2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP. Ebru Aydın Nezih Onur Kuru

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP. Ebru Aydın Nezih Onur Kuru"

Transkript

1 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP Ebru Aydın Nezih Onur Kuru Ankara Strateji Enstitüsü Rapor No: Haziran 2015

2 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi: HDP Ebru Aydın Nezih Onur Kuru Ankara Haziran 2015

3 Copyright 2015 Ankara Strateji Enstitüsü Tüm Hakları Saklıdır. Birinci Baskı Kütüphane Katalog Bilgileri 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP Ebru Aydın &Nezih Onur Kuru Ankara Strateji Enstitüsü Yayınları Tasarım&Baskı: Karınca Ajans Yayıncılık Matbaacılık Dr. Mediha Eldem Sokak No: 56/1 Kızılay/ANKARA Tel: Fax: Ankara Strateji Enstitüsü Gençlik Cad. Ordular Sok. No: 25 Anıttepe ANKARA/TÜRKİYE Tel: (0312) Faks: (0312)

4 içindekiler Sunuş...5 Özet Giriş...9 ı Yerel Seçimleri ve 2015 Genel Seçimi Açısından HDP a. HDP nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki Başarısı...12 b. HDP nin 16 Kürt Yoğun Nüfuslu Şehirde Başarısı...16 c. HDP nin Bölge İçinde Kalan ve Kürtlerin Çoğunluğu Oluşturmadığı İllerdeki Başarısı...17 d. HDP nin Bölge Dışındaki Sandalye Kazandığı İller...17 e. HDP nin İstanbul daki Başarısı...18 II. HDP nin Başarısını Sağlayan Faktörler 2.1. Siyasi Etkenler Demografi ve Güçlenen Kürt Aidiyeti Bağımsız Milletvekili Stratejisinden Parti Stratejisine Dönüş Selahattin Demirtaş ve BDP yerine HDP etkisi HDP nin Türkiyelileşme Adımı HDP de Aktörler HDP nin Şiddetle Arasına Mesafe Koyması Medyanın HDP ye Desteği HDP nin Oyları Kalıcı mı?...34 Sonuç

5

6 sunuş SUNUŞ Haziran 2015 Genel Seçimleri nin hazırlık aşamasında en çok tartışılanlar arasında HDP nin 7 barajı aşıp aşamayacağı konusu yer almaktaydı. Nitekim her iki durumda da Türkiye siyasetini iki farklı senaryo beklemekteydi. Birinci senaryo aşmaması durumuydu ki, bu AK Parti nin yeniden tek başına iktidarlığını sağlaması demekti. İkincisi HDP nin barajı geçerek AK Parti nin tek başına iktidarlığı sağlayamayacağı bir senaryoydu. Nihayetinde 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Türkiye de önemli bir dönüm noktası oldu. CHP ve MHP nin aldığı oyların yanı sıra HDP nin elde ettiği oylar AK Parti nin tek başına iktidar olmasını engelledi. Böylece yaklaşık 13 yıllık AK Parti iktidarının ardından Türkiye yeniden bir koalisyon süreciyle karşı karşıya geldi. Başta Selahattin Demirtaş olmak üzere HDP li yetkililerin seçim kampanyası boyunca kullandığı yumuşak ve kapsayıcı dil, Kobani Eylemleri nden alınan dersler doğrultusunda şiddetten kaçınılması, Çözüm Süreci nin devam ettirileceğine yapılan vurgular ve Türkiyelileşme çabaları HDP nin barajı aşmasını sağlamıştır. Ancak seçim sürecinden bu yana devam eden soruların başında HDP nin Türkiyelileşme çabasının devam edip etmeyeceği ve şiddetle arasındaki mesafenin ne kadar gerçekçi olduğu bulunmaktadır. Diğer bir deyişle başta Kürtler olmak üzere toplumun farklı kesimlerinden oy almayı başaran HDP nin seçim sürecindeki duruşu hala sınanır vaziyettedir. HDP nin seçim kampanyasındaki üslubunun devamlılığını ve Türkiye siyasetinde bağımsız bir aktör olarak hareket edip etmeyeceğini ise önümüzdeki süreç belirleyecektir. Ankara Strateji Enstitüsü Araştırmacılarından Ebru Aydın ve Nezih Onur Kuru tarafından hazırlanan 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi: HDP isimli çalışma, 2015 Genel Seçimleri nde yüzde on barajını aşarak mecliste 80 sandalyenin sahibi olan HDP nin oyunu yükseltmesinin nedenlerini derinlemesine analiz etmekte ve son derece önemli tespitlerde bulunmaktadır. Ayrıca HDP nin aldığı oyların kalıcı olup olmadığı sorgulanmakta ve HDP nin Türkiyelileşmesine yönelik önemli tespitler sunulmaktadır. Ankara Strateji Enstitüsü olarak 2015 GENEL SEÇİMLERİ NİN SÜRPRİZİ: HDP başlıklı bu önemli çalışmayı kamuoyuna, politika yapıcılara ve bilim dünyasına saygı ile arz ederiz. Prof. Dr. Mehmet ÖZCAN Ankara Strateji Enstitüsü Başkanı 5

7

8 özet özet 2015 Genel Seçimleri nden önce seçimin belirleyici aktörünün seçime ilk defa parti olarak katılan HDP olacağı tahmin ediliyordu. Son iki genel seçimde bağımsız adaylarla temsil edilen Kürt Siyasi Hareketi bu seçime parti olarak katılma kararı aldı. Aralık ayında alınan karar pek çok tartışmaya yol açtı. Çözüm Süreci ndeki tıkanıklıkların yanı sıra Kürt Siyasi Hareketi nin TBMM de temsil edilememe riskiyle karşı karşıya kalması pek çok çevrede endişe yarattı. Ancak HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ın Cumhurbaşkanı adayı olarak 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri nde ulaştığı %9,8 lik oy oranı, HDP için cesaret kaynağı oldu. Söz konusu seçimde Demirtaş, DEHAP-DTP-BDP çizgisinin %6-6,5 seviyesindeki geleneksel oy oranını %10 a yaklaştırmış ve bir trend oluşturmuştu. Bu başarının altında yatan sebepler arasında HDP nin etnik siyasal söylemi öne çıkarmak yerine, muhalif, özgürlükçü ve çoğulcu mesajlar vermesi öne çıktı. Böylelikle Türkiyelilik konseptini tecrübe ederek başarıya ulaşan HDP seçim barajını aşıp daha yüksek temsil oranı elde etmek amacıyla seçime parti olarak katılma kararı almış oldu. Seçim öncesinde barajı geçme ihtimali bıçak sırtı bir meseleye dönüşen HDP, elde ettiği %13 lük oy oranı ve 6 milyon oyla beraber büyük bir sürprize imza attı Yerel Seçimleri nde BDP/HDP nin 2,8 milyon oy sayısı ve %6,6 lık oy oranı ve Selahattin Demirtaş ın Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ndeki 3,9 milyon ve %9,8 lik rakamlarıyla karşılaştırıldığında HDP nin 2015 teki performansının büyük bir başarı olduğu ortadadır. Bu başarının nereden kaynaklandığı sorusu ise seçim sonrasının en tartışmalı konularından biri haline gelmiştir. Yaygın kanaatlerden önde geleni Gezi olayları ve Cemaat-AK Parti çatışmasıyla beraber muhalefetin konsolide olması sonucunda HDP ye yönelen taktik/emanet oyların partiye barajı aştırdığı iddiasıdır. Ancak yerel dinamiklere bakıldığında ve seçim bölgelerinin sonuçları önceki seçimlerle kıyaslamalı incelendiğinde bu iddianın sayısal olarak çok güçlü olmadığı anlaşılmaktadır. Kürt Siyasi Hareketi nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki başarısı bu durumu kanıtlamaktadır genel seçimleri arasında AK Parti nin oy oranındaki düşüş HDP nin oy oranındaki artışına adeta birebir yansımıştır. Bunun yanında 1960 lardan bu yana yoğun Kürt göçü almış metropollerde HDP parti olarak katılmanın etkisiyle beraber daha önce ağırlıklı olarak merkez sağ ve Milli Görüş partilerine oy veren Kürtlerin desteğini almış ve Kocaeli, İzmir, Antalya, Ankara gibi daha önce Kürt Siyasi Hareketi nin neredeyse hiç etkili olmadığı illerde sandalye kazanmıştır. Bu illerdeki HDP oyları ağırlıklı olarak göçmen Kürtlerin bulunduğu ilçelerden gelmiştir. Ancak daha önce muhalefet partilerine oy veren veya seçime katılmayan seçmenlerin bir bölümünün özellikle eğitim düzeyi yüksek ve seküler profile sahip ilçelerde HDP ye yöneldikleri görülmüştür. 7

9 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: HDP nin özellikle elde ettiği başarının bir açıdan da partinin tepki oylarının adresi olmasıyla açıklanmaktadır. Kobani olaylarıyla birlikte Erdoğan ın milliyetçi bir üsluba yönelmesi, daha önceden Çözüm Süreci nde etkin rol oynamış Yalçın Akdoğan gibi isimlerin tartışma yaratan açıklamaları Kürt seçmenlerde tepki uyandırmıştır. Daha önceki yıllarda yaşanan Uludere olayı gibi meselelerde kullandığı Çözüm Süreci ni başlatan parti olmanın kredisini bu seçimde tüketen ve son dönemde yükselen Kürt kimlik siyaseti rüzgarını yakalayamayan AK Parti yanlış aday stratejisiyle beraber özellikle Doğu ve Güneydoğu illerinde seçmenin HDP ye yönelmesini engelleyememiş ve radikal oy kayıpları yaşamıştır. Politik sürecin yanı sıra HDP nin başarısı için pek çok farklı etmen zikredilebilir. Bunlardan bir tanesi de demografidir. AK Parti ve CHP gibi merkez partiler daha çok orta ve üst yaş gruplarından oy alırken, kimlik siyaseti yapan MHP ve HDP nin alt yaş gruplarında rağbet gördüğü bilinmektedir. HDP bu seçimde iktidar tarafından öteki olarak konumlandırıldığını hisseden Türk seçmenlerin yönelimini, Kürt gençlerinden aldığı destekle harmanlayarak başarıya ulaştı. Bu başarıda Kürtlerin dinamik demografisiyle beraber yeni Kürt seçmen sayısının hızla arttığı ve söz konusu seçmenlerin HDP ye yöneldiği gerçeği temel rol oynamaktadır. Seçimlerde parti programı, kampanya ve adayların yanında en belirgin figürün parti lideri olduğu bilinmektedir. Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki farklı profiliyle birlikte bir rüzgar oluşturan Demirtaş 2015 Genel Seçimleri sürecinde karizmatik lider görüntüsü çizdi. Çözüm Süreci ndeki tıkanıklarla oluşan tepkiyi Türk muhalefetindeki otoriterleşme korkusuyla birleştiren Demirtaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan ın başkan olma hayalini engelleme iddiasıyla pek çok kesimden destek ve güven kazandı. Ayrıca muhalif ve eleştirel tavrına rağmen, söz konusu süreçte diğer parti liderlerinin alışıldık tavırlarının aksine güleryüzlü ve esprili bir üslupla öne çıkan Demirtaş, diğer eş başkan Figen Yüksekdağ ile beraber partisini etnik siyaset çizgisinden kitle partisi konseptine taşıyarak seçim başarısının zeminini hazırladı. Öteki olarak hissedenlerin partisi kimliğiyle öne çıkan HDP farklı kesimlerden gelen pek çok adayla birlikte başarıya ulaştı. İslamcı kimlikleriyle bilinen Hüda Kaya ve Altan Tan, AK Parti kökenli Dengir Mir Mehmet Fırat, sosyal demokrat Celal Doğan, sosyalist Saruhan Oluç, Alevi dernekleri yöneticileri Ali Kenanoğlu ve Müslüm Doğan, Ermeni aday Garo Paylan gibi isimler aday gösterildikleri yerlerde HDP nin oyunun birkaç kat artmasını sağladılar ve milletvekili oldular. Sonuç olarak akıllı bir seçim kampanyasıyla beraber şiddetten uzak durarak radikal bir çıkış yakalayan HDP nin Çözüm Süreci ni devam ettirme vekaletini seçmenden devraldığı görülmektedir. HDP nin aldığı oyların kalıcı olup olmadığı sorusu; partinin seçim sonrasında bağımsız bir siyasi aktör olabildiğini kanıtlamasıyla ilişkilidir. HDP seçim öncesinde şiddetten ve Kandil etkisinden uzak tuttuğu söylemini uygun bir biçimde Meclis te devam ettirirse hem Türkiye solu için yeni bir alternatife dönüşecek; hem de Kürt seçmenlerin taleplerini ideolojik boyuttan gündelik siyasi zemine taşıyabilecektir. 8

10 giriş GİRİŞ 2015 Genel Seçim Sonuçları na 2011 ve 2014 seçimlerindeki oy oranını ikiye katlayan HDP damga vurdu. %13,1 lik oy oranına ve 6 milyon oya ulaşan HDP, sadece Karadeniz den vekil çıkaramadı. Parti İç Anadolu dan 1, Marmara dan 13, Ege den 2, Doğu Anadolu dan 27 ve Güneydoğu Anadolu dan 32 milletvekilini Meclis e çıkararak toplamda 80 milletvekiline ulaştı. HDP, yurtiçinden 5 milyon 831 bin 620, yurtdışından 211 bin 299 oy aldı. Cezaevlerinden de HDP ye 15 bin 230 oy çıktı. HDP nin barajı aşıp AK Parti nin hükümeti tek başına kurması için istediği sonucu almasını engelleyen dinamiklere bakıldığında; hem yazılı ve görsel basında, hem de sosyal medyada oluşan havayla beraber akıllara iki seçenek geliyor. Bunlardan ilki; Gezi ile birlikte muhalefetin giderek kitleselleşmesi ve konsolide olması, diğeri de Aralık sürecinde yaşanan Cemaat-AK Parti çatışmasıdır. Bu iki büyük kırılmayla beraber, ilk aşamada, Erdoğan karşıtlığında buluşan Türkler in emanet oy larıyla HDP ye katkı yaptıkları dile getiriliyor. Ancak bu iki önemli dinamiğin etkisini daha önce, yani 2014 Yerel Seçimleri nde gösterdiğini hatırlatmak gerekiyor. Söz konusu seçimlerde AK Parti algılar açısından en zor dönemini yaşamış, kaset skandallarıyla sarsılmış ve büyükşehirlerde muhalefetin etkili adaylarıyla yarışmıştı. Bu seçimlerde 2011 e kıyasla, AK Parti nin oy oranı %50 den %43,3 e düşerken, CHP nin oy oranı bandında kalmış, MHP nin oy oranı ise %13 ten %17,7 ye yükselmişti. HDP nin oy oranı da yaklaşık %6,6 seviyesindeydi te Milli İttifak ta birleşen SP ve BBP nin toplam oy oranı da %2 den %4,7 ye ulaşmıştı Genel Seçimleri nin Sürprizi: HDP başlıklı bu çalışmada öncelikle 2015 seçimleri pek çok açıdan geçmiş seçimlerle kıyaslanacak, ardından HDP nin başarılı olmasında etkili olan demografik, politik ve aktör etkenlerine değinilecektir. 9

11 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No:

12 I Yerel Seçimleri ve 2015 Genel Seçimi Açısından HDP Partilerin Seçim Performansı Tablo 1: Partilerin Seçim Performansı ,3 40, , ,7 16,3 13 6,6 13,1 6,6 4,7 2 2,1 Ak Parti CHP MHP HDP SP Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü 2015 Seçim Sonuçları na göz atıldığında, 2014 e kıyasla, AK Parti nin %43,3 ten %40,9 a, CHP nin %25,7 den %25 e, MHP nin %17,7 den %16,3 e ve Milli İttifak ın %4,7 den %2,1 e gerilediği görülürken, HDP nin ise %6,5 lik bir artışla %13,1 e yükseldiği görülüyor. Tablo 2: Partilerin ve Oy Oranı Değişim Tablosu Parti AK Parti -2,4-9,1 CHP -0,7-1 MHP -1,4 3,3 HDP 6,5 6,5 SP -2,6 0,1 Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü 11

13 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: Bu sonuçlar üç soru çerçevesinde ele alınabilir: ve 2015 Seçimleri arasında HDP oy oranını iki kat artırırken, AK Parti ve CHP nin yanı sıra kendi siyasi çizgisine zıt olduğu bilinen MHP ve SP den gelen oylara da ev sahipliği yaptı mı? Zira seçimleri arasındaki %6,5 luk HDP yükselişini açıklamak için %2,4 lük AK Parti düşüşü ve %0,7 lik CHP düşüşü yeterli değil. Bu durumda HDP nin oyunun artmasını sağlayan farklı bir faktörün olduğu söylenebilir değişimi esas alındığında, AK Parti ve CHP oy oranları sırasıyla %9,1 ve %1 azalırken, MHP ve HDP nin oy oranları sırasıyla %3,3 ve %6,5 artıyor. Bu noktada Gezi sonrasında artan laik muhalefetin taktik oylarla HDP ye barajı aştırdığı söylemi geçerliliğini kaybediyor, zira söz konusu kitlenin ağırlıklı olarak oy verdiği CHP nin yalnızca %1 oy kaybetmesi bu taktik oyların pek de fazla olmadığını ortaya koymaktadır. 3. Laik muhalefetin oy katkısının beklendiğinden daha az iken, etnik vurgusu belirgin BDP yi kapatıp, HDP çatısı altında sol, laik ve demokratik söylem bazında Türkiyelileşme adına yola devam eden Kürt Siyasi Hareketi oylarını seküler kesiminlerin kısıtlı desteğine rağmen nasıl artırdı? Bu sorunun cevabı daha önce ağırlıklı olarak AK Parti ye oy vermiş olan Kürtlerin bu seçimde özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu da HDP ye yönelmesidir. a. HDP nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki Başarısı Tablo 3: AK Parti nin Bölgelere Göre Oy Oranı ( ) ,47 51,53 58,1 56,78 48,27 42,64 35,72 36,13 42,49 35,89 33,09 48,86 44,08 40,99 35,81 44,91 53,39 33,39 49,62 44,18 Kaynak: Yüksek Seçim Kurulu Önceki seçimlerde AK Parti ye oy veren Kürtlerin önemli bölümünün HDP ye yönelmesinin seçimin esas belirleyeni olduğu, AK Parti nin bölge oylarından anlaşılmaktadır. Öncelikle AK Parti 2015 Genel Seçimi nde, Doğu ve Güneydoğu Anadolu dışında kalan bölgelerde 2014 teki oy oranını korumuş; hatta Kürtlerin oldukça azınlıkta olduğu bölgelerde (İç Anadolu ve Karadeniz) diğer sağ partiler MHP ve SP den geri dönen oylara ev sahipliği yapmıştır. Örneğin; İç Anadolu da 2014 te AK Parti %48 de kalmışken, SP ve BBP toplamda %6,7 ye ulaşmıştır. Bu rakamlar 2015 te ise %49 ve %3 olarak ölçülmüştür. Karadeniz de ise AK Parti oylarını bir sene içinde %51 de sabitlerken, MHP ise %21 den %19 a düşürmüştür. 2 AK Parti, göçmen Kürt nüfusu barındıran İzmir, Aydın, İstanbul, Bursa ve Kocaeli gibi şehirlerin yer aldığı Ege ve Marmara da ise yerel seçimlerden bu yana %2 ve %4 lük nispi oy kayıpları yaşamıştır. Kürtlerin nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu da ise AK Parti oylarında %9-%11 lik azalma ile beraber partinin oy oranı ülke genelinde %43,3 ten %40,9 a gerilemiştir. 12

14 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP AKP OY ORANLARI Harita 1: AK Parti nin 7 Bölgedeki Oy Oranları MARMARA 48,9 41,2 KARADENİZ 58,1 51, EGE 42,5 33,5 İÇ ANADOLU 56,8 49,0 DOĞU ANADOLU 51,5 34,3 AKDENİZ 42,6 36,4 G. DOĞU ANADOLU 51,2 35,2 Kaynak: CNN Türk Sonuç olarak, herhangi bir bölgede yaşayan Kürtlerin nüfusunun artmasıyla birlikte AK Parti nin oylarının dramatik bir şekilde azaldığı ve HDP oy oranının arttığı gözlemlenmiştir Oy Oranı Değişimi Tablo 4: AK Parti ve HDP oylarındaki değişim oranları ( ) , , , Marmara Marmara Ege Ege İç Anadolu İç Anadolu Karadeniz Karadeniz Doğu Doğu Anadolu Anadolu Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü AK Parti G.Doğu Doğu Anadolu Anadolu HDP 6,2-6 Akdeniz Gezi ve Cemaat-AK Parti mücadelesinin etkilerinin görüldüğü 2014 Yerel Seçimleri ve 2015 Seçimleri arasındaki değişim 3 : 13

15 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: Oy Oranı Değişimi Tablo 5: AK Parti ve HDP oylarındaki değişim oranları ( ) AK Parti ,5 3,3 5 2,8-0,8 0-2, Marmara Ege İç Anadolu Karadeniz Doğu Anadolu Marmara Ege İç Anadolu Karadeniz Doğu Anadolu Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü G.Doğu Anadolu G. Doğu Anadolu HDP 5 0,3 Akdeniz Akdeniz Görüldüğü üzere, 2014 seçimlerinde Cemaat- AK Parti çatışması, yolsuzluk ve Gezi olayları gibi etkenlerle oylarını kaybetmiş olan AK Parti, bu seçimde sırasıyla Kürtlerin nüfus içinde en çok ağırlığı oluşturduğu Güneydoğu, Doğu Anadolu, Marmara, Ege ve Akdeniz de oy kaybederken, Kürtlerin %3 ten az olduğu İç Anadolu ve Karadeniz de 2014 teki oy oranını korumuştur. Ayrıca, Doğu ve Güneydoğu da HDP nin yalnızca AK Parti den değil, diğer partilerden de oy aldığı görülmektedir. Nitekim AK Parti iki bölgede sırasıyla -8 ve -10 luk yüzdelerde oy kaybederken, HDP Harita 2: AK Parti Oy Oranının İl İl Değişim Oranları ( ) AKP nin %5 ten az oy kaybettiği iller AKP nin %5 ten fazla oy kaybettiği iller AKP nin %5 ten az oy kaybettiği iller Kaynak: Birgün Gazetesi. AKP nin %5 ten fazla oy kaybettiği iller AKP nin %10 dan fazla oy kaybettiği iller AKP nin %10 den fazla oy kaybettiği iller AKP nin %10 dan fazla oy kaybettiği iller AKP nin %15 den fazla oy kaybettiği iller 14

16 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP ise %17 şer artış sağlamıştır. Bu durum HDP nin ayrıca diğer partilerden oy aldığını göstermektedir. Tablo 6: AK Parti Oy Oranının İl İl Değişim Oranları ( ) İL Ağrı -28,9 Siirt -19,8 Bitlis -18,7 Muş -18,6 Van -16,9 Diyarbakır -16,9 Iğdır -16,9 Batman -16,3 Gaziantep -14,6 Şanlıurfa -14,4 Kaynak: T24 Tablo 7: AK Parti nin Bölgelere Göre Oy Oranı ( ) 58,1 51,47 51,53 56,78 48,27 48,94 42,64 35,,72 36,13 42,49 35,89 33,09 48,86 44,08 40, ,39 44,91 35,81 49,62 44,18 33,39 Kaynak: Yüksek Seçim Kurulu 2011 ile kıyaslandığında, AK Parti nin 2015 de yüzde olarak en çok oy kaybettiği iller sırasıyla, Ağrı, Siirt, Bitlis, Van, Muş, Batman, Bingöl, Diyarbakır, Iğdır ve Şanlıurfa gibi Kürtlerin yoğun olarak yaşadıkları illerdir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde AK Parti 2011 de oy alarak bölge oylarının %49 unu elde etmişti. Ancak AK Parti 2014 te ve %44, 2015 te ise ve %33 e gerilemiştir. Sonuç olarak AK Parti 2011 den 2015 e toplam seçmen sayısı artmasına rağmen oy kaybetmiş ve oy oranı da %16 azalmıştır. Bu oran 2015 teki geçerli oy sayısına yansıtıldığında oy kaybının seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. Aynı sürede ise HDP ve %33 olan rakamlarını, ve 51% e taşımış ve oylarını artırmıştır. Doğu Anadolu Bölgesi nde de AK Parti 2011 de oy alarak bölge oylarının %53 ünü elde etmişti. Ancak AK Parti 2014 te ve %45, 2015 te ise ve %37 ye gerilemiştir. Sonuç olarak AK Parti 2011 den 2015 e toplam seçmen sayısı artmasına rağmen oy kaybetmiş ve, oy oranı da %16 azalmıştır. 15

17 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: b. HDP nin 16 Kürt Yoğun Nüfuslu Şehirde Başarısı Tablo 8: AK Parti ve HDP nin 16 Şehirde Performansı ( ) 80 AK Parti HDP cb 2015 Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü Bu oran 2015 teki geçerli oy sayısına yansıtıldığında oy kaybının seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. Aynı sürede ise HDP ve %23 olan rakamlarını, ve 43% e taşımış ve oylarını artırmıştır. Kürtlerin nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu 16 ilde 2007 den bu yana AK Parti istikrarsız bir görüntü çizmiş ve 2014 ten 2015 e dramatik bir düşüş yaşamıştır. DTP, BDP ve HDP gibi partilerle temsil edilen ve Selahattin Demirtaş ile Cumhurbaşkanlığı Seçimi ne katılan Kürt Siyasi Hareketi ise yükseliş trendini korumuştur. Tablo 9: HDP nin Doğu ve Güneydoğu da Yer Alan ve Kürtlerin Azınlıkta Olduğu Şehirlerdeki Performansı ( ) İl Oy Oy Oranı 2015 Millet Vekili 2011 Oy Oranı 2011 Millet Vekili Oran farkı Adıyaman 69,513 % 22,69 1 % 6,56 0 % 16,13 % 245,88 Elazığ 48,704 % 15,25 0 % 5,66 0 % 15,25 % 269,43 Erzincan 7,161 % 5,51 0 % 1,42 0 % 5,51 % 388,03 Erzurum 71,740 % 17,78 1 % 8,14 0 % 9,64 % 118,43 Gaziantep 138,678 % 15,20 2 % 5,39 0 % 9,81 % 182,00 Malatya 34,758 % 7,91 0 % 1,26 0 % 6,65 % 527,78 Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü Kırmızı renkli oranlar 2014 verilerini yansıtmaktadır. Artış 16

18 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP c. HDP nin Bölge İçinde Kalan ve Kürtlerin Çoğunluğu Oluşturmadığı illerdeki Başarısı HDP nin bölgede daha önce milletvekili çıkaramadığı ve Kürtlerin etnik dağılımda nitelikli azınlığı oluşturduğu Adıyaman, Gaziantep, Elazığ, Erzurum, Erzincan ve Malatya gibi şehirlerde oylarını oldukça artırmıştır. Bu illerde yıllarca merkez-sağ ve Milli Görüş partilerine oy vermiş Sünni Kürtler ve Alevi Kürtler oy tercihlerini HDP den yana değiştirmiştir. HDP bu illerde oylarını den e taşıyarak 3 kattan daha fazla bir artış yakalarken, daha önce hiç sandalye kazanamadığı söz konusu illerde bu seçimde 4 sandalye elde etmiştir. Tablo 10: HDP nin Doğu ve Güneydoğu da Yer Almayan ve Sandalye Kazandığı Şehirlerdeki Performansı ( ) İl Oy Oy Oranı 2015 M.V Oy Oranı 2011 M.V. Oran farkı Artış Adana 177,359 % 14,43 2 % 7,95 1 % 6,48 % 81,51 Ankara 167,634 % 5,23 1 % 1,00 0 % 4,23 % 423,00 Antalya 90,644 % 6,94 1 % 2,39 0 % 4,55 % 190,38 Bursa 96,513 % 5,51 1 % 1,65 0 % 3,86 % 233,94 Mersin 183,934 % 17,85 2 % 9,66 1 % 8,19 % 84,78 İstanbul % 12,43 11 % 5,34 3 % 7,09 % 132,77 İzmir 273,089 % 10,32 2 % 4,81 0 % 5,51 % 114,55 Kocaeli 77,540 % 7,37 1 % 2,31 0 % 5,06 % 219,05 Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü d. HDP nin Bölge Dışındaki Sandalye Kazandığı İller HDP nin TBMM de kazandığı 80 sandalyenin 21 i Doğu ve Güneydoğu Anadolu da yer almayan şehirlerden gelmiştir. Ankara haricinde bu şehirlerin hepsi (İstanbul, İzmit, Bursa, İzmir, Antalya, Mersin, Adana) 1980 lerden bu yana yoğun Kürt işçi göçü almış büyükşehir kimlikleriyle bilinmektedir. Eğitim seviyesi yüksek üç büyük ilde, eğitimli ve laik kesimlerin bir ölçüde stratejik oylarla HDP ye destek verdiği düşünülse de, HDP oylarını ağırlıklı olarak Kürt göçmenlerin oy tercihlerini bu seçimde değiştirmesiyle yükseltmiştir. HDP bu illerde oylarını dan e taşıyarak 2,5 kata yakın bir artış yakalarken, daha önceden toplam 5 bağımsız milletvekili çıkardığı söz konusu illerde bu seçimde 16 sandalye daha elde etmiştir. Ayrıca HDP oyunun üçte birinin bu illerden geldiğini belirtmek gerekir. Tablo 11: CHP, AK Parti ve HDP nin İstanbul İlçelerindeki Performansları ( ) PARTİ İLÇE BEŞİKTAŞ ŞİŞLİ ESENYURT SULTANBEYLİ CHP AK PARTİ HDP DEĞİŞİM DEĞİŞİM DEĞİŞİM % 64,0 % 46,7 % 30,0 % 8,7 % 58,5 % 45,6 % 25,6 % 7,8 % -5,5 % -9,500 % -1,5 % -17,000 % -4,5 % 18,000 % -1,0 % 500 % 20,3 % 35,8 % 48,6 % 68,9 % 15,3 % 24,2 % 36,8 % 57,0 % -5,0 % -7,000 % -13,0 % -31,000 % -12,0 % 14,000 % -11,9 % -31,000 % 2,2 % 3,9 % 8,6 % 9,7 % 13,2 % 15,985 % 16,1 % 26,373 % 22,6 % 82,197 % 20,8 % 34,403 % 10,0 % 13,000 % 12,1 % 19,000 % 14,0 % 61,000 % 10,0 % 20,000 Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü 17

19 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: e. HDP nin İstanbul daki Başarısı HDP nin oylarını bir milyonun üstüne taşıdığı İstanbul da Beşiktaş ve Şişli gibi CHP kalelerinden bir miktar oy gelse de, seçim sonucuna yön veren destek Bağcılar, Sultanbeyli, Esenler gibi yoksul ve dindar Kürtlerin yoğunlukta olduğu ilçelerden sağlanmıştır. Öyle ki, 2011 seçimleriyle karşılaştırıldığında bu ilçelerde AK Parti nin 7 Haziran da kaybettiği oy oranında HDP nin oyunu artırdığı ortaya çıkmaktadır. Oy sayısı olarak da HDP oylarını ağırlıklı olarak Esenyurt gibi yoğun Kürt göçü alan ilçelerin katkısıyla artırmıştır. Ayrıca, bilinenin aksine Beşiktaş ve Şişli gibi ilçelerde dahi HDP ye gelen oyların önemli bir bölümünü yine eski AK Parti seçmenleri oluşturmaktadır. Tablo 12: HDP nin AK Parti Ağırlıklı ve Kürt Göçmen Nüfusu Barındıran İlçelerdeki Performansı ( ) AK PARTİ AĞIRLIKLI ve KÜRT GÖÇMEN NÜFUSU BARINDIRAN İLÇELER İlçe HDP Oran HDP-2011 Oran Değişim Arnavutköy 20,931 % 18,57 7,606 % 7, Bağcılar 69,301 % 17,34 33,900 % 8, Bahçelievler 47,621 % 14,10 20,562 % 5, Başakşehir 27,745 %15,75 11,536 % 8, Beyoğlu 22,865 % 17,00 12,866 % 8, Esenler 33,590 % 13,62 16,422 % 6, Esenyurt 82,197 % 23,14 23,046 % 9, Fatih 28,547 % 12,44 14,331 % 5,50 14,000 Sancaktepe 36,451 % 12,44 12,005 % 8, Sultanbeyli 34,403 % 20,05 15,216 % 9, Sultangazi 46,569 % 21,23 18,422 % 7, Zeytinburnu 26,031 % 17,21 14,465 % 8, Toplam 476,251 % 16,88 200, Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü HDP İstanbul da 2011 e kıyasla oylarını 351 binden e taşımış, oy oranını da %4.44 ten %12,63 e yükseltmiştir. HDP İstanbul daki oylarının %46 sını ( ) AK Parti ağırlıklı ve Kürt göçmen nüfusu barındıran 12 ilçeden almıştır. İstanbul da 39 ilçenin bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, Kürt göçmenlerin önemli bir bölümünün tercihlerini AK Parti den değil HDP den yana kullanmalarının etkisinin ne kadar önemli olduğu anlaşılmaktadır. 18

20 2015 Genel Seçimleri nin Sürprizi HDP Tablo 13: HDP nin CHP Ağırlıklı ve Taktik Oy Veren Seçmen Barındıran İlçelerdeki Performansı ( ) İlçe HDP Oran HDP-2011 Oran Değişim Bakırköy 17,380 % 12,71 3,241 % 2, Beşiktaş 15,985 % 13,42 4,821 % 3, Kadıköy 34,146 % 10,48 20,639 % 5, Maltepe 25,849 % 8,98 10,526 % 3, Sarıyer 17,709 % 9,19 5,708 % 3, Şişli 26,373 % 16,40 9,278 % 4, Kaynak: Ankara Strateji Enstitüsü CHP AĞIRLIKLI ve TAKTİK OY VEREN SEÇMEN BARINDIRAN İLÇELER 137,442 54, Eğitim seviyesi yüksek ve seküler bireylerin ağırlıkta olduğu; CHP nin kaleleri olarak görülen 6 ilçede de CHP li seçmenlerin taktik oy kullanıldığına değinilmişti. Ancak bu ilçelerdeki değişimin HDP nin başarısında niceliksel olarak AK Parti ağırlıklı ve Kürt göçmen nüfusu barındıran ilçeler kadar pay sahibi olmadığı ortadadır. Söz konusu ilçelerde HDP oylarını neredeyse 3 katına çıkarsa da, lik toplam oy ve 83 binlik değişim İstanbul daki lik HDP oyu içinde beşte birlik dahi ağırlık oluşturmamaktadır. 19

21 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No:

22 II. HDP nin Başarısını Sağlayan Faktörler 2.1 Siyasi Etkenler 7 Haziran seçimlerinde AK Parti nin düşen oylarına karşılık HDP nin özellikle Doğu ve Güneydoğu da güçlenerek çıkmasının politik nedenleri önem arz etmektedir. Bu bağlamda AK Parti nin seçim sürecindeki duruşu, başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere diğer AK Partili siyasilerin söylemleri, artan AK Parti karşıtlığı ve doğuda Hüda Par karşıtlığı seçimlerin sonuçlarını etkileyen faktörlerdendir. Öncelikle 7 Haziran seçim çalışmaları süresince tartışılan en önemli konulardan bir tanesi Cumhurbaşkanı Erdoğan ın tarafsızlığını bozarak meydanlara inmesi ve AK Parti adına oy toplama iddialarıydı. Bu durum Erdoğan ın seçim kampanyasında Başbakan Ahmet Davutoğlu na yeterince güvenmediği şeklinde yorumlanırken, aynı zamanda Davutoğlu nun başbakanlık görevini hakkıyla yerine getirmesini de engellemekteydi. Örneğin 19 Ocak ta Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın 104. maddesine göre doğal afet, salgın hastalık, ağır ekonomik kriz ya da silahlı ayaklanma gibi olağanüstü haller söz konusu olduğunda Cumhurbaşkanı nın takdirine bıraktığı kabine toplantısına başkanlık etme yetkisini geçerli bir neden olmaksızın kullanmıştı.4 Böylece Erdoğan, Davutoğlu kabinesini Cumhurbaşkanlığı Sarayı nda toplayarak başta Davutoğlu olmak üzere hükümet üzerindeki gücünü bir kez daha göstermiş oldu. Seçimin yaklaştığı günlere doğru ise Erdoğan toplu açılışlar yaparak halka hitap etme şansı buldu. Türkiye nin hemen hemen her ilinde Başbakan ve Cumhurbaşkanı AK Parti için oy toplamaya çalıştı. Ancak yapılan çalışmalar istenilen sonucu vermedi. Aksine 2011 genel seçimlerinden 2015 genel seçimleri arasında yaşanan gelişmeler başta Kürtler olmak üzere birçok seçmenin AK Parti den uzaklaşmasına neden oldu. Kürtler açısından ilk kırılma 2011 yılında PKK nın elemanları sınırdan Türkiye ye geçiyor yanlış istihbaratından dolayı kaçakçılık yapan 34 Kürt ü öldürmesiyle ve yaklaşık dört yıldır faalinin bulunamadığı Uludere olayı (Roboski Katliamı) ile yaşandı. Bu süreçte HDP nin olayın hemen ardından bölgeye gitmesine rağmen hükümetin gecikmeli olarak gitmesi de Kürtlerin hükümetten uzaklaşmasına neden oldu. İkinci kırılma Kobani de PKK nın uzantısı YPG nin IŞİD ile mücadelesinde AK Parti nin Kobani de IŞİD e yardım ettiği iddiaları ve Erdoğan ın 2014 Ekim ayında Gaziantep te yaptığı konuşmada Kobani düştü düşüyor açıklamasıdır.5 Bu bağlamda genel seçimlere yaklaşılırken Kürt aşiretlerin büyük bir kısmının AK Parti den HDP ye geçmesinin temel gerekçesini AK Parti nin Kobani de IŞİD ile savaşan Kürtlere terörist demesi6 ve Erdoğan ın yaptığı açıklamanın oluşturduğu iddia edilmiştir. 7 21

23 Ankara Strateji Enstitüsü, Rapor No: Ayrıca AK Parti nin Ortadoğu da mezhepçi bir politika izlemesinin ve Kürtleri dikkate almayan ya da tali gören tutumunun da Kürt seçmenleri etkilediği ileri sürülmüştür. 8 Buna ek olarak ilk defa Kürtlerin kendilerini millet olarak hissettikleri Kobani de AK Parti nin sadece Suriyeli Kürtlerin IŞİD le mücadele ettiği yanılgısına düştüğü savunulmuştur. 9 Bu perspektiften Kobani için yapılan açıklamalar ise Kürtlerin AK Parti den uzaklaşmasına neden olmuştur. Üçüncü kırılma Erdoğan ın Kürt sorunu yoktur ifadesidir. Bu açıklama Kürtler tarafından eski dönemde olduğu gibi ülke içindeki varlıklarına bir tehdit ve sorunlarının yeniden gözardı edilmesi olarak algılandı. Erdoğan ın Kürt sorunu ve çözüm sürecine yönelik eleştirilerine karşılık HDP nin sürece sahip çıkan tavrı AK Parti nin HDP karşısında oylarının düşmesine neden oldu. Örneğin Başbakan Danışmanı Yalçın Akdoğan ın Dolmabahçe Sarayı nda İmralı Heyeti ile yaptığı ortak açıklamayı sert bir dille eleştiren Erdoğan 20 Mart ta görüşmeden haberinin olmadığını, izleme heyetine olumlu bakmadığını ve yapılan toplantıyı doğru bulmadığını ifade etmişti. Ayrıca seçime yaklaştıkça Erdoğan HDP nin terör örgütüyle beraber çalıştığını ve önlemlerinin alınacağını vurgulamaya başamıştı. 10 Öyle ki Davutoğlu, üç legal görünümlü parti (CHP-MHP-HDP) karşısında üç illegal yapı (Paralel-PKK-DHKP-C) söylemleriyle Erdoğan ı desteklemişti. Davutoğlu bir yandan sürece devam edeceklerini ifade ederken, Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Bülent Arınç ise süreci kendilerinin bitirdiğini beyan etmişti. 11 Birbiriyle uyuşmayan bütün bu açıklamalar Türk milliyetçilerinin AK Parti den kopmasına neden olurken diğer yandan süreçten dolayı AK Parti ye güvenen Kürtleri de AK Parti den uzaklaştırdı Diyarbakır mitinginde Kürt sorununu çözmek boynumun borcudur açıklamasından 2015 yılında Kürt sorunu yoktur açıklamasına yönelim ve 2015 AK Parti seçim beyannamesinde Çözüm Süreci nin dahil edilmemesi Kürtler ile AK Parti arasına mesafe girmesine neden oldu. Neticede dindar Kürtler bugüne kadar kimlik sorunlarıyla beraber İslami kesimin yaşadığı sorunları da paylaştıkları için AK Parti yi Kürt kimliği üzerindeki baskıyı kaldıracağına ve diğer yaşadıkları mağduriyetleri gidereceklerine olan inancından dolayı desteklediler. 12 Ayrıca çözüm süreciyle beraber PKK ve korucular arasındaki çatışmanın sona ermesinden başta korucular olmak üzere bölge halkı çok memnundu. Bu bağlamda çözüm sürecinin devam etmesini isteyen bölge halkı AK Parti nin çözüm sürecinin bittiğine yönelik söylemlerinden dolayı HDP nin barajı geçmesi durumunda silahların susacağına inandıkları için HDP ye oy vermeyi tercih etti. 13 Ayrıca AK Parti nin diyalogla Kürt sorununu çözeceğine olan inanç Dolmabahçe görüşmesinin inkarıyla barışın güvencesi olarak HDP nin görülmesi ve Meclis e güçlü bir temsiliyet ile girmesini sağlamıştır. 14 Dördüncü kırılma 1980 de askeri darbe lideri Kenan Evren den sonra ilk defa Erdoğan ın Kuran-ı Kerim i meydanlarda sallayarak açıklamalar yapmasıdır. Bu tutum özellikle muhafazakar Kürtler tarafından tepkiyle karşılandı. Ayrıca Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez in uzun bir süre tartışılan makam aracını iade etmesine karşılık Erdoğan ın yeni bir makam aracı ve özel uçak hediye etmesine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek in Görmez in aracının maliyeti için çerez parası ifadesine dindar Kürtler ve mali sıkıntılar yaşayan Kürtler tepki gösterdi. Buna ek olarak AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Siirt Milletvekili Yasin Aktay ın Salavatlı Erdoğan Türküsü 15 de dindar Kürtler tarafından olumlu karşılanmadı. AK Parti nin özellikle Batı daki Kürtleri din üzerinden etkilemeye çalışması, kendilerine oy veren dindar Kürtlerin kimliklerine yönelmeyeceklerini düşünmesi ise büyük bir yanılgı olarak değerlendirilmektedir. 16 Diğer yandan Erdoğan ın yaptığı açılışlarda AK Parti adına konuşmalar yapmasına HDP Eşgenel Başkanı Selahattin Demirtaş ın farklı bir noktadan yaklaşarak Erdoğan ın Davutoğlu na paralel bir kampanya yürttüğünü ve bunun da devlet imkanlarının kullanılarak yapıldığını vurgulaması da Kürtler arasında bir farkındalık yarattı. Bu durum Türkiyelileşmeye çalışan, çözüm sürecini devam ettirmek istediğini belirten ancak hazineden yardım alamayan HDP ye yoğun olarak Kürtlerin sahip çıkmasını sağladı. Öte yandan Erdoğan ın ısrarla vurguladığı Başkanlık sistemine karşılık Demirtaş ın Seni Başkan yaptırmayacağız sloganı da Kürtler arasında ka- 22

İSTANBUL KAMUOYU ARAŞTIRMASI MAYIS 2015

İSTANBUL KAMUOYU ARAŞTIRMASI MAYIS 2015 İSTANBUL KAMUOYU ARAŞTIRMASI 19 25 MAYIS 2015 1 İÇİNDEKİLER ARAŞTIRMANIN TEKNİK ÖZELLİKLERİ...3 GENEL SİYASİ TERCİHLER...5 GÜNDEM. 28 YEREL SORUNLAR..40 DEMOGRAFİK ÖZELLİKLER...42 2 ARAŞTIRMANIN TEKNİK

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ

TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ TÜRKİYE NİN NABZI AĞUSTOS 2015 ERKEN SEÇİM ÖNCESİ SİYASAL DURUM DEĞERLENDİRMESİ MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600

Detaylı

KARARSIZ AK PARTĠ SEÇMENĠ PARTĠSĠNE DÖNÜYOR

KARARSIZ AK PARTĠ SEÇMENĠ PARTĠSĠNE DÖNÜYOR Türkiye 7 Haziran 2015'te yapılacak milletvekili genel seçimlerine hazırlanırken araştırma şirketleri de seçmenlerin nabzını tutmaya devam ediyor. Genel seçim öncesi Politic's Araştırma Şirketi'nce yapılan

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin Değerlendirilmesi

10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin Değerlendirilmesi 10 Ağustos 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinin Değerlendirilmesi Erol Tuncer - 18 Ağustos 2014 Bu değerlendirme, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin -Yüksek Seçim Kurulu tarafından 15 Ağustos 2014 tarihinde açıklanan-

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu

TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 4 Kasım 2015 Not: bu dosyada iletilen veriler görselleştirilirken slide da belirtilen logo, örneklem bilgisi (n=) ve Ipsos

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ KAMUOYU ARAŞTIRMASI. Ağustos, 2014

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ KAMUOYU ARAŞTIRMASI. Ağustos, 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ KAMUOYU ARAŞTIRMASI Ağustos, 2014 İçindekiler Araştırma Hakkında Örneklemin Demografisi Cumhurbaşkanlığı Seçimlerindeki Seçmen Davranışına Yönelik Analizler Genel Seçimlerde

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

PollMark Araştırma 1 KASIM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ DEĞERLENDİRME ARAŞTIRMASI

PollMark Araştırma 1 KASIM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ DEĞERLENDİRME ARAŞTIRMASI PollMark Araştırma 1 KASIM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ DEĞERLENDİRME ARAŞTIRMASI KASIM 2015 Söğütözü Mah. 2178. Sok. No: 2/7 06510 Söğütözü ANKARA Tel: 0 (312) 284 99 00 (Pbx) Fax: 0 (312) 284 66 60 E-mail:

Detaylı

TÜRKİYE SİYASİ GÜNDEM ARAŞTIRMASI MART 2014

TÜRKİYE SİYASİ GÜNDEM ARAŞTIRMASI MART 2014 TÜRKİYE SİYASİ GÜNDEM ARAŞTIRMASI MART 2014 ARAŞTIRMA HAKKINDA Amaç & Yöntem Mart 2014 Türkiye Siyasi Gündem Araştırması PollMark Araştırma tarafından gerçekleştirilmiştir. Türkiye Siyasi Gündem Araştırmalarının

Detaylı

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 www.metropoll.com.tr Yerel seçimlerden sonra ülke gündeminde

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ - 4

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ - 4 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ - 4 NİSAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur Sözleşmesini

Detaylı

2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü için gerçekleştirilmiştir. 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 8 Haziran 2015 2015 Ipsos. Tüm Hakları Saklıdır. Bu dosya içeriği, Ipsos'un izni olmaksızın medya da

Detaylı

Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi

Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi Yüksek İstişare Konseyi Toplantısı Yerel Seçimler Sonrası Sandık ve Seçmen Analizi 17 Nisan 201 Yüzde (%) Birim SANDIK SONUÇLARI (yüzde) Seçim Tipi Partiler 30 BÜYÜKŞEHİR BB + 51 İGM 30 BÜYÜKŞEHİR MECLİSİ

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 ve 2002 Seçimlerinde CHP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 seçimlerine Türkiye yükselen milliyetçilikle girdi. Ecevit in azınlık iktidarında seçimlere kısa bir süre kala Türkiye

Detaylı

Prof. Dr. Özer SENCAR OCAK- 2013

Prof. Dr. Özer SENCAR OCAK- 2013 Prof. Dr. Özer SENCAR OCAK- 2013 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 www.metropoll.com.tr Bu rapor;

Detaylı

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz, Türkiye nin Siyasi Gündemine paralel konuların ele alınarak halkın görüşlerini tespit etmek ve bu görüşlerin NEDENİ ni saptamak adına

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014 30 MART 2014 AraştırmaHakkında Araştırma, 30 Mart 2014 günü, Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi (CATI) yöntemi ile mahalli seçimlerde oy kullanan toplam 1383 seçmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma

Detaylı

TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu

TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu TÜRKİYE NİN NABZI KASIM 2014 Cumhurbaşkanlığı Sarayı, İş Kazaları, Barış Süreci ve Sığınmacılar Sorunu MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII I. BÖLÜM 2011 den 2015 e DOĞRU A. 2011 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ... 3 12 Haziran 2011 Milletvekili Genel Seçimleri... 3 TBMM nin Açılması... 4 Bağımsız

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ...IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ

İÇİNDEKİLER SUNUŞ...IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ I İÇİNDEKİLER SUNUŞ......IX KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM SEÇİM DÖNEMİ A. SEÇİM DÖNEMİNE GİRİŞ... 3 Cumhurbaşkanlığı Seçimi... 3 Erken Seçim Kararı... 4 B. SEÇİM DÖNEMİNDEKİ YASAL DÜZENLEMELER... 5 C. SEÇİM

Detaylı

15 Temmuz Sonrası Süreçte Yapılan Uygulamalara Seçmen Nasıl Bakıyor?

15 Temmuz Sonrası Süreçte Yapılan Uygulamalara Seçmen Nasıl Bakıyor? 15 Temmuz Sonrası Süreçte Yapılan Uygulamalara Seçmen Nasıl Bakıyor? Araştırma TÜİK bölgeleme sistemi NUTS2 kategorisinde yer alan 26 ilde gerçekleştirilmiştir Araştırma CATI (Bilgisayar destekli telefonla

Detaylı

Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı.

Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı. K.MARAŞ'TA SON ANKET Anket Sonuçları MHP yi İşaret Etti Vatandaşlar koalisyonun kurulmamasından MHP yi sorumlu tutuyor. Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, Ağustos ayı gündem araştırma sonuçlarını açıkladı.

Detaylı

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ DEĞERLENDİRMENOTU Mayıs2014 N201416 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Hasan Çağlayan Dündar 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ TÜİK,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM HAZİRAN 2015 ten KASIM 2015 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII. I. BÖLÜM HAZİRAN 2015 ten KASIM 2015 e DOĞRU VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII I. BÖLÜM HAZİRAN 2015 ten KASIM 2015 e DOĞRU A. HAZİRAN 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ... 3 7 Haziran 2015 Milletvekili Genel Seçimleri... 3 TBMM nin Açılması...

Detaylı

Gezi Parkı Araştırması. GEZİ PARKI ARAŞTIRMASI Kimler, neden oradalar ve ne istiyorlar?

Gezi Parkı Araştırması. GEZİ PARKI ARAŞTIRMASI Kimler, neden oradalar ve ne istiyorlar? GEZİ PARKI ARAŞTIRMASI Kimler, neden oradalar ve ne istiyorlar? ARAŞTIRMA Araştırmayı nasıl yaptık? 6 7 Haziran Perşembe ve Cuma günleri Her 2 saatlik zaman diliminde 400 kişiyle görüşerek Gezi Parkı alanına

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ GÖÇ TABLOLAR Tablo 1. Düzey 1 Bölgeleri Göç Verileri... 2 Tablo 2. Göç Hareketlerinin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 3 Tablo 3. İllere Göre Göç Verileri... 3

Detaylı

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir?

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir? Değerli arkadaşlar, 7 Haziran 2015 günü yapılacak olan 25. dönem Milletvekili seçiminin nasıl sonuçlanacağı haklı olarak büyük merak konusu... Bu nedenle aylardan beri kamuoyu yoklamaları yapılıyor, anketler

Detaylı

16 Nisan Anayasa Değişikliği Referandumu Sandık Sonrası Araştırması

16 Nisan Anayasa Değişikliği Referandumu Sandık Sonrası Araştırması 16 Nisan Anayasa Değişikliği Referandumu Sandık Sonrası Araştırması 19 NİSAN 2017 NOT: BU DOSYADA İLETİLEN VERİLER GÖRSELLEŞTİRİLİRKEN SLİDE DA BELİRTİLEN LOGO, ÖRNEKLEM BİLGİSİ (N=) VE IPSOS SOSYAL ARAŞTIRMALAR

Detaylı

Araştırma Notu 14/170

Araştırma Notu 14/170 Araştırma Notu 14/170 13 Ağustos 2014 İL DÜZEYİNDE YEREL ve CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI KATILIM ve OY TRANSFERİ 4 Hazira Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ** Yönetici Özeti 10 Ağustos'ta

Detaylı

ekonomi olduğu görülüyor. Erken seçim olma ihtimalinin zor olduğu, AKP'nin ekonomide rahatlama yaşatmadan seçimi tekrarlatmasının mümkün olmadığı görü

ekonomi olduğu görülüyor. Erken seçim olma ihtimalinin zor olduğu, AKP'nin ekonomide rahatlama yaşatmadan seçimi tekrarlatmasının mümkün olmadığı görü Kanlı planı seçmen gördü! İşte son anket rakamları Gezici Araştırma'nın 25-26 Temmuz tarihleri arasında yaptığı kamuoyu araştırmasından çarpıcı sonuçlar çıktı. 04 Ağustos 2015 Salı 08:17 Kanlı planı seçmen

Detaylı

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri 2014 Yerel Yönetimler Seçimleri Mülki Yönetim Birimlerinin Sayısı 2009 2014 İl Sayısı 81 81 İlçe Sayısı 892 919 Bucak Sayısı 638 - Köy Sayısı 34.305 18.067 Mahalle Sayısı 18.460 30.050 2014 Seçimlerinde

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI

TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI MAYIS 2015 TÜRKİYE GENELİ SEÇİM ARAŞTIRMASI MAYIS 2015 Araştırma Siyasal ve Sosyal Araştırma Merkezi (SAMER) tarafından, 17-22 Mayıs 2015 tarihleri arasında, Türkiye nüfusunu

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

Başarının Kapsamı, Mekanı ve Kaynağı

Başarının Kapsamı, Mekanı ve Kaynağı Cuma ÇİÇEK - 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ve Kürt Siyaseti Üzerine: Başarının Kapsamı, Mekanı ve Kaynağı 2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ve Kürt Siyaseti Üzerine: Başarının Kapsamı, Mekanı ve Kaynağı

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

Ahmet Davutoğlu'nun Görevinden Ayrılması ve Başkanlık Sistemi Tartışmaları Anketinin Sonuçları

Ahmet Davutoğlu'nun Görevinden Ayrılması ve Başkanlık Sistemi Tartışmaları Anketinin Sonuçları Ahmet Davutoğlu'nun Görevinden Ayrılması ve Başkanlık Sistemi Tartışmaları Anketinin Sonuçları Ahmet Davutoğlu'nun Görevinden Ayrılması ve Başkanlık Sistemi Tartışmaları Anketinin Sonuçları Anket sonuçları

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...XII I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER A. YEREL YÖNETİMLER...3 İl Özel İdareleri...3 Belediyeler...3... Köy İdareleri...4 Mahalle Muhtarlıkları...4 Yerel Yönetim

Detaylı

Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. Doğu ERGİL Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Cengiz YILMAZ Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN NİSAN

Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. Doğu ERGİL Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Cengiz YILMAZ Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN NİSAN Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. Doğu ERGİL Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Cengiz YILMAZ Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN NİSAN - 2012 MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi

Detaylı

SON 4 SEÇİMDE 3 BİRİNCİLİK 10 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ ( TEK BİLEN ANDY-AR) 12 HAZİRAN 2011 GENEL SEÇİMLER ( EN YAKIN TAHMİN ) 12 EYLÜL

SON 4 SEÇİMDE 3 BİRİNCİLİK 10 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ ( TEK BİLEN ANDY-AR) 12 HAZİRAN 2011 GENEL SEÇİMLER ( EN YAKIN TAHMİN ) 12 EYLÜL SON 4 SEÇİMDE 3 BİRİNCİLİK 10 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ ( TEK BİLEN ANDY-AR) 12 HAZİRAN 2011 GENEL SEÇİMLER ( EN YAKIN TAHMİN ) 12 EYLÜL 2010 REFERANDUMU ( TEK BİLEN ANDY-AR) I. AMAÇ Bu çalışmanın

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 HAZİRAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur

Detaylı

Türkiye de Kutuplaşmanın Boyutları Araştırması. 1 Şubat 2016

Türkiye de Kutuplaşmanın Boyutları Araştırması. 1 Şubat 2016 Türkiye de Kutuplaşmanın Boyutları Araştırması 1 Şubat 2016 Yöntem ve Künye Araştırma çalışması, 3-10 Aralık 2015 tarihleri arasında, Türkiye 18+ yaş nüfusunu temsil eden 1024 kişiyle, 16 ilin kentsel

Detaylı

16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1

16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1 16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1 Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 28 Nisan 2017 Yurt İçi, Gümrük Kapısı ve Yurt Dışı Sandıkları Anayasa Değişikliği Halkoylaması Sonuçları Tablo 1.A Sandık Seçmen

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE'DE SON

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE'DE SON CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 2 GÜN KALA TÜRKİYE'DE SON 1 SİYASİ DURUM Web: Eposta: bilgi@tusiar.com Adres: Yenişehir Mahallesi Hastane Caddesi

Detaylı

KURULTAY SONRASI CHP Lİ SEÇMENLERİN NABZI-2

KURULTAY SONRASI CHP Lİ SEÇMENLERİN NABZI-2 KURULTAY SONRASI CHP Lİ SEÇMENLERİN NABZI-2 Bu araştırma 26-27 Ocak 2016 tarihinde, 7 Haziran da ve 1 Kasım da CHP ye oy veren 1200 kişi ile Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi-CATI yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.

Detaylı

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/ Çankaya/ANKARA Tel: (312) Faks: (312)

MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/ Çankaya/ANKARA Tel: (312) Faks: (312) MetroPOLL Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi A.Ş. Cinnah Caddesi No: 67/18 06680 Çankaya/ANKARA Tel: (312) 441 4600 Faks: (312) 441 7490 www.metropoll.com.tr 2 Araştırma Türkiye genelinde 31 ilde

Detaylı

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi Furkan BEŞEL Ekim 2015 7 HAZİRAN DAN 1 KASIM A 7 Haziran 2015 te yapılan 25. Dönem milletvekili genel seçiminde 53.741.838 kayıtlı

Detaylı

MAYIS AYI SİYASİ EĞİLİMLER VE SOMA FACİASI ALGISI ÖZET RAPORU [Ref: 2014-1105]

MAYIS AYI SİYASİ EĞİLİMLER VE SOMA FACİASI ALGISI ÖZET RAPORU [Ref: 2014-1105] MAYIS AYI SİYASİ EĞİLİMLER VE SOMA FACİASI ALGISI ÖZET RAPORU [Ref: 2014-1105] 22 Mayıs 2014 Vera Araştırma Tel: (0216) 465 8066 www.veraarastirma.com 2014 Vera Tüm hakları saklıdır Bu araştırmanın finansal

Detaylı

AKP, CHP ve Umutsuzluk önde gidiyor

AKP, CHP ve Umutsuzluk önde gidiyor 2009, Mart, 26, AKP, CHP ve Umutsuzluk önde gidiyor AKP yüzde 47.9 u, CHP yüzde 23.5 i yakaladı ama halkın yüzde 49 u partilerden umutsuz 1 KONDA nın araştırmasına göre İl Genel Meclisi bazında AKP nin

Detaylı

TEMMUZ 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ A. GÜL ÜN CUMHURBAŞKANLIĞI PERFORMANSI 22 TEMMUZ POLİS OPERASYONU ARAŞTIRMA GRUBU

TEMMUZ 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ A. GÜL ÜN CUMHURBAŞKANLIĞI PERFORMANSI 22 TEMMUZ POLİS OPERASYONU ARAŞTIRMA GRUBU TEMMUZ 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ A. GÜL ÜN CUMHURBAŞKANLIĞI PERFORMANSI 22 TEMMUZ POLİS OPERASYONU ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Doç. Dr. Sıtkı YILDIZ

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM ( )

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM ( ) IX İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM (1954 1957) A. 1954 SEÇİMLERİ... 3 Seçim Sonuçları... 3 Meclis Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Seçimi... 4 X. Dönemde

Detaylı

İşte 5 Araştırma Şirketinin Son Seçim Tahmini

İşte 5 Araştırma Şirketinin Son Seçim Tahmini On5yirmi5.com İşte 5 Araştırma Şirketinin Son Seçim Tahmini 12 Haziran'a az bir zaman kala 5 araştırma şirketinin bilen adamları seçim tahmini yaptı. İşte o tahminler!.. Yayın Tarihi : 27 Mayıs 2011 Cuma

Detaylı

DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM

DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM 1977 27 DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM Zafer YÜKSELER Ocak 211 1. Giriş: 1977 27 döneminde milletvekili genel seçim sonuçları incelendiğinde, Türkiye genelinde

Detaylı

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014 YEREL SEÇİM ANALİZLERİ Şubat, 2014 Partilerin Kazanacağı Belediye Sayıları Partilere Göre 81İlin Yerel Seçimlerde Alınması Muhtemel Oy Oranları # % AK Parti 37 45,7 CHP 9 11,1 MHP 5 6,2 BDP/HDP 8 9,9 Rekabet

Detaylı

KÜRESEL REKABET ZİRVESİ

KÜRESEL REKABET ZİRVESİ KÜRESEL REKABET ZİRVESİ Doç.Dr. Murat ŞEKER Proje Koordinatörü 10 Mayıs 2012 Proje Tanıtımı Küresel Rekabet Anketi Sonuçları Küresel Rekabet Endeksi Türkiye İstanbul Rekabet Endeksi Küresel Rekabet Veri

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ HANEHALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ BİLGİ NOTU 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 06/03/2014 tarihinde 2013 yılı Hanehalkı İşgücü İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bir önceki yıla göre;

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII KISALTMALAR... XIII. I. BÖLÜM 2007 den 2011 e DOĞRU

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII KISALTMALAR... XIII. I. BÖLÜM 2007 den 2011 e DOĞRU VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... VII KISALTMALAR... XIII I. BÖLÜM 2007 den 2011 e DOĞRU A. 2007 SEÇİMİ ÖNCESİ ve SONRASINDAKİ GELİŞMELER... 3 2007 Seçimi Öncesi Gelişmeler... 3 22 Temmuz 2007

Detaylı

AK PARTİ OY KAYBI ANALİZİ. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa

AK PARTİ OY KAYBI ANALİZİ. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa AK PARTİ OY KAYBI ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa Araştırma; doğru, nitelikli bilginin üretildiği bir merkez olarak; deneyimli, araştırmacı, alanında uzman, akademik

Detaylı

Demokrasi Nöbeti Araştırması

Demokrasi Nöbeti Araştırması Meydanların Profili Araştırma Hakkında Taksim Saraçhane Salı gecesi, saat :00 00:00 arası, Demokrasi Nöbeti çağrısı yapılan meydanlardan Kısıklı, Saraçhane ve Taksim de 875 kişi ile yüz yüze görüşüldü.

Detaylı

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ

SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ SURİYE, IŞİD VE ASKERİ OPERASYONLA İLGİLİ SEÇMEN DÜŞÜNCELERİ ŞUBAT 2015 www.perspektifs.com info@perspektifs.com Perspektif Strateji Araştırma objektif, doğru ve nitelikli bilginin üretildiği bir merkez

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim AKP VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. Bu çalışma, Radikal Gazetesinin isteği üzerine seçim istatistiklerinden yararlanılarak VERİ ARAŞTIRMA A.Ş. tarafından RADİKAL Gazetesi

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü. 10 Ağustos 2014. için gerçekleştirilmiştir.

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü. 10 Ağustos 2014. için gerçekleştirilmiştir. 10 Ağustos 2014 için gerçekleştirilmiştir. Araştırma Hakkında Araştırma, 10 Ağustos 2014 günü, Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi (CATI) yöntemi ile mahalli seçimlerde oy kullanan toplam 1500 seçmen

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) Tüketici Güven Endeksi (Nisan 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir artış sergilemiştir. 2015 Mart ayında 64.39 olan Tüketici

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi EK 1 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi Cumhuriyet Halk Partisi() 397 85,4 Demokrat Parti (DP) 61 13,1 Bağımsızlar (DP Listesinde 4 0.9 Yer Alarak Seçilen)

Detaylı

SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI. Ekim - 2015

SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI. Ekim - 2015 SEÇİME 1 AY KALA TÜRKİYEDE SON SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI Ekim - 2015 İÇİNDEKİLER 1.ARAŞTIRMANIN KİMLİĞİ 2. DEMOĞRAFİK BİLGİLER 3. ARAŞTIRMA SONUÇLARI 2 SUNUŞ TÜSİAR 2002 den beri araştırma sektöründe faaliyet

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 50 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 50 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 50 GÜN KALA TÜRKİYE DE SON SİYASİ DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE 50 GÜN KALA TÜRKİYE'DE SON 1 SİYASİ DURUM Web: Eposta: bilgi@tusiar.com Adres: Yenişehir Mahallesi Hastane Caddesi

Detaylı

frekans araştırma www.frekans.com.tr

frekans araştırma www.frekans.com.tr frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma

Detaylı

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri

tepav Haziran2011 N201143 POLİTİKANOTU 12 Haziran 2011 Seçiminde Seçim Sisteminin Parlamento Yapısına Etkileri POLİTİKANOTU Haziran2011 N201143 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Dr. Türkmen Göksel Öğretim Üyesi, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Yetkin Çınar Öğretim Üyesi, Ankara

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 29/01/2014 tarihinde 2013 yılı Adrese Dayalı Kayıt Sistemi Sonuçları haber bültenini yayımladı. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle;

Detaylı

15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ,SURİYE YE ASKERİ MÜDAHALE VE ÇATIŞMALI DURUMA İLİŞKİN ALGI, TUTUM VE BEKLENTİLER SAHA ARAŞTIRMA RAPORU EYLÜL 2016

15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ,SURİYE YE ASKERİ MÜDAHALE VE ÇATIŞMALI DURUMA İLİŞKİN ALGI, TUTUM VE BEKLENTİLER SAHA ARAŞTIRMA RAPORU EYLÜL 2016 15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ,SURİYE YE ASKERİ MÜDAHALE VE ÇATIŞMALI DURUMA İLİŞKİN ALGI, TUTUM VE BEKLENTİLER SAHA ARAŞTIRMA RAPORU EYLÜL 2016 Araştırma Amacı, Kapsamı ve Örneklemi Araştırma, Siyasal ve Sosyal

Detaylı

SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ *

SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ * SURİYE SORUNU VE TÜRK DIŞ POLİTİKASINA TOPLUMSAL BAKIŞ * Salih AKYÜREK ** Cengiz YILMAZ *** Türkiye-Suriye ilişkileri Cumhuriyet döneminde ve özellikle son 30 yılda iniş çıkışları ve gerginlikleri çok

Detaylı

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu?

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? 1.BÖLÜM TBMM DE EŞİT TEMSİL EDİLİYOR MUYUZ? DEMOKRASİ NEDİR? Demokrasi; Halkın serbest ve eşit siyasal katılımını sağlayan, Özgür muhalefeti mümkün

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

TÜRKİYE SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI

TÜRKİYE SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI TÜRKİYE SİYASİ DURUM ARAŞTIRMASI EKİM 12 Çetin Emeç Bulvarı A. Öveçler Mah. 4. Cad. 133. Sk. No:12 646 Çankaya, Ankara/TÜRKiYE Tel: +9 (312) 473 8 45 Fax: +9 (312) 473 8 46 Web: www.sde.org.tr e-posta:

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 31 12 2014 Sayı 33 Genel Değerlendirme Ağustos 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Ağustos 2014 verilerinin değerlendirildiği 33. sayısında

Detaylı

Metodoloji Türkiye Ne Diyor?

Metodoloji Türkiye Ne Diyor? HAZİRAN 2013 Metodoloji Türkiye Ne Diyor? Araştırması İNC Araştırma ve İletişim Danışmanlığı tarafından 24-29 Haziran 2013 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın alan uygulaması NUTS 2 sınıflamasına

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

İSTANBUL DA YEREL SEÇİMLER İSTANBUL U KİM KAZANACAK?

İSTANBUL DA YEREL SEÇİMLER İSTANBUL U KİM KAZANACAK? Kasım 2008 İSTANBUL DA YEREL SEÇİMLER İSTANBUL U KİM KAZANACAK? 29 Mart 2009 Yerel Seçimlerinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İçin Halk Kimi Görmek İsteyecek? Genar Araştırma 29 Mart 2009 Yerel

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ 28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ Erol TUNCER * Yerel yönetim seçimlerinde, bilindiği gibi, il özel idareleri ve belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarlıklarının yürütme ve karar organları seçilmektedir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM TBMM VIII. DÖNEM ( )

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM TBMM VIII. DÖNEM ( ) V İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... XIII GİRİŞ... 1 Muhalefetin İstekleri... 1 Demokratikleşme Adımları... 1 Milletvekilleri Seçimi Kanunu... 2 Hükûmetler... 2 Milletvekili Ara Seçimleri... 2 CHP ve DP nin Kurultay

Detaylı

ANKARA 1.BÖLGE ERKEN SEÇİM SEÇMEN EĞİLİMLERİ ARAŞTIRMASI. Ekim, 2015

ANKARA 1.BÖLGE ERKEN SEÇİM SEÇMEN EĞİLİMLERİ ARAŞTIRMASI. Ekim, 2015 ANKARA 1.BÖLGE ERKEN SEÇİM SEÇMEN EĞİLİMLERİ ARAŞTIRMASI Ekim, 2015 İçindekiler Özet Araştırma Hakkında Seçmen Davranışları Partilerin Milletvekili Aday Listeleri ve Seçim Vaatleri ile İlgili Analizler

Detaylı

Doğruluk Payı Aylık Rapor Kasım 2014

Doğruluk Payı Aylık Rapor Kasım 2014 Doğruluk Payı Aylık Rapor Kasım 2014 Ortak Gelecek için Diyalog Derneği tarafından 20 Haziran 2014 tarihinde yayın hayatına başlatılan Doğruluk Payı, herhangi bir partiyle ilişkisi olmayan tamamiyle bağımsız

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 30 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mayıs 2014 verilerinin değerlendirildiği- 30. sayısında sigortalı ücretli

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE EN SON DURUM ARAŞTIRMASI CUMHURBAŞKANLIĞI SÇİMİNDEN EN SON DURUM

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE EN SON DURUM ARAŞTIRMASI CUMHURBAŞKANLIĞI SÇİMİNDEN EN SON DURUM CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNE EN SON DURUM ARAŞTIRMASI CUMHURBAŞKANLIĞI SÇİMİNDEN EN SON DURUM 1 Web: Eposta: bilgi@tusiar.com Adres: Yenişehir Mahallesi Hastane Caddesi Hisar İş Hanı Kat : 8 No: 35 - Tel

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-3: Toplumsal Olay Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Tablo Listesi...

Detaylı

HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili HAZİRAN 2012 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mersin CHP İl Kongresine katılarak bir konuşma

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 2 Kasım 2013 GİRİŞ İki Ana Seçim Sistemi Çoğunluk sistemi, Nispi temsil sistemi. Seçim Sistemlerinin İki Boyutu Temsilde adalet, Yönetimde istikrar.

Detaylı

MHP yi Bekleyen Gelişmeler Anketinin Sonuçları

MHP yi Bekleyen Gelişmeler Anketinin Sonuçları MHP yi Bekleyen Gelişmeler Anketinin Sonuçları MHP Anketinin Sonuçları Anket sonuçları iki bölümde sunulmaktadır. İlk bölümde ankete katılanların dağılımları ile ilgili sonuçları grafikler yardımı ile

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015 İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 30.09.2015 Ekrem DEMİRTAŞ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Her gün gelen şehit haberlerine YETER İki yıldır bitmeyen seçim maratonuna YETER Siyasetçilerin

Detaylı