Eşiği Aşınca: Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Eşiği Aşınca: Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri"

Transkript

1 ÇALIŞMA TEBLİĞİ NO: 11/23 Eşiği Aşınca: Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri Kasım 211 İbrahim Burak KANLI Yasemin BARLAS

2 Central Bank of the Republic of Turkey 211 Address: Central Bank of the Republic of Turkey Head Office Research and Monetary Policy Department İstiklal Caddesi No: 1 Ulus, 61 Ankara, Turkey Phone: Facsimile: The views expressed in this working paper are those of the author(s) and do not necessarily represent the official views of the Central Bank of the Republic of Turkey. The Working Paper Series are externally refereed. The refereeing process is managed by the Research and Monetary Policy Department.

3 Eşiği Aşınca: Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri İbrahim Burak Kanlı * Yasemin Barlas * ÖZET Bu çalışmada 199 yılından itibaren kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilen ülkelerde finansal ve makroekonomik göstergelerin not artırımının öncesi ve sonrasındaki eğilimleri incelenmektedir. Analiz sonuçları, kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilen ülkelerin portföy yatırımları ve kredi kanallarıyla yabancı sermayeye ulaşım imkanının arttığına, ne var ki doğrudan yabancı yatırımlarında belirgin bir eğilim değişiminin olmadığına işaret etmektedir. Not artışı sonrası yurt dışından borçlanma maliyeti düşerken, borçlanmanın vadesinde anlamlı bir değişim kaydedilmemektedir. Yurt dışı finansmana ulaşımın kolaylaşmasıyla, not artırımı öncesinde düşüş eğiliminde olan dış borç artış, cari denge ise bozulma eğilimine girmektedir. Yurt dışı kredi imkanının artması yurt içi kredi piyasasına da yansımakta, özel sektöre açılan krediler ivmelenirken kredi faizleri düşmektedir. Öte yandan, not artışı sonrası mutlak büyüme hızı not artışı öncesi seviyelerin üzerinde gerçekleşirken, göreli büyüme performanslarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişimden bahsedilememektedir. ABSTRACT This paper focuses on emerging countries whose credit ratings are upgraded to investment level since 199 and analyses the trends in selected financial and macroeconomic indicators before and after the upgrade decision. The analysis reveals that access to foreign capital gets easier after being upgraded to investment level through both portfolio and credit channels; however, a particular trend cannot be depicted for foreign direct investment. While the cost of external debt decreases after the upgrade, the average maturity of new debt does not portray a significant change. As external financing conditions improve, the formerly decreasing external debt follows an upward trend and current account worsens. The surge in foreign credit reflects on domestic credit market, as domestic credit to private sector accelerates and cost of domestic lending falls. Finally, despite higher post-upgrade absolute growth rates, relative growth performances in pre- and post-upgrade periods do not differ significantly. Anahtar Kelimeler: Kredi notu, Yatırım yapılabilir seviye, Gelişmekte olan ülkeler. JEL Kodları: E44, F34, G15. * Bu çalışmada ifade edilen görüşler yazarlara ait olup, TCMB nin görüşü olarak yorumlanmamalıdır. Yazarlar, değerli görüş ve önerileri için Ali Hakan Kara ve Refet Gürkaynak a teşekkür eder. İletişim: Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İstiklal Caddesi, No. 1, Ulus 61, Ankara. e-posta:

4 1. Giriş Kredi derecelendirme kuruluşları, finansal piyasalarda borç alan ve veren taraflar arasındaki bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırmak amacıyla kurulmuşlardır. Söz konusu kuruluşlar tarafından belirlenen ülke kredi notları, ülkelerin finansal yükümlülüklerini yerine getirebilme kapasitelerinin, bir başka deyişle kredi riskliliklerinin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, kredi notunun yükselmesiyle beraber ülkenin daha bol, ucuz ve uzun vadeli dış finansmana ulaşım imkanının artması beklenir. Yatırım yapılabilir olarak nitelenen kredi notu seviyesi ise, ülkelerin dış finansmana ulaşımında önemli bir eşik niteliğindedir. Zira küresel finansal piyasalarda, yatırım yapılabilir seviye ile bu seviyenin altındaki kredi notları farklı risk grupları olarak algılanmakta ve değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, tabi oldukları yasa ve düzenlemeler, emeklilik ve sigorta fonları gibi birçok uzun vadeli fonun ancak kredi notu yatırım yapılabilir seviyede olan ülkelere yatırım yapabilmesine olanak vermektedir. Bir başka deyişle, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesi, o ülkeye dair risklilik algılamalarında önemli bir değişime yol açmanın yanı sıra, ülkelerin daha geniş bir potansiyel yatırımcı tabanına sahip olmalarını sağlamaktadır. Ekonomi yazını incelendiğinde, ülkelerin kredi notları üzerine yapılmış araştırmaların bir kaç ana başlık altında toplanabildiği görülmektedir. İlk olarak, Cantor ve Packer ın (1996) öncülüğünü yaptığı bir kısım çalışma kredi notunun belirlenmesinde etkili olan unsurlara odaklanmaktadır. Bu çerçevede, bir ülkenin kredi notunun belirlenmesinde rol oynayan başlıca unsurların kişi başı milli gelir, büyüme oranı, enflasyon oranı, dış borç, ekonomik gelişmişlik düzeyi ve ülkenin iflas geçmişi olduğu genel kabul görmektedir. Yatırım yapılabilir kredi notu seviyesi üzerine daha güncel bir çalışmada ise Jamarillo (21), spekülatif kredi notu seviyesinden yatırım yapılabilir seviyeye geçişte en önemli belirleyicinin borç göstergeleri olduğunu savunmaktadır. Kredi notu üzerine çalışmaların yoğunlaştığı ikinci konu ise kredi notlarıyla finansal piyasaların risk fiyatlamaları arasındaki ilişkidir. Bu kapsamda, kredi notlarının finansal piyasalardaki risk değerlendirme süreçlerine ne ölçüde ek bilgi sağladığı araştırılmaktadır. Bu çalışmalarda elde edilen sonuçlar, iktisadi göstergeler kontrol edildiği takdirde kredi notlarının bir risk primi göstergesi olan getiri farklarının ötesinde bilgi içerdiğine işaret etmektedir (Cantor ve Packer, 1996; Reisen ve von Maltzan, 1999; Cavallo, Powell ve Rigobón, 28). Benzer biçimde, Kaminsky ve Schmukler (21) on altı gelişmekte olan ülkeyi mercek altına aldıkları çalışmada not değişimlerinin gerek tahvil gerekse borsa getirileri üzerinde anlamlı biçimde etkide bulunduğunu göstermektedir. Jamarillo ve Tejada (211) ise otuz beş gelişmekte olan ülke üzerine yaptıkları panel veri analizine dayanarak, yatırım yapılabilir kredi notu seviyesinin bir eşik niteliğinde olduğunu teyit etmekte ve kredi notunun bu seviyeye yükseltilmesinin getiri farklarında, ekonomik göstergelerce açıklanabilecek düzeyin de ötesinde düşüşe neden olduğunu ortaya koymaktadır. 1

5 Bu konuların yanı sıra, kredi notlarındaki değişimlerin devresel hareketlerle aynı yönlü olma ve yayılma özelliği üzerine de çalışmalar mevcuttur. Bu kapsamda, Ferri, Liu ve Stiglitz (1999) not değişimlerinin devresel hareketlerle aynı yönlü olmasının, not değişimine maruz kalan ülkelerin finans piyasalarındaki iniş ve çıkış hareketlerini keskinleştirdiğine dikkat çekmektedir. Benzer tartışmalar, gelişmekte olan ülkelerde finansal istikrarın önemli belirleyicileri olan sermaye akımları ve kredi büyüme oranları için de sürmektedir (Elkhoury, 28). Diğer yandan, Kaminsky ve Schmukler (21) ve Kräussl (23) kredi notu değişimlerinin yayılma etkisinin genellikle bölgesel çerçevede gerçekleştiğinin altını çizmektedir. Nitekim, Rigobón (22) da Meksika nın kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesinin tahvil piyasası üzerindeki etkilerini araştırdığı çalışmada Latin Amerika piyasalarını referans olarak almaktadır. Kredi notu üzerine yazın oldukça geniş olmasına karşın, not değişimlerinin etkilerini araştıran çalışmaların genellikle kredi notları ile finansal değişkenler arasındaki ilişkiye odaklandıkları görülmektedir. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen yazın taramasında, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesinin ülke ekonomisi üzerindeki geniş çaplı etkilerine dair bir çalışmaya ise rastlanılamamıştır. Bu çerçevede, finansal ve makro iktisadi göstergelerin, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesinin öncesinde ve sonrasındaki eğilimlerini inceleyen bu çalışma, yazındaki söz konusu boşluğun doldurulmasına dair ilk adım olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca, 199 yılından itibaren yatırım yapılabilir seviyeye not artırımı vakalarının tamamını bir araya getirip, not artırımlarının etkilerini toplu bir biçimde ve bir aktarım mekanizması çerçevesinde incelemesiyle de bu çalışmanın, bundan sonra yapılacak çalışmalara katkıda bulunabileceğini düşünmekteyiz. Tüm bunların yanı sıra, önümüzdeki dönemde Türkiye nin kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilebileceğine dair beklentilerin, çalışmanın konjonktürel önemini de artırdığı kanısındayız. 1 Çalışmanın bulguları, kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükselen ülkelerin, risk primindeki düşüş ve yatırımcı tabanındaki genişlemeyle beraber dış finansmana ulaşım imkanlarının arttığına işaret etmektedir. Bu kapsamda ülkelere portföy yatırımı ve kredi biçiminde yabancı sermaye girişleri gözlenmektedir. Bu çerçevede, gerek not artışının öncesinde, gerekse sonrasında referans ülke grubu genel eğiliminin üzerinde portföy yatırımı çekme ve kurda göreli değer kazanma eğilimi kaydedilmektedir. Finansal enstrümanlardan elde edilen risk primi göstergelerindeki düşüş ve hisse senedi fiyatlarındaki artış ise not artışından önce tamamlanmaktadır. Bu durumun, finansal piyasaların not artırımlarını veya ülke riskliliğinde not artırımına yol açan iyileşmeyi, karardan önce fiyatladıklarına gösterge teşkil ettiğini düşünmekteyiz. Yabancıların portföy yatırımları artarken, doğrudan yatırımlar biçimindeki sermaye girişlerinde belirgin bir değişim gerçekleşmemektedir. 1 Kredi derecelendirme kuruluşlarından Moody s 1992 yılında Türkiye nin kredi notunu yatırım yapılabilir seviyede başlatmış, ancak 1993 yılında görünümünü negatife çevirmesinin ardından, 1994 yılında spekülatif seviyeye düşürmüştür. Bu vaka dışında, Türkiye nin kredi notu yatırım yapılabilir seviyenin altında yer almıştır. 2

6 Not artırımının en belirgin etkisi ise yurt dışından sağlanan kredilerde gözlenmektedir. Bu dönemde özel sektörün yurt dışından borçlanma miktarı belirgin biçimde artmakta ve bunun sonucunda not artırımı öncesinde düşmekte olan dış borç, hızlı bir yükseliş eğilimine girmektedir. Bu eğilime, sağlanan kredilerin maliyetindeki düşüş eşlik ederken, borçlanmanın vadesine dair göstergelerde not artışıyla birlikte anlamlı bir değişim kaydedilmemektedir. Bunun sebebinin, not artırımıyla birlikte potansiyel yatırımcı tabanına dahil olan emeklilik ve sigorta fonları gibi uzun vadeli fonların, notu artırılan ülkeye uzun vadeli portföy yatırımı biçiminde girmeleri olduğunu düşünmekteyiz. Özel sektörün yurt dışı finansmana ulaşımının kolaylaşması, yurt içi kredi piyasalarına da yansımakta, özel sektöre açılan krediler ivmelenirken kredi faizleri düşmektedir. Düşük maliyetli ve bol dış finansmana ulaşım, kurun net dış talep geçişkenliği ve iç talep kanallarından ülkelerin cari dengelerine bozulma yönünde etkide bulunmaktadır. Son olarak, not artışı sonrası ortalama büyüme hızı not artışı öncesi seviyelerin üzerinde gerçekleşirken, göreli büyüme performanslarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişimden bahsedilememektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde kredi notu seviyeleri ve incelenen vakalar hakkında bilgi verilmekte, üçüncü bölümde ise kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesinin ekonomi üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Dördüncü bölümde yöntem ve bulgulara yer verilmekte, sonuç ve çıkarımlar ise beşinci bölümde sunulmaktadır. 2. Kredi Notları ve Analize Dahil Edilen Vakalar Kredi derecelendirme kuruluşları, gerek ülkelere gerekse şirketlere ilişkin kredi notlarını risksiz olarak kabul edilen prime seviyesinden iflas seviyesine kadar birçok kademeden oluşan bir ölçekte belirlemektedir. Kredi notları yerli ve yabancı para cinsinden verilmekte olup, küresel finansal piyasalarda bir ülkenin riskliliğinin göstergesi olarak kabul edilen ve o ülkenin küresel sermayeye ulaşımında belirleyici olan kredi notu, uzun vadeli ve yabancı para cinsinden olanıdır. Yatırım yapılabilir olarak değerlendirilen kredi notu seviyesi, önde gelen kredi derecelendirme kuruluşlarından Standard & Poor's (S&P) ve Fitch in derecelendirme yöntemine göre BBB- ve üstü, Moody s derecelendirme yöntemine göre ise Baa3 ve üstündeki kredi notlarını kapsamaktadır (Tablo 1). Bu çalışmada, 199 yılından bu yana yabancı para cinsinden uzun vadeli ülke kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltildiği 2 vaka analizlere dahil edilmiştir (Tablo 2). 2 Tablo 2 de görüldüğü gibi, birçok vakada kredi derecelendirme kuruluşlarının yatırım yapılabilir seviyeye not artırımları birbirine yakın, fakat farklı tarihlerde gerçekleşmiştir. Bu çerçevede, ülke kredi notunun üç kredi derecelendirme kuruluşundan herhangi biri tarafından 2 Hırvatistan, Slovakya ve Kolombiya nın yabancı para cinsinden kredi notu, tabloda yer alan tarihlerden önce bir kez daha yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmiş, ancak bu seviyeyi koruyamayarak bir müddet sonra tekrar spekülatif seviyeye düşürülmüşlerdir. 3

7 yatırım yapılabilir seviyeye yükseltildiği ilk tarih, not artırım tarihi olarak kabul edilmiş ve analizler bu tarihler baz alınarak gerçekleştirilmiştir. Analizlerde baz alınan not artırım tarihleri Tablo 2 de taralı biçimde gösterilmektedir. Öte yandan, veri kısıtları bazı not artırım vakalarının dördüncü bölümde sunulan analizlerin bir bölümüne dahil edilememelerine yol açmıştır. 3 Tablo 1. Önde Gelen Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Verdikleri Kredi Notları S&P Fitch Moody s Prime AAA AAA Aaa AA+ AA+ Aa1 Üst Seviye AA AA Aa2 AA- AA- Aa3 Yatırım Yapılabilir Seviye Yatırım Yapılamaz Seviye Spekülatif Üst Orta Seviye Alt Orta Seviye A+ A+ A1 A A A2 A- A- A3 BBB+ BBB+ Baa1 BBB BBB Baa2 BBB- BBB- Baa3 BB+ BB+ Ba1 BB BB Ba2 BB- BB- Ba3 Daha Düşük Seviyede Kredi Notları Tablo 2. Kredi Notlarının Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükseltildiği Tarihler S&P Fitch Moody s Polonya Nis.96 Haz.96 Macaristan Eki.96 Ara.96 Uruguay Haz.97 Oca.97 Haz.97 Güney Afrika Şub. Haz. Meksika Şub.2 Oca.2 Mar. Litvanya May.1 Kas.2 Hırvatistan Haz.1 Slovakya Eki.1 Kas.2 Kas.1 Bahreyn Ağu.2 Kazakistan May.4 Eki.4 Eyl.2 Rusya Oca.5 Kas.4 Eki.3 Hindistan Oca.7 Ağu.6 Oca.4 Bulgaristan Haz.4 Ağu.4 Mar.6 Romanya Eyl.5 Eki.4 Eki.6 Kolombiya Haz.7 Peru Tem.8 Nis.8 Ara.9 Brezilya Nis.8 May.8 Eyl.9 Fas Mar.1 Panama May.1 Mar.1 Haz.1 Azerbaycan May.1 Taralı alanlar analiz için seçilmiş tarihleri göstermektedir. Kaynak: Bloomberg. 3 Kredi notu 21 yılında artırılan Fas, Panama ve Azerbaycan vakaları uzun vadeli perspektif ile incelenen bazı değişkenlerin analizine dahil edilememiştir. 4

8 3. Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri Kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesinin ekonomi üzerindeki etki mekanizması sadeleştirilmiş biçimde Şekil 1 de gösterilmektedir. Şekilde de görüldüğü gibi, not artırımıyla birlikte risklilik algılamalarındaki iyileşme ve potansiyel yabancı yatırımcı tabanındaki genişlemenin, ülkenin yabancı sermayeye ulaşım imkanını artırması beklenir. Yabancı sermayeye ulaşım portföy yatırımları, doğrudan yatırımlar veya yurt dışından sağlanan krediler biçiminde gerçekleşebilir. Şekil 1. Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükselmesinin Etkileri Kredi Notunun Yatırım Yapılabilir Seviyeye Yükseltilmesi Risk Primi Yabancı Sermayeye Ulaşım İmkanı Portföy Yatırımları Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dış Borçlanma (miktar, vade, maliyet) Borçlanma Senetleri Hisse Senedi Piyasası Kamu Sektörü Özel Sektör Banka Dışı Kesim Bankalar Yurtiçi Krediler Cari Denge Döviz Kuru İktisadi Faaliyet Portföy yatırımı biçiminde sermaye girişleri ağırlıklı olarak borçlanma senedi ve hisse senedi piyasalarına olmaktadır. Kredi notunun artmasıyla, bu piyasalardaki fiyatların ve yabancı sermaye miktarının artması, ortalama vadenin uzaması beklenir. Öte yandan, düşen ülke riskliliği, yabancı sermaye girişleri ve notu artan ülkeye dair beklenti ve algılamalardaki iyileşme, doğrudan yatırım biçimindeki yabancı sermaye girişlerini de güçlendirme potansiyeli taşımaktadır. Not artırımı yurt dışından borçlanma imkanını da artırıcı yönde etkide bulunacaktır. Bunun sonucunda gerek özel sektörün gerekse kamunun yurt dışından sağladıkları kredilerin maliyetlerinin düşmesi ve vadelerinin uzaması olasıdır. Özel sektörün dış finansmana ulaşımının kolaylaşmasının yurt içi kredi piyasasına da yansımaları olacaktır. Öncelikle, 5

9 finansal kuruluşların daha ucuz ve uzun vadeli dış finansmana ulaşım imkanları, yurt içi kredi faizlerini düşürücü, bankaların mevduat gibi alternatif fonlama araçlarına bağımlılıklarını ise azaltıcı etkide bulunabilir. Bunun yanı sıra, finansal kesim dışı özel sektör kredilerinde yurt dışı kredilerin payının yükselmesi, bankalar arasındaki kredi arzı rekabetinin artmasına ve kar marjlarının daralmasına sebep olma potansiyeli taşımaktadır. Bu etkenlerin yurt içi kredi hacmine net etkisinin genişletici yönde etkide bulunması beklenir. Tüm bunların sonucunda, yurt dışı krediye ulaşımın kolaylaşması ülkenin dış borcunu artırıcı etkide bulunabilecektir. Çeşitli biçimlerde yabancı sermaye girişleri, düşen risk primi ve beklentilerdeki iyileşme yerel para birimine olan talebi artırarak döviz kurunun değer kazanmasına yol açabilecektir. Para birimindeki değerlenme bir yandan ithalat talebini artırırken, ihracatta rekabeti düşürücü yönde etkide bulunabilir. Öte yandan, yurt içi kredi piyasalarındaki canlanma, beklentilerdeki iyileşme ve varlık fiyatlarındaki artışın sebep olduğu servet etkisinin iç talebi canlandırması beklenir. Tüm bu unsurlar, toplam talep kompozisyonunun iç talep aleyhine değişmesine, böylelikle notu artırılan ülkelerin cari dengelerinin bozulmasına yol açma potansiyeli taşımaktadır. Ne var ki, yurt dışı finansmana ulaşım imkanının iyileşmesinin sürdürülebilir cari denge seviyesi üzerinde de olumlu etkilerinin olacağı göz önünde bulundurulmalıdır. Son olarak, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesinin iktisadi faaliyete ne yönde etkide bulunacağı, iç talep artışının karşılanmasında ithalatın payı, kurdaki değerlenmenin net dış talebe etkisi, merkez bankasının artan sermaye girişleri ve iç talepteki canlanma karşısında benimseyeceği para politikası gibi birçok unsura bağlı olarak değişebilecektir. 4. Yöntem ve Bulgular Bu bölümde, kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükselen ülkelere dair makro iktisadi ve finansal değişkenlerin not artışından önceki ve sonraki dönemlerde izledikleri eğilimlere, önceki bölümde değinilen etki mekanizması vasıtasıyla odaklanılmaktadır. Bu çerçevede iki aşamadan oluşan bir yöntem izlenmektedir. İlk olarak, Tablo 2 de sunulan not artırım vakalarının öncesi ve sonrasındaki eğilimler toplulaştırılmış biçimde incelenmekte, ikinci aşamada ise toplulaştırılmış verinin işaret ettiği eğilimlerin güvenilirliğini teyid amacıyla gözlemlere bağımlı örneklem Wilcoxon İşaretli Sıra Testi uygulanmaktadır. Test edilen hipotezler ve sonuçları çalışmanın sonundaki Ek te verilen Tablo A da yer almaktadır. 4 Ayrıca, incelenen tüm makro iktisadi ve finansal değişkenlerin veri kaynaklarına ilişkin ayrıntılı bilgi Ek te yer alan Tablo B de bulunabilir. Kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesinin etkilerinin ilk olarak finansal değişkenler üzerinde gözlenmesi beklenmekle birlikte, bu etkinin not artırımının çok öncesinde başlaması mümkündür. Zira kredi notunun artırılacağına dair beklentiler çoğu 4 Parametrik olmayan Wilcoxon İşaretli Sıra Testi, gözlem sayısının kısıtlı olduğu veya dağılımın normal olmadığı durumlarda bağımlı örneklemlere dair testlerde daha güvenilir sonuçlar vermektedir. 6

10 zaman not artırımının öncesinde ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan, not artırımı sürpriz bir biçimde gerçekleşse dahi, ekonomiye dair göstergelerde not artırımına yol açan iyileşme finansal piyasalar tarafından not artırımı gerçekleşmeden fiyatlanabilmektedir. Bu noktada, finansal göstergelerde mutlak değil, referans ülke grupları ortalamasına kıyasla göreli eğilimlerin incelendiği not edilmelidir. Göreli eğilimlerin hesaplanmasında kullanılan referans ülke grubu, incelenen ülkenin bulunduğu coğrafi bölgeye göre oluşturulmuştur. 5 Ayrıca, referans grubun oluşturulmasında GSYİH nın büyüklüğü, sermaye hareketleri serbestisi ve kur politikası gibi değişkenler de göz önünde bulundurulmuştur. Analize dahil edilen ve eğilimleri incelenen toplulaştırılmış değişkenler aşağıdaki gibi gösterilebilir:, 1 Burada toplulaştırılmış finansal değişkenin t zamanındaki değerini; ilgili değişkenin referans grubunda yer alan ülkesi için t zamanındaki değerini; N, değişkeninin oluşturulmasında kullanılan not artırım vakası sayısını; ise i ülkesinin referans grubunda yer alan ülke sayısını göstermektedir. ülke gruplarına ilişkin gösterge fonksiyondur. Sözel olarak ifade edecek olursak, pay kısmında parantez içinde yer alan ifade, t zamanında kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilen i ülkesinde, örneğin GSYİH'ya oranla yabancı portföy yatırımlarının, referans ülke grubu içinde yer alan ülkelerin ortalamasından ne kadar farklılaştığını ölçerken; X t bunun, bütün yatırım yapılabilir seviyeye not artırımı örneklemindeki ortalamasına karşılık gelmektedir. Bu şekilde, küresel risk algılamalarının seyrinin finansal değişkenler üzerindeki dışsal etkisi kontrol edilmeye çalışılmıştır. 6 Böylece, vakaların hem zaman, hem göreli konum boyutları göz önünde tutularak, ekonometrik olarak yapılan bir çalışmada farkların farkı tahminlerine muadil bir yaklaşım izlenmiş olmaktadır. Çalışmada, göreli ibaresi geçen değişkenlerin eğilimlerinin oluşturulmasında yukarıda anlatılan yöntem kullanılmış; diğer değişkenler için ise mutlak değerler incelenmiştir. Bu çerçevede, öncelikle not artırım tarihinin gerçekleştiği çeyreğin öncesi ve sonrasındaki dörder çeyreklik dönemlerde, kredi notu artırılan ülkelerde portföy yatırımı biçiminde yabancı sermayenin GSYİH ya oranının göreli seyri incelenmiştir. Grafik 1, notu yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilen ülkelerdeki yabancı portföy hareketlerinin referans ülke grubu genel eğiliminden ortalama ne kadar ayrıştığına gösterge teşkil etmektedir. Grafikte görüldüğü üzere, notu artırılan ülkelerdeki yabancı portföy yatırımlarının GSYİH ya oran cinsinden değişimi, gerek not artışından önce gerekse sonra, referans ülke ortalamalarının belirgin 5 Referans ülke grupları Amerika kıtasındaki, Doğu Avrupa daki, Asya daki ve Orta Doğu daki belli başlı gelişmekte olan ülkeler şeklindedir. Güney Afrika ve Rusya, Doğu Avrupa grubuna dahil edilmiştir. 6 Örneğin Brezilya nın not artırımı 28 yılında başlayan küresel finansal krizin beş ay öncesinde gerçekleşmiştir. İncelenen dönemde Brezilya da mutlak olarak olumsuz eğilim gösteren bir finansal değişkenin, aynı dönemde bölgede gelişmekte olan diğer ülkeler ile kıyaslandığında, aslında göreli olarak daha iyi bir performans sergilediği görülebilmektedir. 7

11 biçimde üzerinde gerçekleşmiştir. Bu güçlü eğilim istatistiksel olarak da anlamlıdır (Bkz: Ek Tablo A)..5.3 Grafik 1. Göreli Portföy Yatırımları (GSYİH ya oranla, yüzde) Çeyreklik değişim Kümülatif değişim (sağ eksen) Çeyrek Öncesi 3 Çeyrek Öncesi 2 Çeyrek Öncesi 1 Çeyrek Öncesi Not Artırımı 1 Çeyrek Sonrası 2 Çeyrek Sonrası 3 Çeyrek Sonrası 4 Çeyrek Sonrası Kaynak: IMF, yazarların hesaplamaları. Portföy biçiminde sermaye hareketlerinde gözlenen eğilimle uyumlu biçimde, not artırımı öncesi süreçte ülkelerin borsa endekslerinin referans ülke ortalamalarının belirgin biçimde üzerinde performans gösterdiği gözlenmektedir (Grafik 2). Benzer şekilde, bu ülkelerin finansal piyasalarda fiyatlanan risk primi göstergeleri de göreli olarak aşağı yönlü bir eğilim izlemektedir (Grafik 3). Ne var ki, borsa endeksinde ve risk priminde not artırımı öncesi gözlenen olumlu görünümün, not artırımının ardından ortadan kalktığı ve bu değişkenlerin referans ülke grubu genel eğilimiyle uyumlu bir seyir izlemeye başladığı dikkat çekmektedir. Bu durum, finansal piyasaların, not artırımlarını veya ülke riskliliğinde not artırımına yol açan iyileşmeyi karardan önce fiyatladıklarına gösterge teşkil etmektedir Grafik 2. Göreli Borsa Endeksi Performansı (yüzde) 6-12 Ay Öncesi 3-6 Ay Öncesi 3 Ay Öncesi 3 Ay Sonrası Kaynak: Bloomberg, yazarların hesaplamaları. 3-6 Ay 6-12 Ay Sonrası Sonrası Grafik 3. Göreli Tahvil Getiri Farkları Endeksi Performansı (baz puan) Ay Öncesi 3-6 Ay Öncesi 3 Ay Öncesi 3 Ay Sonrası Kaynak: Bloomberg, yazarların hesaplamaları. 3-6 Ay 6-12 Ay Sonrası Sonrası Portföy yatırımı biçiminde sermaye girişlerinde gözlenen eğilim, doğrudan yatırımlar biçimindeki sermaye girişlerinde gözlenememektedir. Toplulaştırılmış veri, göreli doğrudan yabancı yatırımlarda olumlu bir eğilime işaret etse de, bu eğilim istatistiksel olarak anlamlı değildir (Grafik 4 ve Ek Tablo A). Bunun sebebinin, yabancı para cinsinden ülke riskliliği ve dış finansmana ulaşım imkanı gibi unsurların doğrudan yatırımların temel belirleyicileri arasında yer almaması olduğunu düşünmekteyiz. 8

12 Grafik 4. Göreli Doğrudan Yabancı Yatırımlar (GSYİH ya oranla, yüzde) Çeyreklik değişim Kümülatif değişim (sağ eksen) Çeyrek Öncesi 3 Çeyrek Öncesi 2 Çeyrek Öncesi 1 Çeyrek Öncesi Not Artırımı 1 Çeyrek Sonrası 2 Çeyrek Sonrası Kaynak: IMF, yazarların hesaplamaları. 3 Çeyrek Sonrası 4 Çeyrek Sonrası Kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesinin dikkat çekici bir yansıması yurt dışından borçlanmada gözlenmektedir. Dış finansmana ulaşım imkanının artmasıyla, ağırlıklı biçimde kamu borcu kaynaklı olmak üzere belirgin bir azalış eğilimi izleyen toplam dış borç, not artışı sonrasında özel sektörün borçlanmasındaki yükselişe paralel olarak yukarı yönlü bir eğilim izlemektedir (Grafik 5). Test sonuçları dış borçta gözlenen bu hareketin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır. 43 Grafik 5. Toplam Dış Borç (GSYİH ya oranla, yüzde) Yıl Öncesi 4 Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. Özel sektörün yurt dışından borçlanmayı tercih etmesinin başlıca sebebi, kredi notundaki artışla birlikte yurt dışı borçlanmanın maliyetindeki düşüştür. Zira, şirketlerin kredi notları ve dış finansmana ulaşımları, şirkete özgü niteliklerin yanı sıra bağlı oldukları ülkenin kredi notu tarafından belirlenmekte; ülke kredi notunun yükselmesiyle birlikte şirketlere dair risklilik algılamalarında da iyileşme gözlenmektedir. Nitekim, incelenen not artırım vakalarında, ülkelerin dış borca ödedikleri faiz miktarının milli gelire oranı belirgin biçimde azalmaktadır. Bunun yanı sıra, kamunun yeni dış borçlanma maliyeti de not artırımı sonrası belirgin biçimde düşmektedir (Grafik 6). Bu eğilimlerin istatistiksel olarak da anlamlı oldukları not edilmelidir. 9

13 Not artırımını takip eden dönemde kamunun yeni dış borcunun ortalama vadesi önce belirgin biçimde yükselmekte, daha sonrasında tekrar azalış eğilimine girmektedir. Diğer taraftan, kısa vadeli borcun toplam borç içindeki payının ise not artırımı sonrasında yükseldiği dikkat çekmektedir (Grafik 7). Ne var ki, borçlanmanın vadesine ilişkin söz konusu değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlı bir eğilimden söz edilememektedir. Bunun altında yatan bir sebep, not artırımıyla birlikte potansiyel yatırımcı tabanına dahil olan emeklilik ve sigorta fonları gibi uzun vadeli fonların notu artırılan ülkeye uzun vadeli portföy yatırımı biçiminde girmeleri olabilir. 7 Grafik 6. Dış Borca Ödenen Faiz Miktarı ve Yeni Dış Borcun Ortalama Faiz Oranı Grafik 7. Kısa Vadeli Dış Borç Oranı ve Yeni Dış Borcun Ortalama Vadesi Dış Borca Ödenen Faiz Miktarı (GSMG'e oranla, yüzde) Yeni Dış Borcun Ortalalama Faiz Oranı (yüzde, sağ eksen) Kısa Vadeli / Toplam Dış Borç Oranı (yüzde) Yeni Dış Borcun Ortalalama Vadesi (yıl, sağ eksen) Yıl Öncesi 4 Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası 5 Yıl Öncesi 4 Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. Not artırımı sonrasında özel sektörün dış borçlanmasındaki yükselişin önemli bir bölümü kredi veren kuruluşların yurt dışından sağladıkları kredilerden kaynaklanmaktadır. Birçok vakada, kredi veren kuruluşların dış borçlarının not artırımından önce artış eğiliminde olduğu; ancak, not artırımıyla birlikte bu eğilimin ivmelendiği görülmektedir. Nitekim, kredi veren kuruluşların not artışından sonraki beş yılda dış borçlarındaki artış miktarı, önceki beş yıldaki artış miktarının çok üzerinde seviyelerde gerçekleşmiştir (Grafik 8). Grafik 8. Not Artırımından Sonraki 5 Yılda Kredi Veren Kuruluşların Dış Borçlarındaki Artış Miktarının Önceki 5 Yıldaki Artış Miktarına Oranı Rusya Romanya Litvanya Kolombiya Bulgaristan Kazakistan Uruguay Hindistan Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. Meksika G.Afrika Grafik 9. Özel Sektör Yurt İçi Kredi Hacmi Değişimi (GSYİH ya oranla, yüzde) Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası 7 Veri kısıtları portföy yatırımı biçiminde sermaye girişlerinin vadelerinin analizine engel teşkil etmektedir. 1

14 Kredi veren kuruluşların düşük maliyetli ve yüksek miktarda dış finansmana ulaşımlarının kolaylaşması yurt içi kredi piyasasına da yansımaktadır. Bunun sonucunda, ülkelerin kredi notlarının yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesiyle, yurt içinde özel sektöre açılan kredilerin istatistiksel olarak da anlamlı biçimde ivmelendiği gözlenmektedir (Grafik 9). Krediler ivmelenirken, yurt içi kredi faizlerinde not artırımından önce başlayan düşüş eğiliminin not artırımından hemen önce güçlendiği görülmektedir (Grafik 1). Diğer taraftan, dış finansmanın bollaşması ve ucuzlamasıyla kredi için talep edilen risk primine dair bir gösterge olan kredi ve risksiz kabul edilen benzer vadeli devlet borçlanma senetleri arasındaki getiri farkının da azaldığı dikkat çekmektedir (Grafik 11). Bu durumda, bollaşan finansman kaynağı ile birlikte artan rekabetin ve finansal kesim hariç özel sektörün dış finansmana ulaşımının kolaylaşmasının rol oynamış olabileceğini düşünmekteyiz. Grafik 1. Not Artırımından Sonraki Yıl ile Önceki Yıl Arasında Kredi Faiz Oranı Farkı (yüzde) Meksika Macaristan Romanya Polonya Litvanya Slovak Cum. Rusya G Afrika Bahreyn Peru Hindistan Bulgaristan Hırvatistan Brezilya Kolombiya Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları Grafik 11. Not Artırımı Öncesi ve Sonrasında Kredi ve Hazine Faiz Oranı Farkı (yüzde) Bahreyn Polonya Önceki beş yılda değişim Sonraki beş yılda değişim Macaristan Litvanya Meksika Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. G Afrika Bulgaristan Not artırımının önce ve sonrasında çeşitli biçimlerde gerçekleşen sermaye girişleri, risk algılamalarındaki ve beklentilerdeki iyileşmenin de katkısıyla, notu artan ülkelerin para birimlerinin referans ülke grubu para birimlerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı biçimde göreli değer kazanmasına yol açmaktadır. Göreli değer kazancı not artırımından önce başlamakta ve not artırımı sonrasında da devam etmektedir (Grafik 12). Grafik 12. Göreli Döviz Kuru Performansı (ABD doları karşısında, yüzde) Yıl Öncesi Grafik 13. Cari İşlemler Dengesi (GSYİH ya oranla, yüzde) 4 Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası Ay 3-6 Ay Öncesi Öncesi 3 Ay Öncesi 3 Ay Sonrası Kaynak: Bloomberg, yazarların hesaplamaları. 3-6 Ay 6-12 Ay Sonrası Sonrası Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. 11

15 Öte yandan, iç talepteki canlanma ve para birimindeki değerlenmeyle birlikte ülkelerin cari dengelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir bozulma eğilimi gözlenmektedir (Grafik 13). 8 Ne var ki, ülkelerin düşen riskliliğinin ve artan finansman kalitesinin sürdürülebilir cari denge seviyesi üzerinde de olumlu etkide bulunacağı not edilmelidir. Çalışma kapsamında son olarak, ülkelerin not artırımı öncesi ve sonrasındaki büyüme performansları incelenmiştir. İncelemeye dahil edilen ülkelerin çok büyük bir bölümünün not artırımının gerçekleştiği yıl ve sonraki beş yıldaki ortalama mutlak büyüme oranı, not artırımından önceki beş yıldaki ortalama oranın istatistiksel olarak anlamlı biçimde üzerinde gerçekleşmiştir (Grafik 14 ve Grafik 15). Ancak, ülkelerin bulundukları bölgeye kıyasla göreli büyüme performansları incelendiğinde, birçok ülkenin not artırımı sonrasındaki göreli büyüme performansı önceki dönemin üzerinde olmasına karşın, dönemler arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir Grafik 14. GSYİH Büyüme Oranı (yüzde) Dönem ortalaması Grafik 15. Not Artırımının Öncesi ve Sonrasındaki Dönemlerde GSYİH Büyüme Oranları (yüzde) Not Artırımı Sonrası Ortalama Büyüme Slovakya Polonya Hırvat Bulgaristan G.Afrika Romanya Meksika Hindistan Rusya Litvanya Bahreyn Kazakistan 5 Yıl Öncesi 4 Yıl Öncesi 3 Yıl Öncesi 2 Yıl Öncesi 1 Yıl Öncesi Not Artırımı 1 Yıl Sonrası 2 Yıl Sonrası 3 Yıl Sonrası 4 Yıl Sonrası 5 Yıl Sonrası Uruguay Not Artırımı Öncesi Ortalama Büyüme Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. Kaynak: Dünya Bankası, yazarların hesaplamaları. 5. Sonuç Kredi notu değişimlerinin etkilerine dair çalışmaların büyük bölümü kredi notları ile finansal değişkenler arasındaki ilişkiye odaklanmakta, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilmesinin ülke ekonomisi üzerindeki geniş çaplı etkilerine dair herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu kapsamda, bu çalışma akademik yazındaki söz konusu boşluğun doldurulmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Diğer taraftan, çalışmanın ve bulgularının Türkiye ekonomisi için konjonktürel bir öneme de sahip olduğu düşüncesindeyiz. Zira ülkeye dair risklilik algılamalarındaki iyileşmenin önümüzdeki dönemde Türkiye nin kredi notuna da yansıması ve yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, bu çalışmada 199 yılından 8 Örneklemde, söz konusu genel eğilimin belirgin biçimde gözlenemediği ülkeler, petrolün ihracat içindeki payının yüksek olduğu Rusya, Bahreyn ve Meksika dır. 12

16 itibaren kredi notu yatırım yapılabilir seviyeye yükseltilen ülkelerde, finansal ve makroekonomik göstergelerin not artırımının öncesi ve sonrasındaki eğilimleri incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları, risk primindeki düşüş ve yatırımcı tabanındaki genişlemeyle beraber, notu artırılan ülkelerin yurt dışı sermayeye ulaşım imkanlarının arttığına işaret etmektedir. Bu kapsamda söz konusu ülkelerin portföy yatırımı biçiminde sermaye çekme performansları not artışının önce ve sonrasında referans ülke ortalamalarının üzerinde gerçekleşmekte; finansal piyasalarda fiyatlanan risk primi göstergelerinin ve borsa endekslerinin olumlu seyri ise not artışından önce tamamlanmaktadır. Sonuçlar, doğrudan yabancı yatırımlarında ise not artırımını takiben belirgin bir eğilim değişiminin olmadığına işaret etmektedir. Diğer yandan, not artırımı öncesinde düşüş eğiliminde olan dış borç, kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesiyle hızlı bir biçimde artmaktadır. Bu eğilime, borçlanma maliyetindeki düşüş eşlik ederken, borçlanmanın vadesine dair göstergelerde not artışıyla birlikte anlamlı bir değişim gözlenmemektedir. Yurt dışı finansmana ulaşımın kolaylaşması, yurt içi kredi piyasasına da yansımakta, özel sektöre açılan krediler ivmelenirken kredi faizleri düşmektedir. Düşük maliyetli ve bol dış finasmana ulaşım kur ve iç talep kanallarından ülkelerin cari dengelerinde bozulma eğilimine yol açma potansiyeli taşımaktadır. Son olarak, not artışı sonrası ortalama mutlak büyüme hızı not artışı öncesi seviyelerin üzerinde gerçekleşirken, göreli büyüme performanslarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişimden bahsedilememektedir. Kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesiyle nitelikli dış finansman imkanının artması, ülke ekonomisinin daha sağlıklı ve şoklara karşı daha esnek hale gelmesi için önemli bir unsurdur. Türkiye açısından değerlendirildiğinde, ülke risklilik algılamalarında son yıllarda gözlenen çarpıcı iyileşme, gerek kamunun gerekse özel sektörün dış finansmana ulaşımına büyük oranda yansımıştır. Buna karşın, önümüzdeki dönemde kredi notunun yatırım yapılabilir seviyeye yükselmesi durumunda, dış finansman imkanındaki ek iyileşmeyle birlikte gündeme gelebilecek makro finansal istikrara yönelik risklerin doğru biçimde yönetilmesinde makro ihtiyati tedbirlerin öneminin daha da artacağını düşünmekteyiz. 13

17 Kaynakça Cantor, R. ve Packer, F. (1996). Determinants and Impact of Sovereign Credit Ratings, Federal Reserve Bank of New York Economic Policy Review, Vol: 2, no: 2, syf Cavallo, E.A., Powell, A. ve Rigobón, R. (28). Do Credit Rating Agencies Add Value? Evidence from the Sovereign Rating Business Institutions, Inter-American Development Bank Research Department Working Paper, No: 647. Elkhoury, M. (28). Credit Rating Agencies and Their Potential Impact on Developing Countries, United Nations Conference on Trade and Development Discussion Papers, No: 186. Ferri, G., Liu, G., ve Stiglitz, J. (1999). The Procyclical Role of Rating Agencies: Evidence from the East Asian Crisis, Economic Notes, Vol:28, no:3, syf: Jaramillo, L. (21). Determinants of Investment Grade Status in Emerging Markets, IMF Working Paper, No: 1/117. Jaramillo, L. ve Tejada, C. M. (211). Sovereign Credit Ratings and Spreads in Emerging Markets: Does Investment Grade Matter?, IMF Working Paper, No: 11/44. Kaminsky, G. ve Schmukler, S. (21). Emerging Markets Instability: Do Sovereign Ratings Affect Country Risk and Stock Returns?, World Bank Policy Research Working Paper, No: Kräussl, R. (23). Do Changes in Sovereign Credit Ratings Contribute to Financial Contagion in Emerging Market Crises?, Center for Financial Studies Working Paper, No: 23/22. Reisen, H. ve von Maltzan, J. (1999). Boom and Bust and Sovereign Ratings, OECD Development Centre Technical Paper, No: 148. Rigobón, R. (22). The Curse of Non-Investment Grade Countries, Journal of Development Economics, Vol: 69, syf:

18 EK Tablo A. Not Artırımı Çerçevesinde Seçilmiş Değişkenlerde Gözlenen Değişimlerin İstatistiksel Anlamlılığına İlişkin Wilcoxon İşaretli Sıra Testi Sonuçları Gözlem Sayısı H : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde portföy yatırımları/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde portföy yatırımları/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde portföy yatırımları/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde portföy yatırımları/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde borsa endeksi performansı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde borsa endeksi performansı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde borsa endeksi performansı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde borsa endeksi performansı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde doğrudan yabancı yatırımlar/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde doğrudan yabancı yatırımlar/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde doğrudan yabancı yatırımlar/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde doğrudan yabancı yatırımlar/gsyih oranı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Toplam dış borç/gsyih oranı not artırımının olduğu dönemde, not artırımı öncesi dönem ortalaması ile aynıdır. H A : Toplam dış borç/gsyih oranı not artırımının olduğu dönemde, not artırımı öncesi dönem ortalamasından düşüktür. H : Toplam dış borç/gsyih oranı not artırımının olduğu dönemde, not artırımı sonrası dönem ortalaması ile aynıdır. H A : Toplam dış borç/gsyih oranı not artırımının olduğu dönemde, not artırımı sonrası dönem ortalamasından düşüktür. H : Dış borç faiz ödemeleri/gsmg oranı not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesi ile aynıdır. H A : Dış borç faiz ödemeleri/gsmg oranı not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesine kıyasla daha düşüktür. H : Yeni dış borcun ortalama faiz oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : Yeni dış borcun ortalama faiz oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha düşüktür. Test İstatistiği Olasılık Değeri 12 1,922, ,942,3 13 2,516, ,67,18 11,311,756 11,4, ,25, ,8,37 1 2,548, ,2,3 H : Kısa vadeli dış borç oranı not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesi ile aynıdır. H A : Kısa vadeli dış borç oranı not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesine kıyasla daha düşüktür. H : Yeni dış borcun ortalama vadesi not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesi ile aynıdır. H A : Yeni dış borcun ortalama vadesi not artırımı sonrasında, not artırımının 1 yıl öncesine kıyasla daha düşüktür. H : Yurtiçi kredi hacmi büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : Yurtiçi kredi hacmi büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha yüksektir. 1,612,541 1,12, ,84,4 H : Kredi faiz oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : Kredi faiz oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha düşüktür. 16 3,387,1 H : Kredi ve hazine faiz oranları farkı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : Kredi ve hazine faiz oranları farkı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha düşüktür. 7 2,282,23 15

19 Tablo A devamı. Not Artırımı Çerçevesinde Seçilmiş Değişkenlerde Gözlenen Değişimlerin İstatistiksel Anlamlılığına İlişkin Wilcoxon İşaretli Sıra Testi Sonuçları Gözlem Test Sayısı İstatistiği H : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde döviz kuru performansı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı öncesi 1 yıllık dönemde döviz kuru performansı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde döviz kuru performansı referans ülke grubu ortalamasına eşittir. H A : Not artırımı sonrası 1 yıllık dönemde döviz kuru performansı referans ülke grubu ortalamasının üzerindedir. H : Cari işlemler dengesi/gsyih oranı not artırımı sonrası ortalaması, not artırımı öncesi değeri ile aynıdır. H A : Cari işlemler dengesi/gsyih oranı not artırımı sonrası ortalaması, not artırımı öncesi değerinden daha düşüktür. Olasılık Değeri 16 1,784, ,836, ,4,4 H : GSYİH büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : GSYİH büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha yüksektir. 14 2,9,45 H : Göreli GSYİH büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesi ile aynıdır. H A : Göreli GSYİH büyüme oranı not artırımı sonrasında, not artırımı öncesine kıyasla daha yüksektir. 14,377,76 Her iki testte incelenen 16 vakanın 12 sinde döviz kuru performansı referans ülke grubu ortalamasının üzerinde olup, sonuçlar yüzde 9 güven düzeyinde istatistiksel olarak anlamlıdır. Tablo B. İncelenen Makroekonomik ve Finansal Değişkenlere İlişkin Veri Kaynakları Değişken İsmi Veri Kaynağı Yayın/Sayfa Adı Portföy Yatırımları IMF BoPS - Balance of Payments Statistics Doğrudan Yatırımlar IMF BoPS - Balance of Payments Statistics Borsa Endeksleri Bloomberg IMEN - Equity Indices of the World Tahvil Getiri Farkları Bloomberg JPMX - JP Morgan Bond Indices Toplam Dış Borç/GSYİH Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Dış Borca Ödenen Faiz Miktarı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Kısa Vadeli Dış Borç Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Yeni Dış Borcun Ortalama Faiz Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Yeni Dış Borcun Ortalama Vadesi Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Kısa Vadeli Dış Borç Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Özel Sektör Yurt İçi Kredi Hacmi/GSYİH Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Kredi Veren Kuruluşların Dış Borç Miktarı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Kredi Faiz Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Kredi ve Hazine Faiz Oranı Farkı (Risk Primi) Dünya Bankası WDI - World Development Indicators Döviz Kurları Bloomberg WCR - World Currency Rates Cari İşlemler Dengesi Dünya Bankası WDI - World Development Indicators GSYİH Büyüme Oranı Dünya Bankası WDI - World Development Indicators 16

20 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Son Dönemde Yayınlanan Çalışma Tebliğleri Çalışma Tebliğlerinin tamamına Banka İnternet sitesinden (http://www.tcmb.gov.tr) ulaşılabilir. Türkiye İçin Getiri Eğrileri Kullanılarak Enflasyon Telafisi Tahmin Edilmesi (Murat Duran, Eda Gülşen, Refet Gürkaynak Çalışma Tebliği No. 11/22, Kasım 211)) Quality Growth versus Inflation in Turkey (Yavuz Arslan, Evren Ceritoğlu Working Paper No. 11/21, October 211) Filtering Short Term Fluctuations in Inflation Analysis (H. Çağrı Akkoyun, Oğuz Atuk, N. Alpay Koçak, M. Utku Özmen Working Paper No. 11/2, October 211) Do Bank Stockholders Share the Burden of Required Reserve Tax? Evidence from Turkey (Mahir Binici, Bülent Köksal Working Paper No. 11/19, October 211) Monetary Policy Communication Under Inflation Targeting: Do Words Speak Louder Than Actions? (Selva Demiralp, Hakan Kara, Pınar Özlü Working Paper No. 11/18, September 211) Expectation Errors, Uncertainty And Economic Activity (Yavuz Arslan, Aslıhan Atabek, Timur Hülagü, Saygın Şahinöz Working Paper No. 11/17, September 211) Exchange Rate Dynamics under Alternative Optimal Interest Rate Rules (Mahir Binici, Yin-Wong Cheung Working Paper No. 11/16, September 211) Informal-Formal Worker Wage Gap in Turkey: Evidence From A Semi-Parametric Approach (Yusuf Soner Başkaya, Timur Hülagü Working Paper No. 11/15, August 211) Exchange Rate Equations Based on Interest Rate Rules: In-Sample and Out-of-Sample Performance (Mahir Binici, Yin-Wong Cheung Working Paper No. 11/14, August 211) Nonlinearities in CDS-Bond Basis (Kurmaş Akdoğan, Meltem Gülenay Chadwick Working Paper No. 11/13, August 211) Financial Shocks and Industrial Employment (Erdem Başçı, Yusuf Soner Başkaya, Mustafa Kılınç Working Paper No. 11/12, July 211) Maliye Politikası, Yapısal Bütçe Dengesi, Mali Duruş (Cem Çebi, Ümit Özlale Çalışma Tebliği No. 11/11, Temmuz 211) The Role of Monetary Policy in Turkey during the Global Financial Crisis (Harun Alp, Selim Elekdağ Working Paper No. 11/1, June 211) The Impact of Labour Income Risk on Household Saving Decisions in Turkey (Evren Ceritoğlu Working Paper No. 11/9, May 211) Finansal İstikrar ve Para Politikası (Erdem Başçı, Hakan Kara Çalışma Tebliği No. 11/8, Mayıs 211) Credit Market Imperfections and Business Cycle Asymmetries in Turkey (Hüseyin Günay, Mustafa Kılınç Working Paper No. 11/7, May 211)

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2

II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 II. Ulusal Ekonomik Görünüm 2 3 yılının ikinci çeyreğinde iktisadi faaliyet yılın ilk çeyreğine kıyasla daha olumlu bir görünüm sergilemiştir. İç tüketimdeki canlanma ve altın ticaretindeki baz etkisi

Detaylı

2015 Nisan Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı. Erdem BAŞÇI Başkan. 30 Nisan 2015 İstanbul

2015 Nisan Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı. Erdem BAŞÇI Başkan. 30 Nisan 2015 İstanbul 21 Nisan Enflasyon Raporu Bilgilendirme Toplantısı Erdem BAŞÇI Başkan Nisan 21 İstanbul 21 Nisan Enflasyon Raporu: Ana Bölümler Genel Değerlendirme Uluslararası Ekonomik Gelişmeler Enflasyon Gelişmeleri

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Erdem Başçı Başkan 6 Ocak 212 Bursa Sunum Planı I. Küresel Gelişmeler II. Para Politikası III. Türkiye Ekonomisinde Son Gelişmeler 2 Sunum Planı I. Küresel

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015

İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015 İDARE MERKEZİ ANKARA, 27 Ocak 2015 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler . Uluslararası Ekonomik Gelişmeler 1 yılının ikinci çeyreğinde küresel iktisadi faaliyet zayıf seyrini devam ettirmiş; söz konusu zayıf seyirde gelişmekte olan ülkelerin olumsuz büyüme performansı belirleyici

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

YATIRIM YAPILABİLİR EN ERKEN 2013 ORTASINDA

YATIRIM YAPILABİLİR EN ERKEN 2013 ORTASINDA Notumuz sonunda Moody s tarafından bile yatırım yapılabilir seviyesinin bir altına çekildi. Zamanlama olarak baktığımızda cari açığın 70 milyar doların altına indiği enflasyonun %9 un altında bulunduğu

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

2015 Yılında Para ve Kur Politikası. Erdem BAŞÇI Başkan. 10 Aralık 2014 Ankara

2015 Yılında Para ve Kur Politikası. Erdem BAŞÇI Başkan. 10 Aralık 2014 Ankara 2015 Yılında Para ve Kur Politikası Erdem BAŞÇI Başkan 10 Aralık 2014 Ankara Temel Amaç: Fiyat İstikrarı 2017 yılı enflasyon hedefi Hükümet ile varılan mutabakatla uyumlu olarak yüzde 5 seviyesinde belirlenmiştir.

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 10 Kasım 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 10 Kasım 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 10 Kasım 2014 1 Kas 13 Ara 13 Oca 14 Şub 14 Mar 14 Nis 14 May 14 Haz 14 Tem 14 Ağu 14 Eyl 14 Eki 14 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde geçtiğimiz hafta 81,000 seviyesine

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 27 Ekim 20 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde düşen petrol fiyatlarının makro dengelere olumlu etkisi ve global hisse piyasalarında olumlu seyir paralelinde tepki yükselişi

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI Türkiye Ekonomisi ve Para Politikası Uygulamaları Durmuş YILMAZ Başkan 12 Ocak 2011 1 Sunum Planı I. Küresel Görünüm II. Türkiye Ekonomisi III. Para Politikası Gelişmeleri

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Ekonomik Yaklaşım Kongresi Gazi Üniversitesi Erdem Başçı Başkan Yardımcısı Ankara 6 Kasım 2009 1 Ekonomik İstikrara Bütünsel Bakış 1. Fiyat İstikrarı 2. Finansalİstikrar

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI VE GIDA GÜVENLİĞİ

FİYAT İSTİKRARI VE GIDA GÜVENLİĞİ FİYAT İSTİKRARI VE GIDA GÜVENLİĞİ T.C. Ekonomi Bakanlığı Ayın Konuğu Erdem Başçı Başkan 01 Eylül 2014 Ankara Sunum Planı İktisadi Faaliyet Dış Denge Enflasyon ve Gıda Güvenliği Parasal ve Finansal Koşullar

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Enflasyon Gelişmeleri Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 1. Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,31 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 9,16 ya gerilemiştir.

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Haziran 2011 - Mayıs 2012) Temmuz 2012 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler. İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler İbrahim TURHAN Başkan 12 Nisan 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 1. Uluslararası Davraz Kongresi Erdem Başçı Başkan Yardımcısı Isparta 24 Eylül 2009 1 Ekonomik İstikrara Bütünsel Bakış 1. Fiyat İstikrarı 2. Finansalİstikrar 3. Sürdürülebilir

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 18 Ağustos 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 18 Ağustos 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 18 Ağustos 2014 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde 84,500 seviyelerinden başlayan düşüş eğilimi; yükselen enflasyon beklentileri, kredi derecelendirme kuruluşlarının

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Standart Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2015-30.06.2015

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Erdem Başçı Başkan Yardımcısı, TCMB 17 Aralık 2008, İstanbul, EAF 1 Sunuş Planı 1. Küresel Likidite Sorunu 2. Küresel Kriz, Küresel Çözüm Arayışları 3. Yükselen

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014

Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014 Sayı: 2014 5 28 Ocak 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ocak 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde 0,46 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 i Bu sayıda; 2014 Mart ayı Ödemeler Dengesi Verileri ve kurdaki gelişmeler değerlendirilmiştir. i 1 İlk üç ayda cari açıktaki her 100 Dolarlık

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 16 Mart 2015

Haftalık Piyasa Beklentileri. 16 Mart 2015 Haftalık Piyasa Beklentileri 16 Mart 2015 1 Mar 14 Nis 14 May 14 Haz 14 Tem 14 Ağu 14 Eyl 14 Eki 14 Kas 14 Ara 14 Oca 15 Şub 15 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde Ocak sonunda başlayan düşüş eğilimli

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014

BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014 Sayı: 2014-68 BASIN DUYURUSU 2 Ekim 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 25 Eylül 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde 0,09 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler

2. Uluslararası Ekonomik Gelişmeler . Uluslararası Ekonomik Gelişmeler 1 yılının ilk çeyreğinde küresel iktisadi faaliyet zayıf seyrini sürdürmüş ve yıl sonuna ilişkin küresel büyüme tahminleri bir önceki Enflasyon Raporu dönemine göre aşağı

Detaylı

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir.

31/12/2011-31/03/2012 tarihleri arasında fon getirisi %2,11 olarak gerçekleşirken, yönetici benchmarkının getirisi %2,49 olarak gerçekleşmiştir. GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. LİKİT-KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2012 YILI 3 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi genel olarak 2011 yılını bir önceki yıldan devraldığı Euro

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak

Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak Yazan By Reza Moghadam, Aasim M. Husain ve Anna Ilyina 29 Nisan 214 Avro bölgesindeki toparlanmanın akabinde Orta,

Detaylı

Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 2015 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara

Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 2015 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 215 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara Sunum Planı 1) Kur Gelişmeleri 2) Dış Ticaret Gelişmeleri 3) Enflasyon ve Faiz 4) Yatırımın Belirleyicileri

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI Ankara Sanayi Odası Sunumu Durmuş YILMAZ Başkan 25 Mart 211 1 Sunum Planı I. Küresel Görünüm II. Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler III. Enflasyon Gelişmeleri IV. Para

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Gruplara Yönelik Esnek Emeklilik

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

FON BÜLTENİ Kasım 2012 Sayı 4

FON BÜLTENİ Kasım 2012 Sayı 4 FON BÜLTENİ Kasım 2012 Sayı 4 Değerli müşterimiz, Kasım 2012 fon bültenimizi size sunmaktan mutluluk duyuyoruz. Geleceğe dair önemli bir adım atarak emeklilik birikimlerinizi bizimle değerlendiriyorsunuz.

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. İKİNCİ GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 15 Eylül 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 15 Eylül 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 15 Eylül 2014 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksi FED baskısı altında doların genelde tüm varlıklara karşı değer kazanması paralelinde geçen hafta %6 ya yakın değer kaybederek

Detaylı

FON BÜLTENİ Mart 2013 Sayı 8

FON BÜLTENİ Mart 2013 Sayı 8 Mart 2013 Sayı 8 Değerli müşterimiz, Mart 2013 fon bültenimizi size sunmaktan mutluluk duyuyoruz. Geleceğe dair önemli bir adım atarak emeklilik birikimlerinizi bizimle değerlendiriyorsunuz. Biz de bu

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Büyüme Amaçlı Hisse Senedi

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir? www.pwc.com.tr Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Optimum Sermaye Yapısı İşletmenin sermaye maliyetini minimum ve işletme değerini maksimum

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI

FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI FONLAR GETİRİ KIYASLAMASI OCAK 15 Güncel Ekonomik Veriler Büyüme Oranı(Yıllık) 4,00% Cari Açık/GSYİH 6,61% İşsizlik oranı(yıllık) 10,10% Enflasyon(TÜFE/Yıllık) 8,17% GSMH(milyar USD) 819,9 Kişi Başı Milli Gelir (USD) 10.800 Güncel

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 11 Ağustos 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 11 Ağustos 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 11 Ağustos 2014 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde 60,000 seviyelerinden 85,000 seviyelerine kadar süren rallinin ardından enflasyonda düşüş beklentilerinin azalması,

Detaylı

Günlük Bülten 13 Haziran 2013

Günlük Bülten 13 Haziran 2013 PİYASALAR Döviz Piyasası Güne 1,8896 seviyesinden başlayan TL/USD kuru, TCMB nin piyasaya salı günü yaptığı müdahalelerin ardından sıkı likidite politikasına devam edebileceği beklentileriyle gerilemeyi

Detaylı

Yurtdışı Organizasyon ve Yatırımcı İlişkileri Müdürlüğü

Yurtdışı Organizasyon ve Yatırımcı İlişkileri Müdürlüğü Yurtdışı Organizasyon ve Yatırımcı İlişkileri Müdürlüğü İÇİNDEKİLER Genel Görünüm A. Piyasalara Bakış I. Hisse Senedi Piyasaları Global Endeksler ve İMKB 1 Endeksi II. Hisse Senedi Piyasaları Yurtiçi Endeksler

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015

HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 2015 23Q4 24Q2 24Q4 2Q2 2Q4 26Q2 26Q4 27Q2 27Q4 28Q2 28Q4 29Q2 29Q4 21Q2 21Q4 211Q2 211Q4 212Q2 212Q4 213Q2 213Q4 214Q2 214Q4 HAFTALIK RAPOR 23 Şubat 21 Makro ekonomik değişkenlerin takipteki alacaklar üzerindeki

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

PARA POLİTİKASINI ANLAMAK

PARA POLİTİKASINI ANLAMAK PARA POLİTİKASINI ANLAMAK Hakan Kara BETAM Paneli 26 Aralık 2012 İstanbul Yeni Para Politikası Stratejisi TCMB 2010 Yılının sonlarından itibaren yeni bir politika stratejisi uygulamaya başlamıştır. Enflasyon

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-10 / 6 Temmuz 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-10 / 6 Temmuz 2010 EKONOMİ NOTLARI EKONOMİ NOTLARI KÜRESEL FİNANSAL KRİZ DÖNEMİNDE PARA POLİTİKASI KURULU KARARLARININ PİYASA GETİRİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ H. Burcu Gürcihan Özgür Özel Abstract: Following the repercussions of the global

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu. Sermaye Piyasası Beklenti Anketi. Eylül 2012. Araştırma Dairesi 2012/09

Sermaye Piyasası Kurulu. Sermaye Piyasası Beklenti Anketi. Eylül 2012. Araştırma Dairesi 2012/09 Sermaye Piyasası Kurulu Sermaye Piyasası Beklenti Anketi Araştırma Dairesi 2012/09 Yayına Hazırlayan SPK ARAŞTIRMA DAİRESİ Görüş ve Önerileriniz için spkanket_ad@spk.gov.tr Sermaye Piyasası Kurulu Eskişehir

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. POLİTİKA FAİZİ... 2 3. GECELİK FAİZ... 4 4. FAİZ ve YATIRIM-TASARRUF İLİŞKİSİ...

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014

BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014 Sayı: 2014-78 BASIN DUYURUSU 31 Aralık 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Aralık 2014 Enflasyon Gelişmeleri 1. Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,18 oranında artmış, yıllık

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Günlük Bülten 12 Eylül 2014

Günlük Bülten 12 Eylül 2014 Bülten 12 Eylül 21 PİYASALAR Döviz Piyasası Sabah saatlerinde 2,2 seviyesini aşan USD/TL kuru temmuz ayı cari açık verisinin beklentilere paralel açıklanmasıyla gerileyerek 2,192 seviyesine kadar geldi.

Detaylı

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2014 30.06.2014 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU (AEH)

AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2014 30.06.2014 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU (AEH) AVİVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2014 30.06.2014 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU (AEH) Genel Bilgiler Fon, Sermaye Piyasası Kurulu nun 01.10.2003 tarih EYF.17-1/1158 sayılı

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI BİRİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI (EUROBOND) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ

MESLEK KOMİTELERİ DURUM TESPİT ANKETİ SONUÇLARI DURUM TESPİT ANKETİ MESLEK KOMİTELERİ Mart 15 Ekonomik Araştırmalar Şubesi 1 1 1 8 6 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ 1,6 19,5 117,2 115,5 97,6 SANAYİ GELİŞİM ENDEKSİ (SGE) (Üretim, İç Satışlar, İhracat,

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı