Tarih. İlk Cumhuriyet in Son Baharı 32

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tarih. İlk Cumhuriyet in Son Baharı 32"

Transkript

1

2 İçİndekİler Bayram ve Gelenek Türk Dünyası`nı ve İnsanlığı kavuşturan Nevruz 4 Karabağ Karabağ Azerbaycan ın Ayrılmaz Parçasıdır 12 Muğam Karabağ Okulu 16 Karabağ ı ilhak etme politikası üzerine bazı notlar 26 Soykırım tarihi Tarih Mart 1918: Azerilerin olmadığı Azerbaycan! 46 Sözde ermeni soykırımı ile ilgili Tarihi Gerçekler 50 Kültür ve Edebiyat Dünya Kültüründe Türk Edebiyatının Yeri 60 İlk Cumhuriyet in Son Baharı 32 Versay dünya barış konferansı nda Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti nin tanınması Azerbaycan diplomasisinin önemli bir başarısıdır 38 Baş Editör: Musa MERCANLI Yayın Kurulu: Elsever SALMANOV, Mirnaib HASANOĞLU, Yıldız MUSAHANOV, Perviz BAĞIROV Tasarım ve Düzenleme: Hafiz SÜLEYMANOV Telefonlar Bakü: (+99450) ; (+99412) Telefonlar Ankara: (+90530) E-posta: Baskı: Güzel İş Basımevi Miras Kapak resmi: Karabağ, Kubadlı ili, Lalezar köprüsü.(1867) 1,İlkbahar 2012 AZERBAYCAN I KEŞFETMEK D E R L E M E Miras TARİH KÜLTÜR ANTROPOLOJİ Bu dergideki makalelerden alıntılar alınması veya fotoğrafların ve bilgilerin kullanım için çoğaltılması sadece dergi yönetiminin izni ile mümkündür. İrs-Miras dergisi reklam içeriklerinden dolayı herhangi bir Şirvanşah Ferruh Yaser in miğferi. İstanbul Askeri Müzesi. ( ) sorumluluk taşımamaktadır. Yazarlar tarafından belirtilen görüşler yayın kurulunu temsil etmemektedir. Dünya Mirasına Katkımız İRS-MİRAS 2012

3 İrs-Miras dergisi: Azerbaycan ile Türkiye arasında bir gönül bağı daha Dünyanın kadim medeniyet merkezlerinden biri olan Azerbaycan, insanlığın medeniyet tarihine çok önemli katkılarda bulunmuşıtur. Dünyada mevcut olmuş kadim insan topluluklarının yaşadıkları en eski yerlerden biri olan Azerbaycan, her zaman bilim insanlarının ve uzmanların araştırmalarına konu olmuştur. Modern insanoğlunun sosyo-kültürel yaşamının biçimlenmesinde, bugünkü halini almasında ve gelişmesinde Azerbaycan`ın kendine has payı vardır. Bu kadim yurdun güçlü kalem üstatları, alimleri, dahi söz üstatları ile birlikte maharetli sanatkarları toplumumuzun gelişiminde önemli roller üstlenmiş, aynı zamanda insanoğluna çok büyük öneme sahip kültürel MİRAS bahşetmişler. Yaşlı dünaymız, bizim için çok eski tarihi, arkeolojik ve mimari yapıtları koruyup yaşatmıştır. Kadim taş kitabeler, el yazıları, asırların derinliklerinden yadigar kalmış halı nakışları, onları anlamayı bilenlere, en esası ise anlamak isteyenlere çok şeyler anlatabilir. Azerbaycan`ı tanımak, onunla ilgili hakikatleri öğrenmek için Azerbaycan toprağını, tarihini, kültürünü ve insanını anlamaya çalışmak yeterlidir. Uluslararası bir dergi olan İrs-Miras dergisinin Türkiye Türkçesinde yayınlanması Azerbaycan`ı anlamaya çalışanlara ve Azerbaycan dostu olanlara çok katkılarda bulunacak ve onların yüzünü güldürecektir. Türk halklarının kökü aynı genetik-manevi kaynağa dayanmaktadır. Küreselleşme süreci yaşayan dünyamızda çok sayıda askeri, ekonomik, politik, hatta dini temelli birlikler oluşturulmaktadır. Bu kapsamda, en büyük birliğin, parçalanmış halkların manevi bütünlüğünden doğacak bir birlik olacağına inanmaktayız. Bizler öyle bir milletin evlatlarıyız ki, tarihte çok az sayıda millet bizim şanlı ve şerefli yolumuzu geçebilmiştir. Bizim tarihimiz sadece kahramanlıklar ve savaş zafeleri ile değil, bütün insanlığın medenileşmesi sürecine kendi değerlerimiz ile önemli katkılar sunmalar ve uçsuz bucaksız maneviyat hazineleri ile de doludur. Türk milletinin büyüklüğü öyle bir hakikattir ki, onu yok saymak veya gizlemek mümkün değil. Bu noktada kulaklarımızda şu değerli kelam seslenmektedir: Ey Türk kendine dön, sen kendine döndüğünde büyük oluyorsun Bizler kendimize dönmeli, kendi kökümüzü idrak etmeli, MİRAS`ımızı korumalı ve tanıtmalıyız. Böylece, İRS-MİRAS dergisi olarak amacımız, Azerbaycan- Türkiye arasındaki güçlü bağlara önemli bir halka daha atarak, ortak tarihimiz ve ortak değerlerimizin tanıtımında önemli bir iz ve MİRAS bırakmaktır. Elbette değerli okurlarımız olmadan bizler bunların hiç birisini başaramayız. Bu yüzden Sizleri, yani Azerbaycan`ı, Türkiye`yi ve bütün Türk Dünyası`nı seven, hakikatleri öğrenmek isteyen insanları, bizlere emanet olan MİRAS`ımızı korumaya davet ediyoruz. Geliniz bu gönül bağlarını birlikte güçlendirelim, Türk Dünyası`nın anlaşılmasını İRS-MİRAS dergisi ile birlikte gerçekleştirelim. Musa MERCANLI Baş Editör

4 Bayram ve Gelenek Kız Kalesi ve büyük Semeni Türk Dünyası`nı Prof. Dr. Rafael HÜSEYNOV Dilbilimci, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Üyesi ve İnsanlığı kavuşturan Nevruz Allah (c.c.), İnsanlara verdiği ömür süresini güzel amellerle yaşayanlara, Mukaddes Kİtabımızda ve yüce İnancımızda Cennet`İ vadetmektedir. 4

5 Nevruz Honçası Şekerbura Şorgoğalı Nevruz Baklavası Lakin merhamet sahib Allah`ımız, Adil`dir ve yaptığımız güzel işlerin karşılığında vadettiğini uzak geleceğe bırakmıyor. Cennetini bazen bu dünyada da bir nebze bizlere yaşatıyor. Sadece bizler Cenneti gördüğümüzün farkında olmuyoruz. Lakin Kaygusuz Abdal (Alaeddin Gaybi) bu büyük hakikati sezmiş, Nevruz`un bu dünyada Allah`ın bize bahşettiği Cennet olduğunu idrak etmiş ve baharla ilgili şiirlerinin birinde şöyle demişti: Erişti bad-i Nevruz gülistane, Gülistan vakti yetti kim uyane. Tamamet yer yüzü cünbişe geldi, Behiçte benzedi devr-i zamane. Yedi yüzyıl önce yaşamış söz sultanlarından biri olan hükümdar şairimiz Gazi Burhaneddin eserlerinin birinde, Nevruzu, fırçası ile bütün dünyayı şahane renklere boyayan ressam ve alemi nurlandıran bir çerağ olarak nitelemiştir. Meğer Nevruz gelmiştir müsevver, Ki olmuştur cihan yine münevver. 5

6 Bayram ve Gelenek Azerbaycan Milli Kıyafetinde Kızlar Bakü, İçerişehir, Milli Dans Gösterisi 20. yüzyılda Azerbaycan`ın en parlak kalem ve düşünce insanlarından biri olan Abdullah Şaig, dünyadaki bütün dillere çevirilmeli, bütün insanların bilmeli ve amel etmesi gerektiği iki mısra söylemiştir: Hepimiz bir Güneş`in zerresiyiz, Hepimiz bir yuva perverdesiyiz. Bu gerçeği herkes idrak ederek amel etseydi dünyamız ne kadar ulvi, ne kadar güzel, ne kadar rahat ve ne kadar yaşanılır olurdu! Nevruz işte bu felsefeyi içinde barındıran ve yaşatan bir bayramdır. Nevruz kimliğinden bağımsız olarak herkes için dünyayı bayram havasına büründüren bir Gün`dür. Bu gerçeği de, 16. yüzyılda Hindistan`dan Kafkaslara ve Orta Asya`ya dek ün salmış Türk şairi, komutanı ve devlet adamı Muhammed Bayram Han (Azerbaycan`ın Baharlı sülalesine mensub) şöyle ifade etmiştir: Bugün Nevruz, bugün bayram, bugün toy, Kaygı-gamsız sevinç yapar her bir öy. Nevruz her bir insanın ve her bir öyün (evin) bayram ruhuyla dolup taştığı bir gündür. Nevruz dünyada kullanılan bütün takvimlerdeki önemli günler ve bayramlar arasında herkes için kabul edilebilir olmayı hak eden yegane bir gündür. Nevruz bütün halkların ve bütün zamanların en siyasi olmayan ve aynı zamanda kardeşlik namına en siyasi ortak bir bayramdır. Dünyada bu bayramı yapan halklar olduğu gibi, Nevruz`dan haberdar olmayan halklar da mevcuttur. Aslında Nevruz herkesin bayramıdır ve bütün dünyanın bu bayramın idrakine varacağı ve bu bayram dolayısıyla şenlikler düzenleyeceği günler çok uzakta değil. BM Genel Kurul`un 23 Şubat 2010 tarihinde, 21 Mart tarihini Uluslararası Nevruz Günü olarak kabul etmesi, aslında gelecekte Nevruz`un dünyayı kavuşturan bir bayram olarak kutlanacağından bize haber vermektedir. Nevruz`un kelime anlamı Yeni Gün demektir. Yani, yeni yılın ilk günü. İnsanoğlu takvimleri yönetebilir, lakin (Allah`tan başka) kimseye tabi olmayan Zaman daima bizim hükümlerimizin fevkindedir ve astronomik yeni yılın ilk günü hangi takvimi kullanmasından bağımsız olarak bütün halklara, her zaman İlahi Karar ile 20, 21, 22 Mart tarihlerinde uğramaktadır. Nevruz siyasete en uzak olan bayramdır, çünkü onu insan iradesi yaratmamıştır. O, doğanın bayramıdır. Kainatta güneş ile dünyanın devretmesinin mutlu bir anının bayramıdır. Ama Nevruz aynı zamanda modern anlamda en siyasi bayramdır. Çünkü Nevruz, insanlığın yarandığı ilk günden beri uğrunda mücadele verilen bütün güzellikleri kendinde barındırmaktadır. Nevruz, beraberliğin, dayanışmanın, anlaşmanın, dostluğun, toleransın, barışın ve refahın bayramıdır. Nevruz, bugün onu kutlayan 300 milyondan fazla insanın yaşadığı coğrafyayı kapsayan, onlarca halkın her biri için azizdir. Lakin bu bayramın en sevimli yanı da budur ki, hiç bir halk Nevruz sadece benimdir diyemez. Nevruz`la ilgili olarak herkes birlikte Bu Bizim Bayramımızdır söyleyebilmektedir. Böylece Nevruz`un felsefi boyutunun, insanları bir araya getirme, halklar ve kültürler arasında köprüler ve diyalog oluşturma amacı taşıdığını söylememiz mümkün. 13. yüzyılın dahi düşünürü Mevla- 6

7 Azerbaycan Milli Orta Oyunu Koskosa nın oyuncuları na Celalettin Rumi, Hemdeli ez hemzebani behterest Aynı dilli olmaktansa Aynı kalpli olmak güzel derken, elbette çok haklı idi. Nevruz kendi özünde bizzat bu anlayışı taşımaktadır, insanları manevi olarak yakınlaştırmakta, herkesi doğadaki saflıkla ve denge ile uyumlaştırmaya çalışmaktadır. Aynı felsefeyi, hükümdar ve şair olan Azerbaycan Safeviler devletinin kurucusu Şah İsmail Hatayi`nin, meşhur Dehname eserinin başında yazdığı, daha sonra edebiyatta özel bir türe çevrilmiş Bahariyye isimli parçada da görmekteyiz: Kış gitti, yine bahar geldi, Gül bitti vü lalezar geldi. Kuşlar hamusu feğane geldi, Aşk odu yine bu cane geldi. Hatayi`nin bahara verdiği değerin ve ilkbaharın tasvirindeki bu ince müşahedesinin güzelliği ondan ibarettir ki, Şah şairimiz Nevruz`u sadece gül çiçeklerin açılmasının, doğanın uyanışının kutlanması olarak görmüyor, en esası insanın içindeki sevginin ve şefkatin bir ocak gibi yeniden yanması olarak görüyor. Nevruz`u cihanşümul yapan da onun cevherindeki hiçbir zaman solmayan muhabbet ve insan sevgisidir. Küçük teferruatları göz önünde bulundurmazsak, değişik halklar tarafında Nevruz bayramının kutlanmasındaki temel fark, Nevruz`u sadece bir halkın diğerinden daha eski tarihlerden itibaren kutlaması ile ilgilidir. 7

8 Bayram ve Gelenek Nevruz`un kutlanması ile i lgili dün yadaki en eski somut veriler Azerbaycan`dadır ve bu tarihi verilerin binlerce yıl yaşı vardır. Söz konusu tarihi kalıntılar Bakü`den 60 kilometre mesafede bulunan kadim bir yerleşke olan Kobustan`dadır. Oradaki kayalar üzerine çizilmiş resimlerin bin yıl yaşı vardır. Bu tarihi mekanın UNESCO`nun dünya mirası listesine dahil edilmesinin önemli yanlarından birisi de şu ki, böylece Azerbaycan`ın Nevruz`u kutlamasının tarihin derinliklerine uzanan bir geçmişe sahip olduğu bütün dünya tarafından bilinecek. Nevruz`un bugün de yaşatılan geleneklerinden birisi de şu ki, bayram günlerinde insanlar ateş yakarak onun etrafında toplaşıp, Azerbaycan Türkçesinde Yallı adı verilen halayı hep birlikte çekmekteler. Kobustan kayalıklarında Yallı yı anlatan resimler hala kalmaktadır. Dünyada çeşitli müzik aletleri vardır, onların yaranma tarihi de muhteliftir. Lakin hiç şüphesiz, en eski müzik aletleri vurmalı çalgı aletleridir. Nevruz`un geldiği gün, günümüzde hala Azerbaycan`da Nağara denen vurmalı çalgı aletleri ile çeşitli parçalar seslendirilmektedir. Aynen Ana Kitabımız Dede Korkut destanında, bayram günlerinde gümbür gümbür Nağaralar çalındı dendiği gibi. Kobustan`da, Kavaldaş isimli dünyanın en eski müzik aleti, en kadim Nağara`sı bulunmaktadır ve bin yıl önce olduğu gibi hala çalınabilmektedir. Kavaldaş bugün de çalınıyor ve insanları Nevruz`a sesliyor. Nevruz`u milli bayramı olarak kutlayan hiç bir halkın bu kadar kadim delilleri yoktur. Şimdi dahi, Hazar denizinin sahilinde Kobustan`a yakın olan köylerin sakinleri Nevruz bayramında bu kayalıkların bulunduğu yere gelmekte, hatta düğünleri Nevruz`a denk gelen çiftler Kobustan`ı ziyaret ederek gelecek mutluluklarının temelini attıklarına kalpten inanıyorlar. Nevruz bayramı her yıl Mart ayında, gece ile gündüzün eşitlendiği andan itibaren kutlanmaktadır. Lakin geleneklere göre bu bayramı kutlamak için hazırlıklar kışın son ayından itibaren başlamakta, bayram kutlamaları ise Nevruz geldikten, yeni güneş yılı başladıktan bir kaç gün sonra devam ediyor. Nevruz`un Azerbaycan`da ve onu kutlayan her bir ülkede bu kadar sevimli olmasının başlıca sebebi onun demokratik mahiyetidir. Bu bayram sadece doğadaki muvazenenin değil, insanlar arasındaki eşitliğin, farksızlığın bayramıdır. Nevruz doğadaki ahenk, denge ve orantı örneklerinin insanların kalplerine, duygu ve düşüncelerine, aynı zamanda davranışlarına intikal etmesidir. Bu bayram toplumun çeşitli tabakalarındaki insanları yakınlaştırıyor, samimileştiriyor ve toplumdaki karşılıklı saygıyı arttırıyor. Bayram günlerinde bütün ülke bir karnaval havasına bürünüyor, bütün halk ise o karnavalın gönüllü katılımcısına dönüşüyor. Nevruz`un geleneklerinden birisi de yakılmış ateş üstünden atlamaktır. Binlerce yıl önce olduğu gibi şimdi de negatif enerjiden kurtulma geleneği devam ettirilmektedir. Herkese belli olan bir gerçeği bir daha vurgulamakta fayda görüyorum. Azerbaycan tarihten beri petrol, doğal gaz, çamur volkanları ile bilinen bir ülke olmuştur. Azerbaycan`ın Abşeron yarımadasında bazı yerlerde halen zemin üzerinde doğal olarak alevler yanmaya devam etmektedir. Bu olgu doğal olarak çok geçmişte Orta Doğu, Orta Asya ve hatta Hindistan`da ateşe tapanların ilgisini çekmiş ve onların kutsal bir yer olarak sık sık Azerbaycan`ı ziyaret etmelerine sebep olmuştur. Ateş inancının veya Zerdüştlük dininin kurucusu, Güzel düşün, güzel konuş, güzel yap! diyen Zerdüşt`ün de Azerbaycan`dan olduğu bilinmektedir. Günümüzde hala Nevruz bayramında Bakü`nün en gözde yerlerinden birinde bulunan Kız Kalesi`nin üzerinde meşaleler yakılmaktadır. Aslında Kız Kalesi de Nevruz`un Azerbaycan`daki tarihinin birkaç bin yıl olduğunun şahitlerinden biridir. Binlerce yıl öncesinde de Nevruz gününde 28 metre yüksekliği olan Kız Kalesi`nin zirvesinden alevler yükseltilmekte idi. Doğal gazın yanarak mavi alevlere dönüşmesi için bu yüksekliğin şart olduğu söylenmektedir. Kız Kalesi`ne giren doğal gaz bayram gününde ateşlenir ve bu zirveden yükselen mavi alevler atalarımızı Baş Nevruz Ocağı`nın etrafında toplarmış. Nevruz`un Azerbaycan`da asırlardan beri kutlanmasının tarihi izlerini aynı zamanda Azerbaycan`ın son bin yıla ait edebi eserlerinde de görmemiz mümkündür. Klasik üstatlardan ta çağdaş şairlere kadar çok sayıda edebiyat sanatkarlarımız Nevruz`la ilgili eserler ortaya koymuş, halk edebiyatı örnekleri ve profesyonel yazarların bestelediği Nevruz nağmeleri halk arasında dilden dile dolaşmıştır. 12. yüzyılın dahi düşünür ve büyük şairi Nizami Gencevi ( ) mesneviler silsilesi Hamse`sinde Nevruz bayramının milattan önce 350 yılında, yani 24 asr önce kutlanması ile ilgili bilgiler vermektedir. Her yıl bahar arefesinde sadece Azerbaycan mutfağına özgü ve Nevruz`la ilgili özel şekerleme ve tatlılar yapılmaktadır. Şekerbura, Şorgoğalı, Bişi, Feseli, Guba, Gence, Bakü baklavaları, Külçe, Semeni Helvası v.s. sırf Nevruz tatlılarıdırlar ve genellekle toplu halde Nevruz günlerinde hazırlanmaktadır. Nevruz`un asıl simgesi olarak her yıl her evde Semeni`ler yetiştirilmektedir. Büyükler de, küçükler de yüzlerini Semeni`ye çevirerek sanki canlı bir insanla konuşuyormuş gibi sade bir nağmeyi söylemekteler: 8 Koskosa oyununun komik karakterleri Kel (solda) ve Kosa (sağda)

9 Milli halk dansı Yallı Gösterisi Səməni saxla məni, İldə göyərdərəm səni. Sanki insan bir avuç buğday ile anlaşma yapmakta, bir birlerini koruyup yaşatmak için aht-ü peyman etmekteler. Geleneklere göre şimdi de Nevruz günlerinde tarlada ekin yapanlara Nevruz Honçası (içinde Nevruz tatlıları ve çeşitli meyvelerle dolu tepsi) götürülmektedir. Yeni ev inşa etmek isteyenler de evin temelinin atılacağı tarihin Nevruz`a denk gelmesini çok arzu etmekteler. Çünkü temelinin bu tarihte atılacağı eve daima hayır ve bereket geleceğine inanılır. Nevruz`la ilgili halkın bilincinde yer edinmiş altın kurallardan birisi de kötü amellerden (beddua, yalan, küfür, gıybet v.s. ) uzak durulmasıdır. Nevruz gününde kötü amellerin işlenilmesi çok ağır günahlar olarak görülmektedir. Nevruz`da dağınıklık ve düzensizlik en büyük kabahatlerden sayılmaktadır. Bundan dolayı Nevruz`da evlerde temizlik yapılmakta, insanlar temiz ve yeni kıyafetler giymekteler. Bir yazılı olmayan kural olarak Nevruz`da dargın ve küskünler arabulucu olmadan kendi istekleri ile barışmalıdırlar. Nevruz günlerinde günah veya kabahatini itiraf edenleri bağışlamamak günah hesap edilmektedir. Nevruz`da ağaç dikmek gelenek, ağaç kesmek ise büyük günahtır. Halkın bilincindeki inanca göre Nevruz`da dut, incir, kestane ağaçları dikmek iyiye alamet sayılmaktadır. Bu geleneği devam ettirmek için her yıl Azerbaycan`da Nevruz günlerinde büyük parklar ve bağlar yapılmaktadır. Nevruz`da bayramın ikinci gününü halk Ata baba günü olarak isimlendirmekte ve bugün vefat etmiş yakınların mezarları ziyaret edilmektedir. Bu bağlamda, Güney Azerbaycan`da Urmiye şehrinde bulunan Zerdüşt`ün mezarının da Azerbaycan Türkleri tarafından ziyaret edilmesi gerçeği Nevruz`un Azerbaycan`da çok eski tarihlerden beri kutlandığına dair kanıtlardan biri hesap edilmektedir. Zürdüşt`ün döneminden kalan bir geleneğe göre, Azerbaycan`da yılın son çarşamba akşamı her ailede kişi başına birer mum yakılır ve geleneklere göre yakılan mum asla yarıda söndürülmez. Azerbaycan`da yaşatılan Nevruz`a has geleneklerden biri de gül kültürüdür. Nevruz`da Nevruz Gülü, Horoz Gülü, Menekşe çiçekleri toplanır çelenk yapılır, genç kızlar saçlarına bu çiçeklerden dizerler, nane toplarlar. Lakin Nevruz`da eve nergis çiçeği getirmek hoş değil. Her bir gülün halkın nazarında kendine has manası var. Güllerin de Nevruz düşüncesi ve felsefesi açısından bayrama uygun olması önemli bir şarttır. Nergis çiçeği kendine hayran olmanın sembolü sayılmaktadır. Nevruz ahlakı ise gururu ve kibri yasaklamakta, insanı sevmeyi, herkese sevgi göstermeyi ve insanlar arasında farksız bir şekilde herkesten biri olmayı telkin etmektedir. Halkın Nevruz`la ilgili inancına göre herkes mümkün mertebe bayramı 9

10 Bayram ve Gelenek kendi evinde aile bireyleri ile birlikte karşılamalı ve kutlamalıdır. Nevruz`un-yeni günün, yeni yılıngeldiği ilk anda evlerden dışarı çıkmak veya pencereyi açarak kalbinde bir niyet tutmak da bir gelenektir ve herkes tarafından yapılmaktadır. Nevruz`un eskilerden beri ziraat ve hayvancılık ile ilgili olan yanı bugün de korunmaktadır. Şöyle ki, bayram günlerinde süt veren ineğe, danaya ve düğün için ayrılmış koçun boynuzuna kırmızı kurdele bağlanır. Nevruz`da ata, köpeğe ve hatta yılana dahi vurulmaz. Nevruz`da bütün Azerbaycan`da, çok eskilerde yapıldığı ve orta çağ minyatürlerinde anlatıldığı gibi şarkı ve müzik meclisleri düzenleniyor, ozanlar ve söz üstatları eserlerini dillendiriyor, Nevruz oyunları yapılıyor, cambazlar gösteri yapıyor, pehlivanlar yarışıyor ve orta oyunları düzenleniyor. Nevruz`da Azerbaycan`da düzenlenen orta oyunlarından en yaygın olanı Koskosa oyunudur. Yılın son çarşamba günü çocuklar mahalledeki evlerin kapısını çalar küçük torbalarını veya şapkalarını evin kapısı önüne koyarak gizlenirler. Ev sahibi kapıyı açarak torbanın veya şapkanın içine Nevruz hediyeleri koyarak ger verir. Bu gerçeğin de kendine has felsefesi vardır. Bu ihtiyaç sebebinden yapılan bir şey değil. Daha ziyade paylaşmanın eğlence ve samimiyet atmosferinde gerçekleştirilmesidir. Bunda amaç sevincin bölüşülerek artmasıdır. Nevruz`da her evde mutlaka yemek pişirilmelidir. Yemekler çeşitli olabilir. Lakin pişirilecek yemekler arasında mutlaka olması gereken bir yemek Nevruz Pilavı`dır. Nevruz günlerinde yumurtaların çeşitli renklere boyanması ve Yumurta Çarpıştırma oyunu çok eğlencelidir ki, bunu küçükler de büyükler de severek yapmaktalar. Nevruz sadece toplumun çeşitli sosyal katmanları arasında değil, aynı zamanda nesiller arasındaki farkı da ortadan kaldırmaktadır. Büyükler de Nevruz oyunları sayesinde çocuklar gibi samimi olmaktalar. Nevruz`un kutlanmasındaki geleneklerden biri de at oyunlarıdır. Bayram günlerinde bütün evcil hayvanların ihtiyaçları özenle giderilir, onlara her zamankinden daha iyi yemekler verilir. Atları genellikle Nevruz`da süslerler. Köylerde ise at yarışları, çevgen oyunları düzenlenir. Nevruz bayramında yakınlara izzeti ikramda bulunmak da gelenektir. Bir siniye Nevruz tatlıları, Nevruz yemekleri, Semeni ve mumlar konarak Nevruz Honçası yapılır, komşulara ve yakınlara gönderilir. Gönderilen kabı ise boş geri vermek hoş değildir. Çünkü bu durumda halk inancına göre evin bereketi kaybolur. Dolayısıyla Nevruz Honçası nı kabul eden ev kendi durumuna ve zevkine uygun olarak o kabın içerisine başka hediyeler koyarak geri verir. Daha çok herkes Nevruz Honçası nı yabancı kimselere göndermeye çalışmaktadır ki, Nevruz`un güzelliği ve sevinci daha çok insan tarafından bilinsin. Azerbaycan`da değişik milletlerden ve dinlerden çok sayıda insan yaşamaktadır. Yıllardan beri yaranmış gelenekler sebebinden bu insanlar da Azerbaycan Türkleri gibi Nevruz`u kendi milli bayramları gibi sabırsızlıkla beklemekteler ve kutlamaktalar. Nevruz`da hayır işler yapmak, ihtiyaç sahibi insanlara yardımda bulunmak çok büyük sevap olarak bilinmektedir. Nevruz günlerinde bütün Azerbaycan`da oluşmuş dayanışma ve samimiyet atmosferi, soframız da, nimetlerimiz de, sevincimiz de birdir diyor. Nevruz ile ilgili bir önemli husus da şu ki, Azerbaycan topraklarının %20`sinin Ermenistan tarafından işgali sonucunda kendi evlerinden ve yurtlarından kaçkın durumuna düşmüş insanlara bayram günlerinde daha çok ilgi gösterilmesidir. Son 20 yılda gerçekleştirilmiş Nevruz kutlamalarında Azerbaycan devletiyle milletiyle omuz omuza vererek 1 milyona yakın kaçkınımızın ihtiyaçlarının giderilmesine her zamankinden daha fazla odaklanmaktadır yılının Mart ayının ilk günlerinde Ermenistan ile sınır köylerinden birinin ihtiyar sakini AzTV kanalına verdiği röportajda şöyle diyordu: Eskiden Nevruz`da büyük ateşler yakardık. Çocuklar o ateşlerin üzerinden atlarlardı. Ama şimdi ateş yakamıyoruz. Çünkü Ermeni keskin nişancılar alevleri gördükleri anda hemen silahları ile ateş açmaktalar. Sınırlarda yakılmış ateşlere doğru nişan alınmaması için en büyük arzumuz Nevruz`un barış yanının bu problemi de çözmesidir. Nevruz`da düğünlerin sayı artmaktadır. Ebeveynler evlatlarını bugünlerde evlendirmek istiyorlar. Çünkü bu tarihte kurulan yuvaların mutlu olacağına inanılmaktadır. Azerbaycan`da Nevruz isimli erkek çocuk, Bahar isimli kız çocuk çoktur. Bu isimler, geleneğe göre Nevruz`da dünyaya gelen çocuklara konulmaktadır. Nevruz`da Bakü`de Kız Kalesi`nin üzerinde ülkenin en büyük Semeni`si yetiştiriliyor. Bahar hanım ( o yıl için seçilmiş halk güzeli) Nevruz`un gelişi münasebeti ile Kız Kalesi`nin zirvesindeki Semeni`nin yanında bulunan meşaleyi yakıyor. Nevruz hep Azerbaycan`da toprağın ve doğanın uyanışının, manevi Azerbaycan Milli nakış işlemesi Buta şeklinde Semeni 10

11 saflığın ve eşitliğin bayramı olmuştur. Nevruz, aynı zamanda güneşin ve dünyada güneşin simgesi olan ateşin bayramı da sayılmaktadır. Nevruz`un asırlardan beri yaşatılan geleneklerinden biri de gençlerin gece uyumayarak dağlarda, tepelerde, kayalıklarda ateş yakmasıdır. Bu geleneğe Güneşi Karşılama deniyor. Tan yeri ağarınca gençlerin hepsi birlikte Kodu Han nağmesini okuyorlar. Yine binlerce yıl önce olduğu gibi Azerbaycan insanı dağlarda ateşler yakıyor, Güneşi Karşılıyor. Güneşi, Baharı, Yeni Gün`ü Selamlıyor! Her zaman da böyle olacak! Hiç bir siyasetin parçası olmayan ve kendisi en büyük ve dürüst siyaset olan Nevruz daima insanları, dünyadaki ahengi ve nizamı muhafaza etmeye, aynı zamanda o ulvi amaca odaklanmaya davet edecektir! Bütün Türklerin ortak şairlerinden biri olan üstat Muhammed Fuzuli Nevruz`a bir başka bakıyordu. Her bir insan için Nevruz yılda bir kez geliyorsa, Fuzuli için her gün, hatta günde birkaç kez gelmekte idi. Çünkü Fuzuli için Nevruz, sevdiği güzelin her defasında cazibeleri ile onun karşısına çıkması demek idi. Kız Kalesi önünde Bahar Hanım Her gün açar gönlümü zövg-i vüsalın yengiden Gerçi güller açmağa her yılda bir Nevruz olur. Aslında gerçekten de böyle değil mi?! Kalbinde saf niyet, ışık, hayır duygusu taşıyan herkes Nevruz`un sembolü demektir. Nevruz ahlakını benimsemiş insanlar için o, gece ile gündüzün eşitlendiği anda yılda bir kez değil, bütün Türk Dünyası`na da, bütün dünyaya da her an gelir. Daha bir Nevruz ömrümüze ve dünyamıza misafir gelmektedir. En büyük dilek şudur ki, bütün dünyanın Her Günü`nün Nevruz olacağı o mutlu günler ve mukaddes sabahlar çabuk gelsin! 11

12 r i. K u r a c h a i v. r i. Karabag Dr. Vagif PİRİYEV Tarih Bilimci Karabağ Azerbaycan ın Ayrılmaz Parçasıdır i r GORANBOY Kurachai riv. YEVLAKH Karabağ bölgesi tarih boyunca XIII. XIV. yüzyıllar dahil Azerbaycan ın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Chaykand Lev KALBAJAR Istisu Tartar riv. Azerbaycanın Karabağ bölgesinin haritası H e k e i r v NAFTALAN BARDA KHANKANDI KHOJALI SHUSHA LACHIN GUBADLI Tap Garagoyunlu Gulustan Aghdara Boyahmadli Vangli Askaran Gozlu Jimjimli Aliguluushaghi Damirchilar B a r g u s h a d r i v. ZANGILAN Kalantarli TARTAR AGHDAM KHOJAVAND Boyuk Taghlar Ashaghi Veysalli Azikh FIZULI JABRAYIL Khanlig Halafli Tartar riv. K u a r v i A r a z r v. Azerbaycan konusu ile ilgili Rus şarkiyatçısının objektif bir şekilde belirttiği gibi o zamanlar Azerbaycan bölgesi olarak güney (İran) ve Kuzey (Sovyet Azerbaycan ı) bölgesi birlikte anılırdı (1). Azerbaycan ın sınırları Zencan dan Derbend e kadar, Gekça gölünden Hazar denizine kadar uzanıyordu. Azerbaycan a Arrana, Şirvana ve Mugana bölgeleri bağlıydı. Bu bölgeler sosyo-ekonomik, politik, etnik ve kültürel açıdan dönemin Safevî Azerbaycan devletinin ayrılmaz bütünleriydi. Karabağ bölgesi o dönemdeki birinci elden kaynaklara göre Arran bölgesi dahilinde olup bölgenin merkezi ve kalbi (2) idi. Karabağ coğrafik deyimi sadece Azerbaycan bölgesinde değil, aynı zamanda Kars, kuzey Kafkas, Türk- 12

13 menistan, Özbekistan, Afganistan ve diğer ülkelerde de rastlanmaktadır (3). Aynı şekilde Azerbaycan da da Surhab Karabağı, Tebriz Karabağı (4) ve Arran Karabağı adını taşıyan yerler vardı. Bu yerlerin Karabağ olarak adlandırılmasında Halk ve Bağ, Büyük Bağ, Güzel mekan anlamını taşıması yatıyordu ki bunun nedeni buraların güzel doğaya ve verimli topraklara sahip olmasıydı. Bilindiği gibi ortaçağdan sonraki dönemde Arran bölgesi Kura ve Araz nehrinin ortasında yer alıyordu. Arran Karabağı denmesinin sebebi bölgenin diğer Karabağ lardan ayrı gösterilmesi ve en önemlisi de Hazar denizinin doğusundaki Bagdis Karabağ ından ayrı gösterilmesinde yatıyordu. Belirtilmesi gerekir ki, ortaçağdaki kaynaklarda özellikle XIII.-XIV. yüzyıllara ait kaynaklarda Dağlık Karabağ deyimi yer almamaktadır. Karabağ ın dağlık ve düz kısmının tamamı eskiden beri ekonomik ve kültürel yönden sıkı ilişkiler içinde olup birbirini adeta tamamlıyordu. Tarihçi el Kutbi El Ahari (XIV. yy) Karabağ bölgesini Arran ın başkenti olarak anmıştır (5). Birinci kaynak bilgilere göre Karabağ bölgesi Araz nehrinden başlıyor ve kuzey batı yönündeki Beylagan dan doğuya kadar olan toprakları, Guştasfi sınırından Zegamçay a kadar olan toprağı içine alıyordu. Hamdullah Kazvini nin verdiği bilgilere göre ise Karabağ ın sınırı Araz nehrini de kapsıyordu (6). Kuzeydeki Gökçe den Zegama ya kadar (7) ve Beylagan a kadar olan bölgenin Karabağ a bağlı olduğu, Karabağ ın konumu Şirvana sınırında olduğu (8) ve Karabağ ticaret yolunun Kura ve Araz ile birleştiklerin yerden Tiflis e kadar olduğu (9) delilleri de yukarıdaki tarihsel bilgileri onaylar niteliktedir. Karabağ ile Arran ın adı birbiriyle özdeşleştirilmektedir ki buna delil olarak Fazlullah Raşidaddin bu iki adı: Karabağ ili Mugan, Arran ve Şeki (10) demiştir ve yukarıda bildirilenleri de çürütmektedir. Raşidaddin in getirdiği yine bir delil de Karabağ ın bölgesini Şuşa şehri (işgalden önce) belirlemektedir. Yazara göre Gafan bölgesi Nahçivan a bağlı olmuştur, bundan da Karabağ ın Nahçıvan ile sınır olduğu sonucu çıkar (11). Yukarıda getirilen tarihi deliller gösteriyor ki XIII.-XIV. yüzyılda Karabağ ın sınırları güneyde Araz nehrine kadar, kuzeydoğuda Hakari nehrine kadar, kuzeybatıda Zegamçay a kadar, kuzeyde ve kuzeydoğuda Kura nehrine kadar (Şirvana bölgesi), güneydoğuda Gustaşfi ye kadar olmuş, ayrıca Karabağ ın düz ve dağlık kısmının tamamı tek yerden yönetilmiştir. Karabağ bölgesi XIII.-XIV. yüzyıllarda Azerbaycan bölgesinde meydana gelen sosyo-politik olayların merkezi olmuştur. Hulagu ve Calair devletlerinin liderleri her zaman Karabağ da tatil yaparlardı ve ciddi devlet meselelerini de burada değerlendirirlerdi. Moğol prensleri Gazan Han ve Arpa Han lar Karabağ da tahta oturmuşlar, Argun Han ve Ebu Said gibi hükümdarlar burada ölmüşlerdi. Karabağ ın yönetimi Hulagu ve Calair prenslerinin 13

14 Karabag Ağdam şehri (işgalden önce) elindeydi (Satıbek hatun, onun oğlu Surgan, Muhammed bek Kuşçu) yılında Karabağ da Hacı Hamza, Mulait, Hasan Çobani İhtaci ve Hüseyin Anbuga başkanlığında isyan çıkmış, 1351 yılında ise Dalu Bayazit başkanlığında bir isyan çıkmıştır. Bu isyanlar güçlükle bastırılmıştı. Feodal Çobani lerin baskısına karşı mücadelede ise yerli Karabağ ın önde gelenleri özellikle Gazi Muhiyaddin Bardai aktif rol üstlenmiştir. Şirvanşah Kavus, Calair hanedanı şeyh Uveys ( ), daha sonra Emir Timur Karabağ ın en büyük otorite olmuş şahıslarıdır (12). XII.-XIII. yüzyıllarda Karabağ ın dağlık kısmında Haçen hanlığı vardı. Haçen bölgesi Arran ın bir mahallesiydi ve zorlu dağ yollarının ve çıkış yerlerinin bulunduğu toprağı kapsıyordu. Haçen kalesi Hanlığın merkezi ve korunma sığınağıydı. Haçen hanlığının kuruluşu büyük olmayan toprak üzerinde kurulan Alban devleti dönemine denk gelir. Haçen hanlığı Alban Çarı, Alban sınırlarının hakimi, Haçen ve Arts bölgesinin Hanı unvanını taşıyan Hasan Celal ( ) yönetimi döneminde gelişti. Hasan Celal in soyu Mehranit lerin büyük Alban Şahlarına dayanır (13). İ.A.Orbeli da Haçen bölgesini eski Albanya nın parçası saymaktadır (14). Bu yüzden yazıtlarında kendisini Alban Çarı olarak belirten Hasan Celal in Ermeni olduğu iddiası tarihi gerçeklerden uzak ve sadece Haçen bölgesinin tarihten beri Ermeni toprağı olarak gösterme emellerinden ibarettir. XIII.-XIV. yüzyıllarda Karabağ bölgesi XIII. yüzyılın başlangıcında Kuzey Azerbaycan bölgesi olan Haçen hanlığına Moğollar ve Harezm şahı Calaliddin hücum etti. Haçen in Alban hanı Hasan Celal, Celalettin Şaraf el- Mülk ün Moğol kökenli ordu komutanı Cuçi Buga ile iletişime geçerek, daha sonra akrabalık yaptığı Batu Han ile ( ) anlaşarak kendi mevkiini ve gücünü korumayı başardı. O 1225 yılında Batu Han ın oğlu Sartan ile Moğolistan a giderek Mengu Han ile görüşmüş ve sonucunda mevkiini daha da sağlamlaştırdı. Hasan Celal in yönetimi döneminde birçok eser yapılmıştı, bunların arasında Gandzasar Manastırı (1240 yılı) ve Albanya nın XIII. yüzyıldaki zorlu tarihini anlatan Moise Kalankaytuk Alban tarihi anıtı yer almaktadır. Ancak 1261 yılında Hasan Celal Moğol prensi Argun un emriyle öldürülmüş, yerine ise oğlu Celal Atabek geçmiş ve Hanlığı 1287 yılına kadar sürdürmüştür. Aynı yıl Haçen hanlığı tarih sahnesinden silinmiştir. Karabağ ın tarihi yerleri her zaman verimli olması ile ayrı bir yer tutmuştur. Dönemin tarihçisi Hamdullah Kazvini Karabağ bölgesine dahil olan Heyrak, Bard, Şamkir ve Genca kenti hakkında değerli bilgiler sunar. Kura ve Araz sularıyla sulanan Karabağ toprakları yüksek ürün veren verimli 14

15 toprak olup burası domuz besiciliği için son derece elverişli olmuştur. İoann Şiltberger in belirttiğine göre dünyadaki en iyi ipek Karabağ da, Kura nehrinin kenarında üretiliyormuş. Hulagu devletinin kuzey ticari yolunun ana kollarından birisi Karabağ üzerinden geçiyordu. B u ana kolun uzunluğu 45 Fersah (takriben km) idi ve bu yol üstünde Har, Gark, Lenberan, Bazarcik, Barda, Cuzbuz, Dih-İsfahan, Hanakah- Şutur, Genca, Şamkir, Yurt-Şadekban, Akstafa, Akstafa, Yam gibi yerleşim birimleri yer alıyordu. Yolun devamı Tiflis e kadar gidiyor oradan da kuzeybatıya doğru devam ediyordu(15). Karabağ ın etnik yönü hakkında konuşurken, bölgede aktif etnik süreçlerin yaşandığını belirtmek gerekir. Z. M. Buniyatov un sözlerine göre, Moğol istilası öncesinde bile bölgenin sakinleri Türkçe konuşan halklardan ibaretti (16). Dönemin kaynak kitabı olan Acayibü d- Dünya da belirtildiğine göre Arran bölgesinde Türkler en büyük etnik unsurdu; burada 100 bine yakın Türk süvarisi vardı. Arran Müslüman hakimiyeti altında olmuştur. Kaynakta eğer Arran daki Türkmenler bir yere toplanırsa sanki bir karınca ve çekirge topluluğunu andırırdı (17) denmektedir. Bilindiği gibi XIII. yüzyılda Moğol istilası öncesinde Azerbaycan bölgesine ve Karabağ a bazı Moğol-Tatarları grubu bulunuyordu. Uzmanların fikrine göre Yukarı ve Aşağı Garhun (Yevlah ta), Bozalganlı (Tovuz da), Damgalı (Agdere de), Dolanlar (Hocavende de), Gurgan (Fizuli de), Ganglikent (Kelbacar da), Tatar (Gubadlı da), Tatarlı (Şamkir de), Haçındorbatlı (Agdam da) gibi yer adları, Moğol istilası döneminde bölgeye gelen kabileleri ile bağlantılıdır. Aynı zamanda Karabağ ın belirli bir kısmında tarihte Alban kabileleri vardı ve bunların çoğu Karabağ ın dağlık bölgesinde özellikle Haçen Hanlığı nın bölgesinde yaşıyorlardı. Karabağ, Arran ve tümüyle Kafkas Albanyası bölgesi tarih boyunca yabancıların asılsız iddialarına maruz kalmaktadır. Bu anlamda ortaçağ öncesine ait Ermeni haritası ilk akla gelir yılında S. G. Yeremyan tarafından Erivan da yayınlanan Ermenistan ve onun yılları arasındaki sınır komşuları adlı harita Ermenilerin bölgesel iddialarına açık örnektir. Haritada Kafkas Albanyası nın tamamı, ayrıca Karadeniz kıyısındaki güneydoğu bölgesi ve Urmiya gölünün çevresi Ermenistan bölgesi olarak gösterilmiştir. Çalışmadaki en etkileyici kısım ise Kafkastaki Albanya bölgesi Araplar tarafından işgal edildikten sonra Ermenilere verildiği iddiasıdır. Aslında Araplar Kafkas Albanya sını (kuzey Azerbaycan) ve Antropaten i (güney Azerbaycan) ele geçirdikten sonra bu bölgenin tamamı Arap halifeliğine geçmiş ve bu dönemden sonra tek Azerbaycan oluşturulması için Laçın ili (işgalden önce) bölgenin birleştirilme süreci başlamıştır. Ermenilerin bölgesel iddiaları daha sonraki dönemlere ait çalışmalarda da görülmektedir, özellikle B. A. Arutyunyan tarafından XIII.-XIV. yüzyılları kapsayan Kafkas halklarının Timur istilasına karşı XIV.-XV. yüzyıllardaki mücadelesi (Erivan yılı) adlı çalışmasında çağdaş Türkiye nin büyük bölümünü içine alan ve Sivas tan Karabağ a kadar olan coğrafyayı (ilginç olan da Karabağ dahil edilmemiştir) Ermenistan olarak gösterilmiştir. Daha önce gösterilen birinci elden kaynaklardaki bilgiler ise Ermenilerin masalsı iddialarının aksini söylemekte ve Ermenistan ın ne Karabağ ile ne de Arran ile ilgisinin olmadığı bilgisini vermektedir. Delillere bakalım: - Hamzullah Kazvini nin söylediğine göre Ermeni toprağı iki kısımdan ibarettir: Büyük Ermenistan ve Küçük Ermenistan. Küçük Ermenistan İran hududuna dahil değildir. Büyük Ermenistan ise 15

16 Karabag İran ın içinde yer alır (Haluga devletinin sınırlarında yer alır yazar) ve idari merkezleri de Ahlat olup sınırları küçük Ermenistan, Rum, Diyarbakır, Kürdistan, Azerbaycan ve Arran a kadardır. Merkez kenti Ahlat tır. Hükümet geliri 39 tumandır (18). - Arran vilayetleri Araz ve Kura nehirleri arasında yer alan bölgelerdir ; - Arran ve Mugan vilayetlerinin izahı bunlar Ermeni toprağı ile sınırdır (19). - Arran ın uzunluğu ve genişliği takriben fersahtır ( km.-yazar). Kura nehrinin Araz nehrine kadar olan (birleştiği) bölge Arran sınırları içindedir (20). İstisu kasabası (işgalden önce) - Orada Arran adlı büyük bir ülke vardır. Bu ülkenin kuzey komşusu Ermenistan dır (21). - Gekça Tangiz gölü Azerbaycan ile Ermenistan sınırları arasındadır (22). Böylece dönemin coğrafyası ile ilgili bilgi veren tarafsız birinci elden kaynaklar, Ermenilerin Azerbaycan toprakları üstündeki emellerine tokat gibi cevap vermektedir. Ermenistan hakkında bilgi verirken Büyük demesindeki izah ise büyük olmayan Arman ili kastedilmiş olup Azerbaycan ın ve ona bağlı olan Arran ın batısında yer almaktadır. Bu büyük olmayan il, Ahlat (İhlatskiy) adlı küçük bir ilçeden ibaret olup Hulagu devletinin içinde yer alıyordu ki o dönemde sadece bir Azerbaycan vilayetinde (örneğin tarihi Antropaten) 9 ilçe mevcuttu. Ermeniler bölgesel iddiaları üzerinde dururken aslı-astarı olmayan tezleri öne sürmekte ve güya Arran-Karabağ halkının Ermenilerden ibaret olduğunu ve Ermenilerin bölgenin çoğunluğunu oluşturduğunu iddia ediyorlar, bununla birlikte tüm Alban kültürünü de özümsemektedirler. Azerbaycan toprakları üzerinde hak iddia edenlerin savunucularının başvurduğu araç ise Karabağ ın Hıristiyan Alban halkının Ermeni olduklarıdır. Bilimsel kanıttan uzak olan bu idea - Kirakos Gandzaketsi nin Albanların Ermenilerden farklı bir halk olduğunu söyleyen çalışmaları çürütmektedir. O Ermeniler, Gürcüler ve Agvanlar hakkında bahsederken Albanya yı Ermenistan dan ayrı olarak mütalaa etmektedir. XIII.-XIV. yüzyıllarda Karabağ bölgesi Arran merkezinde yer alan bir il olmuş ve dağlık, düz kısmı ile birlikte anılmış, Ermenilerle uzaktan yakından hiçbir ilgisi olmamıştır, ama bölgenin Hıristiyan halkı ise Albanlardan ibarettir. Yukarıda getirilen delillere istinaden şunu diyebiliriz ki Karabağ o dönemlerde bile Azerbaycan ın bir parçası olmuştur. Kaynakça: 1. G. Grekov A. Yakubovskiy, Zolotaya Orda (Altın Orda), - Leningrad, 1937, s Abu Bakr al-kutbi Al-Ahari, Tarihi- Şeyh Uvyes. Bakü, 1984, s G. A. Geybullayev Toponimiya Azerbaycana (Azerbaycan toponimisi), Bakü, 1986, s Şaraf ad-din Ali Yazdi, Zafername. Taşkent, 1972 ( Farsça), s Abu Bakr al-kutbi Al-Ahari, Tarihi- Şeyh Uvyes. Bakü, 1984, s

17 6. Yakut el-hamevi, Mü camü l- Büldan, Hamdallah Kazvini. Nüzhat ul-kulub, Bakü, 1983, s Şaraf-Han ibni Şamsaddin Bitlisi. Şarafname. Cilt 1. Moskova, Nauka yayınları, s Abbas Kuli Aga Bakihanov. Gülistani İram.-Bakü, 1991, s Yakut el-hamevi, Mü camü l- Büldan, Hamdallah Kazvini. Nüzhat ul-kulub, Bakü, 1983, s Raşid ad-din. Perepiska (yazışmalar). Moskova, Nauka Yayınları, 1971, s Raşid ad-din Fazlullah Hamadani. Asar ve Ehya. Tehran, 1336 (farsça), s V. Z. Piriyev. Azerbaydjan v. XIII.-XIV vv. (XIII.-XIV. yüzyıllarda Azerbaycan. Bakü, Nurlan Yayınları, 2003 (Azerbaycan dilinde), s Esai Hasan Celal. Kratkaya İstoriya stranı Albanskoy (Albanya nın kısa tarihi) ( ). Bakü, ELM Yayınları, 1989, s İ. A. Orbeli. Hasan Celal. Knyaz Haçenskiy (Haçen Kralı). Seçilmiş Eserler. Erivan, 1963, s Yakut el-hamevi, Mü camü l- Büldan, Hamdallah Kazvini. Nüzhat ul-kulub, Bakü, 1983, s Z. M. Buniyatov. Neskolko zameçaniy po povodu etniçeskih prosessov v Şirvane (Şirvan bölgesindeki etnik süreçler hakkında bazı notlar). (XIII. yüzyılın ilk çeyreğine kadar). 17. Şihabud-din Muhammed en- Nasavi. Jizneopisaniye Sultana Djalal ad-dina Mankburni (Sultan Celalettin Mankburnu Kelbecer şehri (işgalden önce) biyografisi). Bakü, Hamdullah Mustavfi Kazvini. Nüzhat ul Kulub, Tehran, 1336, ( farsça), s Yakut el-hamevi, Mü camü l- Büldan, Hamdallah Kazvini. Nüzhat ul-kulub, Bakü, 1983, s Mikluho Maklay M. D. Geografiçeskiye soçineniye XIII v. na persidskom yazike. (XIII. yüzyılda farsça yazılan coğrafik yazılar). Uçen Zap. İV. AN SSSR, t. H., M. L., 1954, s İoann de Galonifontibus. Svedeniya o narodah Kavkaza (Kafkas halkları hakkında bilgi) (1404 yılı). Bakü, Elm yayınları, 1980, s Yakut el-hamevi, Mü camü l-büldan, Hamdallah Kazvini. Nüzhat ul-kulub, Bakü, 1983, s

18 Karabag Mehriban Alİyeva UNESCO nun iyi niyet elçisi Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Muğam Karabağ Okulu Azerbaycan muğamı, UNESCO nun kararıyla sözlü ve maddi olmayan başyapıt mirasları arasına alındı ve tüm İnsanlığın kültürü İçİn önemli değerlerden biri olarak kabul edildi. Azerbaycan halkının kültür değerinin ayrılmaz bir parçası olan muğamın miras listesine alınması, hem bu türün ustalarına bir hizmet olarak, hem de medeni dünyanın dikkatini bu muhteşem değere çekme girişimi olarak Azerbaycan Da büyük sevinçle karşılandı. Tarihi uzun yüzyıllara dayanan muğamın en geliştiği devir -uzmanlarca Doğu Rönesanssı olarak adlandırılan devirde - Yunan- Roma medeniyetinin etkisiyle Azerbaycan da edebiyattan mimarlığa kadar mucizelerin yaratıldığı devre denk gelir ki bu dönemde yaratılan eserler dünyanın altın miras kültür fonuna alınmıştır. Sonraki devirlerde muğamın gelişmesi onun içeriğini değiştirmedi. Muğam günümüzde de kendine özgü bir dünya olup bir taraftan geçmişin mirası olmayı diğer taraftan çağdaş sanat olmayı sürdürmektedir. Bu sanattaki zorlu kural, taleplerine göre doğaçlama ile uyuşma ve konunun sanat gelişimiyle uyuşmasında yatmaktadır. Muhteşem Muğam kültürü zengin felsefe, müzik ve edebiyat temelinde gelişmiştir. Muğam söyleyen sanatçı, dinleyici tarafından geçmişin görüntüsünü nesilden nesle taşıyan olarak kabul edilir ve aynı zamanda dinleyicinin ebedi gerçekle buluşmasını sağlar, gönlünü teskin eder. Geçmiş yüzyılın kültür mirası olan bu sanatın günümüze kadar ulaşabilmesinin sebebi sırdır. Eskiden var olan hiçbir akademik kitap bu sanatın canlanması için bir farklılık yaratamaz. Muğam sanatçıları ki bu sırrın yaşatılması için seçilmiş kişilerdir her çıkışlarında bahar gibi yeşeren bu canlı müziği ve canlı şiiri hakkıyla icra edebilmektedirler. Sanatın sentetik türü olan Muğam, Azerbaycan klasik şiirlerine; derin kinaye ve sembollere dayanmaktadır. Kullanılan dil mistik mana ile birleşir, bu sebeple satırlardaki ve kıtalardaki gerçek anlamları, doğu felsefesini, sembol ve deyimleri, sıradan insanların anlamadıkları satırları, 18

19 Uluslararası Harı Bülbül Müzik Festivalı, Ağdam, 1989 şifresel olarak çözen bilgeler tarafından izah edilebilir. Muğam sanatçılarının hepsinde bulunan satırları gizemli yapma kabiliyeti, çocukluk yaşlarından itibaren gelişmeye başlar ki bu gizem, gazeller yazılırken kullanılır ve daha çok muğamın müzikal taleplerine yakındır. Muğam sanatçılarının hiçbirisi kaç tane gazeli ezbere bildiğini net olarak söyleyemez, ancak yeri geldiğinde onlar konusuna göre gazelleri ezbere okur. Muğam, Azeri bestekarlar için bitmez tükenmez ilham kaynağıdır. Senfonik klasik tarzda yaratılan Muğam, birçok doğu ve batı orkestraları tarafından başarıyla icra edilmektedir. Ayrıca bu şekilde yaygınlaşan Muğam gerçekten çağdaş bestekarların sanatsal arayışları ve yorumları için sınırsız kaynak görevi yapmaktadır. Muğamı sadece iyi bilenler onu eserlerde kavrayabilirler, çünkü bazı çalışmalar ilk bakışta muğamı direk yansıtmamaktadır. Azerbaycan da muğamın hem yalın, hem de aletlerle icra edilen türleri yaygındır. Muğamı aletlerle icra eden grup üyeleri çeşitli sazlar çalabilir, ancak Muğam geniş alanlı olduğundan sazlar altta kalabilir. Muğam aletle icra edildiğinde aletler çeşitli ve zengin olmasına rağmen, Muğam en üst seviyeye çıktığında yalın okunur. Özellikle yalın okunduğu sırada dinleyici Muğamdaki mistik havayı yakalar, ki Muğama yüksek değer verenler bu duruma müzikal meditasyon demektedir. Azeriler muğamı icra edenlere geleneksel olarak hanende derler. Hanendenin icrasında onu müzikal takım takip eder. Muğam için müzik çalan çalgı grubu, triodan (tar, kemençe, def ) tam orkestraya kadar çıkabilir. Azerbaycan da Muğam sanatçıları için birkaç ünlü okul mevcuttur. Bu tür tüm Azerbaycan genelinde yaygın olmasına rağmen Muğam sanatının esas merkezleri Bakü, Şamahı, Gence, Nahçıvan ve Şuşa kentleridir. Muğam sanatında özel bir yeri olan Karabağ makamı, esas olarak Şuşa da şekillenmiştir. Azerbaycan Muğamının ilk albümü 1902 de çıktı. Azerbaycan Muğamlarını kaydetmek için önde gelen şirketler: İngilizlerin Grammofon, Almanların Sportrekord ve Fransızların Pate rekord şirketleriydi yılından itibaren bu şirketler Riga, Moskova, Varşova, Petersburg, Kiev, Tiflis ve Bakü de daimi şubelerini açtılar. Ayrıca Azerbaycan muğamları Konsert Rekord, Monarh Rekord, Ekstrafon, Grammofon Rekord gibi Rus 19

20 Karabag Şuşa şehrinde müzik aletleri atölyesi ş irketleri ve Premier Rekord adlı Macar şirketi tarafından da kaydı yapılıyordu. Sovyetler döneminde Muğam sanatının önemli plakları Aprelev ve Nogin fabrikaları tarafından üretildi. Bu kayıtların büyük bir kısmı Azerbaycan ses sanatı devlet arşivinde toplanmış durumdadır. Bazı plaklar ise Azerbaycan Müzik Kültürü Devlet Müzesinde korunmaktadır. Ayrıca Azerbaycan Muğamının birçok örneği İngiltere kütüphanesinin milli plak arşivinde ve diğer birçok arşivde de korunmaktadır. Azerbaycan da bu eski kayıtları yeniden onarma çalışması ile ilgili büyük işler yapıldı. Özellikle XX. yüzyılın başına ait olan plaklar onarıldı ve dijital formata dönüştürüldü. Bu kayıtlar, daha önce tek kayıt halinde durur ve yayınlanarak dağıtım yapılmazdı. Birinci Dünya Savaşı, Rusya İmparatorluğu nun çöküşü ve Sovyetler Birliği nin kurulması sonucunda meydana gelen siyasi tufanlar Muğam türünü derin krize sürükledi. Sovyet ideolojisine göre eski sanat türünü temsil ediyordu ve emekçi proleterliğe yabancıydı. Hatta muğamın başlıca aleti tar bile saldırıya maruz kaldı. Yerden yere vurulan Muğam kültürü, bir şekilde kültürel hayata dönebildi. Ancak Sovyetler döneminde Karabağ tarzındaki muğam ustalarının ilk yüksek kaliteli plakları, 30 lu 50 li yıllarda çıkarılabildi. Bunlara örnek olarak; Han Şuşinskiy, Zulfi Adıgozalova, Seida Şuşinskaya, Abulfat Aliyev, Mutallim Mutallimov, Yagub Mamedov, İslam Rızayev, Arifa Babayeva, Murşuda Mamedova, Gadira Rustamova, Suleyman Abdullayev gibi ustaların sesli plakları gösterilebilir. Ve nihayet muğam sanatçılarının üçüncü nesli XX. yüzyılın sonunda muğam sanatının tescil edilmesini başardı. Bu nesli Vahid Abdullayev, Sahavet Mamedov, Zahid Guliyev, Garahan Beybudov, Mansum İbragimov, Sabir Abdullayev, Fehruz Mamedov gibi hanendeler temsil ediyordu. Dediklerine göre bir halkın büyük bir kabiliyetin doğmasını yüzyıllarca beklemesi gerekiyormuş. Doğumuna yakın onun dinlemesi için ninniler, iyiyi ve kötüyü ayırabilmesi için masallar, ecdatlarının müzik mirasıyla buluşabilmesi için türkülerin hazır tutulması gerekiyor- 20

Muğam. Karabağ Okulu. Tarihi uzun yüzyıllara dayanan. Karabag. Mehriban ALİYEVA UNESCO nun iyi niyet elçisi Haydar Aliyev Vakfı Başkanı

Muğam. Karabağ Okulu. Tarihi uzun yüzyıllara dayanan. Karabag. Mehriban ALİYEVA UNESCO nun iyi niyet elçisi Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Karabag Mehriban ALİYEVA UNESCO nun iyi niyet elçisi Haydar Aliyev Vakfı Başkanı Muğam Karabağ Okulu AZERBAYCAN MUĞAMI, UNESCO NUN KARARIYLA SÖZLÜ VE MADDİ OLMAYAN BAŞYAPIT MİRASLARI ARASINA ALINDI VE

Detaylı

Karabağ. Azerbaycan ın Ayrılmaz Parçasıdır. Azerbaycan konusu ile ilgili. Karabag. Dr. Vagif PİRİYEV Tarih Bilimci. 12

Karabağ. Azerbaycan ın Ayrılmaz Parçasıdır. Azerbaycan konusu ile ilgili. Karabag. Dr. Vagif PİRİYEV Tarih Bilimci. 12 r i. K u r a c h a i v. r i. Karabag Dr. Vagif PİRİYEV Tarih Bilimci Karabağ Azerbaycan ın Ayrılmaz Parçasıdır i r GORANBOY Kurachai riv. YEVLAKH KARABAĞ BÖLGESİ TARİH BOYUN- CA XIII. XIV. YÜZYILLAR DAHİL

Detaylı

Bayram ve Gelenek. Nevruz

Bayram ve Gelenek. Nevruz Bayram ve Gelenek Kız Kalesi ve büyük Semeni Türk Dünyası`nı Prof. Dr. Rafael HÜSEYNOV Dilbilimci, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Üyesi ve İnsanlığı kavuşturan Nevruz ALLAH (C.C.), İNSANLARA VERDİĞİ

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Arapgirli Haşim Koç. - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat

Arapgirli Haşim Koç. - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat - şiirler - Yayın Tarihi: 6.7.2006 Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat Yayın Hakkı Notu: Bu e-kitapta yer alan şiirlerin tüm yayın hakları şairin kendisine ve / veya yasal temsilcilerine aittir. Şiirlerin

Detaylı

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 56 57 Tarih, kültür ve masal şehri: Prag BU YIL 16. EFORT KONGRESİ NE ÇEK CUMHURİYETİ NİN BAŞKENTİ PRAG EV SAHİPLİĞİ YAPACAK. 27-29 MAYIS 2015 TARİHİNDE YAPILACAK

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

Karabag. Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci. 26 www.irs-az.com. Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR

Karabag. Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci. 26 www.irs-az.com. Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR Karabag Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci 26 www.irs-az.com Ağdam şehri camisi (işgalden sonra) MADDİ AÇIDAN GENİŞ İMKÂNLA-

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

Azrail in Bir Adama Bakması

Azrail in Bir Adama Bakması Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen

Detaylı

1 KAFKASYA TARİHİNE GİRİŞ...

1 KAFKASYA TARİHİNE GİRİŞ... İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 I. ARAŞTIRMANIN METODU... 1 II. ARAŞTIRMANIN KAYNAKLARI... 3 A. Tarihler... 4 B. Vakayi-Nâmeler/Kronikler... 10 C. Sikkeler/Paralar ve Kitabeler... 13 D. Çağdaş Araştırmalar... 14

Detaylı

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk

Günaydın, Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günü parlatan gözler. Havayı yumuşatan nefes. Yüzlere gülücük dağıtan dudaklar. Konuşmadan anlatan kaşlar. Bana şiir yazdırtan o parmaklar. (23.06.2004) M. Mehtap Türk - Günaydın Günaydın...

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde

Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde - PDF Flyer - Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde Çocuk Gündüz Bakımevimiz, Hannover-Kleefeld Evangelisch-lutherische Petrigemeinde ye aittir ve Aşağı Saksonya nın en eski kuruluşlarından

Detaylı

Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında

Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında Türkiye nin köklü şirketlerinden PET HOLDİNG 40 yaşında 23 Nisan 2014 Çarşamba 17:23 Devremülk Turizm inden Sağlık Turizm ine, madencilik ve mermerden gayrimenkule kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren

Detaylı

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri

Vakıfların toplumsal yaşamımızdaki hizmetlerini şöyle sıralayabiliriz. 1. Dini hizmetler. 2. Sağlık hizmetleri. 3. Eğitim ve öğretim hizmetleri Bir hizmetin sürüp gidebilmesi için, kişilerin kendi istekleriyle bağışladıkları para ve mülklere Vakıf denir. Bağışlanan mülklerin, eserlerin geleceğe sağlıklı kalabilmeleri korunmalarına bağlıdır. Geçmişin

Detaylı

Yeni Yerler keşfetmek lazım

Yeni Yerler keşfetmek lazım Yeni Yerler keşfetmek lazım Dans, Eğlence Diyorsanız! Rio Sizi Bekliyor Rio Hakkında Rio de Janeiro, Brezilya'nın 26 eyaletinden birisinin başkenti ve Brezilya'nın en büyük ikinci kentidir. Ekvatoral iklimin

Detaylı

Akıl Fikir yayınlarından yeni kitaplar

Akıl Fikir yayınlarından yeni kitaplar On5yirmi5.com Akıl Fikir yayınlarından yeni kitaplar Akıl Fikir Yayınlarından çocuk kitapları ve hikaye kitapları. Yayın Tarihi : 24 Şubat 2016 Çarşamba (oluşturma : 1/5/2017) Akıl Fikir yayınları yeni

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ

5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ 5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ HAZIRLIK SINIFI EKİM AYI ŞARKILARIMIZ OKULUMA BAŞLADIM BİR DÜNYA BIRAKIN SONBAHARIN SESLERİ SEVİMLİDİR HAYVANLAR HOŞ GELİŞLER OLA Her gün erken kalkarım Önce yüzümü

Detaylı

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER SOSYAL BİLGİLER KONU:ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİ (Büyük)Asya Hun Devleti (Köktürk) Göktürk Devleti 2.Göktürk (Kutluk) Devleti Uygur Devleti Hunlar önceleri

Detaylı

2. Gün 30/10/2016 Tebriz Sabah kahvaltımızın ardından tam günlük turumuza başlıyoruz ve 1958 tarihinde kurulmuş ve üç büyük salon, bahçe, ofis

2. Gün 30/10/2016 Tebriz Sabah kahvaltımızın ardından tam günlük turumuza başlıyoruz ve 1958 tarihinde kurulmuş ve üç büyük salon, bahçe, ofis İran Turu Geniş topraklarının binlerce yıllık geçmişi sizi insanlık tarihinin bir retrospektifine çağırıyor... Kültürel ve siyasal değişimler bir tarih kitabının en kapsamlı içeriğini oluşturur cinsten...

Detaylı

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz.

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Festivalin Amacı Gaziantep, yeryüzünde, derin tarihi, çok sesli, çok renkli

Detaylı

Gizemli Komşu İran. Tur Programı

Gizemli Komşu İran. Tur Programı Gizemli Komşu İran Geniş topraklarının binlerce yıllık geçmişi sizi insanlık tarihinin bir retrospektifine çağırıyor... Kültürel ve siyasal değişimler bir tarih kitabının en kapsamlı içeriğini oluşturur

Detaylı

TARİH BÖLÜMÜ ÖĞRETİM YILI DERS PROGRAMI

TARİH BÖLÜMÜ ÖĞRETİM YILI DERS PROGRAMI TARİH BÖLÜMÜ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DERS PROGRAMI I. YARIYIL ECTS II. YARIYIL ECTS BİL 150 Temel Bilgi Teknolojisi 4+0 5,0 TAR 107 İlkçağ Tarihi I 3+0 5,0 TAR 108 İlkçağ Tarihi II 3+0 5,0 TAR 115 Osmanlıca

Detaylı

GÜL-AY Basın-Meslek İlkelerine Uyar. Yazı ve ilanlar imza sahiplerine aittir. Köşe yazılarına ücret ödenmez. Makalelerinden kendileri sorumludur.

GÜL-AY Basın-Meslek İlkelerine Uyar. Yazı ve ilanlar imza sahiplerine aittir. Köşe yazılarına ücret ödenmez. Makalelerinden kendileri sorumludur. 06 EKİM 2014 REKLAM HABERLER Gül-Ay - Sayfa 3 06 EKİM 2014 Gül-Ay - Sayfa 5 HABERLER Erdemli de üzüm festivali yapıldı Erdemli'ye bağlı Üzümlü köyünde Üzüm festivali yapıldı. Erdemli Belediyesi tarafından

Detaylı

KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ

KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 16 Aralık 2013-24 Ocak 2014 tarihleri arasında

Detaylı

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray Mehmet Saray 1942'de Afyon'un Dinar kazasında doğdu. Orta öğrenimini Çivril ve Isparta'da yapan Saray, 1961-1966 arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi. 1968-1978 yılları

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

Adım Adım Azerbaycan. 44 www.irs-az.com

Adım Adım Azerbaycan. 44 www.irs-az.com Adım Adım Azerbaycan 44 www.irs-az.com Prof.Dr. Fahrettin Seferlİ Tarih Bilimci Nahçıvan bölgesinin tarihi coğrafyası hakkında notlar www.irs-az.com 45 Adım Adım Azerbaycan Bilindiği gibi, Nahçıvan somut

Detaylı

Mitoloji ve Animizm, Fetişizm. Dr. Süheyla SARITAŞ 1

Mitoloji ve Animizm, Fetişizm. Dr. Süheyla SARITAŞ 1 Mitoloji ve Animizm, Fetişizm Dr. Süheyla SARITAŞ 1 Animizm Canlıcılık olarak da bilinin animizmin mitolojinin gelişmesinde önemli rolü vardır. İlkel devirde, eski insanlar her bir doğa olayının, eşyanın,

Detaylı

CHP Yalıkavak Temsilciliğinin düzenlediği Kahvaltıda Birlik ve Beraberlik Mesajı

CHP Yalıkavak Temsilciliğinin düzenlediği Kahvaltıda Birlik ve Beraberlik Mesajı CHP Yalıkavak Temsilciliğinin düzenlediği Kahvaltıda Birlik ve Beraberlik Mesajı Cumhuriyet Halk Partisi Bodrum İlçe Örgütü Yalıkavak Mahalle Temsilciliği tarafından geniş katılımlı birlik ve dayanışma

Detaylı

ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ

ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ ĠSVĠÇRE DE DĠL EĞĠTĠMĠ ALMANCA VE FRANSIZCA DĠL KURSLARI Avrupa'nın bir çok farklı dil konuşulan ülkesi Ġsviçre'de Almanca veya Fransızca dillerinden bir tanesini öğrenmeniz mümkündür. Kış sporlarının

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Bashar al-assad ın Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül ve Bayan Hayrünnisa Gül onuruna verilen Akşam Yemeği nde yapacakları konuşma 15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye

Detaylı

köprüleri Azerbaycan da köprü inşaatı geleneklerinin kökü Mimari Dr. Cafer GİYASİ Mimar, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi üyesi 16

köprüleri Azerbaycan da köprü inşaatı geleneklerinin kökü Mimari Dr. Cafer GİYASİ Mimar, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi üyesi 16 Mimari Dr. Cafer GİYASİ Mimar, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi üyesi Hudaferİn köprüleri Azerbaycan da köprü inşaatı geleneklerinin kökü çok eskilere dayanıyor. Bunun nedeni, ülkede engebeli arazilerin

Detaylı

Minti Monti. İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir. Kızıl Panda

Minti Monti. İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir. Kızıl Panda Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir ISSN: 2146-281X Kızıl Panda Himalayalar Yeryüzünün Zirvesi Sıradağlar Doğa Yürüyüşünde Yanına Hangi Malzemeleri Alırsın?

Detaylı

Geçtiğimiz dönemlerde olduğu gibi bu dönem de Sevgi Gönül Kültür Merkezimiz sanatla dolu bir sezon geçirdi.

Geçtiğimiz dönemlerde olduğu gibi bu dönem de Sevgi Gönül Kültür Merkezimiz sanatla dolu bir sezon geçirdi. Aylık Elektronik Haber Servisi Ocak 2012 Sanatla dolu geçen bir dönem daha: Sevgi Gönül Kültür Merkezi Geçtiğimiz dönemlerde olduğu gibi bu dönem de Sevgi Gönül Kültür Merkezimiz sanatla dolu bir sezon

Detaylı

Melih Güler. - şiirler - Yayın Tarihi: 11.9.2011. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat

Melih Güler. - şiirler - Yayın Tarihi: 11.9.2011. Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat - şiirler - Yayın Tarihi: 11.9.2011 Yayınlayan: Antoloji.Com Kültür ve Sanat Yayın Hakkı Notu: Bu e-kitapta yer alan şiirlerin tüm yayın hakları şairin kendisine ve / veya yasal temsilcilerine aittir.

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

Kelaynakların Hazin Öyküsü

Kelaynakların Hazin Öyküsü Kelaynakların Hazin Öyküsü Hazin bir öykü anlatacağım bu kez sizlere... Bir varmış bir yokmuş... Uçsuz bucaksız bir ova varmış. Fırat ın sularıyla bereket bulmaya çalışan bu topraklar, fakir köylünün tek

Detaylı

MKÜ de İftar Coşkusu. Akademik ve İdari Personel İçin Düzenlenen İft ara Büyük Kat ılım Oldu

MKÜ de İftar Coşkusu. Akademik ve İdari Personel İçin Düzenlenen İft ara Büyük Kat ılım Oldu MKÜ de İftar Coşkusu Akademik ve İdari Personel İçin Düzenlenen İft ara Büyük Kat ılım Oldu Antakya Ottoman Otel havuzbaşında bir araya gelen Üniversite personeli muhteşem manzara eşliğinde iftar coşkusu

Detaylı

HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!!

HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!! HATAY BOZGUNCULUĞA VE AYRIMCILIĞA İZİN VEREMEZ!!! Antakya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkan Yardımcısı Remzi Güzel,Yaptığı Yazılı Açıklamada: ''Milli Dayanışma ve Birlik Ruhu Hatay da Bitmez.''Dedi.

Detaylı

ÖMER GÜNEY CHP MENEMEN BELEDİYE BAŞKAN A.ADAYI

ÖMER GÜNEY CHP MENEMEN BELEDİYE BAŞKAN A.ADAYI 1 26 EYLÜL 2013, Saygıdeğer Menemen Halkımla, Belediye Başkan Aday Adaylığımı açıkladığım o güzel gündeki konuştuklarımı ölümsüzleştirmek istedim. Sevgi ve Saygılarımla 2 Kıymetli Büyüklerim, Partimizin

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

Arılar. (Tekerlemeler)

Arılar. (Tekerlemeler) (Tekerlemeler) TEK TEK TEKERLEME Tek tek tekerleme Üstü kaymak şekerleme Dereye düşme çok soğuk Söyle bana çarçabuk ÇARŞIYA GİTME Leblebi alma Kıtır kıtır yeme bir iki üç dört beş altı yedi sana bunu kim

Detaylı

NOEL VE YILBAŞI KUTLAMALARI

NOEL VE YILBAŞI KUTLAMALARI NOEL VE YILBAŞI KUTLAMALARI Noel, sözlüklerde her yıl 25 Aralık tarihinde İsa nın doğumunun kutlanıldığı hristiyan bayramı olarak geçer. Hristiyanlar, kutlamalara 24 Aralık ta Noel arifesiyle başlar ve

Detaylı

Insanı başa taç yaptım. Ne eğildim, ne de saptım. Acılardan ilaç yaptım. Aşık Şahturna Hayatı ve Şiirleri

Insanı başa taç yaptım. Ne eğildim, ne de saptım. Acılardan ilaç yaptım. Aşık Şahturna Hayatı ve Şiirleri 1950 Sivas Gürün'de doğdu. 10 yaşlarında saz çalıp, türkü-deyişler okudu. 15 yaşında kendi yapıtı ilk plağıyla büyük üne kavuştu. Konser turneleri, kasetler, plaklar, uzunçalar, long playler ve günümüz

Detaylı

Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır

Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır Çocuklara sahip çıkmak geleceğe sahip çıkmaktır Nisan 23, 2012-10:12:04 Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer, ülkesinin çocuklarına, gençlerine gerekli yatırımı yapmayan, gereken sorumluluğu ve özeni yerine

Detaylı

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil

Detaylı

İçindekiler Kısım 1 Sınıfta Yaratıcı Drama Yaratıcı Drama: Bir Sanat, Bir Sosyalleştirme Etkinliği ve Bir Öğrenme Yolu 3 2. Hayal Başlangıçtır 22

İçindekiler Kısım 1 Sınıfta Yaratıcı Drama Yaratıcı Drama: Bir Sanat, Bir Sosyalleştirme Etkinliği ve Bir Öğrenme Yolu 3 2. Hayal Başlangıçtır 22 Çeviri Editörünün Ön Sözü xiv Ön Söz xvi Doç. Dr. Ömer Adıgüzel'in Ön Sözü Giriş xx xviii Kısım 1 Sınıfta Yaratıcı Drama 1. Yaratıcı Drama: Bir Sanat, Bir Sosyalleştirme Etkinliği ve Bir Öğrenme Yolu 3

Detaylı

Divan Edebiyatının Önemli Şair ve Yazarları. HOCA DEHHANİ: 13. yüzyılda yaşamıştır. Din dışı konularda şiir yazan ilk divan şairidir. Divanı vardır.

Divan Edebiyatının Önemli Şair ve Yazarları. HOCA DEHHANİ: 13. yüzyılda yaşamıştır. Din dışı konularda şiir yazan ilk divan şairidir. Divanı vardır. Edebiyatı Sanatçıları Edebiyatının Önemli Şair ve Yazarları HOCA DEHHANİ: 13. yüzyılda yaşamıştır. Din dışı konularda şiir yazan ilk divan şairidir. ı vardır. MEVLANA: XIII.yüzyılda yaşamıştır. Birkaç

Detaylı

Gazi Mustafa Kemal Atatürk ü Ölümünün 78. Yılında Saygı ve Minnetle Anıyoruz

Gazi Mustafa Kemal Atatürk ü Ölümünün 78. Yılında Saygı ve Minnetle Anıyoruz ANMA PROGRAMI 1. Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı 4 2. Çeşitli Yönleriyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk 10 (Yrd. Doç. Dr. Levent KALYON) 1. Resimlerle Atatürk 15 2. Kendi sesiyle Atatürk 18 2 Beni görmek

Detaylı

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Tarih / Terra Cotta Savaşçıları, Çin Halk Cumhuriyeti Kitap / Türkan Röportaj / Doç. Dr. Okan Gülbahar El Sanatları / Geleneksel

Detaylı

Güzel Ülkem Kültürümüz Bayramlarımız Atatürk İnkılapları Atatürk İlkeleri

Güzel Ülkem Kültürümüz Bayramlarımız Atatürk İnkılapları Atatürk İlkeleri Güzel Ülkem Kültürümüz Bayramlarımız Atatürk İnkılapları Atatürk İlkeleri GÜZEL ÜLKEM Tarihi Mekan Tarihi Yapıt Kale Savunma amaçlıdır Ör: Niksar Kalesi Tarihi nesne Doğal varlık KÜLTÜRÜMÜZ TÜRKÜLERİMİZ

Detaylı

Eurominority'den yeni Kürdistan haritası

Eurominority'den yeni Kürdistan haritası Eurominority'den yeni Kürdistan haritası Strasbourg - Devletsiz Uluslar ve Avrupa Ulusal Azınlıkları Derneği (Eurominority) ile Paris teki Kürt Enstitüsü, yeni bir Kürdistan haritası hazırladı. Harita

Detaylı

3 YAŞ AYIN TEMASI. Cinsiyetim, adım, özelliklerim, görünümümdeki değişiklikler nelerdir?

3 YAŞ AYIN TEMASI. Cinsiyetim, adım, özelliklerim, görünümümdeki değişiklikler nelerdir? 3 YAŞ AYIN TEMASI Cinsiyetim, adım, özelliklerim, görünümümdeki değişiklikler nelerdir? Vücudumuzun bölümleri ve iç organlarımız nelerdir? Ne işe yarar? İskelet sistemi nedir? Ne işe yarar? Aile ve aileyi

Detaylı

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı ... Nısf-ı Cihan İsfahan... Hz. Ömer (r.a.) devrinde fethedilmişti. Selçukluların başşehri, Harzemşahların, Timurluların ve Safevilerin gözdesiydi.

Detaylı

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında,

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında, İKİSU KÖYÜ YERİ VE NÜFUSU İkisu Köyü, bağlı olduğu Yomra İlçesi nin güneybatısında yer alır. Yomra İlçesi ne 4 km., Trabzon İli ne 16 km. uzaklıktadır. Bu uzaklıklar köyün giriş uzaklığıdır. Köyün girişindeki

Detaylı

Şam / Mart. Medine / Ocak. Semerkand / Şubat. Kayrevan / Nisan. İstanbul / Mayıs. Gırnata / Haziran. Kudüs / Ağustos. Bahçesaray / Eylül

Şam / Mart. Medine / Ocak. Semerkand / Şubat. Kayrevan / Nisan. İstanbul / Mayıs. Gırnata / Haziran. Kudüs / Ağustos. Bahçesaray / Eylül 0 Medine / Ocak Semerkand / Şubat Şam / Mart Kayrevan / Nisan İstanbul / Mayıs Gırnata / Haziran raybosna / Temmuz Kudüs / Ağustos Bahçesaray / Eylül Beyrut / Ekim Kahire / Kasım Isfahan / Aralık Medine

Detaylı

1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır?

1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır? 1) Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır? 1. A. Şehirde yaşıyanlar bazı kurallara uymak zorunda. 2. B. Suriye, Türkiye nin güney komşusudur. 3. C. Kırlarda benbeyaz papatyalar vardı.

Detaylı

(1) BÜYÜK PEYGAMBER (S.A.A) KONULU, BÜYÜK YARIŞMA

(1) BÜYÜK PEYGAMBER (S.A.A) KONULU, BÜYÜK YARIŞMA (1) BÜYÜK PEYGAMBER (S.A.A) KONULU, BÜYÜK YARIŞMA Birinci Ehlibeyt (a.s) Kültür ve Sanat Festivaline Davet Kısa Filmler ve İngilizce Kitap Yazımı bölümlerinde Büyük Peygamber (s.a.a) konulu ve büyük hediyeli

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

ÖZEL İSTANBUL ÜNİVERİSTESİ VAKFI ADIGÜZEL OKULLARI ÇEKMEKÖY ANAOKULU TAVŞANLAR SINIFI MAYIS AYI KAVRAM VE ŞARKILAR

ÖZEL İSTANBUL ÜNİVERİSTESİ VAKFI ADIGÜZEL OKULLARI ÇEKMEKÖY ANAOKULU TAVŞANLAR SINIFI MAYIS AYI KAVRAM VE ŞARKILAR ANNEM ANNEM Annem annem canım annem, Gönlüm senle kalbim senle Canım annem gülüm annem Dünyam sensin benim bir tanem.. Biliyorum elbet bir gün gelecek Bir başka bebekte bana annem diyecek Bende hep iyi

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

HAYAT BİLGİSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ADI SOYADI:

HAYAT BİLGİSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ADI SOYADI: HAYAT BİLGİSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ADI SOYADI: 09.04.2010 1. Vücudumuzdaki şeker oranını aşağıdaki organlarımızdan hangisi ayarlar? A) Kalp B) Böbrek C) Karaciğer 2. Sağlıklı bir yaşam için en önemli seçenek

Detaylı

Türk Hava Yolları Personellerine 2 Günlük Tebriz Turu 99 $

Türk Hava Yolları Personellerine 2 Günlük Tebriz Turu 99 $ Türk Hava Yolları Personellerine 2 Günlük Tebriz Turu 99 $ Azar Gasht Maleki Travel Tur Tarihleri : 13 Nisan 15 Nisan 20 Nisan 22 Nisan 27 Nisan 29 Nisan 04 Mayıs 06 Mayıs 11 Mayıs 13 Mayıs Tur Programı:

Detaylı

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL Sana dün bir tepeden baktım Aziz İstanbul Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer Ömrüm oldukça gönül tahtıma keyfinle kurul Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer

Detaylı

Türkmenistan ata yurdumuz

Türkmenistan ata yurdumuz Türkmenistan ata yurdumuz Ağustos 15, 2013-5:41:17 Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, "Biz Türkiye, Türkmenistan'ı ata yurdumuz olarak görüyoruz. Türkmenistan'ın her başarısından en az Türkmenistan kadar büyük

Detaylı

GOBUSTAN KAYALIKLARI VE İLK SANATÇILAR

GOBUSTAN KAYALIKLARI VE İLK SANATÇILAR GOBUSTAN KAYALIKLARI VE İLK SANATÇILAR En azından sanatla ilgisi olanlar, dünya tarihinin en eski çizimlerin, İspanya daki Altamira Mağarası ile Fransa daki Lasque Mağarası duvarına yapılmış hayvan resimleri

Detaylı

Yüreğimize Dokunan Şarkılar

Yüreğimize Dokunan Şarkılar On5yirmi5.com Yüreğimize Dokunan Şarkılar Gelmiş geçmiş en güzel Türkçe slow şarkılar kime ait? Bakalım bizlerin ve sizlerin gönlünde yatan sanatçılar kimler? Yayın Tarihi : 6 Ocak 2010 Çarşamba (oluşturma

Detaylı

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER Dünyanın bazı yerlerinde nüfus yoğunken bazı yerlerinde seyrektir. Bu durumu etkileyen iklim, yeryüzü şekilleri, su kaynaklarını yakınlık, bitki örtüsü, sanayi, tarım,

Detaylı

Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03

Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03 Erhan tarafından yazıldı. Çarşamba, 31 Ekim 2012 18:03 Antakya Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Remzi Güzel, Alevilerin 1400 yıllık gelenekleri olan Ğadir Hum Bayramı nın bir sevgi günü olduğunu

Detaylı

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ)

Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Muhammet ARSLAN KARS KÜMBET CAMİİ (ONİKİ HAVARİLER KİLİSESİ) Oniki Havariler Kilisesi olarak da bilinen Kümbet Camii, Kars Kalesi nin güneye bakan yamacında bulunmaktadır. Üzerinde yapım tarihini veren

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

Başbakan Yıldırım, Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini ziyaret etti

Başbakan Yıldırım, Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini ziyaret etti Başbakan Yıldırım, Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini ziyaret etti Ekim 01, 2016-1:20:00 Başbakan Binali Yıldırım, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla Seyranbağları Huzurevi

Detaylı

Araştırmalar, evli çiftlerin yarıdan fazlasının birbirini tam olarak tanımadıklarını gösteriyor. Peki siz eşinizi yeterince tanıyor musunuz?

Araştırmalar, evli çiftlerin yarıdan fazlasının birbirini tam olarak tanımadıklarını gösteriyor. Peki siz eşinizi yeterince tanıyor musunuz? Araştırmalar, evli çiftlerin yarıdan fazlasının birbirini tam olarak tanımadıklarını gösteriyor. Peki siz eşinizi yeterince tanıyor musunuz? Prof. Dr. Nevzat Tarhan ın Evlilik Psikolojisi kitabından bu

Detaylı

ÖZEL ANAKENT İLKOKULU. 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ

ÖZEL ANAKENT İLKOKULU. 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ ÖZEL ANAKENT İLKOKULU 2013-2014 EĞİTİM ve ÖĞRETİM DÖNEMİ DEĞERLER EĞİTİMİ PROJESİ MART NİSAN FEDAKARLIK FEDAKARLIK BİLİNCİ FEDAKARLIK & YARDIMSEVERLİK 02.05.2014 3K Yardım Kampanyamızla Kardeş Okulumuza

Detaylı

ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI

ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI Harbiye de kaldığımız Otelde akşam Antakya mezeleri ile özel tavuk yedik, Antakya mezelerini tattık, sabah kahvaltıdan sonra, özel minibüslerle

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

TEMALARIMIZ KULELER DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ HAYVANLARI KORUMA GÜNÜ DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ KURBAN BAYRAMI KIRMIZI GÜNÜ

TEMALARIMIZ KULELER DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ HAYVANLARI KORUMA GÜNÜ DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ KURBAN BAYRAMI KIRMIZI GÜNÜ 2013-2014 EĞİTİM DÖNEMİ EKİM AYI KELEBEK GRUBU BÜLTENİ TEMALARIMIZ KULELER DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ HAYVANLARI KORUMA GÜNÜ DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ KURBAN BAYRAMI KIRMIZI GÜNÜ Kule nedir? Kule resimlerini inceleme

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DENEME 1 1. DÖNEM 1. YAZILI

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DENEME 1 1. DÖNEM 1. YAZILI ADI SOYADI : : 5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DENEME 1 1. DÖNEM 1. YAZILI 1. Aşağıdaki cümlelerden doğru olana D yanlış olana Y yazınız? a. Aile hem gruba hem de kuruma örnektir. ( ) b. Kalabalığı oluşturan

Detaylı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı

Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet

Detaylı

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ EYLÜL AYI HAZIRLIK-ARI GRUBU BÜLTENİ

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ EYLÜL AYI HAZIRLIK-ARI GRUBU BÜLTENİ 2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİ EYLÜL AYI HAZIRLIK-ARI GRUBU BÜLTENİ OKULA UYUM OKULUM, BEN VE ARKADAŞLARIM Okulunu tanıma Okulunun ismini söyleme Öğretmen ve arkadaşlarını tanıma Okulda çalışanları gözlemleme

Detaylı

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir.

MÜBDÎ. Allah MUHSÎ dir. MUHSÎ, her şeyin sayısını bilen demektir. Hiçbir müzisyen, bülbülün ötüşünden daha güzel bir şarkı söyleyemez. Bütün bu güzel şeyleri Allah yapar ve yaratır. Allah ın güzel isimlerinden biri de HAMÎD dir. HAMÎD, övülmeye, hamd edilmeye, şükür

Detaylı

DAMLA PROJESİ HATAY PROGRAMI HAKKINDA BASINDA ÇIKAN HABERLER

DAMLA PROJESİ HATAY PROGRAMI HAKKINDA BASINDA ÇIKAN HABERLER DAMLA PROJESİ HATAY PROGRAMI HAKKINDA BASINDA ÇIKAN HABERLER "DAMLA" HATAY DA GÖNÜLLERE DOLUYOR Gençlik ve Spor Bakanlığı nın sosyal sorumluluk projelerinden "Damla Projesi" kapsamında gönüllü gençler

Detaylı

Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü Müdürlüğü Öğretim Üyesi

Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü Müdürlüğü Öğretim Üyesi 10 KASIM 2015 ATATÜRK Ü ANMA GÜNÜ Yrd. Doç. Dr. Asaf ÖZKAN * Sayın Valim, Sayın Milletvekillerim, Sayın Kolordu Komutanım, Sayın Büyükşehir Belediye Başkanım, Sayın Cumhuriyet Başsavcım, Sayın Rektörüm,

Detaylı

Avrupa da Yerelleşen İslam

Avrupa da Yerelleşen İslam Avrupa da Yerelleşen İslam Doç. Dr. Ahmet Yükleyen Uluslararası İlişkiler Bölümü Ticari Bilimler Fakültesi İstanbul Ticaret Üniversitesi İçerik Medeniyetler Sorunsalı: İslam ve Avrupa uyumsuz mu? Özcü

Detaylı

Selam vermekle karşımızdaki kimseye neyi ifade etmiş oluruz?

Selam vermekle karşımızdaki kimseye neyi ifade etmiş oluruz? DEĞERLER EĞİTİMİ SELAMLAŞMA Selam ne demektir? Selâm, kelime olarak; huzur, barış, sağlık ve iyi dileklerini sunma anlamlarına gelir. Selamlaşmak; insanların karşılıklı olarak birbirlerine sağlık, huzur,

Detaylı

"Nereden başlasam, nasıl anlatsam..."

Nereden başlasam, nasıl anlatsam... Bu yaz Bodrum'suz geçmez! Turgutreis Lagina Bodrum Boutique Hotel'de bir gece çift kişilik konaklama, açık büfe kahvaltı ve akşam yemeği 240 TL yerine 119 TL! (15 Haziran - 27 Ağustos arasında geçerlidir.)

Detaylı

Görsel İletişim Tasarımı Öğr.Gör. Elif Dastarlı

Görsel İletişim Tasarımı Öğr.Gör. Elif Dastarlı SANAT TARİHİ I Görsel İletişim Tasarımı Öğr.Gör. Elif Dastarlı Gotik Sanat Ortaçağ: Antik Çağ ın sona ermesinden (6. yüzyılın ilk yarısından) Rönesans a kadar olan yaklaşık bin yıllık dönem - klasik çağ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu :Üniversite Derece Alan Üniversite Yıl Türk Lisans. Halk Atatürk Üniversitesi 1970. Türk Halk Hacettepe Üniversitesi 1971

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu :Üniversite Derece Alan Üniversite Yıl Türk Lisans. Halk Atatürk Üniversitesi 1970. Türk Halk Hacettepe Üniversitesi 1971 Resim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Prof. Dr. Ensar ASLAN İletişim Bilgileri :Ahi Evran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Adres Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığı Telefon : Mail : 2. Doğum Tarihi : 3. Unvanı

Detaylı

SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN

SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN İHH Projeler Birimi Nisan 2014 PROJENİN KONUSU Bu proje Afganistan ın üç şehrinde, Badğis, Serpul ve Cevizcan, büyük hasara sebep olan sel felaketinde

Detaylı

Bodrum Yarımadası nın Başkanı Mehmet Kocadon

Bodrum Yarımadası nın Başkanı Mehmet Kocadon Bodrum Yarımadası nın Başkanı Mehmet Kocadon Seçim sonuçlarını CHP Bodrum Merkez Seçim Ofisi Yağhane de takip eden Bodrum Belediye Başkanı Mehmet Kocadon, rakamların belli olmaya başlamasının ardından

Detaylı