YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI"

Transkript

1 T.C. SERHAT KALKINMA AJANSI TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU

2

3 T.C. SERHAT KALKINMA AJANSI TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU HAZIRLAYAN Muhammed Alperen YEŞİL Uzman / Elektrik Elektronik Müh. Ocak 2015

4 T.C. SERHAT KALKINMA AJANSI Ortakapı Mah. Atatürk Cad. No: 117 KARS - TÜRKİYE Tel: Fax: web: Grafik Tasarım ve Baskıya Hazırlık Tel:

5 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOLAR...4 GRAFİKLER...5 HARİTALAR...6 RESİMLER...6 KISALTMALAR...7 SUNUŞ...8 GİRİŞ DÜNYA ve TÜRKİYE DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ MEVZUATI GÜNEŞ ENERJİSİ DÜNYADA GÜNEŞ ENERJİSİ TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ TRA2 DE GÜNEŞ ENERJİSİ RÜZGÂR ENERJİSİ DÜNYADA RÜZGÂR ENERJİSİ TÜRKİYE DE RÜZGÂR ENERJİSİ TRA2 BÖLGESİNDE RÜZGÂR ENERJİSİ BİOKÜTLE ENERJİSİ DÜNYADA BİOKÜTLE ENERJİSİ TÜRKİYE DE BİOKÜTLE ENERJİSİ TRA2 BÖLGESİ İLLERİ BİOKÜTLE POTANSİYELİ JEOTERMAL ENERJİ DÜNYADA JEOTERMAL ENERJİ TÜRKİYE DE JEOTERMAL ENERJİ TRA2 BÖLGESİNDE JEOTERMAL ENERJİ SONUÇ VE ÖNERİLER YARARLANILAN KAYNAKLAR

6 TABLOLAR Tablo 1 Türkiye Yıllara Göre Elektrik Enerjisi Görünümü (gwh)...16 Tablo 2 Yakıt Cinslerine Göre Elektrik Üretimi Kurulu Güçleri mw...16 Tablo 3 Yenilebilir Kaynaklarla Doğrudan ilgili Mevzuatlar...19 Tablo No lu Kanun Kapsamında Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi ve Uygulanacak Fiyatlar...20 Tablo 5 Yurt İçinde Gerçekleşen İmalat ve Yerli Katkı İlavesi...20 Tablo 6 Ağrı Patnos İlçesi Güneş Enerjisi Yatırım ve Verimlilik Analizi...34 Tablo 7 Ardahan Merkez İlçe Güneş Enerjisi Yatırım ve Verimlilik Analizi...39 Tablo 8 Iğdır İlçesi Güneş Enerjisi Yatırım ve Verimlilik Analizi...42 Tablo 9 Çeşitli Kaynaklardan Elde Edilebilecek Biyogaz Verimi ve Metan Oranı...56 Tablo 10 Türkiye de Kurulu Biyogaz İşletmeleri Kapasite Bilgileri...58 Tablo 11 Kars İli Yetişen Yem Bitkileri ve Yetiştirme Alanları...63 Tablo 12 Ardahan İli Yetişen Yem Bitkileri ve Yetiştirme Alanları...63 Tablo 13 Iğdır İli Yetişen Yem Bitkileri ve Yetiştirme Alanları...64 Tablo 14 Ağrı İli Yem Bitkileri Ekim Alanı, Miktarı

7 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU GRAFİKLER Grafik 1 Dünyada Kullanılan Enerji Kaynakları (Milyon TEP)...11 Grafik 2 Dünya Elektrik Üretiminde Enerji Kaynaklarının Payı (trilyon KWh)...12 Grafik 3 Dünya Geneli Enerji Kaynakları Kullanımı...12 Grafik 4 Dünya Yenilenebilir Enerji Kurulu Güç Kapasiteleri...13 Grafik Yılları Arası Elektrik Enerjisi Üretimi (Termik, Hidrolik, Rüzgâr Jeotermal)...14 Grafik 6 Türkiye Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Payı...14 Grafik 7 Kaynak Türlerine Göre Türkiye Enerji Üretim Oranları...17 Grafik 8 Dünya Güneş Enerjisi Kurulu Gücü Grafik 9 Güneş Fotovoltaikleri Küresel Kapasitesi, Lider 10 Ülkenin Payları...26 Grafik 10 Güneş Enerjisiyle Su Isıtma Kapasitesi Sıralaması, Lider 10 Ülke Grafik 11 Türkiye ve Bazı Avrupa Ülkeleri Güneşlenme Süreleri (saat)...27 Grafik 12 TRA2 Bölgesi İlleri, Sinop ve Antalya nın Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün)...31 Grafik 13 TRA2 Bölgesi İlleri, Sinop ve Antalya İllerinin Güneşlenme Süreleri (saat-gün)...32 Grafik 14 Ağrı ili Aylara Göre Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün)...33 Grafik 15 Ağrı İlçeleri Aylık Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün)...33 Grafik 16 Ağrı İli İlçeler Güneşlenme Süresi (saat-gün)...34 Grafik 17 Patnos İlçesi Simülasyon Sonuçları Aylara Göre Elektrik Üretimi (kwh)...35 Grafik 18 Ardahan İli Aylara Göre Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün) ve Güneşlenme Süreleri (saat)...36 Grafik 19 Ardahan İlçeleri Aylık Işınım Değerleri (kwh/m2-gün)...37 Grafik 20 Ardahan İlçeleri Güneşlenme Süreleri (saat-gün)...38 Grafik 21 Ardahan İli Aylık Işınım Değeri ve Güneşlenme Süreleri Karşılaştırması...38 Grafik 22 Ardahan İli Aylık Enerji Üretimi (kwh)...40 Grafik 23 Iğdır İli Güneş Işınım Değerleri (kwh/m 2 -gün)...40 Grafik 24 Iğdır İli Aylara Göre Güneşlenme Süreleri (saat)...41 Grafik 25 Iğdır İlçeleri Güneş Işınım Değerleri (kwh/m 2 -gün)...41 Grafik 26 Karaman, Antalya, Van, Iğdır Güneşlenme Süreleri (saat-gün)...42 Grafik 27 Iğdır İli Aylık Enerji Üretimi (kwh)...42 Grafik 28 Kars İli İlçeleri Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün)...43 Grafik 29 Kars İli Aylık Güneş Işınım Değerleri (kwh/m2-gün) ve Güneşlenme Süreleri (saat-gün)...44 Grafik 30 Kars İli İlçeleri Aylık Güneş Işınım Değerleri (kwh/m²-gün)...44 Grafik Dünya Rüzgâr Enerjisi Kurulu Güç (gw)...47 Grafik 32 Rüzgâr Enerjisi Kurulu Gücü İlk 10 Ülke (Gigawatt)...47 Grafik 33 Türkiye Yılları Arası Rüzgâr Enerjisi Kurulu Gücü...48 Grafik 34 Dünya Jeotermal Enerji İlk 10 Ülke Kurulu Güçler

8 RESİMLER Resim 1 Selim İlçesi nde Yapılan Biyogaz Tesisi Projesi...65 Resim 2 Alman Schmack Gmbh Firması Türkiye Temsilcisi Sn. Suat Karakuz un Bölge Çiftçilerine Yönelik Yaptığı Sunum...65 Resim 3 Diyadin Kaplıcalarından Görünüm...74 HARİTALAR Harita 1 Dünyada Güneş Işınımının Yüksek Olduğu Bölgeler...24 Harita 2 Türkiye Güneş Enerjisi Potansiyeli Atlası...29 Harita 3 Avrupa Güneş Enerjisi Potansiyeli...30 Harita 4 Ağrı İli Global Radyasyon Değerleri ve Güneşlenme Süreleri (kwh/m2-gün)...32 Harita 5 Ardahan İli Güneş Işınım Değerleri ( kwh/m²-yıl)...36 Harita 6 Ağrı İli Rüzgâr Potansiyeli Yüksek Alanlar ve Trafo Nakil Hatları...50 Harita 7 Ardahan İli Rüzgâr Potansiyeli Yüksek Alanlar ve Trafo Nakil Hatları...51 Harita 8 Iğdır İli Rüzgâr Potansiyeli Yüksek Alanlar ve Trafo Nakil Hatları...52 Harita 9 Kars İli Rüzgâr Potansiyeli Yüksek Alanlar...53 Harita 10 Türkiye de Kurulu Biyogaz Santralleri...57 Harita 11 Türkiye İlçe Düzeyinde Büyükbaş Hayvan Sayısı...59 Harita 12 TRA2 Bölgesi Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Varlığı Endeks Haritası...61 Harita 13 Türkiye Jeotermal Enerji Kaynakları Haritaları...69 Harita 14 Türkiye Jeotermal Enerji Kaynaklar ve Uygulama Haritası

9 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği CO 2 : Karbondioksit GEPA : Güneş Enerjisi Potansiyeli Atlası gw : Gigawatt HES : Hidroelektrik Santral IEA : Uluslararası Enerji Ajansı kwh : Kilowatt saat M/s : Metre/saniye MAM : Marmara Araştırma Merkezi MTA : Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü mw : Megawatt OECD : Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü REPA : Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli Atlası RİTM : Rüzgâr Enerjisi Tahmin Merkezi SERKA : T.C. Serhat Kalkınma Ajansı TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi TEP : Ton Eşdeğer Petrol TEP : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü TRA2 : Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan illerini kapsayan Düzey II Bölgesi TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel Teknolojik Araştırma Kurumu TÜİK : T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu YEK : Yenilenebilir Enerji Kaynakları GENSED : Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği 7

10 SUNUŞ Enerji sektörü ekonomik büyümede kalkınma sürecinin en önemli unsurlarından birisidir. Dünyada gün geçtikçe nüfusun artması, sanayi sektöründeki gelişmeler, artan petrol fiyatları vb. sebepler ülkelerin doğal kaynakları kullanım arayışı ve kendi enerjilerini üretme konusundaki taleplerini artırmaktadır. Enerji sektöründe gerek maliyet ve fiyat artışları, gerekse artan elektrik enerjisi talebi çerçevesinde birçok ülkede enerji arz güvenliğinin sağlanması konusunda yeni tedbirler alınmaktadır. Özellikle son 15 yılda, tükenen ve çevre kirliliğine sebep olan fosil yakıtlara alternatif olabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımlar dünya genelinde artış göstermiştir. Mevcut fosil yakıtların ömrünün sınırlı olması dünyadaki tüm ülkeleri yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanmaya yöneltmektedir. Dünyada ve ülkemizde son yıllarda enerji alanında yaşanan gelişmeler ışığında TRA2 Bölgesi nde de hidroelektrik santral yapımına öncelik verilmekte, Aras havzasında bulunan önemli akarsularda gerek devlet gerekse özel teşebbüs aracılığıyla hidroelektrik santraller kurulmaktadır. Hidroelektrik santraller dışında son yıllarda Kars ve Ağrı illerinde biyogaz santrallerinin kurulmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda Kars ili Selim ilçesinde Türkiye deki en büyük kurulu güce sahip olacak olan biyogaz santrali kurulum çalışmaları devam etmektedir. Biyogaz dışında özellikle Ağrı ili, güneş enerjisi ışınım değerleri bakımından yatırım yapılabilir seviyededir. Iğdır ili ise güneşlenme süresi açısından ülke genelinde ilk sıralarda gelmektedir. Ayrıca Bölge de yoğun rüzgâr esintisine sahip alanlar mevcuttur. Söz konusu alanların yatırım yapılabilirliği, bu alanda yapılacak fizibilite çalışmalarıyla daha net anlaşılacaktır. Bölgenin sahip olduğu yenilenebilir enerji kaynağı potansiyelinin bilinirliğinin artırılmasıyla başta kırsal alandaki nüfus olmak üzere Bölgenin çehresini değiştirecek yatırımların olması kaçınılmazdır. Bölgedeki yenilenebilir enerji kaynaklarının mevcut durumu hakkında farkındalık oluşturulması ve bölgenin günümüze kadar pek bahsi geçmeyen önemli bir potansiyelinin açığa çıkarılması amacıyla hazırlanan çalışmaya katkılarından ötürü Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Sayın Savaş YEŞİLTAŞ a teşekkür eder, TRA2 Bölgesi Yeşil Enerji Kaynakları adlı raporun karar vericilere ve yatırımcılara yol göstermesini temenni ederim. Doç. Dr. Hüsnü KAPU Genel Sekreter 8

11 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU GİRİŞ İnsan hayatının başlamasıyla enerjiye duyulan ihtiyaç da kendiliğinden ortaya çıkmıştır. Aydınlatmadan ulaşıma, ısınmadan pişirmeye, üretimden tüketime, iletişimden bilişime, vb. sayısız kullanım zenginliği ile enerji kullanımı, günümüz dünyasında sosyal ve ekonomik faaliyetlerimizin vazgeçilmez unsurudur. Dünya genelinde üretilen enerjinin %85 i fosil yakıtlardan sağlanmakta ve bu durum ekosistemi bozarak iklim değişikliklerine sebep olmaktadır. Tükenen ve çevre kirliliğine sebep olan enerji kaynakları yerine yeşil enerji kaynakları olarak adlandırılan güneş, rüzgâr, gelgit, biokütle ve jeotermal enerji kaynakları üzerine çalışmalara hız verilmiştir. Avrupa Birliği ne göre yenilenebilir enerji kullanımı 10 yıl içerisinde iki katına çıktığı takdirde Avrupa da karbondioksit emisyonunun her yıl 402 milyon ton azalacağı öngörülmektedir. Ayrıca 2014 yılında yapılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı nın sonuç bildirgesinde yenilenebilir enerji kaynakları tüketim payı, tüm enerji kaynakları içerisinde en az %25 olmalıdır ifadesi yer almıştır. Bu raporla özellikle son 15 yıllık süreçte dünyada ve ülkemizde önemi artan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik TRA2 Bölgesi ndeki (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars) yeşil enerji kaynaklarının mevcut durum tespitinin yapılması ve potansiyel teşkil eden alanların farkındalığının artırılması amaçlanmaktadır. Çalışma genelinde bölgede potansiyel teşkil eden Güneş, Rüzgâr, Biokütle ve Jeotermal enerji başlıklarının dünyada, Türkiye de ve TRA2 Bölgesi nde potansiyeli, kullanım alanları incelenerek bölgenin avantaj sağlayan yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Raporun ilk bölümünde dünyada ve Türkiye de yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik genel açıklayıcı bilgiler verilerek, bu alanda öne çıkan ülkeler ve 2023 hedefleri kapsamında ülkemizde planlanan çalışmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde ülkemizde uygulanan yenilenebilir enerji mevzuatı ve teşvik sistemi incelenmiştir. Her bir yenilenebilir enerji kaynağı başlığı için sunulan destekleme mekanizması, devletin yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik güncel alım değerleriyle birlikte raporda yer almıştır. Raporun üçüncü bölümünde TRA2 Bölgesi illerinin biokütle potansiyeli genel hatlarıyla incelenmiştir. Son bölümde ise Ağrı ili Diyadin ilçesindeki jeotermal kaynağın geçmiş ve günümüzdeki kullanım durumu, ilçeye ve bölgeye olan katkısı üzerinde durulmuştur. 9

12 10 DÜNYA ve TÜRKİYE DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

13 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU 1. DÜNYA ve TÜRKİYE DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Yenilenebilir enerji kaynakları, yeryüzünde ve doğada çoğunlukla herhangi bir üretim sürecine ihtiyaç duymadan temin edilebilen, fosil kaynaklı (kömür, petrol ve karbon türevi) olmayan, elektrik enerjisi üretilirken CO 2 emisyonu az bir seviyede gerçekleşen, çevreye zararı ve etkisi konvansiyonel enerji kaynaklarına göre çok daha düşük olan, sürekli bir devinimle yenilenen ve kullanılmaya hazır olarak doğada var olan, hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biokütle, biyogaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git, hidrojen gibi enerji kaynaklarını ifade etmektedir. Dünya nüfusunun hızla artması ve gelişen sanayiyle artan enerji talebi daha çok fosil yakıtlarla sağlanmaktadır. Diğer taraftan, enerji ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan fosil yakıtlar çevre kirliliğinin en önemli sebeplerinden birisidir. Endüstriyel faaliyetler sonucunda her yıl atmosfere yaklaşık 20 milyar ton karbondioksit, 100 milyon ton kükürt, 2 milyon ton kurşun ve diğer zehirli kimyasal bileşikler salınmaktadır. 1 Grafik 1 Dünyada Kullanılan Enerji Kaynakları (Milyon TEP) 560,4 (%4,5) 831,1 (%6,7) 237,4 (%1,9) 3.730,1 (% 29,9) Kömür Doğalgaz Petrol 4.130,5 (%33,1) 2.987,1 (%23,9) Nükleer Hidrolik Diğer Yenilenebilir Enerji kaynakları Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi: Sayfalar/Temiz-EnerjiErişim Tarihi: Uluslararası Enerji Ajansı nın öngörüsüne göre OECD ülkeleri arasında yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının 2030 yılına kadar %25 e ulaşması öngörülmektedir. YEK konusunda 1 Sedat,Kadıoğlu,Zarife Tellioğlu; Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve Çevreye Etkiler; TMMOB Enerji Sempozyumu 2013; Erişim Tarihi:

14 yatırımların ve desteklerin oluşmasında, karbondioksit oranlarının düşürülmesi gerekliliği, fosil yakıtlara bağımlı ülkelerde enerji arz güvenliğinin sağlanması ve YEK nın orta ve uzun vadede geleneksel enerjilere göre maliyet avantajı da elde edeceği beklentileri sebep olmuştur. AB komisyonu da özellikle rüzgâr, güneş, biokütle ve hidrolik enerji gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaşması için ciddi çalışmalar yapmaktadır. Grafik 2 Dünya Elektrik Üretiminde Enerji Kaynaklarının Payı (trilyon KWh) Kömür Yenilenebilir Enerji Kaynakları Doğalgaz Nükleer Petrol Kaynak: BP Statistical Review of World Energy, yılına kadar dünya genelinde yenilenebilir enerji kaynakları payının giderek artarak üretilen elektriğin 8 Trilyon kwh olması beklenmektedir. Grafik 3 Dünya Geneli Enerji Kaynakları Kullanımı Fosil Yakıtlar 3% 6% 6% 6% Geleneksel Biokütle Nükleer Yenilenebilir Kaynaklar 81% 16% 19% 63% Hidroelektrik Kaynak: REN21 2 ; Renewables Global Status Report, REN21; Renewable Energy Policy Network for the 21 st Century ; Pek çok ülkedeki kamu kurumları,sivil toplum kuruluşları ve enerji yatırımcılarının üyesi olduğu bir dernektir. 12

15 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU Günümüzde dünya nihai enerji üretiminde %81 lik pay ile fosil yakıtlar ilk sırayı almaktadır. 3 Bunu %16 lık pay ile yenilenebilir enerji kaynakları ve %3 lük pay ile nükleer enerji izlemektedir. Yenilenebilir enerji payının büyük bölümünü geleneksel biokütle oluştururken onu sırasıyla hidrolik, sıcak su/ısıtma, güç üretimi ve bioyakıtlar izlemektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi, su ısıtma, seraların ısıtılması, kurutma, aydınlatma, ısınma, kimyasal prosesler gibi çok sayıda alanda faydalanılmaktadır. Ancak bu kaynakların özellikle elektrik üretimindeki kullanımı oldukça önemlidir. Dünyada yenilenebilir enerji alanında kurulu güç bakımından ilk iki sırayı Çin ve ABD ülkeleri almaktadır. Avrupa ülkeleri arasında Almanya yenilenebilir enerji kaynakları kurulu güçleri bakımından ilk sırada gelmektedir. Grafik 4 Dünya Yenilenebilir Enerji Kurulu Güç Kapasiteleri Kaynak: REN21; Renewables Global Status Report, 2014 Ülkemizde kullanımı düşük seviyelerde olan yenilenebilir enerji kaynakları dünya ile paralel bir şekilde son 15 yılda artış göstermiştir. Türkiye de elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarından başlıca hidrolik, rüzgâr ve jeotermal enerji kaynakları kullanılmaktadır. Kurulu güç bakımından hidrolik, rüzgâr ve jeotermal enerji kaynaklarından elektrik üreten tesisler ilk sıralarda yer almakta olup son yıllarda güneş ve biyogaza yönelik enerji santrallerinin kurulması hız kazanmıştır. 3 Renewables Global Status Report,

16 Grafik Yılları Arası Elektrik Enerjisi Üretimi-gWh (Termik, Hidrolik, Rüzgâr Jeotermal) Kaynak: Enerji Bakanlığı, Dünya da ve Türkiye de Enerji Görünümü,2013 Türkiye son yıllarda artan rüzgâr santrali yatırımları ve hidroelektrik santralleriyle dünya yenilenebilir enerji listesinde kendisine yer bulmaktadır. Büyük bölümünde yükseltinin ve yıllık yağış miktarının fazla olması sebebiyle ülkemizin hidroelektrik potansiyeli yüksektir. Türkiye nin 19 gw lık yenilenebilir enerji kurulu güç kapasitesinin 17 gw ı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde yer alan hidroelektrik santrallerden karşılanmaktadır. Grafik 6 Türkiye Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Payı 1% 1% 11% YENİLEN.+ATIK+ATIKISI+PİROLİTİK YAĞ 24% JEOTERMAL HİDROLİK BARAJLI 63% HİDROLİK AKARSU RÜZGÂR Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; Dünya da ve Türkiye de Enerji Görünümü,2013 Hidrolik kaynaklardan elde edilen enerji, tüm yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerjinin %87 sini oluşturmaktadır. Hidrolik kaynakları rüzgâr enerjisi izlerken, bioyakıtlar ve jeotermal enerjiden elde edilen enerji sınırlı düzeydedir. Güneş enerjisinden elektrik üretilerek şebekeye verilmesi 2014 yılında başlamış olup güneş santralleri ülkemiz için yeni bir teknolojidir. 14

17 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ 15

18 2. TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ Türkiye coğrafi konumu sayesinde yüksek yenilenebilir enerji potansiyeline sahip olmakla birlikte bu potansiyeli hayata geçirememiş durumdadır. Türkiye enerjide dışa bağımlıdır ve ithalatta ana kalemleri enerji kaynakları oluşturmaktadır. Ülkemizin son yıllarda artan büyüme hızına paralel olarak yıllık elektrik enerjisi tüketim hızı son 10 yılda ortalama %5,81 seviyelerinde artış göstermiştir. Tablo 1 Türkiye Yıllara Göre Elektrik Enerjisi Görünümü (gwh) YIL ÜRETİM İTHALAT İHRACAT TÜKETİM Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı; Dünya ve Türkiye de Enerji Görünümü, yılları arasında Türkiye de enerji ithalatı büyük oranda artmıştır. Söz konusu artışın ana sebebi söz konusu yıllarda enerji tüketiminin yaklaşık %56 oranında artış göstermesidir. Tablo 2 Yakıt Cinslerine Göre Elektrik Üretimi Kurulu Güçleri (mw) YAKIT CİNSLERİ Kurulu Güç 2013 YILI SONU 2014 MAYIS SONU İTİBARİYLE Katkı Santral Sayısı Kurulu Güç Katkı Santral Sayısı MW % ADET MW % ADET Fuel-Oil + Asfaltit + Nafta + Motorin 693,1 1, ,1 1,0 19 Taş Kömürü + Linyit 8.515,2 13, ,2 13,0 21 İthal Kömür 3.912,6 6, ,6 6,4 7 Doğalgaz + Lng ,9 31, ,8 31,6 228 Yenilen.+Atık+ Atık Isı+Pirolitik Yağ 224,0 0, ,4 0,4 43 Çok Yakıtlılar Katı+Sıvı 682,4 1, ,7 1,0 9 16

19 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU Tablo 2 (Devam) Yakıt Cinslerine Göre Elektrik Üretimi Kurulu Güçleri (mw) Çok Yakıtlılar Sıvı+D.Gaz 4.365,8 6, ,8 6,6 45 Jeotermal 310,8 0, ,4 0,5 13 Hidrolik Barajlı ,5 25, ,0 24,9 75 Hidrolik Akarsu 6.146,6 9, ,0 10,0 416 Rüzgâr 2.759,6 4, ,5 4,6 79 Güneş ,5 0,0 38 Toplam ,5 100, ,9 100,0 993 Kaynak: TEİAŞ; Yakıt Cinslerine Göre Kurulu Güç Verileri, 2014 Biogaz 0,4 Rüzgar 3 Fuel Oil 1 HES Barajı 17 HES Akarsu 6 Jeotermal 0,5 Asfalt Kömürü 0,6 Linyit 13 Taş Kömürü 1 İthal Kömür 12 LPG 0,1 Doğalgaz 47 Birincil elektrik üretiminin birincil enerji kaynaklarına göre dağılımı tablosu incelendiğinde toplam elektrik enerjisi üretiminde termik santrallerden üretilen elektrik oranı %78,17 dir. Bu oran içerisinde ilk sırayı %47,07 lik payı ile doğalgaz ve LNG kaynaklı santraller alırken onu %29,15 orana sahip kömür kaynaklı santraller takip etmektedir. Hidrolik santraller %17,93 lük bir pay almaktadır. Ülkemizde son yıllarda rüzgâr enerjisindeki kurulu güç artışı dikkat çekmektedir yılı Mart ayı sonu itibariyle gwh olan elektrik üretiminin gwh ı termik santrallerden, gwh ı hidroelektrik santrallerden, gwh ı diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanmıştır. Grafik 7 Kaynak Türlerine Göre Türkiye Enerji Üretim Oranları 46% 0% 0% 1% 3% 12% 17% 6% 0% 1% 13% 1% Biogaz Rüzgar Fuel Oil HES Barajı HES Akarsu Jeotermal Asfalt Kömürü Linyit Taş Kömürü İthal Kömür Ülkemizde kaynak türlerine göre enerji üretim oranları incelendiğinde yenilenemez kaynaklar olan doğalgaz ve kömürün ilk sıralarda olduğu görülmektedir. Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji İstatistikleri, 2013 Türkiye de Cumhuriyetin 100. yılının kutlanacağı 2023 yılına yönelik hazırlanan vizyon 17

20 gereği enerji sektörüne ilişkin yüksek hedefler öngörülmektedir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenen bu hedefler aşağıda belirtilmektedir; Kurulu gücün MW a çıkarılması Yenilenebilir enerji kaynakları payının % 30 a yükseltilmesi Su enerjisi kullanımının en üst düzeye çıkarılması Kurulu rüzgâr enerjisi kapasitesinin MW a ulaştırılması 600 MW jeotermal ve MW güneş enerjisi kapasiteli santrallerin kurulması Taşıma hattı uzunluğunun km ye çıkarılması Enerji dağıtımı birim kapasitesinin MVA düzeyine çıkarılması Akıllı şebeke kullanımının artırılması Doğal gaz depolama kapasitesinin 5 milyar m 3 e yükseltilmesi Enerji borsası oluşturulması Nükleer enerji santrallerini işletmeye almak (iki nükleer elektrik santralini faaliyete almış olmak, bir üçüncüsünün inşaatını sürdürmek) MW kapasiteli kömür yakıtlı bir elektrik santrali inşa etmek Enerji sektörü 2023 hedefleri incelendiğinde elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının %30 a yükselmesi hedefi oldukça önem taşımaktadır yılına kadar elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının yüzde 30 a çıkarılması, doğalgaz ile kömürden elde edilen elektriğin paylarının %60 lara düşmesi ve kalan yüzde 10 luk kısmın nükleer santrallerden sağlanması hedeflenmektedir. 3. YENİLENEBİLİR ENERJİ MEVZUATI Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi amaçlarıyla 2005 yılından itibaren yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yasal mevzuatlar hazırlanmış ve yıllar itibariyle mevzuatların içerikleri geliştirilmiştir. 18

21 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU Yenilenebilir enerji alanında resmi gazetede yayımlanan kanun ve önemli görülen yönetmelikler Tablo 3 te belirtilmektedir. Bunların dışında Elektrik Piyasası Kanunu, Santral Sahası Belirleme Yönetmeliği, Çevre Kanunu, İnsan Tüketimi Amacı ile Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünlere Dair Yönetmelik, Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Tarımda Kullanılan Organik, Organomineral Gübreler ve Toprak Düzenleyiciler ile Mikrobiyal, Enzim İçerikli ve Diğer Ürünlerin Üretimi, İthalatı ve Piyasaya Arzına Dair Yönetmelik, Tarımsal Kaynaklardan Gelen Nitrat Kirliliğine Karşı Su Kaynaklarının Korunması Yönetmeliği, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ, Kokuya Sebep Olan Emisyonların Kontrolü Yönetmeliği gibi mevzuatlarla da dolaylı olarak yenilenebilir enerji kaynakları desteklenmektedir. Tablo 3 Yenilebilir Kaynaklarla Doğrudan ilgili Mevzuatlar Sayı/No Mevzuat İsmi Yayımlanma Tarihi 5346 Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik Güneş Enerjisine Dayalı Lisans Başvurularının Teknik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik Kaynak: Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi: yenilenebilir/y_mevzuat.aspx; Erişim Tarihi: sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile rüzgar, güneş, jeotermal hidrolik, dalga enerjisi ve biokütle yenilenebilir enerji kaynakları olarak değerlendirilmiş ve elektrik enerjisi üretiminde kullanılmasında bu kanun hükümleri dikkate alınmaktadır. Kanun; yenilenebilir enerji kaynak alanlarının korunması, bu kaynaklardan elde edilen elektrik enerjisinin belgelendirilmesi ve bu kaynakların kullanımına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır. Revize edilmiş kanun, Türkiye de yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının geliştirilmesine dair geniş ve kapsamlı bir tüzüğe sahiptir. 19

22 Kanun kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriğe Tablo 4 te yer alan fiyatlar üzerinden devlet alım garantisi getirmiş olup geliştirilen teşvik mekanizmasıyla ülkemizde pek çok enerji müteşebbisinin bu alanda yatırım yapması desteklenmiştir. Tablo No lu Kanun Kapsamında Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi ve Uygulanacak Fiyatlar Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi Uygulanacak Fiyatlar (ABD Dolar cent/kwh) Hidroelektrik Üretim Tesisi 7,3 Rüzgâr Enerjisine dayalı üretim tesisi 7,3 Jeotermal Enerjiye dayalı üretim tesisi 10,5 Biokütleye dayalı üretim tesisi (çöp gazı dahil) 13,3 Güneş Enerjisine dayalı üretim tesisi 13,3 Yapılan mevzuat değişiklikleriyle sadece elektrik üretimini değil, elektrik üretimini sağlayan makine ekipmanın yurt içinde imal edilen aksamları için üretilen saatlik elektriğin kw sına göre yerli katkı ilavesi yapılmaktadır. Bu sayede enerji üretimi yanında imalat sanayi teşvik edilmektedir. 20

23 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU Tablo 5 Yurt İçinde Gerçekleşen İmalat ve Yerli Katkı İlavesi Tesis Tipi Hidroelektrik üretim tesisi Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim tesisi Yoğunlaştırılmış güneş enerjisine dayalı üretim tesisi Biyokütle enerjisine dayalı üretim tesisi Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi Yerli Katkı Yurt İçinde Gerçekleşen İmalat İlavesi (ABD Dolar cent/kwh) Türbin 1,3 Jeneratör ve güç elektroniği 1 Kanat 0,8 Jeneratör ve güç elektroniği 1 Türbin kulesi 0,6 Rotor ve nasel gruplarındaki mekanik aksamın tamamı 1,3 PV panel entegrasyonu ve güneş yapısal mekaniği imalatı 0,8 PV Modülleri 1,3 PV modülünü oluşturan hücreler 3,5 İnvertör 0,6 PV Modülü üzerine güneş ışınını odaklayan malzeme 0,5 Radyasyon toplama tüpü 2,4 Yansıtıcı yüzey levhası 0,6 Güneş takip sistemi 0,6 Isı enerjisi depolama sisteminin mekanik aksamı 1,3 Kulede güneş ışınını toplayarak buhar üretim sisteminin mekanik aksamı 2,4 Stirling Motoru 1,3 Panel entegrasyonu ve güneş paneli yapısal mekaniği 0,6 Akışkan yataklı buhar kazanı 0,8 Sıvı veya gaz yakıtlı buhar kazanı 0,4 Gazlaştırma ve gaz temizleme grubu 0,6 Buhar veya gaz türbini 2 İçten yanmalı motor veya stirling motoru 0,9 Jeneratör ve güç elektroniği 0,5 Kojenerasyon sistemi 0,4 Buhar veya gaz türbini 1,3 Jeneratör ve güç elektroniği 0,7 Buhar enjektörü veya vakum kompresörü 0,7 Kaynak: 5346 No lu Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun 21

24 22 GÜNEŞ ENERJİSİ

25 TRA2 BÖLGESİ YEŞİL ENERJİ KAYNAKLARI SEKTÖR RAPORU 4. GÜNEŞ ENERJİSİ Güneş enerjisi, güneşin çekirdeğindeki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi ile açığa çıkan ışıma enerjisidir. Dünya atmosferinin dışında güneş enerjisinin şiddeti yaklaşık olarak 1370 W/m² değerindedir, ancak yeryüzüne ulaşan miktarı atmosferden dolayı W/m 2 değerleri arasında değişim göstermektedir. Bu enerjinin dünyaya gelen küçük bir bölümü dahi insanlığın mevcut enerji tüketiminden kat kat fazladır. Güneş enerjisinden yararlanma konusundaki çalışmalar özellikle 1970 lerden sonra hız kazanmış, güneş enerjisi sistemleri teknolojik olarak ilerleme ve maliyet bakımından düşme göstermiş, çevresel olarak temiz bir enerji kaynağı olarak kendini kabul ettirmiştir. Önceleri ısı enerjisi olarak kullanılan güneş enerjisinin fotovoltaik paneller aracılığıyla elektrik üretiminde kullanımı yaygınlaşmıştır. Güneş otomobilleri, güneş ocakları, sıcak su elde edilmesi, güneş bataryaları, tarımsal sulama, su arıtma sistemleri, seracılık vb. alanlarında güneş enerjisi kullanılmaktadır. Dünyaya güneşten 150 milyon km kat ederek gelen günlük enerji, dünyada yılda kullanılan enerjinin yaklaşık 1,5 katıdır. Güneş ışınımının yaklaşık %30 u dünyaya ulaşamayarak geri yansıtılmakta, %50 si atmosferi geçerek dünya yüzeyine ulaşmaktadır. Kalan %20 lik ışıma ise atmosferde ve bulutlarda tutulmaktadır. Meydana gelen ısınma rüzgârlara ve okyanus dalgalarının oluşmasına sebep olmaktadır. Dünyadaki yenilenebilir enerji kaynaklarının %80 ini kapsayan güneş enerjisinin kullanımı gelişen teknolojiyle hızla artmaktadır DÜNYADA GÜNEŞ ENERJİSİ Dünya atmosferinin dışında güneşin görüldüğü her metrekarede güneş enerjisi Watt dır ve bu yüksek enerjinin elektriğe dönüştürülerek insanların kullanımına sunulmasına yönelik çalışmalar yakın geçmişte hız kazanmıştır. Dünya genelinde yenilenebilir enerji yatırımları 2011 yılında önceki yıla göre %17 artarak 250 milyar dolara ulaşmış durumdadır. Bu yatırımın en büyük kısmı (%57 si) 2010 yılına göre %52 büyüyen güneş enerjisine ayrılmış durumda olup toplam yatırımların %65 i gelişmiş ülkelerde, %35 i ise gelişmekte olan ülkelerde yapılmıştır. Dünyada güneş ışınımının kuvvetli olduğu bölgeler aşağıda verilmiş olup Türkiye nin bu konuda avantajlı bir konuma sahiptir. 4 4 Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi (2009) Dünyada ve Türkiye de Güneş Enerjisi s.86 23

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ

TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ TÜRKİYE DE GÜNEŞ ENERJİSİ ALİ BÜLENT KAPCI Elektrik-Elektronik Mühendisi ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) Muhtelif sektör/alanlarda gelişimin takip

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

SAYILI CETVEL YEK BELGESĠ YEKDEM ESASLARI YEKDEM

SAYILI CETVEL YEK BELGESĠ YEKDEM ESASLARI YEKDEM YEKDEM BAġLIKLARI YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ KAYNAKLARI YEK DESTEKLEME MEKANĠZMASI I ve II SAYILI CETVEL YEK BELGESĠ YEKDEM ESASLARI YEKDEM den YARARLANMA ESASLARI YEKDEM BAġVURUSU GÜNLÜK ve AYLIK YEKDEM ĠġLEMLERĠ

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Üretimi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Yenilenebilir Enerji Kaynakları YEK Potansiyeli YEK Gelişim YEK Hedefler Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız

Detaylı

Kanun No. 6094 Kabul Tarihi: 29/12/2010

Kanun No. 6094 Kabul Tarihi: 29/12/2010 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 6094 Kabul Tarihi: 29/12/2010 MADDE 1-10/5/2005 tarihli ve 5346

Detaylı

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 GENSED Güneşin Güçbirliği Prof. Dr. Engin TÜRE GENSED Yönetim Kurulu Başkanı Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Amacı Türkiye de güneş

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ

GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜ Ramazan ÖZDEMİR T.C. AHİLER KALKINMA AJANSI AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler 1. Enerji Kaynakları... 3 1.1. Güneş Enerjisi... 3 1.2. Neden Güneş Enerjisi... 4 1.3. Dünya

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Türkiye yi Güçlendirmek Pazar ve Politika Güncellemeleri

Türkiye yi Güçlendirmek Pazar ve Politika Güncellemeleri Türkiye yi Güçlendirmek Pazar ve Politika Güncellemeleri MÜNİB KARAKILIÇ Genel Müdür ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü ENERJİ KAYNAKLARINA GÖRE KURULU GÜÇ DAĞILIMI ( Toplam: 73855 MW ) HİDROLİK

Detaylı

Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu

Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu Yenilenebilir Enerjiye Dayalı Elektrik Enerjisinin Sertifikasyonu Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı fyazitas@yegm.gov.tr Türkiye Rüzgar Enerjisi

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI. Mehmet KOÇAN Bağlantı Görüş Uzmanı Kasım 2015

YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI. Mehmet KOÇAN Bağlantı Görüş Uzmanı Kasım 2015 YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI Mehmet KOÇAN Bağlantı Görüş Uzmanı Kasım 2015 1- Lisans kapsamında üretim faaliyeti - Ön lisans, üretim lisansı, OSB üretim lisansı 2- Lisanssız / muafiyetli üretim - Lisans

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasası Yapısı, YEK Elektrik Üretimi ve İlgili Mevzuat Mustafa SEZGİN

Türkiye Elektrik Piyasası Yapısı, YEK Elektrik Üretimi ve İlgili Mevzuat Mustafa SEZGİN Türkiye Elektrik Piyasası Yapısı, YEK Elektrik Üretimi ve İlgili Mevzuat Mustafa SEZGİN Strateji ve Sektörel Politikalar Grup Başkanı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 18.11.2015 Enerji Piyasası Düzenleme

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM)

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) 1 ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 03.02.2013 YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) E.Emel Dilaver, 22 Ocak 2013 Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü 2 03.02.2013 TÜRKİYENİN ENERJİ KONUSUNDAKİ

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

Güneş Enerjisine İlişkin Yasal Mevzuat ve Yatırımcılar İçin Yol Haritası. Şaban DEMİR Enerji Uzmanı 25 Ekim 2013

Güneş Enerjisine İlişkin Yasal Mevzuat ve Yatırımcılar İçin Yol Haritası. Şaban DEMİR Enerji Uzmanı 25 Ekim 2013 Güneş Enerjisine İlişkin Yasal Mevzuat ve Yatırımcılar İçin Yol Haritası Şaban DEMİR Enerji Uzmanı 25 Ekim 2013 SUNUM PLANI Türkiye nin Enerji Görünümü/Yenilenebilir Enerji Kaynakları Güneş Enerjisine

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

Mustafa Serdar ATASEVEN TÜREB Başkanı

Mustafa Serdar ATASEVEN TÜREB Başkanı Mustafa Serdar ATASEVEN TÜREB Başkanı TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ BİRLİĞİ (TÜREB) HAKKINDA; Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB), kar gayesi gütmeden, rüzgar enerjisi ile ilgili bilimsel, teknik ve uygulamalı

Detaylı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı TÜREK Kasım 2014 1 İçerik Türkiye de Rüzgar Enerjisi Lisanslama Teşvikler - Finansman Sonuç 2 Türkiye de Enerji Talebi

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması,

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

NEDEN YENİLENEBİLİR ENERJİ TESİSLERİNE

NEDEN YENİLENEBİLİR ENERJİ TESİSLERİNE NEDEN YENİLENEBİLİR ENERJİ TESİSLERİNE YATIRIM YAPMALI ;07, 3, # ;,8,3 '& $9 ; 0 305x 2y0 ENERJİ Enerji insanlığın mal ve hizmet üretiminin her aşamasında kullandığı ve vazgeçemeyeceği en önemli girdidir.

Detaylı

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ocak/2016

Elektrik Piyasası Sektör Raporu Ocak/2016 Elektrik Piyasası Sektör Raporu I GİRİŞ Bu rapor, elektrik piyasasında faaliyette bulunan lisans sahibi şirketlerin Kurumumuza sunmuş oldukları bildirimler esas alınarak hazırlanmıştır. Rapordaki lisanslı

Detaylı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı

İzmir Ekonomi Üniversitesi. Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri. Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı Başkanı İzmir Ekonomi Üniversitesi RüzgarEnerjisi Sektörünün İstihdama Katkısı: Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri YdD D Mh tef Bi li ğl Yrd.Doç.Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu Sürdürülebilir Enerji Anabilim Dalı

Detaylı

Ülkemizde ve Dünyada Rüzgar Enerjisindeki Son Durum

Ülkemizde ve Dünyada Rüzgar Enerjisindeki Son Durum Ülkemizde ve Dünyada Rüzgar Enerjisindeki Son Durum Salahattin Baysal Yönetim Kurulu Başkanı resyad@ada.net.tr Kasım 2010, ANKARA 1. 2010 yılında RES Projelerinin Ülkemizdeki Durumu 2. RES Projelerinin

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU

GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU YEŞİL ENERJİ NEDİR? Yeşil Enerji, güneş, rüzgar jeotermal, hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerji için kullanılan bir deyimdir.

Detaylı

BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR

BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR 1 Enerji de Politika ve Hedefler Vizyon 2023 Hedefleri 10. Kalkınma Planı (2014-2018) TR32 Düzey 2 Bölgesi (Aydın, Denizli,

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi PINAR YALMAN KÜME KOORDİNATÖRÜ Enerji Verimliliği Türkiye nin Geleceği 23.01.2013 OSTİM 1967 yılında kurulan Ostim, 1997 yılında OSB statüsü

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Tanımlar ve kısaltmalar MADDE 3 (1) Bu Yönetmelikte geçen;

Tanımlar ve kısaltmalar MADDE 3 (1) Bu Yönetmelikte geçen; YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN MEKANİK VE/VEYA ELEKTRO-MEKANİK AKSAMA, BUNLARIN YURT İÇİNDE İMALATINA VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI ELEKTRİK ÜRETİM TESİSLERİNE

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı TÜREK, İstanbul Kasım 2013 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretimi

Güneşten Elektrik Üretimi Güneşten Elektrik Üretimi Lisanssız Uygulamalar enerji sistemleri Elektrik fiyatları neden artmakta ve artmaya devam edecek? Türkiye ürettiği elektriğin %50 sinden fazlasını doğalgaz termik santralleri

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNDE ÜLKEMİZDE VE AB ÜLKELERİNDE VERİLEN TEŞVİKLER

GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNDE ÜLKEMİZDE VE AB ÜLKELERİNDE VERİLEN TEŞVİKLER GÜNEŞ ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNDE ÜLKEMİZDE VE AB ÜLKELERİNDE VERİLEN TEŞVİKLER Engin ÖZDEMİR 1, H. Emre BAĞIRAN 2 1 Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Türkiye

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Türkiye Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Türkiye EPDK EPDK kimdir? EPDK, elektrik, doğal gaz ve petrol piyasasının düzenleyicisi ve denetleyicisi olan bağımsız bir idari otoritedir. EPDK ne iģ yapar? Ġkincil

Detaylı

ANEL ENERJİ GELİŞEN KENTLER ZİRVESİ, KONYA

ANEL ENERJİ GELİŞEN KENTLER ZİRVESİ, KONYA ANEL ENERJİ GELİŞEN KENTLER ZİRVESİ, KONYA DÜNYADA ENERJİ Dünyada artan enerji tüketimi ile alternatif enerji kaynaklarının kullanımında artış eğilimi görülmektedir; Limitli kaynaklar Sanayi üretimindeki

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:

YÖNETMELİK. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK

YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE İMALATI HAKKINDA YÖNETMELİK 19 Haziran 2011 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27969 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından: YÖNETMELİK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETEN TESİSLERDE KULLANILAN AKSAMIN YURT İÇİNDE

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi -Neden Güneş Enerjisi? -Türkiyedeki Güneşlenme Süreleri -Neden CSP? -CSP Sistemleri -CSP Çalışma Prensibi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN 9385 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN Kanun Numarası : 5346 Kabul Tarihi : 10/5/2005 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 18/5/2005 Sayı : 25819 Yayımlandığı

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1 TÜRKİYE DE HİDROELEKTRİK ENERJİ Prof. Dr. Bihrat

Detaylı

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ

İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu / 28-30 Kasım 2013 393 İZMİR VE RÜZGAR ENERJİSİ Alper KALAYCI Makina Mühendisleri Odas alper@alperkalayci.com Dr. Cenk SEVİM cenk.sevim@aerowind.com ÖZET Yenilenebilir enerji

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ VE GÜNEŞ SANTRALLARININ BAĞLANTISI 1 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye İletim Sistemi işletme ve bakımını yapmak Türkiye İletim Sistemi Genişleme

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK YEKDEM UZLAŞTIRMA HESAPLAMALARI 10 Ekim 2011, Ankara Ş.Kadir AYDEMİR Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi YEKDEM Yenilenebilir

Detaylı