dumaný yoktur yarin imaný...

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "dumaný yoktur yarin imaný..."

Transkript

1 Cigaramýn dumaný yoktur yarin imaný... Tütün z Tüketimi z Sonuçlarý Der Rauch meiner Zigarette... Die Geliebte ist erbarmungslos... (aus einem türkischen Volkslied) - Informationen über Tabak, Tabakkonsum und mögliche Folgen in türkischer Sprache - DONNA MOBILE Präventive Arbeit Mobile Gesundheitsberatung für CÝGARAMIN mit DUMANI Migrantenfamilien YOKTUR YARÝN ÝMANI Migrantinnen und ihre Familien 1

2 Präventive Arbeit mit Migrantenfamilien Rosenheimer Str. 135, München Tel: , Fax: Internet: Träger: AKA - Aktiv für interkulturellen Austausch e.v Zuschussgeber: Landeshauptstadt München Stadtjugendamt DONNA MOBILE Mobile Gesundheitsberatung für Migrantinnen und ihre Familien Landsberger Str. 45 A/Rgb., München Tel: , Fax: Träger: AKA - Aktiv für interkulturellen Austausch e.v Zuschussgeber: LH München Referat f. Umwelt u. Gesundheit Zusammenfassung/Derleme: Ali Poyraz, Sozialpädagoge Herausgeber/Yayýnlayan: AÇILIM und DONNA MOBILE Bezug/Daðýtým: AÇILIM und DONNA MOBILE in München kostenlos / Münih te ücretsiz Gestaltung/Mizanpaj: Ali Poyraz Zeichnung auf dem Titelblatt/ Kapak resmi: Hatice Ebru Özel Auflage/Tiraj: 6000, Oktober / Ekim 2003 Korrekturvorschläge/ Düzeltme önerileri: Dr. med. Ayla Çatan, Dr. med. Hüsamettin Gök Bu broþürün hazýrlanmasýnda kullanýlan kaynaklar (bkz. kaynaklar) ile derlemeyi yapan AÇILIM ýn isim ve adresini belirgin bir biçimde vererek - ücretsiz daðýtmak amacýyla - bu broþürü sormadan da kýsmen veya tamamen çoðaltmak mümkündür. Arzu edenler broþürün PDF dosyasýný internet adresinden yükleyebilirler veya AÇILIM dan temin edebilirler. Ýçindekiler Girmeden / Tütün tüketiminin boyutlarý... 4 Tütün tüketimi ne zaman baþlýyor? / Gençler neden sigara içiyorlar? / Çevrenin etkisi ve örnekler... 5 Sigaraya devam... 6 Býrakma denemeleri - eski müptelalar / Sigara içmeye iliþkin davranýþ türleri... 7 Býrakýrsam ölürüm! : Baðýmlý Tüketiciler... 7 Sigara tüketimi neden çok tehlikelidir? / Tütüne baðýmlýlýk...9 Tütün baðýmlýlýðý göstergeleri / Tütün baðýmlýlýðýnýn psikolojik etkileri Ciðerime asfalt attým abi! : Tütünün içindeki maddeler ve etki biçimleri Nikotin Karbon monoksit Duman altý olmak: Pasif sigara tüketimi / Sigara ve kilo...14 Hamilelik, Bebek ve Sigara Saðlýðý bozmak için yapýlan harcama Tütün tüketiminin kýsa tarihçesi Kadýnlar ve sigara Sigara sanayii, reklam / Sigaranýn dumaný yoktur onun imaný En önemli faktör: Býrakma isteði / Uzmanlarýn sunduðu býrakma tedavilerinden örnekler En etkin ve baþarýya götüren yol: Sigarayý birden kesip býrakmak Tüketici türleri Gerilim Atma / Hareket Çeliþki Çözümü Destek / Keyf dengelemesi / Bilinçli beslenme Ýlk günler Dayanýyorsunuz Güveniniz artýyor / Baþarý sizin / Kendinize Aferin! deyiniz! Kaynaklar, 2 materyaller ve ücretsiz temini / Quellen, Materialien... AÇILIM - DONNA MOBILE 31

3 Bu kavanoz dipli dünyada baþka ne keyfim var ki? diyerek bir tane daha tellendirmek ne keyfli bir iþtir yani. Yalnýz þu sabahýn köründe ciðerlerimi parçalarcasýna bastýran öksürük olmasa! Ama sigara hem saðlýðýma hem de cebime zarar veriyor diyerek býrakmak isteyenlerin sayýsý da az deðil! Gençliði Koruma Yasasýnda yapýlan ve 1 Nisan dan itibaren yürülüðe girmiþ olan deðiþikliklerle birlikte Federal Saðlýk Bilgilendirme Merkezi Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA) da özellikle okullara yönelik bir kampanya baþlattý. Yasadaki deðiþiklik, gençlere tütün ürünleri satýþýný, gençlere iliþkin sigara içme yasaðýný, tütün ve alkol ürünlerinin sinemalardaki reklamlarýný yeniden düzenliyor. Kampanyanýn amacý gençleri nikotin tüketiminden vazgeçmeye ve sigara içmeme konusunda bilinçli kararlar vermeye yönlendirmek, sigara içmeyen gençleri de bu tutumlarýnda kalmalarý için güçlendirmek. Sigara içmemenin cazip bir yaþam tarzý olduðu bilincini yerleþtirmektir. BZgA nýn 2002 yýlýnda yaptýðý Sigara Ýçen Gençler e iliþkin özel deðerlendirmenin sonuçlarý, sorunun endiþe verici boyutlarýný ortaya koymaktadýr. Sigara içenlerin oraný yaþ grubundaki erkek çocuklar %11 %15 % yaþ grubundaki kýz çocuklar %12 %19 % yaþ grubundaki genç erkekler %44 %50 % yaþ grubundaki genç kýzlar %36 %41 % yaþ grubu içinde sigara içenlerin güncel oraný ise neredeyse %40 týr. Buna karþýn olumlu bir geliþim ise hem kýz ve hem de erkek çocuklarýn sigara içmemeyi ulaþmaya deðer bir hedef olarak görmeleridir: Sigara içen gençlerin üçte ikisi (yüzde 68 i) sigarayý býrakmak veya azaltmak istemektedir. Gençlerin yüzde 61 i sigarayý býrakmayý bir defa denemiþtir. Sigara içip de beþ yýl içerisinde sigara içmemeyi isteyenlerin oraný 1997 de yüzde 21 iken sürekli yükselmiþ ve þimdi yüzde 52 olmuþtur. Sigara kullanmayanlarýn yüzde 94'ü ise sigara içmeyen olarak kalmak istemektedir. Ýstek ve niyet atýlacak olumlu adýmlarýn baþlangýcý da olsalar, sorunun boyutlarý ve geliþim yönü yukarýdaki tabelada görülmektedir. Ayrýca son ABD deki yeni araþtýrmalar sigaraya baþlayan gençlerin tahmin edilenden daha çabuk nikotin baðýmlýsý olduðunu göstermektedir: yaþ grubunda arada bir içen kýz çocuklarý 3 hafta sonra baðýmlýlýk belirtileri göstermektedirler (Erkek çocuklarýnda biraz daha geç). Ankete katýlan çocuklar haftada bir gün ortalama 2 sigara içtiklerini belirtmiþlerdir. Bu da tütün baðýmlýlýðýnýn doðmasý için yüksek bir günlük tüketim gerektiði varsayýmýný tartýþmalý hale getirmektedir. Baðýmlýlýk belirtileri hem daha kýsa sürede ve hem de çok küçük dozlarda ortaya çýkmaktadýr. CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 3

4 Bu broþür kampanyayý desteklemek ve Türkçe konuþan azýnlýðýmýzý da tütün ürünleri tüketimi ve zararlarý konusunda bilgilendirmek amacýyla hazýrlanmýþtýr. Broþürün hazýrlanmasýnda esas olarak uzman kurumlar tarafýndan yayýnlanan Almanca kaynaklardan yararlanýlmýþ, bunlardan derleme ve özetler yapýlmýþtýr. Bunlarýn listesi ve temin edilebilecekleri yerler kaynaklar bölümünde verilmiþtir. Girmeden M Tütün tüketimi olaðan zamandan önce sýk sýk hastalýk, sakat olma ve ölüme yol açan en önemli nedenlerden biridir. M Her ölen 10 akciðer kanseri hastasýndan 9 u çok sigara içenler arasýndan çýkmaktadýr. M Kalp-damar hastalýklarý ve perifer kan dolaþýmý rahatsýzlýklarýnýn yaklaþýk dörtte birine sigara tüketimi yol açmaktadýr. M 20 yýl süreyle günde 20 sigara içen bir kiþi içine 6 kg duman tozu - yani 10 briket kömür - almýþ olmakta bu da her yýl bir fincan katran anlamýna gelmektedir. M Sigara yalnýz nikotin içermemektedir. Bunun yaný sýra bir dizi baþka tehlikeli maddede de vücuda alýnmaktadýr. M Ýstatistiklere göre sigara içen anneler daha çok erken doðum veya düþük yapma eðilimi göstermektedirler. M Sigara tüketimi özellikle kadýnlarda yaþlanma/yýpranma sürecini hýzlandýrmaktadýr. M Fazla sigara içen kadýnlar daha erken çaðda menopoza girmektedirler. M Küçük mekânlarda, özellikle arabada sigara içmek kandaki karbon monoksit oranýný yükseltmekte, sürücünün daha çabuk yorulmasýna yol açmaktadýr. Tütün tüketiminin boyutlarý 15 yaþ üstü dünya nüfusunun yüzde 30 u tütün ürünleri tüketmektedir verilerine göre Almanya da 15 yaþ üstü nüfusun yüzde 28 i tütün tüketicisidir. Erkek tüketicilerin yüzde 22 si ve kadýn tüketicilerin yüzde 13'ü günde 20 taneden fazla sigara içmektedir. Tütün alkolün yaný sýra en yaygýn keyf ve uyuþturucu maddesidir. Örneðin ABD de tutarlý bilgilendirme kampanyalarý ile baðlantý içinde kamu kurumlarýnda, lokallerde ve iþyerlerinde içiminin yasaklanmasý sonucu tüketimde düzenli bir düþüþ gözlemlenmektedir. 4 AÇILIM - DONNA MOBILE

5 Tütün tüketimi ne zaman baþlýyor? Genellikle çocuklukta. 12 yaþ çocuklarýnýn üçte biri sigara içme deneyimine sahip. Gerçi bir kýsmý deneyip býrakýyorsa da bu denemeler çoðu kez ilerdeki düzenli sigara tüketiminin baþlangýcý oluyor. Erkek ve kýz çocuklarý arasýnda baþlama konusunda fark kalmamýþ gibidir. Arada bir sigara içen 15 yaþ çocuklarýnýn çoðu ise düzenli tüketici oluyor yaþ arasýnda sigara kullananlarýn oraný ikiye katlanýyor ve alýþkanlýklar pekiþiyor. 15 yaþýnda düzenli sigara içenler 20 yaþýnda da sigara içiyorlar. Çocukluðunda veya ilk gençlik yýllarýnda günde birden fazla sigara içenler çoðu kez müptela olup sigara tüketimlerini arttýrýyorlar ve ortalama 30 yýl kadar da sigara içmeye devam ediyorlar. Gençler neden sigara içiyorlar? Ýlk çekilen sigara dumaný iðrentiye yol açýyor. Buna raðmen yeniden içme denemeleri yapýlýyor. Araþtýrmalar çocuklar, gençler ve hatta yetiþkinler arasýndaki sigara tüketiminin alt sosyal katmanlar ile basit okul ve eðitim türlerinde daha yaygýn olduðunu göstermektedir. Ancak erken sigara tüketiminin parçalanmýþ aile ortamý, mecburen yurtlarda kalma durumu, özellikle yetersiz ilgi ve ailesel zorluklarla olan iliþkisi daha da önemli görünmektedir. Ýþ yaþamýna, yani çýraklýk ortamýna giriþ, askerliðe gidiþ sigara tüketimini birden büyük ölçüde arttýrmaktadýr. Baþlangýçta sigara içmeye yol açan güdüler merak, hava atma, macera duygusu, büyüdüðünü ispat etme veya arkadaþ grubuna ait olma isteði olarak görünüyor. Gençler kýsa bir süre sonra keyf için, býrakamadýklarý için içtiklerini söylüyorlar. Çevrenin etkisi ve örnekler Çocuk ve gençlerin sigara içmelerinde en büyük etki kendileriyle yakýndan ilgilenen kiþilerden geliyor. Annesi, babasý veya her ikisi de sigara içen çocuklar sigara içmeyen ailelerin çocuklarýndan kat kat daha fazla oranda sigara tüketicisi oluyorlar. Bu arada özdeþleþme eðilimi (erkek çocuðun sigara içen babayý, kýz çocuðun sigara içen anneyi örnek almasý) de rol oynuyor. Tersi durumda ise, örneðin sigara içen babayla iliþkisi iyi olmayan erkek çocuk sigaraya uzak durma eðilimi gösterebiliyor. Öðretmenlerin de sigara içip içmemeleri çocuklarý etkiliyor. Ancak yaþýtlarýn tutumu daha önemli bir etken: Aðabey/ablanýn, özellikle de arkadaþlarýn sigara CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 5

6 içmesi küçükleri sigara içmeye isteklendiriyor. Çocuklar arkadaþ grubunda hakim olan yaþam tarzlarýný benimseyip paylaþýyorlar. Bir kiþinin sigara içmeye baþlayýp baþlamamasýnda sosyal çevrenin etkisi büyük. Kendisiyle yakýnen ilgili tüm yetiþkinlerin sigara içmesi durumunda 15 yaþ gençlerinin hemen hemen hepsi sigara içiyor, bu kiþilerin hiç birinin sigara içmemesi durumunda ise hemen hemen hiç biri içmiyor. Sigaraya devam Sigara içen yetiþkinlerin hemen hemen hepsi, çocuklarýn ise büyük bir bölümü bunun saðlýk açýsýndan içerdiði tehlikeleri bilmekte ve buna raðmen içmeye devam etmektedirler. Her insanda tütüne baðýmlýlýk söz konusu olabilmektedir. Sigara içenler neden olarak en çok alýþkanlýk ve aldýklarý zevki ileri sürmekte, sakinleþtirici ve can sýkýntýsýný geçirici etkisinden bahsetmektedirler. Heyecan, gerilim, üzüntü gibi belirli ortamlarda neredeyse dayanýlmaz bir ihtiyaç hissetmektedirler. Sigara içme fýrsatýnýn da etkisi vardýr: boþ zamanlarda iþyerinden fazla, baþkalarýyla sohbet sýrasýnda ise yalnýz olunan zamanlardan daha fazla içilmektedir. Her 5 sigara baðýmlýsýnýn 4'ü yemekten sonra bir tane tellendirmektedir. Belirli davranýþlarý öðrenip alýþkanlýk haline getirmenin önemi küçümsenemez: Anne-baba, arkadaþ gibi örneklerden öðrenmek, sýk sýk ve tekdüze uðraþýlarda sigara yakma sonucu þartlanmak, kahve/çay molasý, telefonlaþma ortamlarýnda, araba kullanýrken, uyarýcý ve gerilim giderici olumlu sonuçlarýn çaðrýþýmýyla veya içmemenin yarattýðý krizden kaçýnmak için hemen bir tane yakmak. Bu öðrenme/þartlanma sonucu edinilen alýþkanlýklar hakkýndaki bilgiler sigarayý býrakmak için ipuçlarý veriyor: Yýllarca pekiþmiþ sigara içme alýþkanlýðý belli nesne ve ortamlarla baðlantý içinde bulunmakta, bu nesneler görüldüðü zaman veya bu ortamlar yaþandýðý zaman sigara içmek için bir iç baský, sanki karþý koyulamaz bir istek doðmakta, bu çaðrýþýmlara otomatikman bir sigara yakarak tepki verilmektedir. Öksürme, baþ aðrýsý, aðýz kurumasý gibi tipik rahatsýzlýklara, uzun vadeli aðýr saðlýk sorunlarýnýn bilinmesine raðmen yukarda sayýlan nedenlerden dolayý sigaraya devam edilmektedir. Çoðu kiþi sigara içerken vicdani huzursuzluk hissetmekte, sigara tüketicilerinin yarýsý ellerinden gelse hemen býrakmayý istemektedirler. Sigarayla olan iliþki yaþam içinde deðiþmekte, ilerleyen yaþla birlikte çoðu kez saðlýk nedeniyle bir çok insan sigarayý býrakmaktadýr. Uzun süre kullanýlmýþ olsa bile sigarayý býrakmak her halükârda vücuda faydalýdýr. 6 AÇILIM - DONNA MOBILE

7 Býrakma denemeleri - eski müptelalar Çoðu sigara tutkunlarýna tüketimi azaltmak veya býrakmak çok zor gelmektedir. Düþkünlerinin arada bir sigara içen bir kiþi durumuna gelmeleri pek ender görülmektedir. Fakat sigarayý tamamen býrakmak, en azýndan bir süre hiç içmemek daha kolay olmaktadýr. Gerçi sigara býrakýlan süre oldukça kýsa sürmekte, deneyenlerin yarýsý bir ay içerisinde yeniden baþlamaktadýrlar. Triyakilerin üçte biri durmadan býrakmayý denemekte, bunu kalýcý olarak baþaramamaktadýrlar. Burada sadece saðlýk nedenleri deðil özdenetim dürtüsü de rol oynamakta, tasarruf düþüncesi arka planda kalmaktadýr. Yaþ grubu yükseldikçe - saðlýk sorunun güncel baskýsýnýn da eklenmesiyle birlikte - sigara býrakanlarýn oraný yükselmektedir. Yaþanýlan ülkede sigaraya karþý genel tutum da bir rol oynamakta, sigaraya karþý ciddi ve yaygýn kampanyalar olumlu etkide bulunmaktadýr. Sigara içmeye iliþkin davranýþ türleri Keyf için içenler: Bunlar genellikle sigaradan zevk almakta ve olumlu yaklaþmaktadýrlar. Býrakmak için bir neden görmemektedirler. Sigara içenlere özgü þikayetleri daha azdýr. Çoðu sigara içmeye oldukça geç baþlamýþtýr. Çeliþki ve stres durumunda içenler: Bunlar sinirlilik halinde, zor durumlarda, kriz anlarýnda ve keyifleri bozuk olduðu zaman içerler. Sigara içince konsantrasyonlarýnýn arttýðýný, açlýk duygusunun azaldýðýný, yatýþtýklarýný, korku ve gerilimlerinin azaldýðýný belirtirler. Bu tiplere kadýnlarda daha sýk raslanýr. Baðýmlý tüketiciler: Günlük tüketim yüksek, þikayetler de büyüktür. Sigara tüketimlerini alýþkanlýk veya baðýmlýlýða baðlarlar. Sigara tüketimini olumsuz bulurlar, içmemeleri gerektiðini bilirler, ama býrakamazlar. Býrakmayý denedikleri zaman baþ aðrýsý, baþ dönmesi, sýcak basmasý, mide rahatsýzlýklarý, iç huzursuzluðu, gerilim duygusu gibi rahatsýzlýklarý olur. Kesin býrakma denemeleri ender ve kýsadýr. Býrakýrsam ölürüm! : Baðýmlý Tüketiciler Baðýmlý tüketiciler en riskli gruptur, tedavileri de zordur. Bir çok tüketici kendi isteðiyle içtiðini ve istediði zaman býrakabileceðini iddia eder. Gerçekten de býrakmýþ olanlarýn çoðu, birden kesmiþ olanlardýr. Ancak býrakmak isteyip bir çok denemeden sonra kendi güçleriyle bu iþin üstesinden gelemeyeceklerini CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 7

8 görmek zorunda kalanlarýn sayýsý çok fazladýr. Her gün sigara içenleri, az ya da çok baðýmlý olarak görmek gerekir. Tütün tüketimi sonucu yakalandýklarý hastalýklardan dolayý (gýrtlaðýn alýnmasý, bir uzvun kesilip alýnmasý, by-pass gibi) aðýr ameliyat geçirmiþ kiþilerin - doktorun ýsrarlý uyarýlarýna raðmen - sigara içmeye devam etmeleri, tütüne baðýmlýlýðýn ne denli þiddetli boyutlara varabileceðini göstermektedir. Tütüne baðýmlýlýk tüketilen sigara sayýsý ile tanýmlanamamaktadýr. Bu, farmakolojinin, kiþiliðin ve sosyal koþullarýn birbiriyle karþýlýklý etkileþim içinde bulunduklarý karmaþýk bir süreçtir. Psikoaktif bir maddenin düzenli alýnmasý daima öðrenilmiþ bir davranýþtýr, bir þartlanmanýn sonucudur. Maddenin olumlu algýlanan etkileri, alýnmasýnýn yinelenmesine yol açmaktadýr. Tütün dumanýndaki birincil düzeyde baðýmlýlýðý pekiþtirici psikoaktiv madde nikotindir ve etkisi baðýmlýlýðý bir çok biçimde belirlemektedir. Nikotinli tütün, keyif verici, uyarýcý ve ayný zamanda da gerilim azaltýcýdýr. Dikkat ve reaksiyon yeteneði düzelmekte, korku, stres, açlýk ve nikotinsiz kalma krizinin yarattýðý türden tatsýz duygular kaybolmaktadýr. Hoþ etkileri bir saat bile sürmeden geçtiði için hemen yeni bir sigara yakýlmaktadýr. Alýþkanlýða baðlý sigara içmek, þartlanma yoluyla desteklenmektedir. Bu kiþiler belirli durumlarda hemen sigara yakarlar: yemekten sonra, çay/kahve içerken, tuvalette otururken, bir yazý yazarken, sigara içen arkadaþlarla birlikte vs. vs. Sigara içimi dolayýsýyla nikotin keyfi bu durum ve hareketlerle baðlantý içinde tekrarlandýkça bu ortam ve davranýþlarýn bizzat kendileri giderek sigara yakmanýn baþlý baþýna güçlü nedenleri olmaya baþlamaktadýrlar. Sigarayý aðzýna deðdirmek, sigara dumanýnýn koku ve tadý vs. gibi nikotin alýmýna doðrudan baðlý duygular da ikincil anlamda kuvvetlendirici etkide bulunmaktadýrlar. Ayrýca tatsýz duygular, sinirlilik ve gerilimlerden kurtulma isteði de sigara içmeye gerekçe olmaktadýrlar. Tüketici sigara içme yoluyla zor durum ve duygulardan o an için kurtulmayý öðrenmektedir. Böylece sýk sýk tekrarlanan davranýþlarýn ve uðraþýlarýn farmakolojik etki ile birleþtiði bir koþullanma doðmaktadýr, bu da baðýmlýlýkta önemli bir unsurdur. Bu þartlanma psikoaktif madde etkisini yitirince gücünü kaybetmekteyse de sigarayý uzun süre býraktýktan sonra doðan þiddetli arzu ve baskýnýn da kaynaðýdýr. Tütün ürünlerini kolay ve sýnýrsýz edinebilme olanaðý da baðýmlýlýðý kolaylaþtýrmaktadýr. Tüketimi toplumsal olarak yerilip kýnanmamaktadýr. Tütün tüketiminin alkol gibi baþka uyuþturucu maddelerle de iliþkisi vardýr. Alkole baðýmlý kiþiler diðer insanlardan oldukça daha fazla sigara içmektedirler. 8 AÇILIM - DONNA MOBILE

9 Tütün baðýmlýlýðýnýn iþleyiþ mekanizmasý diðer baðýmlýlýk maddelerinkinin aynýdýr, ancak arada önemli farklar vardýr. Tütün baðýmlýlýðý alkol ve diðer (yasadýþý) baðýmlýlýk maddelerinden çok çok daha yaygýndýr. Tütün türüne baðlý olarak arada bir içenler arasýndan düzenli tüketici durumuna gelenlerin sayýsý da en yüksektir. Ayrýca diðer baðýmlýlýklardan farkla etkin madde daha sýk ve daha düzenli olarak alýnmaktadýr. Buna karþýn yýllarca süren sigara tüketimi - yaný sýra alkol veya baþka baðýmlýlýklar olmadýðý sürece - þahsiyet yok olmasýna veya sosyal düþüþe götürmemektedir. Kýsaca bu, hem maddeye alýþmadan kaynaklanan bedensel baðýmlýlýk ve hem de koþullanmadan kaynaklanan, vazgeçilmesi güç alýþkanlýklardan oluþan ruhsal bir baðýmlýlýktýr. Sigara tüketimi neden çok tehlikelidir? Sigara, alkol ve yasa dýþý uyuþturucular gibi sarhoþluk ve benzeri durumlar yaratmadýðý için tehlikesiz gibi görünmektedir. Bu nedenle - sigara içmeyenler rahatsýz edilmediði sürece - toplumsal olarak oldukça onay bulmaktadýr. Ýnsan saðlýðýna verdiði zararlar diðer baðýmlýlýk maddelerinin verdiði zararlardan çok daha uzun yýllar sonra ortaya çýkmaktadýr. Bu nedenle düþkünleri zararlarýný uzun süre yadsýyabilimekte, býrakmaya yanaþmamaktadýr. Ancak nihai olarak fazla sigara tüketiminin saðlýða verdiði zararlar alkolden de, yasadýþý uyuþturuculardan da daha fazladýr verilerine göre Almanya nýn eski eyaletlerinde sigara tüketiminin sonuçlarýndan ölenlerin sayýsý yýlda ile arasýnda seyrederken, uyuþturucu tüketiminin sonuçlarýndan ölenlerin sayýsý civarýnda kalmaktadýr. Tütüne baðýmlýlýk Bir süre öncesine kadar nikotine baðýmlýlýk terimi kullanýlmaktaydý. Ancak tütünün içindeki baþka maddelerin de baðýmýlýlýk yarattýðý gerçeði belirginleþince tütüne baðýmlýlýk terimi geçerlilik kazandý. Tütünün amfetaminler, kokain veya morfin gibi diðer uyuþturuculara benzer hem bedensel ve hem de ruhsal baðýmlýlýk yaratan etkileri vardýr. Büyük baðýmlýlýk tehlikesi nikotinin vücuda alýndýktan bir kaç saniye sonra baþlayan etkisinden kaynaklanmaktadýr. Merkezi sinir sistemine etki ederek ruhsal süreçleri etkisi altýna almaktadýr. Tüketicisine keyf veren bu etkiler belirli ortam, uðraþý veya uyarýmsal etkilerle birlikte ortaya çýkmaktadýrlar. Tüketicinin sürekli ve kalýcý olarak sigarayý býrakma yeteneði neredeyse yok olmakta, içmediði zaman bedensel ve ruhsal kriz belirtileri göstermekte, tütünün ruhsal yönelimli etkilerini þiddetle arzu etmektedir. CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 9

10 A A A A A A A A A A A Tütün baðýmlýlýðý göstergeleri Maddeyi tüketmek için neredeyse dayanýlmaz þiddette bir arzu Madde tüketimine baþlama, sona erdirme ve tüketim miktarý açýsýndan düþük kontrol yeteneði Sýklaþan zehirlenme belirtileri Ýçilmediðinde yaþanan bedensel kriz belirtileri ve buna baðlý olarak korku, depresyon, uyku bozukluklarý gibi ruhsal kriz belirtileri. Tipik belirtiler: gerginlik, hayal kýrýklýðýna dayanamama, saldýrganlýk, konsantrasyon bozukluklarý, huzursuzluk hali, nabýýz yüksekliði, iþtah artmasý ve kilo alma. Kriz belirtilerini çekilebilir hale getirmek için maddeyi tüketime devam Maddenin ayný etkinliði saðlamasý için zamanla dozunu/tüketimini arttýrma eðilimi, yani bedenin maddeye karþý bir tolerans geliþtirmesi. Çok içenlerde dakika içinde keyif verici etkisi kaybolmakta ve yeni bir sigara yakma zorunluðu hissedilmektedir. Madde ile iliþkinin kýsýtlý bir davranýþ modeli ile sýnýrlý kalmasý Madde tüketimi lehine diðer zevk ve ilgi alanlarýnýn ihmali Bedensel, ruhsal ve sosyal açýdan zararlý sonuçlarýný bile bile tüketimine devam etme Maddeyi her an el altýnda bulundurmak, tedarikli olmak için çaba harcama Maddenin tüketimini azaltmak, kontrol altýna almak için süregiden ancak baþarýsýz kalan denemeler. Tütün baðýmlýlýðýnýn psikolojik etkileri Tütünün içinde çok çeþitli madde mevcuttur ve bunlarýn bazýlarý ruhsal iþlevleri ve süreçleri etkilemektedir. Özellikle nikotin ve büyük bir ihtimalle karbon monoksit için bu söz konusudur. Ruhsal durumun deðiþmesi, sigara içmeye yol açan esas dürtü kaynaðýdýr. Etki hem yatýþtýrýcý hem de uyarýcý olmaktadýr: Korku, stres ve sinirlilik durumunda sakinleþtirici etkisinden, yorgunluk halinde canlandýrýcý etkisinden dolayý içilmektedir. Yani iki yönlü zýt bir etki söz konusudur. Ama bu alkol gibi maddeler için de geçerlidir. Bunun tüketimin yoðunluðuna/dozuna baðlý olduðu tahmin edilmektedir. 10 AÇILIM - DONNA MOBILE

11 Sigara kullanmayanlarýn randýmanlarý içtiklerinde düþer. Triyakiler ise bunun aksine içmediklerinde alýþkanlýklarýný yerine getiremedikleri ve içmeme krizine girdikleri için randýmanlarýný yitirmektedirler. Bunlarýn randýmanlarý ancak yeniden içince artmaktadýr. Ciðerime asfalt attým abi! Tütünün içindeki maddeler ve etki biçimleri Tütün den fazla madde içermektedir. Baþ etkili madde baðýmlýlýk yaratan nikotindir. Özellikle saðlýða zararlý olanlarý ise katran ürünleridir. Tütünün içerdiði 40 tan fazla maddenin kansere yol açtýðý belgelenmiþtir. Bunlarýn en önemlilerinden bazýlarýnýn kullaným yerleri/etkileri ile birlikte alfabetik olarak þöyle sýralamak mümkündür: N N N N N N N N N N N N N N Amonyak (tuvalet temizleyicisi) Arsenik (fare zehiri) Aseton (oje sökücü) Bütan (tüpgaz) DDT (böcek öldürücü) Formaldehit (desenfeksiyon maddesi, mobilya sanayii) Hidrojen Siyanür (gaz odalarý zehiri) Karbon (eksoz monoksit gazý)... Kurþun, Kadmiyum, Nikel, Çinko (pil/akü, metal sanayii) Metanol (füzeyakýtý) Naftalin (güve kovucu zehir) Polonyum - 210, Radon (kanserojen, radyoaktif) Toluen (tiner) Sonuç olarak ciðerlerimizde oluþan Katran (asfalt). Tütün tüketimi ile baðlantý içinde ortaya çýkan hastalýklara nikotin deðil, yukarda sayýlan ve benzeri maddeler neden olmaktadýrlar. (Tütün yapraklarýnda kalan tarým ilaçlarý ve yapay gübrelerle sigara üretiminde eklenen nemlendirici, tad verici veya alýþkanlýk yaratýcý katký maddelerinin zararlarýný da unutmamak gerekir.) Sigara dumanýnýn içindeki maddelerin bazýlarý tütünden olduðu gibi dumana geçmekte, bazýlarý yanarken veya deðiþik aþamalarda oluþmaktadýrlar. CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 11

12 Tüketici, sigaradan bir nefes aldýðý zaman ana duman akýmý ile bu maddeleri içine çekmektedir. Ýçine çekmediði zaman yanan sigaranýn meydana getirdiði ve filtreden geçmeden yayýlan yan duman akýmý ise (%75) yalnýz içene deðil sigara kullanmayanlara da büyük zararlar vermektedir. Tütünle baðlantý içinde ortaya çýkan hastalýklar içmeyenlere kýyasla içenlerde çok daha sýk raslanmakta ve her yýl dünyada 3 milyon kadar insanýn erken ölümüne neden olmaktadýr. Almanya da her yýl kiþinin bu nedenle öldüðü, yani günde 270 sigara tüketicisinin öldüðü, sigara tüketiminden kaynaklanan hastalýklarýn yol açtýðý masraflarýn da 75 milyon Euro ya vardýðý tahmin edilmektedir. Tütün tüketimi akciðer, gýrtlak, aðýz boþluðu ve yemek borusu kanseri riskini artýrmakta, baþka kötü huylu hastalýklara da sigara içenlerde daha sýk raslanmaktadýr. Tütün tüketimi damar kireçlenmesi ve sertleþmesi, kalp krizi, felç gibi aðýr hastalýklar için uygun ortamý hazýrlamaktadýr. Parmaklarda kangren, iktidarsýzlýk gibi hastalýklara sigara triyakilerinde çok sýk rastlanmaktadýr. Kronik bronþit ve bazý baþka akciðer hastalýklarý da tütün tüketimiyle baðlantýlý hastalýklardandýr. Sigara düþkünleri daha sýk nezle olmakta, grip ve soðuk algýnlýðýna yaklanmaktadýr. Hamile kadýnlarda sigara tüketimi cenine büyük zararlar vermektedir. Sigara içen kadýnlar daha erken menopoza girmekte ve özellikle osteoporoz riski artmakta, cilt bozulmasý hýzlanmaktadýr. Nikotin Nikotin tütünün en önemli maddesidir ve arzulanan ruhsal etkisinden dolayý da sigara içilmesinin nedenidir. Nikotinsiz sigaralar kabul görmemektedirler. Nikotin kuvvetli ve çabuk etki eden bir zehirdir. 6 sigaranýn içerdiði nikotin miktarý çözeltisi içildiðinde ölüme yol açar. Çocuklar tütün ürünlerini yedikleri zaman zehirlenme olur. Ýlk içenlerde baþ dönmesi, mide bulantýsý, yüzün soluklaþmasý ve soðuk ter dökme belirtileri ile görülen hafif zehirlenmeler normal sigara içiminde hemen hemen hiç görülmez. Günümüzde çok az nikotin içeren hafif sigaralar baþlangýcý kolaylaþtýrarak büyük zararlara yol açmaktadýrlar. Sigara tüketicileri aldýklarý nikotin miktarýný sigara kutusunda yazýlý miktardan baðýmsýz olarak bireysel þekilde, yani çok veya yoðun içerek ayarlamaktadýrlar. Dumandaki nikotin miktarý, tütünün türünden çok sigara kaðýdýnýn özellikleri tarafýndan belirlenmektedir: Kaðýdýn hava geçirme özelliði dumanýn hava ile ne kadar karýþýp incelerek esas duman akýmý ile çekileceðini 12 AÇILIM - DONNA MOBILE

13 belirlemektedir. Yan duman akýmý ana duman akýmýndan 2-3 misli daha fazla nikotin içermektedir. Ana duman akýmýyla çekilen nikotinin yüzde 90'ýna varabilen bir bölümü akciðerde kana karýþmakta ve bir kaç saniye içinde beyne ulaþmakta ve etkide bulunmaktadýr. Nikotinin yüzde 10 u idrar yoluyla dýþarý çýkmakta ve geriye kalan bölüm çeþitli yollardan geçerek esas olarak karaciðerde tasfiye edilmektedir. Kokaine benzer uyarýcý etkisi olan nikotin kalp çarpýntýsýna, yüksek tansiyona ve nefes alýp-vermenin hýzlanmasýna, solunum derinliðinin azalmasýna yol açar. O an için dikkat ve hafýza iþlevleri olumlu etkilenir, psikomotorik randýman ile strese tahammül artar, saldýrganlýk azalýr. Kas gerilimi ve açlýk duygusu azalmasý da nikotinin diðer etkilerindendir. Bu etkiler çabuk kaybolduðu için baðýmlý kiþi hemen bir sigara daha yakar. Diðer baðýmlýlýk yaratan maddelerde olduðu gibi vücudun geliþtirdiði tolerans (kaldýrabilme sýnýrý) bir rol oynamaktadýr. Tolerans veya alýþma, yinelenerek alýnan bir maddenin etkisinin azalmasý demektir: Bu maddenin çabuk tasfiye edilmesi/vücut dýþýna atýlmasý yoluyla veya etkide bulunduklarý organlarýn giderek duyarlýklarýný yitirmeleri nedeniyle geliþir. Bu da çoðu kez tüketimi arttýrmaya götürebilir, ancak yýllarca ayný miktarda sigara içenler de az deðildir. Karbon monoksit Yatýþtýrýcý etkide bulunup, kýzgýnlýk, gerilim, heyecan gibi duygularý bastýran, bu madde insaný sersemleþtirir. Bir karþýlaþtýrma yapabilmek için karbon monoksitin (ml/m³ olarak) nerede hangi yoðunlukta bulunduðuna bir göz atmakta yarar vardýr. Temiz deniz havasý... 0,06-0,50 Þehir havasý Yoðun trafik Araba egzos gazý Sigara dumaný Sigara tüketicisinin akciðer alveollerinde Sigara dumaný kaplý kapalý yerlerde Bu görünmez, kokusuz ve çok zehirli gaz tütünün yanmasý ile oluþur ve çekilen dumanla akciðere girip kana karýþýr. Bu gaz akciðerden uç dokulara daha az oksijen gitmesine ve giden kandan da dokuya daha az oksijen verilmesine CÝGARAMIN DUMANI YOKTUR YARÝN ÝMANI 13

14 neden olur. Özellikle ayak gibi uç organlara, kalp ve beyine iliþkin kan dolaþýmý bozukluklarýna yol açar. Ana karnýndaki çocuk görece oksijen azlýðý koþullarýnda yaþadýðý için hamilelerin hem sigara içmemeleri hem de sigara içilen yerlerde bulunmamalarý, yani pasif/dolaylý yoldan içmemeleri gerekir. Duman altý olmak: Pasif sigara tüketimi Sigara içenler sadece kendi saðlýklarýný deðil diðer insanlarýn saðlýklarýný da tehlikeye sokmaktadýrlar. Dumanýn büyük bölümü olan yan duman akýmý kapalý mekanlarý kapladýðý için bu tür mekânlarda sigara kullanmayan kiþiler de dolaylý yoldan sigara içmektedir. Özellikle sigara içen anne-babalarýn çocuklarý dolaylý sigara içmekten çok zarar görmektedirler. Evde içilen sigara miktarýna baðlý olarak bu çocuklarda yalnýz bronþit gibi hastalýklara daha sýk raslanmamakta, bunlar ayrýca sigara içmeyen ailelerin çocuklarýndan genel olarak daha sýk hastalanmaktadýrlar. Pasif yoldan sigara içen çocuklarýn akciðer fonksiyonlarýnýn zarara uðradýðý ispatlanmýþtýr. Akciðer geliþiminin olumsuz etkilenmesi bunlarýn ilerki yaþamlarýnda kronik akciðer hastalýklarýna yakalanma riskini arttýrmaktadýr. Yan duman akýmý ana duman akýmýnýn içinde bulunan kanserojen maddeleri - çok daha az yoðunlukta da olsa - içerdiði için, pasif sigara içme yetiþkinlerde akciðer kanseri riskini arttýrmaktadýr. Son zamanlarda pasif sigara içmenin kalp hastalýklarý ve bunlarýn yol açtýðý ölümler açýsýndan önemli bir risk olduðu ortaya çýkmýþtýr. Pasif tüketicilerin enfarktüsten ölme risklerinin akciðer kanserinden ölme risklerinden 10 kat fazla olduðu söylenmektedir. Pasif sigara içmenin hemen görünen etkileri olduðu gibi uzun vadede ortaya çýkan etkileri de vardýr. Sigara içmeyenler iþyerlerinde sigara içilmesini engelleme þansýna sahipken, sigara içenlerle ayný evde oturan çocuklarýn bunu engelleme þansý yasal olarak maalesef hala yoktur. Ayrýca küçük yaþta sigara baþlayan çocuklar genellikle sigara içilen hanelerden gelmektedirler. Sigara ve kilo Sigara içenlerin kilosu sigara içmeyen ayný cinsten yaþýtlarýndan daha düþüktür. Sigarayý býraktýklarýnda oldukça kilo alýrlar. Kilo alma korkusu - özellikle kadýnlarda - sigaraya devam etmelerine neden olmaktadýr. Sigara bir iþtah kesici olarak, kilo almayý önleme aracý olarak iþlev görmektedir. Vücut kilosu ile sigara tüketiminin ters orantýlý iliþkisinin nedeni bilinmemekle 14 AÇILIM - DONNA MOBILE

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN

MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI SEMİNERİ (SİGARA, ALKOL KULLANIMI VE KORUNMA YOLLARI) SELÇUK ÖZTÜRK PSİKOLOJİK DANIŞMAN ve REHBER ÖĞRETMEN MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR? Madde kullanımı sonucunda gelişen belirli bir hastalık

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SAKARYA NIN HAVASI ARTIK %100 DUMANSIZ HAVA SAHASI Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Daha şimdiden sigara içebilir miyim?

Daha şimdiden sigara içebilir miyim? Daha şimdiden sigara içebilir miyim? www.rauchfrei-dabei.at RAUCHFREI D BEI Ich zieh mit! Gesundheit und Kultur Leo Daha şimdiden sigara içebilirim. Çocuklar, sigara içilen bir odada bir saat içinde bizzat

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

Yazarlar. Doç. Dr. Faruk Gençöz ODTÜ Klinik Psikoloji Bölümü. Doç. Dr. Çiðdem Soykan Klinik Psikolog (Serbest)

Yazarlar. Doç. Dr. Faruk Gençöz ODTÜ Klinik Psikoloji Bölümü. Doç. Dr. Çiðdem Soykan Klinik Psikolog (Serbest) SÝGARA BAÐIMLILIÐI VE TEDAVÝSÝ Yazarlar Doç. Dr. Faruk Gençöz ODTÜ Klinik Psikoloji Bölümü Doç. Dr. Çiðdem Soykan Klinik Psikolog (Serbest) Doç. Dr. Atilla Soykan A.Ü.T.F. Psikiyatri Anabilim Dalý Konsiltasyon

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı

Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı Zararlı Alışkanlıklar ve Madde Bağımlılığı BAĞIMLILIK NEDİR Bağımlılık kişinin kullandığı madde üstünde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Bağımlılık bir kez geliştikten

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41.

7215 7300-02/2006 TR(TR) Kullanýcý için. Kullanma talimatý. ModuLink 250 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý C 5. am pm 10:41. 7215 73-2/26 TR(TR) Kullanýcý için Kullanma talimatý ModuLink 25 RF - Modülasyonlu kalorifer Kablosuz Oda Kumandasý off on C 5 off 2 on pm 1:41 24 Volt V Lütfen cihazý kullanmaya baþladan önce dikkatle

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler T Ü R K Ç E T Y R K I S K S I G A R A I Ç M E V E S I G A R A B I R A K M A hakkında gerçekler ve tavsiyeler SIGAR A DUMANININ TEHLIK ELERI Sigaranızdan veya piponuzdan bir nefes aldığınızda dumanıyla

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Tobacco Smoking Among the Executives of the Turkish Medical Association Dr. Özen Aþut*, Dr. Sibel Kalaça** Özet Sigara içme alýþkanlýðý; yaygýnlýðý

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Nikotin bağımlılığının psikolojik ve

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Bütün talepleri karþýlýyacak en optimal ürünler: Seramik döþemesi için ARDEX.

Bütün talepleri karþýlýyacak en optimal ürünler: Seramik döþemesi için ARDEX. Bütün talepleri karþýlýyacak en optimal ürünler: Seramik döþemesi için ARDEX. Sorunlar yok: Sadece çözümler var! Yüksek kalitedeki özel-yapý malzemeleri ile ilgili ARDEX ilk adresinizdir. Ürün yelpazesi

Detaylı

CHECK-UP NEDÝR? Bir baþka deyimle Genel Saðlýk Kontrolü, hiçbir þikayet ve hastalýðý olmasa dahi, kiþide mevcut olabilecek hastalýklarýn yada bu hastalýklarýn erken bulgularýnýn ve kiþide bulunan, gelecekte

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda çocuğunuzun bilgilenmesinde katkınız olmasını

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Dünyada 1.3 milyar, Türkiye de ise 20 milyon insan maalesef sigara içiyor.

Dünyada 1.3 milyar, Türkiye de ise 20 milyon insan maalesef sigara içiyor. Bağımlı Olma Özgür Ol! Çok şey öğreneceksiniz, çok şaşıracaksınız, çok eğleneceksiniz. Daha da önemlisi bilmek kurtuluşunuz olacak! Bu sloganı, 30 Nisan 2009 da Sakarya Üniversitesi Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı

OKULDA BAÞARININ TEMELLERÝ BEBEKLÝKTEN BAÞLAYARAK ATILIYOR. IGLU ve PISA ARAÞTIRMALARINDAN HANGÝ SONUÇLAR PAPA LIES MIR BÜCHER VOR!

OKULDA BAÞARININ TEMELLERÝ BEBEKLÝKTEN BAÞLAYARAK ATILIYOR. IGLU ve PISA ARAÞTIRMALARINDAN HANGÝ SONUÇLAR PAPA LIES MIR BÜCHER VOR! BABA BANA KÝTAP OKU! OKULDA BAÞARININ TEMELLERÝ BEBEKLÝKTEN BAÞLAYARAK ATILIYOR. IGLU ve PISA ARAÞTIRMALARINDAN HANGÝ SONUÇLAR ÇIKARILABÝLÝR? PAPA LIES MIR BÜCHER VOR! Die Grundlagen des Schulerfolgs werden

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION Ankara da Yetişkinlerde Sigara İçme Davranışının İncelenmesi Lütfen her soruda sizin için doğru olan yanıtı

Detaylı

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI Ambalaj içinde bulunanlar: Köpük korumasý Kuluçka makinesi Güç kablosu Talimat kitapçýðý Açýklama: 1. Ýlk önce makineyi test ediniz. 2. Sýcaklýk ayarýný yapýnýz. 3. Sýcaklýk alarm parametre ayarlarý (AL

Detaylı

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský

Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu. 9355495 2. baský Nokia HS-2R Radyolu kulaklýk seti Kullaným Kýlavuzu 9355495 2. baský UYGUNLUK BÝLDÝRÝMÝ NOKIA CORPORATION olarak biz, tamamen kendi sorumluluðumuzda olmak üzere, HS-2R ürününün aþaðýdaki yönetmeliðin ilgili

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

KAYSERÝ ÝL MERKEZÝNDEKÝ HEKÝMLERÝN VE TIP ÖÐRENCÝLERÝNÝN SÝGARA ÝÇME DURUMLARI VE SÝGARA KONUSUNDAKÝ TUTUMLARI

KAYSERÝ ÝL MERKEZÝNDEKÝ HEKÝMLERÝN VE TIP ÖÐRENCÝLERÝNÝN SÝGARA ÝÇME DURUMLARI VE SÝGARA KONUSUNDAKÝ TUTUMLARI ARAÞTIRMALAR (Research Reports) KAYSERÝ ÝL MERKEZÝNDEKÝ HEKÝMLERÝN VE TIP ÖÐRENCÝLERÝNÝN SÝGARA ÝÇME DURUMLARI VE SÝGARA KONUSUNDAKÝ TUTUMLARI Prevalance of Smoking and Attitudes of the Physicians and

Detaylı

İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor.

İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor. İngiliz doktorlar daha sağlıklı olmak isteyenler için 30 öneri getiriyor. The Independent gazetesinde yayınlanan sağlık ipuçları listesinde günde bir diş sarımsak yemek, sık sık balık tüketmek, kansere

Detaylı

İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI. Engin TUNCER. Nikotin

İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI. Engin TUNCER. Nikotin İSTANBULSPOR EĞİTİM YAYINLARI Engin TUNCER Nikotin İNSANLARIN SİGARAYA BAŞLAMA NEDENLERİ CAZİP REKLAMLAR YATIŞTIRICI, SAKİNLEŞTİRİCİ OLDUĞU İÇİN AKRAN BASKISI SİGARA HAKKINDA BİLGİLER VE GERÇEKLER Tiryakilerin

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ. Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı

SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ. Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı SİGARANIN SAĞLIĞA ETKİLERİ Doç. Dr. Pınar Yıldız Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dünya Sağlık Örgütü SİGARA ALIŞKANLIĞININ DÜNYANIN EN BÜYÜK SAĞLIK SORUNU olduğunu ilan etmiştir. SİGARANIN İÇİNDEKİ ZEHİRLİ

Detaylı

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri

Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri Genel Yetenek Testi Örnek Soru Çözümleri 1 2 1 1 2 Çok Sýcak Soðuk Sýcak Çok Soðuk D B C Çorba Kutuplar Yanardað Sonbahar Yukarýda yer alan 1. ve 2. kutudakiler

Detaylı

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý

Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý 4 Prof. Dr. Yeþim GÖKÇE-KUTSAL Yýllar bizi bulduklarý gibi býrakmýyorlar Owen Meredith Yaþlý hastanýn deðerlendirilmesi aþamasýnda bazý temel özellikler klinisyen hekimlerce mutlaka önüne alýnmalýdýr.ýleri

Detaylı

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý..

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý.. Kümeler II. KÜMLR. TNIM Küme, bir nesneler topluluðudur. Kümeyi oluþturan nesneler herkes tarafýndan ayný þekilde anlaþýlmalýdýr. Kümeyi oluþturan nesnelerin her birine eleman denir. Kümeyi genel olarak,,

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

DSÖ KÜRESEL TÜTÜN SALGINI RAPORU, 2008. MPOWER paketi. yeni ve güncel

DSÖ KÜRESEL TÜTÜN SALGINI RAPORU, 2008. MPOWER paketi. yeni ve güncel DSÖ KÜRESEL TÜTÜN SALGINI RAPORU, 2008 MPOWER paketi yeni ve güncel Tütün salgýný 20. yüzyýlda dünyada 100 milyon kiþiyi öldürdü. 21. yüzyýlda da 1 milyar kiþiyi öldürebilir. Pasif sigara dumaný etkileniminden

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak

Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Romalýlar Mektubu Kursu Doðrulukla Donatýlmak Ders 10, Romalýlar Mektubu, Onuncu bölüm «Tanrý nýn Mesih e iman yoluyla insaný doðruluða eriþtirmesi» A. Romalýlar Mektubu nun onuncu bölümünü okuyun. Özellikle

Detaylı

Sigarayý Býrakma Yöntemleri

Sigarayý Býrakma Yöntemleri Sigarayý Býrakma Yöntemleri Dr. Esra Uzaslan* Sigara günümüzde en önde gelen ölümcül hastalýklarýn önlenebilir nedenlerinin baþýnda gelmektedir. Sigara baðýmlýlýðý Dünya Saðlýk Örgütü nce hastalýk olarak

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

(Domuz Gribi Virüsü) Bu Broþür Ankara Tabip Odasý Tarafýndan Hazýrlanmýþtýr. ANKARA ÞUBELERÝ Kasým 2009 - ANKARA Tasarým : Cafer ASLAN Baský : Mattek Matbaacýlýk Bas. yay. Tan. San. Tic. Ltd. Þti. GMK

Detaylı

Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý

Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý Attitudes and behaviors of pregnant women about smoking in Konya Kamile Marakoðlu, Asst. Prof. Dr.,

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz.

6. Büyük kan dolaþýmýnýn amacý nedir? Büyük kan dolaþýmýnda kanýn izlediði yolu kýsaca açýklayýnýz. Soru - Yanýt 10 1. Dolaþým sisteminin elemanlarý nelerdir? Yanýt: Dolaþým sisteminin elemanlarý kalp, damarlar ve kandýr. 2. Dolaþým sisteminin görevi nedir? Yanýt: Vücuttaki hücrelere oksijen ve besin

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

maybesan makina sanayi ltd. þti. BETON SANTRALÝ EKÝPMANLARI hakkýmýzda Amacýmýz: Tam müþteri memnuniyeti Uygun ve yüksek teknoloji Kaliteli ürün yelpazesi Vizyonumuz: Geleceði bugün birlikte yaþamak için,

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi.

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 251-260 Yorum Yoksulluk ve çocuklar üzerine etkileri Þükrü Hatun 1, Nilay Etiler 2, Erdem Gönüllü 3 Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi 1 Pediatri Profesörü,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı