Demirdışı Metal ve Alaşımlarının Korozyonu Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Demirdışı Metal ve Alaşımlarının Korozyonu. 27.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER"

Transkript

1 Demirdışı Metal ve Alaşımlarının Korozyonu

2 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARI Endüstride kullanılan en önemli demir dışı metal ve alaşımları şunlardır; Bakır (Cu) ve alaşımları Alüminyum (Al) ve alaşımları Magnezyum (Mg) ve alaşımları Titanyum (Ti) ve alaşımları Kurşun (Pb) ve alaşımları Kalay (Sn) ve alaşımları Çinko (Zn) ve alaşımları

3 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARI Demir Dışı Metal ve Alaşımlarından Aranan En Önemli Özellikler: Dökülebilirlik Dövülebilirlik Talaşlı işlenebilirlik Kaynak edilebilirlik Korozyon direncinin yüksek olması Demir Dışı Metal ve Alaşımlarının Dayanımlarını Arttırma Yöntemleri: Alaşımlama ( Katı çözelti sertleşmesi) Tane boyutunun küçültülmesi ( tane sınırı sertleşmesi) Soğuk işlem (Dislokasyonlar, deformasyon sertleşmesi, soğuk pekleşme) Çökelme sertleşmesi ( ayrışma sertleşmesi)

4 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARI Demir Dışı Metal ve Alaşımlarının Standartlarla Gösterimi: CuZn 37 : %37Zn içeren bakır alaşımı D-CuPb25 : %25Pb içeren döküm (dökme) bakır alaşımı AlMg 1D 16 : %1Mg içeren alüminyum alaşımı, D:çekme mukavemeti σ= 160N/mm 2 L-PbSn8Sb : %8Sn, bir miktar Sb içeren ve ana kütlesi kurşun olan lehim alaşımı DK : Kokil döküm DB : Basınçlı döküm DS : Savurma döküm

5 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARININ BAŞLICA KULLANIM ALANLARI En Çok Bulunan Metal Adı Bileşim yüzdesi Bazı kullanış yeri ALÜMİNYUM Duralumin Al-95, Cu-4, Mg-1 Uçak endüstrisinde Mağnalyum Al-90, Mg-10 Uçak ends.ve terazilerde BİZMUT Wood metali Bi-50, Pb-25 Sn-12,5, Cd-12,5 Elektrik sigortalarında BAKIR Alüminyum bronzu Cu-90,Al-10 Fen aletlerinde Çan metali Cu-75,Sn-25 Çan imalinde BAKIR Pirinç Cu-65,Zn-35 Elektrik malzemesi imalinde Bronz Cu-82, Sn-16, Zn-2 Madalya ve heykelde Alman gümüşü Cu-50 Ni-25 Zn25 Elektrik reostalarında Top metali Cu-90, Sn-10 Top imalinde Nikel para Cu-75, Ni-25 Para basmada

6 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARININ BAŞLICA KULLANIM ALANLARI En Çok Bulunan Metal Adı Bileşim yüzdesi Bazı kullanış yeri CIVA Malgamalar Hg+SnCu, Ag, Au Metal elde etmek ve diş dolgusunda Monelmetal Ni-66, Cu-34, Fe-6 Asit tankları NİKEL Nikrom Ni-60, Cr-15, Fe-25 Elektrik demiri ve elektrik ızgarası Perm alaşımı Ni-80, Fe-20 Elektrik transformatörleri PLATİN Platinium Pt-95, Ir-5 Mücevhercilikte Gümüş para Ag-90, Cu-10 Gümüş para basmakta GÜMÜŞ Sterlin Ag-62,5, Cu-37,5 İngiliz gümüş parası ve gümüş eşya yapımı Babbitt metal Sn-45, Pb-40, Sb-13,Cu-2 Makine yatağı KALAY Britanya metali Sn-90, Sb-8, Gu-2 Süs eşyasında Lehim Sn-60,Pb-40 Metalleri birleştirmekte

7 DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARININ BAŞLICA KULLANIM ALANLARI En Çok Bulunan Metal ALTIN Adı Altın para Bileşim yüzdesi Au-90, Cu-10 Bazı kullanış yeri Altın para basmada 18 ayar altın Au-75, Cu-25 Mücevhercilikte Beyaz altın Au-65, Ni-35 Mücevhercilikte Krom çeliği Fe-97, Gr-3 Silindir yatağı, tel Sert demir Fe-86, Si-14 Asit tankı İnvar Fe-64, Ni-36 Fen aletleri Manganez çeliği Fe-86, Mn-14 Kasa, dolap, taşkırıcı Molibden çeliği Fe-95, Mo-5 Yüksek hızlı dökümde DEMİR Nikel çeliği Fe-94, Ni-6 Asma köprü yapmakta Platinit Fe-85, Ni-15 Ampul teli Silisyum çeliği Fe-97, Si, 3 Otomobil yayı Krom çeliği Fe-85, Si-3 Mutfak malzemesi Tungsten çeliği Fe-92, W-8 Parça dökümünde KURŞUN Saçma, mermi Pb-99,5, As-0,5 Saçma ve mermi yapımı Matbaa metali Pb-82 Prof.Dr.Ayşegül Sb-15 Sn-3 AKDOĞAN Harf dökümünde

8 Titanyum ve Alaşımları Titanyum sembolü Ti olan 22 atom numaralı, C ergime sıcaklığına sahip yoğunluğu 4.5 g/cm 3 olan hafif, parlak korozyana karşı dirençli grimsi geçiş metalidir. Titanyum; demir,alüminyum, vanadyum ve molibden gibi elementlerle alaşım yapabilir. Bu güçlü, hafif alaşımlar havacılık (jet motorları, füzeler ve uzay araçları) askeri, endüstriyel işlemler (kimyasallar ve petrokimyasallar, arıtma santralleri, kağıt hamuru ve kağıt) otomotiv, yiyecek, tıp (protezler, implantlar, dental endodontik malzemeler, dental implantlar), spor eşyaları, mücevher, cep telefonu, ve diğer uygulamalarda kullanılır. Titanyum 1781 de William Gregor tarafından İngilterede keşfedilmiştir. Martin Heinrich Klaproth tarafından titana atfen bu şekilde isimlendirilmiştir. Metal formun en yararlı özellikleri korozyona karşı dirençli olması ve bütün metaller içinde en yüksek dayanım/ağırlık oranına sahip olmasıdır. Alaşımsız haliyle %45 daha hafif olmasına rağmen bazı çelikler kadar dayanaıklıdır. Elementin iki allotropik türü ve 46Ti'den 50Ti'ye beş tane doğal izotopu bulunur. Bunlardan 48Ti doğal olarak en bol bulunan izotoptur(73.8%). Titanyumun kimyasal ve fiziksel özellikleri zirkonyumun fiziksel özellikleri ile benzerlik gösterir

9 Titanyum ve Alaşımları Ti ve alaşımları, metal matrisli kompozit malzemelerde matris malzemesi olarak yaygın kullanım alanına sahiptir. Titanyumun korozyona karşı dayanımı çok iyidir. Yüzeyinde ince bir TiO2 tabakası oluşturarak, çok iyi korozyon direnci sağlar. Vücut içine konan parçalarda, proses kazanları vb. yerlerde bu özelliğinden dolayı titanyum ve alaşımları kullanılır. Ayrıca Ti metali, alüminyumdan daha rijit ve dayanıklıdır. Özellikle çok iyi mukavemet / özgül ağırlık oranına sahip olduğundan dolayı uçak ve uzay sanayinde uygulama alanları bulmuştur. En önemli dezavantajı pahalı olmasıdır. Metaller arasında titanyumun ısıl genleşme katsayısı oldukça düşüktür. Özellikle yüksek sıcaklık uygulamalarında Ti alaşımları oldukça iyi performans gösterir.

10 Nikel ve Alaşımları Sembolü Ni, atom numarası 28, atom ağırlığı 59, yoğunluğu 8,9 g/cm 3 ergime noktası 1453 C olan elementtir. Nikel, çok parlak ve sert bir metaldir. Korozyon direnci yüksektir.havada oksitlenmez. Asitler nikele çok yavaş etki eder. Derişik nitrik asit pasifleştirir. Yüksek korozyon direnci nedeniyle, bazı metalleri havanın etkisinden korumak için, bu gibi metaller, nikelle kaplama yapılır. Kübik yüzey merkezli kafes yapısı nedeniyle plastik şekillenebilirliği iyidir. Mıknatıslanma özelliği vardır. Nikel aşınmaya dayanıklıdır. Nikelin önemli alaşımları vardır. %67 nikel, % 28 bakır, geri kalanı demir, mangan karışımı olan MONEL alaşımı dayanıklı ve sert bir alaşımdır. Asit, havaya ve deniz suyuna karşı çok dayanıklıdır. Buhar makinelerinin piston ve sübaplarıyle, parlak, paslanmaz ev ve mutfak eşyaları yapılır. Nikel, krom, demir, mangan metallerin çok yüksek sıcaklıkta birlikte ergitilmesiyle elde edilen NİKKROM alaşımı elektrik akımına karşı büyük bir direnç gösterir. Bu nedenle, elektrik ütüsünde, elektrikle ekmek kızartma ve ısıtma araçlarında ve benzeri yerlerde direnç olarak kullanılır.

11 Nikel ve Alaşımları Nikelin Başlıca Kullanım Yerleri: Nikel manyetostriktif özelliğinden dolayı su altı haberleşme, derinlik ölçme, teknik temizleme sistemlerinin ultrasonik dalga üreteçlerinde, Mangan içeren nikel, elektron tüpü iç parçalarında, Manganın yanında silisyum da katılmasıyla yanma gazlarına dayanıklılık arttığından benzin motorları buji elektrotlarında, Kimya endüstrisinde; Nikel alaşımları olarak metal korozyonuna maruz yerlerde, kostik solüsyonların dengelenmesinde ve petrol endüstrisinde, Fabrikasyon ürünlerde; Çatal, bıçak takımları, çekiç, pense gibi aletlerle diğer birçok ev ve hastaane aletlerinin yapımında, Uçak ve gemi endüstrisinde; Termik makinelarında aşırı ısıl zorlanma ile karşılaşılan parçaların büyük bir bölümü çoğunluğu nikel esaslı olan yüksek sıcaklık alaşımları olan süper alaşımlarından imal edilmektedir. Nikel süper alaşımları yüksek sıcaklığa ve korozyona dayanıklı olduğundan, uçakların gaz türbinlerinde, jet motorlarının yapımında, ayrıca uçakların elektrolizle kaplanan bölgelerinde,

12 Nikel ve Alaşımları Nikelin Başlıca Kullanım Yerleri: Enerji santralleri, gemiler ve kimya endüstrisi için cihaz, kondanser ve ısı değiştirgeçlerinin üretiminde nikel bakır alaşımları kullanılır. Kızgın durumda çalıştırılan ısıtıcı lektrik dirençlerinde Gemi yapımında tuz korozyonuna karşı engelleyici olarak, Motorlu araçlar ve parçalarında, Elektrikli makinelar ve parçalarında, Yapı malzemelerinde, Sıvı ve katı yağlarda hidrojenerasyonu sağlamak amacıyla, Batarya ve yakıt hücrelerinde ve seramik malzemelerde emaye ile demir arasında bağlayıcı olarak, Bozuk para üretiminde, Paslanmaz çelik üretiminde,

13 Kalay ve Alaşımları Kalay; ergime sıcaklığı (232 C 0 ) düşük, kimyasal kararlılığı iyi ancak ağır 7.3 g/cm 3 yoğunluğunda ağır bir metaldir. Kalay ve bileşikleri; yiyecek ve içeceklerle temas ettiğinde zehirsizdir. Teneke ve konserve gibi kapların kalayla kaplanmasında kullanılır. Döküm, sıvama, çekiçleme ve lehimleme gibi yöntemlerle basitçe işlenebilir. Bu nedenle de geçmiş dönemlerde kap kacak yapımı için kalaya büyük ilgi duyulmuştur. Kalay alaşımları döküme elverişli akıcılığa sahip olduğundan basınçlı döküm ve lehim malzemesi olarak kullanılırlar. örn. DB-SnSb17Cu5Pb3, L-Sn50PbSb, L-SnZn10 vb. Org borusu gibi bazı müzik aleti parçaları halen kalaydan imal geleneği henüz terk edilmemiştir. Halen üretilen kalayın yarıdan fazlası konserve kutuları için teneke imalinde,geri kalan miktarın büyük bölümünden de lehim, yatak metali ve bronzlarda alaşım elementi olarak tararlanmaktadır.

14 Kalay ve Alaşımları En önemli kalay alaşımları; yatak metalleri örn.lgsn 80, LgPbSn 10 yumuşak lehimler örn.l-sn 60Pb, L-PbSn 30 kurşun miktarı sınırlandırılmış kap alaşımları örn. SnSb 2Cu olarak sınıflandırılabilir. Yatak metallerinin (beyaz metallerin) iç yapısı genellikle sert ve aşınmaya dayanıklı adacıklar ile bunların arasındaki yumuşak ve sünek ana kütleden oluşur. Yumuşak lehimler; bileşimlerine göre farklı katılaşma davranışı gösterirler. Katılaşma aralığı dar olan L-Sn 60Pb alaşımı, akıcılıkları nedeniyle ince delik ve kanalları doldurabildiklerinden öncelikle elektronikte kullanılmaktadırlar. Katılaşma aralığı geniş olan L-PbSn 30 alaşımı, kablo kılıfları ve teneke kutular gibi büyük yüzeylerin lehimlenmesinde tercih edilir.

15 Çinko ve Alaşımları Çinko 419 C 0 de ergiyen, iyi döküm özellikleri ve atmosfer korozyonuna direnci iyi olan 7.14 g/cm 3 yoğunluğunda ağır bir metaldir. Hegsagonal kafes yapısına sahip olan çinko, plastik şekil değişimine pek elverişli olmaması, yeniden kristalleşme sıcaklığının düşük olması nedeniyle sorun yaratmaz. Saf çinkonun saflık dereceleri %97.5 ila %99.95 arasında değişir ve DIN 1706 da standartlaştırılmıştır. %99.99 saflığındaki çinko, basınçlı döküm alaşımlarının temel bileşeni olarak kullanılır. Çinkonun elektrokimyasal gerilim serisindeki konumu asallıktan uzak olduğundan, nemli havanın veya doğal koşullardaki suyun etkisiyle yüzeyinde hidroksit ve karbonat karışımı koruyucu tabaka oluşur. Korozyon hızını azaltan bu tabaka nedeni ile çelik ve dökme demirler çinko ile kaplanabilirler. Asit ve kuvvetli alkali çözeltilerinde, damıtık veya yoğuşmuş su ile su buharı gibi ortamlarda çinkonun korozyona uğrama tehlikesi vardır. Çinko kapların gıda ile temas etmesi sakıncalıdır. Sulu çözeltilerde demire kıyasla elektrokimyasal geriliminin daha negatif oluşu ve çözeltiye geçme davranışının uygunluğu nedeniyle çinko, çeliğin katodik korunmasında kurban (harcanabilir) anot görevi görür.

16 Çinko ve Alaşımları Çelik ve dökme demirlerin çinko ile kaplanması sıcak daldırma ve elektrolitik kaplama yöntemleri ile gerçekleştirilir. Sıcak daldırma yönteminde; ana malzeme ile çinko arasındaki geçiş bölgesinde Fe-Zn alaşımları meydana gelir. Ara tabakaların kalınlığı banyo sıcaklığının yanısıra daldırma süresi ve demirce giderek zenginleşen eriyin bileşimine bağlıdır. Sıvı metale yaklaşık %0.1 Al katılmasıyla yüzeyde katılaşan çinko ve alaşım bölgelerinin kalınlığı azalır. Yüksek sıcaklığa ısınması sakıncalı ana malzemelerde veya boyut toleranslarının dar tutulması gereken küçük parçalarda elektrolitik yönteme başvurulur. Böylece, ara tabakasız ve daha üniform bir kaplama elde edilebilir.

17 Çinko ve Alaşımları Başlıca basınçlı döküm alaşımları; DB-ZnAl 4 ve DB-ZnAl 4Cu 1 dir. Çinko içine yapılan %4Al ilavesi; malzemeye tokluk kazandırması yanısıra çinkonun çelik döküm kalıplarını erozyona uğratma etkisini de azaltır. Çinkoya ilave edilen bakır katı çözelti oluşturur ve dayanım artışı sağlar. Taneler arası korozyonun önlenmesi için basınçlı döküm alaşımlarında %0.02-%0.06 Mg bulunması gerekir. Çinko alaşımları basınçlı döküm alanında ağırlıkça %50 paya sahiptir. Karmaşık şekilli küçük parçaların dökümü için basınçlı döküm alaşımları idealdir. İşletme sıcaklıkları ve dayanım değerleri hızla düştüğü için 100 C 0 yi aşmamalıdır. Çinkonun en önemli alaşımı ana bileşenlerini çinko, alüminyum, mağnezyum ve bakırın oluşturduğu zamak tır. Zamak 3- zamak 5 gibi alaşımları degişik sertlikte olup alaşımlarda alaşım elementleri farklı oranlarda bulunur. The New Jersey Zinc Company tarafından 1920'lerde bulunan Zamak, Almanca çinko (Zink), alüminyum (Aluminium), magnezyum (Magnesium) ve bakırın (Kupfer) baş harflerinden oluşturulmuş bir isimdir. Son derece dayanıklı bir alaşımdır. Dünyanın pek çok ülkesinde üretilir. Türkiye'de pek çok üreticisi vardır. Hindistan ve Çin'de çok fazla üretilir ve satılır. Bakır içeren DB-ZnAl 4Cu 1 alaşımında yaşlanma sonucu ortaya çıkan boyut artışının önlenebilmesi için parçalar son boyutlarına islenmeden önce yapay olarak yaşlandırılırlar.

18 Kurşun ve Alaşımları 327 C 0 da ergiyen kurşunun yoğunluğu 11.3 g/cm 3 dür ve ağır bir metaldir. Kübik yüzey merkezli kafes yapısı nedeni ile haddeleme, çekme, presleme gibi yöntemlerle kolaylıkla şekillendirilebilir. Oda sıcaklığında yeniden kristalleşmesi nedeniyle şekillendirmeden sonra tavlama işlemine gerek kalmaz. Ancak küçük şekil değiştirmelerde tane irileşmesine neden olduğundan kablo kılıfları, borular ve kurşun kaplamalarda yorulma kırılmalarına neden olur. Döküm ve lehimleme işlemleri sırasında buharlaşması yavaştır. Ortamdaki dış akımlardan kaynaklanabilecek korozyonun da etkisiyle oluşan korozyonlu yorulma sonunda parça aniden kırılabilir. örn.tren raylarına paralel döşenmiş kabloların kurşun donatısının ani kırılması. Kuşun sülfürik asite karşı kimyasal kararlılık gösterir. Yüzeyinde oluşan ve çözünmeyen kurşun sülfat tabakası, mekanik korozyona uğramadıkça korozyonu engeller. Kurşun akümülatörlerde elektrik akımını da aşağıdaki reaksiyon sağlar. PbO 2 + Pb + H 2 SO 4 2PbSO 4 + 2H 2 O + e

19 Kurşun ve Alaşımları Dayanımı arttırmak için antimon (Sb) katılarak elde edilen kurşun alaşımları sert kurşun olarak isimlendirilir. Korozyon direncini ve dayanımı iyileştiren kalay ilaveli kurşun alaşımları; kaymalı yatak, basınçlı döküm, matbaacılık ve kablo kılıfı alaşımlarının başında gelir. Çökelme sertleşmesi uygulanabilen kalsiyumlu kurşun alaşımları ise sürünmeye bir ölçüde dayanıklı olup örn. Akümülatör plakası ve özel yataklar için önem taşırlar. Toplam kurşun tüketiminde akümülatör yapımı yaklaşık %50, benzine katıldığında vuruntuyu azaltan kurşun tetraetil bileşiğinin üretiminde de yaklaşık %15 lik paya sahip olmuştur. x- ve γ - ışınlarından korunmak için kurşun blok ve önlüklerden yararlanılır. Yeraltı kabloları korozyona ve böcek yemesine karşı kurşun kılıfla donatılır. Kurşun alaşımları, kaymalı yatak (beyaz metal) ve matbaacılıkta baskı malzemesi (harf metali) olarak kullanılmaktadır. PbSb 16 Sn1 alaşımı harf metali olarak kullanılır.

20 BAKIR ve BAKIR ALAŞIMLARI

21 SAF BAKIR Özgül ağırlık :8,92 g/cm -3 Ergime sıcaklığı:1083 C Isıl genleşme katsayısı:17, /K-1 Isıl iletkenlik:0,91 cal/cm.s.grd Elek. İletkenliği:40-59 m/ωmm 2 Elastik modülü: N/mm 2 Haddeleme ve tavlama Çekilme Döküm Çekme Mukavemeti Akma dayanımı Kopma uzaması

22 SAF BAKIRA İLAVE EDİLEN ELEMENTLER

23 SAF BAKIR Endüstriyel bir malzeme olarak bakır, plastik şekil verme yeteneğinin yüksekliği yanında elektrik ve ısıl iletkenliğinin yüksekliği ile daima ön plandaki yerini korumuştur. Bu özelliklerinden kaynaklanarak bakır; İşlenebilme yeteneğinden dolayı hediyelik eşya üretiminde Elektrik iletkenliğinden dolayı kablo üretiminde Isıl iletkenliğinden dolayı da ısıtma/soğutma sistemlerinde geniş olarak kullanılmaktadır.

24 SAF BAKIR Bakır mikroorganizmaların büyümesini geciktirdiği için biraların mayalanmasında kullanılmaktadır. Bu kaplar çoğu zaman bakır olarak adlandırılmakla beraber zamanımızda çoğu ucuz olması sebebi ile paslanmaz çelikten yapılmaktadır.

25 SAF BAKIR Bakır veya bakır alaşımları aşağıda sıralanan özelliklere sahiptir. Ve bu özelliklere bağlı olarak ihtiyaç duyulan yerlerde kullanılmaktadır. Elektrik ve ısı iletkenliği (saf bakır) Korozyon direnci (nikelli alaşımlar) Görünüş, mimari (bronz, pirin. Vs.) Toksik olmaması (gıda, şeker sanayi) Yatak olmaya elverişlilik (kayma sürtünme özelliği)(kalay, bronz vs.) Daha birçok kullanım yerine uygun avantajlar sıralanabilir. Fakat bakır metalurjisinin pahalı bir teknoloji olması ve dünyadaki zengin bakır yataklarının artık iyice azalması, maliyet faktörlerinin etkinliğini arttırmıştır. Fiyat avantaj dengesi, bakır ve alaşımlarının kullanımını sınırlamaktadır.

26 SAF BAKIRA İLAVE EDİLEN ALAŞIM ELEMENTLERİ

27 BAKIRIN BAŞLICA KULLANIM ALANLARI Günümüzde bakır kullanımının % 75 i iletkenlik özelliğinden faydalanmaktadır. Bakırın başlıca kullanım alanları aşağıdaki şekilde özetlenebilir: Enerji kabloları, telekomünikasyon kabloları, tesisat kabloları olarak enerji, haberleşme, inşaat, otomotiv, elektronik sektörlerinde, beyaz eşya ve elektrikli ev aletleri üretiminde kullanılmaktadır.

28 BAKIRIN BAŞLICA KULLANIM ALANLARI

29 BAKIR ve ALAŞIMLARININ STANDARTLARLA GÖSTERİLİŞİ

30 BAKIR ve ALAŞIMLARININ STANDARTLARLA GÖSTERİLİŞİ

31 BAKIR ve ALAŞIMLARININ STANDARTLARLA GÖSTERİLİŞİ

32 BAKIR ALAŞIMLARI Beklenen fonksiyon ve uygun özellikler, Cu alaşımlarının kullanım alanlarını da tarif ederler. Mukavemeti yüksek Cu alaşımları (yüksek oranda mekanik zorlanmalara maruz aletler, makine ve konstriksüyon parçaları (yaylar, membranlar, -zarlar-, dişli çarklar, bağlantı elemanları, kıvılcım çıkarmaz el aletleri): CuSn-; CuAl-; CuBe; alaşımları gibi). Tribolojik özellikleri öne çıkan bakır alaşımları (kaymalı yataklar, sürtünme ve aşınma plakaları, salyangozlar, bilezikler gibi sürtünme ve aşınmaya maruz makine elemanları: CuSn-; CuAl-; CuSnPb- alaşımları gibi). Korozyona dayanıklı ve işlenmesi kolay bakır alaşımları (gemi inşası ve çeşitli cihaz, alet ve sistemlerin üretiminde gerekli iletim boruları, armatürler, soğutma ve ısı değiştirme üniteleri: CuSn-; CuZn-; CuAl-; CuNi-; alaşımları gibi). Kolay işlenebilir alaşımlar (optik, hassas mekanik, ölçme tekniği cihaz ve aletlerinin üretiminde gereken çeşitli borular, halkalar, cıvatalar, kalıpta delme ve basma parçaları: CuZn-; CuZnPb-; alaşımları gibi).

33 BAKIR ÇİNKO ALAŞIMLARI Çinko miktarı %37 yi aşarsa her zaman α+β princi elde edilir. İç yapıda kübik hacim merkezli (khm) β fazının varlığı dayanım ve sertliği arttırırken sünekliğin de düşmesine neden olur. Soğuk şekillendirme güçleşmesine karşın talaşlı şekillendirme kolaylaşır.kısa talaş verme özelliğini daha da geliştirmek için pirince %2 dolayında kurşun ilave edilir. Talaşlı işlemeye elverişlilik bakımından sadece bazı alüminyum alaşımları CuZn40Pb2 den daha üstündür. İnce mekanik saat endüstrisi ve tornalama yoluyla seri üretimde örn. Tükenmez kalem ucu yapımında öncelikle kurşunlu pirinçler seçilir.

34

35 BAKIR ÇİNKO ALAŞIMLARI Özel Pirinçler Korozyona dayanıklılığı ve diğer özellikleri Ni, Sn, Al, Si ve Mn alaşım elementleri ile geliştirilmiş Cu-Zn alaşımlarıdır. Çinkonun korozyona uğramasını yani çinkosuzlaşmayı (dezinfikasyon) önleyebilmek için % arsenik katılmış CuZn20Al ve CuZn28Sn1(gemici pirinci) alaşımları en başta gemi kondenserlerinin yapımında kullanılır. Bileşimlerindeki %40-43 çinko ve olası kalay ve mangan katkıları nedeni ile döküm alaşımlarına benzeyen lehim pirinçleri, bakır esaslı malzemelerin ve çeliklerin sert lehimlenmesi için kullanılır. Lehimlenecek çelikte iç gerilmelerin bulunması, ergimiş pirincin tane sınırları boyunca çelik iç yapısına girmesiyle lehim kırılganlığı denen çatlamalar meydana gelir.

36 BAKIR ÇİNKO ALAŞIMLARI Pirinçlerin Kullanım Alanları

37 KOROZYON ÇEŞİTLERİ Pirinçte meydana gelen korozyon çeşitleri çok fazladır.uygun malzeme seçimi, uygun proses ve proses sonrası işlemleri (ve uygun işletim)ile i bu korozyon tiplerinin önüne ne geçilebilir. ÇİNKOSUZLAŞMA KOROZYONU EROZYON/AŞINDIRMA KOROZYONU GERİLMEL LMELİ KOROZYON ÇATLAĞI TANELER ARASI KOROZYON OYUKLANMA KOROZYONU GALVANİK K KOROZYON

38 ÇİNKOSUZLAŞMA KOROZYONU Çinkonun az miktarda yapıdan uzaklaşmasıdır ve geriye gözenekli bakırca zengin alfa yapısı kalır. Bunun sonucunda malzeme özelliklerini kaybederek dayanıksız hale gelir. Alaşıma arsenik ilavesi ile bu korozyon tipi engellenir. Gemici pirinci, Alüminyum pirinci, 70/30 pirinç ve CuZn36Pb2As(CW602N) bu tip korozyona karşı dayanıklı alaşımlardır. Çinkosuzlaşma, çinko miktarınca zengin beta fazında gerçekleşerek alfa fazı aralarında oluşur, yüzeysel ve derinlemesine devam eder. Alaşımlamanın dışında ısıl işleminde çinkosuzlaşma direncinde faydalı etkisi vardır C da yaklaşık 2 saat yapılan ısıl işlem ile çinkosuzlaşma dayanımı arttırılır. Çinkosuzlaşma çoğunlukla saldırgan su ortamlarında oluşur. Suyun içerdiği elementler, organik maddeler, suyun Ph ı, hidroksit içeriği v.b. çinkosuzlaşmanın oluşmasında etkilidir. Bu korozyon tipine karşı dayanım için geliştirilen alaşımlar genellikle su fittingslerinde, deniz ortamlarında kullanılan ürünlerin imalatında tercih edilir. Avrupa Normlarında çinkosuzlaşmanın uygunluğunu kontrol etmek için ilgili deneyler mevcuttur.

39

40 EROZYON(AŞINDIRMA) KOROZYONU Yüksek akışkanlık hızına sahip sulu v.b. ortamlarda bu tip korozyon oluşur. Pirinç üzerinde kimyasal kompozisyonundan dolayı koruyucu ince bir film tabakası oluşur. Yüksek akışkanlık hızına sahip sulu v.b ortamlarda bu koruyucu film tabakası zayıflar ve kaybolur. Bu da malzemede korozyonun başlamasına özelliklerini yitirmesine olanak tanır. Sorunu ortadan kaldırmak için alüminyum pirinci geliştirilmiştir. Ayrıca gemici pirinci, 90/10 bakır nikel, 70/30 bakır nikel alaşımları da bu tür korozyonu önlemek için etkilidir. Aşındırma korozyonunun önüne sadece alaşım seçimi ile değil dizayn ile de geçilebilir. Suyun akış hızını azaltacak, dirseklerin yerine yumuşak geçişli bentler ve T lerin yerine Y parçalar gibi seçilmesi v.b. gibi önlemlerde alınabilir. Ayrıca akış kontrol valfleri kullanılarak ta önlem alınabilir. Yüksek akışkanlığa sahip suyun/v.b. içerisindeki çözünmüşler de iyi tespit edilerek bunların seçilen alaşıma etkisini azaltacak ilaveler yapılabilir.

41

42 Erozyon ve Kavitasyon hasarı Erozyon hasarı sıvı akış hızının n fonksiyonudur. Vana, pompa ve bağlant lantı parçalar alarından geçen en sudaki basınç ve hız h z değişimi imi kavitasyon problemi doğurur. Hasar çok hızlh zlı oluşabilir. Su hız h z ve basınc ncı sınır r değeri eri aştığıa ığında erozyon hasarı beklenmelidir. Endüstri istatistikleri, İçme su hatlarında kullanılan lan pirinç alaşı şımlarının n oranını ağırlık k olarak % 5, değer er olarak % 10 şeklinde vermektedir. Buna bağlı olarak pirinç alaşı şımı eksenli yaşanan anan yılly llık korozyon ve aşıa şınma kayıplar pları önemli bir mertebeye ulaşmaktad maktadır. Bu kayıplar; malzeme, tasarım m ve işletim i tedbirleri ile azaltılabilir. labilir.

43 GERİLMELİ KOROZYON ÇATLAĞI Gerilmeli korozyon çatlağı ya da diğer adıyla mevsim çatlağı yüksek gerilimlerde ve korozif ortamlarda oluşur. Genellikle amonyak içeren ortamlarda oluşur. Aynı zamanda atmosfer, %0,05- %0,5 aralığında kükürt dioksit ya da nitrat içeriyorsa da oluşur. Avrupa Normlarında civa nitrat deneyi ile malzemenin bu tarz korozyona dayanıklı olup olmadığı test edilip sonucu görülebilir. Bu korozyon tipi ile oluşan çatlak lekeli ya da parlak olabilir ve çatlak yavaşça veya hızlıca oluşabilir. Çatlaklar çekme gerilimleri yönünde oluşur. Mesela gerilim giderme tavlaması yapılmamış içi boş çubuklarda test sonucu boyuna çatlaklar görülmektedir. Soğuk eğilme yapılmış borularda eğilen yerin yanında yönsüz bir çatlak oluşur. Eğer malzemeye bir operasyon yapılıyorsa, operasyon yapılan yerin yani gerilim uygulanan yerin yanında gerilmeli korozyon çatlağı oluşur. Gerilmeli korozyon çatlağında alaşım yönünden etkili çinko miktarıdır. Çinko miktarı seçilen alaşımda arttıkça gerilmeli korozyon çatlağı oluşma riski o derece artmaktadır. Gerilmeli korozyon çatlağına, ½-1 saat aralığında ve derece aralığında yapılan gerilim giderme işlemi ile önlem alınabilir. Doğal olarak doğru alaşımı seçmek, uygulanan proseslere dikkat etmekte önemlidir.

44

45 OYUKLANMA KOROZYONU Bu korozyon problemi çok ciddi bir sorun değildir.bakır su borularında görülmektedir. Alfa pirinçleri çinkosuzlaşmaya karşı dayanıklı hale getirilmiştir.bu, bazı durumlarda oyuklanma direncini azaltır.mesela düşük akışlı,sülfit içerikli deniz suyu ortamlarında kullanılan alüminyum pirinci,temiz sulu ortamlarda bazen oyuklanma korozyonuna uğramaktadır.bu çok az olmasına karşın bununla hiç karşılaşmamak için temiz sulu ortamlarda alüminyum pirincinin yerine gemici pirinci kullanılmalıdır.

46 GALVANİK KOROZYON Farklı metaller ya da alaşımlar bir elektrolitin (deniz suyu, temiz su, yağmur, çiğ, buğu) içinde temasta iseler biri diğerinin korozyon dayanımına etki eder. Diğerinden daha soylu olan metal diğerinde atağı hızlandıracaktır ve kendini uygun derecede korumaya alacaktır. Galvanik korozyonu önlemek için metallerin veya alaşımların kullanılacak elektrolit ortamının cinsine göre birbiri arasındaki soyluluk durumunu iyi anlamak ve seçimlerimizi elektrokimyasal serileri dikkate alarak yapmalıyız. Pirinçlerde yüksek bakır oranı ihtiva edenler daha düşük bakır ihtiva edenlere göre daha soyludur. Yani alfa pirinçleri beta pirinçlerine göre daha soyludur. Galvanik korozyon oluşumu sadece soyluluğa bağlı değildir. Farklı iki metal veya alaşıma sahip parçalar arasındaki alan oranı da önemlidir. Eğer etkileyici alan daha soylu(katodik) ise galvanik atak pirinçte olabilir. Eğer katodik metal alanı pirinçten daha küçük ise galvanik korozyonun sözünü etmeye değmez. Örneğin paslanmaz çelik pirinç valfin içindeyse çok az miktarda(önemsenmeyecek kadar), fakat pirinç cıvata paslanmaz çelik yapı içindeyse pirinçte galvanik korozyon oluşacaktır. Su sistemlerinde çok kullanım yeri bulunan pirinç valfler ve fittingsler, bakır, paslanmaz çelik boruların etkili alanları kullanım yerlerinde çok farklılık göstermez ve aralarındaki galvanik hareketlilik çok azdır. Eğer kullanıldıkları yerde sahip oldukları alanlarda büyük farklılıklar olursa mesela pirinç fittingsler bakır ya da paslanmaz çelik tanklar içinde olduğu durumda daha büyük alana sahip katodik metal galvanik atağa sebebiyet verecektir. Eğer birbirinden soyluluk bakımından büyük farklılıklar oluşturan metal ya da alaşımlar kullanmamız gerekiyorsa ya da soylulukları birbirine yakın olsa da efektif alanları arasında büyük farklılıklar varsa galvanik korozyona uğrayacak olana(anodik taraf) kaplama ya da boyama işlemi yapılabilir. Galvanik korozyon, kaplama yapılsa da anodik tarafın tamamen kaplanamama durumu ile de karşımıza çıkabilir. Böyle bir durumda da katodik tarafa belirli bir kısma kaplama yaparak ta değişik çözümler bulunabilir.

47

48 NİKEL GÜMÜŞÜ ( ALMAN GÜMÜŞÜ) Bakır-Nikel-Çinko alaşımlarının genel adıdır. CuNiZn alaşımları (%45-67 Cu; %4,5-45 Zn; % Ni; % 0-2,5 Pb içerirler. Gümüş görünümünde, fakat gümüşe göre çok daha ucuz malzeme olarak, optik ve saat sanayinde ve müzik aletleri yapımında, tıbbi cihaz ve aletlerin üretiminde, süs eşyaları, ev ve mutfak eşyaları üretiminde tercihen kullanılırlar. Nikelin etkisiyle gümüşe benzer bir renk alan bu malzemelerin kararmaya dayanıklılığı pirinçten daha iyidir. Kurşun katılmamış olanları zayıf akım röle yayları, gümüş kaplı çatal-bıçak takımları yapımında kullanılır. Kurşun katılmış olanları ise, optik aletler ve pergel yapımında kullanılır. Pirinçler ve nikel gümüşü gerilme korozyonuna karşı düşük dirence sahiptirler. Bulundukları ortamda örn. yanma gazlarından gelebilecek çok az miktarda amonyak ve nem olması durumunda dış gerilmelerin belirli bir düzeye erişmesi sonucunda pirinç ve nikel gümüşü çatlayarak hasara uğrar.

49 ALÜMİNYUM BROZLARININ ÖZELLİKLERİ Alüminyum bronzları yüksek ergime sıcaklığına sahiptir(yaklaşık C) Dar katılaşma aralığı vardır (likidus solidus arası yaklaşık C) Sıcaklığın artması ile α ve α +β fazlarının çözünürlük sınırları değişir C ve % 11.8 alüminyumda meydana gelen ötektoid dönüşüm, ısıl işlemle sertleştirilebilme karakteristiğini vurgular. Alüminyum bronzları dayanımları yüksek, deniz suyu, sülfirik asit ve tuz çözeltilerine karşı korozyon direnci yüksek alaşımlardır. Alüminyum bronzları dövme ve dökme alüminyum bronzları olarak 2 grupta incelenebilir. Demir, nikel veya mangan katkılı olabilen türlerinden ötektoid dönüşüm gösterenler su verilerek sertleştirilebilirler. Demir alaşımlarından yapıldıkları zaman, işletme sırasında kuvvetli sürtünme ve adezyondan dolayı yüzey hasarına yol açabilecek kılavuz makarası, kızak ve takımlar için en uygun malzemedir.

50 ALÜMİNYUM BRONZLARINA ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ETKİSİ Kurşun: Tornada mükemmel işlenebilme ve yatak olarak kayma özelliği verir. Bu nedenle dişli çarkları, volanların ve benzer parçaların dökümünde kurşun ilave edilir. Mikro yapı içinde ayrı fazda ve yumuşaktır. Demir :Tane küçültücü olarak kullanılır ve bu da çekme mukavemetini arttırır. Genelde demir sert noktalara ve demir segregasyonuna neden olduğu için, belli oranı geçmesi istenmez. Nikel: % 5 e kadar kullanılır ve çekme mukavemetiyle sünekliği arttırır. Döküm alaşımlarına az miktarda ilaveler mekanik özellikleri iyileştirir. Silisyum: Mükemmel akıcılık ve dökülebilirlik özelliği kazandırıyor. Dikkat edilmesi gereken nokta oksit filmi oluşturmasıdır. Alüminyum bronzları, kimya, kağıt, tekstil ve gemi sanayinde korozyona dayanıklı alaşım olarak kullanılır.

51 BAKIR KALAY ALAŞIMLARI Cu-Sn alaşımları olan kalay bronzları, çoğu kez fosforla oksit giderme işlemi gördüklerinden fosfor bronzları olarak da isimlendirilir. Denge diyagramından da görüldüğü gibi kalayın çözünürlük sınırı 20 0 C de % 1 den az iken, sıcaklığın artışı ile hızla artarak ötektoid yatayında % 15.8 kalay olur. Pirinçlere göre dayanım, korozyon direnci, aşınma ve kaymalı yatak özellikleri bakımından genellikle üstün olmalarına karşın pahalıdırlar. Yaklaşık %1.5 Sn içeren bronzlar soğuk çekilmiş tel halinde telefon hava hatlarında kullanılır. Ancak bu iletkenlerin bileşiminde fosfor bulunmamalıdır. Standart dökme kalay bronzları 513 e kadar kalay içerirler. G-CuSn12 veya G- CuSn12Ni alaşımlarında, aşınma ve korozyon dayanıklılığı fazla olması gereken yüksek hızlı sonsuz vida dişlisi, pompa çarkı vb. Gibi makine parçaları dökülür. %20 kalay içeren dökme kalay bronzu ise aşırı gevrekliği nedeni ile sadece çan üretimi için uygundur. Bileşimlerinde alaşım elementi olarak çinko ve gerektiğinde kurşun da bulunan çok bileşenli kalay bronzları kızıl döküm olarak adlandırılırlar. Örn. G-CuSn10Zn ve G- CuSn7ZnPb alaşımları düşük hızlı sonsuz vida dişlisi, kaymalı yatak burcu gibi yerlerde kullanılır.

Demirdışı Metal ve Alaşımları

Demirdışı Metal ve Alaşımları Demirdışı Metal ve Alaşımları DEMİR DIŞI METAL VE ALAŞIMLARI Endüstride kullanılan en önemli demirdışı metal ve alaşımları şunlardır; Bakır (Cu) ve alaşımları Alüminyum (Al) ve alaşımları Magnezyum (Mg)

Detaylı

Al ve Alaşımları. Magnezyum Alaşımları 41-160. Titanyum Alaşımları 38-290 Çelik HX 180 (NiMoCo) Alaşımı 159-200

Al ve Alaşımları. Magnezyum Alaşımları 41-160. Titanyum Alaşımları 38-290 Çelik HX 180 (NiMoCo) Alaşımı 159-200 Alüminyum Al ve Alaşımları Alüminyum tabiatta en çok bulunan elementlerden biridir ve mühendislik yapılarında çelikten sonra en çok kullanılan metaldir. Alüminyumun yoğunluğu (2,71 g/cm 3 ),çeliğin yoğunluğunun

Detaylı

BAKIR ve BAKIR ALAŞIMLARI

BAKIR ve BAKIR ALAŞIMLARI BAKIR ve BAKIR ALAŞIMLARI 1 SAF BAKIR Özgül ağırlık :8,92 g/cm -3 Ergime sıcaklığı:1083 C Isıl genleşme katsayısı:17,7.10-6 1/K-1 Isıl iletkenlik:0,91 cal/cm.s.grd Elek. İletkenliği:40-59 m/ωmm 2 Elastik

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

ALUMİNYUM ALA IMLARI

ALUMİNYUM ALA IMLARI ALUMİNYUM ALA IMLARI ALUMİNYUM VE ALA IMLARI Alüminyum ve alüminyum alaşımları en çok kullanılan demir dışı metaldir. Aluminyum alaşımları:alaşımlama (Cu, Mg, Si, Mn,Zn ve Li) ile dayanımları artırılır.

Detaylı

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin

Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin Demir, atom numarası 26 olan kimyasal element. Simgesi Fe dir. Demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Yerkürenin merkezindeki sıvı çekirdeğin de tek bir demir kristali olduğu tahmin edilmekle birlikte,

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

Al ve Alaşımları. Alüminyum

Al ve Alaşımları. Alüminyum Al ve Alaşımları Alüminyum Alüminyum tabiatta en çok bulunan elementlerden biridir ve mühendislik yapılarında çelikten sonra en çok kullanılan metaldir. Alüminyumun yoğunluğu (2,7 g/cm3),çeliğin yoğunluğunun

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Al Aluminium 13 Aluminyum 2 İnşaat ve Yapı Ulaşım ve Taşımacılık; Otomotiv Ulaşım ve Taşımacılık;

Detaylı

MAGNEZYUM ve ALAŞIMLARI

MAGNEZYUM ve ALAŞIMLARI Magnezyum, hafif metal olduğundan (özgül ağırlığı = 1.74) uçak, uydu ve roket sanayinin vazgeçilmez malzemelerinden birisidir. Alaşımlanmamış magnezyum, yumuşaklığından, düşük korozyon ve oksidasyon direncinden

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK

MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK MÜHENDİSLİKTE KULLANILAN MALZEMELER 1. DEMİR VE ÇELİK Dünyada üretilen metallerin % 90'nı demir ve çelikten oluşmaktadır. Bunun büyük bir bölümünü mukavemeti ve işlenebilme özelliği olan, ucuz maliyetli

Detaylı

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi.

DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi. AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. DENEYİN ADI: Kum ve Metal Kalıba Döküm Deneyi AMACI: Döküm yoluyla şekillendirme işleminin öğrenilmesi. TEORİK BİLGİ: Metalik malzemelerin dökümü, istenen bir şekli elde etmek için, seçilen metal veya

Detaylı

7075 SERĠSĠ ALAġIMLARIN GENEL ÜRETĠM YÖNTEMLERĠ

7075 SERĠSĠ ALAġIMLARIN GENEL ÜRETĠM YÖNTEMLERĠ 7075 SERĠSĠ ALAġIMLARIN GENEL ÜRETĠM YÖNTEMLERĠ 1 7075 SERĠSĠ ALAġIMLARIN KULLANIM ALANI 7075 AlaĢımı Hava taģıtları baģta olmak üzere 2 yüksek Dayanım/Yoğunluk oranı gerektiren birçok alanda kullanılmaktadır.

Detaylı

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur.

KOROZYONUN ÖNEMİ. Korozyon, özellikle metallerde büyük ekonomik kayıplara sebep olur. KOROZYON KOROZYON VE KORUNMA KOROZYON NEDİR? Metallerin bulundukları ortam ile yaptıkları kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyonları sonucu meydana gelen malzeme bozunumuna veya hasarına korozyon adı

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Grup 1 Pazartesi 9.00-12.50 Dersin Öğretim Üyesi: Y.Doç.Dr. Ergün Keleşoğlu Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Davutpaşa Kampüsü Kimya Metalurji Fakültesi

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

MALZEMELERİN SINIFLANDIRILMASI

MALZEMELERİN SINIFLANDIRILMASI ÜRETİM YÖNTEMLERİ VE İMALAT TEKNOLOJİLERİ MALZEMELERİN SINIFLANDIRILMASI Malzemelerin Sınıflandırılması Metalik Malzemeler Polimer Malzemeler Seramik Malzemeler Kompozit Malzemeler Nano Malzemeler Malzemelerin

Detaylı

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER ÇELİKLERİN KOROZYONU Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı KARBON ORANLARINA GÖRE ÇELİKLER Ötektoidaltı çelik %0,006 C - %0,8 C Ötektoid (Perlitik) çelik (%0,8 C li) Ötektoidüstü çelik %0,8 C - %2,06

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ 1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ Karbon-Karbon Kompozitlerin Genel Özellikleri Yüksek elastik modül ve yüksek sıcaklık mukavemeti (T > 2000 o C de bile mukavemet korunur). Sürünmeye dirençli Kırılma tokluğu

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 6 Nikel, Titanyum ve Kobalt alaşımları. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-20123Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 6 Nikel, Titanyum ve Kobalt alaşımları. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-20123Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 6 Nikel, Titanyum ve Kobalt alaşımları Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-20123Güz Yarıyılı Nikel ve Alaşımları: Ticari Saf Nikel Nikel-Bakır Alaşımları (Monel) Nikel-Krom Alaşımları

Detaylı

ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ

ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ www.muhendisiz.net 1 ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ÇELİKLERE ETKİLERİ Maksimum %2,06 karbon içeren demir karbon alaşımları çelik olarak adlandırılır. Çelikler halen günümüzde en yaygın kullanılan malzeme grubunu

Detaylı

ELEKTROKİMYASAL REAKSİYONLAR

ELEKTROKİMYASAL REAKSİYONLAR KOROZYON GİRİ Çevresel etkenler veya çalışma ortamının koşullarından dolayı meydana gelen bozunmalara; Korozyon Oksidasyon olarak isimlendirilir. Gelişmiş ülkelerin yıllık gelirlerinin yaklaşık %5 lik

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME SÜRÜNME Malzemelerin yüksek sıcaklıkta sabit bir yük altında (hatta kendi ağırlıkları ile bile) zamanla kalıcı plastik şekil değiştirmesine sürünme denir. Sürünme her ne kadar

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

İçindekiler. Alüminyum ve Alaşımları DuzceUniversity, KaynaşlıVocational College, CorrosionResearch Laboratory 81900/ Kaynaşlı-Düzce/Turkey 18.11.

İçindekiler. Alüminyum ve Alaşımları DuzceUniversity, KaynaşlıVocational College, CorrosionResearch Laboratory 81900/ Kaynaşlı-Düzce/Turkey 18.11. İçindekiler Alüminyum ve Alaşımları DuzceUniversity, KaynaşlıVocational College, CorrosionResearch Laboratory 81900/ Kaynaşlı-Düzce/Turkey 1. Alüminyum 2. Alüminyumun Özellikleri 3. Al Alaşımları ve Sınıflandırılması

Detaylı

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar 1.GİRİŞ Genel olarak metal şekillendirme işlemlerini imalat işlemlerinin bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür. İmalat işlemleri genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: 1) Temel şekillendirme,

Detaylı

ALÜMİNYUM VE ÖZELLİKLERİ

ALÜMİNYUM VE ÖZELLİKLERİ ALÜMİNYUM VE ÖZELLİKLERİ Alüminyumun yoğunluğu (2,71 g/cm 3 ),çeliğin yoğunluğunun (7,83 g/cm 3 ) üçte biri kadardır. (Hafiftir.) Elastik Modulus düşük, E = 71 GPa Kristal Yapısı: YMK, bu yüzden her sıcaklıkta

Detaylı

KALAY ve ALAŞIMLARI 1

KALAY ve ALAŞIMLARI 1 1 . Tablo 10. Kalayın bazı mekanik ve fiziksel özellikleri Özgül ağırlık -Sn -Sn 7.30 5.75 Akma mukavemeti [Mpa] 1.5 Çekme mukavemeti [Mpa] 1.5 % uzama 50 Ergime sıcaklığı [ C] 232 Isıl genleşme katsayısı

Detaylı

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir"

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir Akımsız Nikel Eğitimi Akımsız Nikel Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir" Akımsız Nikel Anahtar Özellikler Brenner &

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA DEMİR ESASLI ALAŞIMLAR DEMİR DIŞI ALAŞIMLAR METALLERE UYGULANAN İMALAT YÖNTEMLERİ METALLERE UYGULANAN ISIL İŞLEMLER

Detaylı

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER Prof.Dr.Ahmet Aran - İ.T.Ü. Makina Fakültesi METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER METAL MATRİSLİ KOMPOZİTLER KARMA MALZEMELER METAL MATRİSLİ KARMA MALZEMELER MMK ÜRETİM YÖNTEMLERİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ Metal,

Detaylı

Aluminyum Kaynak Telleri kataloğu

Aluminyum Kaynak Telleri kataloğu Aluminyum Kaynak Telleri kataloğu İçindekiler Giriş 10 ve Telleri 12 Onaylar 16 Paketleme Bilgileri 20 Aluminyum tel seçim tablosu 24 Elisental Ürün Kataloğu 1 9 Sembollerin Anlamları Darbeli akım(puls)

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels)

3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR. Karbon çelikleri (carbon steels) 3. MALZEME PROFİLLERİ (MATERİALS PROFİLES) 3.1. METAL VE ALAŞIMLAR Karbon çelikleri (carbon steels) Çelik, bileşiminde maksimum %2 C içeren demir karbon alaşımı olarak tanımlanabilir. Karbon çeliğin en

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında

Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında Paslanmaz Çeliklerin Kaynak İşlemi Esnasında Karşılaşılan Problemler ve Alınması Gereken Önlemler Paslanmaz çeliklerin kaynak işlemi esnasında karşılaşılan ve kaynak kabiliyetini etkileyen problemler şunlardır:

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

PASLANMAZ ÇELİKLER ve PASLANMAZ ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

PASLANMAZ ÇELİKLER ve PASLANMAZ ÇELİKLERİN KOROZYONU. 14.04.2009 Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER PASLANMAZ ÇELİKLER ve PASLANMAZ ÇELİKLERİN KOROZYONU İçinde %12den fazla Cr ve bunun yanında bir miktarda Ni içeren, korozyon direnci alaşımsız çeliklere göre daha yüksek olan Fe-Cr-Ni alaşımlarına genel

Detaylı

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir.

DÖKÜM TEKNOLOJİSİ. Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM TEKNOLOJİSİ Döküm:Önceden hazırlanmış kalıpların içerisine metal ve alaşımların ergitilerek dökülmesi ve katılaştırılması işlemidir. DÖKÜM YÖNTEMİNİN ÜSTÜNLÜKLERİ Genelde tüm alaşımların dökümü yapılabilmektedir.

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddenin Yapısı ve Özellikleri Eski çağlarda yaşayan insanlar, doğada bulunan bütün maddelerin; Bir elementin bütün atomları birbirinin aynıdır. Farklı elementlerin atomları ise birbirinden farklıdır.

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI Yüzey Mühendisliği Malzemelerin yüzey özelliklerini değiştirerek; yeni mühendislik özellikleri kazandırmak ya da dekoratif açıdan çekici kılmak, insanoğlunun eski çağlardan

Detaylı

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0

SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 ENDÜSTRİDE MALZEME SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 6. NİKEL VE ALAŞIMLARI Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 1 Genel Bilgi NİKEL VE ALAŞIMLARI

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri

Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK. Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Eczacıbaşı - Lincoln Electric ASKAYNAK Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Çelikler İçin MIG/TIG Kaynak Telleri Düşük Alaşımlı Yüksek Dayanımlı Kaynak Teli Ürün Ailesi Genel Ürün Özellikleri Kararlı ark ve

Detaylı

PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU

PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU PASLANMAZ ÇELİK KULLANIM ALANLARI TABLOSU ASTM KOD ÖZELLİKLER KULLANIM ALANI 304 Paslanmaz çeliğin temel çeşididir. 400 C ye kadar yüksek oksidasyon sağlar. Mekanik direnç ve sürtünme mukavemeti çok iyidir.

Detaylı

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ

Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Q - ELEKTRON TÜBÜ VE VAKUM DONANIMININ SERTLEHİMLENMESİ Vakum tüpleri ve sair yüksek vakum tertiplerinin sertlehimlenmesi için yüksek derecede hassas süreçlerin, ocak donanımının, yüksek safiyette ve alçak

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır.

Toz Metalürjisi. Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz Metalürjisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Notların bir bölümü Dr. Rahmi Ünal ın web sayfasından alınmıştır. Toz metalürjisi İmali zor parçaların (küçük, fonksiyonel, birbiri ile uyumsuz, kompozit vb.) ekonomik,

Detaylı

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ

MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ MIG-MAG KAYNAK METODUNDA KULLANILAN KAYNAK ELEKTROTLARI VE ELEKTROT SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü,

Detaylı

Rapor no: 020820060914 Konu: Paslanmaz çelik

Rapor no: 020820060914 Konu: Paslanmaz çelik Rapor no: 08060914 Konu: Paslanmaz çelik PASLANMAZ ÇELİK Paslanmaz çelik, yüksek korozyon dayanımı ve üstün mekanik özellikleri (çekme, darbe, aşınma dayanımı ve sertlik) açısından diğer metalik malzemelere

Detaylı

Prof. Dr. İrfan AY / Öğr. Gör. Fahrettin KAPUSUZ

Prof. Dr. İrfan AY / Öğr. Gör. Fahrettin KAPUSUZ ENDÜSTRİDE MALZEME SEÇİMİ Prof. Dr. İrfan AY 0 6. NİKEL VE ALAŞIMLARI 1 NİKEL VE ALAŞIMLARI Genel Bilgi Nikel alaşımları, alaşımları, yoğun, katı ve güçlü alaşımlar olarak yüksek sıcaklıklarda(jet motorlarında)

Detaylı

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ Yüzey Teknikleri Hakkında Genel Bilgiler Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek malzemelerden istenen ve beklenen özellikler de her geçen gün artmaktadır.

Detaylı

Çinko, Özellikleri ve Kullanım Alanları

Çinko, Özellikleri ve Kullanım Alanları Çinko, Özellikleri ve Kullanım Alanları Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Yrd. Doç. Dr. Zafer BARLAS Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187,

Detaylı

Elektrokimyasal İşleme

Elektrokimyasal İşleme Elektrokimyasal İşleme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Bu notların bir kısmı Prof. Dr. Can COGUN un ders notlarından alınmıştır. Anot, katot ve elektrolit ile malzemeye şekil verme işlemidir. İlk olarak 19. yüzyılda

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

Kaplama dekoratif görünüşü çekici kılarlar 2

Kaplama dekoratif görünüşü çekici kılarlar 2 METALĠK KAPLAMALAR Uygulamada metalik kaplamalar yalnız korozyondan korunma amacı ile dahi yapılmış olsalar bile diğer önemli bazı amaçlara da hizmet ederler: Dekoratif görünüşü çekici kılarlar. 1 Kaplama

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

PİRİNCİN TALAŞLI İŞLENEBİLME KABİLİYETİ

PİRİNCİN TALAŞLI İŞLENEBİLME KABİLİYETİ PİRİNCİN TALAŞLI İŞLENEBİLME KABİLİYETİ 1 1) TALAŞLI İŞLEME KABİLİYETİ Malzemelerin talaşlı işlem kabiliyetini belirlemede kullanılan kantitatif değerlendirme kriterleri; 1) Talaşlı işlenebilirlik indeksi

Detaylı

Demir Karbon Denge Diyagramı

Demir Karbon Denge Diyagramı Demir Karbon Denge Diyagramı Saf Demirin Soğuma ve Isınma Eğrileri 769 C Curie noktasıdır. Bu sıcaklığın altında Fe manyetik özellik gösterir. 1 Fe-C Denge Diyagramı Fe-C Denge Diyagramı 2 Fe-C Denge Diyagramı

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

DEMİR DIŞI METALLER Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0

DEMİR DIŞI METALLER Prof. Dr. İrfan AY. Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 DEMİR DIŞI METALLER Prof. Dr. İrfan AY Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0 1. ALUMİNYUM VE ALAŞIMLARI Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 1 ALİMİNYUM VE ALAŞIMLARI * Aluminyum

Detaylı

Paint School JPS-E / Corrosion / 1 KOROZYON

Paint School JPS-E / Corrosion / 1 KOROZYON JPS-E / Corrosion / 1 KOROZYON Korozyonun Tanımı Korozyon, Malzeme ve Onu Çevreleyen Şartların Korozyon ürünleri üreterek reaksiyonudur. JPS-E / Corrosion / 2 Çeliğin Üretimi ve Degradasyonu Malzeme ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6.

İÇİNDEKİLER 2. 3. 4. 5. 6. İstiklal Mah. Barış Manço Cad. 5. Sok No:8 34522 Esenyurt / İSTANBUL TÜRKİYE Tel.: 0212 679 69 79 Faks: 0212 679 69 81 E-posta: info@gozdempaslanmaz.com 44 44 881 1 İÇİNDEKİLER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 2 1 HAKKIMIZDA

Detaylı

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ Seramik Matrisli Kompozitler Seramik malzemeler, yüksek sıcaklığa dayanıklı ve hafif oldukları (d= 1,5-3,0 gr/cm3) için oldukça çekicidir. Seramik matrisli

Detaylı

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir BÖLÜM 1. HEDEFLER Malzeme Bilimi ve Mühendislik Alanlarını tanıtmak Yapı, Özellik ve Üretim arasındaki ilişkiyi

Detaylı

304-304L - 321-316 - 316L - - 309S

304-304L - 321-316 - 316L - - 309S www.ainoks.com HAKKIMIZDA Ainoks Paslanmaz, zengin iş hacmi ve profesyonel ekibi ile paslanmaz sektörüne hızlı bir giriş yaparak, çok kısa zamanda bir çok başarıya imza atmıştır. Yaptığı ithalat ve ihracatlarla

Detaylı

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri

1.Elektroerozyon Tezgahları 2.Takımlar( Elektrotlar) 2.1. İmalat Malzemeleri 1.Elektroerozyon Tezgahları Elektroerozyon işleminde ( EDM Electrical Discharge Machining ), malzeme kaldırma işlemi takım fonksiyonunu yapan bir elektrot ile parça arasında meydana gelen yüksek frekanslı

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA YORULMA Yorulma; bir malzemenin değişken yükler altında, statik dayanımının altındaki zorlamalarda ilerlemeli hasara uğramasıdır. Malzeme dereceli olarak arttırılan

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME BİLİMİ Demir, Çelik ve Dökme Demir Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI Saf demire teknolojik özellik kazandıran

Detaylı

Kanalizasyonlarda CAC Kullanımı Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Kanalizasyonlarda CAC Kullanımı Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde farklı sektörlerde doğan farklı ihtiyaçlar için (aside karşı dayanım, kararlı boyutsal yapı, yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı)

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Esenboğa Yolu Çankırı Yol Ayırımı Altınova 06105 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 399 27 96 Faks : 0 312 399 27 95 E-Posta : takk@dsi.gov.tr

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

Gerilmeli korozyon. Hidrojen gevrekliği. Yorulmalı korozyon. Aşındırmalı korozyon. Erozyon korozyonu. Kavitasyon korozyonu

Gerilmeli korozyon. Hidrojen gevrekliği. Yorulmalı korozyon. Aşındırmalı korozyon. Erozyon korozyonu. Kavitasyon korozyonu DOÇ.DR. SALİM ŞAHİN Gerilmeli korozyon Hidrojen gevrekliği Mekanik zorlamalı korozyon türleri Yorulmalı korozyon Aşındırmalı korozyon Erozyon korozyonu Kavitasyon korozyonu Yorulmalı Korozyon Malzemenin,

Detaylı

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG Ekim 2013 AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG İÇİNDEKİLER 1. Alüminyum Kompozit Panel 2 2. Kompozit Panelin Avantajları 2 3. Akpa Kompozit Panel Üretim Ölçüleri 3 4. Tolerans

Detaylı

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ 6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ Kemal Örs ve Yücel Birol ASAŞ Alüminyum Malzeme Enstitüsü MAM TUBİTAK Maksimum billet uzunluğu :7.300mm, ve152,178,203,254,355mm

Detaylı

SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ B İ R K A L İ T E M A R K A S I

SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ B İ R K A L İ T E M A R K A S I SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ B İ R K A L İ T E M A R K A S I S I C A K İ Ş T A K I M Ç E L İ K L E R İ MARTENSİTİK ÇELİKLER KIND Sınıf AISI Kimyasal Analiz % Kondüsyon HB C Si Mn Cr Mo Ni V Co W Sertleştirme

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON TANIM YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON Concrete kelimesi Latinceden concretus (grow together) ) kelimesinden gelmektedir. Türkçeye ise Beton kelimesi Fransızcadan gelmektedir. Agrega, çimento, su ve gerektiğinde

Detaylı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT209 Çeliklerde Malzeme Bilimi ve Son Gelişmeler 10 Yüksek mukavemetli yapı çelikleri Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 20132014 Güz Yarıyılı Genel yapı çelikleri esasta düşük ve/veya orta karbonlu çelik olup

Detaylı

www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02

www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02 www.velle.com.tr Metal Pigment Kaplamalar hava Tel.: +90 (216) 701 24 01 Faks.: +90 (216) 701 24 02 Metal Pigment Kaplamalar Metal Pigment Kaplamalar metal yüzeylerde korozyon olarak r. Bunun ötesinde

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

Korozyonun Sebep Olduğu Ekonomik Kayıp

Korozyonun Sebep Olduğu Ekonomik Kayıp DOÇ.DR. SALİM ŞAHİN Korozyonun Sebep Olduğu Ekonomik Kayıp Türkiye Korozyon Derneğinin araştırmalarına göre Türk Ekonomisindeki korozyon kayıplarının maliyetinin gayrisafi milli hasılanın %3,5-5 i arasında

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

www.themegallery.com TOZ METALURJİİSİİ Prof. Dr. Muzaffer ZEREN Company Logo

www.themegallery.com TOZ METALURJİİSİİ Prof. Dr. Muzaffer ZEREN Company Logo www.themegallery.com TOZ METALURJİİSİİ Prof. Dr. Muzaffer ZEREN Company Logo Toz Metalurjisi www.themegallery.com TOZ METALURJİSİ www.themegallery.com Metal Seramik Plastik Kompozit Tozların işlemlerden

Detaylı

Kalay ve alaşımları Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Doç. Dr. Zafer BARLAS

Kalay ve alaşımları Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Doç. Dr. Zafer BARLAS Kalay ve alaşımları Prof. Dr. Ramazan YILMAZ & Doç. Dr. Zafer BARLAS Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA 13.04.2016 2 KALAY

Detaylı