ARITMA ÇAMURLARININ KONTROLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ARITMA ÇAMURLARININ KONTROLÜ"

Transkript

1 ARITMA ÇAMURLARININ KONTROLÜ TASARIMDA KULLANILAN HESAP YÖNTEMLERĠ UYGULAMALI ÖRNEKLER BÖLÜM -I- - Çamur karakteristikleri - Çamur miktarı ve hacminin hesaplanması - YoğunlaĢtırıcı ünitelerinin tasarımı 1

2 ÇAMURUN ÖZELLĠKLERĠ Çamurun özgül ağırlığı: S ç 1 S ç S W i i S ç : Çamurun özgül ağırlığı W i : i. Kısmın ağırlığı S i : i. Kısmın özgül ağırlığı Örnek: (sayfa 8) Bir çamur numunesinin su muhtevası %90 ise katı madde içeriği %10 dur. %10 katı maddenin 1/ ü S fixed = 2,5 olan sabit katı maddeler, 2/ ü S uçucu = S v = 1,0 olan katı maddelerin ortak özgül ağırlığı = Ss =? Çamurun özgül ağırlığı = Sç =? 1 Ss 0, 2,5 0,67 1,0 0, ,802 S s = 1,246 1, 25 1 Sç 0,1 0,9 0,98 1,25 1,0 (katı) (su) 1 Sç = 1, 02 0,98 Çamurun Hacmi: Vçamur Vçamur = Ws. S. P w ç s Ws: Katı madde ağırlığı, kg ρ w : Suyun yoğunluğu 10 kg/m Sç: Çamurun özgül ağırlığı Ps: % katı madde oranı V1 P 2 P1, P 2 : katı madde % oranları V 2 P 1 V 1, V 2 : Çamur hacmi 2

3 Örnek: 1000 kg ön çökeltim çamurunun aşağıda verilen özelliklere göre S s, S ç ve V çamur değerlerini bulunuz. KM % : 5 Uçucu katı madde % : 60 Sabit katı maddelerin özgül ağırlığı: 2,5 Uçucu katı maddelerin özgül ağırlığı: 1,0 i) Katı maddelerin ortalama özgül ağırlığı, S s 1 Ss 0,4 2,5 0,6 0,76 1,0 sabit katı uçucu katı 1 0,76 1, 20 Ss ii) Çamurun özgül ağırlığı, S ç 1 Sç 0,05 1,2 0,95 0,99 1,0 katı madde su 1 0,99 1, 01 Sç iii) Ön çökeltim çamuru hacmi, Vçamur W 1000kg s V çamur = 19, 8. S. P kg w ç s ,01.0,05 m m iv) KM : %2.5 olursa, Vçamur kaç olur? V 1 = 19,8 m P 1 = 0,05 V 2 =? P 2 = 0,025 V1 P2 19,8 0,025 1 ==> V2 P1 V2 0,05 2 V 2 = 2 * 19,8 = 9,6 m

4 Örnek 1.1: (sayfa 10) Ham ve çürük çamur hacminin hesaplanması Aşağıdaki özelliklere sahip olan 1000 kg (kuru madde olarak) ön çökeltim çamurunun anaerobik çürümesi sonucu oluşacak çürük çamur hacmini ve çürüme sonucu olacak hacim azalmasını hesaplayınız. Ön çökeltim ÇürümüĢ Çamur Çamuru Katı madde (%) 5 10 Uçucu katı madde (parçalanan kısım) (%) Sabit katıların özgül ağırlığı Uçucu katıların özgül ağırlığı Ön çökeltim çamurundaki katı maddelerin ortalama özgül ağırlığı; 1 Ss % uçucu kisim Suçucu % sabit kisim Ssabit 1 Ss 0,60 1,0 0,40 0,76 2,5 1 0,76 Ss = S katı = 1, 2 Ön çökeltim çamurunun özgül ağırlığı, 1 Sç 0,05 1,2 0,95 0,99 1,0 1 0,99 S ç = 1, 01 4

5 Ön çökeltim çamuru hacmi; W * S 1000kg 1000*1,01*0,05 s V çamur = 19, 8 w ç * P s m Çürümeden sonra uçucu katı madde yüzdesi; % uçucu madde = çürümeden sonra toplamuçucu katı madde çürümeden sonra toplamkatı madde Ön çökeltim çamuru %60 % 40 uçucu sabit Toplam 1000 kg 600 kg 400 kg sabit Çürütme İşlemi % 60 gaz % 40 Parçalanmayan uçucu = 600 * 0,40 = 240 kg 60 kg 240 kg Çürümeden sonra toplam uçucu katı madde = 600 kg * 0,40 = 240 kg Çürümeden sonra toplam katı madde = uçucu katı + sabit katı = 240 kg kg = 640 kg 240kg 640kg % uçucu madde = 7,5% 5

6 Çürük çamurdaki toplam katı maddenin ortalama özgül ağırlığı; 1 Ss % uçucu kisim Suçucu % sabit kisim Ssabit 1 Ss 0,75 1,0 0,625 0,625 2,5 1 0,625 S s = 1, 6 Çürük çamurun özgül ağırlığı; 1 Sçç % KM Ss % Su Ssu 1 Sçç 0,10 1,6 0,90 0,96 1,0 1 0,96 S çç = 1, 04 Çürük çamurun hacmi; V çç = V çç = Agirlik *S * P w çç s (çürümeden sonra toplamkatı madde 640 kg) 1000*1,04*0,10 = 6,15 m Çürümeden sonra çamur hacmindeki yüzde azalma; Azalma, % = ön çökeltim çamuru hacmi - çürük çamur hacmi ön çökeltim çamur hacmi 19,8-6,15 19,8 Azalma, % = * 100 = 68,9 % 6

7 Örnek.1: (sayfa 4) Evsel nitelikli atıksu arıtımında oluşan katı madde miktarları ve çamur miktarlarının hesabı. Q = m / Arıtma şekli: standart aktif çamur + anaerobik çamur çürütücü Çıkış suyu: BOİ 5 çıkış = S e = 20 mg/l AKM çıkış = X f =20 mg/l Tesiste oluşan KM miktarları ve çamur hacimleri =? Çamurun özgül ağırlığı, S ç =1.0 Kabuller: Atıksu BOİ 5 giriş = S 0 = 250 mg/l Atıksu AKM giriş = X 0 = 225 mg/l Ön çökeltim çamuru miktarı; katı madde (kg/) V ç (m /) = katı maddde (kg/) Katı madde (%)* w *S ç X 0 = 225 mg L * m 10 L 1g 1kg * * * 1m 10 mg 10 g = 4500 kg/ Ön çökeltim havuzunda %60 AKM giderimi olduğu varsayılarak; Ön çökeltim çamuru miktarı = 4500 kg * 0, kg/ Ön çökeltim çamuru için %4 KM içeriği kabul edilerek; 2700kg/ 0,04*1000kg/ m *1,0 V ç = 67, 5 m / 7

8 Aktif çamur miktarı; Çıkıştaki AKM Net biyokütle üretimi Toplam atık aktif çamur miktarı = (1-k) X 0 X f + x ön çökeltimde giderilemeyen AKM k = 0,60 (Ön çökeltimde giderilen AKM ) h = 0,70 (Ön çökeltimde giderilemeyen BOİ ) x = net katı madde üretimi = S * Y S = biyolojik arıtmada giderilen BOİ Aktif çamur girişindeki BOİ Aktif çamur çıkışındaki BOİ S = h S 0 i h S 0 i = 0,10 ( biyolojik arıtmada giderilemeyen BOİ ) S = 0,70*250 0,10*0,70*250 = 157 mg/l S = 157 mg L m * 1m * 6 1kg * 140kg/ 10 mg X f = 20 mg/l * m / * 10 L/m * 1 kg/10 6 mg = 400 kg/ Net katı madde üretimi ; (Y = 0,5 aktif çamur için) X = S * Y = 140 * 0,5 = 1570 kg/ Toplam atık aktif çamur = (1-0,6) * = 2970 kg/ Atık aktif çamurun %1 KM içeriği kabul edilerek; 2970kg/ 0,01*1000*1,0 V ç = 297 m / 8

9 Karışık çürük çamur miktarı; Çürütücüye giren toplam katı madde miktarı = Ön çökeltim + atık aktif çamur = 2700 kg/ kg/ = 5670 kg/ Çürümede bozunamayan katı madde kısmı = 0,80 Karışık çürük çamur miktarı = 0,80 * 5670 kg/ = 456 kg/ Çürük çamur için %5 KM içeriği kabul edilerek; 456kg/ 0,05*1000*1,0 V çç = 90, 72 m / 9

10 Örnek.2 : (sayfa 47) Alum çamuru miktarının hesaplanması P(giriş) = 6, mg/l P(çıkış) = 0,9 mg/l Alum dozu = 1 mg/l (Al + ) Oluşacak alum çamuru miktarını hesaplayınız. Al PO 4 AlPO 4 (27) (1 gr P) (122 gr AlPO 4 ) 1 gr P ile 122 gr AlPO 4 oluşmaktadır. Fosfor giderimi: 6, 0,9 = 5,4 mg/l 1 gr P 122 gr AlPO 4 5,4 mg P X 5,4*122 1 X = 21, mg katı madde AlPO 4 oluşumu için kullanılan Al + 27 gr Al 1 gr P X 5,4 mg P 5,4* 27 1 X = 4, 7 mg/l Al + Al + fazlası = 1-4,7 = 8, mg/l Al(OH) formunda olacaktır. Al + + OH - Al(OH) (27 gr) ( * 17 gr) (78 gr) 27 gr Al + 78 gr Al(OH) 8, X 8,* X = 24 mg/l Al(OH) oluşur. Toplam katı madde = AlPO 4 + Al(OH) = 21, mg/l + 24 mg/l = 45, mg/l 10

11 Örnek. : (sayfa 48) Kireç ilavesi ile oluşacak çamur miktarının hesabı; Ham atıksu içeriği = 250 mg/l AKM 4,5 mg/l PO mg/l CaCO sertliği ÇıkıĢ suyu = 185 mg/l CaCO sertliği Kireç çökeltileri = Ca 5 (OH)(PO 4 ) + CaCO 200 mg/l Ca(OH) 2 dozlaması yapılıyor. 5 Ca OH - + HPO 4-2 Ca 5 (OH) (PO 4 ) + H = 502 gr mol (PO 4 ) - 1 mol Ca 5 (OH) (PO 4 ) 285 gr 502 gr 4,5 mg/l X 4,5* X = 61 mg/l Ca 5 (OH) (PO 4 ) Sertlik artıģı = = 5 mg/l CaCO 1 mol CaCO içinde 1 mol Ca vardır. 100 gr 40 gr 5 mg/l CaCO X Ġlave edilen toplam Ca ; 5* X = 14 mg/l Ca çıkış suyunda bulunur. 1 mol Ca(OH) 2 içinde 1 mol Ca vardır. 74 gr 40 gr 200 mg/l Ca(OH) 2 X 200*40 74 X = 108 mg/l Ca bulunur. 11

12 Ca 5 (OH)(PO 4 ) içindeki Ca miktarı : 502 gr 200 gr Ca bulunur 61 mg çökeltide X X = 24 mg/l Ca vardır. Çamurdaki Ca = = 70 mg/l 70 mg/l Ca 70 mg/l Ca * 100 mg CaCO 40 mg Ca = 175 mg/l CaCO Çamur kompozisyonu = 250 mg/l AKM 61 mg/l Ca 5 (OH)(PO 4 ) mg/l CaCO 486 mg/l 12

13 Çamur Miktarının Hesaplanması Biyolojik Çamur Miktarının Hesaplanması BOİ AKM Q= m / Giriş: S 0 =250 mg/l X 0 =225 mg/l Çıkış: S e =20 mg/l X f = 20 mg/l Ön Çökeltim çamuru=%4 KM (%0 BOİ ve %70 AKM giderimi) Son Çökeltim çamuru=%1 KM MLVSS/MLSS=0,8 X u = mg/l (8.000mg/L uçucu) Ɵ c =10 MLVSS=500 mg/l=,5 kg/m Giriş Suyundaki kirlilik yükü BOİ 5 yükü= AKM yükü= 250 mg m 10 1kg *20000 * * 5000kg/ L 1m 10 6 mg mg m *20000 * L 1m 1kg * 4500kg 6 10 mg Ön çökeltim çamuru hesabı: (%0 BOİ, %70 AKM giderimi) Giderilen BOİ 5 yükü= kg 5000 *0,0 1500kg Biyolojik arıtmaya giden BOİ 5 yükü= =500 kg/ Giderilen AKM yükü=4500kg/*0,70=150 kg/ Biyolojik arıtmaya giden AKM= =150 kg/ Ön çökeltim çamuru = Vç= 150kg 78,75m 1000kg / m *1*0,04 Biyolojik arıtma (tam karışımlı, aktif çamur) Aktif çamur girişindeki BOİ 5 konsantrasyonu= =250*0,70=175 mg/l=s 0 1

14 Çıkış suyundaki AKM konsantrasyonu =20 mg/l (%65 biyolojik) Biyolojik AKM konsantrasyonu=20 mg/l*0,65=1 mg/l Biyolojik katılar için nihai BOİ değeri= =1 mg/l*1,42 (mg O 2 tüketimi/mg hücre üretimi) =18,46 mg/l BOİ 5 /nihai BOİ=0,68 Çıkış suyundaki AKM ler için BOİ 5 =nihai BOİ*0,68=18,46*0,68=12,55 mg/l Çıkış suyundaki BOİ 5 =Çıkış suyundaki AKM ler için BOİ 5 + Biyolojik arıtmadan kalan BOİ 5 20=12,55+S S=7,45 mg/l Vr Reaktör Hacminin Bulunması; S 0 =0,175 kg/m S=0,00745 kg/m c * Q* Y *( S0 S) 10*20000m *0,50*(0,175 0,00745) kg/ m 2992m 1 X *(1 k * ),5kg/ m *(1 0,06 *10) d c Vr 2992m Hidrolik bekleme 0,15, 6saat Q 20000m F M So * X 175mg / L 0, 0,15*500mg / L i. Fazla aktif çamur debisi; (proses kontrolünde F/M oranı takip ediliyor ve fazla çamur geri devir hattından alınıyor ise) 1 Y obs 1 Y k d * c 0,5 1 0,06 *10 1 0,125 Çamur üretim miktarı =P x =Y obs *Q*(S o -S) 14

15 P x =0,125*20.000m /*(0,175-0,00745)kg/m =1047 kg/ (uçucu olarak) P x(akm) =1047/0,8=109 kg/ (MLSS olarak artış) Çamur debisi Px 109kg/ Qw 10,9m X 10kg/ m u ii. Fazla çamur debisi; (proses kontrolünde Ɵ c takip ediliyor ve fazla çamur geri devir hattından alınıyorsa) kg 2992m *,5 Vr X * m c c Qw X v Qe X e kg m mg L kg 10 * * 10 1 ( uçucu) Qw * *1 *( * ) 6 m L m 10 mg Qw 98,4m iii. Fazla çamur debisi=mlss artışı-çıkış suyundaki AKM Fazla çamur miktarı kg m mg 10 L 1kg *20 *( * ) 6 L m 10 mg =909 kg/ Çamur debisi = kg 909 Q w 90,9m kg 1000 *0,01*1,0 m 15

16 iv. Fazla çamur debisi = Q geri devir hattından alınıyor) V * X kg 2992m *,5 m Q w 10,9m kg 10*8 m r w c * X (Ɵc takip ediliyor çamur v v. Fazla çamur miktarı; Biyolojik arıtmada giderilen BOİ 5 =Biyolojik arıtmaya giren BOİ 5 Tesisten çıkan BOİ 5 =500kg/-20000m /*20mg/L*10 L/m *kg/10 6 mg =100kg/ m=biyomass dönüşüm oranı=0,5 Son Çökeltim çamuru miktarı=m*100kg/=1085kg/ Çamur debisi= kg 1085 Q w 108,5m kg *0,01*1,0 m 16

17 YOĞUNLAġTIRICI TASARIMI Giriş katı madde konsantrasyonu ve istenilen yoğun çamur konsantrasyonu biliniyorsa, yoğunlaştırıcı yüzey alanı hesaplanabilir: o Yerçekimli yoğunlaştırıcılar için Hidrolik yükleme = 16-2 m / m 2 ( q F ) o Yerçekimli yoğunlaştırıcılar için Katı madde yükü = kg KM / m 2 (çamur tipine göre seçilir) ( TS F ) Hidrolik yüklemeye göre yoğunlaştırıcı yüzey alanı; A (m 2 ) = Q ( m q 0 F / saat) ( m / saat) A : Yoğunlaştırıcı yüzey alanı (m 2 ) Q 0 : Giriş çamur debisi (m / saat ) q F : Hidrolik yük m / m 2.saat Katı madde yükünün bulunması; TS F (kg KM / m 2 saat ) = 24 * qf ( m / saat) * TS (kg KM /m ) Evsel nitelikli atıksu arıtma tesislerinde çamurlar için kg KM/m 2 seçilir. Katı madde yüküne göre yoğunlaştırıcı yüzey alanı; A (m 2 ) = KM ( kg/ ) TS ( kgkm / m 2 ) F Yoğunlaştırıcının çapı; 2 D A = bağıntısından hesaplanır. 4 Yoğunlaştırılmış çamur miktarı; V yoğun çamur (m /) = KM ( kg/ ) % KM * ç( kg/ m ) ç 1000 kg/m (çamur ve suyun birleşik yoğunluğu) 17

18 Çamur suyu (m /) ; V çamur suyu = V çamur - V yoğun çamur Yoğunlaşma bölgesi hacmi ( m / ) ; V yoğunlaşma bölgesi = V yb = KM ( kg/ ) 0,75 C * ç( kg/ m U ) ( Yoğunlaşmış çamur için KM % ) Yoğunlaştırıcıda çamurun alıkonma zamanı t = 6 saat alınarak, sıkışma bölgesi yüksekliği, H 1 ; hesaplanır : 2 A( m ) * H1( m) t (saat) V ( m / saat) yb (çıkış debisi) Q 0, C 0 Q e, C e ( çıkış KM kons.) ( Giriş debisi) ( Giriş KM kons.) Duru su bölgesi H 2 Sıkışma bölgesi (0,75 C u ) H 1 H H 1:12 Küreme bölgesi H 1 : Sıkışma bölgesi ( 0,75 * C u ) H 2 : Duru su bölgesi, yüksekliği 1,00 m H : Çamur küreme bölgesi, yüksekliği 0,0 m Q u, C u ( yoğun çamur debisi, KM kons. ) Yoğunlaştırıcı yüksekliği, H ; H = H 1 + H 2 + H 18

19 Örnek : Yerçekimli Yoğunlaştırıcı Tasarımı BÖLÜM 1 : HACĠM AZALTMA (sayfa 11) Ön çökeltim ve fazla aktif çamur birleştirilerek yerçekimli yoğunlaştırıcıya verilmektedir. Akım şemasını inceleyiniz. Giriş atıksu özellikleri: AKM = 200 mg/l = 0,200 kg/m BOİ 5 = 225 mg/l Çıkış özellikleri : BOİ 5 = 20 mg/l Debi: m / Arıtım tesisini oluşturan üniteler; Ön çökeltim havuzu çapı = 25m Havalandırma havuzu hacmi = 2900 m MLSS = 500 mg/l =,5 kg/m Çamur özellikleri Ön çökeltim çamuru = % 5 KM Son çökeltim çamuru = % 0,75 KM Yoğunlaşmış çamur = % 4 KM Sorular : 1) Çamur yoğunlaştırıcıya giden katı madde yükünü (kg KM) hesaplayınız. 2) Yoğunlaştırma işlemi sonrası çamur hacminde meydana gelecek olan azalmayı hesaplayınız. i. Ön çökeltim çamuru hacminin ve katı madde miktarının hesabı: a ) Ön çökeltim havuzu yüzey alanı: 2 2 D *(25) A = = 491 m b ) Yüzeysel hidrolik yük: Q 19000m YYH = 8, 7 2 A 491m m / m 2 YYH m /m 2. c ) Ön çökeltim havuzunda giderilen katı madde miktarı: ( %58 AKM giderimi, % 2 BOİ 5 giderimi ) kg m M= 0.58 * 0,200 * = 2204 kg KM/ m 19

20 d ) Ön çökeltim çamuru hacmi; V çamur = Ws * Sç w * Ps ρw = suyun yoğunluğu: 1000 kg/m Ps = % KM oranı = % 5 Sç = çamurun özgül ağırlığı 1,0 Ws = çamur miktarı 2204kg/ V çamur = 44, 1 m / kg 1000 *1,0*0,05 m ii ) Son çökeltim çamuru hacminin ve son çökeltim havuzundaki katı madde miktarının hesabı: a ) F/M oranının belirlenmesi Havalandırma havuzundaki besi maddesi giderimi BOİ giriş = (1,0 0,2 ) * 225 mg/l = 15 mg/l Havalandırma havuzunda giderilen BOİ = = 1 mg/l = 0,1 kg/m kg m 0,1 * kg/ m Reaktördeki biyomas miktarı kg,5 * 2900m m kg MLSS F M 2527 kg/ kg MLSS 0,25kgBOİ kg MLSS b) Biyomas Dönüşüm Faktörü Y = 0,5 c) Son Çökeltim Havuzundaki Katı Madde Miktarı M = 0,5 * 0,1 kg/m *19000 m / = 884 kg/ Dönüşüm Faktörü Giderilen BOİ d) Son Çökeltim Çamuru Hacmi 884kg/ V = 118 m / kg 1000 * 0,0075*1,0 m 20

21 Alternatif hesap 1: θ c = 10 V r = 2900 m (havalandırma havuzu hacmi) X =,5 kg/ m (havalandırma havuzu içindeki MLSS) Xu = 9 kg/ m (çökeltim havuzundan çekilen çamur için MLSS) θ c = Vr. X Q. X w u Q 9 w = > 90 Q w = = > Q w = m / 118 m / ) Yoğunlaştırıcıya Gelen Toplam Katı Madde Miktarı ve Çamur Hacmi; MT = Ön Çökeltim + Fazla Aktif Çamur = 2204 kg/ kg/ = 088 kg/ VT = Ön Çökeltim + Fazla Aktif Çamur = 44,1 m / m / = 162,1 m / 4) Yoğunlaştırıcıdan çıkan toplam katı madde miktarı ve çamur hacmi; Yoğunlaştırıcı üst suyundaki katı maddeler ihmal edilirse, yoğun çamurdaki toplam katı madde miktarı 088 kg/ dür. Toplam yoğun çamur hacmi; 088kg/ V = 77, 2 kg 1000 *0,04*1,0 m m / 5) Yoğunlaştırma ile elde edilen çamur hacmi azalması; => Giren çamur hacmi Çıkan çamur hacmi = 162,1-77,2 = 0,52 => % 52 Giren çamur hacmi 162,1 21

22 BÖLÜM 2: YOĞUNLAġTIRICI TASARIMI (sayfa 1) Çamur Cinsi = Ön Çökeltim Çamuru + Fazla Aktif Çamur Ön Çökeltim Çamuru => Debisi = 200 m / %2,5 KM Günde iki kez, 1 saat süreyle 100 m hacminde çamur pompalanmaktadır. Ön çökeltim çamurundaki katı madde miktarı 5000 kg KM/ Fazla Aktif Çamur => Debisi = 500 m / % 0,6 KM 24 saat sürekli pompalanmaktadır. Fazla aktif çamurdaki KM miktarı 000 kg KM/ SVI = 80 ml/g Birleşmiş çamurun miktarı: Katı madde miktarı = 8000 kg KM % 62 uçucu katı madde Yoğunlaştırılan birleşmiş çamurun % KM oranı = %7 Seçilen katı madde yükü = 60 kg/ m 2 (20-80 kg KM/ m 2 ) a) Gerekli yoğunlaştırıcı yüzey alanı : (A) ve çapı (D) A = 8000 kg KM = 1 m 2 60 kg KM/ m 2 2 D A = 4 b) Yüzeysel yüklemenin hesaplanması; i) Günde 2 saat süre ile ön çökeltim çamuru ve fazla aktif çamur gelmesi durumunda; = 120,8 m /saat = giriş çamur debisi 24 qy = Qo = 120,8 m /saat = 0,91 m / m 2 saat A 1 m 2 ii) Günde 22 saat süre ile sadece fazla aktif çamur gelmesi halinde; Qo = 500 m = 20,8 m /saat 24 saat qy = 20,8 = 0,16 m / m 2 saat 1 Tasarımda verilen aralık = 16-2 m / m 2 = 0,66 1, m / m 2 saat = 1,2 1,6 m / m 2 saat (ön çökeltim) = 0,2 0,4 m / m 2 saat (aktif çamur) İşletmenin verimini arttırmak için bir miktar arıtılmış su geri devri ile hidrolik yük arttırılabilir. 22

23 c) Yoğunlaştırıldıktan sonraki çamur hacmi; V yoğun çamur = KM ( kg/ ) % KM * ç( kg/ m ) ç 1000 kg/m 8000kg/ 0,07 *1000kg/ m = = 115 m d) Çamur suyu miktarı; V çamur suyu = V çamur - V yoğun çamur V çamur = V ön çökeltim + V aktif çamur = 200 m m = 700 m V çamur suyu = 700 m 115 m = 585 m e) Sıkışma bölgesindeki katı madde konsantrasyonu; Yoğun çamur konsantrasyonunun % 75 i olarak alınır; 0,07 * 0,75 = 0,0525 => % 5,25 KM ( kg/ ) Yoğunlaşma bölgesi hacmi = V yoğunlaşma Bölgesi = 0,75* Cu * ç( kg/ m ) 8000kg/ V yoğunlaşma Bölgesi = = 152 m * 1/24 saat 0,0525*1000kg/ m = 6, m / saat f) Yoğunlaştırıcının yüksekliği H=? Sıkışma bölgesinde çamurun alıkonma süresi = 6 saat A (m 2 ) * H 1 (m ) = t (saat) alıkonma zamanı V yoğunlaşma Bölgesi m / saat 1 (m 2 ) * H 1 (m ) = 6 saat 6, m / saat H 1 = 228 m = 1,71 m 1 m 2 H 2 = Duru su bölgesi = 1 m H = Çamur küreme yüksekliği = 0,0 m H = H 1 + H 2 + H = 1,71 +1,0 + 0,0 =,01 m g) Yoğunlaştırıcının hacmi; Alan* Yükseklik = 1 m 2 *,01 m 400 m 2

24 Su seviyesi Duru su bölgesi 1,0 m Sıkışma bölgesi 1,71 m Küreme bölgesi 0,0m 1/12 1 m 24

25 YÜZDÜRMELĠ YOĞUNLAġTIRICI TASARIMI : i) Tüm Giren Akım Basınç Altında Olursa; A = S 1,S hava( fp 1) S a A/S = hava/katı oranı, ml (hava)/mg (katı) (0,005 0,060 aralığında) Shava = havanın çözünürlüğü, ml/l f = P basıncı altında çözünen hava fraksiyonu, genellikle 0,5 P = basınç, atm Sa = katı madde, mg/l ii) Basınç altındaki geri devirli sistemler için; A = S 1,S hava( fp 1) R S Q a çamur R = basınçlı geri devir debisi, m Q = çamur debisi, m Tasarımda kullanılan parametreler: A/S oranı (0,005 0,060 aralığında) katı madde yüklemesi (25-75 kg/ m 2 saat) yüzeysel/hidrolik yükleme (0,22-0,90 m / m 2 saat) (,67 15 l/m 2.dk) bekleme süresi ( ~ 0 dk alınır) Havanın Sıcaklığa Bağlı Çözünürlüğü Sıcaklık C S hava ml/l 29,2 22,8 18,7 15,7 Örnek : Basınçlı geri devir debisi ve tüm giren akımın basınçlı olması halleri için fazla aktif çamurun yüzdürmeli yoğunlaştırılması yapılacaktır. Fazla aktif çamurun KM oranı % 0,; yoğunlaşmış çamurun KM oranı %4 tür. Aşağıdaki verileri kullanınız - Optimum A/S oranı = 0,008 ml/ mg - Sıcaklık = 20 C - Havanın çözünürlüğü = 18,7 ml/l - Geri devir basıncı = 275 kpa - Çözünen hava fraksiyonu = 0,5 - Yüzeysel yükleme = 8 L/ m 2. dk (0,48 m / m 2 saat) - Çamur debisi = 400 m - Çamur içindeki katı madde konsantrasyonu = S a = 000 mg/l 25

26 i) Geri Devirsiz; Gerekli Basıncın Hesaplanması; A 1,S = hava( fp 1) S Sa 1,(18,7mL/ L)(0,5P 1) 0,008 = 000mg / L 24 = 24,1(0,5P 1) 24 = 12,16P 24,1 48,1 12,16 = P =,97 atm = P 101, ,5 P 1 = 02 kpa Gerekli Yüzey Alanının Bulunması; A = atik çamur debisi hidrolik yükleme Q = q çamur y = 400 m / 8 lt/ m 2 *dk.* 1 m /10 L* 60dk/1sa * 24sa/1 A = 4,7 m 2 Katı Madde Yükünün Kontrol Edilmesi; q katı = Q çamur A = 400 m / *000 mg/l * 1000 L/ m *1 kg/ 10 6 mg 4,7 m 2 = 4,6 kg/ m 2 (25-75 kg/ m 2 ) ii) Geri Devirli: Atm Olarak Basıncın Bulunması ; P = P 101,5 1 = 101, ,5 101,5 =,71 atm Gerekli Geri Devir Debisi A 1,S Hava( fp 1) R S S Q a çamur 26

27 1,(18,7mL/ L)(0,5(,71) 1) R, mg / L(400m ) 0 24,1(1,86 1) R R R 459,18m Gerekli Yüzey Alan: Qçamur Qgeridevir A hidrolik yükleme 859,18 2 9,77m 21,6 (15L / 2 m dk 400m 459,18m )(1m /10 L)(60dk /1sa)(24sa/1) q kah Katı madde yükünün kontrol edilmesi Qçamur 400m.000mg / L.10 Alan 6 L / m.1kg/10 mg 459,18m 2 9,77m 2.20mg / L.10 / m.1/10 6 q katı = 0,9 kg/ m 2 (25-75 kg/ m 2 ) 27

28 Yerçekimli YoğunlaĢtırma Örnek: (sayfa 86) Wastewater Sludge Processing (Thickener Design) Ön çökeltim ve fazla aktif çamur için ortalama çamur özellikleri aşağıda verilmektedir; - Ön çökeltim çamuru (0, m /) KM miktarı = %4 - Fazla aktif çamur (189,2 m /) KM miktarı = %0.8 Ortalama debi ve tasarım özellikleri koşulunda; Ön çökeltim çamuru hacmi = KMmiktarı S c.. P s 0, m / = KMmiktarı 1212kg/ kg/ m.0,04 Fazla aktif çamur = KMmiktarı S ç.. P s 189,2 m KMmiktarı / = 1514kg/ kg/ m.0,008 Birleşik çamur için KM miktarı = = 2726 kg/ Birleşik çamur için hacim = 0, + 189,2 = 219,5 m / Birleşik çamurun KM oranı; 2726kg 219,5m kg. PS PS 0,0124 %1,24 Katı madde yükleme hızı = 25 kg/m 2. seçilir. Alan ihtiyacı = 2726kg 2 109m 2 25kg / m. 2 2 D D Alan ,78 12m Yoğunlaşmış çamur için KM oranı = % 5, katı madde tutulma kapasitesi = % 90 Yoğunlaşmış katı madde miktarı = 2726 kg/.0,90 = 245 kg/ Yoğunlaşmış çamur hacmi = 245kg 49m ,05 Supernatant (çamur suyu) içindeki katı = =27 kg/ Supernatant hacmi = Toplam çamur hacmi yoğunlaşmış çamur = 219,5 m / 49 m / = 170,5 m / Supernatant içindeki KM konsantrasyonu = 27kg 0,0016 % m.1000kg/ m 28

29 - Hidrolik yükleme = Toplamçamurhacmi alan 219,5m 2 2,01m / m m 2 0,084m / m. sa Birleşik çamur için önerilen = 6-12 m /m 2. (0,25-0,50 m /m 2.sa) Ön çökeltim çamuru için = 15,5 1 m /m 2. Aktif çamur için = 4 8 m /m 2. 0,25 m /m 2.sa. 109 m 2 = 27,25 m /sa.24 sa/ = 654 m / İhtiyaç duyulan seyreltme suyu = ,5 m / = 44,5 m / (Seyreltme suyu / Çamur Hacmi ~ 4 oranı kabul edilebilir) Supernatant suyu dk havalandırılıp, seyreltme suyu olarak kullanılabilir. 29

30 ÇözünmüĢ hava flotasyonu Örnek = (sayfa 9) Wastewater Sludge Processing 114 kg/ miktarında fazla aktif çamurun çözünmüş hava flotasyonu ile yoğunlaşması sağlanacaktır. KM oranı % 0,6. Yoğunlaştırma işlemi haftada 5, de 7 saat yapılacaktır. - Çamur miktarı => 114kg.7 / hafta 227kg/ sa (5 / hafta ).(7saat ) Katı madde yükleme oranı = 2-4 kg/m 2 sa (atık aktif çamur) Gerekli alan = 227kg / sa 2 11, 5m 2 2kg / m. sa - Debi girişleri => Çamur besleme 227kg/ sa 8m / sa 1000kg/ m.0,006 Hava flotasyonu için %50 geri devir oranı kabul edelim; Toplam besleme = = 57 m /sa Yüzeyde tutulan KM konsantrasyonu %4 ve KM tutma yüzdesi %90 Yoğunlaşan katı madde miktarı = 227 kg/sa. 0,90 = 204 kg/sa Yoğunlaşan çamur hacmi 204kg/ sa 5m / sa 1000kg / m.0,04 - Hidrolik yükleme => 57m / sa 2 2 0,5m / m. sa 12m / m. (0 120 m /m 2.) 2 11,5m Daha fazla KM yüklemesi yapılabilir. Daha az süreli çalıştırılabilir. - Tank boyutu hesabı: İki adet flotasyon havuzu yapılırsa 2 Alan 11,5m 2 ünite 57m 2 Dikdörtgen => (6 x 10) Genişlik uzunluk - Hava ihtiyacı = (hava/katı = 0,06) Gerekli hava = (227kg/ sa.0,06m / kg) = 1,62 m /sa. 1 sa/60 dk = 0,2 m /dk 0

31 BÖLÜM -II- - Anaerobik çürütücü tasarımı - Aerobik çürütücü tasarımı 1

32 Anaerobik Çürütücülerin Hacminin Belirlenmesi 1. Ortalama Çamur YaĢı Yöntemi Sürekli akımlı, geri devirsiz, tam karışımlı yüksek hızlı bir çürütücüde lük olarak sentezlenen hücre dokusunun net kütlesi, P x ; 10 gr 1 Px Y. Q.( ES 0)( ) 1 k d c kg bağlantısı ile hesaplanır. P x = oluşan hücre dokusu net kütlesi, kg/ Y = verim katsayısı, mg/mg veya gr/gr Q = atık debisi, m / E = atık giderme verimi (normal işletme koşullarında 0,6 0,9 arasında değişir) S 0 = giriş atığının nihai BOİ konsantrasyonu, (g/m ), (mg/l) K d = ölme yok olma katsayısı, -1 c = ortalama çamur yaşı, (Sürekli akımlı tam karışımlı reaktörde c, hidrolik bekleme zamanı ile aynıdır.) Anaerobik çürümenin son ürünleri metan gazı ve karbondioksittir. Metan gazı hacmi aşağıdaki eşitlikten hesaplanır; 1 m gr V (0,5 ) E. Q. S 10 1, kg kg CH P x V CH4 = üretilen CH 4 gazı hacmi, m / 0,5 = 1 kg nihai BOİ dönüşümünde oluşan metan gazı miktarı hesabı için teorik dönüşüm faktörü 1,42= nihai BOİ nin hücre dokusuna dönüşüm faktörü 2. Yük faktörleri: Standart hızlı çürütücülerde yükleme hızı= kg uçucu katı madde/ m / (bekleme zamanı 0-60 ) Yüksek hızlı çürütücülerde yükleme hızı= kg uçucu katı madde/ m / (bekleme zamanı ). Hacim indirgeme: Çürütücü hacmi V Q in 2/( Qin Qout). DT Q in = de ilave edilen taze çamur debisi, m / Q out = de çekilen çürük çamur debisi, m / D T = çürütme zamanı, 4. Nüfus esasına göre: Ön çökeltim çamuru: Std hızlı çürütücü ( m /kişi) Yüksek hızlı çürütücü ( m /kişi) Ön çökeltim çamuru+damlatmalı filtre çamuru: Std hızlı çürütücü ( m /kişi) Yüksek hızlı çürütücü ( m /kişi) Ön çökeltim çamuru+atık aktif çamur: Std hızlı çürütücü ( m /kişi) Yüksek hızlı çürütücü ( m /kişi) 2

33 Örnek: Çürütücü hacmi ve veriminin belirlenmesi m / atıksu arıtmak üzere projelendirilen ön arıtma tesisinden gelen çamuru arıtmak için gerekli çürütücü hacmini belirleyiniz. Hacimsel yüklemeyi kontrol edin, stabilizasyon yüzdesini belirleyin, oluşan metan gazı hacmini ve toplam gaz hacmini hesaplayınız. Verilenler: Arıtılan atıksu için katı madde miktarı = 0,15 kg/m Arıtılan atıksu için giderilen BOİ = 0,14 kg/m - Çamurun su muhtevası = %95 - Çamurun özgül ağırlığı = 1,02 - Reaktör sürekli akımlı, tam karışımlı - c = 10 (işletim sıcaklığı 5 o C) - Atık kullanım verimi E = 0,80 - Atık çamur biyolojik büyüme için yeterli azot ve fosfora sahiptir. - Y = 0,05 kg hücre / kg kullanılan BOİ - K d = 0,0-1 - Diğer sabitler 5 o C için verilmiştir. Çözüm: 1- Günlük çamur hacmi ve BOİ yükünün hesabı: KM ( kg/ ) Vçamur % KM. S. p kg KM 0, m 5700 m % KM (0,95su)(0,05KM ) S p ç w 1, kg/ m ç w kg/ V çamur 0, ,02 kg/.1000 kg/ m 111,8 m BOI yükü 0,14 kg/ m m 520 kg/ 2- Çürütücü hacmi hesabı: V (sürekli akımlı, tam karışımlı reaktörlerde = c c ) Q V Q. Q. 111,8 c çamur m c m Bu hacim yüksek hızlı tek kademeli çürütücü hacmidir. Aynı zamanda yüksek hızlı iki kademeli çürütücü için de birinci kademedeki çürütücünün hacmidir. İki kademeli çürütücülerde, iki tank eşdeğer hacimli olarak yapılmaktadır. Çürütme işlemi 1. kademedeki tankta gerçekleşir. 2. Kademedeki tank yoğunlaştırma, daha berrak üst suyu oluşumu faktörleri için kullanılmaktadır.

34 - Hacimsel yükleme hesabı (kg BOİ/m.) Hacimsel yükleme = BOIyükü V çürütücü 520 kg/ 1118 m 4,76 kgboi / m. 4- Oluşan uçucu katı madde hesabı (Px) 1 Y. Q. E. S 0.(10 gr / kg) Px 1 k d. c Y = 0,05 kg hücre / kg kullanılan BOİ Q = 8000 m / E = 0,80 = atık kullanım verimi S 0 = giderilen BOİ konsantrasyonu (kg/m ) = 0,14 kg/m = 140 gr/m K d = 0,0-1 c = 10 (0,05 Px m. 212,8 16,7kg/ 1, 0,80 1 0, gr / m ).(10 0 gr / kg) 5- Stabilizasyon yüzdesi hesabı: 1 Stabilizasyon yüzdesi = Q. E. S 0.(10 gr / kg) 1,42Px Q. S.(10 gr / kg) m. 0, gr / m. (10 gr / kg) 1,42 (16,7) m. 140gr / m. (10 gr / kg) kg/ ,45 %75, Oluşan metan gazı hacmi hesabı: (0,5 m / kg) E. Q. S (10 gr / kg) V CH 4 1 0,5m / kg 0, m.140gr / m (10 gr / kg) 1,42.16,7 0,5.( ,45) 1408,2m 0 1 1,42Px 7- Toplam gaz oluşumu hesabı: Çürütücü gazının 2/ ü metan olduğundan oluşan gazın toplam hacmi; Toplam gaz hacmi = 1408,2m 2112,m 2 / 4

35 Örnek : (Sayfa 201) Wastewater Sludge Processing (Anaerobic Digestion) 7800 m / atıksu debisine sahip bir aktif çamurlu atıksu arıtma tesisinde tek kademeli yüksek hızlı mezofilik anaerobik çürütücü için temel tasarım örneği. Tasarım parametreleri: - Ön çökeltme çamuru: 544 kg/ katı madde üretimi %5 KM oranı 1,02 özgül ağırlık % 65 uçucu katı oranı - Yoğunlaştırılmış atık aktif çamur: 2722 kg/ katı madde üretimi %4 KM oranı 1,00 özgül ağırlık % 75 uçucu katı oranı - Günlük çamur hacmi; 544kg/ Ön çök. çamuru 107m (1,02)(1000kg/ m )0,05 Atık aktif çamur 2722kg/ 68m (1,00)(1000kg/ m )0,04 Toplam çamur hacmi = = 175 m / - Çürütücü hacmi (15-20 tasarım aralığı) Bekleme süresi = 15 seçilerek Çürütücü hacmi = Q.t = 175 m /. 15 = 2625 m - Katı madde yükleme hızı (1,6,2 kg uçucu KM/m.) Toplam uçucu katı madde yükü = 544 kg/. 0, kg/. 0,75 =5579 kg/ 5579kg/ Uçucu KM yükü 2, 1 kg uçucu KM/m. 2625m - Karışım çamurunun KM oranı (1,01 özgül ağırlığı kabul edilerek) Karışım çamuru miktarı = 544kg/ kg/ = 8165 kg/ Çamur hacmi = 175 m 8165kg/ / = (1,01)(1000kg/ m ) PS PS = 0,046 => % 4,6 5

36 - Çürütücünün boyutlandırılması (iki adet çürütücü tankı seçilir) Her çürütücü için aktif hacim = 2625 m /2 = 11 m 15 m çapında dairesel tanklar oluşturulursa; Tank alanı = D 2 /4 = (15) 2 /4 = 177 m 2 11m Aktif derinlik = 7,4m m (konik tabana ek olarak) ek derinlik => kum birikimi için 60 cm Köpük tabakası 60 cm Kapak altındaki pay 60 cm Toplam ek derinlik 1,8 m Toplam kenar derinliği = 7,4 + 1,8 = 9,2 m - Uçucu katıların parçalanması ve gaz üretimi 15 bekleme süresi için => %56 uçucu KM parçalanması (genel aralık % ) Empirik bir bağıntı için uçucu KM parçalanması (%) = 1,7 ln (t) + 18,9 (t: tasarımdaki bekleme süresi) Uçucu KM parçalanması = 5579 kg/.0,56 = 124 kg/ - Gaz oluşumu (0,8 1,1 m /kg uçucu katı madde parçalanması) (1 m /kg uçucu KM parçalanması) kabulü ile Toplam gaz üretimi = 124 kg/. 1 m /kg = 124 m / % 67 (2/ oranında metan oluşumu kabul edilerek) Toplam metan üretimi = ,67 = 209 m / - Çürütülen katı maddeler: Karışım çamurundaki sabit katılar = 8165 kg/ 5579 kg/ = 2586 kg/ Çürütme sonrası kalan uçucu katılar = 5579 kg/ 124 kg/ = 2455 kg/ Çürümüş çamur içindeki katılar = 2586 kg/ kg/ = 5041 kg/ - Tek kademeli çürütücülerde supernatant çekimi yapılmadığından toplam yüklenen çamur debisi (175 m /) çekilen çamur hacmine eşit olarak alınırsa; (1,02 özgül ağırlık kabul edilerek) 5041kg/ Çürümüş çamurun KM oranı 175m 1, kg/ m. PS PS = 0,028 => % 2,8 6

37 - Çürütücünün ısıtılması Çürütücüye beslenen çamurun ısıtılması için gereken ısı: Q 1 = W f.c p.(t 2 -T 1 ) Q 1 = gerekli ısı (J/) W f = beslenen çamurun ağırlığı (miktarı) (kg/) C p = çamurun özgül ısısı (4200 J/kg o C ~ su ile eş değer) T 2 = çürütücünün tasarımdaki işletim sıcaklığı ( o C) T 1 = çürütücüye giren çamurun sıcaklığı ( o C) Ham çamurun sıcaklığı = 12,8 o C Çürütücü tasarım sıcaklığı = 5 o C Q 1 = ( )kg/ J/kg. o C. (5-12,8) o C = 8165 kg/ J/kg. o C. 22,2 o C = 7,61 x 10 8 J/ Tank çevresindeki tüm temas alanları ve ısı kaybı: Yan duvar alanı =.D.H = (15 m).9,2 = 4,5 m 2 Duvarın yarısının gömülü olduğu düşünülürse Toprak ve hava ile temas eden yüzey alan = 4,5/2 217 m 2 Tabandan toprak ile temas eden yüzey alan Konik taban için merkez derinliği = (1:5) eğim ile ~1,5 m 7,5 m 15 m 15 m 1,5m 7 7,65 m 1:5 1,5 2,25 56,25 7,65 m (15/2). 7,65 = 180,2 m 2 Yüzey alan = r r 2 h 2 ( 15/ 2).7,65 180,2m 2 Tavan alanı = D 2 /4 = (15) 2 /4 177 m 2 7

38 Her temas yüzeyi için ısı kaybı hesaplanır: - Toprak üzerindeki duvar derinliği için = 0,6 w/m 2. o C (00 mm kalınlıkla izolasyonlu duvar tipi için ısı transfer katsayısı) ( w/m 2 o C) Isı kaybını dengelemek için gerekli ısı = Q 2 = U.A(T 2 T ) Q 2 = ısı kaybı (J/s) U = ısı transfer katsayısı (J/m 2.s) A = ısı kaybolan temas yüzey alanı (m 2 ) T 2 = çürütücü ısısı ( o C) T = çürütücü dışındaki temas ısısı ( o C) 2 o 2 Q 2 (yan duvar hava ile temas ediyor) 0,6w/ m. C.217m.(5 15) =2604 J/s 2 o 2 Q 2 (yan duvar toprak ile temas ediyor) 0,6w / m. C.217m.(5 5) =906 J/s Toprak ile temas için ısı transfer katsayısı = ( w/m 2 C) (00mm kalınlığında kuru toprak tabanla temas ediyor) Tabandan olan ısı kaybı = Q 2 =0,85w/m 2. o C. 180,2 m 2 (5 5 o C) = 4595,1 J/s Tavandan olan ısı kaybı = Q 2 =0,9w/m 2 o C. 177 m 2 (5-15) =186 J/s Toplam ısı kaybı = 2604 J/s J/s J/s J/s = J/s = 5,14 x 10 7 J/saat 8

39 Sayfa 698: Wastewater Treatment Plants Yoğunlaşmış çamur üretimi = 8180 kg/ (ort.) 6952kg/ (min) 8681 kg/ (max) KM(%) = Özgül ağırlık =1,0 1,04 1,02 Ortalama debi(m /) = Uçucu KM oranı =0,71 0,71 0,71 Nüfus = kişi Yoğunlaştırıcıdan gelen çamurun BOİ 5 yükü= 425 kg/ Tam karışımlı, yüksek hızlı iki adet anaerobik çürütücü tasarımı Bekleme süresi maksimum debide 10 den az olmayacak. Katı madde yükleme hızı maksimum debide,6 kg/m. den fazla olmayacak. Çürümüş çamur için KM oranı = %5, özgül ağırlık=1,0 - Çürütücü kapasitesi ve boyutlandırma: Ortalama debide 15 bekleme süresi kabul edilir. Çürütücü hacmi = 12 m /. 15 = 1980 m Uçucu katı madde yükleme değeri ile (2,5 kg/m.) hacim bulunur. Toplam çamur miktarı = 8180 kg/ (ortalama) Uçucu çamur miktarı = ,71 = 5808 kg/ 5808kg/ Çürütücü hacmi 22m 2,5kg/ m. Kişi başı yükleme faktörü ile (0,00 m /kişi) (80000 nüfusa ait) Çürütücü hacmi = kişi. 0,00 m /kişi = 2400 m Hacim azalma yöntemi ile kapasite hesabı: Çürümüş çamur hacmi = 8180 kg/. 0,71 = 5808 kg/ uçucu katı = 272 kg/ (sabit katılar) Uçucu KM parçalanma oranı = 1,7 ln(t) + 18,9 = % 56 (t=15 ) ,56 = 252 kg/ uçucu katılar parçalandı = 2556 kg/ parçalanmayan uçucu katılar Toplam katılar = = 4928 kg/ Çürümüş çamur hacmi = 4928kg/ 96m 1,0.1000kg/ m.0,05 Çürütücüye beslenen çamur hacmi = 12 m / (ort) V Q 2/( Q Q ). D Çürütücü hacmi in in out T V 12 2/(12 96m ) m seçilen çürütücü hacmi 2500 m => (iki çürütücü için ünite hacmi = 1250 m ) 9

40 - Taban konisinde 1 m katı madde depolaması Tavanda 0,6 m köpük birikimi Tavanda 0,6 m temizlik için tabaka Tek bir çürütücü hacmi = 1250 m Derinlik = 8 m Alan = 1250 m /8 m = 156, m 2 Çap = 14,1 m - Gaz üretimi => YES 0 Px 1 k d V,5m / kg E. S 1, 42Px 0 0 Px = net üretilen hücre ağırlığı kg/ Y = verim katsayısı (0,04 0,1 mg uçucu KM/mg tüketilen BOÎ) E = atık kullanım verimi (0,6 0,9) S 0 = beslenen çamur için BOÎ nihai (kg/) K d = ölme katsayısı (0,02 0,04 1/) c = bekleme süresi V = üretilen metan hacmi (m /) 1 Çamur için BOİ nihai = 425kg/. BOÎ 5 / BOÎ nihai 6254kg/ 0,68 Y. E. S0 0,05.0,8.6254kg/ Px 160kg/ 1 k 1 0,0.(18,9) 2500m c 18,9 12m V 0,5 d 1671,6m E. S c 0 1,42Px 0,5 (0,8.6254kg/ ) (1,42.160kg/ ) %66 metan oranı kabul edilirse toplam gaz üretimi = 252 m / c Diğer Hesap Yöntemleri: - Toplam uçucu katı yüklemesine göre 0,50 m /kg toplam uçucu katılar Gaz üretimi = 8180 kg/. 0,71. 0,50 m /kg = 2904 m / - Toplam uçucu KM parçalanmasına göre (% 56 parçalanma oranı ve 0,9 m /kg uçucu KM parçalama) Gaz üretimi => 8180 kg/. 0,71. 0,56 = 252 kg/ ,9 = 2927 m / - Kişi başına üretilen gaz (0,02 m /kişi) kişi. 0,02 m /kişi = 2560 m / Ortalama gaz üretim miktarı 2600 m / 40

41 Aerobik Çürütücülerin Tasarımı V Q.( X i X ( k d v i YS i ) P 1/ ) c V = aerobik çürütücü hacmi, m Q i = çürütücü ortalama giriş debisi, m / X i = çürütücüye gelen süspanse katı madde konsantrasyonu, mg/l Y = ham ön çökeltim çamurunun giriş BOİ 5 kısmı S i = giriş BOİ 5, mgl X = çürütücü içindeki süspanse katı madde konsantrasyonu, mg/l k d = reaksiyon hız sabiti, 1/ P v = çürütücü içindeki süspanse katı maddelerinin uçucu kısmı c = katı madde bekleme zamanı (çamur yaşı), Aerobik çürütücüye sadece aktif çamur fazlası geliyorsa YS i terimi ihmal edilir. Önemli miktarda nitrifikasyon olacaksa, çürütücü hacmi hesabında bu bağıntı kullanılmamalıdır. 41

42 Örnek: Aerobik çürütücü tasarımı Bir aktif çamur arıtma tesisinden gelen çamurlar için aerobik bir çamur çürütücü tasarlayınız. - Fazla aktif çamur miktarı = 1582 kg/ - Atıksu sıcaklığı Kış sıcaklığı (min 15 o C), yaz sıcaklığı (max 25 o C) - Fazla aktif çamur, yer çekimli yoğunlaştırıcı ile % KM oranına yoğunlaştırmaktadır. - Atık çamurun özgül ağırlığı = 1,0 - Çürütücü içindeki KM oranı, yoğunlaşmış çamurun %70 i kadardır. - k d = 0,06 1/ (15 o C) - Çürütücü katı maddesinin uçucu kısmı = 0,80 - Difüzörlü havalandırma yapılmaktadır. - Kış koşullarında %40 uçucu katı madde giderimi sağlanmalıdır. 1. Çürütücüye gelen toplam çamur hacmi; V çamur KM ( kg/ ) % KM. S. p ç w %KM = 0,0 S ç = 1,0 ρ w = 1000kg/m kg V 1582 / çamur 51,2m 0,0.1,0.1000kg / m 2. Şekil 5.16 dan yaz ve kış koşulları için uygun çamur yaşı belirlenir. Kış koşullarında %40 uçucu katı madde giderimi için gerekli o C değeri = 475. Sıcaklık 15 o C için c = 475/15 = 1,7 Yaz koşullarında sıcaklık 25 o C ve c = 1,7 olursa, o C çarpımı = 25 o C.1,7 = 79 o C, uçucu katı madde giderimi :%44.. Toplam uçucu katı madde üzerinden yaz kış koşullarında elde edilen katı madde giderimi. Toplam uçucu katı madde = 0, kg/ = 1265,6 kg/ Kış mevsimi 1265,6 kg/. 0,40 = 506,2 kg uçucu KM/ Yaz mevsimi 1265,6 kg/.0,44 = 556, 9 kg uçucu KM/ 4. Oksijen gereksinimi; Kış mevsimi 506,2 kg uçucu KM/.2, kg O 2 /kg hücre = 1164, 26 kg O 2 / Yaz mevsimi 556,9 kg uçucu KM/.2, kg O 2 /kg hücre = 1280, 87 kg O 2 / 5. Standart koşullarda gerekli hava hacmi hesabı; Kış mevsimi Ağırlık olarak havanın %2, 2 si O 2 olduğu ve havanın yoğunluğu 1,201 kg/m olarak alındığı durumda, 42

43 Gerekli hava hacmi = Yaz mevsimi Gerekli hava hacmi = 1164,26kgO2 4178m 1,201kg / m.0, ,87kgO2 4597m 1,201kg / m.0,22 6. Oksijen transfer verimi % 10 olarak alındığında; Kış için gerekli hava miktarı = 4178m 29m / dak 0, dak Yaz için gerekli hava miktarı = 4597m 1,9 m / dak 0, dak 7. Kış koşulları hakim olmak üzere aerobik çürütücü hacmini bulunuz. V X ( k Q. X d i v i P 1/ ) c Q i = 51,2 m / X i = aktif çamur çıkışındaki X10000mg/L (%1 KM) % KM oranına yoğunlaştığında X i = =0000 mg/l X çürütücü içindeki KM yoğunlaşmış çamurun % 70 i alınırsa; 0000 mg/l. 0,70 = mg/l K d = 0,06 1/ (15 o C) P v = çürütücü katı maddesinin uçucu kısmı = 0,80 c = 1,7 51,2m.0000mg / L V 919,5m 21000mg / L(0,06.0,80 1/ 1,7)1 8. Çürütücü hacmi için hava ihtiyacı; 1,9 m /dak => 1,9 m hava / dak 0,047m hava / m hacim. dak 0,05m hava / m hacim. dak 919,5m hacim 4

44 Örnek: (sayfa 106) Aerobik çürütücü tasarımı Bir aktif çamur arıtma tesisinde oluşan arıtma çamurları aerobik olarak çürütülecektir. Arıtma çamurları, graviteli yoğunlaştırıcıda % katı madde konsantrasyonuna kadar yoğunlaştırıldıktan sonra aerobik olarak çürütülmektedir. Sıcaklık 20 o C ve hidrolik bekleme zamanı 15 olduğuna göre, aerobik çürütücüyü tasarlayınız. - Çürütücüye gelen toplam çamur miktarı = 2057,1 kg/ - Atık çamurun özgül ağırlığı = 1,0 - MLVSS/MLSS = 0,8 Çürütücüye gelen toplam çamur hacmi; V çamur KM ( kg/ ) % KM. S. p ç w %KM = 0,0 S ç = 1,0 ρ w = 1000kg/m kg V / çamur 67m 0,0.1,0.1000kg/ m Aerobik çürütücü hacmi: V = 67 m / * 15 = 1005 m Uçucu katı madde yükü: Uçucu katı madde yükü (VSS/m.) = [ kg/*0,8] / 1005 m = 1,64 VSS/m. Oksijen gereksinimi; Hücre dokusunun %40 ının tamamen oksitlendiği düşünülerek gerekli oksijen miktarı hesaplanırsa; = kg/*0,8*0,4* (2, kg O 2 /kg hücre) = 1514 kg O 2 / Standart koşullarda gerekli hava hacmi hesabı; Ağırlık olarak havanın %2, 2 si O 2 olduğu ve havanın yoğunluğu 1,201 kg/m olarak alındığı durumda, Gerekli hava hacmi = 1517kgO2 544m 1,201kg/ m.0,22 Oksijen transfer verimi % 10 olarak alındığında; Gerekli hava miktarı = 544m 7,7m / dak 0, dak Çürütücü hacmi için hava ihtiyacı; 7,7 m /dak => 1,9 m hava/ dak 0,075m hava/ m hacim. dak 0,08m hava/ m hacim. dak 1005m hacim 44

45 Örnek: Aerobik çürütücü tasarımı Bir aktif çamur arıtma tesisinde oluşan arıtma çamurları mezofilik aerobik bir sistem ile çürütülecektir. Çürütücüye, yoğunlaştırıcıdan gelen çamur debisi 2940 m / dür. Diğer kabuller aşağıda verilmektedir: Q i = çürütücü ortalama giriş debisi =2940 m / X i = çürütücüye gelen süspanse katı madde konsantrasyonu = 40,000 mg/l Y = ham ön çökeltim çamurunun giriş BOİ 5 kısmı = 0,60 S i = giriş BOİ 5 konsantrasyonu = 55,000 mg/l X = çürütücü içindeki süspanse katı madde konsantrasyonu = 27,000 mg/l k d = reaksiyon hız sabiti = 0,26 1/ P v = çürütücü içindeki süspanse katı maddelerinin uçucu kısmı = 0,80 c = katı madde bekleme zamanı (çamur yaşı) = 10 V Q.( X i X ( k d v i YS i ) P 1/ ) c 2940m.(40,000mg / L 0,60* 55,000mg / L) V 25808m 27,000mg / L[0,26(1/ ).0,80 1/10) 45

46 20 Mart 2010 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : Çevre ve Orman Bakanlığından: ATIKSU ARITMA TESĠSLERĠ TEKNĠK USULLER TEBLĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğ, yerleşim birimlerinden kaynaklanan atıksuların arıtılması ile ilgili atıksu arıtma tesislerinin teknoloji seçimi, tasarım kriterleri, arıtılmış atıksuların dezenfeksiyonu, yeniden kullanımı ve derin deniz deşarjı ile arıtma faaliyetleri esnasında ortaya çıkan çamurun bertarafı için kullanılacak temel teknik usul ve uygulamaları düzenlemek amacı ile hazırlanmıştır. Kapsam MADDE 2 (1) Bu Tebliğ, atıksu arıtımı için uygulanabilir olduğu genelde kabul edilmiş metodları, atıksu arıtma tesisi kapasitesinin belirlenmesi ve projelendirilmesine esas teşkil edecek bilgileri, atıksu toplama sistemi bulunmayan yerleşim yerlerinin atıksu uzaklaştırmada uygulayacağı teknik esasları, atıksu toplama sistemi bulunan yerleşim yerlerinde ise değişik nüfus aralıklarına göre uygulanabilecek teknik esasları, dezenfeksiyon yöntemlerini, derin deniz deşarj sistemlerini, arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertarafı ile arıtılmış atıksuların geri kazanımı ve yeniden kullanımı ile ilgili teknik esaslarını içermektedir. Dayanak MADDE (1) Bu Tebliğ, 9/8/198 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile mezkur kanunda ek ve değişiklik yapan kanun hükümlerine uygun olarak hazırlanan 1/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve 8/1/2006 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ne dayanılarak hazırlanmıştır. ALTINCI BÖLÜM Çamur Arıtımı ve Bertarafı Esasları Arıtma çamurlarının iģlenmesi, geri kazanımı ve bertarafı MADDE 17 (1) Çamurlar, yüksek oranlarda su muhtevasına sahip olmaları sebebiyle, su ve organik madde içerikleri azaltılır. Ayrıca geri kazanımları ve bertarafları açısından uygun prosesler ile arıtılmaları sağlanır. Çamurların işlenmesi ve arıtılmaları amacıyla uygulanan yöntemlerden yoğunlaştırma, şartlandırma, susuzlaştırma ve kurutma yöntemlerinde esas amaç nem içeriklerinin azaltılmasıdır. Yakma, kompostlaştırma ve stabilizasyon gibi yöntemler ile çamurun organik içeriği azaltılarak kararlı hale getirilir. Bu yöntemlerin yanı sıra, belirli oranda susuzlaştırılmış arıtma çamurlarının gerekli analizlerinin yapılmasını müteakip özelliğine uygun düzenli depolama alanlarında depolanarak nihai bertarafı mümkündür. Şekil 6.1 ve Şekil 6.2 de, çamurların işlenmesi, geri kazanımı ve bertarafı için uygulanabilecek teknolojilerin akım şemaları ve Ek-6 da her bir birim için detaylı bilgiler verilmiştir. (2) Çamurların işlendikten sonra nihai uzaklaştırmada dikkate alınması gereken en önemli kimyasal parametre nutrient içerikleridir. Çamurların toprak iyileştirici olarak kullanılacağı arazilerde azot, fosfor ve potasyum içeriklerini esas alan gübre değeri önem kazanır. ph, alkalinite ve organik asit içerikleri ise havasız çürütme prosesinde etkili bir stabilizasyonun sağlanabilmesi açısından mutlaka izlenmesi gereken parametrelerdir. Çamurların faydalı kullanım amaçlarını ve araziye serilmelerini etkileyen katı özellikleri ise organik içerikleri, uygun miktarlarda olmayan nutrientler, patojen mikroorganizmalar, metaller ve zehirli organik bileşiklerdir. 46

47 Şekil 6.1 Genelleştirilmiş çamur işleme, arıtma ve bertarafı akım şeması Şekil 6.2 Biyolojik çürütme ve üç farklı çamur susuzlaştırma prosesini içeren çamur arıtma akım şeması: (a) bant filtre, (b) santrifüj, (c) kurutma yatağı () Nihai uzaklaştırmada en fazla kabul gören iki temel teknolojiden birincisinde, arıtma çamurları gazlaştırma veya birlikte yakma yöntemleri ile enerji kaynağı olarak kullanılmakta, ikinci teknolojide ise atıksu arıtma çamurları kurutularak toprak iyileştirici amaçlı kullanılmaktadır. En çok kabul gören kurutma yaklaşımı ise termal kurutmadır. Termal kurutma yöntemi ile %90-92 oranında kuru katı içeriği ihtiva eden nihai ürünün ağırlığı ve hacminde belirgin olarak azalma sağlanmakta olup, kokusuz ve stabilizedir. Diğer nihai uzaklaştırma yöntemleri ise ses dalgası ve UV ışını ile bertaraftır. 47

48 EK 6 Arıtma Çamurlarının ĠĢlenmesi, Geri Kazanımı ve Bertarafı Ġle Ġlgili Genel Esaslar ve Uygulanan Metodlar Çamurların çevreye duyarlı ve uygun bir şekilde işlenmeleri, arıtılmaları ve bertarafı için katı madde kaynaklarının ve miktarlarının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Çamur kaynakları, arıtma tesisinde yer alan arıtma birimlerine göre farklılık gösterir. Çamurların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin doğru bir şekilde belirlenmesi özellikle çamurların işlenmesi, arıtılması ve bertarafı sırasında kullanılan proseslerin kontrolü ve bu proseslerin performanslarının izlenmesi açısından çok önemlidir. Farklı atıksu arıtma işlemlerinden ve proseslerinden kaynaklanan çamurların fiziksel özellikleri ve miktarları Tablo E6.1 de verilmiştir. Arıtma sırasında uygulanan fiziksel, kimyasal ve biyolojik prosesler sebebiyle atıksularda bulunan ağır metaller, biyolojik olarak zor ayrışabilen eser organik bileşikler ve potansiyel olarak hastalık yapıcı patojen organizmalar çamur ile birlikte çökelerek konsantre hale geçerler. Diğer taraftan, çamurlar azot ve fosfor gibi besi maddelerince zengindir. Ham çamurların ve çürütülmüş ön çöktürme çamurlarının kimyasal bileşimi, Tablo E6.2 de ve atıksu çamurlarındaki metal içerikleri ise Tablo E6. de verilmiştir. Tablo E6.1 Farklı atıksu arıtma iģlemlerinden ve proseslerinden kaynaklanan çamurların fiziksel özellikleri ve miktarları Kuru Katı Maddeler (kg/10 m ) Arıtma ĠĢlemi veya Prosesi Katı Maddelerin Yoğunluğu kg/m Çamurun Yoğunluğu kg/m Aralık Tipik Değer Ön Çöktürme Tankı Aktif Çamur Damlatmalı Filtre Uzun Havalandırmalı Aktif a Çamur Havalandırmalı Laler a Filtrasyon Alg Giderimi Ön Çöktürme Tankında Kimyasal Fosfor Giderimi Düşük Kireç Dozajı ( mg/l) b Yüksek Kireç Dozajı b mg/l) Askıda Büyüyen Nitrifikasyon c Askıda Büyüyen Denitrifikasyon Pürüzlü Filtreler d a Ön arıtma yok kabulü b Ön çöktürme ile giderilebilen katı maddelere ilave olarak c İhmal edilebilir d Biyolojik arıtma proseslerinde üretilen arıtma çamurlarına ilave olarak 48

49 Tablo E6.2 Ham çamurun ve çürütülmüģ arıtma çamurlarının kimyasal bileģimi Ham Ön Çöktürme Çamuru ÇürütülmüĢ Ön Çöktürme Çamuru Ham Aktif Çamur Parametre Birim Aralık Ortalama Aralık Ortalama Aralık Toplam Kuru Katı % Madde (TKM) Uçucu Katı % TKM Madde (TUKM) Yağ-Gres % TKM Çözünmüş Ekstrakte Protein % TKM Azot (N) % TKM Fosfor (P 2 O 5 ) % TKM Potasyum (K 2 O) % TKM Selüloz % TKM Demir %KM Silika (SiO 2 ) % TKM ph Alkalinite mg CaCO /L Organik Asitler mg HAc/L Enerji İçeriği kj/kg AKM Tablo E6. Atıksu çamurlarının metal içerikleri Kuru Katılar (mg/kg) Metal Aralık Medyan Arsenik Kadmiyum Krom Kobalt Bakır Demir Kurşun Mangan Civa Molibden Nikel Selenyum Kalay Çinko Atıksu arıtma tesislerine bir de gelen katı madde miktarı geniş bir aralıkta salınım gösterir. Bu sebeple çamurların işlenmesi, arıtılması ve bertarafı amacıyla kullanılacak sistemlerin bu salınımları karşılayabilecek şekilde tasarımı yapılmalıdır. Tasarım sırasında, ortalama ve maksimum katı madde üretim hızları ile tesis içerisinde arıtma birimlerinin potansiyel depolama kapasiteleri de dikkate alınmalıdır. Sınırlı miktarlardaki katı maddelerin, çökelme ve havalandırma tanklarında geçici olarak depolanmaları mümkündür. Ayrıca değişken seviyelerde inşaa edilen çürütme tankları büyük depolama kapasitelerine sahiptir. Çamur hacmi, esas olarak su içeriğine, çok az da katı madde karakterine bağlıdır. Çamurdaki katı madde, sabit ve uçucu katı olmak üzere ikiye ayrılır. Çamurun katı içeriği biliniyorsa, çamur hacminin katı içeriği ile ters orantılı olarak değiştiği kabul edilerek 49

50 çamur hacmi yaklaşık olarak hesaplanabilir. Çamur hacimleri sırasıyla V 1 ve V 2 olan iki çamur numunesinin katı madde yüzdeleri sırasıyla P 1 ve P 2 ise, çamur hacmi hesabı; V 1.P 1 = V 2. P 2 eşitliği kullanılarak hesaplanabilir. Farklı atıksu arıtma işlemlerinden ve proseslerinden beklenen katı madde konsantrasyonları Tablo E6.4 de verilmiştir. Tablo E6.4 Farklı atıksu arıtma iģlemlerinde ve proseslerinde gözlenen katı madde konsantrasyonları Katı Madde Konsantrasyonu (% KM) Uygulanan Arıtma ĠĢlemi veya Prosesi Aralık Ortalama Ön çöktürme Tankı Ön çöktürme çamuru Ön çöktürme çamuru + atık aktif çamur -8 4 Ön çöktürme çamuru + damlatmalı filtre humusu Ön çöktürme çamuru + demir tuzları (fosfor için) Ön çöktürme çamuru+düşük kireç dozajı (fosfor için) Ön çöktürme çamuru+yüksek kireç dozajı (fosfor için) Köpük Son Çöktürme Tankı Ön çöktürme uygulanmış atık aktif çamur Ön çöktürme uygulanmamış atık aktif çamur Ön çöktürme uygulanmış yüksek saflıkta oksijen Ön çöktürme uygulanmamış yüksek saflıkta oksijen Damlatmalı filtre humusu Döner biyolojik temas tankı atık çamuru Graviteli Yoğunlaştırıcı Ön çöktürme çamuru Ön çöktürme çamuru + atık aktif çamur Ön çöktürme çamuru + damlatmalı filtre humusu Çözünmüş Hava Yüzdürmeli Yoğunlaştırıcı Polimer ilaveli atık aktif çamur Polimer ilavesiz atık aktif çamur -5 4 Santrifüj ile Yoğunlaştırıcı Atık aktif çamur Graviteli-Bant Yoğunlaştırıcı Polimer ilaveli atık aktif çamur Havasız Çürütme Ön çöktürme çamuru Ön çöktürme çamuru + atık aktif çamur Ön çöktürme çamuru + damlatmalı filtre humusu 2-4 Havalı Çürütme Ön çöktürme çamuru Ön çöktürme çamuru + atık aktif çamur Ön çöktürme çamuru + damlatmalı filtre humusu Atıksu arıtma tesislerinde üretilen çamurlar, ön çöktürme tankları, son çöktürme tankları ve ileri arıtma proseslerinden kaynaklanır. Ön çöktürme çamuru, ham atıksudaki çökebilen katıları, son çöktürme çamuru ise biyolojik ve ilave çökebilen katıları içermektedir. İleri arıtma proseslerinden kaynaklanan çamurlar ise biyolojik ve kimyasal özellik gösteren katıları da bünyesinde bulundurmaktadır. Bu sebeple çamurların üniform bir şekilde karıştırılarak bir sonraki arıtma birimine iletilmeleri gerekmektedir. Özellikle susuzlaştırma, ısı ile arıtma ve yakma gibi kısa bekleme sürelerinde işletilen sistemlerde çamurların üniform bir şekilde karıştırılmaları çok önemlidir. Aksi 50

51 halde arıtma tesisinin performansında belirgin olarak azalma gözlenebilir. Çamurların karıştırılmaları şu şekillerde gerçekleştirilir; a) Son çöktürme çamuru ve ileri arıtma proseslerinden kaynaklanan çamurlar, ön çöktürme tanklarına geri devrettirilerek karıştırılır ve ön çöktürme çamuru ile birlikte çökeltilirler. b) Çamurlar boruların içerisinde karıştırılabilirler. c) Tam karışımlı havalı veya havasız çürütücüler gibi uzun bekleme sürelerinde işletilen stabilizasyon proseslerinde karıştırılabilirler. ç) Çamurlar ayrı karıştırma tanklarında karıştırılabilirler. Büyük kapasitelerde işletilecek atıksu arıtma tesislerinde üretilen çamurların karıştırılmadan önce ayrı olarak yoğunlaştırılmaları ve yoğunlaşmış çamurların karıştırılması en elverişli performansın elde edilebilmesi açısından tavsiye edilmektedir. Çamurların depolanması ise besleme akımında karşılaşılacak salınımların dengelenmesi ve proseslerin işletme dışı kaldığı dönemlerde çamurların biriktirilmelerine imkan verilmesi amacıyla uygulanmaktadır. Özellikle mekanik susuzlaştırma, kireçle stabilizasyon, ısı ile kurutma ve yakma proseslerinden önce çamurların üniform olarak beslenmesi gerekmektedir. Havasız ve havalı çürütmenin bulunmadığı büyük tesislerde, çamurun birkaç saatten birkaç e kadar bekletildiği ayrı karıştırma ve depolama tankları inşa edilir. Çamurların 2- den daha fazla bekletildiği depolama tanklarında, çamur bozunarak istenmeyen koku problemlerine sebep olmaktadır. Ayrıca bu çamurların susuzlaştırılmaları daha zordur. Çamurlar, depolanmaları sırasında sık sık havalandırılarak septik şartların oluşumu engellenir. Çamurların depolanmaları ve karıştırılmaları sırasında karşılaşılan septik şartların ve kokunun önlenebilmesi için klor, demir tuzları, potasyum permanganat ve hidrojen peroksit gibi kimyasal maddeler sınırlı miktarlarda da olsa tank içerisine ilave edilebilir. Ayrıca hidrojen sülfür gazından oluşan kokunun kontrolü ve bu gazın çözelti içerisinde tutulabilmesi için sodyum hidroksit ve kireç ile ph değeri artırılabilir. Çamurların depolanmaları kapalı tanklar içerisinde gerçekleştirilecekse, uygun koku kontrol teknolojileri ile tank içerisi havalandırılmalıdır. Bu teknolojiler arasında kimyasal sıyırıcılar veya biyofiltreler bulunmaktadır. Havalandırma işlemi ayrıca çamurun karıştırılmasına da yardımcı olmaktadır. Uygulanan Metodlar a) Çamurların YoğunlaĢtırılması Yoğunlaştırma, çamurun bünyesinde bulunan sıvı kısmın belirli bir miktarının giderilmesi ve çamurun katı içeriğinin arttırılmasıdır. Son çöktürme tanklarından uzaklaştırılan atık aktif çamurun % 0.8 olan katı içeriği, %4 katı içeriğine kadar yoğunlaştırılarak çamur hacminde yaklaşık 5 kat azalma elde edilebilmektedir. Yoğunlaştırma amacıyla uygulanan yöntemler birlikte çöktürmeli, yerçekimi etkisiyle (graviteli), yüzdürmeli, santrifüj (merkezkaç) ve döner tamburlu yoğunlaştırmadır. Yoğunlaştırma işlemi uygulanarak çamurlarda gerçekleştirilen hacim azalmasını takip eden proseslerin tasarımı ve işletilmelerinde çok önemli ekonomik faydalar bulunmaktadır. Yoğunlaştırma için kullanılan tank ve ekipmanların kapasiteleri ve çamurların şartlandırılmaları sırasında kullanılan kimyasal madde miktarları önemli ölçüde azalmaktadır. Ayrıca çürütücülerin ısıtılmaları amacıyla gerekli olan ısıtma ihtiyacı ve ısı ile kurutma ve yakma gibi proseslerde kullanılmaları gereken yardımcı yakıt ihtiyacı azalmaktadır. Özellikle büyük kapasitelerde işletilen arıtma tesislerinde üretilen çamurların uzak mesafelere nakliyesini gerektiren durumlarda, hacimdeki azalma, çamurların iletilmeleri için kullanılacak pompa boyutlarında da önemli oranlarda küçülme sağlamaktadır. Kapasitesi 4000 m / den küçük olan tesislerde genellikle ön çöktürme tanklarında, çamur çürütücülerde veya her ikisinde çamurların birlikte yoğunlaştırılma işlemi gerçekleştirilebilir. Ayrı olarak gerçekleştirilen yoğunlaştırma işlemi genellikle büyük arıtma tesislerinde ekonomik olmaktadır. Yoğunlaştırma işleminde kullanılan ekipmanların çoğu mekaniktir ve tasarımları sırasında pik ihtiyaçları karşılayabilecek yeterli kapasitelerin sağlanması gerekmektedir. Ayrıca yoğunlaştırıcılarda oluşabilecek septik şartların ve koku probleminin önlenmesi için de tasarım sırasında gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. 51

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GEBZE PLASTİKÇİLER ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ İnönü Mahallesi Balçık Köyü Yolu Üzeri Gebze / KOCAELİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ FAALİYETİ İŞ AKIM ŞEMASI VE PROSES ÖZETİ 1 1. İŞLETME

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA. 09 Aralık 2013. Doç. Dr. Eyüp DEBİK YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇAMUR YOĞUNLAŞTIRMA Doç. Dr. Eyüp DEBİK 09 Aralık 2013 1 Arıtma Çamuru Nedir? Atıksu arıtma işlemleri sonucu oluşan arıtma çamurları, uygulanan arıtma

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

DİĞER ARITMA PROSESLERİ

DİĞER ARITMA PROSESLERİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİĞER ARITMA PROSESLERİ Oksidasyon Havuzları Oksidasyon Havuzları Sürekli kanal tipinde tam karışımlı uzun havalandırmalı aktif çamur proseslerinin

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

S.S. YEŞİL DURU EVLERİ KOOPERATİFİ ATIKSU ARITMA TESİSİ PROJE RAPORU

S.S. YEŞİL DURU EVLERİ KOOPERATİFİ ATIKSU ARITMA TESİSİ PROJE RAPORU S.S. YEŞİL DURU EVLERİ KOOPERATİFİ ATIKSU ARITMA TESİSİ PROJE RAPORU 1 - PROSESİN TANITILMASI Tatil sitesinden kaynaklanacak evsel nitelikli atıksuları arıtacak olan, arıtma tesisi, biyolojik sistem (aktif

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ KAYSERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Yakup GÜLTEKİN Çevre Yönetim Müdürü 26.05.2016 Hidrolik Kapasite Debi Günlük Ort. m 3 /gün Saatlik Ort. m 3 /h Minimum Kuru Hava m 3 /h Maksimum Kuru

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

Atıksuların Arıtılması Dersi CEV411

Atıksuların Arıtılması Dersi CEV411 5. Hafta Atıksuların Arıtılması Dersi CEV411 Aktif Çamur Sistemleri, Organik Karbon, Biyolojik Azot ve Fosfor Giderimi - Aktif Çamur Prosesi- II - 1 Kapsam Tokat-Yeşilırmak 1. Deşarj Standartları 2. Biyolojik

Detaylı

BÖLÜM 1 ATIKSULARIN ÖZELLİKLERİ

BÖLÜM 1 ATIKSULARIN ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ATIKSULARIN ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 2 MEKANİK ARITMA 2.1. IZGARALAR... 5 2.1.1. Izgara Proje Kriterleri... 5 2.1.2. Izgara Yük Kayıpları... 7 2.1.3. Problemler... 9 2.2. DEBİ ÖLÇÜMÜ VE AKIM

Detaylı

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI

ATIKSU ARITIMININ ESASLARI ATIKSU ARITIMININ ESASLARI Evsel, Endüstriyel Atıksu Arıtımı ve Arıtma Çamurlarının Kontrolü Prof. Dr. İzzet ÖZTÜRK Dr. Hacer TİMUR Dr. Ufuk KOŞKAN 1. ATIKSU MİKTAR VE ÖZELLİKLERİ... 1 1.1. Atıksu Akımının

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

SON ÇÖKELTİM HAVUZU TASARIMI

SON ÇÖKELTİM HAVUZU TASARIMI SON ÇÖKELTİM HAVUZU TASARIMI Son çökeltim havuzları, havalandırma havuzlarında teşekkül eden biyokütlenin çöktürülmesi maksadıyla yapılır. Son çökeltim havuzu hesapları daire planlı, merkezden beslenen

Detaylı

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2007 yılı içerisinde Atıksu Arıtma Dairesi Başkanlığı nca 6 adet atıksu arıtma tesisi işletilmiştir. ÇİĞLİ ATIKSU ARITMA TESİSİ İzmir Büyük Kanal Projesi nin son noktası

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Tekirdağ Ġli Arıtma Çamurlarının Değerlendirilmesi ÇalıĢtayı, 17 Ocak 2011 ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Prof.Dr. AyĢe FĠLĠBELĠ Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği

Detaylı

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1 Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve 6/3/2016 1 İnegöl İlçesinde Organize Sanayi Bölgesi Kurulması; Yüksek Planlama Kurulunun 19.12.1973 tarihli raporu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 19.11.1973 tarihli

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI Termal SusuzlaĢtırma Proseslerinde Enerji Minimizasyonu SusuzlaĢtırılmıĢ Çamurların Alkaline Disentegrasyonu Yrd. Doç. Dr. Tolga TUNÇAL Namık

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI Doç. Dr. Eyüp DEBİK 02.12.2013 Son çöktürme havuzları Biyolojik arıtmadan sonra arıtılmış atıksuyu biokütleden yerçekimi etkisi ile fiziksel olarak ayıran dairesel ya da

Detaylı

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI İ.ÖZTÜRK*' t- Y.ÖZTAŞKENT**/ A.KEÇECİ*** * ÎTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü ** ARTAŞ A.Ş., Cihannuma Mah.Bostancıbaşı

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atıkların Arıtılması Atık Suların Arıtılması Atık sudaki kirleticilerin arıtılması için kullanılan metodları genel olarak 3ana başlık altında toplamak mümkündür.

Detaylı

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI Doç. Dr. Eyüp DEBİK 18.11.2013 BİYOLOJİK ARITMA ÜNİTELERİ AKTİF ÇAMUR Biyolojik arıtma, atıksuda bulunan organik kirleticilerin, mikroorganizmalar tarafından besin ve enerji

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ 10 Ekim 2009 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27372 Çevre ve Orman Bakanlığından: TEBLİĞ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli

Detaylı

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler

Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Deponi Sızıntı Sularının Arıtma Teknikleri ve Örnek Tesisler Die technische Anlagen der Deponiesickerwasserreinigung und Bespiele Kai-Uwe Heyer* *, Ertuğrul Erdin**, Sevgi Tokgöz** * Hamburg Harburg Teknik

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER-1 DOÇ. DR. SENAR AYDIN

TEMEL İŞLEMLER-1 DOÇ. DR. SENAR AYDIN TEMEL İŞLEMLER-1 DOÇ. DR. SENAR AYDIN 1 6.2. Gerçek Çökeltme Tankları Gerçek çökeltme tankları dairesel, dikdörtgen veya kare yüzey alanına sahip olabilir. En tercih edilen dairesel olanlardır. Masrafları

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ TEKNİK ŞARTNAMESİ HAZİRAN - 2014 1. TEKNİK HUSUSLAR : Proje yapımında 2014/07 Sayılı ve 04/03/2014 tarihli Atıksu Antma /Derin Deniz Desarjı Tesisi

Detaylı

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V.

ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. ARİFE ÖZÜDOĞRU Şube Müdürü V. 1 KHK lar ve Görevlerimiz 645 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname nin 9 uncu maddesinin (ı) bendinde geçen İçme

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ SU NEDEN ARITILIR? Mevcut su kaynaklarının kirlenmesini önlemek, Atıksuyu tekrar kullanılabilir hale getirmek, İçilebilecek kalitede su elde edebilmek için SU ARITIMI GENEL OLARAK;

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 9.Çözünmüş İnorganik ve Organik Katıların Giderimi Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK İnorganiklerin Giderimi Çözünmüş maddelerin çapları

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

İ.D.O.S.B. Atıksu Arıtma Tesisi

İ.D.O.S.B. Atıksu Arıtma Tesisi İ.D.O.S.B. Atıksu Arıtma Tesisi İDOSB Atık Su Arıtma Tesisi, Kazlıçeşme de 500 yıldır faaliyet göstermekte olan tabakhanelerin, İstanbul Deri Organize Sanayi Bölgesi ne taşınma projesi kapsamında, 1989

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Çok kalın kaplamalarda bile esnek kaplamlara imkan verir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları ALKALİ ÇİNKO KAPLAMA PROSESİ AK 16 HI-Z ÜRÜN TANIMI ALKALİ ÇİNKO AK 16 HI-Z : Düzgün çinko kaplamalar elde etmek için kullanılan, çoklu poliamid özel katkı maddeleri içeren

Detaylı

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu

On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu On-line Oksijen Tüketiminin Ölçülmesiyle Havalandırma Prosesinde Enerji Optimizasyonu Speaker: Ercan Basaran, Uwe Späth LAR Process Analysers AG 1 Genel İçerik 1. Giriş 2. Proses optimizasyonu 3. İki optimizasyon

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar.

Bu birikintilerin giderilmesi için uygun kimyasallarla membranlar zaman içinde yıkanarak tekrar eski verimine ulaştırılırlar. VIIPOL CKS MEMBRAN TEMİİZLEME PROSEDÜRÜ 1.Giriş : Ne kadar iyi bir ön arıtma yapılırsa yapılsın, çalışan bir ters ozmoz ( RO ) sisteminde zaman içinde hamsu içinde bulunan ve ön arıtmadan geçebilen kolloidler,

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU

TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU TEKNİK ŞARTNAME 1. İŞİN KONUSU Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) kapsamında belirtilen şartları sağlayacak biçimde, Müessesemiz Ömerler Harici Karo Tesisleri Mevkiinde bulunan Paket Evsel Atıksu

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-401/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 3 : A Paketi : - End. Atıksuların Arıtılması - Arıtma Çamurlarının Stabilizasyonu - Deniz Deşarjı B Paketi : - Tehlikeli Atıklar - ÇED - End. Katı Atıklar Bölüm Adı Çevre Mühendisliği Ders

Detaylı

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ Canan BAKKAL a, Hacer Elif ÖZÇELİK b, Dilek CANTÜRK c, Erdal KARADURMUŞ d a Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 11.2. Atık Yükü Azaltımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Endüstriyel Atıklarda Kirlilik Yükü ve Eşdeğer Nüfus Hesapları Endüstriyel atıkları debi ve BOİ kirlilik yükü

Detaylı

Akvaryum veya küçük havuzlarda amonyağın daha az zehirli olan nitrit ve nitrata dönüştürülmesi için gerekli olan bakteri populasyonunu (nitrifikasyon

Akvaryum veya küçük havuzlarda amonyağın daha az zehirli olan nitrit ve nitrata dönüştürülmesi için gerekli olan bakteri populasyonunu (nitrifikasyon Azotlu bileşikler Ticari balık havuzlarında iyonize olmuş veya iyonize olmamış amonyağın konsantrasyonlarını azaltmak için pratik bir yöntem yoktur. Balık havuzlarında stoklama ve yemleme oranlarının azaltılması

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. : 1.5 2.5 m/dak katod hareketi gerekir. Büyük yüzeyli parçalar için iki boyutlu hareket önerilir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. : 1.5 2.5 m/dak katod hareketi gerekir. Büyük yüzeyli parçalar için iki boyutlu hareket önerilir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları SATINE NİKEL KAPLAMA AK 5000 ÜRÜN TANIMI Satine Nikel AK 5000 prosesi, ince taneli ve mat görünümlü dekoratif nikel kaplamalar için kullanılmaktadır. Genel olarak parlak

Detaylı

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü, 2002 yılı I. Aşama için yaklaşık 4 milyon eşdeğer nüfusa hizmet vermek üzere inşa edilen Avrupa nın en büyük

Detaylı

ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU

ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU ISITMA SİSTEMLERİ BİLGİ FORMU Tarih: Müşteri Adı Adresi Şehir Posta Kodu : Sistem Sorumlusu ve Görevi Tel. Faks : GSM e-mail : HİKAYESİ Müşteri şimdiki sonuçlardan memnun mu? Evet Hayır Sorunların derecesi

Detaylı

5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ

5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ 5 Mart 2015 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29286 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: KOMPOST TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; bir faaliyet

Detaylı

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ Ahmet Musluoğlu 2000 yılından beri biyogaz alnında çalışmaktadır. BİYOENERJİ DERNEĞİ Yönetim Kurulu II. Başkanı ahmet.musluoglu@biyoder.org.tr

Detaylı

sektörün en iyileriyle hep yanınızda...

sektörün en iyileriyle hep yanınızda... sektörün en iyileriyle hep yanınızda... FİLTRASYON SİSTEMLERİ YUMUŞATMA SiSTEMLERi Yüzey borulamalı Multi Yüzey borulamalı Media Filtreler, 20 m 3 / Aktif Karbon filtreler saat ve üzeri kapasitelerde,

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ GEPOSB MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Gebze Plastikçiler Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü olarak OSB bünyesinde artan sanayi kapasitesi göz önüne alınarak 600 m /gün kapasiteli ve faaliyette olan merkezi

Detaylı

P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON. (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır)

P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON. (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır) P&I BORULAMA VE ENSTRÜMANTASYON (DokuzEylül Ün. ders notlarından uyarlanarak hazırlanmıştır) P&I DİYAGRAMI ÖNCESİ YAPILMASI GEREKENLER Suyun yapısı belirlenmeli, Arıtılabilirlik çalışması yapılmalı (laboratuvar

Detaylı

Evsel Atıksu Akımı. Katı Atık Akımı

Evsel Atıksu Akımı. Katı Atık Akımı Evsel Atıksu Akımı Katı Atık Akımı AB ye üyelik sürecindeki ülkemiz için de, halen tamama yakını düzenli depolama tesislerine gönderilen evsel katı atıklar içerisindeki biyolojik olarak bozunabilir (organik)

Detaylı

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 -

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 - Pnömatik Sistem Hava Kompresörü Tesisteki tüm pnömatik kapak ve vanaların operasyonunda kuru ve temiz havayı temin edecektir. Tank basıncına göre otomatik olarak devreye girip çıkacaktır. Gerekli emniyet

Detaylı

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015 SU VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI 16.12.2015 E R K A N P E T E K A L ÇEVRE MÜHENDİSİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1987 epetekal@egeseramik.com EGE SERAMİK GENEL GÖRÜNÜŞ EGE SERAMİK UYDU GÖRÜNTÜSÜ EGE SERAMİK ATIK

Detaylı

YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ

YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ EK-1 YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ Akarsular Göller Kıyı Suları Geçiş Suları GENEL KİMYASAL VE FİZİKO- KİMYASAL PARAMETRELER Sıcaklık Sıcaklık Sıcaklık Sıcaklık ph ph ph ph (mg/l

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü Isı Transferi Ara Sınav Soruları. Notlar ve tablolar kapalıdır. Sorular eşit puanlıdır. Süre 90 dakikadır.

Makine Mühendisliği Bölümü Isı Transferi Ara Sınav Soruları. Notlar ve tablolar kapalıdır. Sorular eşit puanlıdır. Süre 90 dakikadır. Makine Mühendisliği Bölümü Isı Transferi Ara Sınav Soruları Notlar ve tablolar kapalıdır. Sorular eşit puanlıdır. Süre 90 dakikadır. 28.11.2011 S.1) Bir evin duvarı 3 m yükseklikte, 10 m uzunluğunda 30

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

1. Çamur Susuzlaştırma

1. Çamur Susuzlaştırma TARİH: 11.03.2015 1. Çamur Susuzlaştırma Çamurun su içeriğinin azaltılması için uygulanan fiziksel bir işlemdir. Çamurun katı madde miktarının artırılması akabinde gelen arıtma ünitelerinde kullanılacak

Detaylı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Nevin Yağcı, Işıl Akpınar İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Çevre

Detaylı

713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1

713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1 713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1 Teslim tarihi:- 1. Bir şehrin 1960 yılındaki nüfusu 35600 ve 1980 deki nüfusu 54800 olarak verildiğine göre, bu şehrin 1970 ve 2010 yıllarındaki nüfusunu (a) aritmetik artışa

Detaylı

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK

Proses Tekniği 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Proses Tekniği 3.HAFTA 3.HAFTA YRD.DOÇ.DR. NEZAKET PARLAK Sürekli Akışlı Açık Sistemlerde Enerji Korunumu de = d dt Sistem dt eρdv + eρ V b n A Bu denklemde e = u + m + gz Q net,g + W net,g = d dt eρdv

Detaylı

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi

Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Gökhan ÖKTEM Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Çevre Mühendisi Yasal Gerekliliklere Uygunluk! Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlar amurlarının n Toprakta Kullanılmas lmasına Dair Yönetmelik (03.08.2010 tarihli

Detaylı

1 Giriş. GOSB Atıksu Arıtma Tesisi Proses Özeti

1 Giriş. GOSB Atıksu Arıtma Tesisi Proses Özeti 1 Giriş Söz konusu rapor Gebze Organize Sanayi Bölgesi (GOSB) tarafından GOSB de yaptırılacak olan atıksu arıtma tesisinin ünitelerini ve çalıģma prensiplerini açıklamaktadır. 1.1 Genel GOSB nde mevcut

Detaylı

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA

JFIZIKSEL ARITIM. Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA JFIZIKSEL ARITIM Çevre Y, Müh, Perihan EKİCİ Ç.İL Müh. Mim, Fak, Çevre Müh.Böl. Balcalı / ADANA Atıksu antma tesislerinde üç grup temel işlem ve süreç vardır. Bunlar : _ Fiziksel işlemler Kimyasal süreçler

Detaylı

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları /

Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / October 2, 2009_HACH LANGE United for Water Quality_page 1 HACH LANGE United for Water Quality Proses Analizörleri ile Atıksu Arıtma Tesislerinde Enerji Verimli Kontrol Örnek Uygulamaları / Beispiele von

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE )

METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE ) METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE ) YÖNTEM YÖNTEMĐN ESASI VE PRENSĐBĐ Atomik absorpsiyon spektrometresi cihazında numune alevin içerisine püskürtülür ve atomize edilir.

Detaylı

(Değişik:RG-12/5/2010-27579) EK 1

(Değişik:RG-12/5/2010-27579) EK 1 (Değişik:RG-12/5/2010-27579) EK 1 ATIKSU DEŞARJI TEKNİK BİLGİLER LİSTESİ: 1.Sektör Türü (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 5-21 de verilen sektörler esas alınacaktır). 2.Kullanılan hammaddeler ve

Detaylı

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK İSTEYEN KURUM VE KURULUŞLAR İÇİN ÇEVRE İZNİ BAŞVURU ŞARTLARI

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Karaman Mah. Atıksu Arıtma Tesisi İdari Binası Adapazarı 54290 SAKARYA/TÜRKİYE Tel : 0 264 221 12 23 Faks : 0 264 277 54 29 E-Posta

Detaylı

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM 27 Haziran 2009 CUMARTESĐ Resmî Gazete Sayı : 27271 TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016 İYON DEĞİŞİMİ DENEYİN AMACI: Sert bir suyun katyon değiştirici reçine kullanılarak yumuşatılması ve reçinenin iyon değiştirme kapasitesinin incelenmesi TEORİK BİLGİLER İyon değiştirme benzer elektrik yüklü

Detaylı