STEMĐ FĐZYOPATOLOJĐSĐ. Prof. Dr. Arif Altınta

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "STEMĐ FĐZYOPATOLOJĐSĐ. Prof. Dr. Arif Altınta"

Transkript

1 SĐNĐR R SĐSTEMS STEMĐ FĐZYOPATOLOJĐSĐ Prof. Dr. Arif Altınta ntaş

2 Sinir Sisteminin Yapısı ve GörevleriG Merkezi Sinir Sistemi: Beyin Omurilik Perifer Sinir Sistemi: Kraniyal sinirler (12 çift) Spinal sinirler (31 çift) Afferent (çıkan) algılayıcı Efferent (inen) motor Beyin Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 2

3 Perifer Sinir Sistemi Somatik Sinir Sistemi Bilinçli, kontrol ile iş görür Đskelet kaslarını kontrol eder Sinapslarda asetilkolin salar Otonom Sinir Sistemi Genellikle bilinçsiz kontrol ile iş görür Vücudun iç ortamını düzenler Sinapslarda asetilkolin yada norepinefrin salar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 3

4 Otonom Sinir Sistemi Sempatik Sinir Sistemi Omuriliğin torasik ve lumbar segmentlerinden köken alırlar: Torako-lumbar sistem Parasempatik Sinir Sistemi Omuriliğin beyin kökü (cranial sinirler) ve sakral segmentlerinden köken alırlar: Kranio-sakral sistem Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 4

5 Sempatik Sinir Sistemi Etkiler yaygındır savaş yada kaç - ayı Güvenlik, uyarma, uygulama, idrar yapma, utanma Postganglionik fibriller norepinefrin salarlar Parasempatik Sinir Sistemi Etkiler lokaldir besle ve çoğalt - kitap Tükürük üretimi, göz yaşarması, dışkılama Postganglionik fibriller Asetilkolin (Ach) salarlar Her ikisinin preganglionik fibrilleri Ach salarlar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 5

6 Sinir Sistemi HücreleriH Nöronlar sinir sisteminin temel hücresidir. Destekleyici hücreler Nöroglial hücreler Her nöron özel bir göreve adapte olmuştur. Çevresel değişiklikleri belirler Bulundukları yere göre nöronlar Haberleşmeyi sağlar Bedenin yanıtlarını başlatır Omurilik (motor nöron) Yakıt kaynağı daha çok Glikoz dur Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 6

7 Nöroglia Sinir zamkı Schwann hücreleri perifer sinir sisteminde aksonların miyelin kılıflarını oluşturur. Astrositler Oligodendrositler Mikroglia Ependimal hücreler merkezi sinir sisteminde bulunurlar. ositler Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 7

8 Sinir impulslarının üretimi Uyarılar eşiği e i aştığıa ığında aksiyon potansiyel oluşur ur. Aksiyon potansiyeller bir yanıtt ttır r ya da değildir Akson sabit bir potansiyele sahiptir Voltaj kanallarının n açılmasa lması akımın n aksonlara doğru iletilmesini sağlar. Aksonun son kısmk smında, sinaptik yumrulardan sinaptik aralığ ığa nörotransmitterler salınır Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 8

9 Sinir impulslarının iletimi Sinir hücresinin h yarı geçirgen zarı hücre içi i i ve hücre h dışıd sıvı arasında membran potansiyel farkının n oluşumuna umuna neden olur. Akson zarı sodyum iyonuna karşı geçirgen değildir. Sodyum transferi aktif olarak zardaki Sodyum/Potasyum pompası yoluyla olur. Bu sayede, hücre h içi i i sıvıda s yüksek y yoğunlukta potasyum (K+) iyonu ve diğer anyonlar, düşük d k yoğunlukta sodyum (Na+)) ve Klor (Cl( Cl)iyonu bulunur Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 9

10 Zarın n denge halindeki potansiyeli ~ -70mV'dur. Zar elektrik uyaranla uyarıld ldığında, depolarizasyon olur. Zardaki Na+ + kanallarının Na+ + geçirgenli irgenliği i artar, sodyum dengelenir ve zar potansiyeli +30mV'a ulaşı şır, aksiyon potansiyeli açığa ığa çıkar. Bu potansiyel sinir lifi boyunca yayılım m gösterir. g Miyelinsiz sinir liflerinde potansiyelin yayılımı zar boyunca kesintisiz iletim şeklinde olurken, miyelinli sinirlerde depolarizasyon yalnızca Ranvier nodlarında nda olmakta ve akım, bir noddan diğerine sıçrayarak s ilerlemektedir (sıçray( rayıcı iletim). Miyelinli liflerde bu sıçrays rayıcı ileti sayesinde elektriği miyelinsiz liflerden çok daha hızlh zlı iletirler Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 10

11 Sinir impulslarının iletimi Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 11

12 Nöronlar diğer nöronlarla n ilişki içindediri indedir Sinaps iki nöron arasındaki bölge Presinaptik Postsinaptik Nörotransmitterler: Uyarıcı uyarıcı postsinaptik potansiyeller (depolarize) Inhibe edici Inhibitör postsinaptik potansiyeller (hiperpolarize) Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 12

13 Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 13

14 Nörotransmitterler En az 30 nörotransmitter biliniyor Asetilkolin Amino asitlera GABA Biyojen aminler katekolaminlerler norepinefrin rin, epinefrin rin, dopamin, serotonin ve histamin Nöropeptidler enkephalin ler ler ve endorphin ler vb. opiatlar Gazlar Nitrik oksit (NO)- damar genişletici Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 14

15 Beyin Beyin enerji kaynağı olarak öncelikle glikoz kullanır. Bu nedenle belli düzeyde d glikoza sürekli gereksinim duyar. Beyin aerobik bir organdır. r. Đstirahatta vücudun v kullandığı toplam oksijenin % 20 sini tüketir. t Sabit bir hızda h O 2 tüketir. Ağırlık k dikkate alınd ndığında diğer dokulardan çok daha fazla oksijen tüketir. t Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 15

16 Beyin Yüksek düzeydeki d enerjisinin en büyük b k kısmk smını (2/3) aksonal membranlar arası potansiyelin sağlanmas lanmasında nda kullanır r (Na( Na-K-ATP az). Sinir impulslarının iletilmesinde gerekli olan membran potansiyelin korunması için in çok miktarda ATP üretilmelidir. Açlık k sırass rasında, beyin glikoz yerine keton cisimlerini kullanır Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 16

17 Omurilik Vertebral kanalda columna vertebralis ile korunan olukları doldurur. Beyin ile beden arasındaki irtibatı sağlar Somatik ve otonomik refleksleri leri üretir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 17

18 Kan-Bey eyin Engeli Beyinde kan damarları boyunca yer alan endotel hücreler Kan- Beyin Engeli oluştururlar. Kapillarlarlar sıkı bağlant lantılara lara sahiptir. Astrositlerce kolaylaştırılır. r. Engel seçicis geçirgendir Beyine antibiyoti otiklerin ve diğer kemoterapötiklerin verilmesi halinde engel önemlidir Enerji verici maddelerin bu engeli geçebilme ebilme özelliğine ine sahip olmaları gerekir. Bakteri toksinleri endotel hücreleri yıkımlar ve kan damarı geçirgenli irgenliğini ini arttırırlar. rlar. Kan damarı Nöronlar Endotel hücreler Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 18

19 Sinirsel Hastalıklar Motor Sinir bozuklukları Dementia (bunama) Epilepsi Kafa travmaları Migren Multipl skleroz Nöro-musküler hastalık Parkinson hastalığı Felç Diğer Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 19

20 Risk faktörleri Sinirsel Bozukluklar Sigara Şişmanlık k (Obe( Obezite) Etkin olmayan stres yönetimi Yüksek kolesterolk Tehlikeli hareketler Sinüs s yada kulak infeksiyonları Geçici cinsel hastalıklar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 20

21 Sinirsel hastalıklar kların n göstergelerig Yeni baş ağrıları Görmede değişiklikler iklikler Ani sağı ğırlık; kulaklarda çınlama Bireysel huy değişiklikleri iklikleri Bilinç düzeylerinde bozukluklar Beceriksizlik; dengesiz yürüyüşy Uyuşukluk ukluk ve ekstremitelerde sızlanmalar Ağrının n alışı ışılmadık şekilde sinir üstü algılanmas lanması Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 21

22 Sinirsel lezyonların n hücresel h ve moleküler ler yerleşimi 1. lokal nöronal döngü (fokal epilepsi) 2. Nöron N (at motor nöron n hastalığı ığı, kuduz) 3. Akson 4. Şıwan hücre 5. Miyelin 6. Sinaps 7. Membran iyon kanalları 8. Metabolik geçitler: Kofaktör yetersizliği Enzim fonksiyon bozukluğu Substrat yetersizliği Toksinler (amonyak ve üremik bileşikler) ikler) Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 22

23 Serebrovasküler Bozukluk (Đnme=Fel( nme=felç) Sinirsel sorunların n en sık s k rastlananıdır Serebrovasküler bozukluğun un klinik linik k ifadesi ani, konvulsiv olmayan fokal sinirsel hasardır. r. Kan damar patolojisi ile ilişkili olarak: Beyini besleyen kan damarları kapakçıklar klarında lezyonlar Damar lumeninin trombüs yada emboli yoluyla tıkanmast kanması Damar yırty rtılması Kanda değişiklikler iklikler Đnsidansı: Yüksek risk: > 65 yaş (ancak 1/3 < 65 yaş) y Dişilerde ilerde daha sık s Hipertansiyon riski artırır Tipleri : Global hipoperfh poperfüzyon şok Iskemi trombotik ve embolik Hemorajik Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 23

24 Felç - Uyarıcı belirtiler Hafif başlılık Baş dönmesi Baş ağrısı Ani atak Hafıza ve davranış değişiklikleri iklikleri Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 24

25 Felç - Risk Faktörleri Arteriyal hiperth pertansiyon Kalp hastalığı Miyokardiyal al infarks ksiyon yada endokarditis Atrial fibrilasy syon Yüksek plazma kolesterolü Diabetes mellitus Oral kontraseptivler Sigara Polisi isitemi ve trombosi sitemi Hipotiroidizm Geçici iskemik atak Dehidrat dratasyon Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 25

26 Geçici iskemik Atak Tüm m nörolojik n hasarlarda görülebilir g Belirtileri: Internal karotid arterin görme ile ilgili dalı amaurozis blindness - bakarkörl rlük Ön n yada orta serebrals arterler kontralateral monoparezis, hemiparezis, is, sağ yada sol görüşg kaybı yada aphasia (konuşma veya konuşulan ulanı anlama yeteneğinin kısmen veya tamamen ortadan kayboluşudur udur ) Hemianesthesia Diplopia (çift görme) g Vertigo (korkuya bağlı baş dönmesi) Bulantı; kusma Dizfagi (yeme bozuklukları) Nedenleri: Trombüs oluşumu umu Atherosclerosis Arteritis Hipertansiyon Vazospa ospazm Diğerleri erleri: Hipotansiyon Anemi Polis istemi Başı şın hipere perekstensiyonu ve fleksiyonu Sigara Yatış pozisyonundan ani kalkış Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 26

27 Felç fizyopatolojisi: Iskemi ve kanama Iskemi emi: dolaşı şım m kanının n kaybı nöronları oksijen ve besinsel maddelerden mahrum bırakır. r. Kanama: kanın n damar dışıd ışına çıkması lokal yada yaygın n basınç bozukluğu u sonucunda destekleyici geçitlerin durmasına neden olur Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 27

28 Akut Iskemi emik Hasar Ender olarak görülen g büyük b k bir damarın engellenmesi ve serebral kan akımı hasarın derecesine ve kollateralk sirkülasyona a bağlıdır. Bazı faktörler gelişmeyi ve iskemik hasarın derecesini etkiler: Đskemik gelişimin imin hızıh ve süresis Beyinin etkilenen bölgesinde b kollateralk sirkülasyon Sistemik sirkülasyon ve arteria rteriyal kan basınc ncı Koagülasyon anormallikleri likleri Sıcaklık k ( o C) Glik ikoz Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 28

29 Makro doku düzeyinde d Fizyopatoloji Serebral Kan Akımı Đskemik Eşik Đskemik gelişim im için i in uygun zamanlama Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 29

30 Sinirsel Hasarın n MikroM roselüler r Mekani anizması Mikrodolaşı şım bozukluklarının şekillenmesi Mikrotrombus oluşumu umu Zararlı metabolitlerin birikimi Endotel hücrelerin etkileşimi imi Sinir nekro rozu Eksitotoksisite Iskemi sinirsel enerji depolarını tüketir enerji bağı ğımlı membran iyon pompalarının n iflasına neden olur Bu durum hücre h dışıd glutamat konsantrasyonunda artış ile sonlanır. Eksitoto itotoksik Glu ve Asp salınımı kalsiyum, sodyum ve klor girişine ine ve potasyum çıkışına yol açana an kalsiyum kanallarını açar ar irreverzibl ibl sinirsel hasar ile sonlanır Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 30

31 Sinirsel ölüm Koagülasyon nekro rozis Apoptosis Nöronal süreç ve hücre ölümü arasında denge Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 31

32 Koagülasyon Nekro rozis 6-12 saat içinde i inde şekillenen bir hücre h ölümü Nekroti rotik ölüm fiziksel, kimyasal ve ozmotik yıkımın n etkilerine ve plazma membran bütünlüğüne ne bağlıdır. Apoptozis Programlanmış hücre ölümü iskemi ile 2 saat içinde inde tetiklenebilir. Đskemi gizli yıkıcı proteinleri aktive eder ki bunlar DNA kopmasıyla kendini gösteren g otolitik olayları başlat latır Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 32

33 Đskemik Felç Trombozis Embolizm Global-Is Iskemik ya da Hipotansif Felç 1. Trombotik Felç Aterosklero lerozis: tromboza yol açan a an damar tıkant kanıklılığının ortak patolojisi Diğer patolojik nedenler: Fibro musküler r displad splazi Arteritis Kan damarının diseksiyonu ve ateromatöz plak k içine i ine kanama Hiperkoagülabilite Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 33

34 2. Embolik Felç Embolinin iki ortak nedeni var: Kalbin sol odacığı Arterde felç: trombus oluşumunu umunu kolaylaştırır Bazı embolik felçler ler hemorajik başlar 3. Hipotansif Felç (global iskemik felç) Kan basınc ncı ani değişimi imi serebral kan akışı ışında ve bununla ilgili olarak serebral perfüzyonda değişiklikle iklikle sonuçlan lanır. SSS akışı ışında kritik olarak düşüşd bölgeyi olumsuz etkiler Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 34

35 Nöronların n global iskemi ile seçici hasarlanma olanağı Hipokampus ampus: : piramidalp hücre hattı Serebral korteks: : Purkinje hücre hattı Serebellar korteks Bu nöronlarn ronların hasar oluşumunda umunda artış nörotransmitter glutamatın fazlalığı ile ilişkilidir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 35

36 Kan akımı komplikasyonu: kanama ve ödem Arteriyal engeller iskemi emiye neden olurlar, ve nöronlarn ronları zararlı yönde etkilerler. Kanama (kırmızı infarkt) frajil olduğunda unda iskemik yada damar koptuğunda unda hasar ile sonuçlan lanır. Vazogeni ogenik ödem yoğun bir felci izleyerek de yada iskemik bir bölgeye b kan akışı ışının n yeniden sağlanmas lanmasıyla da oluşabilir. Kanama, iskemi ve infarksiyon patogenezi Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 36

37 Merkezi sinir sistemi (MSS)-Ödem Vücut sıvısının s vasküler boşluktan aşıa şırı hareketi sonrasında nda doku kitlesinde artışı yada onun dokuda anormal birikimi. Bu, beyin ve omurilikde özel bir sorun teşkil eder: Aralıklar kapanır Lenfatikler kayba uğraru Venöz drenajda anastomozlar kaybolur Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 37

38 Vazogenik Ödem Kan-beyin Engeli bozulduğunda unda ortaya çıkar Đnfeksiyonla ilgili yangı Kapillar endoteli bozan tokst ksik etkenler Kötü huylu tümörlerle t birlikte anormal a kapillarlarlar Proteinlerin sulu halde interstisyuma sızması şişme Plazma filtratının birikimi iyonik dengeyi değiştirir ve fonksiyonu bozar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 38

39 Hücre içi i i olaylar Hipoksia Sitotoksik Ödem Kalp durması Boğulma Bir arter sonunun blokajı ile ilgili olarak gelişen en fokal f ödem Toks ksik maddeler: sodyum/ um/potasyum pompp mpasının n bozulması ATP üretiminin bozulması Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 39

40 Kafa içi i i basınç artışı Normal kafa içi i i basınç 5-15 mm Hg dır. Artış şunlarla ilişkili olabilir: Tümör gelişmesi Ödem Serebrospinal sıvı aşırılığıığı Kanama Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 40

41 Kafa içii Merkezi sinir sistemi (MSS) dokusu Serebrospinal sıvı (SSS) Kan Bunlardan herhangi birisinin artışı kafa içi i basınc ncı arttırır. Klinik belirtileri: Baş ağrısı Kusma Papilla ödemi optik disklerin şişmesi Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 41

42 Beyin kafatasında yer aldığından beri, basıncı rahatlatan tek yol kraniyal içeriğin azaltılmasıdır. Yer değiştiren daha çok SSS dır SSS yükseldiğinde, serebral kan hacmi değişir: Evre 1 venöz sistemin eksternal baskılanması ve vazokonstriksiyonu Ya kompanze edilir, yada birkaç belirti verir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 42

43 Evre 2 : SSS dereceli artışı sinir doku oksijenasyonunda düşüşe neden olur. Sistemik vazokonstriksiyon kan basıncında artışta ortaya çıkar. Klinik geçişli belirtiler: konfüzyon evreleri, hareketsiz kalamama, uykulu olma, ve hafif pupillar reflekste ve nefes almada değişiklikler Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 43

44 SSS = arteriyal basınç olduğunda, bu kompenzasyon kaybı- decompenzasyon Evre 3: Hipoksi ve hipercapni sitotoksiködem Uyanma düzeyleri düşer Nabız artar Cheynes-Stokes soluk alıp vermeleri olabilir Bradikardi karotid arterlerinde basınç artışı ile ilgili Pupilla küçülür ve tembelleşir Cerrahi yada medikal sağaltım gerektirir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 44

45 Tüm kompensator mekanizmalar tükenebilir Evre 4: Kısa bir sürede SSS da dramatik artış Otoregülasyon kayıp, ve vazodilasyon oluşur, daha sonra kafa içi hacim artar cerebral perfusion = şiddetli hipoksi ve asidozis Yüksek basınçlı alandan düşük basınçlı alana doğru ( kan akışı) beyin içeriği fıtıklaşır (herni) hafif kanamalar şekillenir sistolik arteriyel basınç SSS basıncına eşit olduğunda, serebral kan akışı durur Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 45

46 Ekstradural (Epidural) Hematomlar Büyük k kafa yaralanmalarının % 1-2 si Daha çok yaşlar larında Temporal kırık k yada yaralanmalar ile meydana gelir Arter kanamaların kaynağı ğıdır Beyinin temporal lobunun fıtıklaşması Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 46

47 Subdural hematomlar Travmatik beyin yaralanmalarının % si Hızlı gelişir ir (saat içindei inde) Tipik k olarak kafatası üzerinde Dural sinüslerin slerin yada venlerin yırtılmasıyla ilişkili olarak oluşur ur Genişleyen bir kitle etkisiyle SSS beyin fıtıklaf klaşması Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 47

48 Beyin içii Hematomlar Kafa yaralanmalarının % 2-32 Tekli yada çoklu Genellikle frontal ve temporal loblar lar Beyaz madde dibinde görülebilir Küçük k kan damarları kesici güçlerle yaralanır Genişleyen kitleler şeklinde etkiler, dokulara baskı yapar, ve ödeme neden olurlar Kafanın n yaralanmasından ndan 3-10 gün n sonra görülebilirg Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 48

49 Kontüzyonlar zyonların klinik belirtileri Bilinç kaybı, refleks kaybı Nefes almada geçici durma Kısa bradika ikardi Düşük kan basınc ncı Genişlemi lemiş hematom halinde: baş ağrısı, kusma, uykusuzluk, şaşkınlık, sahiplenme, hemiparezis is Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 49

50 Dejenerati eneratif Bozukluklar Đlerleyici sinirsel bozukluklar Uzun sürelis Sürekli etkiler Bazen var olan belirtiler Tedaviden çok araştırma rma gerekir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 50

51 Alzheimer Hastalığı (Dementia Tipi) T Dementia nöyral fonksiyon sırass rasında bir kayıpt ptır Uyarıya katılmak ve aleyhte hareket etmek Yeni verileri stoklamak ve yaşlanmak Zevk vericilerin planlanması ve ertelenmesi Özetleme ve problem çözme Hukuk ve haklılık Zaman ayarlaması ve boşluk Dil sorunları Nesnelerin öncelikli kullanımı Đstemli hareketleri planlama ve yerine getirme Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 51

52 Patoloji Piramidal hücrelerle ilgili; beyaz madde kaybı Gyri daralır ve ventriküller ve aralık k genişler ceviz benzeri görünümg Nörofibriler karışı ışıklıklarklar Nöyritik plaklar klar: filamentler ler,, mikroglia roglia, astrositler sitler amiloid anjiopati etrafını sararlar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 52

53 Olguların n yaklaşı şık k % 10 u aileseldir, genellikle erken başlar Kromozom 21 üzerinde geng amiloid proteini i kodlar Down sendroms ndromlu 45 yaşıy şına geldiğinde inde AD gelişir ir Kromozom 14 ve 19 üzerinde mutasyonlar da söz s konusu olabilir Prionlar da izole edilebilir Nörofibriler karışıklıklara sahip nöron Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 53

54 Prionlar ve Delidana Hastalığı Prion protein (PrPc) normal olarak sinir hücrelerinde h de yapılır r ve beyinde hücreler h arası iletimi sağlar, hormon aktivitesini ve uykuyu düzenler, yaşa a bağlı Purkinje Hücre ölümlerini önler ve böylece b beyni bunamaya karşı korur. Ancak bulaşı şıcı bir protein parçac acığı (PrPsc)) vücuda v alınd ndığında bunlar sonuçta sinire, oradan da omuriliğe ve beyine geçerek erek yayılırlar. Hastalık k etkeni prion (PrPsc)) hücrede h fibril oluşumuna umuna yol açar a ar ve sonuçta beyin, süngerimsi s bir hal alarak ölür Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 54

55 Parkinson Hastalığı Dopamin salgılayan layan nöronların (substantia nigra) yetersizliğini ini kapsayan bazal b al ganglia nın dejeneratif hastalığı Primer yada sekond onder olabilir Sekond onder olarak travma, infeks ksiyon, neoplazma, atherosclerozis, toks ksinler ve ilaç intoksik ksikasyonu u ile oluşur. ur. Belirtileri El ve ayaklarda titremeler Kas inceliği i ve güçg üçsüzlük Yüzün n maske benzeri görünümü Đştah fazlalığı Ayak sürüyerek s yürümey Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 55

56 Parkinson hastalığı ığının n gelişmesine hizmet eden faktörler Metal zehirlenmesi Encephalitis Serebrovasküler hastalıklar özellikle arteriosclerosis Lewy cisimciği i varlığı Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 56

57 Multipl Sclerozis Fokal, kronik, ilerleyici, genellikle merkezi sinir sistemin demiyelina yelinasyonu Lezy zyonlar değişik ik yerlerde görülebilir ve karmaşı şık k belirtiler ortaya çıkar Demiyelina yelinasyon alanı plak k diye adlandırılır ve herhangi bir yerdeki oligodendrositlerin miyelin kılıfını sağlar Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 57

58 Ortak belirtiler: Çift görmeg Sırtta, ön n butta ve boyun dönmesinde d ağrıa Isınma sonrasında nda belirtiler kötülek leşir Klinik Tanı Lumbar ponksiyon ile alınan SSS proteinde hafif artış gösterir; elektro troforezde spesifi ifik bağlanma bandları görülür SSS içindeki i indeki antikorlar immun reaks ksiyonu u sağlarlar Görme ve hesaplama hızında h değişiklikler iklikler Plaklar MR üzerinde görülebilirg Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 58

59 Sebepler Miyelin parçalanmas alanması ve fagositik k yıkımy Antikorlar rol oynayabilir Düşük siny nyal kondüksiyon ödem ve demiyelina yelinasyon ile ilişkili olup demiyelina yelinas yon kısa döngd ngü sinyal oluşturan potasyum kanallarını ortaya çıkarır. r Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 59

60 Belirtiler Đdrar yapımında artış Frontal yada temporal loblarda larda lezyonlar heyecan patlamalarına neden olabilir Depresyon ve aşıa şırı iyimserlik (euphoria( euphoria) problem oluşturabilir Ara sıras ra, plaklar parapleji ya da quadripleji nedeni olabilir Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 60

61 Akut ensefalopati alopatilerler Reye s s SendromS ndromu Đlk kez 1963 de tanımlanm mlanmış Ensefalopati ve karaciğer gibi organlarda yağ değişiklikleri iklikleri ile karakterize bir hastalık Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 61

62 Epilepsi Beyin fonksiyonunun tekrarlanan bir bozukluğu, u, ansızın n gelişen en ani ataklar, belirgin bilinç,, motor aktivite ve his bozukluğu. Konvülziv epilepsi rastlanan ortak formdur Đkinci ortak olan sinirsel bozukluktur. Asidozisis Artmış pco 2 Hipoglisemi Kan basınc ncında nda düşüşd Bunu kuvvetli beyin hasarı yada ölüm m izler Nedenler: : beyb eyin tümörü, t nedbe doku, sinirsel bozukluk Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 62

63 Epilepsi fazları 1. Tonik faz (10-20 saniyes aniye) kas kasılmas lması Epileptik çığlık respirasy syon durur 2. Klonik faz (1/2-2 dakika) kas spazmlar ları; respirasy syon etkin değil il; otonom sinir sistemi aktif 3. Terminal faz (yaklaşık 5 dakika) gevşek ek ve dingin,, EEG düz z hat Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 63

64 Uyarılar Hipoglisemi Yorgunluk Fiziksel ve duygusal stres Ateş Hipervantilasyon Çevresel uyarılar Bireyler ataklar arası normaldir Spora katılabilir labilir, araba kullanabilir Alkol kullanamaz Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 64

65 Nöro-musküler hastalıklarda laboratuvar Yöntem ve Testleri Bu tür t r hastalıklarda başlıca klinik belirti kas yetersizliğidir. idir. Bu yetersizlik Fonksiyonel (parezis( parezis,paralizis,, yutma güçg üçlüğü..) Fiziksel (atrofi( atrofi, hipotrofi, hipertrofi vb.) şeklinde ortaya çıkabilir. Serumda dokuya özel proteinler ve antikorların n tanınmas nması için in duyarlı testler: ELĐSA RIA Mb; ; AST ve K artışı (kas nekrozu için i in gösterge) g Ig ler (Ig G; Ig A ve Ig M) Troponin (miyokart infarktüsünde nde) Asetilkolin reseptör r antikorları (insan ve köpekte k dolaşı şımda görülmesi g myastenia gravis tanısı) Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 65

66 Kas özel serum enzimleri 1. Kreatin fosfokinaz (CK; CPK) 2. Laktat dehidrogenaz (LDH) 3. AST Dejeneratif ve nekrozlu kas hastalıklarında bu enzimlerin serum düzeylerinde artış saptanır. Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklar kları Serum CK artışı SSS (BOS) CK artışı SSS protein ve Cl meningitis için in önemlidir Sitokinler EEG ve diğer görüntg ntüleme teknikleri Meningitis Biyokimya-2007 (Bahar yarıyılı) 66

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI B) ÇEVRESEL (PERİFERAL) SİNİR SİSTEMİ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir

Detaylı

*Periferik sinirlerde kayıt yöntemleri ve ileti hızı ölçümleri. *periferik sinir-kas patolojileri

*Periferik sinirlerde kayıt yöntemleri ve ileti hızı ölçümleri. *periferik sinir-kas patolojileri PERİFERİK SİNİRLER *Periferik sinirlerde kayıt yöntemleri ve ileti hızı ölçümleri. *Kronaksi, reobaz *periferik sinir-kas patolojileri KAFA SİNİRLERİ I. N.olfactarius II. N.opticus III. N.oculomotorius

Detaylı

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir.

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir. SİNİR HÜCRELERİ Sinir hücreleri nöron adını alır.hayvanlarda değişik görevler üstlenen nöronlar örneğin deniz anemonunda bir sinirsel ağ oluşturmuştur.tentaküllerin hareketi bu sinir ağı tarafından kontrol

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ 1 TEMEL FONKSIYONLAR Vücut içi koşulların kontrol edilmesi İstemli hareketlerin kontrolü Omurilik reflekslerinin programlanması Hafıza ve öğrenme için gerekli olan deneyimlerin

Detaylı

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr

Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması. Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin Kan Akımı B.O.S. ve Beyin Metabolizması Dr Şebnem Gülen sebnem@baskent.edu.tr Beyin kan akımı Kalp debisinin %15 i 750-900 ml/dk Akımı regüle eden ve etkileyen üç temel faktör; Hipoksi Hiperkapni

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

SİNİR SİSTEMİ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER SİNİR SİSTEMİ Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER 1. Sinir Sistemi Organizasyonu Omurgalılarda sinir sistemi iki kısımda incelenir; bunlar merkezi sinir sistemi [central nervous system, (CNS)] bu bilgiyi

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Elektrokimyasal İleti II

Elektrokimyasal İleti II Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektrokimyasal İleti II Prof. Dr. Cem Şeref Bediz DEUTF Fizyoloji Anabilim Dalı Bu saate neler öğreneceğiz? İmpuls, uyartı, sinyal nedir Hücre zarının elektrokimyasal

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ Sinir sistemi; hareket etme, konuşma ve vücudumuzdaki milyonlarca hücrenin koordineli bir şekilde çalışmasını sağlayan iç haberleşme yoludur. Bu nedenle, sinir sistemi hemostasizin

Detaylı

HÜCRE VE SİNİRSEL İLETİ. Prof Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU

HÜCRE VE SİNİRSEL İLETİ. Prof Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU HÜCRE VE SİNİRSEL İLETİ Prof Dr. Muzaffer ÇOLAKOĞLU Hücre ve Organelleri Hücre ve Organelleri Hücrede ekzositoz ve endositoz Hücre Organelleri Çekirdek ve Endoplazmik Retikulum MİTOKONDRİ Dış Membran İç

Detaylı

17 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-1 Nöron- Glia- Nöron Çeşitleri

17 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-1 Nöron- Glia- Nöron Çeşitleri 17 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-1 Nöron- Glia- Nöron Çeşitleri SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemini SİNİR DOKU oluşturur. Bu dokuda NÖRON (SİNİR HÜCRESİ) ve GLİA (NÖROGLİA) hücreleri bulunur. Sinir doku, uyarıların

Detaylı

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon

Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Yoğun Bakımda Nörolojik Resüsitasyon Dr.Canan Aykut Bingöl Yeditepe Üniversite Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Kardiak Arrest 200 000-375 000 kardiak arrest/yıl (ABD) %20 spontan dolaşım sağlanıyor

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr Bu Bölümde: Eferent sinir sistemi ve görevleri Yollar, reseptörler ve kullanılan aracı

Detaylı

Fizyoloji ve Davranış

Fizyoloji ve Davranış Fizyoloji ve Davranış sorular sorular - sorular Farketmeden sıcak sobaya dokunduğunuzda hemen elinizi çekersiniz. Bu kısa sürede vücudunuzda neler olur? Kafein, esrar, alkol v.b.nin vücudunuzda ne tür

Detaylı

Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi. Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ

Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi. Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ Kafa Travmasında Bt Hızlı ve etkin Kolay ulaşılabilir Acil Serviste Kafa Bt

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ. Santral Sinir Sistemi. Periferik Sinir Sistemi

SİNİR SİSTEMİ. Santral Sinir Sistemi. Periferik Sinir Sistemi SİNİR SİSTEMİ Santral Sinir Sistemi Periferik Sinir Sistemi Santral sinir sistemi beyin Spinal kord Periferik sinir sistemi Kranyal sinirler Sipinal sinirler Duysal lifler Motor lifler Somatik sistem (iskelet

Detaylı

Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar.

Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar. SİNİR SİSTEMİ VE BEYİN ANATOMİSİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi organizmayı çevresinden haberdar eder ve uygun tepkileri vermesini sağlar. Çevresel ve Merkezi olmak üzere, sinir sistemi ikiye ayrılr, ÇEVRESEL

Detaylı

AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Alp Bayramoğlu (Anatomi) Ders Kurulu 204 Akademik Yılın 20. Haftası. 23 Ocak Çarşamba

AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Alp Bayramoğlu (Anatomi) Ders Kurulu 204 Akademik Yılın 20. Haftası. 23 Ocak Çarşamba AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Alp Bayramoğlu () Ders Kurulu 204 Akademik Yılın 20. Haftası 21 Ocak 22 Ocak 23 Ocak 24 Ocak 25 Ocak Merkezi Sinir ne Giriş Gelişmesi ve Potansiyeller Cerebellum:

Detaylı

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV KAN AKIMININ KONTROLÜ Nöronal Humoral Lokal Otonom Sinir Sistemi Plazma Epinefrin, Anjiyotensin II, Vazopressin, İyonlar Akut Kontrol DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV Uzun Süreli Kontrol Dr. Nevzat KAHVECİ

Detaylı

FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi. Nörobiyolojik Tanımlar. yrd.doç.dr.emin ulaş erdem

FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi. Nörobiyolojik Tanımlar. yrd.doç.dr.emin ulaş erdem FTR 231 Fonksiyonel Nöroanatomi Nörobiyolojik Tanımlar yrd.doç.dr.emin ulaş erdem NÖRONUN TANIMI Sinir hücre gövdesi ve tüm uzantılarına verilen isimdir. Nöronlar, uyarıların alınması ve sinir impulsunun

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener

Motor Nöron ve Kas Hastalıkları. Uzm Dr Pınar Gelener Motor Nöron ve Kas Hastalıkları Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Vücudun herhangi bir bölümünde kas kuvveti azalması: parezi Tam kaybı (felç) : paralizi / pleji Vücudun yarısını tutarsa (kol+bacak)

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Bu Ünitede; Şokun Tanımı Fizyopatoloji Şokta sınıflandırma Klinik Özellikler Tedavi anlatılacaktır

Bu Ünitede; Şokun Tanımı Fizyopatoloji Şokta sınıflandırma Klinik Özellikler Tedavi anlatılacaktır Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Şokun Tanımı Fizyopatoloji Şokta sınıflandırma Klinik Özellikler Tedavi anlatılacaktır Öğrenim Hedefleri; Şokun genel tanımını Şoktaki genel fizyopatoloji ve kompanzasyon

Detaylı

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor.

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını

Detaylı

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS KEMORESEPTÖR REFLEKS DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VI Dr. Nevzat KAHVECİ Kemoreseptörler, kimyasal duyarlılığı olan hücrelerdir. Kan basıncı 80 mmhg nin altına düştüğünde uyarılırlar. 1- Oksijen yokluğu

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD

HEMORAJİK İNME. Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD HEMORAJİK İNME Yrd. Doç. Dr. Aysel MİLANLIOĞLU Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ABD İntraserebral kanamalar inmelerin %10-15 ini oluşturmaktadır. İntraparenkimal, subaraknoid, subdural ve

Detaylı

Ağrı. Ağrı hissinin oluşması Ağrı hissinin iletilmesi Ağrı hissinin yorumlanması

Ağrı. Ağrı hissinin oluşması Ağrı hissinin iletilmesi Ağrı hissinin yorumlanması Ağrı Ağrı hissinin oluşması Ağrı hissinin iletilmesi Ağrı hissinin yorumlanması Periferik Sinirde İletim Nöron yapısı Sinir lifi tipleri Sinir membranı nın yapısı Sinirde elektriksel iletim Saltatorik

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur.

Nöroloji alanında güncel gelişmelerin olduğu konularda seminer Nöroloji Uzmanlık Öğrencileri tarafından sunulur. NÖR 23 NÖROLOJİ Dr. Ali Kemal ERDEMOĞLU /1 Dr. Ersel DAĞ /2 Dr. Yakup TÜRKEL /3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS NOR 7001 MAKALE SAATİ Nöroloji alanında yabancı dergilerde güncel gelişmelere yönelik yayınlanan

Detaylı

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı REFLEKSLER. Dr. Sinan CANAN

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı REFLEKSLER. Dr. Sinan CANAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı REFLEKSLER Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr Bu Bölümde: Sinirsel refleksler: Tipleri ve yolları Otonom refleks yolları ve işlevleri İskelet

Detaylı

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün; Epilepsi bir kişinin tekrar tekrar epileptik nöbetler geçirmesi ile niteli bir klinik durum yada sendromdur. Epileptik nöbet beyinde zaman zaman ortaya çıkan anormal elektriksel boşalımların sonucu olarak

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1 VÜCUTTA ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI ASİDOZ Kan ph ının ALKALOZ Kan ph ının ASİDOZLAR: Vücut ekstrasellüler sıvılarında H + artmasından ya da bazların azalmasından ileri gelir. Vücut normal ph ının (7.35-7.45)

Detaylı

Sinir Sisteminin Gelişimi ve Nöro-gelişimsel Bozukluklar

Sinir Sisteminin Gelişimi ve Nöro-gelişimsel Bozukluklar Sinir Sisteminin Gelişimi ve Nöro-gelişimsel Bozukluklar Beyin oluşumu döllenmeden hemen sonra başlar, Bu uzun ve karmaşık bir süreçtir; 1- Hücre bölünmesi ve çoğalması: henüz uzmanlaşmamış nöroblast

Detaylı

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar

CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı CANLILIK NEDİR? Fizyolojide Temel Kavramlar Doç. Dr. Turgut GÜLMEZ CALILIK (hayat) NEDİR? FİZYOLOJİ Yaşamın başlangıcı- gelişimi ve ilerlemesini

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MS Hasta Okulu 28.05.2013 Multipl skleroz (MS) hastalığını basitçe, merkezi sinir sistemine

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353 23. Aşağıdakilerden hangisi akne patogenezinde rol oynayan faktörlerden biri değildir? A) İnflamasyon B) Foliküler hiperproliferasyon C) Bakteriyal proliferasyon D) Aşırı sebum üretimi E) Retinoik asit

Detaylı

DÖNEM II 4. DERS KURULU 10 Şubat 4 Nisan 2014. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ

DÖNEM II 4. DERS KURULU 10 Şubat 4 Nisan 2014. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ DÖNEM II. DERS KURULU 0 Şubat Nisan 0 Dekan : Dönem II Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Yrd.Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DERS VEREN ÖĞRETİM ÜYELERİ 0 (x) -

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ. Dicle Aras. Sinir, sinir sistemi, yapısı ve fizyolojik sınıflaması

SİNİR SİSTEMİ. Dicle Aras. Sinir, sinir sistemi, yapısı ve fizyolojik sınıflaması SİNİR SİSTEMİ Dicle Aras Sinir, sinir sistemi, yapısı ve fizyolojik sınıflaması Sinir Sinir sistemi fonksiyonları Sinir sistemi vücudun tüm aktivitelerini koordine eder. Organizmanın içinde bulunduğu duruma

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA ANTİEPİLEPTİKLERİN KULLANIMI Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD ANTİEPİLEPTİKLER Karbamezepin Okskarbazepin Lamotrijin Riluzol Valproik

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI 11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz

Detaylı

Lokal anestetik preparatları

Lokal anestetik preparatları Lokal anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Lokal anestetik preparatları 2 2/30 1 3 3/30

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Vücudun farklı bölgeleri arasında işlevsel eşgüdüm ve bütünlüğü sağlamakla görevli anatomik oluşumların tümünü kapsar. Sinir sistemi iç salgı bezlerinin

Detaylı

Kapiller Membrandan Diffüzyon

Kapiller Membrandan Diffüzyon MİKRODOLAŞIM DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ III Dr. Nevzat KAHVECİ Düz kas lifleri Endotel Arteriol Metarteriol Prekapiller sfinkter Kapiller Venül Kapiller yatak Düz kas lifleri Endotel Kapiller Membrandan

Detaylı

4. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi. 15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS

4. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi. 15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DÖNEM II. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi Şubat 0 Nisan 0 HAFTA Prof.Dr. DEKAN DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ DERS KURULU BAŞKANI Yrd.Doç.Dr. Tolgahan ACAR Yrd.Doç.Dr. Hikmet BIÇAKÇI KURUL DERSLERİ

Detaylı

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle Doç. Dr. Onur POLAT Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle gelişirken, spor yaralanmalarında hem dış

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102 BR.HLİ.102 Serebral Felç (İnme) ve Spastisitede Botoks Spastisite Nedir? Spastisite belirli kasların aşırı aktif hale gelerek, adale katılığına, sertliğine ya da spazmlarına neden olmasıyla ortaya çıkan

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri

Detaylı

Bu dersi tamamlayan öğrenci,fizyolojinin temel prensipleri, işleyiş mekanizmaları ve vücudun kontrol sistemini açıklayabilir.

Bu dersi tamamlayan öğrenci,fizyolojinin temel prensipleri, işleyiş mekanizmaları ve vücudun kontrol sistemini açıklayabilir. FİZYOLOJİ I Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) Fizyoloji I FTR 1.YIL/ 4 - - 5 1.yarıyıl 113 Güz Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin

Detaylı

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri.

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Asid-baz dengesi ph Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Organizma sıvıları, salgıları Ortalama ph Kan 7.4 Süt 6.7 Safra 7.8 İdrar 6.0 Pankreas özsuyu 8.0 Bağırsak özsuyu

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU SİNİR DOKUSU Fonksiyonu Özellikleri irritabilite konduktivite korelasyon reaksiyon S.S. SINIFLANDIRMA Somatik (Sistema Nervosum Cerebrospinale)

Detaylı

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ MEKANİK DUYULAR İnsanlarda dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi bir çok duyu bulunmaktadır. Bu duyulara mekanik duyular denir. Mekanik duyuların alınmasını sağlayan farklı

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Negatif Geri Beslemeli Kontrol

Negatif Geri Beslemeli Kontrol Negatif Geri Beslemeli Kontrol Beyin Anatomisi ve EEG nin Biyofizik Temelleri Dr. Bülent Yılmaz 1 Giriş İnsan sinir sistemi (nervous system) Merkezi sinir sistemi (Central Nervous System (CNS)) Çevresel

Detaylı

KAS FĐZYOLOJĐSĐ. Doç.Dr.Nesrin Zeynep Ertan

KAS FĐZYOLOJĐSĐ. Doç.Dr.Nesrin Zeynep Ertan KAS FĐZYOLOJĐSĐ Doç.Dr.Nesrin Zeynep Ertan < Temel özellikleri Đskelet kası: Đstemli kontrol edilir Çizgili görünümdedir. Çok çekirdekli hücrelerdir. Kalp kası: Đstemsiz kontrol edilir. Çizgili görünümdedir.

Detaylı

GEÇİCİ İSKEMİK ATAK: Görüntüleme Gerekli mi? Prof. Dr. Cem ÇALLI

GEÇİCİ İSKEMİK ATAK: Görüntüleme Gerekli mi? Prof. Dr. Cem ÇALLI GEÇİCİ İSKEMİK ATAK: Görüntüleme Gerekli mi? Prof. Dr. Cem ÇALLI Geçici İskemik Atak (GİA): Kan akımının azalmasına bağlı Geçici nörolojik defisit atağı Semptomlar 24 saatten az Semptom süresi genellikle

Detaylı

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar

Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Ölümcül Santral Sinir Sistemi Hastalıkları I epidural, subdural, intraparankimal kanamalar Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Acil Tıp Anabilim Dalı Olgu 1 25 yaşında inşaat işçisi Yüksekten düşme E2M3V2

Detaylı

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi

Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Demansta görüntülemenin rolü Dr.Ercan Karaarslan Acıbadem Üniversitesi Ana başlıklar Demans nedenleri Normal yaşlanma bulguları Radyolojik görüntüleme yöntemleri Demansta radyolojik belirleyici bulgular

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

Sinir Kılıfı Tümörleri. Doç. Dr. Halil KIYICI 2016

Sinir Kılıfı Tümörleri. Doç. Dr. Halil KIYICI 2016 Sinir Kılıfı Tümörleri Doç. Dr. Halil KIYICI 2016 Sinir Sistemi Merkezi (santral) sinir sistemi (MSS): beyin ve omurilikten oluşur kafatası - omurga kemikleri ve kemik altındaki pia örtüsüyle kaplıdır

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com

OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com Otonom Sinir Sistemi: Homeostatik Dengeleme Kontrol ettiği bileşenler: Düz kas ve kalp kası Bezler ve yağ doku Zıt çalışan dallar Parasempatik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 42 16 58 Fizyoloji 39 18 57 Histoloji ve Embriyoloji 12 4 16 Biyofizik

Detaylı

Adrenal Korteks Hormonları

Adrenal Korteks Hormonları Adrenal Korteks Hormonları Doç. Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji AD Bu derste öğrencilerle Adrenal korteks hormonlarının (AKH) sentez ve salgılanması, organizmadaki hücre, doku ve sistemlerde genel fizyolojik

Detaylı

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Kan Gazı Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Normal Değerler ph 7.35-7.45 (ort. 7.40) ph 7.35 ise Asidoz 7.45 ise Alkaloz ph

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı