TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER"

Transkript

1 TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER İçerik Tablosu Tercih Edilen Yaklaşım Modeli Kılavuzları için Özet Ölçütler Giriş 2 Glokom Primer Açık Açılı Glokom (İlk Değerlendirme) 4 Primer Açık Açılı Glokom (Takip Değerlendirme)...7 Primer Açık Açılı Glokom Şüphesi (İlk ve Takip Değerlendirme)..9 Primer Açı Kapanması (İlk Değerlendirme ve Tedavi)...12 Retina Yaşa bağlı Makula Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirme).15 Yaşa bağlı Makula Dejenerasyonu (Yönetim Önerileri).18 Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirme)...23 Diyabetik Retinopati (Yönetim Önerileri)...26 İdyopatik Makula Deliği (İlk Değerlendirme ve Tedavi) 28 Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirme)..31 Katarakt/Ön segment Katarakt (İlk ve Takip Değerlendirme)..34 Kornea / Dış Hastalıklar Bakteriyal Keratit (İlk Değerlendirme).36 Bakteriyal Keratit (Bakım Önerileri) 39 Blefarit (İlk ve Takip Değerlendirme)..41 Konjonktivit (İlk Değerlendirme) 44 Konjonktivit (Bakım Önerileri) 46 Korneal Ektazi (İlk Değerlendirme ve Takip) 48 Kornea Ödemi ve Opasifikasyon (İlk Değerlendirme).51 Kornea Ödemi ve Opasifikasyon (Bakım Önerileri) 53 Kuru Göz Sendromu (İlk Değerlendirme)...55 Kuru Göz Sendromu (Bakım Önerileri)..58 Pediatrik Oftalmoloji / Şaşılık Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April 2014

2 Ambliyopi (İlk ve Takip Değerlendirme).60 Ezotropya (İlk ve Takip Değerlendirme) 62 Ekzotropya (İlk ve Takip Değerlendirme)..64 Refraksiyon Yönetimi / Girişim Keratorefraktif Cerrahi (İlk ve Takip Değerlendirme) 66 Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

3 TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model kılavuz serileri üç prensip temelinde yazılmıştır. Her tercih edilen tedavi modeli klinik olarak anlamlı olmalıdır ve uygulayıcılara faydalı bilgiler sağlayacak kadar özgün olmalıdır. Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. Ayrıca yapılan her öneriye, öneriyi destekleyen kanıtların gücünü gösterecek ve ulaşılabilen en iyi kanıtları yansıtacak açık bir sınıflama verilmelidir. Tercih edilen yaklaşım modelleri bireysel kişi bakımı için değil, uygulama modeli için kılavuzluk sağlar. Genel anlamda hastaların çoğunun ihtiyacını karşılaması beklenirken, bütün hastaların ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılayamayabilir. Tercih edilen tedavi modelleri uyulması her durumda başarılı bir sonuç elde etmeyi garanti etmeyecektir. Bu yaklaşım modellerinin bakımdaki bütün uygun metodları içerdiği varsayılmamalıdır veya en iyi sonucu elde etmede mantıklı olabilecek diğer bakım yöntemlerini dışlamamalıdır. Farklı hastaların ihtiyaçlarına farklı yollarla yaklaşmak gerekebilir. Klinisyen, belirli bir hastanın bakımının uygunluğu için son kararını, hastanın ortaya koyduğu bütün şartlar ışığında vermelidir. Amerikan Academy of Ophthalmology, üyelerine oftalmik uygulama sırasında doğabilecek etik ikilemlerin çözümüne yardımcı olmak için ulaşılabilir durumdadır. Tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzları bütün bireysel durumlarda uyulması gereken tıbbi standartlar değildir. Akademi buradaki mevcut bilgilerin ve önerilerin kullanılmasından dolayı doğabilecek herhangi bir yaralanma ve hasarı, ihmalkarlık ve benzeri durumlarda oluşabilecek her türlü talebi ve yükümlülüğü özellikle reddetmektedir. Her bir major hastalık durumu için öykü, fizik muayene ve yardımcı testleri ayrıca bakım yönetimi, izlem ve hasta eğitimini içeren öneriler özetlenmiştir. Her bir tercih edilen yaklaşım modeli için PUBMED ve Cochrane kütüphanesinde İngilizce yayınlanmış makalelerden ayrıntılı bir literatür taraması yapılmıştır. Sonuçlar uzmanlar paneli tarafından değerlendirilmiş ve iki yolla puanlandırılarak önerilerin hazırlanması için kullanılmıştır. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

4 Panel ilk olarak her öneriyi bakım sürecindeki önemine göre puanlandırmıştır. Bu bakım sürecinin önemi sınıflaması bakımın uzmanlara göre hasta bakımının kalitesini anlamlı yönde iyileştireceğini düşündükleri puanlamayı gösternektedir. Önem sıralaması üç seviyeye ayrılmıştır. Seviye A, en önemli olarak tanımlanmıştır Seviye B, orta derecede önemli olarak tanımlanmıştır. Seviye C, ilişkili ancak kritik değil şeklinde tanımlanmıştır. Panel ayrıca her öneriyi literatürdeki kanıtların gücüne göre puanlamıştır. Kanıt gücü puanlaması ayrıca üç seviyeye ayrılmaktadır. Seviye I en az bir iyi düzenlenmiş, uygun şekilde yürütülmüş randomize kontrollü çalışmadan elde edilen kanıtı içerir. Randomize kontrollü çalışmaların meta analizlerini içerebilir. Seviye II aşağıdakilerden elde edilen kanıtları içerir o Randomize olmayan iyi tasarlanmış kontrollü çalışmalar o İyi tasarlanmış kohort ve vaka-kontrollü analitik çalışmalar, tercihen çok merkezli olanlar o Girişimle birlikte olsun veya olmasın çoklu zaman serileri Seviye III aşağıdakilerden birinden elde edilen kanıtı içerir o Tanımlayıcı çalışmalar o Vaka raporları o Uzman komite/organizasyonların raporları (örn.tercih edilen yaklaşım modeli uzmanlarının dışardan bir danışman ile fikir birliği) Tercih edilen yaklaşım modelleri teknik açıdan daha fazla vurgulama ile hasta bakımında kılavuz olarak hizmet etmesi amacına yönelik olarak düşünülmüştür. Bu bilgiyi uygulamada, gerçek tıbbi mükemmelliğin sadece becerilerin hastanın ihtiyaçlarına öncelik verilerek uygulandığında elde edilebileceğinin anlaşılması gereklidir. AAO üyelerinin pratik uygulamalarından kaynaklanan etik ikilemlerini çözmede yardımcı olacaktır. (AAO Etik Kurallar) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

5 Primer Açık Açılı Glokom (İlk Değerlendirme) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Oküler hikaye (A:III) Sistemik hikaye (A:III) Aile hikayesi (A:II) Uygun kayıtların gözden geçirilmesi (A:III) Görme fonksiyonunun günlük yaşam ve aktiviteler üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi (A:III) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Görme keskinliği (A:III) Pupillalar (B:II) Ön segment biyomikroskopisi (A:III) GİB ölçümü (A:I) Santral kornea kalınlığı (A:II) Gonyoskopi (A:III) Büyütülmüş stereoskopik görüntü ile optik sinir başı ve retina sinir lifi tabakasının değerlendirilmesi (A:III) Optik sinir başı görünümünün renkli stereofotografi veya bilgisayar tabanlı görüntü analizi ile belgelendirilmesi (A:II) Fundusun değerlendirilmesi (mümkün olduğu kadar dilate pupilladan) (A:III) Tercihen otomatik statik perimetri ile görme alanı değerlendirilmesi (A:III) Tedavi Endikasyonu Olan Hastalarda Yönetim Planı Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

6 Tedavi öncesi ölçülen GİB in optik sinir hasarına neden olacağını varsayarak tedavi öncesi ölçülen değerden en az %25 daha düşük GİB hedeflenir (A:I) Hedef GİB bir tahmin olup bütün tedavi kararları hastanın ihtiyaçlarına göre bireyselleştirilmelidir (A:III) GİB i düşürmek için en sık tercih edilen ilk tedavi yöntemi tıbbi tedavidir; her hasta için hedeflenen GİB azaltılmasına ulaşmak için maksimum etki gösterecek rejim tercihinde etkinlik ve yan etki arasındaki denge göz önünde bulundurmalıdır (A:III) Glokom tedavisi altındaki hasta lokal oküler ve sistemik yan etkiler ve toksisite açısından değerlendirilir (A:III) Seçilmiş hastalarda laser trabeküloplasti ilk tedavi yöntemi olarak düşünülebilir (A:I) Seçilmiş hastalarda filtran cerrahi ilk tedavi yöntemi olarak düşünülebilir (A:I) Laser Trabeküloplasti Uygulanan Hastalarda Cerrahi ve Postoperatif Bakım Cerrahiyi uygulayan oftalmolog aşağıda sıralanan sorumluluklara sahiptir: - Aydınlatılmış onam formu A:III) - Preoperatif değerlendirmenin cerrahiyi gerektirdiğinden emin olmalı (A:III) - Cerrahiden sonraki 30 dakika ile 2 saat içinde en az bir GİB ölçümü (A:I) - GİB artışına bağlı optik sinir hasarı düşünüyorsan daha erken olmak üzere cerrahiden sonraki 6 hafta içinde veya daha erken kontrol muayenesi (A:III) İnsizyonel Glokom Cerrahisi Uygulanan Hastalarda Cerrahi ve Postoperatif Bakım Cerrahiyi uygulayan oftalmolog aşağıda sıralanan sorumluluklara sahiptir: - Aydınlatılmış onam formu (A:III) - Preoperatif değerlendirmenin tam olarak bulguları ve cerrahi endikasyonları belgelediğinden kesin olarak emin ol (A:III) - Postoperatif dönemde topikal kortikosteroid başla (A:II) - Takip değerlendirmesi postoperatif birinci gün (cerrahiden saat sonra) ve en azından ilk 1-2 hafta içinde bir kez (A:II) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

7 - Komplikasyon izlenmezse, daha sonraki postoperatif kontrolleri 6 haftalık aralıklarla yap (A:III) - Postoperatif komplikasyon gelişen hastalarda gerekli ise daha sık vizit yap (A:III) - Başarılı uzun dönem sonuç elde etmeyi arttırmak için gerekli ise ek tedaviler uygula (A:III) Tıbbi Tedavi Uygulanan Hastalarda Hasta Eğitimi Hastalığın tanı, şiddet, prognoz ve yönetim planını ve tedavinin ömür boyu sürebilme olasılığını tartış (A:III) Topikal tedavi uygulama esnasında göz kapağını kapatma ve sistemik emilimi azaltmak amacıyla nazolakrimal oklüzyon uygulama hakkında hastayı bilgilendir (B:II) Glokom tedavisi altında iken fiziksel ve emosyonel değişiklik durumunda hastayı oftalmologa başvurması konusunda cesaretlendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

8 Primer Açık Açılı Glokom (Takip Değerlendirmesi) Anamnez Oküler özgeçmiş aralığı (A:III) Sistemik tıbbi özgeçmiş aralığı (B:III) Oküler tedavinin yan etkileri (A:III) En son kullanılan GİB düşürücü tedavinin sıklığı ve süresi, daha önce kullanılan tedaviler (B:III) Fizik Muayene Görme keskinliği (A:III) Biyomikroskopi (A:III) GİB ölçümü (A:I) Optik sinir başı ve görme alanının değerlendirilmesi (aşağıdaki tabloyu inceleyiniz) (A:III) Santral kornea kalınlığını değiştirecek her türlü durum varlığında santral kornea kalınlığı ölçümü tekrarlanmalıdır (A:II) Tıbbi Tedavi Uygulanan Hastalarda Yönetim Planı Her kontrolde ilacın kullanım dozu ve sıklığını kaydet, tedaviye uyumu değerlendir, terapötik alternatifler veya tanısal prosedürler için yapılan önerilere hastanın cevabını değerlendir. (A:III) Açı kapanması şüphesi, ön kamara darlığı, ön kamara-açı anormalliği veya göz içi basınçta açıklanamayan yükselme varsa gonyoskopi yap. (A:III) Periyodik olarak gonyoskopiyi tekrarla (örn. 1-5 yıl) (A:III) Hedeflenen göz içi basıncına ulaşılmazsa ve tedavi değişiminin faydası riskinden fazla ise tedavi rejimini gözden geçir (A:III) Optik disk hasarı veya görme alanı değişikliği ilerleme gösteriyorsa hedef göz içi basıncını daha aşağı çek (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

9 Tavsiye edilen aralık döneminin her birinde, hasarın şiddetini, ilerleme hızını, GİB nın hedef basınçtan ne kadar fazla olduğunu ve optik sinir hasarı için diğer risk faktörlerinin belirginliği ve sayısını içeren değerlendirmeye göre sıklık belirlenir. Hasta Eğitimi Hastalık süreci, yapılan müdahelenin gerekçesi ve hedefi, hastanın bulunduğu durum, alternatif müdahelenin göreceli yarar ve riskleri hakkında hastayı bilgilendir, böylece uygun tedavi planı geliştirmede hastalar anlamlı şekilde katkıda bulunabilsin (A:III). Ciddi görme bozukluğu olan veya kör olan hastaları uygun görme rehabilitasyonu veya sosyal servisleri kullanma konusunda yönlendir (A:III). Takip: Optik Sinir ve Görme Alanı İncelemesi ile Glokom Durum Değerlendirilmesinin Takibinde Önerilen Kılavuz (B:III)* Hedef GİB e ulaşma Hasar progresyonu Kontrol süresi (ay) Ortalama takip aralığı (ay) ** Evet Hayır 6 6 Evet Hayır >6 12 Evet Evet NA 1-2 Hayır Evet NA 1-2 Hayır Hayır NA 3-6 GİB: Göz içi basınç, NA: uygulanmaz * Değerlendirmeler optik sinir başı (optik sinir ve retina sinir lifi tabakasının periyodik olarak renkli stereofotografi veya bilgisayarlı görüntüleme ile incelenmesi) ve görme alanı incelemesini kapsayan hasta muayenesini içermektedir. ** Primer açık açılı glokom nedeniyle daha ağır hasarı olan veya ömür boyu daha fazla riski olan hastalar daha sık değerlendirmeye ihtiyaç duyabilir. Bu değerler takipler arasında istenilen maksimum süredir. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

10 Primer Açık-Açılı Glokom Şüphesi (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Oküler hikaye (A:III) Sistemik hikaye (A:III) Aile hikayesi (A:III) Uygun kayıtların gözden geçirilmesi (A:III) Görme fonksiyonunun günlük yaşam ve aktiviteler üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi (A:III) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Görme keskinliği (A:III) Pupilla (B:II) Ön segment biyomikroskopisi (A:III) GİB ölçümü (A:I) Santral kornea kalınlığı (A:II) Gonyoskopi (A:III) Büyütmeli stereoscopic sistem ile optik sinir başı ve retina sinir lifi tabakasının değerlendirilmesi (A:III) Optik sinir başı görünümünün renkli stereofotografi veya bilgisayar tabanlı görüntü analizi ile belgelendirilmesi (A:II) Fundusun değerlendirilmesi (mümkün olduğu kadar dilate pupilladan) (A:III) Tercihen otomatik statik eşik perimetri ile görme alanı değerlendirilmesi (A:III) Tedavi Endikasyonu Olan Hastalarda Yönetim Planı: İlk hedef, birkaç GİB ölçüm değerinin ortalamasının %20 sinden daha düşük hedef GİB elde etmek (A:I) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

11 İstenilen terapötik cevabı sağlayabilecek maksimum etkinlik ve toleransta bir tedavi rejimi seç (A:II) Kontrol Muayenesinde Anamnez: Oküler hikayenin süresi (A:III) Sistemik tıbbi hikayenin süresi ve sistemik tedavideki değişiklikler (B:III) Eğer hasta tedavi ediliyorsa oküler tedavinin yan etkileri (A:III) Eğer hasta tedavi ediliyorsa en son kullanılan GİB düşürücü tedavinin sıklığı ve süresi, daha önce kullanılan ilaçlar (B:III) Kontrol Muayenesinde Fizik Muayene Görme keskinliği (A:III) Biyomikroskopi (A:III) GİB ölçümü (A:III) Açı kapanması şüphesi, ön kamara darlığı, veya göz içi basınçta açıklanamayan yükselme varlığında gonyoskopi endikedir (A:III). Takip Aralığı Takip aralığı her hasta için özgün olup, hasta ile hastalık arasındaki ilişkiye bağlıdır (A:III) Periyodik olarak optik sinir başı ve görme alanı inceleme sıklığı risk değerlendirmesine bağlıdır. Daha ince kornea kalınlığı olan, yüksek GİB değerleri olan, disk hemorajisi olan, c/d oranı yüksek olan, daha büyük ortalama standard sapma değeri veya ailede glokom öyküsü olan hastalar daha yakın takip edilmelidir. Tıbbi Tedavi Uygulanan Hastalarda Hasta Eğitimi Hastalık tanısını, risk faktörlerinin sayısı ve şiddetini, prognozu, tedavi planını ve tedavi başlanması durumunda tedavinin uzun dönem sürebilme olasılığını tartış (A:III) Hastalık süreci, yapılan girişimin gerekçesi ve hedefi, hastanın bulunduğu durum, alternatif girişimin göreceli yarar ve riskleri hakkında hastayı bilgilendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

12 Topikal tedavi uygulama esnasında göz kapağını kapatma ve sistemik emilimi azaltmak amacıyla nazolakrimal oklüzyon uygulaması hakkında hastayı bilgilendir (B:II) Glokom tedavisi altında iken fiziksel ve duygusal değişiklik durumunda hastayı göz doktoruna başvurması konusunda cesaretlendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

13 Primer Açı Kapanması (İlk Muayene Ve Tedavi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Oküler hikaye (intermittan açı kapanması atağını düşündürecek semptomlar) (A:III) Akut açı kapanması glokomuna yönelik aile hikayesi (B:II) Sistemik hikaye (topikal veya sistemik tedavi kullanımı gibi) (A:III) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Refraksiyon durumu (A:III) Pupilla (A:III) Ön segment biyomikroskopisi (A:III) Konjonktival hiperemi (akut vakalarda) Santral ve periferik ön kamara açı darlığı Eski veya yeni atağı düşündürebilecek ön kamara inflamasyonu Mikrokistik ödem olsun ya da olmasın korneal ödem (akut vakalarda) Fokal veya difüz atrofisini içeren iris bozuklukları, arka sineşi, anormal pupil fonksiyonu, pupil şekil düzensizliği ve middilate pupil gibi iris anormallikleri (eski veya yeni bir atağı düşündürür) Katarakt ve glokom beneklerini içeren lens değişiklikleri Korneal endotelyal hücre kaybı GİB ölçümü (A:III) Her iki gözün gonyoskopisi (A:III) Direkt oftalmoskopi veya biyomikroskopi ile fundus ve optik sinir başının değerlendirilmesi (A:III) İridotomi Endikasyonu Olan Hastalarda Yönetim Planı Akut açı kapanma krizinde laser iridotomi tercih edilen cerrahi tedavidir (A:II) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

14 Akut açı kapanması krizinde medikal tedaviyi ilk olarak GİB ını düşürerek ağrıyı azaltmak ve kornea ödemini çözerek hastayı laser iridotomiye hazırlamak amacıyla kullan (A:III) Ön kamara açısı anatomik olarak darsa diğer göze profilaktik iridotomi uygula (A:III) İridotomi Uygulanan Hastalarda Cerrahi ve Postoperatif Bakım Cerrahiyi gerçekleştiren oftalmolog aşağıda sıralanan sorumluluklara sahiptir: - Aydınlatılmış onam al (A:III) - Preoperatif değerlendirmenin cerrahiyi gerektirdiğinden kesin olarak emin ol (A:III) - Cerrahiden sonraki 30 dakika ile 2 saat içinde en az bir GİB ölçümü al (A:III) - Postoperatif dönemde topikal kortikosteroid başla (A:III) - Hastanın yeterli postoperatif bakımı aldığından emin ol (A:III) Takip değerlendirmeleri şunları içerir: - İridotomi açıklığının değerlendirilmesi (A:III) - GİB ölçümü (A:III) - Eğer iridotomiden hemen sonra uygulanmamışsa gonyoskopi yapılması (A:III) - Arka sineşi oluşum riskini azaltmak için pupil dilatasyonu (A:III) - Klinik olarak endike olan fundus muayenesi (A:III) Özellikle ciddi hastalığı olanlarda ani GİB yüksekliğini önlemek için perioperatif dönemde tedavi uygula (A:III) İridotomi Uygulanan Hastalarda Takip İridotomiden sonra hastaları primer açık açılı glokom tercih edilen yaklaşım modellerinde belirtildiği gibi glokomatöz optik nöropati gelişimi açısından takip et (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

15 İridotomi sonrası glokomatöz optik nöropati varlığına bakılmaksızın rezidüel açık açı veya açık açı ile birlikte periferik ön sineşi varlığında gonyoskopi tekrarına dikkat edilerek hastalar yılda en az bir kez muayene edilmeli (A:III) İridotomi Uygulanmayan Hastalarda Eğitim Akut açı kapanması riski taşıyan hastaları akut açı kapanması krizinin şikayetleri hakkında ve şikayetlerin gelişmesi durumunda hekime haber vermeleri konusunda bilgilendir (A:III) Pupil dilatasyonu yaparak akut açı kapanması krizini tetikleyebilecek ilaçlar konusunda hastaları uyar (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

16 Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Semptomlar (metamorfopsi, görme azlığı) (A:II) Tedavi ve nutrisyonel destek (B:III) Oküler hikaye (B:II) Sistemik hikaye (herhangi bir hipersensitivite reaksiyonu) (B:II) Aile hikayesi, özellikle ailede YBMD varlığı (B:II) Sosyal hikaye, özellikle sigara kullanımı (B:II) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Görme keskinliği (A:III) Makulanın stereo biyomikroskopik muayenesi (A:III) Yardımcı Testler İntravenöz fundus flöresein anjiografi aşağıdaki durumlarda endikedir (A:I) : Hasta yeni metamorfopsiden şikayetçi ise Hastanın görme keskinliğinde açıklanamayan azalma varsa Klinik muayenede RPE veya retina kabarıklığı, subretinal kanama, sert eksuda veya subretinal fibrozis varlığının tesbiti KNVM varlığının gösterilmesi ve KNVM nin büyüklüğünün, tipinin ve lokalizasyonunun belirlenmesi, lezyondaki klasik KNVM yüzdesinin hesaplanması Tedavi kararı (laser fotokoagülasyon, veya verteporfin FDT) Tedavi sonrası devam eden veya tekrarlayan KNVM tespiti Klinik muayene ile açıklanamayan görme keskinliğindeki azalmanın nedeninin tespiti Her anjiografi bölümünde komplikasyon riskini azaltmak ve tedavi etmek için bir protokol ve acil tedavi planı veya bakım planı olmalıdır. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

17 Takip Anamnezi: Görme azlığı ve metamorfopsiyi içeren görsel şikayetler (A:II) Tedavi ve nutrisyonel destek değişiklikleri (B:III) Oküler hikaye süresi (B:III) Sistemik hikaye süresi (B:III) Sosyal hikaye değişikliği, özellikle sigara kullanımı (B:II) Takip Muayenesi: Görme keskinliği (A:III) Fundusun stereo biyomikroskopik muayenesi (A:III) Neovasküler YBMD de Tedavi Sonrası Takip Hasta ile risk, yarar ve komplikasyonları tartış, aydınlatılmış onam al. (A:III) İntravitreal ranibizumab enjeksiyonu yapılan hastaları tedaviden yaklaşık 4 hafta sonra tekrar değerlendir (A:III) İntravitreal bevacizumab enjeksiyonu yapılan hastaları tedaviden yaklaşık 4 hafta sonra tekrar değerlendir (A:III) İntravitreal pegaptanib sodyum enjeksiyonu yapılan hastaları tedaviden yaklaşık 6 hafta sonra tekrar değerlendir (A:III) Verteporfin FDT uygulanan hastaları 2 yıl boyunca en az 3 ayda bir değerlendir ve flöresein anjiografi uygula (A:I) Termal laser fotokoagülasyon uygulanan hastaları tedaviden 2-4 hafta sonra tekrar değerlendir, ardından 4-6 haftada bir değerlendir (A:III) Eksudasyon bulgularının tespitinde optik koherens tomografi (A:III), flöresein anjiografi (A:I) ve fundus fotoğrafı (A:III) yararlı olup, klinik olarak endike ise kullanılmalıdır. İleri tetkikler klinik bulgulara ve tedaviyi uygulayan göz hekiminin kararına göre uygulanmalıdır (A:III). Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

18 Hasta Eğitimi Hastaları prognoz ve uygulanan tedavinin potansiyel değerinin kendi oküler ve fonksiyonel durumlarına uygunluğu konusunda bilgilendir (A:III) Erken evre YBMD li hastaları intermediate evre YBMD nin erken tespiti açısından düzenli dilate fundus muayenesi olması konusunda cesaretlendir (A:III) Intermediate YBMD li hastaları KNVM ye bağlı gelişebilecek yeni şikayetleri tesbit etme açısından ve bu durumda hemen bir göz hekimine başvurma konusunda bilgilendir (A:III) Tek taraflı hastalığı olan hastaları diğer gözün görmesinin takibi, şikayet olmasa da düzenli takip ve yeni veya belirgin görsel şikayet gelişmesi durumunda ise hemen doktora başvurmaları konusunda bilgilendir (A:III) Hastaları gözde ağrı, rahatsızlık, kızarıklık, bulanık görme, görmede azalma, ışığa karşı artmış hassasiyet veya artmış uçuşmalar gibi endoftalmiye yönelik şikayetlerin varlığında hemen haber vermeleri konusunda bilgilendir (A:III). Sigara kullanımı ile YBMD arasındaki ilişkiyi gösteren gözlemsel çalışmaların varlığı (A:II) ve sigarayı bırakmanın kazandırdığı sağlık yararları nedeniyle halen sigara içen hastaları bırakma konusunda cesaretlendir (A:I). Azalmış görme fonksiyonu olan hastaları görme rehabilitasyonu ve sosyal servisler açısından yönlendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

19 Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (Yönetim Önerileri) Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu için Tedavi Önerileri ve Takip Planı Önerilen Tedavi Tedaviye Uygun Tanı Takip Önerileri Tıbbi veya cerrahi tedavi olmadan gözlem (A:I) YBMD ye ait klinik bulgu yok (AREDS kategori 1) Erişkin Tıbbi Göz Muayenesi ile ilgili tercih edilen yaklaşım modelleri nde önerildiği gibi A:III) Erken evre YBMD (AREDS kategori 2) Asemptomatikse 6-24 ay içinde, KNVM yi düşündürecek şikayetler varsa hemen muayene et (A:III) Bilateral subfoveal geografik atrofi veya diskiform skar olan ileri evre YBMD Asemptomatikse 6-24 ay içinde, KNVM yi düşündürecek şikayetler varsa hemen muayene et (A:III) AREDS raporunda önerilen antioksidan vitamin ve mineral desteği (A:I) Intermediate YBMD (AREDS kategori 3) Tek gözde ileri evre YBMD Semptomatik olmadığı sürece fundus fotoğrafı ve flöresein anjiografiye gerek yok (A:I) Monoküler yakın görme takibi (okuma / Amsler grid) (A:III) Asemptomatikse 6-24 ay Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

20 Ranibizumab literatüründe önerilen intravitreal 0.5 mg ranibizumab enjeksiyonu (A:I) (AREDS kategori 4) Subfoveal KNVM içinde, KNVM yi düşündürecek semptom varsa hemen muayene et (A:III) Uygun durumlarda fundus fotoğrafı Ödem veya KNVM ye ait başka bulgu ve şikayet varlığında flöresein anjiografi Hastalar gözde ağrı, rahatsızlık, kızarıklık, bulanık görme, görmede azalma, ışığa hassasiyet veya artmış uçuşma gibi endoftalmiye yönelik semptomların herhangi birinin varlığında hemen haber vermeleri konusunda bilgilendirilmeli (A:III) Tedaviden 4 hafta sonra muayeneyi tekrarla; daha sonraki takip sıklığı klinik bulgulara ve tedavi eden göz hekiminin değerlendirmesine bağlıdır (A:III) Monoküler yakın görme takibi (okuma / Amsler grid) (A:III) Daha önceden basılan Subfoveal KNVM Hastalar gözde ağrı, Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

21 yayınlarda belirtilen intravitreal bevacizumab enjeksiyonu (A:I) Endikasyon dışı ilaç kullanımı nedeniyle göz hekimi uygun aydınlatılmış onam almalı (A:III) rahatsızlık, kızarıklık, bulanık görme, görmede azalma, ışığa hassasiyet veya artmış uçuşma gibi endoftalmiye yönelik semptomların herhangi birinin varlığında hemen haber vermeleri konusunda bilgilendirilmeli (A:III) Tedaviden 4 hafta sonra muayeneyi tekrarla; daha sonraki takip sıklığı klinik bulgulara ve tedavi eden göz hekiminin değerlendirmesine bağlıdır (A:III) Pegaptanib sodyum literatüründe önerilen intravitreal 0.3 mg pegaptanib sodyum enjeksiyonu (A:I) Genellikle 12 MPS disk alanı büyüklüğünde klasik lezyonlar olmak üzere yeni veya tekrarlayan subfoveal KNVM Lezyon boyutu 12 disk büyüklüğünde olan minimal klasik veya klasik lezyonu olmayan gizli KNVMler, lezyonun %50 si ve daha azını kaplayan KNVM ile ilişkili subretinal hemoraji, Monoküler yakın görme monitorizasyonu (okuma / Amsler grid) (A:III) Hastalar gözde ağrı, rahatsızlık, kızarıklık, bulanık görme, görmede azalma, ışığa hassasiyet veya artmış uçuşma gibi endoftalmiye yönelik semptomların herhangi birinin varlığında hemen haber vermeleri konusunda bilgilendirilmeli (A:III) Endike ise 6 haftada bir tedavi tekrarları ile Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

22 TAP ve VIP raporlarında önerilen verteporfin FDT (A:I) ve/veya lipit varlığı, ve/veya son 12 haftada görme keskinliğinde15 ve daha fazla harf kaybı Klasik komponenti lezyonun %50 sinden fazla olan ve en geniş lineer lezyon çapı 5400µm olan yeni veya tekrarlayan subfoveal KNVM muayeneyi tekrarla (A:III) Monoküler yakın görme takibi(okuma / Amsler grid) (A:III) Endike oldukça tekrar tedavi uygulayarak 3 ayda bir stabil olana kadar muayeneyi tekrarla (A:III) Görme keskinliği < 20/50 veya görme keskinliği > 20/50 iken KNVM büyüklüğü < 4 mps disk alanı olan gizli KNVM lerde PDT düşünülebilir. MPS raporunda önerilen Yeni veya tekrarlayan termal laser fotokoagülasyon ekstrafoveal klasik KNVM (A:I) Jukstapapiller KNVM için düşünülebilir. Monoküler yakın görme takibi (okuma / Amsler grid) (A:III) Tedaviden 2-4 hafta sonra flöresein anjiografi ile beraber muayeneyi tekrarla, ardından 4-6 hafta sonra muayene et, sonraki takiplerin süresi klinik ve anjiografik bulgulara bağlıdır (A:III) Endikasyon varsa tekrar tedavi Monoküler yakın görme takibi (okuma / Amsler grid) (A:III) YBMD: Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu, AREDS: Age Related Eye Disease Study KNVM: Koroidal neovasküler membran, MPS: Macular Photocoagulation Study, FDT: fotodinamik Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

23 tedavi, TAP:Treatment of Age Related Macular Degeneration with Photodynamic Therapy VIP: Verteporfin in Photodynamic Therapy Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

24 Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Diyabetin süresi (A:I) Geçmişteki glisemik kontrol (Hemoglobin A1c) (A:I) Uygulanan tedaviler (A:III) Sistemik hikaye (obezite, (A:III) böbrek hastalığı, (A:II) sistemik hipertansiyon, (A:I) serum lipid düzeyi, (A:II), gebelik, (A:I) gibi) Oküler hikaye (A:III) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Görme keskinliği (A:I) GİB ölçümü (A:III) Endikasyon durumunda gonyoskopi (iris neovaskülarizasyonu veya artmış GİB için) (A:III) Ön segment biyomikroskopisi, (A:III) Arka kutbun stereoskopik değerlendirmesini içeren dilate fundus muayenesi (A:I) Periferik retina ve vitreusun indirekt oftalmoskopi veya kontakt lens eşliğinde biyomikroskopik olarak değerlendirilmesi (A:III) Tanı Klinik anlamlı makula ödemi varlığını da dikkate alarak diabetik retinopatinin kategorisi ve şiddetine göre her iki gözü sınıflandır. (A:III) Her kategori ilerleme için kendine özgü riske sahiptir. Takip Anamnezi Görsel semptomlar (A:III) Sistemik durum (gebelik, kan basıncı, serum kolesterolü, renal durum) (A:III) Glisemik durum (Hemoglobin A1c) (A:I) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

25 Takip Muayenesi Görme keskinliği (A:I) GİB ölçümü (A:III) İris değerlendirmesini de içeren ön segment biyomikroskopisi (A:II) Gonyoskopi (iris neovaskülarizasyonu şüphesi veya varlığında veya artmış GİB varlığında) (A:II) Pupilla dilatasyonundan sonra arka kutbun stereo muayenesi (A:I) Endikasyon varlığında periferik retina ve vitreusun değerlendirilmesi (A:II) Yardımcı Testler Minimal diyabetik retinopatisi olan vakalarda veya diyabetik retinopatide bir önceki fotoğrafik görünüme göre değişiklik olmayan durumlarda fundus fotoğrafı nadiren değerlidir (A:III). Hastalığın ilerlemesini ve tedaviye yanıtı değerlendirmede fundus fotoğrafı faydalı olabilir. (B:III) Flöresein anjiografi, klinik anlamlı makula ödeminin tedavisinde yol gösterici olarak (A:I) ve açıklanamayan görme kayıplarının değerlendirilmesinde (A:III) rehber olarak kullanılabilir. Görme kaybını açıklayabilecek makula ödemi ile sonuçlanan maküler kapiller nonperfüzyon (A:II) veya kapiller sızıntı kaynağı anjiografi ile gösterilebilir Flöresein anjiografi diyabetik hasta muayenesinde rutin olarak endike değildir (A:III) Klinik anlamlı makula ödemi veya proliferatif diyabetik retinopati tanısı klinik olarak konulmakta, tanı için flöresein anjiografi gerekmemektedir. Hasta Eğitimi Muayene sonuçları ve etkilerini tartış (A:II). Diyabetik retinopatisi olmayan diyabet hastalarını dilate fundus muayenesi yönünden cesaretlendir (A:II). Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

26 Etkili bir diyabetik retinopati tedavisinin iyi bir görme keskinliği varlığı ve oküler bulgu olmamasına rağmen zamanında uygulanan müdaheleye bağlı olduğu konusunda hastayı bilgilendir (A:II). Hastaları normal düzeye yakın glikoz ve kan basıncı düzeyi ve serum lipit seviyesini düşürme konusunda bilgilendir (A:III). Göz bulguları ile ilgili olarak, aile hekimi, iç hastalıkları hekimi veya endokrinolog gibi klinisyenlerle ilişki içinde ol (A:III) Cerrahiden yanıt alamayacak veya ileri tedavilerin uygun olmadığı hastalara uygun profesyonel destek sağla ve uygunsa rehabilitasyon veya sosyal servislere yönlendir (A:III) Görme fonksiyonu düşük olan hastaları görme rehabilitasyonuna ve sosyal servislere yönlendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

27 Diyabetik Retinopati (Yönetim Önerileri) Diyabetik Hastalarda Tedavi Önerileri Retinopati şiddeti KAMÖ* Varlığı Takip (ay) Panretinal (dağınık) Laser Fotokoagülasyon Flöresein Anjiografi Fokal ve/veya grid laser ᵻ Normal veya Yok 12 Hayır Hayır Hayır Minimal NPDR Hafif-Orta şiddetli NPDR Yok 6-12 Hayır Hayır Hayır Var 2-4 Hayır Sıklıkla Sıklıkla * ɪ Şiddetli NPDR Yok 2-4 Arasıra $ Nadiren Hayır Var 2-4 Arasıra $ Sıklıkla Sıklıkla II Yüksek riskli Yok 2-4 Arasıra $ Nadiren Hayır olmayan PDR Var 2-4 Arasıra $ Sıklıkla Sıklıkla ɪ Yüksek riskli Yok 2-4 Sıklıkla Nadiren Hayır PDR Var 2-4 Sıklıkla Sıklıkla Sıklıkla II İnaktif/Gerilemiş Yok 6-12 Hayır Hayır Sıklıkla PDR Var 2-4 Hayır Sıklıkla Sıklıkla KAMÖ: Klinik anlamlı makula ödemi; NPDR: nonproliferatif diyabetik retinopati; PDR: proliferatif diyabetik retinopati *Hariç olanlar: Hipertansiyon veya kalp yetmezliğine bağlı sıvı retansiyonu, böbrek yetmezliği, gebelik veya maküler ödemi arttırabilecek diğer sebepler. Bu vakalarda kısa süreli medikal tedavi için fotokoagülasyonun ertelenmesi düşünülebilir. Ayrıca santral makula tutulumu olmadığında, görme keskinliği iyi ise, yakın takip mümkünse ve hasta risklerin farkındaysa KAMÖ tedavisinin ertelenmesi bir seçenektir. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

28 ᵻ İntravitreal kortikosteroid veya anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü ajanları (ranibizumab hariç endikasyon dışı) kullanılarak yardımcı tedaviler uygulanabilir yılında yapılan Diyabetik Retinopati Klinik Araştırma Ağı verileri, iki yıllık takip sürecinde hemen veya ertelenmiş laserle birlikte uygulanan intravitreal ranibizumab uygulamasının büyük bir görme keskinliği kazanımı sağladığı, ayrıca pseudofakik gözlerde laserle birlikte intravitreal triamsinolon asetonid uygulamasının, tek başına laser uygulamasına göre daha fazla görme keskinliği kazanımı ile sonuçlandığını göstermiştir. İntravitreal anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü ajanı enjeksiyonu uygulanan kişiler enjeksiyondan 1 ay sonra muayene edilebilir ɪ Santral makula tutulumu olmadığında, görme keskinliği iyi ise, yakın takip mümkünse ve hasta risklerin farkındaysa KAMÖ için fokal fotokoagülasyonun ertelenmesi bir seçenektir. Fakat yine de fokal fotokoagülasyonun görmeyi geliştirmekten çok, var olan görmeyi koruması nedeniyle fokal fotokoagülasyon ile tedaviye başlama düşünülebilir. Foveal avasküler zona yakın lezyonların tedavisi santral görme hasarı ve zamanla laser skarlarının yayılımı ile ilerleyen görme hasarı şeklinde sonuçlanabilir. Gelecek çalışmalar, laser fotokoagülasyonun güvenli bir şekilde uygulanamadığı hastalarda kortikosteroidler ve antivasküler endotelyal büyüme faktörü ajanlarını içeren intravitreal tedavilerin kullanımı konusunda yol gösterici olabilir. Klinik olarak anlamlı olmayan makula ödeminde yakın takip gerekli olabilir. $ Yüksek riskli PDR için risk taşıyan hastalarda panretinal fotokoagülasyon düşünülebilir. Erken panretinal fotokoagülasyonun, şiddetli nonproliferatif veya daha şiddetli retinopati evresinde olan tip 2 diyabetiklerde, tip 1 diyabetiklere göre yararı daha fazladır. Tedavi, şiddetli NPDR ve tip 2 diyabetler için düşünülmelidir. Düzenli takibe uyumsuzluk, katarakt cerrahisi veya gebelik ve diğer gözün durumu gibi diğer faktörler panretinal fotokoagülasyonun zamanlanmasını belirlemede yardımcıdır. II Panretinal laser fotokoagülasyonun tetiklediği maküler ödemde artışı en az düzeyde tutmak için panretinal fotokoagülasyondan önce fokal fotokoagülasyon uygulaması düşünülebilir. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

29 İdyopatik Makula Deliği (İlk muayene ve Tedavi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) Semptomların süresi (A:III) Oküler hikaye: glokom veya diğer önceki göz hastalıkları, yaralanmalar, cerrahi veya diğer tedaviler; uzun süreli güneş ışığına bakmak (A:III) Maküler kistle ilişkili olabilecek tedaviler (A:III) İlk Fizik Muayene ( Anahtar öğeler) Görme keskinliği (A:III) Makula ve vitreoretinal arayüzeyin biomikroskopik değerlendirilmesi (A:III) Makula Deliği için Yönetim Önerileri Evre Yönetim Takip (A:III) 1-A Takip (A:II) Yeni semptom varlığında hemen Semptom yoksa 2-4 ayda bir 1-B Takip (A:II) Yeni semptom varlığında hemen Semptom yoksa 2-4 ayda bir 2 Cerrahi (A:II) * Postoperatif 1-2 gün sonra, ardından 1-2 hafta sonra Sonraki kontrollerin sıklığı ve zamanlaması cerrahinin sonuçlarına ve hastanın semptomlarına göre değişiklik gösterir. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

30 Cerrahi uygulanmamışsa 4-8 ayda bir 3 Cerrahi (A:I) Postoperatif 1-2 gün sonra, ardından 1-2 hafta sonra Sonraki kontrollerin sıklığı ve zamanlaması cerrahinin sonuçlarına ve hastanın semptomlarına göre değişiklik gösterir. 4 Cerrahi (A:I) Postoperatif 1-2 gün sonra, ardından 1-2 hafta sonra Sonraki kontrollerin sıklığı ve zamanlaması cerrahinin sonuçlarına ve hastanın semptomlarına göre değişiklik gösterir. *Genellikle cerrahi uygulansa da, izlem de uygun olabilir. Tedavi Uygulanan Hastalarda Cerrahi ve Postoperatif Bakım Hastayı cerrahinin riskleri, faydaları, cerrahiye alternatif tedaviler ve postoperatif dönemde genleşen gaz ve özel hasta pozisyonları konusunda bilgilendir (A:III) Postoperatif bakım planı oluştur ve hastayı bu plan hakkında bilgilendir (A:III) Hastayı muhtemel perioperatif GİB artışına bağlı glokom konusunda bilgilendir (A:III) Postoperatif 1-2 gün içinde ve ardından 1-2 hafta sonra hastayı değerlendir (A:III) Hasta Eğitimi Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

31 Hastayı artmış uçuşmalar, görme alanı kaybı veya görme keskinliğinde azalma gibi semptomların varlığında göz hekimine başvurma gerekliliği konusunda bilgilendir (A:II) Hastayı gaz tamponad tama yakın gözden uzaklaşana kadar hava yolculuğu, yüksek irtifa veya nitröz oksit içeren genel anesteziden uzak durması konusunda bilgilendir (A:III) Tek gözünde makula deliği olan hastaların diğer gözünde, özelliklede hyaloidin yapışık kalması durumunda %10-20 oranında makula deliği gelişme olasılığı konusunda hastayı bilgilendir (A:III) Postoperatif görme azlığı olan hastaları görme rehabilitasyonu ve sosyal servislere yönlendir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

32 Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Anamnez (Anahtar öğeler) AVD semptomları (A:I) Aile hikayesi (A:II) Eski göz travması (A:III) Miyopi (A:II) Katarakt cerrahisi ve refraktif lens değişimini içeren oküler cerrahi öyküsü (A:II) İlk Fizik Muayene (Anahtar öğeler) Vitreusun, hemoraji, dekolman ve pigmentli hücre açısından değerlendirilmesi (A:III) Skleral depresyon ile periferik retinanın değerlendirilmesi (A:III) Periferik vitreoretinal patolojinin değerlendirilmesinde tercih edilen yöntem skleral depresyon ile beraber uygulanan indirekt oftalmoskopidir. (A:III) Yardımcı Testler Periferik retina değerlendirilemiyorsa B-mod ultrasonografi yap. (A:II) Herhangi bir bozukluk saptanmazsa, sık aralıklarla muayene gerekmektedir (A:III) Tedavi Uygulanan Hastalarda Cerrahi ve Postoperatif Bakım Hastayı cerrahinin riskleri, faydaları ve cerrahi alternatifleri konusunda bilgilendir (A:III) Postoperatif bakım planı oluştur ve hastayı bu konuda bilgilendir (A:III) Hastayı yeni uçuşmalar veya görme alanı kaybı gibi yeni gelişen semptom varlığında göz hekimine başvurması gerekliliği konusunda bilgilendir (A:II) Takip Anamnezi Görsel semptomlar (A:I) Geçirilmiş göziçi cerrahi veya göz travması öyküsü (A:II) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

33 Takip Muayenesi Görme keskinliği (A:III) Pigment, hemoraji ve sinerezis varlığına dikkat ederek vitreusun değerlendirilmesi (A:II) Skleral depresyon ile periferik fundusun değerlendirilmesi (A:II) Ortam opasitesi varlığında B-mod ultrasonografi (A:II) Vitreus hemorajisi nedeniyle retina detayları net seçilemeyen ve B-mod ultrasonografi sonuçları negatif olan hastalar düzenli olarak takip edilmelidir. Retina yırtığı şüphesi olan hastalarda ilk muayeneden sonraki ortalama 4 hafta içinde B-mod tekrarlanmalı (A:III) Hasta Eğitimi Retina dekolmanı gelişimi açısından yüksek riskli hastaları AVD ve retina dekolmanı semptomları ve düzenli takibin önemi hakkında bilgilendir (A:II) Retina dekolmanı açısından artmış risk taşıyan hastaları uçuşmalarda artış, görme alanı kaybı veya görme keskinliğinde azalma gibi var olan semptomlarda değişiklik durumunda göz hekimine başvurma gerekliliği konusunda bilgilendir (A:III) Bakım Yönetimi Yönetim Seçenekleri Lezyonun Tipi Tedavi Akut semptomatik at nalı yırtık Hemen tedavi et (A:II) Akut semptomatik operkulumlu yırtık Tedavi gerekli olmayabilir (A:III) Travmatik retina yırtığı Sıklıkla tedavi edilir (A:III) Asemptomatik at nalı yırtık Sıklıkla tedavi edilmeden takip edilebilir (A:III) Asemptomatik operkulumlu yırtık Asemptomatik atrofik yuvarlak delik Tedavi nadiren gerekir (A:III) Tedavi nadiren gerekir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

34 Delik olmadan asemptomatik Latis dejenerasyonu Delikle beraber asemptomatik Latis dejenerasyonu Asemptomatik diyaliz Atrofik delik, Latis dejenerasyonu veya asemptomatik at nalı yırtık olan gözlerin diğer gözleri AVD: Arka vitreus dekolmanı AVD nedeniyle at nalı yırtık gelişmedikçe tedavi edilmez (A:III) Sıklıkla tedavi gerekmez (A:III) Tedavi konusunda ortak bir karar mevcut değil, yönetim açısından yetersiz kanıt Tedavi konusunda ortak bir karar mevcut değil, yönetim açısından yetersiz kanıt Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

35 Katarakt (İlk ve takip değerlendirmesi) İlk Muayenede Anamnez Semptomlar (A:III) Oküler hikaye (A:III) Sistemik hikaye (A:III) Görsel fonksiyon durum değerlendirmesi (A:II) İlk Fizik Muayene Olan düzeltme ile görme keskinliği (A:III) En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (gerektiğinde refraksiyon muayenesi) (A:III) Dış muayene (A:III) Kayma ve göz hareketleri (A:III) Pupil reaksiyonları ve fonksiyonu (A:III) GİB ölçümü (A:III) Biyomikroskopi (A:III) Lens, makula, periferik retina, optik sinir ve vitreusun dilate muayenesi Hastanın medikal ve fiziksel durumu ile ilişkili değerlendirme (B:III) Bakım Yönetimi Görme fonksiyonu hastanın ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olmadığında tedavi endikasyonu vardır ve katarakt cerrahisi belirgin ölçüde iyileşme sağlayacaktır. (A:III) Lensin neden olduğu hastalık ile ilgili bulgu olduğu zaman veya görme potansiyel olan gözde fundusun görülmesi gerekli olduğunda kataraktın alınması endikedir. (A:III) Aşağıdaki durumlarda cerrahi yapılmamalıdır: (A:III) Tolere edilebilen kırma kusuru düzeltmesi ile hastanın ihtiyaçları ve arzusu karşılanabiliyorsa; cerrahinin görme fonksiyonunu arttırması beklenmiyorsa, ve lensin alınması için başka endikasyon yoksa; eşlik eden medikal veya oküler nedenlerle hastaya güvenli olarak cerrahi yapılamıyorsa; uygun postoperatif bakım sağlanamıyorsa; hasta veya hasta yakını ya da karar verecek kişi acil olmayan cerrahi için onam formu veremiyorsa. İkinci gözdeki cerrahi endikasyonları da birinci gözdeki ile aynıdır (A:II) (binoküler fonksiyon ihtiyacı gözönüne alınarak). Preoperatif Bakım Cerrahiyi yapacak olan göz hekimi aşağıdaki sorumlulukları vardır: Hastayı cerrahi öncesi muayene etmelidir. (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

36 Değerlendirmenin doğru olarak semptomları, bulguları ve tedavi gerekliliğini dokümante etmesinden emin olmalıdır (A:III) Hastayı riskler, faydalar ve cerrahinin beklenen sonuçları hakkında bilgilendirmelidir (A:III) Konacak göziçi lens seçimide dahil olmak üzere cerrahi planı formüle etmelidir (A:III) Cerrahi öncesi sonuçları ve teşhise yönelik değerlendirmeleri hasta ile birlikte tekrar gözden geçirmelidir (A:III) Cerrahi sonrası planı formüle etmeli ve uygulamalardan hastayı haberdar etmelidir (A:III) Takip Değerlendirmesi Yüksek riskli hastalar cerrahi sonrası 24 saat içinde görülmelidir. (A:III) Rutin hastalar cerrahi sonrası 48 saat içinde görülmelidir. (A:III) Daha sonraki kontrollerin zamanı ve sıklığı gözün tıbbi durumuna, kırma kusuruna ve görme fonksiyonuna bağlıdır. Yüksek riskli hastalar için genellikle daha sık takip gereklidir Postoperatif muayene aşağıdakileri içermelidir: Yeni belirtileri, şikayetleri ve postoperatif ilaç kullanımını içeren ara hikaye. (A:III) Görsel fonksiyon durumunu hastanın değerlendirmesi. (A:III) Görme fonksiyonunun değerlendirilmesi (görme keskinliği, iğne deliği testi). (A:III) Göziçi basıncı (GİB) ölçümü. (A:III) Biyomikroskopi. (A:III) Nd:YAG Laser Kapsülütomi Arka kapsül opasifikasyonu hastanın fonksiyonel ihtiyaçlarını karşılamayacak dek görmeyi azaltılıyorsa veya fundusun görülmesini belirgin olarak engelliyorsa tedavi endikasyonu vardır. (A:III) Arka vitreus dekolmanı, retina yırtığı ve dekolmanı belirtileri hakkında ve bu belirtiler farkedildiğinde hemen muayene gerekliliği hakkında eğitim verilmelidir. (A:III) Hasta Eğitimi Fonksiyonel olarak monoküler olan hastalar için cerrahinin faydaları ve körlük riski de dahil riskleri anlatılmalıdır. (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

37 Bakteriyel Keratit (İlk Değerlendirme) İlk Muayenede Anamnez Oküler semptomlar (A:III) (örn, ağrı derecesi, kırmızılık, çapaklanma, bulanık görme, fotofobi, şikayetlerin süresi, şikayetleirn başlangıcında eşlik eden durumlar) Kontak lens hikayesi (A:III) (örn, kullanma programı, gece gözde kalması, kontak lens tipi, kontak lens solüsyonu, kontak lens hijyen protokolü, musluk suyu ile kontak lens yıkanması, yüzme, sıcak banyo veya saunada kontak lens kullanımı, veya kontak lens gözdeyken duş alma) Herpes simpleks viral keratiti, varisella zoster viral keratiti, daha önce geçirilmiş bakteriyel keratiti, travma, kuru göz gibi risk faktörleri ve refraktif cerrahi de dahil geçirilmiş göz cerrahilerini içeren diğer oküler hikayenin tekrar gözden geçirilmesi (A:III) Diğer tıbbi problemlerin tekrar gözden geçirilmesi (A:III) Daha önce veya güncel alınan oküler ilaçlar (A:III) İlaç allerjisi (A:III) İlk Fizik Muayene Görme keskinliği (A:III) Cilt durumuda dahil hastanın genel görünümü (B:III) Yüz incelemesi (:III) Glob pozisyonu (A:III) Gözkapakları ve gözkapaklarının kapanması (A:III) Konjonktiva (A:III) Nazolakrimal aparat (B:III) Kornea hissi (A:III) Biyomikroskopi Gözkapağı kenarları (A:III) Konjonktiva (A:III) Sklera (A:III) Kornea (A:III) Ön kamara derinliği ve hücre ve flare, hipopiyon, fibrin, hifemayı da içeren enflamasyon varlığı (A:III) Ön vitreus (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

38 Etyoloji ve altta yatan muhtemel benzer patoloji ipuçları için diğer göz (A:III) Teşhise Yönelik Testler Toplumsal edinsel vakaların çoğunluğunu ampirik tedavi yöntemleri ile, sürüntü veya kültür olmadan tedavi et (A:III) Sürüntü ve kültür endikasyonları: Görmeyi tehdit eden veya mikrobiyal kökenli olduğundan şüphe edilen şiddetli keratitde tedaviye başlamadan önce (A:III) Stromanın ortasına veya derinine uzanan büyük santral korneal infiltrat (A:III) Kronik seyirli (A:III) Geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt olmadığında (A:III) Klinik özellikleri fungal, amibik veya mikobakteriyel keratiti düşündürdüğünde (A:III) Bakteriyel keratitlerde oluşan hipopiyon sıklıkla sterildir, ve mikrobiyal endoftalmi şüphesi kuvvetli olmadığında aköz veya vitreus tap yapılmamalıdır. (A:III) Kültürden elde edilecek sonucu arttırmak için kültür için alınan kornea sürüntüleri direk olarak uygun kültür ortamına inoküle edilmelidir. (A:III) Bu mümkün olmadığında, spesimen taşıma ortamına konmalıdır. (A:III) Her iki durumda da, kültür hemen inkübe edilmeli veya laboratuara götürülmelidir. (A:III) Bakım Yönetimi Çoğu olguda topikal antibiyotikli göz damlaları tercih edilir. (A:III) Bakteriyel keratit olduğu kabul edilen olgularda amprik tedavi olarak başlangıçta geniş spektrumlu topikal antibiyotik kullanılır. (A:III) Santral veya şiddetli keratit için (örn, derin stromal tutulum veya belirgin sekresyonlu 2 mmden büyük infiltrat) yükleme dozunun ardından (örn, ilk dakika için her 5-15 dakikada) sık uygulama (örn, her yarım saatte veya saatbaşlarında) ile devam edilir. (A:III) Daha az şiddetli keratitlerde, daha az sıklıkta uygulanan tedavi rejimi uygundur. Gonokokal keratit için sistemik tedavi kullanılır (A:III) İlk başvurduğunda oküler topikal kortikosteroid ile tedavi edilen bakteriyel keratit kabul edilen hastada, enfeksiyon kontrol altına alınana dek steroid azaltılmalı veya kesilmelidir (A:III) Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

39 Kornea infiltratı görme aksını tehdit ettiğinde, en az 2-3 günlük topikal antibiyotik tedavisi ile progresif iyileşmenin ardından topikal kortikosteroid tedavisi eklenebilir. (A:III) Topikal antibiyotik yavaş yavaş azaltılarak, yüksek düzeyde devam edilir. (A:III) Topikal kortikosteroid tedavisinin başlanmasından ardından hasta 1-2 günde muayene edilir. Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

40 Bakteriyel Keratit (Bakım Önerileri) Hasta Eğitimi Bakteriyal keratite zemin hazırlayan risk faktörleri ve hastanın rölatif riskleri, enfeksiyonun belirti ve bulguları ve benzer uyarıcı belirti ve bulgular olduğunda en kısa sürede göz doktoruna başvurmaları hakkında hastayı bilgilendirin. (A:III) Bakteriyel keratitin zarar verici seyri ve tedaviye çok sıkı uyulma gereklilği hakkında eğitilmelidir. (A:III) Kalıcı görme kaybı ihtimali ve ilerde olabilecek görsel rehabilitasyon ihtiyacı tartışılmalıdır. (A:III) Kontak lens kullanımı ile olabilecek artmış enfeksiyon riski, gece kullanımı ve kontak lens hijyeni tekniklerine uyulmasının önemi ile ilgili kontak lensleri ile ilgili eğitim verilmelidir. (A:III) Cerrahi için uygun aday olmadığında, belirgin görme kaybı veya körlük olan hasta görsel rehabilitasyona yönlendirilmelidir. (A:III) Bakteriyel Keratitde Antibiyotik Tedavisi (A:III) Organizma Antibiyotik Topikal Konsanstrasyon Subkonjonktival Doz Organizma Sefazolin ve 50mg/ml 0.5ml de 100 mg Bulunamadığında Tobramycine veya gentamisin 9-14mg/ml 0.5 ml de 20 mg Veya birden olduğunda veya Florokinolonlar* Değişken Gram + koklar Sefazolin 50mg/ml 0.5ml de 100 mg Vankomisin 15-50mg/ml 0.5ml de 25 mg Basitrasin IU Florokinolonlar* Değişken Gram rodlar Tobramisin veya gentamisin 9-14mg/ml 0.5 ml de 20 mg Seftazidim 50mg/ml 0.5 ml de 100 mg Florokinolonlar Değişken Gram koklar Seftriakson 50mg/ml 0.5 ml de 100 mg Seftazidim 50 mg/ml 0.5 ml de 100 mg Florokinolonlar Değişken Copyright American Academy of Ophthalmology, October 2013, Turkish translation April

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi)

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Hikaye (Anahtar ögeler) Semptomlar (metamorfopsi, görmede azalma, skotom, fotopsi, karanlık adaptasyonu) (II-, GQ, SR) Tedavi

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi)

Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi) Diyabetik Retinopati (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Hikaye (Anahtar ögeler) Diyabetin süresi (II++, GQ, SR) Geçmişteki glisemik kontrol (Hemoglobin A1c) (II++, GQ, SR) İlaçlar (II, GQ, SR)

Detaylı

Primer Açık Açılı Glokom (İlk Değerlendirme)

Primer Açık Açılı Glokom (İlk Değerlendirme) Primer Açık Açılı Glokom (İlk Değerlendirme) İlk Muayenede Hikaye (Anahtar ögeler) Oküler hikaye Irk/ Etnik köken Aile hikayesi Sistemik hikaye Uygun kayıtların gözden geçirilmesi Kullanılan ilaçlar Oküler

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi)

Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) Arka Vitreus Dekolmanı, Retina Yırtıkları ve Latis Dejenerasyonu (İlk ve Takip Değerlendirmesi) İlk Muayenede Hiakye (Anahtar ögeler) AVD semptomları (II+, Retina dekolmanı, ilişkili genetik bozukluklar

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

İçerik Tablosu. Tercih Edilen Yaklaşım Modeli Kılavuzları için Özet Ölçütler

İçerik Tablosu. Tercih Edilen Yaklaşım Modeli Kılavuzları için Özet Ölçütler TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER İçerik Tablosu Tercih Edilen Yaklaşım Modeli Kılavuzları için Özet Ölçütler Giriş...2 Glokom Primer Açık Açılı Glokom

Detaylı

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım (PPP)

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER İçerik Tablosu

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER İçerik Tablosu TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER İçerik Tablosu Tercih Edilen Yaklaşım Modeli Kılavuzları için Özet Ölçütler Giriş... 1 Glokom Primer Açık Açılı Glokom

Detaylı

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım (PPP)

Detaylı

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım (PPP)

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Amaç: Temel refraksiyon açıklaması ve myopi, hipermetropi ve astigmatizmatizma izahıve nasıl düzeltilebildiklerini anlatmak.

Amaç: Temel refraksiyon açıklaması ve myopi, hipermetropi ve astigmatizmatizma izahıve nasıl düzeltilebildiklerini anlatmak. DÖNEM 3 DERSLERİ.. GÖZÜN ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ GÖZ MUAYENE YÖNTEMLERİ KIRMA KUSURLARI VE TEDAVİSİ ŞAŞILIK VE TEDAVİSİ GÖZ YAŞI YAPISI, DRENAJ VE HASTALIKLARI KIRMIZI GÖZ GLOKOM OPTİK SİNİR VE GÖRME YOLLARI

Detaylı

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI. Dr Alparslan ŞAHİN

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI. Dr Alparslan ŞAHİN DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu Periferik retina dejenerasyonları Retina periferinde ora serrataya

Detaylı

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabeti olan her hasta diyabetik retinopati riski taşır. Gözün anatomisi nedeni (resim 1a) ile iyi görüyor olmak göz sağlığının kusursuz olduğu göstermez,

Detaylı

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu Periferik retina dejenerasyonları Retina periferinde ora serrataya

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Prof.Dr. A. Hakan Durukan GATF Göz Hastalıkları Anabilim Dalı

Prof.Dr. A. Hakan Durukan GATF Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Prof.Dr. A. Hakan Durukan GATF Göz Hastalıkları Anabilim Dalı TOD Tıbbi Retina Birimi 1. Retina Günleri, 2013 Finansal İlinti Beyanı Sunumda adı geçen ruhsat/izin sahipleri veya ürünlerle herhangi bir

Detaylı

Proliferatif Diabetik Retinopati de Cerrahi Tedavi

Proliferatif Diabetik Retinopati de Cerrahi Tedavi Proliferatif Diabetik Retinopati de Cerrahi Tedavi Prof. Dr Berati Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi 1.Retina Günleri Hilton, İstanbul, 2013 Görmeyi tekrar sağlamak Vitreus hemorajisi Traksiyonel Dekolman

Detaylı

PREMATÜRE RETİNOPATİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı

PREMATÜRE RETİNOPATİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı PREMATÜRE RETİNOPATİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Tanım Prematüre bebeklerde retina damarlarının gelişim bozukluğu ile karakterize bir hastalıktır.

Detaylı

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit

GÖZ ACİLLERİ. II-Çift görme. III-Travma. IV-Ani görme kaybı. I-Kırmızı göz. A.Sebepleri. 1. Bakteriyel konjonktivit. 2. Alerjik konjonktivit GÖZ ACİLLERİ I-Kırmızı göz II-Çift görme III-Travma IV-Ani görme kaybı I-Kırmızı göz A.Sebepleri 1. Bakteriyel konjonktivit 2. Alerjik konjonktivit 3. Keratit 4. Episklerit ve sklerit 5. Üveit 6. Subkonjunktival

Detaylı

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK

RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK RETİNA DEKOLMANI PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK Histoloji Anatomi RETİNA DEKOLMANI Sensoriyel retinanın retina pigment epitelinden ayrılmasına retina dekolmanı denir. Görülme sıklığı 1 / 10000, 80 yaşına kadar

Detaylı

GÖZ HASTALIKLARI STAJI

GÖZ HASTALIKLARI STAJI GÖZ HASTALIKLARI STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ DERSHANE : Dönem V : 6 iş günü : Cebeci Hastanesi : Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Kliniği, Polikliniği ve Dershanesi

Detaylı

GİRİŞ-AMAÇ YÖNTEM-GEREÇLER

GİRİŞ-AMAÇ YÖNTEM-GEREÇLER PS1018 Retinal Ven Tıkanıklığı Bulunan Hastalarda Tedavi Başarısını Etkileyen Özellikler Ufuk Adıgüzel, Nurgül Kuş Mersin Üniversitesi, Göz Hastalıkları Anabilim Dalı, Mersin GİRİŞ-AMAÇ Retina ven tıkanıklıkları

Detaylı

DİABETİK MAKULA ÖDEMİNDE ANTİ-VEGF LERİN YERİ. Dr. Sema Oruç Dündar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi

DİABETİK MAKULA ÖDEMİNDE ANTİ-VEGF LERİN YERİ. Dr. Sema Oruç Dündar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi DİABETİK MAKULA ÖDEMİNDE ANTİ-VEGF LERİN YERİ Dr. Sema Oruç Dündar Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi DMÖ-VEGF Hipoksi/iskemi Hiperglisemi VEGF Campochiaro P, et al Ophthalmology. 2009, 116:2158

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları

DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları DİABETİK RETİNOPATİ VE TEDAVİSİ Dr Alparslan ŞAHİN Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Diabetes Mellitus Endojen insülinin yokluğu veya hücre içine giriş yetersizliğine bağlı Genel popülasyonun

Detaylı

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir.

Yapılan her öneri için bakım sürecinde önemini gösterecek açık bir sıralama verilmelidir. TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım model

Detaylı

Kornea Laser Cerrahisi

Kornea Laser Cerrahisi Kornea Laser Cerrahisi Doç.Dr.Dr.. Akif Özdamar Refraktif Cerrahi / Kategori Lameller Keratomileusis Lasik İntrakorneal Ring Segment Refraktif Cerrahi / Kategori İnsizyonel Radyal keratotomi Astigmatik

Detaylı

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ

KIRMIZI GÖZ DOÇ.DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KIRMIZI GÖZG DOÇ.DR..DR.ÖZCAN OCAKOĞLU CERRAHPAŞA A TIP FAKÜLTES LTESİ KANLANMA TİPLERİ YÜZEYEL DERİN MİKST LOKALİZASYON PERİFER MERKEZİ YAYĞIN NEDENİ KONJ.DAMARLANMA SİLİYER ARTER HERİKİSİ ETYOLOJİ YÜZEYEL

Detaylı

YBMD Tedavisinde Klinik Algoritma, Lezyon Aktivite Skorlaması, Tekrar Tedavi Kriterleri

YBMD Tedavisinde Klinik Algoritma, Lezyon Aktivite Skorlaması, Tekrar Tedavi Kriterleri 12 Kasım 2009, 09:00-09:30 Ulusal kongre-novartis Corner YBMD Tedavisinde Klinik Algoritma, Lezyon Aktivite Skorlaması, Tekrar Tedavi Kriterleri Dr. Şengül Özdek POTENT ANTİ-VEGF LER BEVACİZUMAB (ALTUZAN

Detaylı

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi

Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Majör Depresyon Hastalarında Klinik Değişkenlerin Oküler Koherans Tomografi ile İlişkisi Mesut YILDIZ, Sait ALİM, Sedat BATMAZ, Selim DEMİR, Emrah SONGUR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

Retina ven dal tıkanıklıgı yaş arası en sık Optik diskten 1-2 DD mesafede, çarprazlaşma bölgelerinde %77,7 temporal dal

Retina ven dal tıkanıklıgı yaş arası en sık Optik diskten 1-2 DD mesafede, çarprazlaşma bölgelerinde %77,7 temporal dal Dr. Gülipek Tigrel Retina ven dal tıkanıklıgı 60-70 yaş arası en sık Optik diskten 1-2 DD mesafede, çarprazlaşma bölgelerinde %77,7 temporal dal Risk faktörleri Kardiovasküler hast. Hipertansiyon(%70)

Detaylı

DİABETİK RETİNOPATİ 2007 NEREDEYİZ,NE YAPIYORUZ

DİABETİK RETİNOPATİ 2007 NEREDEYİZ,NE YAPIYORUZ DİABETİK RETİNOPATİ 2007 NEREDEYİZ,NE YAPIYORUZ Diabet insidansı,türkiye de %2-7 arasında bildirilmiş 20 yıl sonra insüline bağlı diabetiklerin %99 ve bağlı olmayanların %60 ında bir tür retinopati,hepsi

Detaylı

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR

MAKULA HASTALIKLARI. Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Prof.Dr. Solmaz AKAR MAKULA HASTALIKLARI Makula arka kutupta yaklaşı şık k 5mm çapında oval bölgedir. b Ksantofil pigmenti içerir. i Birden fazla ganglion tabakası vardır MAKULA HASTALIKLARI

Detaylı

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI

2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Öğretim Üyeleri Tarih 12.10.2012 2012-2013 GÖZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI ASİSTAN EĞİTİM PROGRAMI Prof Dr Hikmet Özçetin Prof Dr Ahmet Tuncer Özmen Prof Dr A. Ali Yücel Prof Dr Bülent Yazıcı Prof Dr Mehmet

Detaylı

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER

TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER TERCİH EDİLEN YAKLAŞIM MODELİ KILAVUZLARI İÇİN ÖZET KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMELER Giriş Bunlar Akademinin tercih edilen yaklaşım modeli kılavuzlarının özet kriterleridir. Tercih edilen yaklaşım (PPP)

Detaylı

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik

Glokom. Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Glokom Prof. Dr. Nevbahar Tamçelik Tarihçe Glokom terimi eski Yunanca da gri-mavi anlamına gelen (glaukos) kelimesinden türemiştir. Hipokrat, glokomu yaşlı insanlarda görülen ve pupillanın mavimsi bir

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

Şaşılık cerrahisi onam formu

Şaşılık cerrahisi onam formu Göz kaymasının düzeltilmesi hasta açısından isteğe bağlı yapılan bir cerrahi o lup zorunlu değildir. Şaşı doğan bebeklerde en iyi düzeltme zamanı 6 ay ile 18 ay arasındadır. Erken yapılan cerrahi iki gözün

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Göz Hastalıkları Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Erkam KÖMÜRCÜ Yrd.

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

her hakki saklidir onderyaman.com

her hakki saklidir onderyaman.com Orşit Orşit, testis içinde ağırlıklı lökositik eksuda ve dışında seminifer tübüllerde tübüler skleroza neden olan testisin inflamatuar lezyonudur. İnflamasyon ağrı ve şişliğe neden olur. Seminifer tübüllerdeki

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. ADVANTAN S %0.1 Çözelti Cilt üzerine haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 ml ADVANTAN S Çözelti, 1.0 mg metilprednisolon aseponat (%0.1 (a/h) lik metilprednisolon aseponat çözeltisine eşdeğer

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Göz Hastalıkları (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Göz Hastalıkları Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER

Detaylı

Diabetik Makula Ödeminde Kombine Tedavi

Diabetik Makula Ödeminde Kombine Tedavi Diabetik Makula Ödeminde Kombine Tedavi Dr. Nihal Demircan Çukurova Üniversitesi 1. Retina Günleri 7-8 Aralık 2013 Diabetik Makula Ödemi (DMÖ) Kan retina bariyerinde bozulma Vazoaktif faktörler VEGF IGF

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

KANITLARIN KATEGORİSİ

KANITLARIN KATEGORİSİ EPOS 2007 AMAÇLAR VE HEDEFLER Rinosinüzit, topluma büyük bir mali yük oluşturan, önemli ve gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Bu el kitabı, rinosinüzitin tanısı ve tedavisi hakkında kanıta dayalı öneriler

Detaylı

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI Gebelikte ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler Sodyum ve su retansiyonu Sistemik kan basıncında azalma Böbrek boyutunda artma ve toplayıcı sistemde dilatasyon Böbrek kan

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK

ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK ENDOJEN POSTERİOR ÜVEİTLERDE MEDİKAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ DR ŞENGÜL ÖZDEK Uveitler - Prognoz %22 sinde en az bir gözde kanuni körlükle sonuçlanmakta Morbidite İMMÜN MEKANİZMA Ön Üveit: MHC class I/CD8+ sitotoksik

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı)

Çalışmaya katılan hasta sayısı: 7601 (7599 hastanın datası toplandı) Sevgili Arkadaşlarım, CANTAB için en önemli çalışmamız CHARM Çalışmasıdır.. Eğitimlerde söylediğim gibi adınız-soyadınız gibi çalışmayı bilmeniz ve doğru yorumlayarak kullanmanız son derece önemlidir.

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI TEARON % 0.05 Oftalmik Emülsiyon Đçeren Tek Dozluk Flakon

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ. 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI TEARON % 0.05 Oftalmik Emülsiyon Đçeren Tek Dozluk Flakon KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI TEARON % 0.05 Oftalmik Emülsiyon Đçeren Tek Dozluk Flakon 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Her 1 ml de etkin madde olarak 0.5 (%0.05) mg siklosporin

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Steril oftalmik süspansiyon Beyaz ila kırık beyaz renkte, tekdüze süspansiyon.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Steril oftalmik süspansiyon Beyaz ila kırık beyaz renkte, tekdüze süspansiyon. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI VEXOL % 1 Steril Oftalmik Süspansiyon 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Rimeksolon Yardımcı maddeler: Benzalkonyum klorür 10.0 mg/ml 0.1 mg/ml

Detaylı

KULLANMA TALİMATI AZYTER

KULLANMA TALİMATI AZYTER KULLANMA TALİMATI AZYTER 15 mg/g Tek Dozluk Göz Damlası Göze Uygulanır. Etkin madde: 1 g çözelti, 14,3 mg azitromisine eşdeğer 15 mg azitromisin dihidrat içerir. 250 mg çözelti içeren tek dozluk flakonda

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı Meme Kanseri ve Ateş Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı VAKA-1 52 yaş, kadın hasta Meme kanseri nedeni ile 1 hafta önce aldığı adjuvan kemoterapi sonrası ateş

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PRENACİD göz pomadı 5 gr Göze uygulanır. Etkin madde : Desonid disodyum fosfat 5 gr da 12,5 mg Desonid disodyum fosfat içerir.

KULLANMA TALİMATI. PRENACİD göz pomadı 5 gr Göze uygulanır. Etkin madde : Desonid disodyum fosfat 5 gr da 12,5 mg Desonid disodyum fosfat içerir. KULLANMA TALİMATI PRENACİD göz pomadı 5 gr Göze uygulanır. Etkin madde : Desonid disodyum fosfat 5 gr da 12,5 mg Desonid disodyum fosfat içerir. Yardımcı Maddeler : Likit petrolatum, Susuz lanolin, Beyaz

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Yaş YBMD de Anti VEGF lerin Uygulama Rejimleri

Yaş YBMD de Anti VEGF lerin Uygulama Rejimleri Yaş YBMD de Anti VEGF lerin Uygulama Rejimleri Doç. Dr. Nurten ÜNLÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi TOD Retina Birimi 1.Retina Günleri 7 8 Aralık 2013 ANTİVEGF Etki mekanizması Mol.ağırlık Yapı RANİBİZUMAB

Detaylı

YATAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

YATAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ Bu prosedürün

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR Akciğer kanseri olmak her şeyin sonu değildir. Bu hastalığı yenmek için mutlaka azimli, inançlı ve sabırlı olmanız

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? Dr. Sabri Atalay İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği KLİMİK

Detaylı

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD PERİOPERATİF ANEMİ Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD 1 SORU? Anemi Neden Önemli? 2 SORU? 3 İnsidans Önemi ANEMİ Tanı Tedavi 4 Anemi Nedir? WHO Hb < 13 g/dl Hb

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

2016 YILI GÖSTERGE YÖNETİMİ SORUMLULARI

2016 YILI GÖSTERGE YÖNETİMİ SORUMLULARI 2016 YILI GÖSTERGE YÖNETİMİ SORUMLULARI Kalite Yönetimi DÖF Sonuçlandırma Oranı Gülistan UYAR Acil Durum Yönetimi Eksiksiz Doldurulan Mavi Kod Olay Formu Oranı Eksiksiz Doldurulan Beyaz Kod Olay Formu

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MS Hasta Okulu 28.05.2013 Multipl skleroz (MS) hastalığını basitçe, merkezi sinir sistemine

Detaylı

KATARAKTLAR. Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD

KATARAKTLAR. Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD KATARAKTLAR Yrd. Doç. Dr. Abdullah Kürşat Cingü DÜTF Göz Hastalıkları AD Kristalin lens İris gerisinde, zonüla lifleriyle korpus siliare ye asılı durumdadır. Bikonveks yapıda, saydam ve damarsızdır. Gözün

Detaylı

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK

YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK YENİ ORAL ANTİKOAGÜLANLAR PROF. DR. TUFAN TÜKEK İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ABD Varfarin etkinliğinin kanıtlanmış olmasına rağmen suboptimal ve düşük kullanım oranı nedeniyle yeni oral antikoagülan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi SAĞLIKLI GÖZLER Hasta bilgisi Therapie Aktiv - Diyabet kontrol altında Diabetes mellitus Tip 2 hastalar için bir tedavi programıdır. Doktorunuza başvurun! İletişim: office@therapie-aktiv.at www.therapie-aktiv.at

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D.

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. Amaç: Bu oturumun sonunda katılımcıların birinci basamakta

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı