Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "http://yalcin.cumhuriyet.edu.tr/ yalcin@cumhuriyet.edu.tr"

Transkript

1

2 İnsanları yasa ve ceza ile yönetirseniz, onlar bir daha yanlış yapmayacaklar, ancak şeref ve utanma duygularına da sahip olmayacaklardır. Ancak, insanları erdem ve ahlâk kuralları ile yönetirseniz, o zaman onlar hem şeref ve utanma duygusuna sahip olacaklar, hem de doğruyu yapmaya çalışacaklardır. Konfüçyüs (İ.Ö )

3 Mühendislik öğrencilerine niçin etik dersi verilir? Öğrencileri profesyonel çalışma hayatına hazırlar. Etik davranışlar hakkında öğrenciye bilgi verme, etik konular ortaya çıktığında karar verme aşamasında yardımcı olmayı hedefler. Herkes tarafından kabul edilebilir davranış yeteneği, iletişim, sorgulama ve doğru karar verme yeteneği kazandırmayı hedefler. Öğrencilerin farklı fikirlerle karşılaştırmalı olarak iyi ve doğruyu bulmalarını hedefler. Profesyonel sorumluluklarınızın doğasını anlamanıza yardımcı olur. Karar verme aşamasında etik elemanların ayrıt edilmesini sağlar. Sorunlu mühendislik problemlerinin tanımlanması ve çözümünde yardımcı olmak hedeflenmiştir. Profesyonel yargı ve kritik düşünme yeteneklerinin gelişmesi hedeflenmiştir. Değişim yaratmanın güçlüklerinin anlaşılması sağlanması hedeflenir. İlerideki meslek yaşantınıza taşıyabileceğiniz etik farkındalık geliştirme hedeflenmiştir.

4 Dersin amaçları -Sorumluluk, zorunluluk konularının farkındalığını sağlamak -Mühendislik adaylarının etik konularına hassasiyetlerinin artırılması, -Basit problemlerin çözülmesi, öğrencilerin etik konuları tanımlayabilmesi, inceleyebilmesi ve farklı argümanlar geliştirebilmesi -Genel uygulamalı etiğin tanıtımı, mühendislik problemlerinin çözümünde etik boyutların anlaşılması -Teorik etik tanımlarının belirlenmesi (görev, haklar, faydacılık, vicdan, vd.)

5 BİLİM Fiziki ve doğal evrenin yapısının ve hareketlerinin birtakım yöntemler (deney, düşünce ve/veya gözlemler) aracılığıyla dizgesel (sistematik) bir şekilde incelenmesini de kapsayan düşünsel (entelektüel) ve uygulamalı (pratik) çalışmalar bütünüdür (Oxford Dictionary of English, 1998). Her türlü düzenden yoksun duyu verileri (algılar) ile düzenli düşünceler arasında uygunluk sağlama çabasıdır (Albert Einstein ). Gözlem ve gözleme dayalı uslama (akıl yürütme yoluyla dünyaya ilişkin olguları birbirine bağlayan yasaları bulma) çabasıdır (Bertrand Russell ). Bilgi, özne ile nesne arasındaki ilişkiden doğan her türlü üründür. Bilgi çeşitleri: Gündelik Bilgi, Teknik Bilgi, Sanat Bilgisi, Dinsel Bilgi, Bilimsel bilgi, Felsefi bilgi.

6 Felsefe (Düşünbilim) Felsefe; varlığın (yani, doğanın ve toplumun) ve insanoğlu düşüncesinin, bilme sürecinin genel yasalarının bilimidir. Antik Yunanca da "phileo"=sevgi ve "sophia"=bilgelik, bilgi veya bilmek kelimelerinden türemiştir. Philosophia=bilgelik sevgisi/arayışı, bilgiyi sevmek/araştırmak, bilginin peşinden koşmak anlamlarına gelmektedir. Felsefe terimini ilk kez İyonya lı Pythagoras (MÖ ) kullanmış; özel bir bilim olarak, akıl hocası Sokrates ve öğrencisi Aristoteles olan Antik Yunanlı Platon/Eflatun (MÖ ) tarafından geliştirilmiştir. İlk çağlarda "felsefe" terimi "bilim" terimiyle aynı anlama geliyordu ve belirgin bir felsefe-bilim ayrımı yoktu. Toplumsal üretim arttıkça ve bilimsel bilgi biriktikçe, modern çağda çeşitli bilimler Felsefe den yavaş yavaş ayrılmaya ve daha sonra da ayrı adlar alarak koptular. Bununla birlikte; Felsefe; diğer bilimler üzerinde bilimler bilimi olma özelliğini ve özünü koruyarak bağımsızlığını sürdürmektedir.

7 Felsefenin ana dalları -Metafizik (gerçek-) -Epistemoloji/Bilgi (bilgi-bilgi dışı) -Etik/Ahlak (iyi-kötü) -Estetik/Güzellik (güzel-çirkin) -Mantık (doğru-yanlış) Felsefenin yan dalları -Doğa Felsefesi -Tarih Felsefesi -Hukuk Felsefesi -Eğitim Felsefesi (Pedagoji) -Bilim Felsefesi -Varlık Felsefesi (Ontoloji) -Siyaset Felsefesi -Din Felsefesi (Teoloji) -Dil Felsefesi -İletişim Felsefesi -Sanat Felsefesi

8 Etik : Etik veya en yalın tanımıyla töre bilimi. Etik sözcüğü Aristoteles ten beri kullanılagelen çok eski bir kelimedir. Etik terimi Yunanca ethos yâni "töre" sözcüğünden türemiştir. Yabancı dillerde moral sözcüğü, etik ile eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Moral sözcüğü ise kökünü latince mos (çoğulu mores) kelimesinden almaktadır. Moral karşılığı olarak dilimizde kullandığımız ahlak sözcüğü arapça hulk kökünden gelmektedir. Felsefenin bir konusu olup, ahlak kurallarını mantıklı ve sistematik şekilde yorumlamaya çalışır. Etiği, ahlak üzerinde yeniden düşünme olarak tanımlamak da mümkündür. Etik terimi değişik topluluklar tarafından insanların sübjektif olarak çeşitli davranışlarının yanlış veya doğru oluşunu belirleyen bir yargı ve ilkeler sistemini tanımlamak amacıyla kullanılır.

9 Kavramsal olarak etik, toplumsal yaşamın ahlaksal pratiğine yönelik bir gereklilik öğretisi, insanların birtakım ortak değerleri koruyarak birlikte yaşama ilişkilerini düzenlemeye yönelik ahlaki davranış standartları bilimidir. Ahlak anlayışımızı yansıtan karar, kural ve davranışlar bütünü olup; Belirli bir kuruma, alana veya sosyal gruba özgü, Koyduğu davranış standartları evrensel özelliklere sahiptir.

10 Bilimde ve hukukta mantıklı açıklamalar bulunduğu için de bilim ahlakı değil bilim etiği vardır. Diğer bir deyişle uygulamalı etiğin farklı uzmanlıklardaki etik sorunları inceleyen iş etiği, tıp etiği, mühendislik etiği, çevre etiği ve yasal etik gibi bazı alt dalları mevcuttur. Her alt dal bu uzmanlıkların etik kuralları içerisinde ortaya çıkan yaygın sorunları karakterize eder ve bunların topluma olan sorumluluklarını tanımlar.

11 Ahlak: içinde yaşadığımız topluma göre değişen ve genelde çoğunluk tarafından herhangi bir gerekçe gösterilemeden doğru olarak kabul edilen değerlerin ve düşüncelerin toplamı olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir deyişle neyin doğru neyin yanlış sayıldığı veya sayılması gerektiği ile ilgilenir. "Doğru" olduğu hissedilenler ahlaka da uygun olarak kabul edilir. Bu durum toplumdan topluma farklılık göstermekte olup genel niteliktedir.

12 Doğru, iyi ve adil değerlendirmeler yapmamızı sağlayan temel kavramların ve inanışların bütünü olup; Toplumun en üst davranış standartlarını içeren, Herkesi kapsayıcı, Bireylerin toplumsal ve meslekî rollerinden bağımsız, Tüm zamanımızda yer alan, Toplumdan topluma yerel farklılıklar gösterebilen özelliklere sahiptir.

13 Türkçe'de etik sözcüğü yanlış biçimde ahlâk sözcüğüyle eş anlamlı olarak kullanılır. Etik ile ahlak arasındaki en temel fark, ahlakın toplumsal değerlere dayanırken etiğin evrensel insani değerlere dayanmasıdır. Ahlak Yereldir. Tekil eylemlere yönelir. Ekonomik altyapıya bağlı olarak değişebilir. Manevi değerleri kullanır. Etik Evrenseldir. Kollektif eylemlere yönelir. Değişiklik göstermez. Özgürlük ilkesini kullanır. AHLAK ETİK

14 Ahlakın kendisi sosyolojik bir konu olmasına karşılık, ahlak ve ahlakilik etiğin konusunu oluşturur. Etiğin yönelttiği sorular, doğrudan tekil eylemlere ilişkin olmadıkları için; yani belirli bir somut, münferit, özel durumla ilgilenmedikleri için ahlak sorularından ayrılır. Ahlak ve etik arasındaki bu kavramsal farklılıktan çıkan sonuç, etik düşüncelerin kendiliğinden ahlaki olmadığı, ahlaka ilişkin belli bir sorunsala duyulan ilgiden de kaynaklanabileceği ya da tersine, ahlaki düşüncelerin sırf ahlaki olmakla etik düşünceler olmadığı ama pekala etik sorunlara dönüştürülebileceğidir.

15 İnsan ahlak sahibi olabilmek için önce etik sahibi olmalıdır. (Ricoeur). Erdemlere sahip olma fakat erdeme benzer şeylere ya da onun suretine değil- içsel iyilere ulaşmak için zorunludur; ama diğer taraftan, zenginlik, ün, güç olarak ifade edilen dışsal iyilere ulaşmayı da kesin bir şekilde engelelleyebilir. (MacIntyre)

16 Dünyada hiçbir şey başkalarının hakkından daha kutsal değildir. Öyle hareket et ki,senin hareketlerinin yasası, aynı zamanda başka insanların hareketleri için de bir ilke ve yasa olsun Immanuel Kant

17 Sosyal Antropoloji CBT 1471/29 Mayıs 2015 s.10-11, Reyhan Oksay Kaynak: New Scientist, 18 Nisan 2015 İNSANİ DEĞERLERİN EVRİMİ Üretim sistemleri, insani değerleri değiştiriyor Farklı grupların farklı ahlaki görüşlere sahip olmasının nedeni nedir? Şimdi antropologlar ve primatologlar insani değerleri şekillendiren itici gücü anlamak için kafa kafaya verip, insanoğlunun yıl boyunca geçirmiş olduğu evreleri ve günümüz topluluklarının etnografik yapılarını irdeliyor. Biyologlar ve psikologlar tüm primatların bir çeşit ahlaki değere sahip olduğunu ileri sürüyor. Peki bu değerler niçin evrensel değil, farklı gruplar niçin farklı doğru yanlış kavramlarına inanıyor? Bilim insanlarına göre insanoğlunun yüzyıllar boyu sahip olduğu ahlaki değerler evrilmiş adaptasyonlardır. Başka bir deyişle bu adaptasyonlar sayesinde genlerini bir sonraki nesle aktarabilirler. HERKESİN EĞRİSİ DOĞRUSU NİÇİN FARKLI? Ancak bu adaptasyon fikri insanların niçin farklı doğru yanlış kavramlarına sahip olduğunu açıklamaya yetmiyor. Örneğin Kuzey Tanzanya daki Hadza insanlarını inceleyenler, kadınların da erkekler kadar cinsel haz peşinde koşmasının normal karşılandığını görebilir. Oysa 150 Km ötedeki Nyamwezi insanları için bu, hiç de hoş karşılanmayan bir davranış şeklidir. İnsanlar biyolojik olarak benzer bir evrim sürecinden geçtiği halde kültürler arasında böyle bir farklılığın oluşmasının nedeni nedir? Bu durumda ya antropologlar yanılıyordur, ya da primatologlar. Stanford Üniversitesi nden tarihçi ve arkeolog Ian Morris hem primatologların hem de antropologların haklı olabileceğine dikkat çekiyor. Morris e göre bu farklığının altında yatan nedenlerin bugüne dek anlaşılmamasının temelinde, ormana bakmaktan ağaçları göremeyen bilim insanlarının dar görüşlülüğü yatıyor. Yalnızca gezegenin tamamı üzerinde yaşayan halkları inceleyen bilim insanları, buzul çağının sona ermesinden bu yana aradan yıl geçtiğini unutmuşa benziyor. KÜLTÜR SAHİBİ OLAN TEK HAYVAN Böylece her şeyin göreceli olduğu bir kez daha anlaşılmış bulunuyor. Bundan ile yıl önce evrim insanların kafatasının içerisine bir kiloluk bir malzeme yerleştirdi. Beyni oluşturan 22 milyar dolayındaki nöron, bugün bizim kültür dediğimiz olgunun yaratılmasında başrolü oynadı. Kültür, insanların öğretme, taklit ve diğer aktarma yolları ile elde ettiği toplam bilgi birikimidir. Çok küçük istisnalar dışında, insanoğlu kültür sahibi olan tek hayvandır. Dolayısıyla biz insanlar, çevresel değişikliklere kültürel evrim yoluyla tepki verme becerisine sahip tek canlıyız. Başka bir deyişle yeni bir kalıba girmemiz için milyonlarca yıl evrim geçirmek için beklememize gerek kalmaz. Kültürel evrim insanın biyolojik donanımını değiştirmez; ancak adalet ve doğruluğun ne anlama geldiği konusundaki düşüncelerimizi değiştirir. DEĞİŞEN ENERJİ TÜKETİMİ İşte son yıl boyunca tanık olduğumuz olgu da budur. Modern insanlar büyük ölçüde buzul çağı koşullarında evrildiler; sürekli olarak lezzetli meyvelerin ve göç eden hayvanların peşinde koştular. Avcı-toplayıcı kabilelerin çevrelerinden elde ettiği enerji yakıt

18 veya yiyecek olarak çok azdı. Küçük gruplar halinde 10 kişiden fazla olmamak kaydıyla yaşıyorlardı. Bu yaşam şekli doğal olarak siyasi, ekonomik ve cinsiyete dayalı hiyerarşilerin oluşmasına uygun değildi. Buzullar eriyip çiftçilik yapma olanağı ortaya çıkınca bu koşullar değişti. Çiftçilik beraberinde bir sürü olumsuzluk getirdi. Çiftçiler avcı-toplayıcılardan daha uzun saatler çalışmak zorundaydı; daha tekdüze bir beslenme şekline geçtiler; sağlıkları bozuldu ve erken yaşta öldüler. Ancak bu dönemin avantajlarını da yabana atmamak gerekiyor. Bir kere tüketilen enerji miktarında büyük artış oldu. Arkeolog Ian Morris in hesaplamalarına göre MÖ ile yılları arasında kişi başına tüketilen enerji miktarı iki misline çıktı. Böylece bir insanın günlük kalori miktarı kilokaloriye ulaştı. Oysa avcı-toplayıcı bireylerinki günde kilokalori civarındaydı. MÖ 1 de bir kişinin tükettiği kalori günde kilokaloriye çıktı. MÖ dolaylarında dünyada çiftçi yoktu; yaklaşık 5 milyon avcı-toplayıcı vardı. Oysa MÖ 1 de dünyada 250 milyon köylü yaşıyordu ve bunlar hayatta kalan bir avuç avcı-toplayıcıyı yaşamak istemedikleri topraklara sürmüşlerdi. DEĞİŞİK TOPLUMLARDA GELİR EŞİTSİZLİĞİ Bu noktada dünyanın en büyük kenti Roma da bir milyon insan yaşıyordu. Kent kendisini beslemek için Akdeniz bölgesinin tümünden yiyecek temin ediyordu. Sonuçta ortaya büyük bir iş bölümü çıktı. Bu düzenin sürdürülmesi için gelişmiş bir hiyerarşi gerekiyordu. Kaçınılmaz olarak ekonomik eşitsizlik patladı. Gini katsayısı ile ifade etmek gerekirse ortalama bir avcı-toplayıcı toplumda gelir eşitliliği 0.25 (0=Herkesin geliri eşit, 1=Bir kişi herkesin gelirine sahip); ortalama bir çiftçi toplumunda 0.48 ve 18. yüzyıl Fransa sında 0.59 idi. SANAYİ DEVRİMİ İLE DEĞİŞEN DEĞERLER Sanayi devrimi enerji tüketimini dramatik olarak arttırdı. MS 1700 lerde ortalama bir kuzeybatı Avrupalı günde kilokalori tüketiyordu. Ancak 1900 lere gelindiğinde bu rakam neredeyse üçe katlandı ve kilokaloriye yükseldi. Bugün ortalama bir Amerikalı

19 günde kilokalori yakıyor lerde Dünya nüfusu 1 milyar iken bugün 7 milyara çıkmış bulunuyoruz. Bu enerji patlamasıyla ilgili en ilginç nokta, hiyerarşik düzenin daha da dikleşeceği yerde tam tersi bir trend izlemesidir. Bugün dünya nüfusunun % 60 ı demokrasilerde yaşıyor ve bütün bu bölgelerde kadınlar oy verebiliyor ve ekonomik eşitsizlik giderek azalıyor lere gelindiğinde OECD ülkelerinde ortalama Gini katsayısı (vergiden sonra) 0.26 idi. Bu oran avcı-toplayıcı döneme yakındır. Bu tarihten sonra Gini puanları yükselişe geçse de 2010 larda çiftçi toplumların ortalamasının altında kalmaya devam ediyor. HİYERARŞİDE AZALMA 1800 lerden sonra hiyerarşiler de yataylaşmaya başladı. Bunun nedeni fosil-yakıt ekonomilerinin zengin enerji kaynaklarını mal ve hizmete dönüştürmesidir. Ne var ki bu sonsuz miktardaki mal ve hizmetler tüketiciler olmazsa hiçbir işe yaramaz. Sonuçta ekonomilerin zengin bir orta sınıfa ihtiyacı vardır. Ayrıca bu orta sınıfın okumuşu ve özgür düşünme hakkına sahip olması daha makbuldür. Toplumlar serbest piyasa ekonomisine doğru evrildikçe demokrasi ve liberalleşme gelişti. Bütün bunlar, herkesin hukuk önünde eşit olduğu toplumların kalkınacağı ve gelişebileceğini işaret ediyor. TARİHTEN ALINACAK DERSLER Tarihten çıkartılacak dersler böylece netleşmiş oluyor: İnsani değerler biyolojik olarak evrilmiş adaptasyonlardır. Ancak bu değerlerin yorumu kültürel olarak evrim geçirmiştir. Bu da bizleri diğer hayvanlardan ayırıyor. Eğer bu doğruysa bazı sonuçların da doğru olduğunu kabul edebiliriz. Bir kere ahlak üzerinde ahkâm kesen felsefecilerin uzun zamandır her bedene uyan insani değerleri belirleme çabaları başarısızlığa mahkûmdur. Aristotle köleliğin kabul edilebilir olduğunu iddia ediyordu, çünkü çiftçilik yapan bir toplumda yaşıyordu. Öte yandan 1971 yılındaki Adalet Kuramı ile tanınan felsefeci John Rowles ise köleliğin büyük bir haksızlık olduğunu savunuyordu, çünkü fosilyakıt toplumunda yaşıyordu. Bu toplum yapısında kölelik yalnızca gereksiz değil, aynı zamanda topluma zarar veren bir uygulamaydı. İkincisi bugün insanların savunduğu değerler de değişmeye mahkûm. Son 200 yıldır dik bir hiyerarşinin kötü olduğunu savunmak yararlı bir stratejiydi; ancak enerjinin elde ediliş şekli gelecekte yine değişecek. Belki de ilerde radikal bir eşitliği savunan insanlar daha fazla ödüllendirilecek. Belki de değişikler daha dik bir hiyerarşik yapıyı ödüllendirecek. Kaldı ki gelir eşitsizliğinin 1870 lerden sonra pek çok ülkede arttığını unutmamak gerekiyor. Belki de böyle bir eşitsizlik başlangıçtır. Birkaç nesil sonra az sayıda genetik olarak değiştirilmiş, teknolojik olarak yetenekleri geliştirilmiş, yeni insanlar geride kalan tüm insanları ortadan kaldıracak; modern insanın Neanderthalleri ortadan kaldırdığı gibi..görülüyorki insani değerler kapuçin maymunlarında görülen basit adalet duygusuna göre çok uzun bir yol kat etmiş bulunuyor Belki de daha henüz hiçbir şey görmedik ÜÇ ANA DEĞERLER SİSTEMİ Morris, ahlak felsefesini primatoloji ile birleştiren üç ana sistem olduğunu ileri sürüyor: Avcıtoplayıcı topluluklarda ahlâki değerler Bu değerler avcılık, yabani meyve toplayıcılığı ile geçinen toplumlarda yaygındır. Bundan on binlerce yıl önce insanlar karınlarını böyle doyuruyordu. Ancak bugün milyonda bir oranında insan avcı-toplayıcı şeklinde yaşıyor. Bunun yarattığı sorun şu: Arkeologlar ahlak tarihini toprak altından kazıp çıkaramadıkları için o döneme özgü ahlak anlayışını anlamak için tek çareyi bugün yaşamakta olan bir avuç avcı-toplayıcı grubu incelemekte

20 bulmuş. Bir başka sorun da modern avcı-toplayıcıların hiç kimsenin yaşamak istemediği topraklarda yaşamak zorunda bırakılmış olması. Oysa bunların tarih öncesi kardeşleri dünyanın en verimli bölgelerinde yaşıyorlardı. Arkeologlar, tarih öncesi avcı-toplayıcılarla, modern avcı-toplayıcıları karşılaştırdığında benzerliklerin farklılıklardan daha fazla olduğunu keşfedince, avcı-toplayıcı yaşam şeklinin pek çok özelliğinin bugün korunmakta olduğu sonucunu çıkartmış bulunuyor. Avcı-toplayıcı topluluklar birbirine benzememekle birlikte, hemen hemen tümünde herkesin eşit haklara sahip olduğu görüşü yaygındır. Hiç kimse bir diğerinden zengin olamadığı gibi, siyasi açıdan da kimse diğerlerinden daha güçlü değildir. Ayrıca kadın ve erkek özgürlükler konusunda eşittir. Bu değerlere saygı göstermeyenler topluluğun tümü tarafından aşağılanır, dışlanır veya şiddete maruz kalır. Çiftçi topluluklarında ahlâki değerler Bu insanlar ıslâh edilmiş tohumları ekerler ve ehlileştirilmiş hayvanları işe koşarlar. Çiftçilik MÖ 9500 yıllarında bugün Ortadoğu olarak bilinen bölgede yapılırdı ve MÖ 1500 lerde dünya üzerindeki verimli toprakların tümü üzerine yayılmıştı. Yaklaşık 5000 yıl boyunca Dünya üzerinde hemen hemen herkes çiftçilik yapan topluluklara dahildi. Bütün bu grupların ortak paydası, herkesin eşit olduğu görüşünün artık geçerliliğini yitirmiş olmasıydı. Başka bir deyişle her birey diğerinden farklıydı. Bazıları diğerlerinden daha akıllı, daha becerikliydi; zengin ve güçlü olmayı daha fazla hak ediyorlardı. Köle sahibi olmak normal karşılanıyordu; kadınlar erkeklere, herkes de tanrıların seçtiği krallara itaat etmek zorundaydı. Çünkü bir insan, hem erkek, hem özgür hem de tanrılar tarafından seçilmiş ise tartışmasız üstün bir varlıktı. Kısaca o dönemde hiyerarşi adil bir düzen olarak algılanıyordu. Bilim insanları için çiftçi toplumları incelemek, avıtoplayıcıları incelemek kadar zordur. Ancak bu sefer sorunun kaynağı kanıt eksikliği değil; yazılı kaynakların pek çoğunun hiyerarşinin en tepesindeki erkekler tarafından kaleme alınmış olmasıdır. Toplumun en alt kademesindeki kadınlar, köleler, serfler hakkında bilgi hemen yoktu. Bu sorunun giderilmesinde de modern köylü toplumlar imdada yetişti. Etnografların elde ettiği verilere göre günümüzün kırsal bölgelerinde yaşayan köylü topluluklarında en büyük sorun daha üstün tabakanın ahlaki yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklanır. Örneğin eşini taciz eden kocaya, köylüye hakkını vermeyen derebeyine veya ağaya başkaldırı normal karşılansa bile, adaletli davranan otoriteye itaat etmek doğaldır ve bir zorunluluktur. Fosil-yakıt topluluklarında ahlâki değerler Bu üçüncü ahlâki sistem diğerlerinden çarpıcı biçimde farklıdır. Bu değerlere fosilyakıtı değerleri denmesinin nedeni, kömür ve petrol tüketerek makineleri çalıştıran toplumların fosilleşmiş bitkilerin yarattığı enerji kaynağını olabildiğince sömürmeleridir. Fosil-yakıt toplumu MS 1800 lü yıllarda İngiltere de başladı ve hızla dünyaya yayıldı. Bu yeni enerji kaynağı popülerleşirken, çiftçilik yaparak geçinen toplumların değerleri yok oldu. Son yıllarda dünya çapında yapılan kamuoyu araştırmaları, siyasi, ekonomik ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin kimse tarafından doğru bulunmadığını ortaya koyuyor. Aşırı dik hiyerarşiler adaletin işlemediği bir toplumu işaret ederken, demokrasi, sosyalizm ve feminizm gibi kavramlara işlerlik kazandırılmaya çalışılıyor.

21 Temel ETİK Modelleri Herhangi bir eylemin etik açıdan değerlendirilmesinde etik karar verme sürecinin temelini oluşturan üç yaklaşım söz konusudur. Bu yaklaşımlar; Tutarlılık, (öznel etik modeli) Sonuçlar, (nesnel etik modeli) Önemseme, (sorumluluk etiği) Bu yaklaşımların her biri ayrı ayrı etik kuram olarak geliştirilmiştir ve birçok etik sistemin temellerini oluştururlar.

22 Tutarlılık Tutarlılık kuramına göre,kişinin eylemleri kendi yapılandırdığı ilkeleriyle ne kadar tutarlı olursa,kişi o kadar etiktir. Etik davranış, ahlaki yargı ve ahlaki davranış olarak ele alınırsa, tutarlılık bu ikisinin bir bütün oluşturduğunu savunur. İçselleştirilmiş eylem kavramı, tutarlılığı ifade eden deyimlerden biridir. Bir kişi belli bir durumda ahlaki açıdan ne yapmak zorundaysa, benzer durumlardaki tüm diğer kişiler de onu yapmaya zorunlu olmalıdır. Bu yaklaşım diğer insanlara,onların sana nasıl davranmalarını istediğin gibi davran altın kuralıyla evrenselleştirilir.

23 Tutarlı olmak..? Bir kişi belli bir durumda ahlaki açıdan ne yapmak zorundaysa benzer durumlardaki tüm diğer kişilerin de onu yapmaya zorunlu olması.. Aynı kişinin de bunu benzer durumlarda ve tüm kişilere uygulamaya hazır olması.. Bir yaşantıdan diğerine genelleme yapma.. Bir davranış veya tutumu kavramsallaştırma..

24 Sonuççu Yaklaşım Sonuççu yaklaşımda, başlangıç noktası kurallar değil hedeflerdir. Eylemler,bu hedeflere ne ölçüde ulaştıklarına göre değerlendirilir. Bu yaklaşım yararcılık olarak da adlandırılır. Yararcılık, olası tüm yararlı sonuçları çıkarır, bunları olası zararlı sonuçlara karşı tartar ve en fazla insan için en büyük mutluluk ya da gönenci sağlayan eylemi gerçekleştirir.

25 Benlik Gelişim Modeli Sonuççu yaklaşımda, bir kişinin etik olup olmadığı sorusunun cevabı, ona neden baktığımıza veya neye baktığımıza bağlı olarak değişir. Burada, bir benlik gelişim modeli ne gereksinim vardır. Benlik yapılandırması, fiziksel gerçeklikten başlayıp kavramsal tutarlılığa ulaşan bir gelişme süreci izler ve insanın çocukluktan erginliğe geçişindeki evreleri içerir. Ahlaki yargılama kişinin benlik gelişim evresine göre farklılık gösterecektir. İlk okuldaki bir öğrenciden beklenen ahlaki davranış ile üniversite mezunundan beklenen ahlaki davranış benlik gelişimine uygun olarak farklı olur.

26 Evrenselleştirme Sınaması Herkes, benim şu anda yapmayı düşündüğüm şeyi yapsaydı ne olurdu? Herkes böyle davransa iyi olur mu? Herkesin bunu yapmasının sonuçları, yapmamasının sonuçlarından daha iyi olur mu?

27 Önemseme Önemseme etiği, duruma verilen tepkiye odaklanır. Tutarlılık ve sonuçlar yaklaşımları, bilişsel sorumluluk biçimlerine başvururken, önemseme kişisel olanı görmeyi de vurgular. Etik bir topluluğun üyeleri birbirlerini önemserler. Dünyada ve Dünyaya neler olduğunu önemsemek, herhangi bir ciddi araştırmanın önkoşuludur.

28 Önem vermek.. Önem vermek, mantık ya da adaletle ilgili bir konu değildir. Sorumluluk etiği olan kişi, ödev duygusuyla değil, duyarlı bir karşılıklılık duygusuyla başkalarının kaygılarına tepki verir. Komşusuna veya arkadaşına bu duyguyla nasılsın? diye soran bir kişi, seni de benim gibi kabul ediyorum ve soruyorum demektedir.

29 Borrom Düğümü sonuçlar ETİK tutarlılık önemseme Etik yargılamada ve eylemde; tutarlılık,sonuçlar ve önemseme yaklaşımları birlikte düşünülmelidir. Borrom düğümü, bu üç yaklaşımın kenetlenmesini gösterir. Halkalardan birini çözerseniz sistem dağılır. Borrom düğümünün özellikle vurguladığı şey, yaklaşımlardan hiçbirinin ayrıcalığının olmadığıdır.

30 Bir şeyin etik olup olmadığını sorgularken: 1. Yapılacak şey yasal mı? 2. Toplumsal değerlerimize uyuyor mu? 3. Mesleki değerlerimize uyuyor mu? 4. Yaparsanız kendinizi kötü hissedecek misiniz? 5. Yaptığınız gazetelere haber olsa nasıl görünür? 6. Yanlış olduğunu biliyorsanız yapmayın. 7. Emin değilseniz sorun. 8. Yanıt alana kadar sormaya devam edin.

31 Etik ve Yasalar Illeg al & Ethic Illeg al al & Unet hical Vergi ödemek Legal & Ethic Legal & Uneth ical İşyeri güvenliğini sağlamak Sigorta yaptırmak Ötenazi Kürtaj İdam Rüşvet vermek Sigortasız işçi çalıştırmak Görevi kötüye kullanmak Aşağıdakilere örnekler bulunuz Etik + Yasal :? Etik + Yasa dışı :? Etik dışı + Yasal :? Etik dışı + Yasa dışı :?

32 Bilimsel Etik: Bilimsel çalışma ve faaliyetlerde ahlaka uygun davranış kalıp ve kurallarını benimsemek ve uygulamaktır. Kişisel Etik: Bireyin kendisine ait etik, ahlaki ve normsal taahütleridir. Bunlar genelde çocuklukta alınan aile veya eğitimle kazanılır ve sonradan toplumsal değerlerle yoğrularak şekillenir. Toplumsal Etik: Bir kültürün veya bir topluluğun geneli tarafından paylaşılan ahlaki değerler dizimidir. Profesyonel Etik (Meslek Etiği): Belirli bir meslekte kabul edilmiş ilke ve standardların iş yaşamındaki uygulamasıdır. İş Etiği: İş dünyasında hüküm süren doğru ve yanlış davranışları ele alır. Uygulamalı etik olup, karar verme durumundaki yöneticilerin ve çalışanların ahlaki sorumluluklarının incelenip netleştirilmesini içerir.

33 Bir Mühendis silah üretimine katkı koymayı vicdanen reddeder. Bu reddin dayanağı nedir? a) Profesyonel etik b) Kişisel etik c) Toplumsal etik Mühendis, teknik bilgilerin tamamını tam bir şeffeflıkla müşteri veya işverenine iletmek konusunda ısrar ederse, bu ısrar aşağıdakilerden hangisinin ürünüdür? a) Profesyonel etik b) Kişisel etik c) Toplumsal etik Bir doktor veya avukat için, kişisel ve profesyonel etik arasında nasıl bir çelişki olabilir? a) Kürtaja karşı olan bir Jinekolog düşünün b) Müvekkili katil olan bir avukat düşünün

34 Bilim Etiği Davranış Standartları: Dürüstlük Dikkat Açıklık Özgürlük Onur Payı Eğitim Toplumsal Sorumluluk Fırsat Eşitliği Yasallık Karşılıklı Saygı Verimlilik

35 1. Dürüstlük: Araştırma faaliyetinin her aşamasında bilim insanı: Objektif Tarafsız Dürüst olmalıdır. Dürüstlüğü bozan davranışlar: Aşırma (İntihal) Sahtecilik Kopya Çarpıtma Duplikasyon (Tekrar Yayım) Uydurma Kırpma Bulandırma Dilimleme Haksız Yazarlık

36 Aşırma (İntihal): Başkalarının fikirlerini, yöntemlerini, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak, Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek, Kopya: Kendisinin olmayan bilgi ve bulguları sahiplenme, kullanma, Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,

37 Tekrar Yayım (Duplikasyon): Araştırmaya ait aynı sonuçları birden fazla yerde yayınlamak, Uydurma: Bir hipotezi desteklemek için hayali sonuç uydurma, Kırpma: Hipotezi destekleyen sonucun yazılması, diğer sonuçların gizlenmesi, Bulandırma: Sonuçları olduğundan daha iyi gösterme, Dilimleme : Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak ayrı eserler olarak sunmak, Haksız Yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

38 Diğer etik ihlali türleri: -Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, -İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, -Yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, -Bilimsel hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, -Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, olanakları ve cihazları amaç dışı kullanmak, -İnsanlara tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak.

39 2. Dikkat Dikkatsizlik hatalara yol açar. Hata yaptığında hatayı kabul etmek ve düzeltmek gerekir. Danışmanlık sistemi doğru işlediğinde hatalar en aza indirilebilir. Tekrarlanan hatalar ise ihmalkârlığı işaret eder.

40 3. Açıklık Askerî ve ticarî araştırmalarla, tamamlanmamış araştırmaların dışındaki tüm Bilimsel araştırmalar açık ve ulaşılabilir olmalıdır. 4. Özgürlük Bilimsel araştırma ortamları baskıcı ve aşırı planlamacı olmamalıdır. Bilimsel araştırma ortamları: Yeni özgün fikirler geliştirebilmek için, Yeni çözüm teknikleri geliştirebilmek için, Bilimin ilerlemesini sağlayabilmek için özgürlükçü olmalıdır.

41 5. Onur Payı (Tanınma, saygınlık, itibar, ödül) Onur payı verilmezse motivasyon eksilir. Hak etmeyenlere verilirse adalet duygusu zedelenir. 6. Eğitim Usta-çırak iliskisi içinde ya tarif ile veya sezgisel olarak, bildiklerimizi öğretmek yükümlülüğümüz vardır. Danışman (öğretim görevlisi) öğrencisine her konuda örnek olmalıdır.

42 7. Toplumsal Sorumluluk Toplumsal tartışmalara katılmak uzmanlık görüşü bildirmek (varsa) bilimin istismarını ve kötü bilim uygulamalarının yanlışlarını sergilemek gerekir. 8. Yasallık Tehlikeli ve kontrole tabi maddelerin kullanımı insan ve hayvanların kullanımı, araştırma ortamlarının sağlık ve güvenliği, telif hakları, patentler vb. konularda yasalara uymak mecburi ve ahlâki bir görevdir.

43 9. Fırsat Eşitliği Bilimsel araştırma ortamları bilimsel liyakatle doğrudan ilgisi olmayan; Irk, Cinsiyet, Memleket, Yaş, vb. hususlar dikkate alınmaksızın herkese açık olmalıdır. 10. Karşılıklı saygı Bilim insanları fiziksel ve psikolojik olarak birbirine zarar vermekten kaçınmalıdır. 11. Verimlilik Kaynakları ve zamanı akıllıca ve verimli kullanmak Araştırma bütçelerini abartmamak gerekir.

KAYNAK : http://www.karto.itu.edu.tr/derslerimiz/etik/etik_kurallar.pdf

KAYNAK : http://www.karto.itu.edu.tr/derslerimiz/etik/etik_kurallar.pdf MÜHENDİSLİK ETİĞİ İLKELERİ Mesleki Gelişme İçin Mühendisler Birliği.5 Ekim 1977 Temel İlke: Mühendisler, mühendislik mesleğinin doğruluğunu, onurunu ve değerini insanlığın refahının artması için kendi

Detaylı

Meslek tanımı için gerekenler

Meslek tanımı için gerekenler MESLEK Belli bir eğitimle kazanılan, sistemli bilgi ve becerilere dayanan insanlara yararı olacak mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş olarak

Detaylı

Not: Bu Yönerge Senatonun 12/03/2013 tarihli ve 07/83 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.

Not: Bu Yönerge Senatonun 12/03/2013 tarihli ve 07/83 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Not: Bu Yönerge Senatonun 12/03/2013 tarihli ve 07/83 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Amaç KAFKAS ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

Sigortacılık Etik İlkeleri

Sigortacılık Etik İlkeleri Sigortacılık Etik İlkeleri ETİK İLKELERİN AMACI Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Sigortacılık Etik İlkelerinin amacı; sigorta ve reasürans şirketlerinin, müşterileri, çalışanları, aracıları,

Detaylı

Başarıya Bağlılık Taahhüdü

Başarıya Bağlılık Taahhüdü Başarıya Bağlılık Taahhüdü İyi İş uygulamaları Lider olan BENİMLE başlar. QuestNet TM Bağımsız Temsilcisi olarak QNet ile olan görüşmelerimde dürüst ve adil olacak; tüm profesyonel etkinliklerimi, kendi

Detaylı

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik Kavramı ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik kelimesi köken olarak Eski Yunan'a kadar gider. Etik evrensel olarak kabul gören kurallardır. Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil

Detaylı

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA Algı Bireylerin çevrelerini anlamlandırabilmek adına duyumsal izlenimlerini düzenleme ve yorumlama sürecine verilen isimdir. davranışlarımız algıladığımız dünyaya göre

Detaylı

YAYIN ETİĞİ ve İSİM HAKKI

YAYIN ETİĞİ ve İSİM HAKKI YAYIN ETİĞİ ve İSİM HAKKI Prof. Dr. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Deontoloji Tıp Etiği ve Tarihi AD 1 Neden Yayın yapıyoruz? Şöhret, Ün/ Eğlence, zevk Egoistik güdüler Yayında ismini görmek Akademik

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz AJANDA HAKKIMIZDA Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz EĞİTİMLERİMİZ Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz BİZ KİMİZ? Eğitim Sektöründe 11 yıllık tecrübe ve bilgi birikimine sahip olarak yola

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK İçindekiler Giriş...3 Araştırmanın Amacı...6 Metodoloji...6 Demografi...7 Araştırma Sonuçları...9 Etik Denilince Akla İlk Ahlak Geliyor... 10 Gençlere Göre Türkiye nin En Önemli

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEN, EDEBİYAT, FEN - EDEBİYAT, DİL VE TARİH - COĞRAFYA FAKÜLTELERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEDEK FEN, EDEBİYAT, FEN-EDEBİYAT,

Detaylı

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri AÇIKLAMALAR: İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için belirlenen program yeterlilikleri 20 tane olup tablo 1 de verilmiştir. İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için

Detaylı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact)

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) ETİK KURALLAR VE KURUMSAL SORUMLULUK Doğuş Otomotiv Etik Kuralları, imzalamış olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), kurumsal sosyal sorumluluk politikaları ve şirket

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu olarak tüm şirketlerimizde İnsan Kaynakları yönetiminde uyguladığımız değerleri açıklamaktır. 2. KAPSAM Doğan

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU DEĞERLERİMİZ 1. Dürüstlük 2. Saygı 3. Sorumluluk 4. Üretkenlik 5. Farkındalık 6. Hoşgörü EVRENSEL DEĞERLERİMİZ 1. Evrensel kültür birikimine değer veririz. 2. Evrensel ahlak

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU Tarihi Okulun İsmi Formu Dolduranın Adı Soyadı Formu Dolduranın Asli Görevi : / / : : : Bu form Başka Bir Okul Mümkün Derneği ne protokolle

Detaylı

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır.

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır. Değerli Müşterimiz; Günümüz iş dünyasının hızlı temposunda kuruluşlar arasında daha iyiye ulaşma çabası, belirlenen amaçlara ulaşma yolundaki rekabet, sonuçta ulaşılan başarı ve bu başarının değerini belirleyen

Detaylı

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Mart 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28937 Siirt Üniversitesinden: YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Yaşa bağlı organizmadaki değişimleri inceler Çocuk psikolojisi Ergen Psikolojisi Yetişkin Psikolojisi Deneysel Psikoloji Temel psikolojik süreçler

Detaylı

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını

Detaylı

ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU

ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI Öğr.Gör.Afitap BULUT 2012 3. VE 4. HAFTALAR SEKRETERİN MESLEKİ ÖZELLİKLERİ B. SEKRETERİN MESLEKİ ÖZELLİKLERİ İletişim becerisi etkili kullanmak 1.1 Türkçe

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar. Amaç

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar. Amaç YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu düzenlemenin amacı, bu yönerge kapsamına giren her tür bilimsel araştırma,

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

SHELL GENEL İŞ İLKELERİ

SHELL GENEL İŞ İLKELERİ SHELL GENEL İŞ İLKELERİ Shell Genel İş İlkeleri, Shel Grubu nu* meydana getiren Shell şirketlerinin işlerini nasıl yürüteceklerini belirler. * Royal Dutch Shell plc ve onun doğrudan ya da dolaylı olarak

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ

FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ FAKTORİNG SEKTÖRÜ ETİK İLKELERİ I. Giriş Faktoring Derneği (Dernek), faktoring şirketlerinin mesleki ve örgütsel alanda etik ilkelerine bağlı olarak çalışmaları zorunluluğu konusunda bir çerçeve oluşturmuştur.

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci

KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci KOÇLUK NEDİR? İNCİ TOKATLIOĞLU Profesyonel Koç-Uzman Eğitimci Neden Koçluk? İnsanların günlük koşuşturma içinde hayatlarının bazı yönlerinde dengenin kaçtığını fark edemez. (iş, aile, dostlar ve kendimiz

Detaylı

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir.

ICF Etik Kuralları. Müşteri: Müşteri / Koçluk Alan koçluk hizmeti verilen kişidir. ICF Etik Kuralları Önsöz ICF, koçlukta mükemmelliğin korunması ve teşvik edilmesinde kararlıdır. Bu nedenle, ICF tüm üyeleri ve unvanlı koçlarından (koçlar, mentor koçlar, koç süpervizörleri, koçluk eğitmenleri

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ Kalite Geliştirme ve İzleme Birimi

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ Kalite Geliştirme ve İzleme Birimi TARİH : / /20 NASIL BİR SİSTEM UYGULANACAK? Performans değerlendirmesinde açık değerlendirme sistemi uygulanacaktır. Bu nedenle önce personel kendisini değerlendirecek, sonrada aşağıda belirtilen şekliyle

Detaylı

Sentez Araştırma Verileri

Sentez Araştırma Verileri Eğitim, Görsel-İşitsel & Kültür Yürütme Ajansı Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğü Yaşam Boyu Öğrenim Programı İnternet Üzerinden Kişisel İşgücünü Geliştirin Leonardo da Vinci LLP (Yaşamboyu Öğrenim Programı)

Detaylı

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ

BİLİŞİM EĞİTİM KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ İç Kontrol Uyum Eylem Planı Danışmanlığı İç kontrol ; Sistemli, sürekli, süreç odaklı, kontrollü iyi yönetimi ifade etmektedir. Buradaki kontrol anladığımız tarzda denetimi ifade eden kontrol değildir.

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Kırklareli Üniversitesine bağlı

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006

TC. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Bilkent/ANKARA. 26 Temmuz 2006 TTB Merkez Konseyi YÖK Başkanı sayın Erdoğan Teziç ile 26 temmuz çarşamba günü görüştü. Görüşmede TTB Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi 2006 Raporu sunuldu. Yeni tıp fakülteleri açılması, öğrenci sayıları,

Detaylı

T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ T.C. 19 MAYIS KAYMAKAMLIĞI ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜ İYİLİK YAP İYİLİK BUL; KİM KAZANMIŞ KÖTÜLÜKTEN PROJESİ HAZIRLAYANLAR Onur GÜNDÜZCÜ-Okul Müdürü Recep YILMAZ-Müdür Yardımcısı Mesude BAYRAM-Din Kültürü

Detaylı

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her En çok satılan kitapların yazarı Robert Levering tarafından 1992 yılında ABD de kurulmuştur 25 yıldır dünya çapındaki en iyi işyerlerini analiz ve tespit etmekteyiz. 25 yıllık araştırma ve milyonu aşkın

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması

Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması A'da E'ye not sistemi A dan E ye not verme sistemi öğretmenlerin, net standartlar kullanarak herhangi bir zamanda öğrencilerin

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

Tepe Güvenlik. İş Etiği Kılavuzu

Tepe Güvenlik. İş Etiği Kılavuzu Tepe Güvenlik İş Etiği Kılavuzu Önsöz Tepe Güvenlik A.Ş. bu kılavuzda, günümüz profesyonel iş dünyasında benimsenmiş ve serbest rekabet düzeninin yürütülmesi bakımından kılavuz niteliğinde olan, kişiler

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEKLERİNE İLİŞKİN HAKSIZ REKABET VE REKLAM YASAĞI YÖNETMELİĞİ Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali

Detaylı

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR?

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR? Tanışalım, Kaynaşalım CİLİK Arzu Akalın CİLİK? NEDİR? İŞ 1 GİR GİRİŞ GİRİŞMEK GİRİŞMEK GİDİŞMEK İŞ, GİR, GİRİŞ, GİRİŞMEK GİDİŞMEK 2 CİLİK NEDİR? GERÇEK CİLİK NEDİR? SEZMEK, GÖRMEK EYLEME GEÇMEK GERÇEK

Detaylı

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri

12/24/2013. Sağlık Ekibi Üyeleri Sağlık hizmeti etik kurallarının ana kuralı, sağlık hizmeti veren kişinin daima hastanın iyiliğini gözeterek ve yararını düşünerek davranmakla yükümlü olduğudur. Bütün sağlık çalışanları ahlaki olarak

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

MARTI KOLEJİ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MARTI KOLEJİ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Sayın Velimiz, Öğrencilerimizin başarılı, sağlıklı ve güvenli bir eğitim ortamında olmaları için okulumuzun Öğrenci Veli Okul Sözleşmesi size gönderilmiştir. Bu sözleşmeleri öğrencimizle birlikte okuyup

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar

RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar RİSK YÖNETİMİ İÇERİK: Risk Yönetimi Nedir? Risk Yönetiminin Faydaları Kritik Başarı Faktörleri Risk ile İlgili Tanımlar Görev ve Sorumluluklar STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI 2 Nedir Risk Yönetimi Nedir

Detaylı

ETİK DAVRANIŞ KURALLARI

ETİK DAVRANIŞ KURALLARI EGE KİMYA SAN.VE TİC.A.Ş ETİK DAVRANIŞ KURALLARI Tüm çalışanlarımızdan, şirketimizin kültür bütünlüğünü sağlayacak tavır ve davranışlar sergilemeleri, EGE KİMYA nın saygınlığını ve kurumsal yapısının güvenilirliğini

Detaylı

KARİYER GELİŞTİRME KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ

KARİYER GELİŞTİRME KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ KARİYER GELİŞTİRME KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ KOORDİNATOR Prof. Dr. Bahattin Karagözoğlu Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü e-posta: bahattin.karagozoglu@medeniyet.edu.tr

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız :

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız : HAKKIMIZDA Ankara merkezli Barkur Enerji-Petrol, her tür ve büyüklükte yapım sözleşmelerini yürütme yeteneğine sahip dinamik ve güçlü bir kadroyla hizmet vermektedir. Gerek yurt içi ofisleri ve gerekse

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM

İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNE VE ÖĞRENCİLERİNE KATKILARI NELER OLMALIDIR? M. Tamer Özmen 1 SUNUM Bu sunum: Akademik çalışma ve araştırmaların sonucu olarak değil, tamamen determinist

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ

ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ ORDU ÜNİVERSİTESİ ETİK İLKELERİ MADDE 1 (1) Ordu Üniversitesi Etik ilkeleri, akademik ve idari konulardan insan ilişkilerine uzanan geniş bir alanı kapsayan üniversite yaşamında ve üniversite mensuplarının

Detaylı

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri

İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İş Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji Yönetimi, Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri İçindekiler 1 Hakkımızda 4 Hizmetlerimiz 2 Vizyonumuz 5 Referanslarımız 3 Değerlerimiz 6 İletişim 1 Hakkımızda Genç, dinamik

Detaylı

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bayburt Üniversitesine bağlı olarak

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuar ortamında inceleyerek

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ Tutum Tutum bir kişinin diğer bir kişi, bir olay veya çevresi ile ilgili olarak negatif veya pozitif tavırdır. Tutum Tutumlar değerler gibi sosyal ve duygusal inşalardır

Detaylı

Başvuru Koşulları: (link oluşturulacaktır)

Başvuru Koşulları: (link oluşturulacaktır) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünce Eylül 2010-Mart 2012 döneminde yürütülmüş olan Çalışma Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Geliştirilmesi Eşleştirme Projesi kapsamında,

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

MERHABA. Techlife size teknolojiyi kullanırken hayatınızda sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirme fırsatını yakalamakta katkıda bulunmak istiyor.

MERHABA. Techlife size teknolojiyi kullanırken hayatınızda sevdiklerinizle daha fazla vakit geçirme fırsatını yakalamakta katkıda bulunmak istiyor. İÇİNDEKİLER MERHABA ŞİRKET TANIMI BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM İNTERNET HİZMETLERİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DANIŞMANLIK TEKNİK SERVİS SINAV DEĞERLENDİRMELERİ ÇÖZÜM ORTAKLARI REFERANSLAR MERHABA Eğitim sektörüne

Detaylı

Quintiles tedarikçiler için davranış kuralları

Quintiles tedarikçiler için davranış kuralları Quintiles tedarikçiler için davranış kuralları 2 Quintiles, sürdürülebilir iş uygulamalarına bağlıdır. Uluslararası olarak kabul gören standartlara dayanan bu Tedarikçiler için Davranış Kuralları ( Kurallar

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 Hazine Müsteşarlığı'nın yayınladığı 27.04.2011 tarih ve 2011/8 sayılı "Sigorta Şirketi ve Reasürans Şirketi ile Emeklilik Şirketlerinde

Detaylı

YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA PROGRAMI VE BÜTÇESİ 2015

YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA PROGRAMI VE BÜTÇESİ 2015 YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA PROGRAMI VE BÜTÇESİ 2015 TÜCCARIN TANIMI VE ANA İLKELER TÜCCAR Mesleki faaliyetlerinde bilgi, beceri, deneyim ve girişimciliği ile mal ve hizmetleri akılcı bir şekilde toplumun

Detaylı

MESLEĞİN GENEL TANITIMI

MESLEĞİN GENEL TANITIMI MESLEK TANITIMLARI HUKUK MESLEĞİN GENEL TANITIMI Bu bölümde toplumda bireylerin birbirleri ve devletle veya devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen yasaların uygulanması sırasında ortaya çıkan

Detaylı

BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜBĐTAK ARAŞTIRMA VE YAYIN ETĐĞĐ KURULU YÖNETMELĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Araştırma ve

Detaylı

İş ve İnsan Hakları politikası. 1 Giriş 2 Taahhüt 3 Uygulama 4 Yönetişim

İş ve İnsan Hakları politikası. 1 Giriş 2 Taahhüt 3 Uygulama 4 Yönetişim İş ve İnsan Hakları politikası 1 Giriş 2 Taahhüt 3 Uygulama 4 Yönetişim BP 2013 İş ve İ nsan Hakları Politikası 1. Giriş Dünyaya enerji sağlayan bir kurumuz; temel enerji kaynaklarını bulur, geliştirir

Detaylı

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ

DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ DAVRANIŞ KURALLARI VE ETİK DEĞERLER TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ MAGNA INTERNATIONAL INC. TİCARİ UYGULAMA İLKELERİ Magna nın taahhütlerini yerine getirirken dürüst ve doğru bir şekilde hareket etmeliyiz. Magna,

Detaylı