EYLÜL 2013 SAYI: FİYATI: 15 TL / KKTC: 17 TL (KDV Dahil)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EYLÜL 2013 SAYI: 2013-09 FİYATI: 15 TL / KKTC: 17 TL (KDV Dahil)"

Transkript

1 EYLÜL 2013 SAYI: FİYATI: 15 TL / KKTC: 17 TL (KDV Dahil)

2

3

4

5

6

7

8

9

10 ÖNSÖZ Ayşe DİNÇER Yıl: 18 Sayı: 2013/09 EYLÜL 2013 Şu anda Amerika da çok önemli bir konu yargıçlar tarafından tartışılıyor. GDO lu bir ürünle üretilen gıda ürünü Tamamen Doğal olarak etiketlenebilir mi? FDA bu konuda taraf olmak istemiyor. Zaten yargıçlar da bu iş FDA e kalırsa çözümü yıllar sürer diyorlar. Konu, tüketicilerin bir mısır cipsi firmasının ürünlerine koyduğu tamamen doğaldır-hiçbir yapay madde içermez etiketine karşı açtıkları bizi kandırdı davası. Amerika nın birçok eyaletinde aynı davaya tüketicilerin katılımı söz konusu. Tüketici, firmayı GDO lu ürünler kullanıp da beyan etmediği için değil, hileli etiketleme yaparak doğal olmayan bir ürünü tamamen doğal diye etiketlediği için mahkemeye vermiş. Sorun GDO lu veya biyomühendislik ürünlerinin doğal olup olmadığına karar vermek ve kimin bu kararı vereceği. FDA biyomühendislik ürünleri için bir etiketleme yapılmasını öngörmüyor ve 1993 yılı yönergesine göre doğal ın tarifi şöyle: yapay veya sentetik hiçbir katkı eklenmemiş veya ihtiva etmeyen. Görünen o ki FDA bu konuya pek bulaşmak istemiyor fakat tüketiciler hergün yeni davalar açmaya devam ediyorlar. Diğer yandan hakimler biz bu konuda karar verebilecek düzeydeyiz FDA in beyanlarına ihtiyacımız yok diyorlar. Gerçekten de GDO lu ve biyo mühendislik ürünlerine doğal denilebilir mi? Bazılarının genetiği ile çok oynanıyor fakat bazılarınınki hızlandırılmış genetik değişim. Belki doğal yollarla yüz yıl sonra oluşacak bir genetik değişim biyo mühendislik çalışmaları ile 2-3 seneye indirgeniyor. Bir açıdan bakınca bu ürünler doğada yok. İnsan eliyle oluşturulmuş. Başka açıdan bakınca da bu ürünler tarlalarda toprak, su güneş vs. ile büyüyüp olgunlaşıyor. Sanki doğal. Zor karar. Bakalım davalar nasıl sonuçlanacak. Bir sonraki sayımızda buluşmak dileğiyle. Bilimsel Danışma Kurulu Prof.Dr. Aziz Ekşi Prof. Dr. Candan Varlık Prof. Dr. Güner Özay Prof. Dr. İlbilge Saldamlı Prof. Dr. Mehmet Demirci Prof. Dr. Nevzat Artık Prof. Dr. Şeminur Topal Dr. Vehbi Eser Beraat Özçelik Bölgesel Danışma Kurulu > EGE Bölgesi Başkan: Prof. Dr. Semih Ötleş GDO LU ÜRÜNLER DOĞAL MI? Bilimsel Yayın Kurulu Başkan: Prof. Dr. Artemis KARAALİ Üyeler: Prof. Dr. Dursun Eşiyok Doç. Dr. Gökhan Kavas Prof. Dr. Ufuk Yücel > GAP Bölgesi Başkan: Prof. Dr. Osman Erkmen Üyeler Prof. Dr. Ayhan Atlı Doç.Dr. K. Sinan Dayısoylu Diğer Bölgeler > Karadeniz Bölgesi Prof. Dr. Ahmet Faik Koca > Akdeniz Bölgesi Prof. Dr. Ahmet Canbaş Prof. Dr. Muammer Certel > Marmara Bölgesi Prof. Dr. Dilek Heperkan Prof. Dr. Y. Onur Devres Doç. Dr. Okan Gaytancıoğlu Prof. Dr. Ö. Utku ÇOPUR > İç Anadolu Bölgesi Prof. Dr. Feryal Karadeniz Prof. Dr. Zeki Kaya Prof. Dr. Selman Türker Prof. Dr. Erdoğan Güneş Sivil Toplum Kuruluşları Necdet Buzbaş (Türkiye Gıda Sanayi İşverenleri Sendikası) Petek Ataman (Gıda Mühendisleri Odası) Samim Saner (Gıda Güvenliği Derneği) Şemsi Kopuz (Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu) Dünya Gıda Dergisi Hakemli Dergi statüsündedir. Dünya Gıda Dergisi nde yayımlanan imzalı yazıların sorumluluğu yazı sahibine aittir Her hakkı saklıdır, Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz. Kurucusu NEZİH DEMİRKENT İmtiyaz Sahibi DİDEM DEMİRKENT Yazıişleri Müdürü Kimya Yük. Müh. AYŞE DİNÇER Editör ÖZLEM AS Haber Merkezi ÖZLEM EROL Reklam Müdürü SEDA REÇBER Görsel Yönetmen HASAN ULUDAĞ Abone ve Dağıtım Müdürü MECİT YILMAZ Tanıtım ve Halkla İlişkiler Müdürü NİLAY ŞAHİNOĞLU DOYURAN Yayın Türü: YAYGIN SÜRELİ Her ayın 15 inde yayımlanır Katkıda Bulunanlar JALE BALCI SÜHEYL BUDAK Yrd. Doç. Dr. İNCİ ÇINAR FATMA ARIK ÇOLAKOĞLU SERHAT ÇOLAKOĞLU ERDOĞAN GÜNEŞ GÜLHAN KARA MELTEM TÜRKYILMAZ SERKAN OĞUZ YENİPINAR MERVE YAVUZ DÜNYA SÜPER VEB OFSET A.Ş. GLOBUS DÜNYA BASINEVİ 100. Yıl Mahallesi Bağcılar - İSTANBUL Tel: Santral Tel: Fax: web site: Ücretsiz Danışma Hattı l Ofset Hazırlık ve Baskı DÜNYA YAYINCILIK A.Ş. Dağıtım DÜNYA SÜPER DAĞITIM A.Ş. GIDA DERGİSİ Eylül

11 İÇİNDEKİLER Yıl: 18 Sayı: 2013 / 09 Eylül 2013 ISSN: X Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon 14 Finn Sheye: Türkiye ile 2006 dan bu yana işbirliği yapıyoruz 16 Çevre mevzuatı gıda sanayisine ağır geliyor 20 Helal de rekor artış 22 Rekabet için helal şartı 25 Helal gıda pazarında aslan payı kimin? 27 Gıda üretim sektörüne özgü ilk gıda güvenliği standardı ve geliştirilmesi 31 Güvenli gıda için duyarlılık şart 33 Isıl işlemler sonucu oluşan toksik bileşikler* 37 Mutfakta güvenli ve sağlıklı yaşam için 41 Ahmet Usta ya Yeşil Elma Bayrağı ödülü 44 Dardanel in sürdürülebilirlik hassasiyeti Lezzet Yolcusu 45 Alaska Lezzetleri Yöresel Mutfaklar/ Hatay Mutfağı 50 Antakya : ezan, çan, hazan 52 Arsuz da balık çeşidi çoktur 56 Antakya mutfağı koruma altında 60 Antakya gastronomi turizminde iddialı Haber 62 Yenilikçi ambalajlar revaçta 65 Fındık ihracatı 2 milyar dolara dayandı 66 TÜGİS, yeni dönemde de faaliyetlerine devam ediyor 67 İrlanda lı şeften dondurmalı lezzetler 68 Ali Suat Öz: Lider marka olmayı hedefliyoruz Uzman Gözüyle 73 Çift kabuklu yumuşakçaların ekonomik açıdan durumu Gıda Kimyası 80 Gıda ve ilaç interaksiyonları* II 56 Bilimsel Makale 86 Havuç karotenoidlerinin solvent ekstraksiyonuna sıcaklık, süre ve ultrasonifikasyonun etkileri Bahçe Bitkileri 93 Beslenme programlarında önem kazanan bir bitki börülce 12 GIDA DERGİSİ Eylül 2013

12

13 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon Finn Sheye: Türkiye ile 2006 dan bu yana işbirliği yapıyoruz Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) nin Tavsiye Forumu ve Bilimsel İşbirliği Bölümü Ön Katılım ve Avrupa Komşu Ülkeler Politikaları (ENP) Koordinatörü Finn Sheye ile AB ülkelerinde ve Türkiye de EFSA nın son dönem çalışmaları hakkında görüştük. AYŞE DİNÇER K rizin Avrupa Birliği nde (AB) gıda güvenliğini etkilediği söyleniyor. Bu durumda gıda güvenliği için önlemler alınıyor mu? Gündemdeki konular hakkında bilgi verebilir misiniz? En çok hangi sektörler risk altında? Gerçekten de ekonomik kriz EFSA yı etkiledi. Diğer AB kurumları gibi EFSA da planlarını yaparken ekonomik durumu ve sıkı harcama kısıtlarını düşünmek zorunda. Ancak 500 milyon Avrupa lının kamu sağlığı için mali krizlerde bile EFSA nın rolü çok önemli. Bu zorlu koşullarda dahi EFSA, bağımsız bilimsel tavsiyelerini sunarken bilimsel çerçevede en yüksek standardları sağlamak için gayret gösteriyor. Yakın zamanlarda at etinde antienflamatuar ilaç, phenylbutazone kalıntıları bulundu. Bu olay karşısında Avrupa Komisyonu insan sağlığı için risk değerlendirmesi araştırılması yapılması için EFSA ya başvurdu. Böylece EFSA nın gıda güvenliği için önemi bir kez daha gösterilmiş oldu. Bu talebin ardından sığır etlerine at eti bulaştırılması konusu gündeme geldi. Bu hileli etiketleme skandalı Avrupa lı tüketicilerin ve AB nin tek büyük ekonomik sektörü olan Avrupa gıda sektörü ile ticaret yapan partnerlerin güvenini sarstı. Bu FINN SHEYE Türkiye ile işbirliğimizi yılları arasında yer alacak yeni ön katılım programı ile de sürdürmek istiyoruz. durum gıda zinciri ile bağlantılı tüm riskleri değerlendirerek bilgi alışverişinde bulunan EFSA nın ne kadar önemli bir iş yaptığının göstergesidir. Şunun altını çizmek isterim: EFSA nın görevi insan sağlığı riskleri ve insan sağlığı kazanımları üzerine odaklanmaktır. EFSA ekonomik durumlar ile ilgilenmez. Hedef, kamu sağlığına yönelik sağlıklı ve besleyici gıda teminive Avrupa vatandaşlarının en yüksek düzeyde sağlığının korunmasıdır. Buna ilaveten tarım-gıda sektörü güçlü bir Avrupa gıda güvenliği sisteminden yararlanmakta ve Avrupa nın gerek iş imkanları gerekse yatırımları çerçevesinde ekonomik esenliğine katkı yapmakta ve esasen ekonomik sektörün devamlılığını sağlamaktadır. Ayrıca size kısaca EFSA nın varoluş amacından bahsetmek isterim. EFSA, geçen on yıllar içinde ortaya çıkan gıda 14 GIDA DERGİSİ Eylül 2013

14 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon krizlerine karşılık, 2002 yılında Avrupa nın bağımsız risk değerlendirme kuruluşu olarak kurulmuştur. Bu krizlerin en önemlisi BSE olmakla birlikte kamuda geniş bir yelpazedeki gıda güvenliği konularında kaygı ve endişeler vardır. Avrupa, EFSA yı kurarak bilimsel risk değerlendirmesi konusunda sağlam bir taahhüte girmiş ve ciddi bir yatırım yapmıştır. Bu yatırım önemlidir. Çünkü EFSA nın 450 nin üzerinde çalışanı ve yıllık 79 milyon Euro civarında bütçesi vardır. Üç bin in üzerinde uzman ve Avrupa Birliği üye ülkelerinin ulusal gıda güvenliği ajanslarını da içine alan 300 bilimsel organizasyon ağı tarafından desteklenmektedir. Bu çabalar, Avrupa vatandaşları ve Avrupa ekonomisi için öncelikli önemi olan tarım-gıda sektörü için yüksek kâr payları ödemiştir. Küresel ekonomide kaçınılmaz olan gıda acil durumları ortaya çıkmaya devam ettikçe, Avrupa, etkili bir işbirliği ile bilimin şeffaf olarak uygulanmasını sağlayarak etkilerini kısıtlamış ve acil durumları yönetmiştir. Bu sayede Avrupa lı tüketiciler gıda zincirindeki riskler konusunda dünyanın en iyi korunan ve en iyi bilgilendirilen tüketicileri arasında yer almaktadır. EFSA aynı zamanda Avrupa Komisyonu nun 2020 stratejisi olan Europe 2020 ye de katkıda bulunmaktadır. Europe 2020, Avrupa Birliği ekonomisinin gelişmesi için 10 yıllık bir stratejidir. Europe 2020 deki vizyon önümüzdeki yılların Avrupa politikalarına yön verecek üç önceliğe; akıllı, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeye odaklanmaktadır. Sonuç olarak Avrupa, yüzyılların geleneği ve know-how ı ile başarılı bir gıda sanayiine sahiptir. İnovasyon için güçlü bir temelimiz vardır ve Europe 2020 bize tüm vatandaşlarımızın ve ekonomimizin faydalanacağı akıllı, bilime dayalı büyüme ve sürdürülebilir temiz ve yeşil teknolojiler için heyecanlandırıcı bir vizyon sunmaktadır. EFSA nın bağımsız bilimsel tavsiyeleri Europe 2020 ye katkıda bulunacak ve Avrupa gıdasının güvenli olduğunu garanti altına almak için Avrupa gıda güvenliği sistemini desteklemeye devam edecektir. EFSA ve Türkiye nin gıda güvenliği konusunda ortak programları var mı? Ortaklar kim? Gelecek için planlar var mı? EFSA ve Avrupa Komisyonu (EC) arasındaki anlaşmaya dayanarak düzenlenen Katılım Öncesi Malî Yardım Aracı -IPA- ile Avrupa Topluluğu ta- rafından finanse edilen Aday ve Potansiyel Aday Ülkelerin Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesine (EFSA) Hazırlanması Projesi başlıklı işlem, EFSA tarafından uygulamaya konulmaktadır. EFSA katılım öncesi programlarının amacı; katılımcı ülkelerin ulusal otoritelerinin Avrupa Birliği ne katılımdan önce ve katılım sonrası EFSA aktivitelerine etkin bir şekilde dahil olmalarını sağlamak, EFSA nın çalışmalarını anlatmak, uzmanlık alanlarını paylaşmak ve bilgi teatisi mekanizmaları hakkında bilgi oluşturmaktır. EFSA, Türkiye ile 2006 yılından bu yana AB katılım öncesi programları ile işbirliği yapmaktadır. Türkiye ile bu işbirliği EFSA ve Türk gıda güvenliği otoriteleri arasında yapılmış ve Türkiye ayağında koordinasyonu sağlayan kurum Türk Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığıdır. EFSA şu anda Türkiye nin de katılımı ile 4. Katılım Öncesi Programını yürütmektedir. Program ( ) şu bölümlerden oluşmaktadır: Risk değerlendirmesi ve risk iletişimi alanında değişik konularda seminer, workshop, eğitim kursları, kolokyum ve konferans düzenlemek. Eğitim ve seminerler genelde katılım öncesi ülkelerde yapılmaktadır. Bu bağlamda GDO risk değerlendirmesi eğitimi Mayıs 2014 de Antalya da yapılacaktır. Katılımcıları ilgilendiren teknik ve bilimsel konularda katılımcı ülkelerin uzmanlarının EFSA toplantı ağlarına katılımını sağlamak. Türk gıda güvenliği uzmanları 18 ayrı toplantı ağına katılmaktadır. Bu ağlar Avrupa Birliği üye ülkeleri ve EFSA ile koordineli çalışmakta ve tüm gıda güvenliği konularını kapsamaktadır. Tavsiye Forumu(Advisory Forum) ağı ve Odak Noktası(Focal Point) ağı da bunlara dahildir Ulusal otoritelerin temsilcilerinin EFSA kriz koordinasyon çalışmalarına katılımını sağlamak AB üye ülkelerindeki gıda güvenliği uzman otoritelerine çalışma turları düzenlemek Türk otoriteleri EFSA program koordinatörü olarak Gıda, Tarim ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde resmi olarak bir genel müdür vekili atamışlardır. Buna ilaveten EFSA, 2007 yılından bu yana koordinasyon görevlerini desteklemek amacıyla bir asistan koordinatörü finanse etmektedir. EFSA Türk gıda güvenliği otoriteleri işbirliğini yılları arasında yer alacak yeni ön katılım program ile de sürdürmek istemektedir. GIDA DERGİSİ Eylül

15 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon Çevre mevzuatı gıda sanayisine ağır geliyor Gıda güvenliği, gıda sektörünün en hassas noktası. İnsan sağlığını direkt etkilemesi nedeniyle herkesin içinde olduğu, ilgilendiği ve göz önünde olan bir alan. ÖZLEM AS Son dönemde gıda güvenliğinin ana gündemini oluşturan konuları, yapılan çalışmaları konunun uzmanlarından Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü öğretim görevlisi ve Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nevzat Artık a sorduk. Prof. Dr. Artık, çevre politikalarının zaman zaman haksız rekabetin kaynağı olduğunu, bütün yükün gıda üreticilerinin sırtına yüklendiğini söyledi. Prof. Dr. Artık, çoğu KOBİ niteliğinde olan gıda sanayiinin tek başına çevre mevzuatına uyum sağlamasının mümkün görünmediğini söyledi. Türkiye de gıda güvenliğinin gündeminde olan en önemli sorun şu anda nedir? Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımız AB ye uyum çerçevesinde 5996 sayılı Kanuna göre 2011 yılının sonunda ana kanunda tanımlanmış ve uygulamaya yönelik açıklıklar için 103 yönetmelik hazırlayarak yürürlüğe koydu. Şimdi sıra bunların uygulamalarına gelmiş bulunuyor. Uygulama birliğinin sağlanması en önemli gündem maddesidir. Daha açık bir ifade ile; yönetmelikler ile tanımlanmış hususlar konusunda uygulamada yaşanan sıkıntıların giderilmesi önem taşımaktadır. Sanayi, yasal yükümlülükleri yerine getirmede zorlanıyor mu? Çevre politikaları zaman zaman haksız rekabetin kaynağı olmakta, bütün yük gıda üreticilerinin NEVZAT ARTIK KOBİ lerin çevre mevzuatına uyum sağlaması mümkün gözükmüyor. sırtına yüklenmektedir. Çoğu KOBİ niteliğinde olan gıda sanayiinin tek başına çevre mevzuatına uyum sağlaması mümkün görünmemektedir. Bunun için; AB tam üyelik sürecinde, müktesebata uyumlaştırma çalışmalarında geliştirilen politika ve mevzuatta ülkemiz şartları dikkate alınmalı, geçiş süresi için makul taleplerde bulunulmalı, karar alma sürecine özel sektör katılmalı ve uluslararası yükümlülüklerimiz ve maliyetleri hakkında zamanında bilgilendirilmeli ve çevre mevzuatına uyum konusunda uygun teşvikler geliştirilmelidir. Bir başka husus ise gıda sektöründe yüksek oranda bulunan kayıt dışılıktır. Gıda sektöründeki kayıt dışı üretim diğer sektörlerden farklı olarak halk sağlığını ciddi boyutlarda tehdit etmekte ve yüksek ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bunun için: Çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında dağı- 16 GIDA DERGİSİ Eylül 2013

16 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon nık olarak bulunan yetkiler tek otorite altında toplanmalı, 5996 sayılı Veterinerlik Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu bu otoriteyi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı olarak tanımlamakla birlikte şeker ile ilgili yetkiler de Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında bulunmaktadır. Bu yetkiler de kanunda tanımlandığı gibi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına verilmeli, Gıda denetim sistemi için proaktif yaklaşım geliştirilmeli, kayıt altındaki işletme sayısı arttırılmalı ve piyasa denetimine göre çok daha etkin olan üretim süreçlerinin gözetimi (HACCP) sistemi için kaynak tahsis edilmeli, İlköğretimde gıda güvenliği ve beslenme eğitimi en az iki yıl süreli ders olarak verilmeli, böylelikle tüketicinin bilinçlendirilmesi sağlanmalıdır. Biyogüvenlik mevzuatı sıkıntı yaratan bir başka konu... Biyogüvenlik mevzuatı gereğince ülkemizde halen onaylı gen olmaması ve eşik değerin uygulanmaya konulmaması gıda sektörünü sıkıntıya sokmaktadır. Ürünlerin kontrolü aşamasında sadece var/yok analizi yapılarak karar verilmesi sonucunda aslında GDO içermediği ve GDO suz olduğu resmi belgelerle bildirilen birçok ürün GDO lu olarak değerlendirilmekte ve ithalatta geri gönderilmektedir. Aynı şekilde yurt içi denetimlerde de yurt içinde üretilen ve GDO suz olan bir hammadde veya bu hammadde ile üretilen bir ürün bulaşma nedeniyle GDO lu olarak değerlendirilmekte ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bunun önlenmesi için AB ülkeleri ve birçok ülkede olduğu gibi GDO da % 0,9 eşik değerinin uygulamaya konulması sektörü rahatlatacaktır. Ayrıca bulaşma kaynaklı olan bazı ürünler ile ilgili riskler ve hatalı uygulama ve açıklamalar ortadan kalkacaktır. Bazen aynı olayda iki farklı Bakanlık farklı açıklamalar yaparak tüketicilerin kafasını karıştırmakta ve güvensizlik oluşmaktadır. Bu noktada neler yapılabilir? Gıdada kaosa doğru giden bir bilgi kirliliği mevcut. Bu süreçte önemli bir etken konudan so- rumlu kamu yönetiminin bilim dışı, akıl dışı iddialar karşısında toplumu bilgilendirmekte geç ve etkisiz, ya da tamamen sessiz kalmasıdır. Bu yapısal sorunun çözülmesi belli kuruluşlar ve üniversitelerin çabaları ile değil gelişmiş ülkelerdeki örneklerinde olduğu gibi, ülkemizde de benzeri toplumun güvenini kazanmış EFSA, FDA benzeri bağımsız bir gıda otoritesinin yani Türkiye Gıda Güvenliği Otoritesi nin kurulmasına bağlıdır. AB ye uyum süresinde uygulanan eşleştirme projesi sonucunda böyle bir otoritenin kurulması proje çıktısı olarak belirlenmiştir. Bu otorite gerekirse direkt olarak Başbakanlığına bağlı olabilir. Bu şekilde etkinliği tarafsız ve bağımsızlığı artan bir gıda güvenliği olgusu ortaya çıkacak ve tüketicilerin güven endeksi yükselecektir. Nitekim ülkemizde buna benzer Rekabet Kurumu gibi güzide kuruluşlarımız bulunmaktadır. Aksi halde kamuoyu ikna edilemez ise belirsizlikler devam edip gidecek ve tüketiciler tüm gıdaya şüphe ile yaklaşacaktır. En çok sorun yaşanan ürünler-ürün grupları hangisi? En çok sorun yaşanan ürün grupları arasında ilk sırada, turfanda meyve ve sebzeler yer alıyor. Ardından sırayla sorun yaşanan ürün grupları; bal, et -et ürünleri ve gıda takviyeleridir. GIDA DERGİSİ Eylül

17 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon Gün geçtikçe bilinçlenen bir tüketiciden söz edebilir miyiz? Gıda konusunda son yıllarda tüketiciler yapılan kanun ve yönetmeliklerin tamamlanması ile belli düzeyde bilinçlenme süreci yaşamaktadır. Bilinçlenme önündeki en büyük engel tüketicilerin uzman olmayan kişilerce gıda konusundaki hatalı açıklamalarından çok olumsuz etkilenmeleridir. Süt içmeyin diyecek kadar bilgi kirliliği yaratan kişilerin bu söylemleri tüketicileri çok olumsuz ve hatalı yönlendirmektedir. Gıda ile ilgili mevzuatta bu tip söylemlerde bulunan sözde uzmanların cezalandırılması konusunda hüküm olması gerekmektedir. Tüketicinin en güvendiği ve şüpheyle yaklaştığı taraf hangisi sizce? Tüketiciler nezdinde en güvenilen grup olarak akademisyenleri sayabiliriz. Ancak burada kastedilen akademisyenler gıda konusunda eğitim almış ve konuyu bilen akademisyenlerdir. Tüketicilerin çok yanlış bir algı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ve gıda sektörüne karşı bir ön yargısı bulunmaktadır. Oysa ne bakanlık ne de gıda sektörü mevzuata ve dolayısıyla tüketici aleyhine bir çalışma içinde olamaz, kanun ve mevzuat bunu engeller. AB ile uyumda gıda güvenliğinin sağlanmasında ne durumdayız? Yol alınıyor mu? AB de gıda ilgili kanun 178/2002/EC sayılı kanun olup buna bağlı olarak yayınlanan 852/2004/ EC, 853/2004/EC, 854/2004/EC ve 882/2004/ EC sayılı direktifler ile tüm gıda ile ilgili konular tanımlanmıştır. Ülkemizde buna karşılık en son yayınlanan 5996 sayılı kanun ve buna bağlı olarak yayınlanan 103 ayrı konu ile ilgili yönetmelik ile uyum sağlanmaya çalışılmıştır. Bu konuda mevzuat konusunda epey yol alınmıştır. Ancak mevzuatın Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı alt birimleri, gıda üreticileri ve tüketiciler tarafından tam olarak anlaşılmasının zaman alacağı düşünülmektedir. Tüm AB ülkelerinde benzer durum ve geçiş süresi yaşanmış olup halen de yaşanmakta olup ülkemiz gıda güvenliği konusunda çok ivme kazanmıştır. Mevzuatın ve uygulamaların tam anlaşılması ile gıda güvenliği birçok AB ülkesinden iyi duruma gelecektir. Üniversitelerin - akademik çevrenin gıda güvenliğinin sağlanmasındadenetimde daha etkin rol oynaması gerekiyor mu ülkemizde? Üniversitelerin-akademik çevrenin gıda güvenliğinin sağlanmasında denetimde daha etkin rol oynaması mümkün değildir. Akademik çevreler ancak gıda güvenliği eğitiminin verilmesinde etkin olarak görev alabilirler. Nitekim bunun için etkin görev almaktadırlar. Ürünlerin denetimini sağlayacak teknik donanıma sahip miyiz? Ürünlerin denetimini sağlayacak donanım yeterli düzeyde olmakla birlikte bunların akreditasyonunda sıkıntılarımız bulunmaktadır. Bu problemler konu üzerinde çalışma uygulandıkça ortadan kalkacaktır. Ancak gıda güvenliği konusunda AB üyesi bazı ülkelerden daha iyi düzeyde olduğumuz ülkemize yapılan denetlemeler ile ortaya çıkmaktadır. Son aylarda AB ülkelerine süt ve süt mamulleri ihracatı yasağının kaldırılması bunun çok önemli bir kanıtıdır. Bu konuda Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığımız, gıda ve süt sektörü ve onun temsilcisi ASÜD (Ambalajlı Süt Üreticileri Derneği)çok önemli bir ortak çalışma gerçekleştirmiştir. Bu sayede sadece AB ülkelerine değil tüm diğer ülkelere referans olarak ihracatın önü açılmış oldu. Bu, ülkemizin gıda güvenliği konusunda geldiği durumun bir göstergesidir. Bu çalışmaların devamı ve sürdürülebilirliği çok önemlidir. Aksi halde gıda sektörü ürünleri konusunda ihracatımız önünde engeller ortaya çıkacaktır. 18 GIDA DERGİSİ Eylül 2013

18

19 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon Helal de rekor artış En son yapılan araştırmalara göre helal gıda pazarı 1,2 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşmış durumda. Avrupa da da pazarın hızla büyüdüğü ve standardların oluşturulması için hazırlıklara başlandığı belirtiliyor. Türkiye de ise helal gıda belgesi alan firma sayısı katlanarak artıyor. Dünyada ve Türkiye de helal gıda belgesinde çok büyük artışlar var. En son yapılan araştırmalara göre helal gıda pazarı 1,2 trilyon dolarlı büyüklüğe ulaşmış durumda. Avrupa da da pazarın hızla büyüdüğü ve standardların oluşturulması için hazırlıkların başladığı belirtiliyor. Türkiye nin en fazla gıda ihracatı yaptığı ülkelerin Ortadoğu olması firmaların yoğun olarak helal sertifikası almaya yöneltmiş durumda. Belgeye sahip olmak rekabette bir adım öne geçmek için bir koşul. Türk Standandları Enstitüsü Başkanı Hulusi Şentürk, iki yıl öncesine göre helal sertifikası almak için başvuran firma sayısının üç kat, verilen belge sayısının ise 23 kat arttığını söyledi. Şentürk, TSE nin 4 Temmuz 2011 tarihinden itibaren başladığı helal gıda belgelendirmesine yoğun bir ilgi söz konusu yılı sonu itibariyle 45 başvuru alınmışken; 2013 yılı ağustos ayı itibarıyla toplam başvuru sayısı 298 e ulaştı. Ağustos ayı itibarıyla verilen belge sayısı yılında 2011 yılına göre başvuran firma sayısı 3 kat, verilen belge sayısı ise 23 kat arttı dedi. HELAL TALEBİ TÜM SEKTÖRLERE YAYILIYOR Avrupa da helal gıda pazarının yıllık 15 milyar Euro olarak tahmin edildiğini dile getiren Şentürk, standart hazırlıklarının başlatıldığını söyledi. Şentürk sözlerine şöyle devam etti: Dünya üzerinde yaşayan yaklaşık 1,8 milyar Müslüman nüfusun helal gıda konusundaki hassasiyetleri gün geçtikçe artmakta, bunun da özellikle dış ticarette etkileri olmaktadır. Giderek büyüyen bu pazarda gerek Müslüman ülkelerin ithal ettiği ürünlerde ve gerekse Müslüman azınlığın yaşadığı diğer ülkelerde helal gıda belgeli ürünlere talebin oldukça fazla olduğu dikkate alındığında, helal belgelendirmenin önemi açıkça görülecektir. Ayrıca sadece helal gıdada değil; kozmetik, ambalaj, hizmet HULUSİ ŞENTÜRK TSE nin 4 Temmuz 2011 tarihinden itibaren başladığı helal gıda belgelendirmesine yoğun bir ilgi söz konusu. gibi diğer sektörlerde de her geçen gün helal hassasiyeti nedeniyle yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır. En son yapılan araştırmalar dünyada Helal gıda pazarının 1,2 trilyon dolarlık bir büyüklüğe sahip olduğunu göstermektedir. Öte yandan yaklaşık 44 milyon Müslüman nüfusun olduğu Avrupa da da Helal Gıda standardı hazırlıkları başlatıldı. Bu hazırlıkları yapan kuruluş olan Avrupa Standart Teşkilatı-CEN, raporlarında Avrupa da helal gıda pazarının yıllık 15 milyar Euro olarak tahmin edildiğini ve bu rakamların hızlı bir büyüme eğilimi gösterdiğini belirtmektedir. Toplum olarak helal gıda tüketme kaygısı bulunmayan ve nüfusunun yüzde 99 u Müslüman olan ülkemizde son yıllarda dünyadaki gelişmelere paralel olarak bu konudaki hassasiyetlerde artış gözlenmekte, bu artış özellikle ihracat ürünlerinde dikkat çekmektedir. Belge almak için en fazla et-et ürünleri ve yağ sektöründen talep geldiğini dile getiren Şentürk, Sektörel bazda Türkiye gıda madde ve mamulleri ihracat rakamları incelendiğinde 2009 yılı için 10,8 milyar dolar olan toplam rakamının 2010 yılında 12,1 milyar dolara, 2011 yılında 17,87 milyar dolara, 2012 yılında ise 19,16 milyar dolara ulaştığı görülüyor. Son iki yıl içerisinde yaklaşık olarak yüzde 60 büyüyen bu pazarda ülkemiz tarafından gıda ihracatı yapılan ilk 4 ülke (Irak, S. Arabistan, Suriye, Endonezya) ve yine ilk 10 ülkeden 7 si Müslüman ülkelerdir. Bu ülkelerde helal gıda belgeli ürünlere olan talebin oldukça fazla olduğu dikkate alındığında bu konuda yapılacak olan belgelendirmenin önemi ortaya çıkmaktadır. TSE Helal Gıda Belgelendirmesi ne başladığı tarihten bu yana başta et ve et ürünleri olmak üzere 11 farklı ürün grubunda belge veriyor. Helal Gıda Uygunluk Belgesi müracaatlarını ürün gruplarına göre oransal olarak değerlendirdiğimizde dağılımı şu şekildedir: yüzde 37 et ve et ürünleri, yüzde 21 bitkisel ve hayvansal kökenli katı ve sıvı yağlar, yüzde 12 tahıl ve 20 GIDA DERGİSİ Eylül 2013

20 Gıda Güvenliği ve Sertifikasyon tahıl ürünleri, yüzde 7 süt ve süt ürünleri, yüzde 7 şeker ve şeker ürünleri, yüzde 4 meyveler, sebzeler ve bunların ürünleri, yüzde 4 gıda katkı maddeleri, yüzde 2 balık ve balık ürünleri, yüzde 1 meşrubat (alkolsüz içecekler), yüzde 1 yumurta ve yumurta ürünleri, yüzde 4 diğer ürünler diye konuştu. FİRMALAR NASIL BELGE ALIYOR? Şentürk, bir firmanın helal gıda belgesi almak için izlediği yolu şu şekilde aktardı: Türk Standardları Enstitüsü tarafından yürütülmekte olan helal gıda belgelendirme çalışmalarında İİT SMIIC GE- NERAL GUIDELINES ON HALAL FOOD (Helal Gıda Belgelendirme standardı) standardı ve Ürün Belgelendirme Merkezi Başkanlığınca hazırlanmış olan Helal Gıda Belgelendirme Yönergesi hükümleri esas alınmaktadır. Belgelendirme süreci Türk Standardları Enstitüsü nün web sayfasında (www.tse.org.tr.) Helal Belgelendirme ile ilgili yayınlanmış dokümanların başvuru sahibi firma tarafından doldurulması ile başlıyor. Resmi başvuru yapıldıktan sonra; Diyanet İşleri Başkanlığı ve TSE den konunun uzmanı en az iki kişiden oluşan İnceleme Heyeti tarafından üretim yerinde ilgili standarda göre gerçekleştirilen inceleme neticesinde, belgelendirme çalışmasının ilk aşaması tamamlanmaktadır. Daha sonra ürünlerden numune alınmakta ve laboratuvarlarımızda test edilmektedir. Gerek numune analiz raporları gerekse inceleme heyeti tarafından hazırlanan raporlar Diyanet İşleri Başkanlığından bir üyenin de bulunduğu 5 kişiden oluşan Helal Gıda Belgelendirme Komisyonu na öneri niteliğinde sunulur. Nihai belgelendirme kararı ise bu komisyon tarafından verilir. Komisyon çalışmalarında oy birliği esastır. Diyanet İşleri Başkanlığı mensubu üyenin katılmaması durumunda hiçbir karar alınamaz. Belge almaya hak kazanan kuruluş ile yapılan sözleşmeye istinaden geçerlilik süresi 1 yıl olan Helal Gıda Uygunluk Belgesi düzenlenmektedir. Kuruluşta yılda en az iki kez habersiz olmak üzere ara kontroller yapılır. HELAL SERTİFİKADA ŞARTLAR NASIL OLUŞTURULDU? Şentürk, daha önce sadece et için geçerli olan helal şartının neredeyse tüm gıda ürünleri için aranması ve bunun sertifikayla belgelenmesi sürecini şu şekilde aktardı: Helal terimi uluslararası The Codex Alimentarius Komisyonu tarafından 1997 de kullanılmaya başlandı. Türkiye, 2007 yılında, Helal Gıda Belgesi nin, İslam ülkeleri tarafından hazırlanan standardlar doğrultusunda verilmesini sağlamak üzere İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi-İSEDAK bünyesinde girişimde bulundu. İSEDAK ın 2007 yılında yapılan 23. toplantısında, İslam İşbirliği Teşkilatı-İİT üyesi tüm ülkeler için geçerli olacak bir Helal Gıda Standardı hazırlanması için teklif verilerek başlatılan bu girişim sonucu 2009 yılında üç temel doküman oluşturuldu. Helal Gıda Standardı Belgelendirme Yapacak Kuruluşlarda aranan şartlar, Akreditasyon Teşkilatı. Bu temel dokümanların uygulama çalışmalarının, 2010 yılında kurulan İslam Ülkeleri Standardlar ve Metroloji Enstitüsü-SMIIC tarafından yürütülmesi kararlaştırıldı. Bu doğrultuda 8 Ocak 2011 tarihlerinde İstanbul da yapılan I. SMIIC Yönetim Kurulu Toplantısında, İSEDAK Faaliyetleri kapsamında yürütülen İKT Helal Gıda Standardları çalışmalarının SMIIC e bağlı organlarca yürütülmesi kararı alındı. SMIIC in Mayıs 2011 tarihlerinde 33 İslam ülkesinin katılımıyla Kamerun da gerçekleştirilen SMIIC Teknik Komite Toplantısında Helal Gıda alanındaki 3 standart kabul edilerek, yürürlüğe girdi. SMIlC Teknik Komite Toplantısı nda TSE nin helal gıda sertifikası vermesi de onaylandı. TSE, bu gelişmenin ardından Helal Gıda Belgelendirmesi ne 4 Temmuz 2011 tarihinden itibaren başladı. Helal Gıda Belgelendirmesi ile ülkemiz, dünyada Malezya ve ABD den sonra Helal Gıda sertifikası veren üçüncü ülke oldu. GIDA DERGİSİ Eylül

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI Yurt içinde ve yurt dışında gıda alıp satmak gerçekten çok zor koşullarda sağlanmaktadır. Gerek tedarikçiler gerekse son Müslüman müşteri, tükettiği gıdanın Helal

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) Faaliyetin Başlama-Bitiş Tarihleri ve Saatleri 2. Helal ve Sağlıklı

Detaylı

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ?

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? İnsanoğlunun temel gereksinimleri sıralamasının ilk basamağında yer alan beslenme ihtiyacı karşılanmadan diğer ihtiyaçlarının hiçbir önemi yoktur. Tarih boyunca hayatını

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI 28 HAZİRAN 1995 TARİH VE 22327 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİREN 560 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME kapsamında denetimler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve

Detaylı

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ

Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ Hatice ULU Ziraat Mühendisi İzmir İl Müdürlüğü ÜLKEMİZDE GIDA GÜVENLİĞİ MEVZUATI VE AB YE İHRACAT GEREKLİLİKLERİ 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 1 Tanımlar Uygunluk değerlendirmesi : Deney, analiz, kalibrasyon, ölçüm hizmetleri, ürün, sistem, personel belgelendirmesi, hammadde, malzeme, ürün, tesis,

Detaylı

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık

DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık DOĞAKA- TR63 Bölgesi FOODEX 2014 Fuarı Hazırlık Mevcut Durum Değerlendirmesi: Dünya ticaretinde gıda sektörü

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER

BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER İZMİR İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ GIDA VE YEM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI SIRA NO VATANDAŞA SUNULAN HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ SÜRE)

Detaylı

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır TANITIM DOSYASI Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır USB; uluslararası temsilcilikleri, geniş bilgi ve tecrübeye sahip profesyonel denetçi ve eğitmen kadrosu ile hizmet veren

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ KURULUŞ Türk Standardları Enstitüsü; her türlü madde ve mamuller ile usul ve hizmet standardlarını yapmak amacıyla

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

ÜCRETLENDİRME TALİMATI

ÜCRETLENDİRME TALİMATI 1.AMAÇ: UDEM den yönetim sistemi belgelendirmesi hizmeti alan kuruluşlara uygulanacak ücretlendirmenin tarif edilmesidir. 2. KAPSAM: Bu talimat TS EN ISO/IEC 17021, ISO 22003 standardının gerekliliklerine

Detaylı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı

Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe

Detaylı

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş.

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. Yatırımcı Sunumu Haziran 08 1 SUNUM PLANI Yaşar Grubuna Genel Bakış Et & Et Ürünleri Sektörü AB Uyum Süreci Şirkete Genel Bakış Finansal Göstergeler Satış Prosedürü

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Recep Tayyip

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK

İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK Prof. Dr. Hüseyin ÖNEN Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü - TOKAT BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR

Detaylı

UZZK Kalite Kontrol Programı

UZZK Kalite Kontrol Programı Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) tarafından, sektörde yüksek kalitede zeytin ve zeytinyağının üretimi, piyasada izlenmesi, tüketicilerin bilgilendirilmesi taklit ve tağşişle mücadeleye yönelik

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr

ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr ANTALYA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARı BiRLiCii THE ANTALYA UNION OF TRADESMEN AND (RAFTSMEN www.aesob.org.tr SAYı : 2012-MlOl-21-145 TARİH: 13/02/2012 KONU : Gıda leri Hk. ODALARA 2012/21 SA YILI GENELGE

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM

Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM Organik Tarım; üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimi. Organik tarımın amacı; toprak

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Personel Akreditasyon Başkanlığı Personel Belgelendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu Uygunluk Değerlendirmesi; Ürünlerin veya hizmetlerin istenilen şartlara uygunluğunu göstermek

Detaylı

Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar

Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Kişisel Koruyucu Donanımlarla İlgili Onaylanmış Kuruluşların Görevlendirilmesine Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, 09.02.2004 tarih ve 25368

Detaylı

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR)

TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) TR 61 DÜZEY 2 BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (ANTALYA-ISPARTA-BURDUR) ANTALYA DA TARIM SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI GIDA ALT SEKTÖRÜ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU 6 Eylül 2010, Antalya 1 ANTALYA

Detaylı

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar USB Ulusal Sistem Belgelendirme Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar Ebru KUNÇ Baş Denetçi / Kimya Mühendisi 17 Eylül 2010 / İSTANBUL 1 ULUSAL SİSTEM BELGELENDİRME Ulusal

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 1 Ekim 2014 Haluk ERCEBER İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip.

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip. Saygıdeğer Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcım, Sayın Kamu Temsilcilerimiz, Akademik Camiamızın Değerli Temsilcileri, Sektörümüzün Değerli Temsilcileri, Değerli Basın Mensupları, Sayın Konuklar, Hoş

Detaylı

ONAYLANMIŞ KURULUŞ NUMARASI VE LOGO KULLANIM TALİMATI

ONAYLANMIŞ KURULUŞ NUMARASI VE LOGO KULLANIM TALİMATI 1.AMAÇ VE KAPSAM 1.1.Bu talimatının amacı; Müşterilerin deney veya performansın değişmezliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanması faaliyetleri kapsamında sunulan hizmetlerin birey veya kuruluşlar tarafından

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu

MEVZUATLAR KANUNLAR. TEBLİĞ, TALİMAT ve KARARLAR YÖNETMELİKLER KANUNLAR. Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu T.C. ANTALYA VALİLİĞİ Tarım İl Müdürlüğü MEVZUATLAR KANUNLAR 6968 Sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanunu. 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı.

Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. DOĞU KARADENİZ 1. ORGANİK TARIM KONGRESİ BAŞLADI. Gümüşhane Kelkit ilçesinde Doğu Keredeniz 1. Organik Tarım Kongresi başladı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gümüşhane Valiliği, Aydın Doğan Vakfı,

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon, Laboratuvarların, Muayene Belgelendirme ve Yeterlilik Deneyi Sağlayıcı Kuruluşlarının Ulusal ve Uluslararası Kabul Görmüş Teknik Kriterlere Göre Değerlendirilmesi,

Detaylı

BRC 6. Versiyon değişiklikler

BRC 6. Versiyon değişiklikler PARS EĞİTİM & DANIŞMANLIK BRC 6. Versiyon değişiklikler Madde içerikleri Güray zomp / Fırat ÖZEL 2/26/2012 GSM. 0 507 454 33 57 Tel. 0 236 239 04 53 firatozel@gmail.com http://firatozel.wordpress.com/

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

TARIM, GIDA VE HAYVANCILIK 2023 KONGRESİ

TARIM, GIDA VE HAYVANCILIK 2023 KONGRESİ Türkiye nin Stratejik Vizyonu 2023 Stratejik Lokomotif Sektörler TARIM, GIDA VE HAYVANCILIK 2023 PROGRAM ( TASLAK ) 1. GÜN 8 Mayıs 2014, Perşembe İstanbul Gönen Hotel 09.00-09.30 Kayıt 09.30-10.45 Açılış

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

Türkiye de Organik Tarım

Türkiye de Organik Tarım Türkiye de Organik Tarım Ülkemizde organik tarım, 1984-85 sezonunda geleneksel ihraç ürünlerimizden kuru üzüm ve kuru incir ihracatı ile başlamış ve daha sonraki yıllarda hızla gelişme göstererek 2008

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi REPUBLIC OF SLOVENIJA MINISTRSTRY OF ENVIRONMENT AND SPATIAL PLANNING Milena Marega Bölgesel Çevre Merkezi, Slovenya Ülke Ofisi Sunum

Detaylı

ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU

ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU ECOCERT ORGANİK SERTİFİKASYON BAŞVURU FORMU Lütfen bu formu mümkün olduğunca detaylı doldurunuz: Ürünlerinizin sertifikasyonu için hazırlanacak olan fiyat teklifinde burada verdiğiniz bilgiler kullanılacaktır.

Detaylı

Miktar kısıtlamaları ve tarifeler yerini teknik engellere bırakıyor

Miktar kısıtlamaları ve tarifeler yerini teknik engellere bırakıyor 1/50 2/50 Tarife engelleri (Gümrük vergileri, miktar kısıtlamaları vb.) Tarife dışı engeller (Standartların, mevzuatın farklılığı, uygunluk değerlendirme prosedürlerindeki farklılıklar) Miktar kısıtlamaları

Detaylı

BIO SUISSE, onaylı Tomurcuk etiketli önemli ürünler için gerekli teknik, ekolojik ve pazarlamayı siyasal olarak özenle bağlar:

BIO SUISSE, onaylı Tomurcuk etiketli önemli ürünler için gerekli teknik, ekolojik ve pazarlamayı siyasal olarak özenle bağlar: Bio-Suisse Bio Suisse Nedir / Kimdir? Bio Suisse özel organizasyonu, İsviçre organik çiftçilerinin şemsiye (koruyucu güç) organizasyonudur. 6500 İsviçre organik çiftçilerinin hemen hemen tamamı (bütün

Detaylı

AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI

AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ AB VE TÜRKİYE DE MÜTEAHHİTLİK STANDART ÇALIŞMALARI Mehmet BOZDEMİR Personel ve Sistem Belgelendirme Merkezi Başkanı 2007 Türk Standardları Enstitüsü 1 TSE nin MİSYONU Ülkemizin

Detaylı

Değişen Dünya ve GDOlar

Değişen Dünya ve GDOlar Değişen Dünya ve GDOlar Prof. Dr. Selim ÇETİNER Sabancı Üniversitesi cetiner@sabanciuniv.edu 13 Kasım 2014 Biyoteknolojinin Gelişimi Modern Biyoteknoloji Monoklonal antikor üretimi Hayvanlarda embriyo

Detaylı

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür

USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür USB - Ulusal Sistem Belgelendirme İTU (İYİ TARIM UYGULAMALARI) NESRİN SERİN Genel Müdür 13 Aralık 2012 TARİHSEL SÜREÇ 1 MÖ 8000 Tarımın Başlangıcı MÖ 1200 İlk Herbisid Kullanımı MÖ 1000 İlk Kükürt Kullanımı

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

GIDA LABORATUVARLARI. 2015 Yılı Eğitim Programı

GIDA LABORATUVARLARI. 2015 Yılı Eğitim Programı GIDA LABORATUVARLARI 2015 Yılı Eğitim Programı Gıda Laboratuvarları Eğitim Hizmetleri Intertek, sağladığı eğitim hizmetleri ile teknik farkındalık yaratmakta ve sektörde faaliyet gösteren şirketlere uzman

Detaylı

"GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!.

GDO Yönetmeliði tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. "GDO Yönetmeliði" tamam:gdo'suza GDO'suz demek yasak!. GDO Yönetmeliði Resmi Gazete de yayýnlandý. Üreticileri ve tüketicileri büyük tehdit altýna sokacak yönetmenliði yayýnlýyoruz. Tarým ve Köyiþleri

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

HACCP ve Gıda Güvenliği

HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP; Hazard Analysis And Critical Control Points (Tehlike Analizi Ve Kritik Kontrol Noktaları) kavramının kısaltılmış halidir. HACCP, gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak

Detaylı

YÖNETMELİK. Giresun Üniversitesinden: GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FINDIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. Giresun Üniversitesinden: GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FINDIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 5 Temmuz 2009 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27279 Giresun Üniversitesinden: YÖNETMELİK GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FINDIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

Düzenleme Paneli-SB02 Görüş ve Öneriler Neşe Güneş 28.01.2015 1

Düzenleme Paneli-SB02 Görüş ve Öneriler Neşe Güneş 28.01.2015 1 Görüş ve Öneriler Neşe Güneş 28.01.2015 1 TASYB -Strateji Geliştirme Çalıştayı Toplumsal güvenlik alanı multi-disipliner olup kar amacı gütmeyen kuruluşlar dahil olmak üzere kamu ve özel sektör paydaşlarını

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

Tarım politikaları ve DTÖ: Cenevre, Ankara, Vaşington un bakış açısı Bilime dayalı ticaret standartlarının önemi

Tarım politikaları ve DTÖ: Cenevre, Ankara, Vaşington un bakış açısı Bilime dayalı ticaret standartlarının önemi Tarım politikaları ve DTÖ: Cenevre, Ankara, Vaşington un bakış açısı Bilime dayalı ticaret standartlarının önemi Karen Stuck ABD Kodeks Müdürü DTÖ tarafından referans gösterilen uluslar arası standart

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Ürün Hizmet ve Muayene Akreditasyon Başkanlığı Ürün Belgelendirme Akreditasyonu

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Ürün Hizmet ve Muayene Akreditasyon Başkanlığı Ürün Belgelendirme Akreditasyonu TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Ürün Hizmet ve Muayene Akreditasyon Başkanlığı Ürün Belgelendirme Akreditasyonu Ürün Belgelendirme Akreditasyonu Akreditasyon, Muayene, Belgelendirme ve Yeterlilik Deneyi Sağlayıcı

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Temel Bilgiler G20 Nedir? G-20 (Group of 20) platformunun kuruluş amacı küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için gayri resmi bir görüş alışverişi

Detaylı

Ziraat. Müh. Fatma MAMAK

Ziraat. Müh. Fatma MAMAK IV.ULUSLARARASI ORTA/DOĞU AVRUPA VE ORTA ASYAORGANİK SEKTÖRDEKİ GELİŞMELER KONFERANSI AB VE TÜRKİYE ORGANİK TARIM MEVZUATININ UYUMLAŞTIRILMASI Ziraat. Müh. Fatma MAMAK 13-14 14 NİSAN 2012 AB VE TÜRKİYE

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ BEBEK FORMÜLLERĠ TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/31) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sağlıklı

Detaylı

DOĞAKA 2014 SIAL MIDDLE EAST GIDA FUARI HAZIRLIK

DOĞAKA 2014 SIAL MIDDLE EAST GIDA FUARI HAZIRLIK DOĞAKA 2014 SIAL MIDDLE EAST GIDA FUARI HAZIRLIK DOĞAKA 2014 SIAL MIDDLE EAST GIDA FUARI HAZIRLIK Ajansımız 13/08/2013 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ve 2014 Yılı Çalışma Programı doğrultusunda, bir yurtdışı

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMLERĠNĠN TÜRKĠYE DE GIDA GÜVENLĠĞĠ ÜZERĠNE ETKĠSĠ

GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMLERĠNĠN TÜRKĠYE DE GIDA GÜVENLĠĞĠ ÜZERĠNE ETKĠSĠ GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMLERĠNĠN TÜRKĠYE DE GIDA GÜVENLĠĞĠ ÜZERĠNE ETKĠSĠ Samim Saner 24.11.2011 7. Gıda Mühendisliği Kongresi Ankara 1 Ġçerik Giriş Türkiye de Gıda Güvenliği - SWOT analizi Gıda Tedarik

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-EYLÜL DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Altın Ayarlı İslâmi Finans

Altın Ayarlı İslâmi Finans Altın Ayarlı İslâmi Finans 09 Ağustos 2011 Salı Uluslararası platformlarda paranın İslâmileştirilmesi konusu epeydir gündemde. Paranın İslâmileştirilmesinden kasıt para ile ilgili ne varsa, ekonomik faaliyetlerden

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 114 Mart 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ Gökhan Kilit, İKV Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ AB de gıda etiketlerine ilişkin mevcut

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

19 22 ŞUBAT 2014 ANTALYA

19 22 ŞUBAT 2014 ANTALYA ANFAŞ FOOD PRODUCT GIDA İHTİSAS FUARI ŞEMSİYE STAND ORGANİZASYONU RAPORU 19 22 ŞUBAT 2014 ANTALYA Ahmet SABUNCU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

Prosedür El Kitabı. İtiraz ve Şikayetleri Değerlendirme Prosedürü A - TS EN ISO / IEC 17020 Kapsamındaki İtiraz ve Şikayetler

Prosedür El Kitabı. İtiraz ve Şikayetleri Değerlendirme Prosedürü A - TS EN ISO / IEC 17020 Kapsamındaki İtiraz ve Şikayetler AMAÇ : Şikayet ve itirazların nasıl ele alındığına dair proseslerin tanımlanması. OMEKS Sertifikasyon bünyesinde TS EN ISO / IEC 17020 standardı kapsamında gerçekleştirilen muayene ve deney sonuçlarına

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı