eğitiminde insülin uygulaması, diyetin düzenlenmesi ve karbonhidrat sayımı kadar hipogliseminin denetlenmesi ve yönetilmesi de büyük önem göstermektedir. Diyabetik Bir Hastada Hipoglisemi Nedenleri: Öğün atlanması, geçiktirilmesi ya da o öğünde alınması gereken karbonhidratın yetersiz alınması, İnsülin dozunun fazla gelmesi (Bazal ya da Bolus dozlar), Aşırı aktivitenin insülin doz ayarı ve/ ya da ek karbonhidrat alımı ile dengelenmemesi, Kusma, ishal gibi nedenlerle yeterli beslenilememesine karşın insülin dozunun azaltılmaması. İnsülin uygulanmasından hemen sonra sıcak banyo alınması Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Endokrinoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Gönül ÖÇAL Egsersiz Hipoglisemi Nedeni Olabilir mi? Evet Özellikle egsersiz yoğun ve / ya da uzun süreli ise, egsersiz öncesinde, egsersiz sırasında ve egsersizden 2-3 saat sonra kan şekeri denetimi yapılmamışsa, ek karbonhidrat alımı ve insülin doz ayarı yapılmamışsa hipoglisemi riski vardır. Önliyebilirmiyim? Evet Öncelikle egsersizlerde kan şekeri denetiminde tembellik göstermemek gerekir. Egsersiz öncesi kan şekerinizi denetleyin 100 mg/ dl nin altında ise ara öğün alın. Öğünden sonraki 2 saat içinde egsersiz yapıyorsanız bolus insülin dozunuzu azaltın. Egsersizden yaklaşık 2 saat sonra geç hipoglisemiyi denetlemek için yeniden kan şekerinizi ölçün. Hipogliseminin Bulguları Nelerdir? Hipoglisemik bulgular adrenerjik ve nöroglikopenik olmak üzere ikiye ayrılmakta ve adrenerjik bulgular sıklıkla nörolojik bulgulardan önce ortaya çıkmaktadır. Adrenerjik semptomlar taşikardi, terleme, anksiyete, titreme, soluklaşma, acıkma hissi ve güçsüzlüktür. Nöroglukopenik bulgular ise davranış değişiklikleri, baş ağrısı, irritabilite, görme bozuklukları, konvulsiyon ve komadır. Yineleyen hafif / orta şiddetteki hipoglisemik ataklar absans nöbetlerine benzer bir tablo oluşturabilir. Absans benzeri nöbetler çocuğun okul başarısını olumsuz etkileyebildiği gibi, çeşitli kazalara da yol açabilir. Genellikle kan şekeri< 70mg/dl ise hafif hipoglisemidir ve adrenerjik erken bulgular görülebilir, kan şekeri< 50mg/dl ise adrenerjik bulgular ve bilinçsel fonksiyonlarda azalma dikkati çeker, kan şekeri< 30mg/dl ise ağır hipoglisemidir, derin hipogliseminin nörolojik bulguları ortaya çıkar. Bununla beraber ortaya çıkan bulguların şiddetinde hipoglisemi öncesi kan şekerinin değeri de önemlidir, çok yüksek değerlerden kan şekerinde ani düşüşler olmuşsa kan şekeri > 70mg/ dl olsa bile bulgular ortaya çıkabilir. Hipoglisemide 15 ler Kuralı Erken Uyarıcı Bulgular Açlık hissi, ellerde ve tüm vücutta titreme, kendini kötü hissetme, huzursuzluk, soğuk terleme, göz bebeklerinde büyüme, soluklaşma, çarpıntı hissi. Ağır Hipoglisemik Bulgular Erken ve uyarıcı bulgular dikkate alınmaz ve gereken önlemler alınmazsa gelişen nörolojik bulgulardır. Bunlar; Baş ağrısı, ağız kenarı, dil ya da parmak uçlarında uyuşma, dalgınlık, uyku hali, konuşmada bozulma, kas güçsüzlüğü, bulanık görme, çift görme, şuur kaybı, istem dışı hareketler, havale. Gece hipoglisemi bulguları Terleyerek uyanma, çarpıntı ile uyanma, baş ağrısı ile uyanma, bellek kaybı ile uyanma, gece kabusları, korkulu rüyalar, sabah kan şekerinin yüksek ölçülmesi. Kan Şekerini Ölç Kan Şekeri< 70 mg/dl ise 1 Bardak meyve suyu veya 3-5 kesme şeker al (15 gr KH) 15 dakika sonra tekrar kan şekerini ölç Çikolata ve Pasta kan şekerini çabuk yükseltmez Kan Şekeri yine <70 mg/dl ise yeniden şeker al 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

3 Hipoglisemi Bakımından Diyabetli Hastalara Başlıca Öneriler: Hipoglisemide 15 ler Kuralı Öğün atlamayın, İnsülin dozlarınıza dikkat edin, önerilenden fazlasını yapmayın, Kan şekerinizi denetlemeyi ihmal etmeyin, ertelemeyin, Hipogliseminin bulgularını iyi öğrenin, Bunları hissederseniz mutlaka kan şekerini ölçün, Kan şekerin < 70 mg/ dl ise 15 ler kuralını uygulayın, Egsersiz ve öğün atlamasına bağlı hipoglisemilerde basit karbonhidrat yeterli olmayabilir, kompleks karbonhidrat ve proteinden zengin bir gıda da (peynir ekmek, süt vb) gerekir, Acil durumlar için daima GLUKAGON kitiniz hazır olsun, Hipoglisemiler sık tekrarlıyorsa diyabet ekibinizle görüşün, Günün belli saatlerinde ısrar eden hipoglisemilerde bazal ya da bolus insülin dozlarının ayarlanması gerekebilir. Eğer kan şekeri < 70 mg/ dl ise gr karbonhidrat = 3-5 sofra şekeri ya da 1 bardak şekerli meyve suyu ya da 3 tatlı kaşığı bal verin. Kan şekerini arttırmayı çikolata, pasta gibi yağlı ve proteinli kaynaklardan sağlamaya çalışmayın. Kan şekeri bu uygulama ile dakika sonra yükselir, 15 dakika sonra yeniden kan şekerini ölçün, hala < 70 mg/ dl ise birkez daha 3-5 sofra şekeri (15 gr karbonhidrat ) verin ya da madde 1 de adı geçen diğer önerileri uygulayın, Kan şekeri >70 mg/ dl ancak öğününe 1 saatten fazla süre varsa ara öğün ( bisküvit, sandviç) verin. Hipoglisemiyi izleyen döneme denk gelen bolus (çabuk etkili) insülin dozunu %10 azaltarak yapın. Hipoglisemi hafif bulgularla seyrediyorsa, nörolojik bulgular yoksa yukarıda sözü edilen önlemler yeterlidir. Nörolojik bulgular varsa, şuur kapalı ise ağızdan glukoz verilemiyorsa çocuğu biran önce acil tedaviye alınması gerekir. Bu durumda glukogon enjeksiyonu yapın, ağızdan şeker vermeye çalışmayın. Glukagon birkaç dakika içinde kan şekerini yaklaşık mg/dl yükseltir. Acil glukogon kitleri1mg etkin madde ve 1ml sulandırıcı içermektedir. Glukogon dozu her 10kg için ml dir. Yaş grublarına göre pratik olarak < 6 yaş için 0.3 ml; 6-18 yaş için 0.5 ml; > 18 yaş için 1ml kas içi uygulanır. Ancak glukogon glikojen depolarını boşaltığı için rebound hipoglisemi oluşturabilr bilinç açılır açılmaz basit şeker ağızdan verilmelidir. Şuur kaybı ile birlikte olan ağır hipoglisemilerde tıbbi merkezde hastaya %10-20 lik glukoz solusyonundan (% 10 luk sol. 5 cc /kg, % 20 lik sol. 2.5 cc /kg) damardan verilirebilir. revenar A5 yatay ilan 1/12/11 11:54 AM Page 1 Hipoglisemiyi fark etmemek; Genellikle hipoglisemi yukarda sözü edilen bulgularla kendini gösterirse de bazı olgularda bulgu olmada da yaşanabilir. Bu duruma hipoglisemiyi fark edememe denilmektedir. Aşağıdaki faktörler etkin olmaktadır: Otonomik nöropatinin gelişmesi, Beynin hipoglisemiye duyarlılığının azalması, Kan şekerinin uzun süreli normale yakın değerlerde izlenmesi. C M Y CM MY CY CMY K

4 GÜNCEL Metformin Hakkında... Metformin, kandaki glukozu düşüren bir biguanid dir. İnsülin sekresyonunu uyarmadığı için hipoglisemiye neden olmaz. Üç şekilde etki eder: 1-Glukoneogenezi ve glukojenolizi inhibe ederek karaciğerin glukoz üretimini azaltır 2-Kasta insülin duyarlılığını artırarak periferik glukoz alımını artırır 3-Barsakta glukoz emilimini yavaşlatır. Bunların yanında lipid metabolizması üzerinde olumlu etki yaparak total kolesterol, trıgliserid ve LDL düzeylerini azaltır. Ayrıca lipoprotein ve fosfolipidleri değiştirerek VLDL lerin HDL lere dönüşmesini hızlandırır ve lipoproteinlerdeki kollesterolün aterojen özelliğini azaltır. Günde 2-3 kez yemek sırasında veya yemeğin bitiminde alınır. Aç alındığında emilimi artmakta ise de gastrointestinal intoleransı nedeniyle hasta uyumu açısından yemekle alımı önerilir. Böbreklerden atıldığından renal fonksiyonların takibi gerekir. Tip 2 diyabet yanında, özellikle egzersiz ve diyetin, glisemik dengeyi düzenlemeye tek başına yetmediği durumlarda aşırı kilolu yetişkinlerde kullanılır. Bulantı, kusma ve diyare gibi gastrointestinal yan etkiler doza bağımlı olarak ve daha çok tedavinin başlangıç evresinde görülebilir ve genellikle kendiliklerinden kaybolur. Vücutta metforminin birikimine bağlı olarak gelişen en önemli etki, laktik asidoz dur. Bu durum özellikle böbrek yetersizliği olan diyabetik kişilerde ortaya çıkmaktadır. Alkol, betablokerler ve MAO inhibitörleri metforminin etkisini potansiyelize ederler. Alkol ayrıca laktik asidoz riskini artırır. Kortikosteroidler, diazoksit, furosemid ve tiazid grubu diğer diüretikler ile oral kontraseptifler antagonist etki gösterir. İyot içeren kontrast maddelerin damar içine uygulanması böbrek yetmezliğini tetikleyeceği için bu tarz tetkiklerden önce metformin tedavisi kesilmelidir. Ve girişimden en az 48 saat sonra başlanmalıdır. Aynı şekilde cerrahi işlemlerden 48 saat öncesinde de ilaç kesilmelidir. Gebelerde yada gebelik planlayan kadınlarda metformin kullanılmaz. Emziren annelerde ilaç kullanımının önemi dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Ve alkolle alınımından kaçınılmalıdır. Normal ST4 ve Baskılanmış TSH Düzeyleri Olup, Klinik Olarak Ötiroid Olan Çocukların Değerlendirilmesi ve Takibi Vaidyanathan P., Kaplowitz PB. LİTERATÜRDEN SEÇMELER Subnormal TSH düzeyleri olarak miu/l sıkça görülmesine ve benign olmasına rağmen,st4 düzeyi normal iken TSH ın < 0.1 miu/l olması seyrek görülür ve daha endişe vericidir. Bu çalışmada pediatrik endokrinoloji kliniğine yılları arasında başvuran, TSH ı <0.1 miu/l, st4=0.8-2 ng/dl arasında olan 23 hasta incelendi. Vakalar 4 ayrı grupta değerlendirildi. Grup 1: 14 vaka (%61) ortalama 3.7 ay içinde ötiroid hale geldi, Grup 2: 4 vaka (%17) ortalama 2.8 ay sonra hipotiroid oldu, Grup 3: 2 vakada (%9) aşikar hipertiroidism gelişti, Grup 4: 3 vakada (%13) 8-14 aylık izlemde TSH baskılanması devam etti, 1 vakada multinoduler guatr nedeniyle tiroidektomi yapıldı. Vakaların %54.5 unda antitpo düzeyleri yüksek bulundu. Sonuç olarak; 23 vakanın 2 sinde aşikar hipertiroidi gelişti. Vakaların çoğunda TSH supresyonu uzun sürmedi ve kendiliğinden düzeldi. Özellikle Grup 2 de oto-immün tiroid hastalığına ait markırlar daha belirgindi. Bu tür vakaları belli bir süre izleyip, st3,st4 ve TSH kontrolleri yapmak ve sadece semptomatik olanlar ile düzelmeyenleri tedavi etmek uygun olacaktır. 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

5 DİYETİSYEN GÖZÜYLE Diyabet te Karbonhidrat Sayımı Yöntemi Beslenme ve Diyet Uzmanı Zeynep BUDAKOĞLU Diyabet; medikal tedavi, tıbbi beslenme tedavisi ve egzersiz programı gerektiren multidisipliner bir hastalıktır. Son zamanlarda tıbbi beslenme tedavisi içerisinde yer alan yöntemlerden birisi de karbonhidrat sayımı yöntemidir. Karbonhidrat sayımı hastalara öncelikle karbonhidratın ne olduğunu ve yiyeceklerin içerisindeki karbonhidrat miktarlarını öğreterek günlük beslenme planının yapılmasını amaçlayan bir yöntemdir. Bu sayede diyabetik bireylerde düzgün kan şekeri kontrolünün sağlanması ile yaşam kalitelerinde artma sağlanmaktadır. Karbonhidrat sayımının birçok avantajı bulunmaktadır. Hastalara besin seçiminde esneklik sağlaması, yüksek karbonhidrat içeren ve yasak grubuna giren besinlerin sınırlı olarak tüketilmesine olanak sağlaması, öğün planlamasında esneklik sağlayarak aynı saatte yemek yeme zorunluluğunu ortadan kaldırması en önemli avantajlarındandır. Tüm bu avantajların sonucunda da daha iyi bir glisemik kontrol sağlanmış olur. Karbonhidrat sayımının tüm bu olumlu yönlerine rağmen unutulmaması gereken dezavantajları da vardır. Bunlar arasında en önemlileri fazla miktarda ve kontrolsüz besin tüketimine bağlı gelişen kilo alımı ve yeterli, dengeli beslenme alışkanlıklarından uzaklaşmadır. Bu yüzden karbonhidrat sayımı yapan çocuklara ve yetişkinlere tüm bu avantaj ve dezavantajların doktor veya diyetisyenler tarafından önemle anlatılması gerekmektedir. Tüm bunlara ilave olarak unutulmamalıdır ki; karbonhidrat sayımı yaparken mutlaka her gün üç ana öğün tüketilmelidir. Basit şeker ve doymuş İnsülin Pompası Tedavisinde Hemşirenin Sorumlulukları İnsülin pompası doğru kullanıldığında, kan şekerlerinin normale yakın değerlerde tutulmasını sağlayarak, komplikasyonların görülme sıklığında azalma, bireyin yaşam kalitesinde artış ve sağlıklı bir bireyinkine yakın esneklikte bir yaşam sunmaktadır. Ancak insülin pompasının başarısı tamamen kullanıcının yeterli bilgi ve beceriye sahip, sık kan şekeri ölçmeye razı ve iyi bir diyabetik kontrol sağlamaya istekli olmasına bağlıdır. Sağlık personelinin, sık kan şekeri ölçümü ve iyi diyabetik kontrol sağlamaya istek oluşturmada rolü olmasına karşın, asıl değişikliği, yeterli ve doğru bilgi ve beceriyi kazandırmada sağlamaktadır. 1. Basamak: Hastanın Eğitimi: Pompa kullanıcı adayının;temel diyabet eğitiminin tam ve kişisel izlemi biliyor olması gerekmektedir. İnsülin Pompası eğitimine başlamadan önce hastanın bu konudaki bilgileri kontrol edilmeli, herhangi bir eksik, yanlış ya da güncel olmayan bilgisi varsa, bunlar düzeltilmelidir. Sonraki aşamada karbonhidrat sayımı, pompa kullanımı ve bolus dozu hesabı ve pompa özellikleri ile ilgili sistematik bir eğitime tabi tutulmalıdır. Eğitim verilecek hasta ya da grubun özelliklerine göre eğitim programı, pompa kullanımı ile ilgili yeterli eğitime sahip doktor, diyabet ve eğitim hemşireleri ve diyetisyenler tarafından oluşturulup uygulanmalıdır. Bu süreçte insülin pompasıdiyabet hemşiresi, hastaya ve ekibe uygun olacak programı düzenlemeli ve uygulanmasını takip etmelidir. 2.Basamak: Eğitimin Değerlendirilmesi: İnsülin Pompası tedavisinin başarılı olabilmesi için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak amacıyla planlanan ve uygulanan İnsülin Pompası Eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi için, aday, sınava tabi tutulabilir ya da pilot pompa kullanımı ( SF uygulaması) ile pratik yapılabilir. Pediatrik hasta grubu için bakımı üstlenen ebeveynler de eğitime ve değerlendirmeye tabi tutulmalı, yaş grubuna göre çocuk alabileceği sorumluluklar doğrultusunda bireysel olarak ele alınarak eğitimi ve değerlendirmesi yapılmalıdır. 3.Basamak: Uygulamanın Planlanması: Hastanenin koşulları, hastanın sosyal yaşamı ve sorumlulukları da göz önüne alınarak ortaklaşa karar verilen bir zamanda hastanın motive bir şekilde pompa için klinikte hazır bulunmasının sağlanması da, insülin pompası takılması sürecinde, hemşirenin sorumlulukları arasındadır. Ayaktan hastalar için hasta, tedavi sabahı, kliniğe, kahvaltısını atlamış, pompaya geçişte tercih edilecek olan insülin geçiş yöntemine uygun olarak tedavisini almış, pompa, aparatları eksiksiz olarak yanında, acil durumlarda kullanılması gereken, malzemeler ve yedekleri (kesme şeker, yedek pompa aparatı, hızlı etkili insülin kalemi, pil, glukagon gibi) ile gelmelidir. Yatış yapılabilen ya da yapılması gereken hastalar için ise hasta, bir gün öncesinden hastaneye alınarak gece 12den itibaren gerekli tedavi nöbetçi hemşire tarafından başlatılır. Tedaviye başlamadan önce hastadan aldığı eğitimlere de değinen aydınlatılmış onam alınmalıdır. yağ içeriği yüksek besinlerden olabildiğince uzak durulmalıdır. İnsülin dozu ayarlanırken o öğünün içerdiği karbonhidrat miktarı kadar öğünün karbonhidrat çeşidi, protein, yağ ve posa miktarı da dikkate alınmalıdır. Yağ ve protein içeriği yüksek bir öğün tüketildiğinde bu besinlerin sindirimi geç olacağından kan şekerine etkisinin de geç olacağı unutulmamalıdır. Günlük alınacak karbonhidrat miktarı öğünlere dengeli bir şekilde dağıtılmalıdır. Hazır gıdaların karbonhidrat içeriklerini öğrenebilmek için besin etiketi okuma alışkanlığı kazandırılmalıdır. Diyabette karbonhidrat sayımı doğru uygulandığında hastaların yaşam standartları yükselmekte ve diyabetle birlikte yaşamak kolaylaşmaktadır. SAĞLIK 4.Basamak:U y g u l a m a Sırasında Hemşirenin Rolü: Uygulama esnasında; Bazal salınım, yemek ve düzeltme bolusları, kan şekerleri, hipo ve hiperglisemiler, yapılan müdahaleler, hasta bilgileri, tarih ve saati de içeren hemşire gözlem formu üzerinde hastanın izlemi ve gerekli müdahaleler yapılmalıdır. Hastanın insülin pompası ile evdeki yaşantısı hakkında bize fikir sağlayabilmesi açısından, tedaviye başlama süresince hastanın formu kullanmayı öğrenerek evde de aynı forma kayıt tutması sağlanabilir. 5. Basamak: Tedavi Süresince Hemşirenin Rolü: Hastanın rutin kontrollere devamı, komplikasyon ve lab. sonuçlarının değerlendirilmesi, evde tutulan kayıtları, eğitimin güncellenmesi ve eğitimi hemşirenin kontrol altında tutması gereken hususlardır. Bunun için çalışılan kliniğe uygun bir sistem geliştirilebilir. Sonuç: Çoklu doz insülin enjeksiyonları ile karşılaştırıldığında, insülin pompası; günlük yaşamda ve ara-ana öğünlerin zamanlamasında esneklik sağlaması, gece boyunca glisemik kontrolün optimal sınırlarda tutulabilmesi, hipoglisemi riskinin azalması ve yaşam kalitesinde artış nedeniyle avantajlıdır. İnsülin pompa tedavisinin başlatılması ve sürdürülmesinde, eğitim, uygulamanın planlanması, uygulama ve hastanın takibi aşamalarında ve pompa ile yaşamda karşılaşılan sorunlarla başetmede hemşire baş rolü oynamakta, ekip ve hasta arasındaki iletişimde rehberlik yapmaktadır. İnsülin Pompa Tedavisi diyabet tedavisi gibi hayat boyu süren disiplinli bir eğitim süreciyle birlikte yürütülmelidir. Hastaya bakımında, primer görev alacak bilinç ve bilgi düzeyini kazandırıken, olası sorunlara karşı kontrolü elden bırakmamalıdır. 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

6 DUYGU LU ANLAR... Son yıllarda, yaşamımızda önemli yer tutan sağlığımız konusunda artık daha dikkatli olmaya başladık. Şimdilerde bilinçli bir hasta olmak çok sıra dışı bir durum değil. Artık hastalar sağlık konusunda çok daha bilinçli ve önceden bilgilenmiş olarak hekimlere başvuruyorlar. Eğer sağlık yardımı alacak kişi çocuk yaş grubunda ise doktor-hasta ilişkisinin boyutu değişmiş hatta daha karmaşık bir ilişki ortaya çıkmaya başlamıştır. Çocuk hastalarımıza daha fazla özen göstermeyi unutmamalıyız. Doğrusunu söylemek gerekirse çocuklara yönelik iyi bir hastane, tıp merkezi, klinik veya muayenehane olmanın sırrında öncelik doktorundur fakat bununla birlikte alanında uzman hemşireye, diyetisyene, psikoloğa, idari personele hatta hasta portföyüne uygun dekorasyona da ihtiyaç vardır. Örneğin yapılan araştırmalar gereğinden büyük ve yüksek tavanlı muayene odalarının çocuklar için ürkütücü olduğunu göstermektedir. Yeterli büyüklükte, mümkünse güneş ışığı alan ya da iyi ışıklandırılmış, çok sıcak ya da soğuk olmayan, renkli ve ilginç oyuncaklarla bezenmiş bir odada çocuklar kendilerini çok daha iyi hissederler. Muayeneye başlamadan önce mutlaka çocuk ve ebeveynleri ile sohbet edilmeli, onların orada bulunmalarının sebebini sorgulamadan hal-hatır sorarak bir nebze de olsa rahatlamalarını sağlamak gereklidir. Hasta çocuk bu sohbete katılmaz veya katılamayacak kadar ufak da olsa ortamın rahatlığı ve pozitif bir elektrik yaymamız onda da psikolojik olarak bir rahatlama sağlayacaktır. İyi bir öykü ve fizik muayenenin ardından yapılması gerekli olan testler hakkında hasta ebeveynlerine detaylı bilgi vermek de çok önemlidir. Kan tahlilinin nerede yapılacağı, saat kaçta örnek vereceği, aç ya da tok olup olmamasının önemi mutlaka iyice anlatılmalı ve anlaşıldığından emin olunmalıdır. Kan alma esnasında hemşirelerin, sürekli hareket halindeki çocuklara enjeksiyon yapmaları ebeveynleri heyecanlı, sinirli, sabırsız kılmamalı ve hemşirelerin soğukkanlı ve açıklayıcı olmaları gerekmektedir. Mümkünse işlem bittikten sonra hastaya zarar vermeyecek türde kek, meyve suyu gibi ufak ödüllendirmeler hasta ve ebeveynlerin nezdinde bir sonraki sefer için çok pozitif etki bırakacaktır. ENOTROPIN ILAN A5 1/10/11 11:26 AM Page 1 Unutulmamalıdır ki, iyi bir hekim tıbbi olarak çok iyi olmak demek değildir. C MTıbbi Y bilgilerimizin CM MY CY CMY yanı K sıra karşımızda bizden yardım bekleyen insanları anlamak, empati kurabilmek ve psikolojik olarak onları anlayabilmek de başarının diğer temel unsurlarıdır. omposite 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

7 ETKİNLİKLERİMİZ Özel Ankara ENDOMER Pediatrik Endokrinoloji Merkezi, 14 Kasım Dünya Diyabetliler Günü kapsamında her yıl düzenledikleri etkinliklerini bu yıl Paris te gerçekleştirdiler. Yaşları 7-17 arasında değişen 10 diyabetli çocuk ve aileleriyle birlikte toplam 28 kişilik gezide sağlık ekibi olarak merkezin sahibi Doç.Dr.Ergun ÇETİNKAYA ile Pediatrik Endokrinoloji Uzm.Dr.Alev Oğuz KUTLU, diyabet diyetisyeni Zeynep BUDAKOĞLU ve Hem.Nebahat Bora GÜNEŞ hazır bulundu. Panoramik şehir turuyla başlayan gezide ilk gün Eyfel Kulesine çıkıldı. Burada Eyfel ve Paris hakkında birçok yeni bilgi öğrenen diyabetliler şehrin tarihi ve mistik dokusuna hayran kaldılar. Gezilerine Seine Nehri turu ile devam edip ardından Louvre Müzesine giden diyabetliler ve aileleri, Notre Dame Katedrali nde de ayine katılma fırsatı buldular. Bayramın ilk günü olan 16 Kasım da Paris sokaklarında birbirleri ile bayramlaşan grup, Sacre Coeur Kilisesi ni gezdikten sonra Ressamlar tepesinde de oldukça hoş vakit geçirdiler. 13 Kasım da başlayıp 17 Kasım da sona eren gezide bir günlerini de Disneyland a ayıran diyabetli hastalar ve aileleri moral depolayıp gönüllerince eğlendiler. Diyabetin her geçen gün yaygınlaştığı dünyamızda hastalığı tanımanın ve eğitimin çok önemli olduğunu vurgulayan Dr. Çetinkaya, bu etkinlikle diyabetli aileleri bir araya getirerek onların yalnız olmadıklarını göstermeyi amaçladıklarını söyledi. Dr. Çetinkaya ailelerin deneyimlerini paylaşmaları açısından son derece yararlı bir gezi olduğunu ve böyle etkinliklerin daha sık yapılması gerektiğini vurguladı. BASINDA ENDOMER 4. Cadde No: 15/B Yıldız, Çankaya / ANKARA Tel: Fax:

8

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DÜŞÜK KAN ŞEKERİ HİPOGLİSEMİ Diyabetli olmak ve diyabetle beraber

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Bu rehber Okullarda Diyabet Eğitim programı çerçevesinde Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği Diyabet Çalışma Grubu tarafından hazırlanmış ve

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür 500 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR İNSUFOR, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, özellikle fazla kilolu

Detaylı

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı)

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Prof. Dr. Erdinç Ertürk Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı 49.

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI Prof. Dr. M. Emel Alphan Yediğiniz yiyeceklerdeki karbonhidratları sayma yaklaşımını kullandığınız takdirde, kan şekerinizi kontrol edebilir, diyabete bağlı gelişebilecek komplikasyonları

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet Hipoglisemi Hiperglisemi (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet BR.HLİ.045 HİPOGLİSEMİ Kan şekeri düzeyinin 50 mg/dl veya altına düşmesi hipoglisemi olarak tanımlanır. Hipogliseminin oluşumuna zemin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ZİNCOPLEX 15 mg / 5 ml şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat Yardımcı maddeler: Gliserin, sorbitol, esans olarak raspberry

Detaylı

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için A S T A B I L G I L E R I Apidra ara insülin verilen kişiler için Doktorunuz tarafından saptanan diyabetli hastalar için bu broşürü hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı iyi hissetmek, ayrıca

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (Gün/Ay/Yıl): / / Cinsiyeti: K E Uyruğu: KKTC TC Diğer: Kimlik No: Sosyal Güvencesi: Ücretli Hasta Devlet Sevkli

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

Şeker düşürücü ilaçlar

Şeker düşürücü ilaçlar TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 05 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Şeker düşürücü ilaçlar Şeker düşürücü

Detaylı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı SPORCULARIN MÜSABAKALARDAKĠ BAġARISI ÇEġĠTLĠ FAKTÖRLER BAĞLIDIR. Antrenman süresi

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRİZİNC 15 mg / 5 ml şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat bulunur. Yardımcı maddeler: Şeker (sükroz), gliserin, nipajin

Detaylı

DİYABETLİ OLDUĞUNUZU NASIL ANLARSINIZ?

DİYABETLİ OLDUĞUNUZU NASIL ANLARSINIZ? DİYABET Diyabet Şekerin vücutta enerji olarak kullanılması ve depolanması için insüline gereksinim vardır. İnsülin şekerin kanda yükselmesini önleyen bir hormondur, midenin arkasında pankreas adlı organın

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİOAK 5 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet, 5 mg biotin (Vitamin H) içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz anhidr, mikrokristalin selüloz, krospovidon, povidon K-30 ve

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

İnkretinler (Olgu sunumları ile)

İnkretinler (Olgu sunumları ile) İnkretinler (Olgu sunumları ile) Prof. Dr. Erdinç ERTÜRK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı II. Endokrinolojik Sorunlara Olgu Bazında Çözümler Sempozyumu 5-6 Nisan 2007 - İzmir

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız.

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız. KULLANMA TALİMATI DİAMİCRON 80 mg Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her draje 80 mg Gliklazid içermektedir. Yardımcı maddeler: 45 mg laktoz, mısır nişastası, kurutulmuş nişasta macunu, talk, magnezyum

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Metformin hidroklorür DC granül % 95 1052.64 mg (1000.00 mg metformin hidroklorüre eşdeğer)

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Metformin hidroklorür DC granül % 95 1052.64 mg (1000.00 mg metformin hidroklorüre eşdeğer) GLİFOR SR 1000 mg uzatılmış salımlı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Metformin hidroklorür DC granül % 95 1052.64 mg (1000.00 mg metformin hidroklorüre eşdeğer) Yardımcı maddeler:

Detaylı

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015

NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 NÜTRİSYONDA YALIN VE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM Dyt.Veysel Ciğerli 13.06.2015 Nütrisyon Nütrisyon: İnsanların gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan besin maddelerini dışarıdan sağlamaları

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü www.diabetesinformationsdienst-muenchen.de Sevgili hasta, Başarılı bir diyabet tedavisi için kan şekeri değerlerinin bilinmesi ve uzun süreli gözlenmesi önemlidir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN oral damla Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil paraben

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. GLİFOR SR 500 mg uzatılmış salımlı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. GLİFOR SR 500 mg uzatılmış salımlı tablet Ağızdan alınır. GLİFOR SR 500 mg uzatılmış salımlı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Bir uzatılmış salımlı tablet 500.00 mg metformin hidroklorüre eşdeğer 526.32 mg metformin hidroklorür DC granül

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEVOSOL 30 mg/5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Sakkaroz, metil parahidroksi benzoat, propil parahidroksi benzoat, sodyum

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. JODİD 100 mikrogram tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. JODİD 100 mikrogram tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI JODİD 100 mikrogram tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: 130.8 mcg (100 mikrogram iyodüre eşdeğer ) Potasyum İyodür Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, Selüloz mikrokristal, Silika kolloidal

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI LEVOPRONT öksürük şurubu Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg Levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben, propil paraben, sakkaroz, kiraz aroması, monohidrat sitrik

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı

THİNCAL 120 mg Kapsül

THİNCAL 120 mg Kapsül KULLANMA TALİMATI THİNCAL 120 mg Kapsül Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir kapsülde 120 mg Orlistat. Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selüloz, sodyum nişasta glikolat, sodyum lauril sülfat, talk, povidon,

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. GİSMOTAL 24 mg/5 ml oral süspansiyon hazırlamak için granül Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. GİSMOTAL 24 mg/5 ml oral süspansiyon hazırlamak için granül Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI GİSMOTAL 24 mg/5 ml oral süspansiyon hazırlamak için granül Ağızdan alınır. Etkin madde: Sulandırılmadan önce; her 100 gram toz, 787 mg trimebutin içerir. Sulandırıldıktan sonra; her

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk steril su.

Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk steril su. KULLANMA TALİMATI NEFRO-CARNITIN IV infüzyon solüsyonu içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her 5 ml ampul, 1 g L-karnitin iç tuz içerir. Yardımcı maddeler: Hidroklorik asit %10 ve enjeksiyonluk

Detaylı

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ORİZİNC 15mg/5ml şurup Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. ORİZİNC 15mg/5ml şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI ORİZİNC 15mg/5ml şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat bulunur. Yardımcı maddeler: Ksantan gum, gliserol, sodyum sitrat,

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DUZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DİYABET EĞİTİM

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

DİYABET'TE KOMPLİKASYONLAR

DİYABET'TE KOMPLİKASYONLAR ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DİYABET'TE KOMPLİKASYONLAR Diyabette Kan şekeri Ayarı Neden Önemlidir?

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİTERAL 250 mg Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Ornidazol Her film kaplı tablet 250 mg ornidazol içermektedir. Yardımcı Maddeler: Diğer yardımcı maddeler için 6.1 e

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. XENICAL 120 mg kapsül Ağızdan (yutularak) alınır.

KULLANMA TALİMATI. XENICAL 120 mg kapsül Ağızdan (yutularak) alınır. KULLANMA TALİMATI XENICAL 120 mg kapsül Ağızdan (yutularak) alınır. Etkin madde: Bir kapsül 120 mg orlistat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selüloz, sodyum nişasta glikolat, povidon K30, sodyum

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. WANABI FORTE 120 mg kapsül Ağızdan (yutularak) alınır. Etkin madde: Bir kapsül 120 mg orlistat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selüloz, sodyum nişasta glikolat (Tip A), povidon K 30, sodyum lauril

Detaylı