Accu-Chek Kılavuzu. Accu-Chek Diyabet 1x1 Diyabetle sorunsuz bir yaşam için

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Accu-Chek Kılavuzu. Accu-Chek Diyabet 1x1 Diyabetle sorunsuz bir yaşam için"

Transkript

1 Accu-Chek Kılavuzu Accu-Chek Diyabet 1x1 Diyabetle sorunsuz bir yaşam için

2 Diyabetle aktif bir yaşam: Böylece bağımsız, atak ve esnek kalırsınız. Sevgili Okuyucumuz, Diabetes mellitus - halk dilinde çoğu zaman basitçe Şeker hastalığı olarak kullanılır- en sık rastlanan metabolik bozukluklardan biri olup yalnızca Almanya'da milyonlarca kişiyi etkilemektedir. Ancak, konu hakkında geniş çaplı bilgi sahibi olan ve bir kaç temel kurala dikkat eden diyabet hastası kişiler bu durumla gayet iyi başa çıkar ve aktif bir yaşam sürerler. Elinizdeki kılavuz size diyabetin her yönüyle ilgili doyurucu yanıtlar ve değerli öneriler sunmaktadır. Nedenleri, doğru davranış biçimleri, alınacak önlemler, beslenme, farklı tedavi biçimleri ve daha bir çok konuda yararlı bilgiler edineceksiniz. Diyabetinizle başa çıkma konusunda kendinize güveninizi artırın. Ne kadar geniş bilgi sahibi olursanız, günlük yaşamınızı o denli güvenle şekillendirir ve yaşamın tadını çıkarırsınız! Accu-Chek Ekibiniz 2

3 İçindekiler 1. Diyabet nedir? 05 Diyabeti anlamak 06 Belirtiler ve tanımı 09 Diyabet tipleri Diyabet tedavisi 15 Dengeli beslenme 16 Spor ve hareket 20 İlaç tedavileri 21 Kendi kendine kan şekeri kontrolü 24 Acısız kan alma Riskli durumlar 33 Hiperglisemi ve hipoglisemi 34 Korunma ve ikincil hastalıklar Kişisel önlemler 43 Düzenli doktor kontrolleri 44 Diyabet yönetimi Diyabetle günlük yaşam 49 İş yaşamı, trafik ve tatil Accu-Chek sizi nasıl destekliyor 55 Birlikte yaşamın içinden: Accu-Chek hizmetleri 56 Diyabet tedavisinde Accu-Chek ürünleri Ek 60 3

4

5 1. Diyabet nedir? 1. Diyabet nedir? Doktor diyabet teşhisi koyduğunda, önce akla bir çok soru gelir: O andan itibaren nelere dikkat etmek gerekecektir? Diyabetli bir yaşamın iş, boş zamanlar, aile ve arkadaşlar üzerindeki etkisi ne olacaktır? Diyabetle sorunsuz bir yaşam nasıldır? Gerekli bilgilere sahip olarak ve biraz da alıştırma ile diyabetinizi pürüzsüz bir şekilde günlük yaşamınıza dahil etmeyi sorunsuzca başarabilirsiniz. 5

6 Diyabeti anlamak Diyabetli bir kişinin kan şekeri kronik bir şekilde yükselmiştir. Şeker (glikoz) artık vücut hücreleri tarafından kandan emilmiyor ya da yetersiz miktarda emiliyorsa, o zaman günümüzde çok yaygın olan bu metabolik bozukluk meydana gelir. Kan şekeri düzeyini belli başlı iki hormon düzenler Kan şekeri düzeyi, yani kandaki glikoz miktarı, normal olarak belli sınırlar içerisinde hareket eder: 60 mg/dl kanın (3,3 mmol/l) altına düştüğü çok nadirdir, diğer yandan öğünlerden sonra genellikle 140 mg/dl (7,7 mmol/l) sınırını pek aşmaz. Pankreas bezi tarafından salgılanan insülin ve glukagon hormonları karşılıklı olarak kan şekeri miktarını düzenler. Diyabetli kişilerde pankreas bezi artık insülin üretmediği ya da yetersiz miktarda ürettiği için, kan şekerine yönelik bu hassas ayar düzeni iş görmez. Bu nedenle, diyabetlilerde kan şekeri değeri yemekten sonra sıklıkla 200 mg/dl'nin (11,1 mmol/l) üzerine çıkabilir ve uzun süre bu düzeyde kalabilir. Kan şekerinin 160 ilâ 180 mg/dl'nin (8,8 ilâ 9,9 mmol/l; yetişkinlerdeki bireysel idrar eşik değeri ) üzerine çıkması durumunda glikoz idrar yoluyla vücuttan atılır. Böylece, vücut yalnızca glikoz kaybetmekle kalmaz, aynı zamanda büyük ölçüde su da kaybeder. Bu süreç kendisini diyabetli kişilerde kuvvetli bir susama hissi ve artan idrara çıkma ihtiyacı ile gösterir. Daha yüzyıllar öncesinde diyabetli kişilerin idrarının tatlımsı olduğu saptanmıştır. Kelimesi kelimesine çevrilecek olursa, Diabetes mellitus bal tatlısı idrar demektir. Tam olarak ne oluyor? Vücut yemekten sonra besinleri sindirmek ve tek tek bileşenlerine, bu arada farklı şeker cinslerine, ayırmakla meşguldür. Her insan vücut hücrelerine hızlı enerji tedarik eden glikoza ihtiyaç duyar. Şeker bağırsak duvarından kana geçer. Sağlıklı insanlarda daha sonra pankreas kan şekerini normal düzeye düşürmek için insülin salgılar. Glikoz insülin yardımıyla damardan hücrelere geçer. İnsülin vücut hücrelerine yaşam için gerekli enerjiyi sağlamak amacıyla bir anahtar gibi vücut hücrelerinin kapısını glikoza açar. Vücut hücreleri tarafından alınan şeker ya enerji kazanımı için kullanılır ya da onun depo şekli olan glikojene dönüştürülür. 6

7 1. Diyabet nedir? Metabolizma - Harika dengeler diyarı: Besinlerin sindirimi sırasında şeker glikoza dönüştürülür. 2. Glikoz kana karışır. 3. Pankreasta insülin üretimi başlar. 4. İnsülin, glikozun hücrelere ulaşabilmesi için bir anahtar gibi vücut hücrelerini açar. 5. Kan şekeri düzeyi tekrar giderek düşer. Yeniden açlık hissi oluşur. 7

8 Kan şekeri hedef değerleri Özellikle karaciğer ve kaslar şeker depolar. Depolama olanağı tükendiğinde glikoz fazlası yağa dönüştürülür - İnsülin bu yolla yağ tabakalarının oluşumuna da katkıda bulunur. Mutlak ve göreceli insülin eksikliğinde vücutta anahtar fonksiyonunu yerine getirecek ve böylelikle hücrenin glikozla beslenmesini garanti edecek insülin yoktur ya da miktarı yeterli değildir. Mutlak insülin eksikliğinde vücut kendisine insülin sağlayacak durumda değildir. Buna karşılık göreceli insülin eksikliğinde vücut küçük çaplı bir insülin üretimi gerçekleştirebilmektedir, ancak bu, vücudun insülin ihtiyacını tek başına görmek için yeterli değildir. Kan şekeri değerleri iki farklı birimle ifade edilir: mg/dl (miligram bölü desilitre), örneğin 100 mg/dl veya mmol/l (milimol bölü litre) örneğin 5,5 mmol/l. Değerler karşılaştırılırken ölçümün hangi birimle yapıldığının bilinmesi önemlidir. Kan şekeri hedef değerleri için örnek Parmak pulpasından alınmış kan (kapiler plazma) Aç karnına/yemekten önce: 80 ilâ 120 mg/dl veya 5 ilâ 6,6 mmol/l Yemekten 1 ilâ 2 saat sonra: 140 mg/dl veya < 7,7 mmol/l Kan şekerinizin hangi hedef aralığın sınırları içinde bulunması gerektiği tedavinizi yürüten doktor tarafından sizin için özel olarak belirlenecektir. 8

9 1. Diyabet nedir? Belirtiler ve tanı Semptomlar Kan şekeri değerleri cetveli mg/dl mmol/l , , ,0 Yüksek şeker (Hiperglisemi) Diyabet çoğu zaman tesadüfen anlaşılır. Tedavi görmemiş diyabette uzun süre herhangi bir şikayet görülmez veya çok az belirti görülür. Bu nedenle diyabet bir çok kişide çoğu zaman uzun süre fark edilmez. Ancak aşağıda tanımlanan değişik diyabet tipleri belli özellikler sayesinde erken fark edilebilir , , , , , , , ,6 90 5,0 80 4,4 70 3,9 60 3,3 50 2,8 40 2,2 tehlike sınırındaki şeker yüksekliği Kan şekeri hedef aralığı tehlike sınırındaki şeker düşüklüğü Düşük şeker (Hipoglisemi) Teşhis Normal açlık kan şekeri 70 ilâ 100 mg/dl kan plazması arasındadır. Açlık kan şekeri ölçümler sırasında en az iki farklı günde 126 mg/dl kan plazmasından daha yüksek çıkarsa, diyabet kesinlikle söz konusudur. Açlığın anlamı, kan alınmasından sekiz saat öncesinden itibaren hiç bir şey yememiş ve sadece su içmiş olmanızdır. Eğer gene de bir şey yemişseniz, bunu doktorunuza söyleyin. Rastgele ölçülen kan şekeri sınır değeri 200 mg/dl'dir (11,1 mmol/l). Net olmayan durumlarda oral glikoz tolerans testi olan glikoz yükleme testi yapılır. Bu testte belirlenmiş miktarda şeker içmeniz gerekir (75 g). Öncesinde ve sonrasında belli aralıklarla kandaki şeker miktarı ölçülür. Çabuk teşhis yöntemi olarak idrarda şeker tespiti de kullanılır. Diyabet tanısı için diğer bir yöntem de HbA1c tetkikidir. (bkz. Bölüm 4 Kişisel önlemler ) 9

10 Diyabet tipleri Diabetes mellitus'un tipik belirtileri Kırgınlık, halsizlik, güçsüzlük Ağız kuruluğu Bacaklarda karıncalanma veya his kaybı Baldırlarda kramplar İştah artışı veya açlık krizi atakları veya iştahsızlık ve kilo kaybı Aşırı susama Sık idrara çıkma Görme yetisinin bozulması Kuru, pullanmış cilt Kaşıntı Özellikle bacaklarda ve ayaklarda zor iyileşen yaralar Soğuk algınlığına ve diğer enfeksiyonlara karşı hassasiyet Baş ağrısı Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı İdrarda tespit edilebilir düzeyde keton Nefesin aseton gibi kokması (fırça temizleyici ya da oje çıkarıcıya benzer) Konu diyabetten açıldığında, çoğu insanın aklına hemen diyabetin en bilindik ve sık rastlanan şekilleri olan tip 1 ve tip 2 diyabet gelir. Gebelik diyabeti gibi türler (gestasyonel diyabet) daha ender görülür. Diyabet tipleri Tip 1 diyabet Tip 2 diyabet Gestasyonel diyabet MODY ve LADA gibi özel tipler Tip 1 diyabet Tip 1 diyabet çoğunlukla 40 yaşından önce ortaya çıkar. Pankreas insülin üretmez. Bu diyabet tipi, vücudun kendi bağışıklık sisteminin kendi dokularını tanımayıp bir yabancı gibi algılayarak yok etmeye çalıştığı otoimmün hastalıklar sınıfına girer. Bu tipin oluşmasında tetikleyici olarak farklı nedenler tartışılmaktadır. Yani bağışıklık sistemi hücreleri pankreasın insülin üreten hücrelerini (B hücreleri) vücudun kendi hücreleri olarak algılamaz ve bunlara karşı savaşır. Bu hücrelerin hemen hepsi yok edildiğinde, pankreas artık insülin üretemez, mutlak insülin yetersizliği ortaya çıkar. Artık glikozun parçalanması için insülin bulunmadığından, kan şekeri devamlı olarak yükselir. 10

11 1. Diyabet nedir? Bu nedenle insülin, şırınga, kalem iğne veya bir insülin pompası yardımı ile dışarıdan verilmelidir. Tip 2 Diyabet Daha sık rastlanan ve önceleri Yaşlılık diyabeti olarak bilinen Tip 2 diyabet çoğunlukla 40 yaş üzeri insanlarda görülür. Ancak bu arada giderek daha fazla çocuk ve gençte de bu diyabet tipi görülmektedir. Bu tip diyabetin başlıca nedenleri arasında fazla kilo ve kalıtsal faktörler gösterilmektedir. Tip 2 diyabetin ortaya çıkmasında genetik yatkınlık önem taşımakla birlikte bu, ilgili kalıtsal yüke sahip bir kişinin mutlaka diyabete yakalanacağı anlamına gelmez. Kilo burada tetikleyici bir rol oynar. Artan kiloya ve bununla birlikte artan vücut yağına (özellikle sorunlu bölge: karın yağları) bağlı olarak kas ve yağ hücrelerindeki reseptörler kan dolaşımındaki insüline karşı giderek daha duyarsız hale gelirler. Bu duyarsızlığa insülin direnci adı verilir. İnsülinin etkisi giderek zayıflar ve belirgin bir şekilde gecikir. Hareket azlığı da kasların insülin direncine ayrıca katkıda bulunur. Tip 2 diyabette hastalığın başlangıcında hâlâ yeterli insülin üretilir. Pankreas başlangıçta artan insülin direncini telafi etmeye çalışır ve insülin üretimini arttırır. Bu da hatta tip 2 diyabette çoğu zaman çok yüksek insülin miktarlarının görülmesini açıklamaktadır ( hiperinsülinemi ). Kilo verme, uygun beslenme ve yeterli hareket yükselen kan şekeri değerlerini tekrar normale döndürebilir. Bu önlemler işe yaramazsa, kan şekerini düşürmek için tablet kullanılması gerekir. Ancak pankreas sürekli zorlanacak olursa, bir kaç yıl sonra yalnızca çok az insülin üretir veya hiç üretmez. O zaman tip 2 diyabette de insülin tedavisi gerekir. 11

12 Tip 1 ve tip 2 diyabet arasındaki farklar Tip 1 diyabet Tip 2 diyabet Nedeni İnsülin eksikliği İnsülin direnci Vücut yapısı çoğunlukla normal veya düşük kilolu çoğunlukla fazla kilolu Başlangıcı çoğunlukla hızlı yavaş Kalıtsal faktör düşük yüksek Hastalığın çoğunlukla çocukluk ve gençlik çoğunlukla 40 yaş üzeri başladığı yaşlar yaşları, genç erişkinler, 5-25 yaş B hücrelerindeki < %10'a düşmüş başlangıçta yüksek, sonrasında insülin üretimi yalnızca düşük (pankreas) Tedavi kesinlikle insülin kullanılmalı Diyabetin evresine bağlı olarak: beslenme değişikliği ve hareket, tablet ve/veya insülin İnsüline karşı mevcut mevcut değil antikorlar Gebelik diyabeti Gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) ilk kez gebelik sırasında yüksek kan şekeri değerleri ile ortaya çıkan veya fark edilen bir diyabettir. Bu tip diyabetin nedenleri büyük ölçüde tip 2 diyabete karşılık gelir. Ön planda artan bir insülin direnci ile pankreasta azalan insülin üretimi bulunur. Fazla kilolar, 30'lu yaşların üzerinde olmak ve kalıtsal Diabetes mellitus yükü risk faktörleri olarak kabul edilmektedir. 12

13 1. Diyabet nedir? hastalığın tedavisine çalışılır. Bu başarılırsa, diyabetin belirtileri ortadan kalkabilir. Ancak beslenme değişikliği ve kan şekeri kontrolleri yoluyla yüksek kan şekeri değerleri ile başa çıkılması mümkündür. Gebelik sonrasında kan şekeri değerleri genellikle normale döner. Gestasyonel diyabetin Almanya'da en sık görülen gebelik komplikasyonlarından biri olması nedeniyle gebelerin buna yönelik erken teste tabi tutulması zorunlu olarak yasal sağlık sigortaları kapsamına alınmıştır. Diyabetin diğer tipleri Bazı diyabet tiplerinde diyabetin ilk tetikleyicisi bir hastalık olabilmektedir, örneğin pankreasın iltihaplanması, kronik karaciğer iltihaplanması ve hormon hastalıkları (tiroid bezi veya yumurtalıklar dahil olmak üzere). Öncelikle altta yatan Olası diyabet tetikleyiciler Kaza sonucu pankreas bezinin kaybedilmiş olması Pankreas bezinin bir hastalığı sonucunda insülin üreten hücrelerin büyük ölçüde zarar görmüş olması Aşırı alkol kullanımı Uzun süreli ilaç kullanımı (kortizon, idrar söktürücü ilaçlar, tansiyon (kan basıncı) düşürücü ilaçlar) LADA Tip 1 diyabetin özel bir türü LADA olarak adlandırılan, yetişkinlerdeki gizli otoimmün diyabettir. Bu hastalar çoğunlukla normal kilodadır ve tanı konulması sırasında 30 yaşın üzerindedir, ki bu da yavaş ilerleyen bu diyabet türünün sıklıkla tip 2 diyabetle karıştırılmasına neden olur. MODY Bu diyabet türünde pankreas bezinin insülin üreten B hücrelerinde bir işlev bozukluğu söz konusudur. Hastalık çoğu kez normal kilolu gençlerde görülür - Genel olarak 14 ile 25 yaş aralığında sinsi bir başlangıçla ortaya çıkar ve esas itibarıyla insülin kullanımı gerektirmez. 13

14

15 2. Diyabet tedavisi 2. Diyabet tedavisi Sağlıklı beslenme ve bedensel etkinlik, yalnızca fazla kilolu tip 2 diyabet hastaları için geçerli olmamak üzere, başarılı bir diyabet tedavisinin en önemli unsurlarıdır. Diyet, hareket ve kan şekerini düşüren tabletlerle yapılan bir tedavi artık yetersiz kaldığında, kan şekerini insülin yardımı ile tekrar normal düzeyine düşürmek gerekir. Tip 1 diyabet hastalarında hastalığı tedavi edebilen tek ilaç insülindir. 15

16 Dengeli Beslenme Açıkça belirtelim ki: Diyabet asla keyif almaktan vazgeçmek değildir. Bugün diyabet hastalarına yönelik beslenme önerileri artık metabolizması sağlıklı olanlardan çok da farklılık göstermemektedir. Uygun olan, Alman Beslenme Derneğinin de (Deutsche Gesell schaft für Ernährung - DGE) önerdiği gibi, tam değerli, bol çeşitli, karışık bir diyettir. Bu, bir diyabet tedavisinin başarılı olması için esastır. Doğru beslenme şekli için önemli olan, beslenme alışkanlıklarının bilinçli ve kalıcı olarak değiştirilmesidir. DGE - Beslenme halkası:* Bir bakışta tam değerli beslenme Alman Beslenme Derneği ideal besin seçimini bu basit beslenme halkası ile canlandırıyor. Yaşam için gerekli tüm besin maddelerinin beslenmede nasıl bir araya geldiğini gösteriyor. Zengin besin maddesi çeşitliliğini, miktar olarak oranları alanların büyüklüğüyle ilişkili olacak şekilde 7 gruba ayırıyor. Her gün bu 7 grubun tamamından seçilmeli ve besin gruplarının çeşitliliği dikkate alınmalıdır. Buna ek olarak yaklaşık 1,5 litre kalorisi düşük içecek önerilmektedir. 1 Tahıl, tahıl ürünleri, patates 2 Sebze, salata 3 Meyve 4 Süt ve süt ürünleri 5 Et, salam, sosis, balık ve yumurta 6 Sıvı ve katı yağlar 7 İçecekler * Deutsche Gesellschaft für Ernährung e. V., Bonn, 16

17 2. Diyabet tedavisi Tip 2 diyabette beslenme Tip 2 diyabetin ana nedenleri hareketsizlik ve yanlış beslenme alışkanlıklarıdır. Bu bağlamda çoğunlukla eş zamanlı olarak ortaya çıkan fazla kilo, yüksek tansiyon, yağ metabolizması bozuklukları ve diyabet metabolik sendrom olarak adlandırılır. Bu nedenle, kilo fazlası olan tip 2 diyabet hastalarının tedavisi esas olarak fazla kilolardan kurtulmayı gerektirir. Böylece bir çok kişi ilaç kullanmaksızın, salt kilo vererek kan şekeri değerlerini tekrar normale döndürebilir. Tip 2 diyabet gelişiminin sağlıklı beslenme, kilo verme ve bedensel etkinliğin artması ile zaman içerisinde açıkça gerilediği kanıtlanmıştır. Çoğu zaman tartı üzerinde bir kilogramın eksilmesi dahi genel metabolizmanın ve kan şekeri ayarının düzelmesine yol açar. Tip 1 diyabette beslenme Tip 1 diyabetin nedeni, tip 2 diyabetin aksine yanlış beslenmeyle ilişkili değildir. Ancak elbette ki bu tip diyabet hastalarının da aynı şekilde bilinçli ve sağlıklı beslenmesi mantıklıdır. Burada daha önemli olan, doğru insülin dozunu belirlemek ve uygulamak için, alınan karbonhidrat miktarının doğru hesaplanmasıdır. Besinlerin karbonhidrat ünite değerlerini (KÜ) hesaplamayı öğrenmiş olan ve ünite karbonhidrat başına kaç ünite hızlı etki eden insülin enjekte etmesi gerektiğini bilen bir kişi prensipte, diyabet hastası olmayan kişilere de önerilen dengeli ve karışık bir beslenme kapsamında her şeyi yiyip içebilir. Karbonhidratlar Toplam enerjinin yarısından fazlası en önemli enerji kaynağı olan karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Karaciğer ve kaslarda glikojen şeklinde depolanan şeker kaslara yük bindiğinde artan enerji ihtiyacını karşılar ve hızlı enerji takviyesi sağlar. Karbonhidrat ünite değeri (KÜ) takribi bir değer olup 1 KÜ yaklaşık 10 ilâ 12 g karbonhidrata karşılık gelmektedir. 17

18 Karbonhidratlar aşağıdaki gruplara ayrılır: Monosakkaritler (örn. glikoz veya meyve şekeri) Disakkaritler (örn. evde içeceklerin tatlandırılmasında ve hazır yiyeceklerin çoğunda kullanılan sofra şekeri) Polisakkaritler (örn. ekmek ve patateste bulunan nişasta) Monosakkaritler hızla bağırsaktan kana geçer ve kan şekerini çok hızlı bir şekilde yükseltir. Buna karşılık polisakkaritlerin önce bağırsakta monosakkaritlere ayrılması gerekmektedir, bu nedenle kan şekerini daha yavaş yükseltirler. Polisakkaritler en çok ekmek, pirinç, makarna gibi tahıl ürünlerinde ve patateste bulunur. Tahıl ürünleri tam tahıllı undan yapıldığında lif, eser element ve vitamin açısından da zengin olurlar. Bol lifli besinler glikozun bağırsaktan kana geçişini yavaşlatır. Bu sayede kan şekerinin tepe noktası yemekten sonra daha düz bir görünümde olur. Yağlar Yağların yapı taşları diğer bir çok şeyin yanı sıra hücre yapılanmasında kullanıldığı için hayati önem taşır. Ancak yine de, toplam yağ miktarı alınan toplam enerjinin yalnızca %30 kadarını oluşturmalıdır. Enerji fazlası vücutta depolandığından, yüksek miktarlarda alınan yağ damar sertleşmesi gelişimini ve kilo alımını kolaylaştırır. Besinler aracılığı ile alınan yağ ille de kan şekeri düzeyinin yükselmesine yol açmaz, ancak glikozun kana karışmasını geciktirir. Yağlar yalnızca tereyağ gibi sürülebilir yağlarda veya sıvı yağlarda değil, gizli olarak peynirde, sosiste ve çikolata ve bisküvi gibi tatlı yiyeceklerde de bulunur. Buna karşılık özellikle balıklarda büyük miktarda bulunan Omega 3 yağ asitleri kolesterol düzeyinin düşmesine yardımcı olur. Günlük yiyeceklerinizin hazırlanmasında tekli doymamış yağ asidi içeren kanola yağı ve zeytinyağı kullanın. Proteinler Vücudun protein ihtiyacı toplam enerjinin yaklaşık %15'i kadardır. Proteinler tüm vücut hücrelerinin önemli yapı taşlarıdır. Protein alımı çok fazla azaltılmamalıdır, çünkü vücut proteinlerin yapı taşı olan, yaşamsal önem taşıyan bazı amino asitleri kendi üretemez. Hayvansal proteinler et, sosis, balık, süt ve süt ürünlerinde bulunur. Bitkisel proteinler örn. patateste, baklagillerde ve tahılda bulunur. 18

19 2. Diyabet tedavisi Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Vücut kilosunun uygun olup olmadığı Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ile hızlıca ve kolayca kontrol edilebilir. Vücut Kitle İndeksi belli bir formül kullanılarak kilo ve boydan hesaplanır. Burada boy önemli bir faktör olmakla birlikte, vücut ağırlığının ne kadar olması gerektiği konusunda tek başına belirleyici değildir. Doğru vücut ağırlığı bireysel kemik yapısına ve kas kütlesinin oranına bağlıdır. Çok fazla kas kütlesine sahip olan kişilerde (vücut geliştiriciler, ağır işçiler, vs.) VKİ kilonun yanlış hesaplanmasına yol açabilir, çünkü burada olduğu varsayılan kilo fazlası yağ dokusunun aşırılığından kaynaklanmamaktadır. VKİ şu şekilde hesaplanır: VKİ değerlendirmesi: VKİ > 40 Çok aşırı kilo fazlası VKİ = 30 ilâ 40 arası aşırı kilo fazlası VKİ = 25 ilâ 29,9 kilo fazlası VKİ = 18,5 ilâ 24,9 normal kilo VKİ < 18,5 düşük kilo Bu durumda örneğimizdeki VKİ'si 24,5 olan kişi normal kilo aralığının tam üst sınırında bulunmaktadır. Daha fazla bilgi için: Beslenme konusu ile ilgili daha fazla bilgiye Accu-Chek'in Diyabette Sağlıklı Beslenme kılavuzundan ulaşabilirsiniz - Burada tıbbi ipuçlarının yanı sıra bir çok değişik yemek tarifi önerileri de bulacaksınız. Ratgeber_Ernaehrung_130128:Layout :01 Uhr Seite 1 VKİ hesaplayıcı: Vücut ağırlığı (kg) VKİ = Boy (m) x Boy (m) Örnek: 1,76 boy, 76 kilo vücut ağırlığında VKİ şöyledir: 76 kg: (1,76 m x 1,76 m) = 24,5 kg/m 2 Peki burada normal sayılan nedir? Bunu VKİ cetveli gösterir: Bu kılavuzu Accu-Chek Müşteri Hizmetleri Merkezini ücretsiz olarak numaralı telefondan arayarak talep edebilir (Pzt-Cum, saat 08:00-18:00 arası) ya da İnternet'ten: adresinden indirebilirsiniz. Accu-Chek Ratgeber Gesunde Ernährung bei Diabetes 19

20 Spor ve hareket Bedensel etkinlik, bilinçli beslenme ve kan şekerini düşürücü tablet veya insülin desteğinin yanında diyabet tedavisinin önemli bir ayağıdır. Düzenli hareket sayesinde son derece etkin bir şekilde şeker metabolizmasının belirleyici düzeyde iyileşmesini sağlayabilirsiniz: Hareket kan şekeri düzeyini düşürür. Bir yürüyüş veya hafif bahçe işleri bile (haftada 2-3 kez, en az 20 ilâ 30 dakika) kan şekeri değerlerini azaltmak, kilo vermek ve tansiyonu (kan basıncını) düşürmek için yeterlidir. Temelde her türlü bedensel etkinlik, süresinden ya da yoğunluğundan bağımsız olarak metabolizmanın iyileşmesi için uygundur. Spor antrenmanları hücrelerin insülin hassasiyetini arttırır. Kandaki yağ değerleri ve tansiyon sürekli antrenman sayesinde olumlu etkilenir ve böylelikle ortaya çıkabilecek komplikasyonlar önlenmiş olur. Sizin için hangi antrenmanın uygun olduğu yaşınıza, ne kadar zinde olduğunuza ve kilonuza bağlıdır. Önemli olan en az 30 dakikalık bir hareket süresi ve düzenli, en iyisi her gün yapılan antrenmandır. Özellikle uygun olanlar Nordic Walking yürüyüşü, koşu, bisiklet ve yüzme gibi dayanıklılık sporlarıdır. Bunlar uzun süre yapıldığında, metabolizma üzerindeki etkileri çok olumludur. Fiziksel yük yoğunluğunun düşük olduğu durumlarda dahi şeker metabolizması canlanacak, harekete bağlı olarak ilave kalori harcanacak, yağlar yakılacaktır. Sporda şunlara dikkat etmelisiniz: Uygun spor türünü doktorunuzla birlikte belirleyin Kalp-dolaşım sistemi üzerinde olumlu etkisi olan spor türünü seçin Dayanıklılık sporlarını tercih edin Spordan önce kan şekerini ölçün (ihtiyaç halinde spor sırasında ve sonrasında da) Hipoglisemiye karşı önlem alın: İnsülini azaltın veya karbonhidrat alın 20

21 2. Diyabet tedavisi İlaç tedavileri Oral antidiyabetikler İnsülinle tedavi Oral antidiyabetikler kan şekerini düşürür. İlaçlar etki mekanizmaları ve organizmadaki yaklaşım noktaları açısından farklılıklar gösterir. Bunlar, tedavi amacının göreceli bir insülin eksikliğini gidermeye, insülin direncine karşı etkili olmaya veya yemeklerden sonra oluşan kan şekeri tepe değerlerini azaltmaya yönelik olmasına göre değişir. Bu nedenle, çoğu kez iki veya hatta üç farklı preparatın kombinasyonu reçete edilir. Tablet kombinasyonlarının yetersiz olduğu hallerde insülin tedavisine başlamak yararlıdır. Diyabet hastalarının yaklaşık dörtte biri insülin iğnesi kullanır. Modern diyabet tedavisinde insan insülini (insan insülinine özdeş) veya analog insülinler kullanılır. İnsülin iğnesi enjektörle veya kalem iğne ile yapılabilir. Kalem iğne ile yapılan enjeksiyonlarda, insülinin tek kullanımlık şırıngaya çekilmesi gibi, çoğu zaman zahmetli olan bir işleme gerek yoktur: Yalnızca, önceden doldurulmuş bir insülin kartuşu kaleme yerleştirilir. Uygun kalem kullandığınız insüline bağlıdır. Etki süresine ve etki profiline göre insülinler Kısa etkili insülinler İnsan insülinleri Analog insülinler Etkisini yaklaşık 30 dakika sonra ve dozaj miktarına göre 4 ilâ 6 saat süreyle gösterir En yüksek etki noktasına yaklaşık 2 saat sonra ulaşır Yemekten yarım saat önce enjekte edilir Etkisini 10 dakika sonra ve dozaj miktarına göre yaklaşık 2 ilâ 3 saat süreyle gösterir Maksimum etki yaklaşık 1 saat sonradır Yemekten hemen önce verilir Uzun etkili insülinler İnsan insülinleri Analog insülinler Karışık insülinler Gecikmeli olarak 2 saat sonra başlayan ve dozaj miktarına göre toplam 8 ilâ 12 saat (bazıları 36 saate kadar) süren etki Maksimum etki yaklaşık 5 saat sonra Geceleri şekerin düşmesi veya sabah değerlerinin yüksek çıkması tehlikesi 24 saate kadar sabit etki, etki zirvesi bulunmaz Çeşitli karışım oranlarında kısa ve uzun etkili insülin kombinasyonları 21

22 İnsülin pompası tedavisi İnsülin pompası tedavisiyle pankreas bezinin doğal fonksiyonu başka hiç bir yöntemle olmadığı kadar iyi taklit edilir. İnsülin pompası öğünlerin saatini ve miktarını serbestçe seçmeyi sağlar ve örneğin spor gibi spontane faaliyetlerin saatlerinin kolayca değiştirilmesine izin veren esnek bir günlük program yapmaya olanak tanır. Kan şekerindeki dalgalanmalar daha iyi tedavi edilebilir ve düzenlenmesi güç metabolik durumlar da kontrol altında tutulabilir. Bu tedavi şekli, yoğunlaştırılmış geleneksel insülin tedavisi (YGİT) ile tedavi edilen ve düzenli olarak kan şekerini ölçen kişiler için uygundur. Vücudun dışında taşınan insülin pompası insülin temel ihtiyacının karşılanması için (bazal hız) normal insülini veya hızlı etki eden analog insülini kesintisiz olarak vücuda verir. Bu, kanülü derinin altında bulunan ince bir hortum, infüzyon seti vasıtasıyla gerçekleşir. Öğünler sırasında ihtiyaç duyulan insülin (bolus) düğmeye basılarak sağlanır. Diabetes mellitus'ta insülin tedavisi GT YGİT SSİT Geleneksel insülin tedavisi (conventional therapy) Günde bir veya iki kez karışık insülin enjeksiyonu Etkinlikler ve öğünler titizlikle insülinin verildiği saate ve doza göre ayarlanır. Yoğunlaştırılmış geleneksel insülin tedavisi (intensified conventional therapy) Günde bir ilâ üç kez arası uzun etkili, gecikmeli insülin iğnesi ve öğünlerde hızlı etkili insülin iğnesi (bolus insülin) Avantajları: Günlük ritim ve öğün planlamalarında esneklik Sürekli subkutan insülin tedavisi veya insülin pompası tedavisi (continuous subcutaneous insulin injection) Pankreas bezinin doğal fonksiyonunu taklit eder İnce bir hortum (infüzyon seti) aracılığıyla deri altındaki yağ dokusuna sürekli olarak küçük miktarlarda insülin verilir Öğünlerde düğmeye basılarak ilaveten bolus insülin verilir Günün çok esnek ve spontane bir şekilde planlanmasına olanak verir 22

23 2. Diyabet tedavisi YGİT ve SSİT karşılaştırması Diyabet hastası olmayan kişi Az miktarda insülin, hücreleri sürekli olarak enerji ile besler (mavi çizgi). Öğün sırasında insülin ihtiyacı artar (kırmızı çizgi). 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 YGİT 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 SSİİ B B B B B B B B B 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 6:00 12:00 18:00 24:00 6:00 Yoğunlaştırılmış geleneksel insülin tedavisinde uzun etkili geciktirici insülin (mavi) dışında öğünlerde bolus insülin (kırmızı) enjekte edilir. İnsülin pompası sürekli olarak küçük miktarlarda hızlı etkili insülin verir, öğünlerde ilaveten bolus insülin verilir. 23

24 Kendi kendine kan şekeri kontrolü Kan şekerinizi düzenli olarak kendiniz kontrol ederseniz, bu tedaviniz için önemli bir destek demektir. Çünkü bu yolla bireysel günlük yaşamınızda beklenmedik kan şekeri dalgalanmalarını ve aşırı kan şekeri değerlerini fark edebilirsiniz. Bunları not ederek doktorunuzla görüşmelisiniz. Böylece doktorunuz yaşam biçiminiz ile kan şekerinizin gelişimi arasındaki ilişkiyi değerlendirebilir ve tedaviyi bireysel yaşam alışkanlıklarınıza uyarlayabilir. Kan şekerinizin kendiniz tarafından kontrol edilmesi uzun vadede yaşamınızda, öğünlerinizde, boş zamanlarınızda, stres koşullarında ve hastalıklarda size daha fazla esneklik sağlar. Değerlerinizi kaydetmek için en iyisi Diyabet Günlüğünü (Accu-Chek Müşteri Hizmetleri Merkezinden sipariş edilebilir) ya da kan şekeri değerlerinizin elektronik analizine olanak sağlayan, örn. Accu-Chek Smart Pix gibi bir cihazı kullanın. Kendi kendine kontrol ikincil hastalıkların önlenmesine yardımcı olur. Kan şekerinizi kendi kendinize düzenli bir şekilde kontrol ederek farklı günlük koşulların ve olayların kan şekerinizi uzun vadede nasıl etkilediğini görebilirsiniz. Buna dayanarak metabolizmanızı daha iyi tanır ve örneğin hiperglisemi veya hipoglisemi gibi riskli durumlardan kaçınabilirsiniz. Aşırı kan şekeri dalgalanmalarını önleyerek diyabetin tipik ikincil hastalıklarını da engelleyebilirsiniz (Bkz Bölüm 3 Riskli durumlar ). İnsüline bağımlı olsun veya olmasın, diyabet hastalarının kan şekerlerini düzenli olarak kendi kendilerine kontrol etmeleri, kan şekerinin gidişatını olabildiğince dengede tutmak ve diyabetin uzun vadede iyi ayarlanmasını sağlamak için çok önemlidir. Kendi kendine kontrol gerçi belli ölçüde kişisel inisiyatif gerektirir ama fazla çaba gerektirmez ve buna değer. Önemli: Kan şekerinizi düzenli olarak kendiniz ölçerseniz, onun önerilen hedef aralık içerisinde olup olmadığını görebilirsiniz. Bu, diyabetin yaratacağı riskli durumların (metabolizma dengesizlikleri) ve ikincil hastalıkların önlenmesi için en iyi dayanaktır. 24

25 2. Diyabet tedavisi Acısız kan alma Kan şekerinin ölçülmesi için kan neden parmaktan alınmalıdır? İğnenin batışı sırasındaki acı nasıl en aza indirgenir? Gelin size nasıl doğru ve yumuşak ölçüm yapacağınızı açıklayalım: Bu yolla kan şekerini gün içerisinde bir çok kez kontrol edebilir ve böylece optimum kan şekeri ayarı için önemli bir koşulu yerine getirmiş olursunuz. Kan ve kan şekeri Kan şekerinin ölçülmesinde kan numunesinin türü rol oynar. Kan şekerinin belirlenmesinde venöz kan, kapiler kan ve kan plazması/kan serumu arasında ayırt edilir. Venöz kan Doktor bir şırınga ile kan dolaşımın bir veninden kan alır. Venöz kanda glikoz konsantrasyonu kapiler kana göre %5 (aç karnına) ilâ %20 (yemeklerden sonra) daha azdır. Glikoz konsantrasyonları yemekten sonra (postprandial) aynı zaman noktasında 40 ilâ 60 mg/dl (2,2 ilâ 3,3 mmol/l) arasında farklılık gösterebilir. İdeal olanı kan şekerinin vücudumuzun tüm dokularını oksijen ve besinlerle besleyen arteriyel kanda ölçülmesi olurdu. Ancak arterlerden kan alınması tehlikelidir ve nadiren uygulanır. Kapiler kan Kapiler kan, kişinin kan şekerini kendi ölçmesi durumunda önerilen, en küçük kılcal damarlardan alınan kandır. Diyabetli kişilerin kapiler kanla kendi kendine kan şekerini ölçmesi ancak test çubuğunun geliştirilmesi ile mümkün olmuştur. Kapiler kan alımı parmak pulpasından veya kulaktan yapılır ve evde kolayca kendi başına uygulanabilir. Kan plazması/kan serumu Tıbbi laboratuvarlar glikozu Dünya Sağlık Örgütünün standartları doğrultusunda kan plazmasında veya kan serumunda belirler. Plazmadaki glikoz konsantrasyonu tam kandan yaklaşık %10 ilâ 15 daha yüksektir. Accu-Chek de dahil olmak üzere, bazı üreticiler, kan şekeri ölçüm cihazlarını, değerlerin laboratuvar cihazlarından alınan değerlerle karşılaştırılabilmesi için, plazmaya programlamıştır. Ölçüm değerlerindeki sapmalarla ilgili not: Kendi ölçtüğünüz değerlerle laboratuvar değerlerinin uymaması durumunda endişeye gerek yoktur - Ölçüm farklılıkları büyük olasılıkla kan şekeri ölçüm cihazınızdaki bir arızadan değil, farklı numune materyallerinin kullanılmasından kaynaklanmaktadır. 25

Diyabette düşük ve yüksek şeker

Diyabette düşük ve yüksek şeker Unter- und Überzuckerung bei Diabetes (Türkisch) Diyabette düşük ve yüksek şeker Tehlikeleri teşhis edebilmek ve tepki verebilmek Düşük şeker Düşük şeker (hipoglikemi), kan şekerinin 50 mg/dl (2,8 mmol/l)

Detaylı

Diyabet nedir? Ensülin nedir?

Diyabet nedir? Ensülin nedir? Was ist Diabetes? Was ist Insulin? (Türkisch) Diyabet nedir? Ensülin nedir? Diyabet melitusun temelleri Diyabet melitus Diyabet, kronik bir özümleme bozukluğudur. Diyabetli olmak demek, ya vücudunuzun

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

Kendi kendine kan şekeri kontrolü

Kendi kendine kan şekeri kontrolü Blutzuckerselbstkontrolle (Türkisch) Kendi kendine kan şekeri kontrolü Daha yüksek yaşam kalitesi için daha iyi ölçüm Kendi kendine kan şekeri kontrolü Sizin yararınıza İyi bir özümleme dengesi, şeker

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DÜŞÜK KAN ŞEKERİ HİPOGLİSEMİ Diyabetli olmak ve diyabetle beraber

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için A S T A B I L G I L E R I Apidra ara insülin verilen kişiler için Doktorunuz tarafından saptanan diyabetli hastalar için bu broşürü hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı iyi hissetmek, ayrıca

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838

İçindekiler. http://d-nb.info/1033563838 İçindekiler Bu Kitap kimin için yazıldı? 11 Önsöz 12 Diyabet üzerine bilmeniz gereken konular 15 Glukagon nedir? 17 Tip-1 -Diyabet 23 Kan şekerinin aşırı düşmesi neden olur? (Hipoglisemi) 25 Kan şekerinin

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet

Hipoglisemi Hiperglisemi. (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet Hipoglisemi Hiperglisemi (Kan Şekerinin Yükselmesi ve Düşmesi) Diyabet BR.HLİ.045 HİPOGLİSEMİ Kan şekeri düzeyinin 50 mg/dl veya altına düşmesi hipoglisemi olarak tanımlanır. Hipogliseminin oluşumuna zemin

Detaylı

Diyabet ve sosyal yaşam

Diyabet ve sosyal yaşam TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 14 Diyabet ve sosyal yaşam Diyabet

Detaylı

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 04 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Diyabet insülinin eksikiği veya

Detaylı

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 1 OKULDA DİYABET PROGRAMI www.okuldadiyabet.org DİYABET VE OBEZİTE 2 KAN ŞEKERİ, İNSÜLİN VE DİYABET

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü

Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü Şeker Hastaları İçin Kan Şekeri Günlüğü www.diabetesinformationsdienst-muenchen.de Sevgili hasta, Başarılı bir diyabet tedavisi için kan şekeri değerlerinin bilinmesi ve uzun süreli gözlenmesi önemlidir.

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Şeker düşürücü ilaçlar

Şeker düşürücü ilaçlar TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES 05 MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ Şeker düşürücü ilaçlar Şeker düşürücü

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet

İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet İnsülin Nasıl Uygulanır? Diyabet BR.HLİ.046 www.hisarhospital.com İNSÜLİN UYGULAMA Diyabette temel amaç kan şekeri düzeyini hedef aralıklarda tutmaktır. Bu amaçla beslenme tedavisi, egzersiz ve ilaç tedavisi

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

DİYABETLİ OLDUĞUNUZU NASIL ANLARSINIZ?

DİYABETLİ OLDUĞUNUZU NASIL ANLARSINIZ? DİYABET Diyabet Şekerin vücutta enerji olarak kullanılması ve depolanması için insüline gereksinim vardır. İnsülin şekerin kanda yükselmesini önleyen bir hormondur, midenin arkasında pankreas adlı organın

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Kalbimiz günde 24 saat hiç durmamaksızın kan pompalama görevini yerine getirir. Kan basıncı, kalbin kanı vücudun

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır. DİAFORMİN 850 mg Film Tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her film tablet 850 mg metformin hidroklorür içerir. Yardımcı maddeler: PVP K30, Avicel ph 102, Magnezyum stearat, Opadry, Etil

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı Initiated by the World Hypertension League MAY 17, 2013 Hipertansiyon Nedir? Hipertansiyon kan basıncı (tansiyon) yüksekliği olarak bilinir. Kan basıncının yüksek

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız.

KULLANMA TALİMATI. Bu talimatta yazılanlara aynen uyunuz. İlaç hakkında size önerilen dozun dışında yüksek veya düşük doz kullanmayınız. KULLANMA TALİMATI DİAMİCRON 80 mg Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her draje 80 mg Gliklazid içermektedir. Yardımcı maddeler: 45 mg laktoz, mısır nişastası, kurutulmuş nişasta macunu, talk, magnezyum

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır. KULLANMA TALİMATI ESANSİYEL AMİNO ASİT ORAL Tablet Ağız yoluyla uygulanır. Etkin maddeler: 1 tablet içeriği: L-izolösin 59 mg L-lösin 89 mg L-lizin 75 mg = lizin asetat 105 mg L-metionin 52 mg L-fenilalanin

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI

TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI TEMEL KARBONHİDRAT SAYIMI Prof. Dr. M. Emel Alphan Yediğiniz yiyeceklerdeki karbonhidratları sayma yaklaşımını kullandığınız takdirde, kan şekerinizi kontrol edebilir, diyabete bağlı gelişebilecek komplikasyonları

Detaylı

Medtronic Hakkında kısaca bilgi sahibi olalım ;

Medtronic Hakkında kısaca bilgi sahibi olalım ; Medtronic Hakkında kısaca bilgi sahibi olalım ; Tarihçemiz Medtronic, açık kalp ameliyatı yaptığı hastalarını hayatta tutmaya çabalayan bir kardiyoloji uzmanına yardım etmek amacıyla bir elektrik mühendisi

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı