Ekim Hazırlayan: Okan ÜRÜN Biyolog

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ekim 2008. Hazırlayan: Okan ÜRÜN Biyolog"

Transkript

1 Ekim 2008 Yetkilendirilmiş Laboratuvarlar için Su ve Atık Su Numune Alma Eğitimi ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖLÇÜM VE DENETİM DAİRESİ Hazırlayan: Okan ÜRÜN Biyolog 31 BAŞKANLIĞI ÇEVRE REFERANS LABORATUVARI

2 YETKİLENDİRİLMİŞ LABORATUVARLAR İÇİN NUMUNE ALMA EĞİTİMİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 3 2. NUMUNE ALMA VE SAKLAMA İLKELERİ 4 3. ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ 5 a) Anlık Örnekleme 5 b) Kompozit Örnekleme 5 1) Deşarj İzni Gereği Numune Alma 6 2) Kalite Sınıfı Değerlendirmesi İçin Numune Alma 7 3) Olağanüstü (kaza, ani canlı ölümü vb.) Durumlarda Numune Alma 7 4) Sedimentten Numune Alma 7 5) Değişik Derinliklerden Numune Alma 8 4. SU NUMUNELERİNİN ALINMASI İLE İLGİLİ TEKNİK HUSUSLAR 8 a). Numune Kaplarının Hazırlanması 8 i.numune Kabının seçimi 8 ii.kabın Hazırlanması 9 b) Örnek Kabının Doldurulması 10 c) Uygun Örnek Kaplarının Kullanılması 10 d) Örneklerin Soğutulması ve Dondurulması 10 e) Numunelerin Süzülmesi 11 f) Koruyucuların İlavesi 11 g) Örneklerin Taşınması YERİNDE ÖLÇÜLMESİ GEREKEN PARAMETRELER Sıcaklık ph Çözünmüş Oksijen Elektriksel İletkenlik Tuzluluk Bulanıklık Secchi Diski Debi NUMUNE ALMA TUTANAĞI NUMUNELERİN LABORATUVARA ULAŞTIRILMASI 19 Ek 1: Tablo 1: TS EN ISO e göre saklama koşulları, muhafaza teknikleri. 20 Ek 2: Numune Alma Tutanağı 29 Ek 3: Numune alma etiketi 30 Kaynakça: 31 2 / 31

3 YETKİLENDİRİLMİŞ LABORATUVARLAR İÇİN NUMUNE ALMA EĞİTİMİ 1. GİRİŞ Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği gereğince, su ortamında kalitenin belirlenmesi, evsel ve endüstriyel atık suların atık su altyapı tesislerine boşaltımında veya alıcı ortamlara deşarjda atık sulardan ve/veya su ortamlarından sürekli ya da aralıklı olarak su numunelerinin alınması ve yönetmelikte denetimi istenen kalite parametrelerinin ölçülmesi gerekmektedir. Bu numunelerde yapılacak analizler için sürekli veya aralıklı numune alma esaslarını ve kullanılabilecek analiz metotlarını tanıtmak amacı ile Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği, ilgili TSE standartları ve laboratuvar tarafından geliştirilen yöntemlerle bu eğitim notları hazırlanmıştır. Bakanlığımızın düzenlediği bu eğitim semineri ile çevre mevzuatı kapsamında analiz yetkisi verilen laboratuvarlara Çevre Analizleri Ön Yeterlik/Yeterlik Belgesi verilmesi usul ve esasları çerçevesinde numune alma yetkisi de verilecektir. Bununla birlikte numune alma yetkisine sahip laboratuvarların, deşarj izni için gerekli numuneleri İl Çevre ve Orman Müdürlüğü personeli gözetiminde almaları zorunludur. Yetkili laboratuvarların eğitimden sonra belgelerinin kapsamına numune alma yetkisinin eklenmesi amacıyla kapsam genişletme talebi yapmaları gerekmektedir. Söz konusu kapsam genişletme talebi için hazırlanacak dosyada ilave olarak bu eğitimi almış personelin eğitim sertifikası yer alacaktır. Sulardan numune alma ve bu numunelere uygulanacak analiz metotları, atık sularda, yüzeysel sularda, yeraltı sularında ve deniz sularında çeşitli kalite parametreleri yeterlik belgeleri ekinde verilen metotlarla ölçülür. Alıcı ortamlarda ve önemli atık su deşarj noktalarında belirli aralıklarla ölçülmesi gereken, çevresel faktörlere ve kalite parametrelerine ait analiz metotları, saklama koşulları bu eğitim notlarının eklerinde ve TS EN ISO de verilmektedir. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) ne göre önemli kirletici kaynaklarının sorumluları, atık sularında veya arıtma tesislerinin çıkış sularında deşarj izin belgesinde belirtilen aralıklarla numune almakla; ölçüm ve analiz yapmak suretiyle kontrol etmekle, atık suların özellik ve miktarlarına ilişkin bilgileri sürekli veya belli aralıklarla belirlemek ve belgelemekle yükümlüdürler. SKKY Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliğine göre Debi değerlerine bağlı olarak gerekli debi ölçüm ve numune alma sıklığı aşağıdaki şekilde olacaktır. Debi (m 3 /gün) 50 den az Debi ölçümü ve numune alma sıklığı Yılda bir ayda bir Ayda bir 0-00 Haftada bir 00 denbüyük Her gün 3 / 31

4 Bakanlığımız bu tabloda belirtilen sıklıkta numune alma konusunda aşağıdaki düzenlemeleri getirmiştir: A. Bünyesinde laboratuvarı bulunan 0 m 3 ve üzerinde atık suyu olan fabrika, işletme ve tesislerden, Bakanlığımızdan, deşarj iznini alanlar ve atıklarını çevre mevzuatına uygun olarak bertaraf edildiğini bu tebliğ hükümlerine göre Çevre Analizleri Ön Yeterlik /Yeterlik Belgesi almak suretiyle iç izlemeleri gereği yapılacak analizleri kendi bünyelerindeki laboratuvarlarında yapabilirler. B. Ancak bu kapsamdaki fabrika, işletme ve tesisler Çevre Mevzuatı kapsamındaki deşarj izinleri verilmesine esas ölçüm ve analizleri bünyelerinde bulunan Laboratuvarlarında yapamazlar. C. İç izleme yapmak amacıyla Bakanlığımızdan Çevre Analizleri Yeterlik Belgesi veya Çevre Analizleri Ön Yeterlik Belgesi alan fabrika, tesis ve işletme laboratuvarları iç izlemeye konu parametrelerde 4 ayda bir Çevre Analizleri Yeterlik Belgesi veya Çevre Analizleri Ön Yeterlik Belgesi ne sahip laboratuvarlarla doğrulama analizleri yaptırmak zorundadır. Doğrulama analizleri numunelerinin İl Müdürlüğü personeli gözetiminde alınması zorunludur. Doğrulama analiz sonuçları ilgili İl Müdürlüklerine ibraz edilir. D. İç izleme yapan Çevre Analizleri Yeterlik Belgesi veya Çevre Analizleri Ön Yeterlik Belgesi ne sahip laboratuvarlar aynı amaçla (iç izleme amacıyla) başka fabrika ve işletme bünyesinde kurulmuş olan laboratuarlarla doğrulama analizleri yapamazlar. E. Fabrika, tesis ve işletmelerin Çevre Analizleri Yeterlik Belgesi veya Çevre Analizleri Ön Yeterlik Belgesi ne sahip laboratuvarlarında diğer fabrika, tesis ve işletmelerin denetim veya çevresel izinlerine esas ölçüm ve analizleri yaptırılabilir. 2. NUMUNE ALMA VE SAKLAMA İLKELERİ Seçilen numune alma metodu, laboratuvara kolayca taşınabilecek kadar ve analiz için yeterli hacimde ve laboratuvarda istenen amaç için kullanılabilecek temsil yeteneğine sahip numune elde etmeyi sağlamalıdır. Numunenin testten önceki bileşimi bozulmayacak şekilde laboratuvara getirilmesi en önemli husustur. Mevcut koşullarda alınan numuneyi gerçekçi bir şekilde temsil eden numunelerin, laboratuvara ulaşmadan önce taşıdığı özellikleri kaybetmemesine ve alınıp taşınması esnasında kirletilmemesine özen gösterilmelidir. Numunelerin alındığı ve saklandığı kapların seçimi önemli bir husustur. Ölçümü yapılacak numune bileşeninin, numune kabı ile reaksiyon vermesi istenmediğinden, numuneyi cam veya plastik kaplarda taşıyıp saklamak gereklidir. Mikrobiyolojik analizlerde numune alma kapları, özellikle otoklav gibi cihazlarla ısı ile steril hale getirilmeli ve koyu renkli cam şişe kullanılmalıdır. 4 / 31

5 Toplanan her bir numune için, numune şişesi veya kabı üzerinde gerekli açıklamaların yazılacağı bir etiket (Ek 3) olmalıdır. Numunenin daha sonra laboratuvara getirildiğinde kolayca tanınabilmesi için numuneyi alanın adı, alındığı tarih ve saat, numunenin alındığı yer ve bunlar gibi gerekli hususlar kaydedilmelidir. Şayet alınan numune buz kabı içerisine konulacaksa etiket üzerindeki mürekkebin ıslanıp bilgilerin kaybolmaması için gerekli önlemler alınmalıdır. Ek-2 de belirtilen numune alma tutanağı numune alınması sırasında doldurulmalı ve imza altına alınmalıdır. Tutanakta numunenin alındığı yer, tarih, saat, alınış şekli, arazide ölçülen parametreler, koordinatlar, hava sıcaklığı ve durumu, alınış amacı, şahit numunenin istenip istenmediği vb. gibi konularda bilgi içermektedir. Her türlü numune alınımında bu tutanak kullanılmalıdır. 3. ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ Su numuneleri genel olarak anlık ya da kompozit örnekleme ile alınır; a) Anlık Örnekleme: Belirli bir zamanda ve belirli bir noktadan alınacak olan anlık su numunesi sadece o yeri ve o zamanı temsil eder. Bileşimi zaman ve konum açısından büyük değişiklik göstermeyen homojen su kütleleri (göl, deniz vb.) anlık numune ile temsil edilebilir. b) Kompozit Örnekleme: Aynı noktadan belirli zaman aralıklarıyla ya da farklı noktalardan aynı anda alınan numunelerin birleştirilmesi ile yapılan örneklemedir. Aşağıdaki tabloda zamana bağlı ve noktaya bağlı kompozit numune alma yöntemlerinin karşılaştırılması yer almaktadır. Değişimlerin beklendiği zaman periyoduna göre numune alma aralığı seçilir. Bu aralık en az beş (5) dakika en fazla bir (1) saat olur. Ani, özel, değişken veya düzensiz deşarjların ve işlemlerin olduğu tesislerde, bu tür deşarjların içinde bulunduğu periyodu temsil eden kompozit (karışık) numunelerin hazırlanması gerekir: Bu da evsel ve endüstriyel atık sularda belirli zaman aralıklarında atık su debisi ile orantılı olarak alınan karışık numuneyi tanımlar. Çoğu hallerde kompozit numune terimi aynı numune alma noktasından farklı zamanlarda toplanan numunelerin karışımını ifade eder. Zaman kompoziti terimi ile de tanımlanabilen bu numuneler arıtma tesisi tasarımında ve verimlilik tespitinde kullanılacak ortalama konsantrasyonların belirlenmesinde kullanılır. Kompozit numuneler çok sayıda numunenin analizi yerine ortalama özellikte bir tek numune ile çalışmaya imkan verir. Çoğu tayinler için lik kompozit numune standart kabul edilir. Ayrıca kompozit numune bir vardiyayı veya daha kısa bir zaman periyodunu ya da tam bir periyodik işlemi veya çevrimi temsil için uygundur. Kompozit numunelerde 5 / 31

6 ölçülen parametrelerin değerleri Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nde 2 ve lik kompozit numuneler için verilen standart değerlerle, mukayese edilir. Zamana Bağlı Kompozit Numune Noktaya Bağlı Kompozit Numune Tanımlama Uygulama Alanı Uygulama Yöntemi Aynı örnekleme noktasından farklı zamanlarda toplanan numunelerin karışımını ifade eder. Genel olarak konsantrasyonun zamana bağlı olarak büyük ölçüde değişiklik gösterebildiği deşarjlarda ve akarsularda kullanılır. Belirli zaman aralıkları ile 2 veya boyunca aynı noktadan debi ile orantılı olarak toplanan numuneler eşit oranlarda birleştirilerek elde edilir. Söz konusu zaman aralıkları 5 dakikadan az yada 1 saatten fazla olamaz. Farklı örnekleme noktalarından aynı anda toplanan numunelerin karışımını ifade eder. Genel olarak konsantrasyonun farklı noktalarda değişiklik gösterebildiği göl, büyük akarsu vb. su kütlelerinde kullanılır. Birbirleri ile komşu olan farklı noktalardan aynı zamanda eşit miktarda alınan numunelerin aşit oranlarda karıştırılması ile elde edilir. Noktalar arasında seçilen mesafe su kütlesinin büyüklüğüne ve su kalitesi değerlendirmesinin niteliğine bağlı olarak seçilir. - Kompozit numuneler çok sayıda numunenin analizi yerine ortalama özellikte tek bir numune üzerinde çalışılmasına imkan verir. - Kompozit numunelerde ölçülen parametrelerin değerleri Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nde 2 saatlik ve lik kompozit numuneler için verilen standart değerler ile mukayese edilir. Anlık ya da kompozit örnekleme yöntemlerinden hangisinin seçileceği çalışmanın amacı göz önüne alınarak ya da yasal mevzuat gerekleri çerçevesinde belirlenir. Aşağıda bazı temel amaçlara yönelik seçilecek örnekleme yöntemi ile ilgili bilgi verilmiştir 1) Deşarj İzni Gereği Numune Alma: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren tesisler atık sularını deşarj izni ile alıcı ortama verebilirler. Bu kapsamda tesise ait atık suyun, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği tablolarındaki sınır değerleri sağlaması gerekir. Bu tablolarda uygun örnekleme yöntemi (anlık, 2 saatlik kompozit, lik kompozit) belirtilmiştir. Örnekleme noktası olarak neresi seçilecek? Tesise ait atık suyun alıcı ortama deşarj hattından örnekleme yapılmalıdır. Deşarj hattı atık suyun, tesisten çıktıktan sonra alıcı ortama karışma noktasına kadar olan kesimidir. Bu hat üzerinde uygun örnekleme noktası, örnekleme ekibi tarafından seçilir. 6 / 31

7 2) Kalite Sınıfı Değerlendirmesi İçin Numune Alma: Kalite sınıfı değerlendirme çalışmaları genel olarak Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 1 de verilen parametrelerin değerlendirilmesi ile yapılır. Bu kapsamda yapılacak örnekleme, çalışmanın amacı, kapsamı ve ekonomikliği göz önüne alınarak anlık ya da kompozit olarak yapılabilir. 3) Olağanüstü (kaza, ani canlı ölümü vb.) Durumlarda Numune Alma: Olağan üstü çeşitli nedenlerle (kaza, doğal afet vb.) çevre kirliği meydana gelebilmektedir. Bu durumlarda gerek kirlilik kaynağının tespit edilmesi ve gerekse kirliliği önleyici faaliyetleri planlayabilmek için örnekleme yapılması gerekmektedir. Bu tür durumlarda genel olarak tercih edilen yöntem anlık örneklemedir. Ancak gerek analiz çalışmalarına ve gerekse değerlendirme çalışmalarına ışık tutması açısından olayla ilgili tamamlayıcı bilgilerin de eksiksiz olarak temin edilmesi gerekmektedir. Söz konusu bazı tamamlayıcı bilgiler şunlardır; - Olayın meydana geldiği tarih ve saat, - Numune alma tarihi ve saati, - Olayın olduğu bölgeye ait varsa daha önceki analiz sonuçları ve teknik çalışmalar - Özellikle ph, sıcaklık, çözünmüş oksijen gibi yerinde ölçülen parametre sonuçları - Olayla ilgili sayısal veriler, - Olaya neden olan, bilinen ve şüphelenilen kaynaklar ve bu kaynaklarla ilgili teknik bilgiler, 4) Sedimentten Numune Alma Bu işlem için geliştirilmiş değişik amaçlarda kullanılan sedimentteki çamurdan numune alma kepçeleri mevcuttur. Örneklemenin en iyi yapılacağı yer seçilmeli, çamur içeriği alınana kadar işlemlerin devam etmesi sağlanmalıdır. Kepçe içeriğindeki su öncelikle sızma şeklinde boşaltılmalı, çamur bir kovaya boşaltılarak uygun numune kaplarına konmalıdır. Çamur numuneleri için vidalı kapaklı cam kavanozlar kullanılabilir. 7 / 31

8 5) Değişik Derinliklerden Numune Alma Özellikle göl veya deniz gibi ortamlarda kullanılan cihazlardır. İstenilen derinliğe indirildikten sonra kumanda ile kapaklar kapatıldıktan sonra numune alınımı gerçekleşir. Alınan numune yüzeye çekilerek cihazın alt kapağında bulunan musluk açılarak su gerekli kaplara boşaltılır. 4. SU NUMUNELERİNİN ALINMASI İLE İLGİLİ TEKNİK HUSUSLAR Atık su analizleri için genellikle zamana bağlı kompozit numune hazırlanır: Endüstri atık suları zaman içerisinde gerek debi gerekse bileşim yönünden çok büyük değişiklikler gösterebildiği için numune alırken bu durumun dikkate alınması gerekir. Bazı durumlarda değişik işlemlerden numune alıp laboratuvarda kompozit yapma gereği ortaya çıkabilir. Bazen de çeşitli ünitelerden veya çeşitli zamanlarda alınan suların karıştırılması, numune alma yeri ve anında ölçülen debi ile orantılı olarak yapılır, alınan sular bir kapta karıştırılarak bu karışımdan numune alınıp analiz edilir. Endüstri atık sularının saklanmasında, atık suda bulunan maddelerin birbirleri ile reaksiyon verebileceği dikkate alınmalıdır. Böylece atık suyun kimyasal ve fiziksel özelliklerinde büyük değişiklikler olabilir. Böyle bir ihtimal varsa, değişik işlemlerden alınan sular ayrı ayrı saklanmalı ve analiz yapılmadan hemen önce kompozit hazırlanmalıdır. Atık su numune alma noktası; atık suların toplanıp şehir atık su sistemine veya alıcı ortamlara boşaltım noktasını, alıcı ortam numune alma noktası ise; atık suyun alıcı ortama deşarj edilerek alıcı ortamla tam olarak karıştıktan sonra numunenin alındığı noktayı, ifade eder. a) Numune Kaplarının Hazırlanması i. Numune kabının seçimi Kabın yapıldığı malzeme seçiminde de dikkate alınması gereken bu hususlar aynı zamanda kapak ve kaplama malzemelerinin seçiminde de dikkate alınmalıdır. Kitapçığın ekindeki tabloda bu esaslar belirtilmiştir. (Tablo-1) Numunelerin alınmasında ve muhafaza edilmesinde kullanılacak kaplar aşağıda verilen öncelikli kriterlerin (özellikle deneye tâbi tutulacak maddelerin eser miktarda bulunduğu durumda) dikkate alınmasından sonra seçilmelidir: a) Numunelerin kap veya kapak malzemesinden kirlenmesinin en aza indirilmesi; örneğin inorganik maddeleri camdan(özellikle soda camından), metallerin ve organik 8 / 31

9 bileşiklerin plastiklerden özütlenmesi gibi. Bazı renkli kapaklar önemli miktarda ağır metaller ihtiva ederler. b) Ağır metaller veya radyo nüklitler gibi eser miktardaki maddeler tarafından yüzey kirlenmesini azaltmak için kabın duvarlarının temizlenebilmesi ve işleme tâbi tutulabilmelidir. c) Numune muhtevası ile reaksiyona girmelerini önlemek veya en aza indirmek amacıyla kabın veya kap malzemesinin kimyasal ve biyolojik soy özelliği olmalıdır. d) Kaplar deneye tâbi tutulacak maddelerin absorpsiyonu veya adsorpsiyonu nedeniyle madde derişimlerinde değişikliklere de sebep olabilirler. Özellikle eser metaller bu etkilere açık olmakla birlikte deterjanlar, pestisitler ve fosfatlar gibi diğer analitler de bundan etkilenebilirler. Ekstrem sıcaklıklara dayanıklılık, kırılmaya dayanıklılık, kapatma ve açma kolaylığı, boyut, şekil, kütle, piyasadan temin edilebilirlik, maliyet, temizlenerek yeniden kullanılabilme imkanı, gibi diğer faktörler de dikkate alınmalıdır. ii. Kabın hazırlanması Pozitif veya negatif girişimleri önlemek amacıyla bütün hazırlama prosedürlerinin geçerliliği teyit edilmelidir. Bunlar en azından aşağıdaki analizleri kapsamalıdır. Kullan-at veya tek kullanımlık kaplar kullanılamıyorsa, karşılıklı bulaşmayı en aza indirmek amacıyla belirli madde tayinleri için belirli kap setleri tahsis edilmelidir. Daha önce bir maddenin yüksek derişimlerine sahip bir numunenin içine konulduğu bir kabın, daha sonra içine konulabilecek aynı maddenin daha düşük derişimdeki bir numunesini kirletmesini önlemek için özen gösterilmelidir. İlk defa kullanılacak yeni kapların, tozlardan ve ambalaj malzemesi kalıntılarından arındırılması için deterjanlı su ile yıkanması ve arkasından uygun kalitedeki suyla iyice durulanması gerekebilir. Kullanılacak tüm temizlik maddeleri uygun kalitede olmalıdır. Silikon, boron ve yüzey aktif madde tayinlerinde temizleme amacıyla deterjan kullanılmamalıdır. Deterjanla cam ve plastik kaplar için: a) Kap ve kapak, deterjan ve suyun seyreltik çözeltileri ile yıkanmalı, b) Musluk suyu ile iyice durulanmalı, c) Arkasından uygun kalitedeki su ile iki kez durulanmalı. d) iyice kurulanmalı ve kapak kapatılmalıdır. Bu işlemler için otomatik bulaşık makinesi kullanılabilir. Çözücü ile cam kaplar için; (Uyarı: Organik çözücüler tehlikeli olabilir. Bunlarla uygun koruyucu malzemeler kullanılarak dikkatli çalışılmalıdır) a) Kap ve kapak, deterjan ve musluk suyunun seyreltik çözeltileri ile yıkanmalı, b) Musluk suyu ile iyice durulanmalı, c) Arkasından uygun kalitedeki bir su ile iki kez durulanmalı ve kurulanmalı, d) Uygun bir kalitedeki aseton ile durulanmalı ve kurulanmalı, e) Uygun kalite ve nitelikteki bir çözücü ile durulanmalı, kurulanmalı ve kapak derhal kapatılmalıdır. 9 / 31

10 Çözücü tayin edilecek maddeye ve kullanılacak analitik yönteme uygun olmalıdır. Asitle cam ve plastik kaplar için; a) Kap ve kapak, deterjan ve musluk suyunun seyreltik çözeltileri ile yıkanmalı, b) Musluk suyu ile iyice durulanmalı, c) % 10 luk sulu nitrik asit çözeltisi ile durulanmalı, d) Kurulanmalı ve % 10 luk sulu nitrik asit çözeltisi ile ağzına kadar doldurulmalı, e) Kapak kapatılmalı ve en az bekletilmeli, f) Kap boşaltılıp uygun kalitedeki su ile durulanmalı ve kapak derhal kapatılmalıdır. Bazı imalâtçılar kapları temizlik sertifikaları ile birlikte piyasaya sunarlar. Bu kapların kapakları ile birlikte temin edildiği durumunda illâ da ilave bir temizlik yapılmasına ihtiyaç yoktur. Özellikle analizi yapılacak parametrelere göre numune kapları hazırlanmalıdır. Yukarıda belirtilen şekilde uygun yıkama yapılmalı ve kaplardan meydana gelen kirlilik taşımaları minimum düzeye indirilmelidir. Özellikle deterjan ya da fosfat tayini için hazırlanan kaplar fosfor içermeyen deterjanlarla yıkanmalıdır. Bakteriyolojik analizlerde yıkanma sonrası kesinlikle otoklavla sterilizasyon işlemi gerçekleştirilmesi gereklidir. b) Örnek kabının doldurulması: Örneklerde fizikokimyasal parametrelerin tayininde (dondurulan veya soğutma ile korumaya alınan numuneler hariç), kap, hava almayacak şekilde doldurulmalı ve bir tıpa ile ağzı tıkanmalıdır. Bu tedbir, taşıma sırasında sarsıntı süresince gaz fazı ile reaksiyonu önlediğinden karbondioksit miktarındaki ve ph daki değişimlerden kaynaklanan bikarbonatın çökebilir karbonatlara çevrilmesini ve demirin daha az oksitlenerek gerek konsantrasyon değişimlerinin ve gerekse renk değişimlerinin meydana gelmesini önler. c) Uygun örnek kaplarının kullanılması: Numune için neden uygun numune kabı kullanılması gerektiğinin bazıları aşağıda sıralanmıştır. Genel olarak örnekleme işleminde yeni kapların kullanılması gerekmektedir. İstenmeyen durumların önüne geçmek amacıyla farklı parametreler için farklı numune kabı kullanılması gerekmektedir. Zorunlu sebeplerden dolayı örnek kaplarının tekrar kullanılması durumunda yukarıda belirtilen sterilizasyon veya dezenfeksiyon işlemlerinin uygulanması gerekmektedir. Hangi parametreler için hangi kapların kullanılacağı ek teki tabloda verilmiştir. Ağır metaller ve bazı inorganik parametreler plastik kaplarda taşınırken, bakteriyolojik parametreler (fekal ve toplam koliform gibi) ve pestisitler kahverengi cam şişelerde taşınmalıdır. d) Örneklerin Soğutulması ve Dondurulması: Bu işlemler yapılmadan önce ph, sıcaklık, oksijen, iletkenlik parametrelerinin kesinlikle ölçülmesi gerekmektedir. Şu unutulmamalıdır ki numunenin gerçek değerleri başta sıcaklık olmak üzere yerinde ölçülen değerlerdir. Soğutucuda veya dondurucuda bekletilecek numune kapları ağzına kadar doldurulmamalıdır. 10 / 31

11 Örnekler, mutlak olarak örnek alma işlemi sırasındaki sıcaklıklarından daha düşük sıcaklıkta muhafaza edilmelidir. Örneklerin soğutulması ve dondurulması örnekler alındıktan hemen sonra uygulanırsa gerçek anlamda etkilidir. Mümkünse numunenin alındığı yerde, araçtaki buzdolapları veya soğutma kutularının kullanımı sağlanmalıdır. Örneklerin 2-5 C de soğutulması ve karanlıkta muhafaza edilmesi, örneklerin laboratuvara kısa sürede taşınması için yeterlidir. Cam kaplar dondurma işlemi için uygun değildir. Mikrobiyolojik analiz için alınan örneklerin dondurulmaması gerekir. e) Numunelerin Süzülmesi: Numune içerisinde istenmeyen partikül maddelerin uzaklaştırılması gerektiğinde süzme işlemi uygulanır. Ancak bazı parametreler için süzme işlemi uygulanmaz. (örn. askıda katı madde, çökebilir katı madde vb.) Süzme işleminin uygulanmasında aşağıdaki hususlar göz önüne alınmalıdır. Askı halinde katı maddeler, tortu, alg ve diğer organizmalar ya numunenin alınması sırasında ya da alındıktan hemen sonra süzülerek uzaklaştırılmalıdır. Analiz edilecek malzemeler süzgeç üzerinde kalırsa süzme işlemi uygulanmamalı ya da uygun açıklıkta filtre kullanılmalıdır. Süzme ekipmanın tekrar kullanılması durumunda da kullanılan malzemelerin bulaşmamaya sebep olmaması için uygun tekniklerle temizlenmesi gerekir. f) Örneğe Koruyucuların İlave Edilmesi: Bazı fiziksel ve kimyasal özellikler bir takım kimyasal bileşiklerin ilave edilmesi ile kararlı hale getirilebilir. Bu işlemde aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekir. Koruyucu maddeler örnek alındıktan hemen sonra veya örnek alınmadan hemen önce numune kabına ilave edilir. Kullanımlarındaki tehlike göz önüne alınarak koruyucuların kullanımına dikkat edilmelidir. Uygulayıcılar bu tekniklere ve bunlardan korunma yollarına karşı uyarılmalıdır. Ağır metal içeren su numuneleri, en iyi şekilde ayrı, temiz bir kapta toplanarak ve ph 2,0'ye kadar derişik HCl veya HNO 3 ile asitlendirildiklerinde saklanabilirler. Ayrıca değişik parametrelere göre asitlendirme koşulları vardır. Kimyasal oksijen ihtiyacı için H 2 SO 4 ile ph 2 indirilmelidir, siyanür analizleri için NaOH ile ph 12 olmalıdır, pestisitler ve bazı iyonlar soğutma +4 C ile saklanabilmektedir. Bekleme süreleri, kullanılan kap türleri ve reaktiflerle ile ilgili açıklamalar Ek 1 de verilen tablo da belirtilmektedir. g) Örneklerin Taşınması Örneklerin laboratuvara taşınmasında analiz edilecek parametreler için belirlenmiş olan bekleme süreleri aşılmamalıdır (Bkz. Tablo). Örnek kapları taşıma sırasında örneğin yapısının bozulmaması ve kaybolmaması için açılmayacak şekilde mühürlenmeli ve korunmalıdır. Ambalajlama, örnek kaplarını kırılma ve muhtemel bulaşmalardan korumalıdır. Taşıma süresince örnekler uygun serinlikte tutulmalı, ışıktan korunmalı ve mümkünse su geçirmez kaplar içerisinde muhafaza edilmelidir. Numunelerin sıcaklığı çok çabuk değişir. Ayrıca ph'da dakikalar mertebesinde bir zaman süresi içinde değişime uğrayabilir. Çözünmüş gazların (oksijen, karbon dioksit vb.) konsantrasyonu hava ile alışveriş sonucu azalır veya artar. Bu nedenle sıcaklık, ph ve 11 / 31

12 çözünmüş oksijen tayinlerini, arazide numunenin alındığı yerde yapmak uygun olur. phalkalinite-karbon dioksit dengesindeki değişimlerin sonucunda CaCO, çökebilir ve Ca ile toplam sertlik değerlerinin azalmasına neden olur. Hemen hemen tüm koruma maddeleri, diğer testlerle girişim yaptığından koruma yapılmaksızın numunelerin derhal analizlenmesi en iyi yoldur. Numuneler eğer hemen ertesi gün analizlenecekse düşük sıcaklıklarda (+4 C'de) saklama en iyi yöntemdir. Yapılacak tayin ile girişim yapmıyorsa, kimyasal koruma maddeleri kullanılabilir. Bu kimyasallar kullanılacaksa, önceden numune kabına konulmalı ve toplanan tüm numuneler ile iyice karışması sağlanmalıdır. Yapılacak tayinin cinsine göre numune koruma ve saklama metodunun seçilmesi gerekir. Askıda katı madde için tüm saklama metotları yetersiz olabilir. Formaldehit çeşitli tayinlere olumsuz etki ettiğinden koruma maddesi olarak kullanılması tavsiye edilmez Numune saklama metotları nispeten kısıtlı olup, temel amaç biyolojik faaliyeti geciktirme, kimyasal bileşiklerin ve komplekslerin hidrolizini geciktirme ve bileşenlerin uçuculuğunu engellemeye yöneliktir. 5. YERİNDE ÖLÇÜLMESİ GEREKEN PARAMETRELER Laboratuvara kadar korunmasının çok zor olduğu, kısa zaman içinde değeri değişen, doğrudan örnekleme yerinde ölçümlerinin yapılması gereken parametrelerdir. 1. Sıcaklık 2. ph 3. Çözünmüş Oksijen 4. Elektriksel İletkenlik 5. Tuzluluk 6. Bulanıklık 7. Secchi Diski 8. Debi 1. Sıcaklık: Hava ve Numune Sıcaklığı; Bir maddenin, standart bir değer referans alınarak sıcak yada soğuk oluşunun ölçüsüdür. Santigrad derece ( O C) biriminde ölçülür. Hava ve su sıcaklıkları değerleri, doğal yollarla veya insan aktivitesiyle çevreye etki eden termal değişimlerin belirlenmesi için gerekli parametredir. Nerelerde kullanılır: Bütün termodinamik hesaplamalarda ve modellerde, İletkenlik ölçümlerinin düzeltilmesi ve ph metrenin kalibrasyonunda, Kimyasal reaksiyonların hızının belirlenmesinde, Biyolojik aktivitenin ve akışkan özelliklerinin belirlenmesinde kullanılır. 12 / 31

13 2. ph ph, etkili haldeki Hidrojen iyonlarının konsantrasyonunun logaritmasının negatifidir. 0 ile 14 arasında değişir. - ph < 7 Asidik Çözelti - ph = 7 Nötr - ph > 7 Bazik Çözelti ph metre sistemleri ve kalibrasyon çözeltileri arazide ve kullanılmadığı zamanlarda, toz, direkt güneş ışığı veya aşırı soğuktan korunmalıdır. Su örneğinin ph ı, Gazlarını kaybetmesiyle» Karbondioksit» Hidrojen sülfit» Amonyak Mineral çökeltmesiyle» Kalsiyum karbonat çökelimi Sıcaklık değişimiyle Diğer kimyasal, fiziksel ve biyolojik reaksiyonlar sonucu, örnek alımından dakikalar içinde önemli değişiklikler gösterir. Yukarıdaki sebeplerden dolayı, ph ölçümü arazide ve yerinde yapılması gereken bir parametredir. Ölçüm: Aşağıdaki 4 aşamaya göre ph ölçümleri yapılır. 1. ph metre sistemi ölçüm yerinde kalibre edilmelidir (bunun yanında elektrodun performansını ve termometrenin kalibrasyon tarihinin kontrol edilmesi gerekir) 2. ph elektrodunu ve sıcaklık sensörünü suya batırıp, en az 60 saniye beklemek gerekir. 3. Sıcaklığın ölçümü. 4. ph değerini ve sıcaklık değerini, probları sudan çıkarmadan sabit bir değer elde edilince kaydedilmesi gerekir. Eğer ölçüm süresince okumalar sabitlenmezse, en az 3 veya daha çok ölçümün ortalaması alınır. Hızlı akıma sahip sularda veya fazla miktarda sediman veya yosun(algae) içeren sularda örnek uygun bir kaba alındıktan sonra ph sı ölçülebilir. ph düşürme: Bazı analizlerde laboratuvara ulaşıncaya kadar örneklerin korunmasını sağlayabilmek için ph değerini 2 nin altına düşürmek gerekir. 13 / 31

14 Bunun için alınan numunenin içine elektrotlar daldırılır ve damla damla korunmasına uygun asit ilave edilir. Aynı zamanda örnek kabı yavaş yavaş sallanır ,0 arasında ph değeri sağlanana kadar işleme devam edilir. Asidin elektrotlara zararını engellemek için asit elektrotlara değmeyecek şekilde damlatılmalıdır. Kalibrasyon: ph: 4.01, ph: 7.00 ve ph:10,00 çözeltileri ile kalibrasyon işlemi yapılır, cihaz her açıldığında ve ölçüm işlemi öncesi kalibrasyon işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Ayrıca ölçüm sonrası da doğrulama yapılmasında fayda vardır. 3. Çözünmüş Oksijen: Çözünmüş Oksijen, suyun içinde çözünmüş halde bulunan oksijen gazının miktarıdır. Çözünmüş oksijen miktarları, doğal olaylar veya insan aktivitesinin çevre üzerindeki etkisinin belirlenmesinde gerekli parametrelerden biridir. % veya mg/l birimiyle okumalar yapılabilir. Çeşitli oksijenmetre cihazları bulunmakta olup, membran filtre mavi kırmızı ışık (LDO) prensibine göre çalışmaktadırlar. Kalibrasyon: Bu cihazlar sıcaklık ve basınç düzeltmeli olup özellikle çalışmanın yapılacağı ortamda (arazi) kalibrasyonlarının yapılması gerekmektedir. Her cihazın kendi kalibrasyon prosedürü bulunmakta olup, özellikle membranlı sistemlerde kalibrasyon öncesi probun bakım ve temizliğinin yapılması gerekmektedir. ph daki gibi hızlı akıma sahip sularda veya fazla miktarda sediman veya yosun (algae) içeren sularda örnek uygun bir kaba alındıktan sonra oksijen ölçümü yapılabilir. Eğer ölçüm süresince okumalar sabitlenmezse, en az 3 veya daha çok ölçümün ortalaması alınır. 4. Elektriksel İletkenlik Elektriksel iletkenlik, suyun, elektriği birim uzunluktan, birim kesit alanından ve sabit sıcaklıkta iletebilme yeteneğinin bir ölçüsüdür. Ölçülen elektriksel iletkenlik değerleri, suyun içinde çözünmüş halde bulunan toplam madde miktarıyla ilişkilidir. Birimi 25 C de mikrosiemens/cm ya da mikromho/cm dir. Birçok iletkenlik ölçüm cihazları mevcuttur. Genellikle bu cihazlar solüsyonun içine alternatif akım gönderir ve akımın büyüklüğünü ölçerler. Elektriksel İletkenlik Cihazının Bakım, Temizleme ve Saklanması: İletkenlik sistemleri, toz, fazla sıcak ve fazla soğuktan korunmalıdır. Sensorler ölçümden önce ve sonra deiyonize su ile temizlenmelidir. 14 / 31

15 Sensor üzerindeki yağlı ve kimyasal kalıntılar (tuzlar) deterjan solüsyonu ile temizlenebilir. Sensor deterjan solüsyonunda bekletilmesi sensöre zarar vermez. Eğer yağ veya başka kalıntılar mevcutsa sensör seyreltilmiş hidroklorik (HCl) asit solüsyonuna batırılabilir, ancak asit solüsyonu ile teması bir kaç saniyeyi geçmemelidir. Karbon ve paslanmaz çelik sensorlar yumuşak fırçayla temizlenebilir. Platinyum kaplama sensörlerde fırça kullanılmaz. Ölçüm: Suyun iletkenliği, çökme, tutunma, iyon değişimi, yükseltgenme ve indirgenme gibi fiziksel ve kimyasal proseslerle hızla değişim gösterir. Bu yüzden yerinde ölçümü gereklidir. Yağış, rüzgar, soğuk, toz ve direkt gün ışığı gibi arazi şartları ölçüm değerlerinde problemler yaratabilir. Cihazı ölçüm yaparken bu etkilerden korumak gerekir. Kalibrasyon: Her cihazın kendi kalibrasyon prosedürü olup konsantrasyonu belli olan çözeltilerle kalibrasyon işlemleri gerçekleştirilmektedir. Bu probların kalibrasyon sıklığı ph ve oksijene göre daha uzun süreçlidir. 5. Tuzluluk Tuzluluk belli kütle çözeltide çözünmüş tuz miktarıdır. Endüstriyel ve doğal sularda bakılması gereken önemli parametrelerden biridir. Özellikle yüzeysel sulardaki canlıların yaşamında ve çevredeki tarımsal alanlar bakımından önemlidir. Tuzluluğun buharlaştırma yöntemiyle yapılması, suyla birlikte başka maddelerinde buharlaşma olasılığından kesin bir sonuç vermeyebilir. Ayrıca klasik kimyasal analiz yöntemleriyle yapılması da çok uzun zaman almaktadır. Bu nedenlerden dolayı, tuzluluk analizleri Elektriksel İletkenlik ölçer cihazlarından dönüşüm yapılarak bakılmalıdır. 6. Bulanıklık Bulanıklık sularda asılı (süspanse) halde bulunan maddelerin miktarını belirten bir ölçüdür. Sulardaki bulanıklığı oluşturan asılı maddeler, silt, kil, organik ve inorganik maddeler, plankton, mikroskopik organizmalardır. Bulanıklık su örneği içinden geçirilen bir ışık demetinin bu maddeler tarafından saçılması ve absorblanmasına neden olan optik özelliğin ifadesidir. Ölçüm: Kalibrasyon işlemleri tamamlandıktan sonra ölçüm yapılacak numune özel tüplere konulur. Hava kalmayacak şekilde ve üst kısma kadar numune konulur. Bu tüplerin dış kısmı da iyice silindikten sonra ölçüm yapılır. 15 / 31

16 Kalibrasyon: Çeşitli aralıklardaki standart çözeltilerle kalibrasyon işlemi yapılır. Genellikle 0,002, 10,, 0 ve 00 NTU luk çözeltilerle gerçekleştirilir. Cihaz öncelikle düşük sonrada en yüksek konsantrasyonu ister, daha sonrada aralıklardaki konsantrasyonlarla kalibrasyon işlemi yapılır. Cihazın her açılışında kalibrasyon işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. 7. Secchi Diski: Özellikle ötrofikasyon değerlendirilmesinde kullanılan bir parametredir. Göllerde ve denizlerde sudaki görünürlüğünün tespiti için kullanılır. Disk gözden görünene kadar su ortamına bırakılır, gözden kaybolduğu en son noktanın santimetre cinsinden ölçüsü alınır. Diskin ipinin dereceli olması önemlidir, suya indirilen miktar buradan tespit edilmektedir. 8. Debi: Atık sularda debi ölçümü; doğrudan debi ölçümleri veya hız-alan ölçümüne dayanan metotlar kullanılarak yapılır. Doğrudan debi ölçüm metotlarında debi, kolayca ölçülebilen bir veya iki değişken yardımıyla ölçülür. Çok sayıda debi ölçümü gerekli ise işlemleri kolaylaştırmak için bu değişkenler yardımı ile çalışma eğrileri teşkil edilerek debi belirlenir. Debi ölçümü için kesinlikle kesit alan belirlenmelidir. Ölçüm yapılacak alanın yükseklik, en kesitinin belirlenmesi ve kanal tipine göre ölçüm sisteminin kesitinin çıkarılması gerekmektedir. Büyük dere ve nehirlerde debi ölçümünün gerçekleştirilmesi için ölçüm istasyonlarının kurulması gerekmektedir. Bu yüzden akarsularda su seviyesi ve debi ölçümleri Devlet Su İşleri (DSİ) ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) tarafından işletilen akım gözlem istasyonları vasıtasıyla yapılmaktadır. Eğer debi ölçümü başka kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacaksa Numune Alma ve Analizleri Metotları Tebliğinde belirtilen standartlara göre ölçüm yapılması gerekmektedir. 6. NUMUNE ALMA TUTANAĞI Numune alma tutanağı (Ek 2) çevre mevzuatı kapsamında alınacak her türlü numune için doldurulması zorunlu olan bir evraktır. Numune alma tutanağının her numune için ayrı ayrı bir tanzim edilmesi gereklidir. Numune alma tutanağı bir nüshası tesis sahibine 1 nüshası laboratuarda kalacak şekilde en az 2 nüsha olmalıdır. Numune Alma Tutanağı üzerinde yapılabilecek hataların düzeltilmesinde yazıyı kapatıcı özellikte düzeltici malzeme (daksil vb.) kullanılmamalıdır, gerekli düzeltmeler yanlış bölümün üstünün çizilmesi ile gerçekleştirilerek düzeltmeyi yapanlar tarafından paraflanarak onaylanmalıdır. Numune Alma Tutanağında yer alan ilgili bölümler aşağıdaki açıklamalar ışığında doldurulmalıdır. Bölümler mümkün olduğunca tam olarak doldurulmaya çalışılmalıdır. 16 / 31

17 Tarih: Tutanağın düzenlendiği tarih gün/ay/yıl olarak bu bölüme yazılır. Numuneyi Alan: Numuneyi alan laboratuvarın veya kurum/kuruluşun açık adı belirtilir. Numuneye Esas Resmi Talep Yazısı: Her numune, talep kimden geldiyse gelen kurum/kuruluş ait talep yazısı ile birlikte değerlendirilir. Tutanağa, bu numuneye esas resmi talep yazısının tarihi ve sayısı belirtilir. Numune Alınan Tesisin: Alınan numune bir tesise ait ise bu bölüm aşağıdaki açıklamalar ışığında doldurulur. Aksi durumda bu bölüm boş bırakılır ve bölümün üzeri tamamen çizilerek iptal edilir. Tesisin Adı: Numunenin ait olduğu tesisin tescilli açık adı yazılır. Tesisin Adresi: Numunenin ait olduğu tesisin yazışma adresi yazılır. Telefon No: Numunenin ait olduğu tesisin telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılır. Faks No: Numunenin ait olduğu tesisin fax numarası alan kodu ile birlikte yazılır. Numune İle İlgili Özellikler: Alınan numuneye ait ilgili bölümler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda doldurulur. Numunenin Cinsi: Tutanağın bu bölümüne numuneyi tanımlayacak numune cinsi mümkün olduğunca açık bir tanımlama ile yazılır (Örn. Atık su, yerli linyit, ithal kömür vb.). Numunenin Alınış Tarihi ve Saati: Numunenin alındığı tarih ve saat gün/ay/yılsaat:dakika şeklinde bu bölüme yazılır. Numunenin Alınış Yeri: Numunenin alındığı yerin tam tanımı bu bölüme yazılır. Numunenin Alınış Amacı: Numunenin hangi amaç için alındığı bu bölüme yazılır. Şahit Numune Teslimi: Analiz sonuçlarına yapılabilecek itirazların çözümünde şahit numune kullanılabilir. Şahit numune için, alınan numune ile aynı nitelikte numune hazırlanarak ilgili kişiye mühürlü olarak teslim edilmesi gereklidir. Tutanağın bu bölümüne örnekleme noktasını temsilen kaç adet numune alındığı ve kaç adetinin şahit numune olarak teslim edildiği yazılmalıdır. Ayrıca süreye bağlı değişebilecek parametreler açısından ne kadar süre içinde analiz edilmesi gerektiği de belirtilmelidir. Arazi Parametreleri: Numuneye ait bir takım fiziksel ve kimyasal parametrelerin zamanla veya ortam sıcaklığına bağlı olarak değişim göstermesi nedeniyle yerinde ölçülerek tutanağa işlenmesi gerekir. Özel Not: Arazi ölçümlerinin mutlaka örnekleme sırasında yerinde ölçülmesi gerekir. Hava Durumu: Numunenin alındığı andaki hava şartları bu bölümde tanımlanır (güneşli, bulutlu, rüzgarlı, yağışlı, kar yağışlı vb.). Hava Sıcaklığı: Numunenin alındığı andaki hava sıcaklık değeri C olarak bu bölümde verilir. Koordinatlar: Numune alınan noktanın koordinatları bu bölümde verilir. Özellikle göl ve denizden alınan numuneler için önemlidir. Su Numunesi: Alınan numune su numunesi ise su numunesinin türü (göl, deniz, yeraltı suyu, atık su, içme suyu) belirtilerek ve yapılan arazi ölçümleri aşağıdaki açıklamalar ışığında bu bölüme işlenir. 17 / 31

18 SKKY Sektör Tablo No: Analizi istenen parametreler Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği nde geçen kriterlere yönelik ise Yönetmelikte ilgili tablo numarası belirtilir. Numunenin Alınış Şekli: Su analizleri için numunenin alınış şekli Çevre Mevzuatı açısından sonuçların değerlendirilmesinde önemlidir. Bu nedenle bu bölüme numunenin alınış şekli (anlık, kompozit iki saatlik veya kompozit lik) için uygun olan kutucuk işaretlenir. Numune Sıcaklığı: Su numunesinin alındığı andaki numune sıcaklığı bu bölümde verilir. ph: Su numunesinin alındığı andaki ph değeri bu bölümde verilir. Elektriksel İletkenlik: Su numunesinin alındığı andaki Elektriksel İletkenlik değeri µs/cm ya da mmho/cm olarak bu bölümde verilir. Tuzluluk: Su numunesinin alındığı andaki Tuzluluk değeri %o (binde) olarak bu bölümde verilir. Oksijen Doygunluğu: Su numunesinin alındığı andaki Oksijen Doygunluğu değeri mg/l veya % olarak bu bölümde verilir. Debi: Su numunesinin alındığı noktada su akışı olması durumunda debi ölçülerek lt/sn, m3/sn vb. olarak bu bölümde belirtilir. Derinlik: Göl, deniz, yer altı suyu, toprak vb. bir kütle söz konusu olduğunda numunenin alındığı derinlik cm, m, vb. olarak bu bölümde verilir. Toprak Numunesi: Alınan numune toprak numunesi ise yapılan arazi tetkikleri aşağıdaki açıklamalar ışığında bu bölüme işlenir. Toprak kirliliğine sebep olan madde veya tesis vb. varlığı: Toprak numunesinin alındığı bölgede toprak kirliliği oluşturabilecek madde veya tesis vb. nin varlığı arazi gözlem ve bilgilerine dayanılarak belirtilir. Ziraat Durumu: Toprak numunesinin alındığı bölge ziraat amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadığı evet ya da hayır olarak ilgili kutucuğun işaretlenmesi şeklinde belirtilir. Eğer bölgede ziraat yapılıyor ise sulu ya da kuru tarım olarak hangisinin yapıldığı ilgili kutucuğun işaretlenmesi ile belirtilir. Numunenin temsil ettiği tarla veya arazi büyüklüğü: Alınan toprak numunesinin temsil ettiği tarla veya arazi büyüklüğü alan olarak bu bölüme yazılır. Katı Atık Numunesi: Alınan numune katı atık numunesi ise yapılan arazi tetkikleri aşağıdaki açıklamalar ışığında bu bölüme işlenir. Atık Türü: Alınan katı atık numunesinin türü için evsel nitelikli, endüstriyel nitelikli ya da her iki türün karışımı niteliğindeki durumu için uygun olan kutucuk işaretlenir. Yakıt Numunesi: Alınan numune yakıt numunesi ise numune ile ilgili bilgiler aşağıdaki açıklamalar ışığında bu bölüme işlenir. Cinsi: Alınan yakıt numunesinin cinsi (yerli, ithal, linyit, taşkömürü, antrasit, briket kömürü, sıvı yakıt vb.) belirtilir. Numuneler: Bu bölümde esas olarak numunede yapılması talep edilen parametreler belirtilmelidir. Alınan numunede, analiz edilecek parametrelere bağlı olarak farklı yöntemler ve farklı koruma önlemleri nedeniyle birden fazla numune kabı kullanılabilir. Bu durumda örnekleme aşamasında kullanılan her bir numune kabı ile ilgili bilgiler aşağıdaki açıklamalar ışığında örnekleme tutanağına işlenir. Numune Kabı No: Akreditasyon gereği kodlama sistemi ile analiz yapılmasında ve analizi yapan personel numunenin menşei ile ilgili açıklamaları bilmemesinde fayda vardır. Bu nedenle numune kapları üzerine numunenin ait olduğu firma ya da şahıs ismi belirtilmemeli, numara verilerek açıklayıcı bilgiler tutanağa 18 / 31

19 yazılmalıdır. Örnekleme aşamasında her bir numune kabı 1,2,3,.. şeklinde numaralandırılabilir. Her bir numune kabı için aşağıda verilen açıklamalar Numune Kabı numarasına karşılık gelecek şekilde aynı satıra işlenir. Ayrıca bunun için numune alma etiketi (Ek-3) kullanılmalıdır. Etiketin içerdiği bilgiler alınan yer, noktası, tarih ve saati gibi bilgileri içermekte olup, her kurum ve kuruluş etiketi kendi kullanım amacına göre düzenleyebilir. Numune Kabı Cinsi: Her bir numune kabına karşılık gelen numune kabı cinsi bu bölümde belirtilir. Numune Miktarı: Her bir numune kabına alınan numune miktarı bu bölüme yazılır. Bakılacak Parametreler: Her bir numune kabında analizi yapılacak parametreler bu bölümde belirtilir. Koruma Önlemi: Her bir numune kabı için örnekleme aşamasından laboratuvara ulaştırılmasına kadar uygulanan ya da uygulanması gereken koruma önlemleri buraya yazılır. Özel Notlar: Numunenin alımı sırasında dikkate alınan önemli hususlar var ise bu bölümde belirtilir. Kontroller ve İmza: Kurum tarafından alınan numunelerde, örnekleme ve mühürlenmesinin ardından (mühürleme, numunenin değiştirilme riskini ortadan kaldıracak şekilde yapılması gereklidir) İş bu tutanak tarafımızca imza altına alınmış olup, yukarıda nitelikleri belirtilen numune tesis sahibi veya vekil gözetiminde yerinde alınmıştır. hükmüne istinaden Örnekleme Tutanağı (bir kişi tesis sahibini temsil etmek üzere) en az üç kişi tarafından imzalanır. Tutanağa açıklayıcı bilgi olarak ek sayfa eklenmesi durumunda, tutanağın ek sayfası vardır (sayfa sayısı) ya da yoktur kutucuklarından ilgili olanın işaretlenmesi şeklinde belirtilir. Kullanılan ek sayfalarda Örnekleme Tutanağı nda bulunan imzaların olması gerekir. 7. NUMUNELERİN LABORATUVARA ULAŞTIRILMASI 1) Örnekleme sırasında örnekleme tutanağı doldurulmalıdır. 2) Numune kapları üzerine numunenin ait olduğu firma ya da şahıs ismi belirtilmemeli, numara verilerek açıklayıcı bilgiler tutanağa yazılmalıdır. 3) Numunede bakılacak parametrelerin belirlenmesi ile ilgili sorumluluk numuneyi alan tarafa aittir. Bu nedenle analizi yapılacak parametreler resmi talep yazısında ve örnekleme tutanağında tam olarak belirtilmelidir. EKLER: Ek -1: Tablo: TS EN ISO e göre saklama koşulları, muhafaza teknikleri Ek-2: Numune alma tutanağı Ek-3: Numune alma etiketi 19 / 31

20 EK 1: Tablo: TS EN ISO e göre saklama koşulları, muhafaza teknikleri. Yapılacak tayin Asitlik ve bazlık Kabın tipia P veya C Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği 500 kabın üstte hava kalmayacak şekilde ağzına kadar doldurulmalıdır. Muhafaza tekniği kadar. Analizden önce tavsiye edilen en uzun muhafaza süresi 24 Saat Açıklamalar 14 günc Numuneler tercihan alındıkları yerde analiz edilmelidir (özellikle yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler). Muhafaza sırasında gerçekleşebilecek olan indirgenme veya yükseltgenme numuneyi değiştirebilir. Asidik herbisistler Adsorplanabilir organik halojenürler (AOX) Alüminyum İyonlaşmış ve serbest amonyak PTFE kapaklıc, liner veya septumlu P veya C P 0 C veya BC asitle 0 boş kap numune ile önceden çalkalanmamalıdır, analitler şişenin cidarlarına yapışabilir. Numune kabı tamamen doldurulmamalıdır. 0 kap üstte hava kalmayacak şekilde ağzına kadar doldurulmalıdır. P veya C 500 HCl ile ph 1-2 olana kadar asitlendirilmeli ve. Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmeli, 1 C ile 5 C arasına soğutulmalıve, karanlıkta muhafaza edilmelidir. -20 C ta dondurumalıdır Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde H2 SO4 ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir, 1 C ile 5 C arasına. 2 hafta 5 gün 21 gün Numune kabı da numune özütleme prosedürünün bir parçası olarak özütlenmelidir. Numune klorlanmış ise, numune konulmadan önce kaba, her 0 ml numune için 80 mg Na2S2O35H2O ilâve edilmelidir. Muhafazaya almadan önce sahada süzülmelidir Anyonlar (Br,F,Cl,NO2,NO3, SO4 ve PO4 Antimon Arsenik Baryum P 500 P veya C 500 C asitle C asitle veya BC asitle C a dondurulmalıdır. HCl ve HNO3 ile ph 1-2 olacak şekilde şekilde şekilde H2SO4 Muhafazaya almadan önce sahada süzülmelidir. ISO Analiz için hidrür tekniği kullanılmış ise HCl kullanılmalıdır. Analiz için hidrür tekniği kullanılmış ise HCl kullanılmalıdır. Berilyum C asitle şekilde 31

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

Çizelge 1 - Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler

Çizelge 1 - Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler Çizelge 1 - in sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Toz Petri Kabı - Yatayda taşınır, tartım odasında - edilir. Çöken Toz C 0-0 - - VOC --- 150-600 4 C nin altında. 2 Hafta Asitlik ve

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

Numunelerin Muhafazası İçin Genellikle Uygun Olan Teknikler Fizikokimyasal ve Kimyasal Analizler

Numunelerin Muhafazası İçin Genellikle Uygun Olan Teknikler Fizikokimyasal ve Kimyasal Analizler Asitlik ve bazlık Asidik herbisistler Adsorplanabil ir organik halojenürler (AOX) Alüminyum İyonlaşmış ve serbest amonyak Anyonlar (Br,F,Cl,NO 2, NO 3, SO 4 ve PO 4 Antimon Arsenik Numunelerin sı İçin

Detaylı

NUMUNE ALMA MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

NUMUNE ALMA MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Askıda Katı Madde (AKM) BOD 5 500 1 ºC ile 5 ºC arasına soğutulmalıdır. 2 gün 1000 ml kap hava almayacak şekilde ağzına kadar doldurulmalıdır 1 ºC ile 5 ºC arasına soğutulmalıdır. 24 saat P 1000-20ºC a

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

NUMUNE ALMA ĐLKELERĐ, SAKLAMA VE TAŞIMA KOŞULLARI, ARAZĐDE ÖLÇÜLECEK PARAMETRELER

NUMUNE ALMA ĐLKELERĐ, SAKLAMA VE TAŞIMA KOŞULLARI, ARAZĐDE ÖLÇÜLECEK PARAMETRELER NUMUNE ALMA ĐLKELERĐ, SAKLAMA VE TAŞIMA KOŞULLARI, ARAZĐDE ÖLÇÜLECEK PARAMETRELER 2 Numune Tanımı Bir kütleden, kütlenin herhangi bir özelliğini tayin etmek için alınan, kütlenin genelini temsil eden ve

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ FORMU MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ ÇEVRE KORUMA KONTROL LABORATUVARI ANTALYA

MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ FORMU MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ ÇEVRE KORUMA KONTROL LABORATUVARI ANTALYA ASAT MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ ÇEVRE KORUMA KONTROL LABORATUVARI ANTALYA AS.PR.39.02FR03/rev01/19.01.2015 Sayfa 1 / 7 NUMUNE KABUL KRİTERLERİ 1. Kabul Saatleri 08:00 12:30 ile 13:3016:00 arasındadır.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ

EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ EK 1 TABLO 1 ZEHİRLİLİK SEYRELME FAKTÖRÜ (ZSF) TAYİNİ Atıksu muhtevası, balığın yüzgeçlerine yapışarak solunum epitellerinin şişmesine ve parçalanmasına neden olur ve bu şekilde balıklara zarar verir.

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ

DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ DENİZLİ BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DENÇEV DENİZLİ ÇEVRE KALİTE LABORATUVARI MÜŞTERİ BİLGİLENDİRME REHBERİ FR54/rev00/22.10.2011 Sayfa1/9 İÇİNDEKİLER...2 1.NUMUNE KABUL KRİTERLERİ...3 1.1.Genel

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Toros Mah. 78178 Sok.No:3/A Aygen Hanım Apt. Altı Çukurova ADANA / TÜRKİYE Tel : 0 322 457 88 67 Faks : 0 322 457 88 28 E-Posta : artek@artekcevre.com.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Kazımiye Mah. Dadaloğlu Cad. No:32 /A Çorlu/Tekirdağ 59850 TEKİRDAĞ / TÜRKİYE Tel : 0 282 652 40 55 Faks : 0 282 652 04 56 E-Posta :

Detaylı

ÇEVRE OLÇUM VE ANALİZLERİ ON YETERLİK BELGESİ

ÇEVRE OLÇUM VE ANALİZLERİ ON YETERLİK BELGESİ C T.C. T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE OLÇUM VE ANALİZLERİ ON YETERLİK BELGESİ : ÖY-48/242/2013 Kapsam Düzenleme Tarihi : : Su, Atık Su, Deniz Suyu, Numune Alma : Adres : ALM Binası Zemin Kat

Detaylı

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik.

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik. 1-HAVUZ SUYU İ S.B. 15.12.2011 ve 28143 sayı ile yayımlanan " Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " Renk Tortu Bulanıklık

Detaylı

Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA

Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 4 Kasım 2014 ANTALYA Su Kalitesinin İzlenebilirliği Uygun koşullarda ve doğru usulde numune alımı Su kalitesinin tespiti Uygun koşullarda doğru metotlarla analiz Neden Numune Alınır?

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/12 EK LİSTE-1/12 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H + B Bulanıklık Nefelometrik Metot SM 2130 B Çözünmüş Oksijen/ Oksijen Doygunluğu Membran Elektrot SM 4500 O G İletkenlik Laboratuvar Yöntemi SM 2510 B Koku

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI: B100TSH0100004 Konu: Kaplıca Suyu Analizleri ANKARA 17.06.2004/10102. VALİLİĞİNE ( İl Sağlık Müdürlüğü) Çevre ve toplum sağlığının korunması

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; SU, ATIK SU 1,2 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin Ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/9 ph Elektrometrik Metot SM 4500 H + B İletkenlik Elektriksel İletkenlik Metodu TS 9748 EN 27888 Bulanıklık Nephelometrik Metot

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALĠZ ĠLE ĠLGĠLĠ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALĠZ ĠLE ĠLGĠLĠ; Çevresel Etki Değerlendirmesi Ġzin ve Denetim lüğü EK LĠSTE-1/5 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H + -B Sıcaklık Laboratuvar Metodu SM 2550-B Toplam Askıda Katı Madde (AKM) Gravimetrik Metodu SM 2540-D

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/6 SU, ATIK SU 1,2,3 ph Elektrometrik Metot SM 4500-H + B Bulanıklık Nefhelometrik Metot SM 2130 B İletkenlik Laboratuvar Metodu SM 2510-B Çözünmüş Oksijen/ Elektrometrik

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Deney Laboratuvarı Adresi : Yokuşbaşı Mah. Emin Anter Bulvarı No:43/B BODRUM 48400 MUĞLA / TÜRKİYE Tel : 0252 313 20 06 Faks : 0252 313 20 07 E-Posta : info@akademi-lab.com

Detaylı

PCBler 209 ayrı bileşikten oluşurlar Bifenil üzerinde artan klor miktarı ile Suda çözünürlük azalır Buhar basıncı düşer Toprak ve/veya sedimanda birikme eğilimi artar 3 ortho meta 2 2 3 4 4 para 5 6 6

Detaylı

Deney Adı. Bölüm 3: Numunelerinin Muhafaza, Taşıma ve Depolanması. Nehirlerden ve Akarsulardan Numune Alma. ph tayini Elektrometrik Metot

Deney Adı. Bölüm 3: Numunelerinin Muhafaza, Taşıma ve Depolanması. Nehirlerden ve Akarsulardan Numune Alma. ph tayini Elektrometrik Metot Su Kalitesi Numune Alma- Bölüm 3: Numunelerinin Muhafaza, Taşıma ve Depolanması Nehirlerden ve Akarsulardan Numune Alma TS ISO 5667-3 TS ISO 5667-6 Yeraltı Sularından Numune Alma TS ISO 5667-11 Göl ve

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Yakut Mah. Mustafa Kemal Paşa Bulvarı No:186 Kocasinan 38090 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 0 352 337 09 45 Faks : 0 352 337 09 32 E-Posta

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/12 ph Elektrometrik Metot TS EN ISO 10523 Bulanıklık Nefelometrik Metot SM 2130 B Çözünmüş Oksijen / Oksijen Doygunluğu 1, 2, 3, 4, 5, 6 SU,

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ Sayfa No :1 / 5 1. KLİNİK DIŞI NUMUNELER 1.1. Tüm numunelerin üstünde etiket bilgileri eksiksiz olmalıdır. 1.1.1. Resmi numunelerin üzerinde, İzleme Noktası Kodu ile birlikte CBS numarası ve/veya barkodu

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; NUMUNE ALMA T.C. Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 SU, ATIK SU 1 ph Elektrokimyasal Metot TS 3263 ISO 10523 İletkenlik Elektriksel İletkenlik Tayini TS 9748 EN 27888 Çözünmüş

Detaylı

SU NUMUNESİ ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

SU NUMUNESİ ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yusuf Ertürk, Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü

Detaylı

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ FİYAT LİSTESİ SR. NO. GELİR KOD NO. HİZMETİN ADI ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇED RAPORU FORMAT BEDELİ

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı SU (T.C. Sağlık Bakanlığı İnsani Tüketim Amaçlı İçme ve Kullanma Suları Yönetmeliği Kapsamı Hariç)-ATIKSU-ELUAT Adresi :ASO 1. OSB. Ticaret Merkezi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü T.C. Belge No Kapsam : Y-01/170/2011 Düzenleme Tarihi : 06.07.2011 : Su, Atık Su, Deniz Suyu, Numune Alma, Emisyon, İmisyon, Gürültü Laboratuvar Adı : ARTEK Mühendislik Çevre Ölçüm ve Danışmanlık Hiz.

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

SU NUMUNE KABUL KRĠTERLERĠ TALĠMATI

SU NUMUNE KABUL KRĠTERLERĠ TALĠMATI Sayfa No:1 /6 1. AMAÇ Bu talimat, insan sağlığını ve çevreyi korumak üzere EHSL Kimyasal ve Mikrobiyoloji laboratuarına analiz için getirilen numunelerin kabul şartlarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; evresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 ATIK SU (1) ph Elektrokimyasal Metot SM 4500- H + İletkenlik Laboratuvar ve Saha Metodu SM 2510 B özünmüş Oksijen, Oksijen Doygunluğu Membran

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2016 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2016 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2016 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ EMİSYON KAPSAMINDA NUMUNE ALMA / ÖRNEKLEME Uçucu Organik

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ 10 Ekim 2009 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27372 Çevre ve Orman Bakanlığından: TEBLİĞ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli

Detaylı

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ²

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Çevre Danışmanlık Firmasının İsmi ve Logosu AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Tetkik Tarihi : Tetkik Saati : A - İŞLETME BİLGİLERİ Adı Adresi Faaliyet Konusu ÇKAGİLHY Kapsamındaki Yeri ÇED Mevzuatına Göre

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/11

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/11 ÇED İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/11 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H+ B Bulanıklık Nefhelometrik Metot SM 2130 B İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Sıcaklık Elektrometrik Metot SM. 2550 B Amonyak/Amonyak

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Bu Tebliğ, 12 Mart 1989 tarihli ve 20106 sayılı Resmî Gazete de yayınlanmıştır. Amaç Madde 1 - Bu tebliğ, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre

Detaylı

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ 2015 İSMAİL BEZİRGANOĞLU Diyalizin ilk yıllarında: akut diyaliz kavramı vardı Şehir suyu kullanılırdı. MEVZUAT Su Arıtma Sistemi Yönergesi Bakanlığımız 28.10.2011 tarih ve 44047

Detaylı

NUMUNE KAYIT DEFTERİ ÖRNEĞİ Numunenin Laboratuvara Ulaşma Tarihi/Saati. Alındığı Yer. Alınma Şekli

NUMUNE KAYIT DEFTERİ ÖRNEĞİ Numunenin Laboratuvara Ulaşma Tarihi/Saati. Alındığı Yer. Alınma Şekli Sıra No Numune Kayıt No Cinsi Miktarı Alınış Tarihi/Saati NUMUNE KAYIT DEFTERİ ÖRNEĞİ Numunenin Laboratuvara Ulaşma Tarihi/Saati Alınğı Yer Alınma Şekli Geliş Şekli Numuneyi Alan Ölçüm ve Analizi İstenen

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmeliğin Yayınlandığı Resmi Gazete nin Tarihi Sayısı 29/06/2012 28338 İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; EK LİSTE-1/11 1, 2, 3 SU, ATIK SU ph Elektrokimyasal SM 4500 H + B Bulanıklık Türbidimetrik SM 2130 B Çözünmüş Oksijen Membran Elektrot Metodu SM 4500 O G ASTM D888 Test C ASTM D888 Çökebilen Katı Madde

Detaylı

MESKİ MERKEZ SU ANALİZ LABORATUVARI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ

MESKİ MERKEZ SU ANALİZ LABORATUVARI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ 1 ph 2 Sıcaklık 3 İletkenlik Doküman SM 4500 H + B Elektrometrik Metod SM 2550 B Laboratuvar SM 2510 B Laboratuvar 1 / 12 Atık Su 100 ml 30 Dakika 25 Var - Atık Su 100 ml 30 Dakika 25 - - Atık Su 100 ml

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/11

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/11 EK LİSTE-1/11 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H+ B TS EN ISO 10523 İletkenlik Elektriksel İletkenlik TS 9748 EN 27888 Çözünmüş Oksijen/ Luminesens Sensör ASTMD 888 C Oksijen Doygunluğu İyodometrik Metot

Detaylı

SU VE ATIKSUDAN NUMUNE ALMA

SU VE ATIKSUDAN NUMUNE ALMA ÇED, ĠZĠN VE DENETĠM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Laboratuvar, Ölçüm ve Ġzleme Dairesi BaĢkanlığı Çevre Referans Laboratuvarı ġube Müdürlüğü SU VE ATIKSUDAN NUMUNE ALMA Çevre Referans Laboratuvarı 2011 Numune Almanın

Detaylı

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK Lisans başvurusu Düzenli depolama tesisleri için tesisin bulunduğu belediyeden usulüne göre alınmış izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınması

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2015 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2015 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2015 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ EMİSYON KAPSAMINDA NUMUNE ALMA / ÖRNEKLEME Uçucu Organik

Detaylı

YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ

YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ EK-1 YÜZEYSEL SULARDA İZLENMESİ GEREKEN KALİTE ELEMENTLERİ Akarsular Göller Kıyı Suları Geçiş Suları GENEL KİMYASAL VE FİZİKO- KİMYASAL PARAMETRELER Sıcaklık Sıcaklık Sıcaklık Sıcaklık ph ph ph ph (mg/l

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Belge No Kapsam T.C. ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü : Y-41/278/2016 Düzenleme Tarihi : 20.06.2016 Laboratuvar Adı Adres : Su, Atık Su, Deniz Suyu, Numune Alma, Emisyon, İmisyon : : AKARE ÇEVRE LABORATUVARI

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası EK LİSTE-1/8 SO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935 Emisyon (1) CO CO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu TS ISO 12039 TS ISO 12039 O 2 Elektrokimyasal

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Tıbbi Ürünler (serebrospinal sıvı ile temas edenler hariç ), derişik hemodiyaliz çözeltileri, seyreltme suları, ilaçlar Tıbbi Ürünler (Serebrospinal

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/8

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/8 T.C. EK LİSTE-1/8 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H+ B Bulanıklık Nefhelometrik Metot SM 2130 B İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Sıcaklık Elektrometrik Metot SM. 2550 B Amonyak/Amonyak Azotu Distilasyon

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2012 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ EMİSYON ÖLÇÜMLERİ EMİSYON NUMUNE

Detaylı

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ

HACH LANGE. Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ HACH LANGE Evsel Atık Su Arıtma Tesisine Giriş Öncesi Endüstriyel Deşarjların İzlenmesi İSKİ Örneği HACH LANGE TÜRKİYE OFİSİ Metin BARAN Proje Müdürü 24 Eylül 2014 Hach Lange Dünya üzerinde birçok noktada

Detaylı

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI Deneyi Yapılan Malzemeler / Ürünler Bacagazı/Emisyon (TS CEN/TS 15675 ve TS EN 15259 Şartlarına Uygun ) TS EN ISO/IEC 17025:2010 - Deney Laboratuvarı Deney Metodu

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Azot ve azotlu maddeler, Çevre Mühendisliğinde büyük bir öneme sahiptir. İçme ve kullanma suları ile yüzeysel suların ve kirlenmiş su kütlelerinin içerdiği çeşitli

Detaylı

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008 BMB Technology İçin Life 2 O Water BMB1000 Serisi Su Arıtma Cihazının Sularda Bakteri ve Kimyasalların Arıtım Performansının Araştırılması Projesi O.D.T.Ü. Danışman Prof. Dr. Celal F. GÖKÇAY RAPOR O.D.T.Ü.

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/9

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/9 EK LİSTE-/9 Kapsam Parametre Metot Adı Metod Numarası ph Elektrometrik Metod SM 4500-H +.B Su, Atık su,,3,4 İletkenlik Elektriksek İletkenlik Metot TS 9748 EN 7888 Sıcaklık Laboratuvar Metodu SM 550 B

Detaylı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı Çevre Mevzuatı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (devamı var) Her tür kapsam Gürültü Gürültü Kömür Çevre Mevzuatında

Detaylı

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK İSTEYEN KURUM VE KURULUŞLAR İÇİN ÇEVRE İZNİ BAŞVURU ŞARTLARI

Detaylı

NUMUNE KABUL, KORUMA, TAŞIMA ve İMHA PROSEDÜRÜ

NUMUNE KABUL, KORUMA, TAŞIMA ve İMHA PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 1. AMAÇ KTÜ-YUAM a analiz için getirilen numunelerin; Uygun koşullarda getirildiğinin kontrolünü, Kabulünü, Uygun koşullarda korunmasını /depolanmasını yapabilmek ve Kabulünden raporlamasına

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKĠLĠ ÖLÇÜM VE ANALĠZ LABORATUVARLARI 2011 YILI ASGARĠ FĠYAT TARĠFESĠ EMĠSYON ÖLÇÜMLERĠ

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKĠLĠ ÖLÇÜM VE ANALĠZ LABORATUVARLARI 2011 YILI ASGARĠ FĠYAT TARĠFESĠ EMĠSYON ÖLÇÜMLERĠ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKĠLĠ ÖLÇÜM VE ANALĠZ LABORATUVARLARI 2011 YILI ASGARĠ FĠYAT TARĠFESĠ EMĠSYON ÖLÇÜMLERĠ EMĠSYON NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME Uçucu Organik Bileşikler

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2014 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2014 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü YETKİLİ ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARLARI 2014 YILI ASGARİ FİYAT TARİFESİ EMİSYON KAPSAMINDA NUMUNE ALMA / ÖRNEKLEME Uçucu Organik Bileşikler

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 1. Bulvar No: 18 İstasyon 47100 MARDİN / TÜRKİYE Tel : 0 482 215 30 01 Faks : 0 482 215 30 09 E-Posta : info@martest.com.tr

Detaylı

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ

Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) Doç.Dr.Ergün YILDIZ Giriş BOİ nedir? BOİ neyi ölçer? BOİ testi ne için kullanılır? BOİ nasıl tespit edilir? BOİ hesaplamaları BOİ uygulamaları Bazı maddelerin BOİ si

Detaylı

MESKİ MERKEZ SU ANALİZ LABORATUVARI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ

MESKİ MERKEZ SU ANALİZ LABORATUVARI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ 1 ph 2 Sıcaklık 3 İletkenlik Doküman SM 4500 H + B Elektrometrik Metod SM 2550 B Laboratuvar SM 2510 B Laboratuvar Revizyon Tarih/ 1 / 11 Atık Su 100 ml 30 Dakika 25 Var - Atık Su 100 ml 30 Dakika 25 -

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi HİDROJEOLOJİ 9.Hafta Su Kimyası Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su Kimyasının Önemi Yüzey ve yeraltısuları farklı oranlarda çözünmüş ve askıda maddeler içerirler. Suyun kimyasal bileşimi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Şanlı Urfa Yolu 3. km Sanayi Sitesi M Blok No.1 DİYARBAKIR / TÜRKİYE Tel : 0 412 255 08 14 Faks : 0 412 255 08 15 E-Posta : kalite@dicem.com.tr

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarının Adres : Davutpaşa Kampüsü Esenler 34210 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212 383 45 51 : 0212 383 45 57 : kimfkl@yildiz.edu.tr

Detaylı

1. KİMYASAL ANALİZLER

1. KİMYASAL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER HPLC VE LC-MS/MS CİHAZLARI İLE YAPILAN ANALİZLER SORBAT TAYİNİ BENZOAT TAYİNİ KAFEİN TAYİNİ HMF TAYİNİ SUDAN TÜREVLERİ TAYİNİ VANİLİN TAYİNİ GLUKOZ, FRUKTOZ VE SUKROZ TAYİNİ SAPONİN

Detaylı

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ

EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ EĞİRDİR GÖLÜ SU KALİTESİ Yrd. Doç. Dr. Şehnaz ŞENER Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Göl 482 km² yüzölçümü ile Türkiye nin 4. büyük gölü aynı zamanda 2.

Detaylı

YÜZME SUYUNDA UYGUNSUZLUK YÖNETİMİ. Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 3 KASIM 2014

YÜZME SUYUNDA UYGUNSUZLUK YÖNETİMİ. Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 3 KASIM 2014 YÜZME SUYUNDA UYGUNSUZLUK YÖNETİMİ Uzm. Bio. Zinnet OĞUZ 3 KASIM 2014 SUNUM İÇERİĞİ İlgili mevzuat Uygunsuzluk yönetiminde amaç Uygunsuzluk yönetiminde ilgili kurumlar Uygunsuzluk durumları Uygunsuzluk

Detaylı

YÖNETMELİK. Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

YÖNETMELİK. Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 15 Aralık 2011 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28143 Sağlık Bakanlığından: YÖNETMELİK Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Detaylı

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1 Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve 6/3/2016 1 İnegöl İlçesinde Organize Sanayi Bölgesi Kurulması; Yüksek Planlama Kurulunun 19.12.1973 tarihli raporu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 19.11.1973 tarihli

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası. Elektrokimyasal Metot

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası. Elektrokimyasal Metot EK LİSTE-1/12 SU, ATIK SU 1,2,3,4,5 ph Elektrokimyasal Metot SM 4500 H + B Bulanıklık Nefhelometrik Metot TS 5091 EN ISO 7027 İletkenlik Elektrokimyasal Metot SM 2510 Çözünmüş Oksijen/ Oksijen Doygunluğu

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı