Sağlık Bilimleri Fakülteleri ve Sağlık Yüksekokulları için FARMAKOLOJİ. Kısaltılmış Temel Bilgiler

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sağlık Bilimleri Fakülteleri ve Sağlık Yüksekokulları için FARMAKOLOJİ. Kısaltılmış Temel Bilgiler"

Transkript

1

2 Sağlık Bilimleri Fakülteleri ve Sağlık Yüksekokulları için FARMAKOLOJİ Kısaltılmış Temel Bilgiler Prof. Dr. İsmet DÖKMECİ Yrd. Doç. Dr. Ayşe Handan DÖKMECİ Gözden Geçirilmiş 2. Baskı NOBEL TIP KİTABEVLERİ

3 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Sağlık Bilimleri Fakülteleri ve Sağlık Yüksekokulları için FARMAKOLOJİ Kısaltılmış Temel Bilgiler Prof. Dr. İsmet DÖKMECİ - Yrd. Doç. Dr. A. Handan DÖKMECİ Gözden Geçirilmiş 2. Baskı ISBN: ve 2936 sa yı lı Fi kir ve Sa nat Eser le ri ya sa sı hükümleri ge re ğince her han gi bir bö lü mü, res mi veya yazısı, yazarların ve yayınlayıcısının yazılı izni alınmadan tekrarlanamaz, basılamaz, kopyası çıkarılamaz, fotokopisi alınamaz veya kopya anlamı taşıyabilecek hiçbir işlem yapılamaz. Yayımcı Yayımcı Sertifika No : Bas kı / Cilt : Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Millet Cad. No: Fatih-İstanbul : No-bel Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. Kurtini Mevki, General Şükrü Kanatlı Cad. Ömerli - Hadımköy - İstanbul Matbaa Sertifika No : Sayfa Tasarımı - Düzenleme : Nobel Tıp Kitabevleri, Can Gelgeç Kapak Tasarım : Can Gelgeç Baskı Tarihi : Şubat İstanbul

4 ÖNSÖZ Hastalıkların tedavisinde önemli bir yeri olan farmakoloji, morfoloji, fizyoloji ve biyokimya gibi temel tıp bilimlerinden büyük ölçüde yararlanarak, hastalara ilaçların rasyonel bir şekilde uygulanmasını öğreten bir bilim dalıdır yılından bu yana Üniversitelerimizde Tıp Fakülteleri dışında, sağlık bilimleriyle ilgili birçok Sağlık Bilimleri Fakülte ve Sağlık Yüksekokulların programlarında, diğer meslek dersleriyle birlikte farmakoloji eğitimi de yer almaktadır. Mesleki yaşamlarında reçete yazma durumunda olmayacak, ancak dolaylı ya da dolaysız bir şekilde hekime yardımcı olarak ilaç uygulamalarında sorumluluk alacak olan bu öğrencilerimize hangi ölçülerde farmakoloji eğitimi yapılması gerektiği tartışılmaktadır. Kanımızca, ilaçların fiziko-şimik ve farmakokinetik özellikleri kısa tutulup daha çok pozoloji, kontrendikasyonlar, toksik ilaç etkileşimleri ve yan etkilerle ilgili bilgilere ağırlık veren ve uygulama teknikleri konularında modern bilgiler verilmesi uygun olacaktır. Gelişmiş ülkelerdeki hemşirelik eğitim programlarını da göz önüne alarak ilk baskısı 1988 de hazırlanıp basılan Sağlık Bilimleri Fakülteleri ve Sağlık Yüksekokulları için FARMAKOLOJİ kitabımızın, gözden geçirilmiş bu son baskısı 2 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ilaçların tanımı, farmakokinetik ve farmakodinamik kavramlar, ilaç uygulama teknikleri ve kuralları gibi klasik farmakoloji bilgileri yanında hekim tarafından hastaya önerilen bir ilacın uygulanmasında nelere dikkat edilmesi gerektiği; ikinci bölümde ise ilaç grupları, etkileri, yan etkileri, kontrendikasyonları ve ilaç etkileşimleri konusunda hemşirelerin bilmeleri gereken, pratiğe yönelik bilgiler yer almaktadır. Kitabımızın bu basımını ve dağıtımını üstlenen Nobel Tıp Kitabevleri sorumlusu Ersal Bingöl e ve dizgisini ve sayfa düzenini yapan Can Gelgeç e sonsuz teşekkürlerimizi sunarız. Prof. Dr. İsmet DÖKMECİ Yrd. Doç. Dr. Ayşe Handan DÖKMECİ Tekirdağ, 2014 III

5 İÇİNDEKİLER Kısım 1 GENEL FARMAKOLOJİ FARMAKOLOJİ Farmakolojinin Tarihçesi Bacı = Hemşire Farmakolojinin Bölümleri İLAÇ TANIMI İlaçların elde edildiği kaynaklar İlaçların farmasötik şekilleri İlaçların adlandırılmaları İlaçların sınıflandırılmaları İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI Lokal (Topik) uygulama yerleri Sistemik uygulama yolları FARMAKODİNAMİ İlaçların Etkileri İlaçların etkisini değiştiren faktörler İlaçların etki mekanizmaları İlaç etkileşimleri İlaç etkileşimlerini etkileyen faktörler İlaç etkileşimi sonucu ortaya çıkan bulgular İlaçların etkisini belirleyen faktörler İlaçlara karşı duyarlılık değişiklikleri FARMAKOKİNETİK Emilim Dağılım Metabolizma Atılma İlaçlarda eşdeğerlik KLİNİK FARMAKOLOJİ Yeni ilaçların değerlendirilmesi REÇETE BİLGİSİ Reçetenin bölümleri Reçeteye yazılan ilaç şekilleri Reçete çeşitleri Reçetelemenin genel kuralları Kısım 2 TEDAVİDE KULLANILAN İLAÇ GRUPLARI OTONOM SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI Sempatik sistem ilaçları Sempatolitik ilaçlar Parasempatik sistem ilaçları V

6 9. SANTRAL SİNİR SİSTEMİ İLAÇLARI Santral sinir sistemi depresörleri Santral sinir sistemi uyarıcıları Antimigren ilaçlar STEROİD OLMAYAN ANALJEZİKLER, ANTİPİRETİKLER VE SANTRAL ANALJEZIKLER Eikozanoidler Araşidonik asit metabolizmasına etkili ilaçlar Antipiretik analjezikler Santral analjezikler ANESTEZİKLER Genel anestezikler Hipnotikler Lokal Anestezikler KARDİYOVASKÜLER SİSTEM İLAÇLARI Kardiyotonikler ve diğer kalp yetmezliği ilaçları Antianginaller Antihipertansifler Antiaritmik ilaçlar VÜCUTTA SIVI DENGESİ VE DİÜRETİKLER Su Diüretik ilaçlar HEMOSTAZ İLAÇLARI Antikoagülan ilaçlar Koagülasyon faktörlerinin sentezini değiştiren ilaçlar Antitrombotik ilaçlar Fibrinolitik (trombolitik) ilaçlar Antifibrinolitik ilaçlar Antianemik ilaçlar ANTİBİYOTİKLER VE DİĞER ANTİBAKTERİYELLER Antibiyotiklerin etki ve direnç Bakterilerin hücre duvarına etki eden antibiyotikler (Beta-Laktam antibiyotikler) Bakterilerin sitoplazmik membranına etki eden antibiyotikler (Polipeptidler) Bakterinin ribozomunda protein sentezini inhibe eden antibiyotikler Bakterilerin folik asit metabolizmasını inhibe edenler (Sülfonamidler ve Ko-trimoksazoller) Nükleik asit inhibitörleri Oftalmolojik antibiyotikler ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLAR AİDS İLAÇLARI VE ANTİVİRALLER AİDS ilaçları Antiviraller VI

7 18. ANTİPARAZİTER İLAÇLAR Antihelmintler Antiamip İlaçlar Antimalaryal ilaçlar Antifungal ilaçlar ANTİSEPTİKLER Dış Kullanımlı Antiseptikler Barsak antiseptikleri Üriner antiseptikler ROMATIZMA VE OSTEOARTIKÜLER DIĞER HASTALIKLARIN ILAÇLARI Antienflamatuar ve Antiromatizmaller Glukokortikoidler Yavaş etkili antiinflamatuvar ilaçlar (Romatoid poliartrit ilaçları) Artroz ilaçları Gut ilaçları Osteoporoz ilaçları Paget hastalığı ilaçları Fosfo-kalsik metabolizmaya etkili diğer ilaçlar Romatoid hastalıklarda ilaç seçimi ANTİKANSER İLAÇLAR Alkilleyici ilaçlar Antimetabolitler Sitotoksik Antibiyotikler Mitoz inhibitörleri (Vinka alkaloidleri) Hormonlar ve Antagonistleri Diğer kanser ilaçları İMMUNOTERAPİ İLAÇLARI Organ nakillerinde kullanılan immunosupresör ilaçlar İmmunostimülanlar ENDOKRİN SİSTEM BOZUKLUKLARINDA KULLANILAN İLAÇLAR Hipofizer bozuklukları düzelten ilaçlar Tiroid ve Paratiroid bozukluklarını düzelten ilaçlar Gonadik bozuklukları düzeltici ilaçlar Glisemi düzenleyici ilaçlar HEMOSTAZ İLAÇLARI Antikoagülan ilaçlar Koagülasyon faktörlerinin sentezini değiştiren ilaçlar Antitrombotik ilaçlar Fibrinolitik (trombolitik) ilaçlar Antifibrinolitik ilaçlar Antianemik ilaçlar VİTAMİNLER Yağda çözünen vitaminler Suda çözünen vitaminler VII

8 26. SİNDİRİM SİSTEMİ İLAÇLARI Ülser ilaçları Safra salgısını değiştiren ilaçlar Barsaklara etkili ilaçlar Antidiyareik ilaçlar Kusturucu ve Antikusturucu ilaçlar (Emetik Ve Antiemetikler) ANTİALERJİKLER Histamin Antihistaminikler RADYOLOJİK KONTRAST MADDELER İyotlu kontrast maddeler Baryum sülfatlı kontrast maddeler İLAÇ SUİSTİMALİ VE İLAÇ BAĞIMLILIĞI Psişik ve Fiziksel bağımlılık Başlıca bağımlılık tipleri AKUT ZEHİRLENMELER Tanı ve Tedavi Sık rastlanılan başlıca zehirlenmeler Çalışma Soruları Yanıtlar Hastalıklar Ve İlaç Bilgisi Pratiği İlaç Etkileşim Örnekleri Yararlanılan Kaynaklar İndeks VIII

9 İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI BÖLÜM 3 Bir ilacın farmakolojik etkisini gösterebilmesi için organizmada hedef organ ya da dokulara belirli hızda ulaşması gerekmektedir. Sistemik (tüm vücutta) bir etki elde etmek için, ilaç moleküllerinin kan dolaşımına girmesi zorunludur. Bunun için de ilacın uygun bir yoldan vücuda alınması ve oradan emilmesi (absorbe olması) gerekmektedir. İlaçların hastalıklı organ ya da dokulara ulaşmasını sağlamak için lokal (topik) ve sistemik yollardan uygulaması yapılır. Sistemik uygulama oral, parenteral (deri altı, kas içi, damar içi), transmukodermal ve inhalasyon yollardan yapılır. İlaçların hastalara uygulanmaları (oral, parenteral ve diğer yollar), dağıtımları, kontrolü ve etkilerinin gözetlenmesi hemşirelerin başlıca görevleridir. Bir hastaya yazılan ilacın doğru hasta ya, doğru doz da, doğru zaman da ve doğru yol dan verilmesinden hemşireler sorumludurlar LOKAL (TOPİK) UYGULAMA YERLERİ Bir ilacın sistemik kan dolaşımına geçmeden vücutta sınırlı ya da belirli bir bölgeyi etkilemesi için hastalara aşağıda belirtilen yollardan lokal ya da topik ilaç uygulanması yapılır. Deri üzerine (Perkütan) uygulama Sağlam deri, ilaçların emilmesi için uygun bir yol değildir. Yağda çözünen maddeler, epidermis tabakasından çok yavaş bir şekilde emilirler. Buna karşın suda çözünen ilaçlar epidermisi geçemezler. İlaçlar ciltteki yara, enfeksiyon ya da alerjik belirtilere karşı katı (toz), yarı- katı (pomat, liniment v.b.) ya da solüsyon şeklinde uygulanırlar. Lezyonlar ya da enfeksiyon,cildin derinliklerinde bulunursa lokal uygulama bir sonuç vermez. Bu durumda sistemik uygulamaya başvurulur. 19

10 20 Sağlık Yüksek Okulları İçin Farmakoloji Deri içine (intradermik, intrakütan) enjeksiyon İntratekal uygulama Oküler uygulama K.B.B. yollarına uygulama İntraartiküler uygulama Özellikle tanı amacıyla yapılan testlerde (tüberkülin, histamin v.b.) başvurulur. Ortaya çıkması olası lokal alerjik reaksiyonlar kontrol edilir. Deri içine enjeksiyonlar, genellikle ön kol iç yüzüne ya da sırt bölgesinin üst kısmına yapılmaktadır. Lokal anestezik, antibiyotik ve analjezik maddelerin lomber vertebralar arasından subaraknoid boşluğa enjekte edilmesidir. Enjekte edilecek sıvı kadar BOS dışarı alındıktan sonra enjeksiyon yapılır. Bu uygulama beyin zarlarında ve spinal sinir köklerinde lokal etki oluşturmak amacıyla yapılır. Gözün enfeksiyonlarında ve göz muayenelerinde lokal olarak ilaçlar damla (kolir) ya da merhem şeklinde uygulanır. Bazı dış kulak hastalıklarında ilaçlar damla, bazen de pomat şeklinde lokal olarak uygulanabilir. Burun kanamalarında (vazokonstriktör ilaçlar), mukozanın enfeksiyonlarında (antibiyotikler), burun içine (intranazal) ağız boşluğu ve boğaz enfeksiyonlarında (gargara, pastil, atuşman) lokal ilaç uygulaması yapılmaktadır. Eklem hastalıklarında kortikosteroid ya da antibiyotik solüsyonlar eklem içine enjekte edilir. İntrakardiak uygulama İvedi durumlarda ve kalp ameliyatlarında kalp kasına adrenalin gibi uyarıcı ilaçlar, 4. interkostal aralıkla sternumun kesiştiği noktadan enjekte edilir. Seröz zarlar içine uygulama Plevra ve periton gibi seröz zarların lokal enfeksiyonlarında antibakteriyel ilaçlar intraplevral ve intraperitoneal yollardan lokal olarak verilebilirler.

11 İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI 21 Ürogenital yollara uygulama Bazı durumlarda lokal etki elde etmek amacıyla vajina ve üretra mukozalarına antibakteriyel ve antifungal ilaçlar solüsyon ya da ovül şeklinde uygulanabilirler. Kontreseptif amaçla, bazı spermisid etkili köpük ve ovüllerin koitus tan önce intravaginal uygulanması da yapılmaktadır. Sezaryan ameliyatlarından sonra uterus kasılmasını sağlamak ve kanamanın azaltılması için uterus içine (intrauterin) uterus kasıcı (oksitosik) ilaç enjekte edilir SİSTEMİK UYGULAMA YOLLARI İlaç moleküllerinin hastada kan dolaşımına karışıp organizmaya dağılarak sistemik etki oluşturması için aşağıda belirtilen değişik yollardan uygulanmasıdır. Oral (Peros) yol Sublingual ya da Perlingual (dil altı ve diş-avurt arası) yol Rektal yol Tedavide ilaçların organizmaya sokulmasında en sık başvurulan yoldur. Oral yolla alınacak ilaçların farmasötik şekillerinin sindirim kanalında kolay çözünecek biçimde olmaları gerekmektedir. Bunlar katı (tablet, kaşe, kapsül, draje, granül v.b.) ve sıvı (şurup, posyon, damla) şeklinde uygun olarak bulunan (spesiyalite, müstahzar) ya da eczacı tarafından hazırlanan (majistral) ilaçlardır. Mideye özel bir kateter ile sıvı ilaç verilmesine gavaj adı verilir. Oral yoldan sadece sistemik etki için değil, aynı zamanda lokal etki için de (antasidler) verilebilmektedir. Dilaltı bölge (Sublingual) anatomik olarak fazla damarlaşma (vaskülarizasyon) gösterdiğinden çabuk etki göstermesi istenen bazı ilaçların küçük tablet (trinitrin, izoprenalin, nifedipin, piroksikam vb.) ya da sıvı (sprey) şekilleri hızla emilerek, karaciğer barajına uğramadan doğrudan genel kan dolaşımına karışırlar. Dilin yan kenarında dişlerle yanak içi(avurt) arasına da ilaç uygulaması yapılmaktadır. Bu yoldan emilim,dil altına göre daha yavaş olur. Oral yoldan alınmasında güçlük olan durumlarda (bebekler) ilaçlar süpozituvar ya da sıvı şeklinde rektuma uygulanırlar. Bu yoldan lokal etki elde etmek için de (hemoroid ilaçları, analjezikler vb.) ilaç uygulaması yapılmaktadır.

12 22 Sağlık Yüksek Okulları İçin Farmakoloji Parenteral yollar Oral yoldan verilmesi sakıncalı ya da daha çabuk etki sağlanması istenilen durumlarda ilaçlar damar ya da dokular içine (parenteral) enjeksiyonla verilirler. Parenteral yolla verilen ilaçların kesinlikle steril olmaları ve dokulara iritan olmayan uygun bir çözelti içinde iyice çözünmüş olmaları, enjeksiyon yapılan cilt bölgesinin antiseptikle temizlenmiş ve ilacı uygulayan sağlık personelinin ellerinin yıkanmış ve steril eldiven giymiş olması gerekmektedir. Başlıca parenteral uygulama yolları : Deri altı (SC) İlk kez 1853 yılında Wood tarafından gösterilen deri altı (Subkütan;SC) yoldan erişkinlere en fazla 2 ml sıvı ilaç verilebilir, daha yüksek hacimde verildiğinde ciltte gerilim reseptörlerinin uyarılması sonucu ağrı meydana gelebilir. Ancak, bebeklerde bazen venlerin bulunamaması durumlarında yüksek hacimdeki sıvılar (serum fizyolojik ve izotonik glikoz) uyluk bölgesi gibi cildin gevşek olduğu yerlere uygulanabilmektedir (hypodermoclysis). Deri altı enjeksiyonlar genellikle üst kolun dış yüzü ve bacakta (humerus ve femur) dış yüzün derisi altına, sırt ta kürek kemiği (skapula) ya da memenin üstünden ve karından deri altına yapılır. Enjeksiyon yapılacak bölge alkol le temizlendikten sonra, deri tutularak hafif kaldırılır enjektörün iğnesi deriye batırılır, iğnenin damara girmediğinden emin olmak için enjektörün pistonu biraz geri çekilip kan gelip gelmediğine bakılmalıdır. Enjeksiyon tamamlandıktan sonra iğnenin batırıldığı yer ağrının azaltılması ve ilacın deri altında dağılması için alkollü pamukla bir süre ovalanır. Deri altı enjekte edilen sıvıların içine absorbsiyonu kolaylaştırıcı maddeler (hyaluronidase) bazen de absorbsiyonu geciktirici maddeler ( adrenalin, propilen glikol) katılabilmektedir. Ayrıca, deri altına sıkıştırılmış tabletler (pellet) yerleştirilerek (pellet implantasyonu ) etkisinin uzun süre (aylarca) devamı sağlanır. Bir pellet in emilim hızı, deri altındaki büyüklüğü ile orantılı olarak giderek azalır.

13 İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI 23 Deri altı yolla enjekte edilen ilaçların sınırlı hacimde ve değişken absorbsiyon hızında olması, lokal faktörlere (skleroz, dolaşım durumu) bağlı olması, başlıca sakıncalarıdır. Cilt altı yolla en sık uygulanan ilaçların başında heparin ve insulin gelmektedir. Deri altı uygulamalarında görülen başlıca kazalar, sinir ve damarlara iyatrojenik olarak yapılan enjeksiyonlar ve hastaların senkopal refleks reaksiyonları göstermelerinden ileri gelmektedir. Kas içi (İntramüsküler) Deri altı yoldan iritan olan ve ağrı veren ilaçlar, daha büyük hacimlerde (5-10 ml) kas içi (İ.M) yolla verilebilirler. Kas içi enjeksiyonlar çoğunlukla kalça bölgesinde glutea, deltoid ya da bacağın lateral yüzündeki vastus gibi büyük kütleli kaslar içine yapılmaktadır. Kas içi enjeksiyonlarda absorbsiyon hızlıdır ve suda ya da yağda çözünen solüsyonlar enjekte edilebilmektedir. Bu yolla ortaya çıkan kazalar daha çok suda çözünmeyen maddelerin enjeksiyonu sırasında, iğnenin damara rastlaması sonucu embolilere neden olmasından ileri gelmektedir. Enjeksiyon yapıldıktan sonra, enjektör pompasının geri çekilip, kan gelip gelmediğinin kontrol edilmesi yararlıdır. Ayrıca, sinirlere rastlayan İ.M. enjeksiyonlar, nevrit, paralizi ve steril olmayan enjeksiyonlar ise apse gibi komplikasyonlara yol açabilmektedirler. Vaskülarizasyonu fazla olan çizgili kaslardan ilaçların emilmesi fazladır. Dokularda ağrı oluşturan maddelerin içine lokal anestezik katılarak İ.M. enjekte edilmektedirler. Çöküntü yapan maddelerin İ.M. emilimi yavaştır. Alerji oluşturma olasılığı olan ilaçların S.C. enjeksiyonu yeğ tutulmalıdır. Çizgili kas dokusunda iritan olan (uvabain), kas liflerine bağlanan (glikozitler) maddeler ve hipotonik ve hipertonik solüsyonlar bu yolla kullanılmazlar. Kas içi uygulanan preparatların retard (gecikmeli) şekilleri de üretilmektedir. Cinsiyet hormonları ya da nöroleptikler gibi ilaçlar yavaş salınmak suretiyle hafta ya da haftalarca etkili olabilmektedirler.

14 24 Sağlık Yüksek Okulları İçin Farmakoloji Damar içi (İntravenöz) Damar içi (İntravenöz; İV) enjeksiyonlara, ivedi durumlarda ve diğer yollardan iritan ve ağrılı olan alkali solüsyonlar, bazı glikozitler ve kan plazmasının izotonik koşullarına uymak şartıyla belirli süre içinde (birkaç saat) yüksek hacimde solüsyonların ve alkali ya da şekerli sıvıların uygulanmasında baş vurulur. Bu yolla verilen ilaç solüsyonlarının kesinlikle steril, tam olarak çözünmüş, yani partikülsüz (emboli riski) ve izotonik olmaları gerekmektedir. Yağlı solüsyonlar intravenöz verilmemelidir. Dokular için iritan maddelerin damar dışına (ekstravazasyon) kaçırılmamasına ve enjeksiyon hızına dikkat etmek gerekir. İ.V. enjeksiyonların küçük hacimde bir enjektörle uygulananlarına bolus enjeksiyon adı verilmektedir. Enjektörle (bolus) uygulamalarda fazla hızlı ya da fazla yavaş enjekte edilmemelidir. Özellikle hızlı enjeksiyonlar sırasında ağır olaylara (kazalar) rastlanılmıştır. Büyük hacimde (0.5-1 lt) bir şişe ve venokliz takımı ile uzun sürede uygulananlarına da İ.V. infüzyon (venokliz, perfüzyon) adı verilir. Bazı infüzyonlar sırasında çok yavaş veriliş, özellikle hızlı elimine olan ilaçların (bazı antibiyotikler) etkin konsantrasyona ulaşamamasına yol açabilmektedir. Ayrıca İ.V. infüzyonda şişe ve venokliz borusu çeperine ilaçların bağlanması (sorpsiyon) da söz konusudur. Bu durum verilen ilaç (insulin, nitratlar, diazepam) miktarının azalmasına yol açabilmektedir. Küçük hacimdeki (birkaç ml) solüsyonların verilmesinde izotonik koşullara uyulmayabilir. İ.V infüzyonlar, öncelik sırasına göre,el sırtı,ayak,vena safena,bilek damarları, antekubital ven ve bebek ve küçük çocuklarda kolay bulunan yüzeysel saçlı derideki venler içine uygulanmaktadır. İntravenöz yolla verilen ilaçların başında sulu solüsyonlar gelmektedir. Tromboz, flebit, selülit, endotelyum enflamasyonları ve hematomlara neden olabileceklerinden, iritan sıvıların verilmesinden, olanaklar ölçüsünde, sakınmak gerekir. Süspansiyon, emülsiyon ve yağlı solüsyonlar akciğer embolilerine neden olabilirler. Ayrıca, hemolitik etkili ve miyokard için toksik maddeler de verilmemelidir. Septisemi riski göz önünde bulundurularak steriliteye kesinlikle uyulması zorunludur. İntravenöz enjeksiyonların daima yavaş ve dikkatli bir şekilde, büyük venlerden biri içine yapılması gerekir.

15 İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI 25 İ.V. enjeksiyonun avantajlarından birisi de, ilaç etkisi anında görüldüğünden, önemli yan etkiler ortaya çıktığında tamamı verilmeden enjeksiyonun kesilmesidir. Ayrıca İV enjeksiyonlarda biyoyararlanım %100 dür. Başlıca dezavantajları ise, ilaç kalp ve SSS gibi organlara doğrudan ulaştığından (10-15 saniye) ani uyarıcı ve deprese edici etkiler ve anafilaktik reaksiyonlar oluşturabilmektedir. Ayrıca, pirojenli solüsyonlardan ileri gelen reaksiyonlar, ven yerine arteriyole enjeksiyon (gangren riski) ve bazı virusların (hepatit) bulaşması gibi iyatrojenik riskler de ortaya çıkabilmektedir. Arter içi (intraarteriyel) Çok seyrek başvurulan bir ilaç verme yöntemidir. Sadece enjekte edilen organ ya da dokuya ilacın etkimesi istenilen durumlarda o bölgeyi besleyen arter içine enjeksiyon yapılır. Örneğin, bazı radyolojik incelemelerde aort ve karotis içine radyoopak maddelerin; ve bazı kanserlerde hastalıklı organ arteri içine antikanser ilaç enjekte edilerek dönen kan, organ veninden dışarı akıtılıp genel dolaşıma girmeden, ilacın istenilen yerde yüksek konsantrasyonda bulunması sağlanır. Ayrıca pıhtıyı çözmek için trombolitik bir ilaç ya da arteritlerde bir vazodilatör arter içine enjekte edilebilmektedir. Kemik iliği içi Damarı zor bulunan yağlı kişilerde, bebeklerde ve intravenöz enjeksiyonun olanaksız olduğu bilinç kaybı, kollaps ve şok eşliğinde hipovolemi ya da dehidratasyon tablosunun görüldüğü politravmatizm durumlarında ya da hiçbir uyarıya yanıt vermeyen ivedi sıvı ve ilaç reanimasyonu gerektiren (yanıklar,ağır astım, septisemi, kalp durması, anafilaksi, v.b.) durumlarda, özellikle bebek ve küçük çocukların proksimal ya da distal tibia ve sternum gibi kemiklerin medullasına, solüsyonlar, ilaçlar ve radyoopak maddeler enjekte edilebilirler. Bu yoldan ilaçların emilmesi oldukça hızlıdır. Kemik iliğine enjeksiyonun başlıca komplikasyonları, ekstravazasyon, tibia kırığı, osteomiyelit, epifizer lezyonlar ve iğne ucunun, ilik, kemik ya da doku parçasıyla tıkanmasıdır. Basen bölgesindeki kırıklarda ve enjeksiyon yapılacak kemiklerin kırık olması durumunda kemik iliği içine enjeksiyon kontrendikedir.

16 26 Sağlık Yüksek Okulları İçin Farmakoloji Transdermal İlacın cilt ya da mukozadan emilerek sistemik dolaşıma girmesini sağlamak amacıyla pomat ya da flaster şeklinde cilt ve mukozalara uygulanmasına transdermal uygulamal adı verilir. Trinitrin, skopolamin, klonidin ve cinsiyet hormonları gibi yağda çözünürlüğü fazla olan ve küçük dozlarda etkili olabilen ilaçlar günümüzde bu şekilde uygulanmaktadır. Trinitrin (nitrogliserin) in %2 lik pomadı göğüs derisine sürülerek uygulanır. Ne kadar geniş alana sürülürse emilimi o kadar fazla olur. Ancak, uygulanma pratiğinin sakıncaları ve doz ayarlama zorlukları nedeniyle daha çok transdermal terapötik sistem (TTS) adı verilen flaster şeklindeki uygulamalar kullanılmaktadır. Tek doz ilaç içeren disk şeklindeki (10-30 cm2) flasterler günde ya da 2 günde 1 kez, göğüsün kılsız bölgesine, kulak arkasına ya da cildin başka bir yerine uygulanırlar. Uygulanan flasterin büyüklüğüne göre emilen ilaç miktarı değişmektedir. Trinitrin, skopolamin, klonidin, estradiol ve testosteron gibi ilaçların transdermal terapötik sistem (TTS) şeklinde uygulanan preparatları bulunmaktadır. BÖLÜM SONU ÇALIŞMA KONULARI Lokal ve Sistemik uygulama yollarını açıklayarak sınıflandırınız?

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİ MEKANİZMALARI Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Vücudun İlaçlara Etkisi (Farmakokinetik Etkiler) Farmakokinetik vücudun ilaca ne yaptığını inceler. İlaçlar etkilerini lokal veya sistematik

Detaylı

İLAÇ UYGULAMALARINDA HEMŞİRENİN ROLÜ

İLAÇ UYGULAMALARINDA HEMŞİRENİN ROLÜ İLAÇ UYGULAMALARINDA HEMŞİRENİN ROLÜ İLAÇ Vücudun işleyişini etkileyen ve hastalıkları iyileştirmek için kullanılan kimyasal maddelere ilaç denir Hatalı kullanıldıklarında, hasta üzerinde geri dönüşsüz

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ İLAÇ UYGULAMA TALİMATI KODU: KLN.TL.12 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ: Bu

Detaylı

beslenmenin biyokimyasi

beslenmenin biyokimyasi Bilimin MUM IŞIĞINDA YEMEK beslenmenin biyokimyasi Prof. Dr. FİGEN GÜRDÖL İstanbul Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. BİLİMİN

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Deney Hayvanlarında Moleküler Görüntüleme

Deney Hayvanlarında Moleküler Görüntüleme Deney Hayvanlarında Moleküler Görüntüleme Editörler Prof. Dr. Gülay DURMUŞ ALTUN Doç. Dr. Funda ÜSTÜN NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2015 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Deney Hayvanlarında Moleküler Görüntüleme

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim? Uzm. Dr. Yusuf Yasin GÜMÜŞ Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı NOBEL TIP KİTABEVLERİ

Detaylı

İLAÇ UYGULAMA TALİMATI

İLAÇ UYGULAMA TALİMATI Dok No:KLN.TL.08 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 5 1.0 AMAÇ: Bu talimatın amacı ilaç uygulamalarını standardize etmektir. 2.0 KAPSAM: Bu talimat oral, intravenöz, subcutan,intramüsküler

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ ECZ 405 FARMASÖTİK KİMYA III PAZARTESİ 10:00, 12:00, DERSLİK: Z11

GÜZ DÖNEMİ ECZ 405 FARMASÖTİK KİMYA III PAZARTESİ 10:00, 12:00, DERSLİK: Z11 ECZ 405 FARMASÖTİK KİMYA III PAZARTESİ 10:00, 12:00, DERSLİK: Z11 Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Nesrin GÖKALP-KELEKÇİ Yrd. Doç. Dr. Hanif SHIRINZADEH Yrd. Doç. Dr. Yalçın EROĞLU 1. Hafta Otonom Sinir Sistemine

Detaylı

KLİNİK ONKOLOJİ. İstanbul Tıp Fakültesi 185. Yıl Ders Kitapları Serisi. Geleceğin hekimlerinin eğitimine katkıda bulunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.

KLİNİK ONKOLOJİ. İstanbul Tıp Fakültesi 185. Yıl Ders Kitapları Serisi. Geleceğin hekimlerinin eğitimine katkıda bulunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. KLİNİK ONKOLOJİ İstanbul Tıp Fakültesi 185. Yıl Ders Kitapları Serisi Geleceğin hekimlerinin eğitimine katkıda bulunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. EDİTÖR Prof. Dr. Ahmet Nafiz KARADENİZ İstanbul Tıp

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

Otakoidler ve ergot alkaloidleri

Otakoidler ve ergot alkaloidleri Otakoidler ve ergot alkaloidleri Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 1 Antihistaminikler 2 2 1 Serotonin agonistleri, antagonistleri, ergot alkaloidleri 3 3 Otakaidler Latince "autos" kendi, "akos"

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORM Vajinal Ovül Hafif sarı yağlı süspansiyon içeren sarımtırak oval kapsül şeklindedir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORM Vajinal Ovül Hafif sarı yağlı süspansiyon içeren sarımtırak oval kapsül şeklindedir. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BİLGİSİ MACMIROR COMPLEX 500 mg + 200.000 IU vajinal ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir vajinal ovül Nifuratel 500 mg; Nistatin 200.000 IU

Detaylı

RECBUTİN hemoroid krizleri sırasında ağrılı ve kaşıntılı anal semptomların ve fissürlerin semptomatik tedavisinde endikedir.

RECBUTİN hemoroid krizleri sırasında ağrılı ve kaşıntılı anal semptomların ve fissürlerin semptomatik tedavisinde endikedir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI RECBUTİN rektal krem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 1 g kremde; Etkin madde: Trimebutin baz Ruskogenin 58.00 mg 5.00 mg Yardımcı maddeler: Setostearil alkol

Detaylı

Farmakolojiye Giriş, İlaçların İnsan Vücudundaki Yolculuğu. Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O.

Farmakolojiye Giriş, İlaçların İnsan Vücudundaki Yolculuğu. Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Farmakolojiye Giriş, İlaçların İnsan Vücudundaki Yolculuğu Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Farmakoloji Nedir? Farmakoloji, ilaç bilimidir. İlaçların ve ilaç olabilme potansiyeli

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 2. BİLEŞİM Etkin madde: Her 5 ml de; Amoksisilin Klavulanik asit 250.00 mg 62.5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR

Detaylı

ORAL İLAÇ UYGULAMA 07.11.2014. Oral İlaç Uygulama. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği

ORAL İLAÇ UYGULAMA 07.11.2014. Oral İlaç Uygulama. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Hafta ( 17-21 / 11 / 2014 ) ORAL YOLLA İLAÇ UYGULAMA TEKNİĞİ ( SUBLİNGUAL ve BUKKAL YOL ) Slayt No: 16 ORAL İLAÇ UYGULAMA 2 İLAÇ UYGULAMA 1.) Enteral Yol ( oral,

Detaylı

16 yaş altı hastalarda viral grip/ soğuk algınlığı veya suçiçeği durumlarında hekime danışılmadan kullanılmamalıdır.

16 yaş altı hastalarda viral grip/ soğuk algınlığı veya suçiçeği durumlarında hekime danışılmadan kullanılmamalıdır. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DENCOL Jel Sprey 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her 1 g jel, Etkin madde: Kolin salisilat içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol (%70) Karboksimetil selüloz sodyum 87.1 mg 70.0

Detaylı

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır.

Genellikle 1-3 günlük tedavi yeterlidir. Romatizma tedavilerinde en az bir hafta uygulanır. Prospektüs FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Metamizol steroid olmayan yangı giderici bir pyrazolone'dur. Analjezik, antiinflamatuar ve antipiretik etkilere sahiptir. Narkotik olmayan analjezikler grubuna girer.

Detaylı

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ

SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ SAĞLIKTA NANOTEKNOLOJİ Uzm. Hem. İlknur Yayla *Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü, Acıbadem Sağlık Grubu Ameliyathaneler ve MSÜ Koordinatörü Hazırlanma Tarihi: 23 Mart 2016 http://www.haberturk.com/saglik/haber/536313-kanserde-nano-teknoloji-mucizesi

Detaylı

İNNOHEP 10 000 IU / ml KULLANIMA HAZIR ENJEKTÖR 0.45 ml PROSPEKTÜS

İNNOHEP 10 000 IU / ml KULLANIMA HAZIR ENJEKTÖR 0.45 ml PROSPEKTÜS PROSPEKTÜS FORMÜLÜ : 0.45 ml lik enjektör içinde; Tinzaparin sodyum 4 500 IU Anti-Xa Sodyum asetat, 3H2O 2.25 mg Enjeksiyonluk su k.m. 0.45 ml FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik Özellikler: Tinzaparin

Detaylı

SUALTI HEKİMLİĞİ VE HİPERBARİK

SUALTI HEKİMLİĞİ VE HİPERBARİK SUALTI HEKİMLİĞİ VE HİPERBARİK İstanbul Tıp Fakültesi 185. Yıl Ders Kitapları Serisi EDİTÖR Prof. Dr. Şamil AKTAŞ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ SUALTI HEKİMLİĞİ VE HİPERBARİK TIP Editör

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Ayrıca diğer antiseptiklerle birlikte erisipel, lupus erithematozus gibi cilt hastalıklarının tedavisine yardımcıdır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Ayrıca diğer antiseptiklerle birlikte erisipel, lupus erithematozus gibi cilt hastalıklarının tedavisine yardımcıdır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI İHTİYOL POMAT 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin m addeler: Her bir 20 g lık İHTİYOL POMAT, 2 g ihtiyol içerir. Y ardım cı m addeler: Yardımcı maddeler

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BATTICON Pomad 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 10.00 g Yardımcı Maddeler Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız.

Detaylı

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır.

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. KULLANMA TALİMATI SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram jel etkin madde olarak 50 mg ibuprofen içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, karbomer 940, disodyum edta, etil alkol

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Katlandur MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM III IV. DERS KURULU GASTROİNTESTİNAL VE ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI 22 Aralık 2014 23 Ocak 2015 (5 hafta) Yönetim Dekan Dönem III Koordinatörü

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DROPLEKS kulak damlası. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin maddeler: Her 1 ml de;

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DROPLEKS kulak damlası. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin maddeler: Her 1 ml de; KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DROPLEKS kulak damlası 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin maddeler: Her 1 ml de; Fenazon 45.52 mg Lidokain hidroklorür 11.38 mg Yardımcı maddeler: Yardımcı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. RESTAFEN % 5 JEL Deri üzerine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. RESTAFEN % 5 JEL Deri üzerine uygulanır. KULLANMA TALİMATI RESTAFEN % 5 JEL Deri üzerine uygulanır. Etkin madde: Her bir g jel 50 mg etofenamat içerir. Yardımcı maddeler: Karbomer 940, İzopropil alkol, Etil alkol (%96), Propilen glikol, Trietanolamin,

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

PROCTOLOG hemoroid krizleri sırasında ağrılı ve kaşıntılı anal semptomların ve fissürlerin semptomatik tedavisinde endikedir.

PROCTOLOG hemoroid krizleri sırasında ağrılı ve kaşıntılı anal semptomların ve fissürlerin semptomatik tedavisinde endikedir. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI PROCTOLOG rektal krem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g. kremde, Etkin madde: Ruskogenin Trimebutin Yardımcı maddeler: Setostearil alkol Propilen glikol

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Ercefuryl Oral Süspansiyon

Ercefuryl Oral Süspansiyon Ercefuryl Oral Süspansiyon FORMÜLÜ Bir ölçekte (5 ml): Nifuroksazid 200 mg (Nipajin M, şeker, alkol ve portakal aroması içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri: Bir nitrofuran türevi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEODEX % 1.25 jel Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g jel, 12.50 mg deksketoprofene eşdeğer 18.45 mg deksketoprofen trometamol Yardımcı maddeler: Karbomer 980 NF (Carbomer Homopolymer),

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI 1. SINIF I. DÖNEM Matematik Z 2 0 2 2 Sayılar, cebir, denklemler, trigonometri ve logaritma Fizik Z 2 0 2 2 Maddenin mekanik özelliklerini, sıcaklık

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 ml ADVANTAN S Çözelti, 1.0 mg metilprednisolon aseponat (%0.1 (a/h) lik metilprednisolon aseponat çözeltisine eşdeğer

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SERUM FİZYOLOJİK İZOTONİK (%0.9) AMPUL;

KULLANMA TALİMATI SERUM FİZYOLOJİK İZOTONİK (%0.9) AMPUL; KULLANMA TALİMATI SERUM FİZYOLOJİK İZOTONİK (%0.9) AMPUL Kas içine, deri altına, damara ya da benzeri bölgelere uygulanır. Steril - Apirojen Etkin madde: Her 10 ml lik ampul 0.09 g sodyum klorür içerir.

Detaylı

Psikofarmakolojiye giriş

Psikofarmakolojiye giriş Psikofarmakolojiye giriş Genel bilgiler Beyin 100 milyar nöron (sinir hücresi) içerir. Beyin hücresinin i diğer beyin hücreleri ile 1,000 ile 50,000 bağlantısı. Beynin sağ tarafı solu, sol tarafı sağı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI RESTAFEN PLUS KREM Deri üzerine uygulanır Etkin madde: Her bir g krem 100 mg etofenamat ve 10 mg benzil nikotinat içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, isopropil miristat, sepineo

Detaylı

Farmasötik Toksikoloji

Farmasötik Toksikoloji Farmasötik Toksikoloji 2014 2015 2.Not Doç.Dr. Gül ÖZHAN Absorbsiyon Kan hücreleri Dağılım Dokularda depolanma Eliminasyon Kimyasal Serum proteinleri Kan veya plazma Etki bölgesi Metabolizma Eliminasyon

Detaylı

REÇETESİZ İLAÇ STATÜSÜNDE YER ALAN ETKİN MADDELER LİSTESİ. Reçetesiz ilaç. Reçetesiz ilaç. Gargara Reçetesiz ilaç. Oral Reçetesiz ilaç.

REÇETESİZ İLAÇ STATÜSÜNDE YER ALAN ETKİN MADDELER LİSTESİ. Reçetesiz ilaç. Reçetesiz ilaç. Gargara Reçetesiz ilaç. Oral Reçetesiz ilaç. REÇETESİZ İLAÇ STATÜSÜNDE YER ALAN ETKİN MADDELER LİSTESİ ETKİN MADDE KULLANIM YOLU STATÜSÜ İLAVE BİLGİLER/UYARILAR A-SİNDİRİM SİSTEMİ VE METABOLİZMA A01 Stomatolojik (Ağız) Preparatları Heksetidin Gargara

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Uygulama şekli: Az miktarda su ile seyreltilerek ya da seyreltilmeden yutulmaksızın gargara yapılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: DİCLORAL gargara 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her 1 ml 0,74 mg diklofenak (serbest asit şeklinde) içerir. Yardımcı madde(ler): Yardımcı

Detaylı

1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI

1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI FUCİBEST % 2 krem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Bir gram krem 20 mg Fusidik asit içerir. Yardımcı maddeler: Bir gram krem 150 mg Propilen

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. PROCTO-GLYVENOL Supozituvar

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. PROCTO-GLYVENOL Supozituvar 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI PROCTO-GLYVENOL Supozituvar KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir supozituvar (2 g), 400 mg tribenosid ve 40 mg lidokain içerir. Yardımcı

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI FENİSTİL Jel 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 1 g jel, 1 mg dimetinden maleat içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, benzalkonyum klorür

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI Droser Burun Damlası. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI Droser Burun Damlası. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI Droser Burun Damlası KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Sodyum klorür % 0.9 (a/h) Yardımcı maddeler: Yardımcı maddeler için Bölüm 6.1 e bakınız.

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. Kuru göz sendromunun semptomatik tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. Kuru göz sendromunun semptomatik tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI EYESTIL 10 ml göz damlası 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde : 100 ml de : 0.150 g hiyalüronik asit sodyum tuzu içerir. Yardımcı maddeler : Yardımcı

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ:

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ İLAÇLARA GİRİŞ 421BB0003 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Bölüm 25 Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Dr. Fevzi DEMİREL Nefesle Alınan Kortizonlu İlaçların Yan Etkileri Astım tedavisinde kullanılan

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

İNTRAVENÖZ (IV) ENJEKSİYON

İNTRAVENÖZ (IV) ENJEKSİYON 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) İNTRAVENÖZ ENJEKSİYON(IV-damar içi) ve İLAÇ UYGULAMA TEKNİĞİ Slayt No : 25 Damar Yolu Endikasyonları : 1.) Ven içine ilaç uygulama 2.)

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. Ürünün İsmi EUCARBON tablet 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi Etkin maddeler: Bir tablette; 180,0 mg bitkisel kömür, 50,0 mg kükürt, 105,0 mg senne (sinameki) yaprağı tozu ve 25,0

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN 15g Yağlı Pomat Haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN 15g Yağlı Pomat Haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI ADVANTAN 15g Yağlı Pomat Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g ADVANTAN, 1 mg metilprednisolon aseponat (%0.1) içerir. Yardımcı maddeler: Beyaz yumuşak parafin, sıvı parafin, mikrokristalin

Detaylı

FARMAKOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

FARMAKOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL FARMAKOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Farmakoloji; İlaç ve ilaç olabilme özelliği olan maddelerin ya da karışımların canlılar üzerinde ve dış ortamdaki etkilerini inceler. İlaçların

Detaylı

Farmakoloji. Genel Tanımlar. sibelemul@yahoo.com.tr

Farmakoloji. Genel Tanımlar. sibelemul@yahoo.com.tr Farmakoloji Genel Tanımlar sibelemul@yahoo.com.tr Farmakoloji nedir? Farmakon ilaç logos bilim Farmakoloji, ilaç bilimi, ilaçlara ait her çeşit bilgidir. İlaçların biyolojik sistemlerle etkileşmesini inceler.

Detaylı

GÖZE İLAÇ UYGULAMA 07.11.2014. Göze İlaç Uygulama. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği

GÖZE İLAÇ UYGULAMA 07.11.2014. Göze İlaç Uygulama. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Hafta ( 17-21 / 11 / 2014 ) GÖZE, BURUNA ve KULAĞA İLAÇ UYGULAMA TEKNİĞİ Slayt No : 17 GÖZE İLAÇ UYGULAMA 2 GÖZE İLAÇ UYGULAMA Göze, göz hastalıklarının tanısı (göz

Detaylı

FARMAKOLOJİYE GİRİŞ.

FARMAKOLOJİYE GİRİŞ. FARMAKOLOJİYE GİRİŞ www.sosyal-bilgiler.com Farmakoloji ile ilgili temel kavramlar Farmakoloji; ilaç ve ilaç olabilme özelliği olan maddelerin ya da karışımların canlılar üzerinde ve dış ortamdaki etkilerini

Detaylı

OPTİSYENİN EĞİTİM EL KİTABI

OPTİSYENİN EĞİTİM EL KİTABI OPTİSYENİN EĞİTİM EL KİTABI OPTİSYENİN EĞİTİM EL KİTABI Mükemmel Bir Optisyen Olmak için Basit Adımlar David S. McCleary Çeviri Editörü: Yrd. Doç. Dr. Tuba Özdemir NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2014 Nobel Tıp

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI İHTİYOL POMAT Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her bir tüp 2 g ihtiyol içerir. Yardımcı maddeler: Beyaz vazelin Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI B) ÇEVRESEL (PERİFERAL) SİNİR SİSTEMİ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Yardımcı maddeler: Polietilen glikol g Polietilen glikol g. Setil alkol g.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Yardımcı maddeler: Polietilen glikol g Polietilen glikol g. Setil alkol g. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI DERİVERİN Merhem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 25 gram kremde; Aluminyum hidroksid jel (kuru)...2.50 g. Çinko oksid...1.25 g. Borik asid...1.25

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. OTIPAX %1 kulak damlası Dış kulak yoluna uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. OTIPAX %1 kulak damlası Dış kulak yoluna uygulanır. KULLANMA TALİMATI OTIPAX %1 kulak damlası Dış kulak yoluna uygulanır. Etkin madde: 15 ml şişe %1 (0.16 g) Lidokain hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum tiyosülfat, anhidröz etanol, saf su ve gliserol.

Detaylı

Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA

Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA ( Editörler Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA Yazarlar Anayit M. COSKUN Eylem KARAKAYA Semra BAYRAKTAR NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2016 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. Güvenli Annelik Eğitim ve Danışmanlık

Detaylı

Subkutan (SC) Enjeksiyon Uygulama

Subkutan (SC) Enjeksiyon Uygulama Subkutan (SC) Enjeksiyon Uygulama AMAÇ İlacın hastaya doğru ve uygun teknikle subkutan yoldan uygulanmasıdır. TEMEL İLKELER Subkutan enjeksiyon irrite olmayan ve sadece küçük hacimdeki (0,5-1 ml) suda

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI NİMEKSİL %1 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her bir gram jel 0.01 gram nimesulid içerir. Yardımcı maddeler: Makrogol 400, propilen glikol, sepineo 600, etanol, saf su. Bu ilacı

Detaylı

KİDYFEN PEDİATRİK SÜSPANSİYON

KİDYFEN PEDİATRİK SÜSPANSİYON B. KISA ÜRÜN BİLGİLERİ (KÜB) 1. TIBBİ FARMASÖTİK ÜRÜNÜN ADI: Kidyfen Pediatrik Süspansiyon. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF TERKİBİ: Maddeler Miktar (g) Ibuprofen 2.000 g. Şeker 66.000 g. % 70'lik Sorbitol

Detaylı

EGZOTİK EVCİL HAYVANLAR

EGZOTİK EVCİL HAYVANLAR EGZOTİK EVCİL HAYVANLAR BİYOLOJİLERİ, BAKIMLARI, BESLENMELERİ VE HASTALIKLARI Yard. Doç. Dr. Serdal UĞURLU İ. Ü. Veteriner Fakültesi Histoloji & Embriyoloji Anabilim Dalı NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2013 Nobel

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU TRAKEOSTOMİ REVİZYONU (CİLDE AĞIZLAŞTIRILAN SOLUK BORUSU GİRİŞİNİN GENİŞLETİLMESİ) AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi:

Detaylı

FORMÜLÜ 1 gram Locasalene Merhem; 0.2 mg flumetazon pivalat, 30 mg salisilik asit ve diğer yardımcı maddeler yanında propilen glikol içermektedir.

FORMÜLÜ 1 gram Locasalene Merhem; 0.2 mg flumetazon pivalat, 30 mg salisilik asit ve diğer yardımcı maddeler yanında propilen glikol içermektedir. Locasalene Merhem FORMÜLÜ 1 gram Locasalene Merhem; 0.2 mg flumetazon pivalat, 30 mg salisilik asit ve diğer yardımcı maddeler yanında propilen glikol içermektedir. FARMAKOLOJĐK ÖZELLĐKLERĐ Farmakodinamik

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 Eğitim Yılı Dönem III 1. Ders Kurulu Hastalıkların Biyolojik Temeli Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders kurulu başkanı Başkan Yardımcısı PDÖ

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

Yasaklı maddeler Kullanımı kısıtlı maddeler Kullanımı izinli olan maddeler Yasaklı doping yöntemleri

Yasaklı maddeler Kullanımı kısıtlı maddeler Kullanımı izinli olan maddeler Yasaklı doping yöntemleri Dopingin Tanımı Doping, "Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından yasaklanmış madde veya yöntemlerin sporcu tarafından bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanımı" diye tanımlanmaktadır. Yasaklı maddeler

Detaylı

Önsöz bromokriptin Yrd. Doç.Dr.Ayşe GÜREL

Önsöz bromokriptin Yrd. Doç.Dr.Ayşe GÜREL Önsöz Sağlık hizmetlerinin daha kaliteli olabilmesi için hemşireliğin yanısıra görev alanı iyice özelleşen sağlık teknikerleri yetiştiren yeni ön lisans bölümleri açılmaktadır. Bu bölümlerde öğrenciler,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TERRAMYCIN deri merhemi

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TERRAMYCIN deri merhemi 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI TERRAMYCIN deri merhemi KISA ÜRÜN BİLGİSİ 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir;

Pazoloji ve Kullanım Şekli Çocuklar ve erişkinlerde kullanımı aşağıdaki tabloda verilmiştir; KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NAC 200 mg efervesan tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Asetilsistein 200 mg Yardımcı madde(ler): Aspartam (E 951) Sodyum hidrojen karbonat

Detaylı

ML P4

ML P4 MOMECON % 0.1 LOSYON FORMÜLÜ: Bir gram losyonda 1 mg mometazon furoat bulunur. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik Özellikler: Mometazon furoat belirgin antiinflamatuvar, antipruritik, vazokonstriktif

Detaylı

Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları

Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları [Çocuklarda Akılcı İlaç Kullanımı] Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları Ayşın Bakkaloğlu Hacettepe Üniversitesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Nefroloji Ünitesi İlaç Metabolizması Esas organ

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SABALAKS lavman. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 1 gram lavmanda, Etkin madde:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SABALAKS lavman. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 1 gram lavmanda, Etkin madde: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI SABALAKS lavman 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 1 gram lavmanda, Etkin madde: Sorbitol %70 0.48 g Gliserin 0.35 g Trisodyum sitrat dihidrat 0.09 g Yardımcı

Detaylı

ÜNİTE. ACİL YARDIM VE KURTARMA ÇALIŞMASI Dr. İbrahim ÖZLÜ İÇİNDEKİLER HEDEFLER İLAÇ UYGULAMALARI

ÜNİTE. ACİL YARDIM VE KURTARMA ÇALIŞMASI Dr. İbrahim ÖZLÜ İÇİNDEKİLER HEDEFLER İLAÇ UYGULAMALARI HEDEFLER İÇİNDEKİLER İLAÇ UYGULAMALARI Giriş İlaçların Farmasötik Şekilleri İlaçların Uygulama Yolları Lokal Uygulama Yolları Sistemik Uygulama Yolları İlaçların Vücuttaki Etkisi Absorbsiyon ve Biyoyararlanım

Detaylı