ALTERNATİF SU KAYNAKLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALTERNATİF SU KAYNAKLARI"

Transkript

1 ALTERNATİF SU KAYNAKLARI Araş. Gör. Dr. Nusret KARAKAYA Namık Kemal Üniversitesi, Çorlu Müh. Fak., Çevre Mühendisliği Bölümü, Çorlu/Tekirdağ, ÖZET Prof. Dr. İ.Ethem GÖNENÇ İGEMPortal, Istanbul Su ihtiyacının artması, mevcut kaynakların kirlenerek kullanılamaz duruma gelmesi ve/veya ihtiyacı karşılayamaması ve periyodik kuraklıklar alternatif su kaynakları konusunda yapılan çalışmaları hızlandırmıştır. Bu çalışmada; kentsel atıksuların yeniden kullanılması, desalinizasyon, talep yönetimi, su transferi ve yağmursuyu hasadı gibi alternatif su kaynakları çeşitli yönleri ile irdelenmiştir. Önümüzdeki yıllarda ülkemizin su sıkıntısı ile karşı karşıya kalacağı öngörülmektedir. Bu nedenle alternatif su kaynakları ile ilgili bir tartışma sosyoekonomik sistemin (SES) sürdürülebilirliği için yararlı ve faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Alternatif su kaynakları, sosyoekonomik sistem, sürdürülebilirlik 1. GİRİŞ Su ihtiyacının artması, mevcut kaynakların kirlenerek kullanılamaz duruma gelmesi ve/veya ihtiyacı karşılayamaması ve periyodik kuraklıklar alternatif su kaynakları konusunda yapılan çalışmaları hızlandırmıştır. Kentsel atıksuların yeniden kullanılması, desalinizasyon, talep yönetimi, su transferi ve yağmursuyu hasadı gibi alternatif su kaynakları su talebinin karşılanması amacı ile değerlendirilmektedir. Bu nedenle bu konularda yapılan çalışmalar literatür taranarak derlenmiş ve alternatif su kaynakları başlığı kavramsallaştırılmıştır. Su kaynaklarının planlanmasında/yönetiminde baskın eğilim bugüne kadar yeni tatlı su kaynaklarının bulunması ve tüketime sunulması olmuştur. Bu stratejinin sonucu olarak büyük barajlar, kanallar, vb., inşaa edilmiştir. Bu tür önlemler kuşkusuz insanlığın gelişimine ve ilerlemesine katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte; ihtiyaç duyulan suyun ne olursa olsun dokunulmamış tatlı su kaynaklarından temin edilmesi bu kaynakların israfına ve tahrip olmasına neden olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için yeni stratejilerin geliştirilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Bu açıdan alternatif su kaynakları bu stratejini bir sonucu olarak değerlendirilebilir. 2. ALTERNATİF SU KAYNAKLARI 2.1 Kentsel Atıksuların Geri Kazanılması ve Yeniden Kullanılması Su ihtiyacının artması, mevcut kaynakların kirlenmesi ve/veya ihtiyacı karşılayamaması ve periyodik kuraklıklar atıksuların geri kazanılarak yeniden kullanılmasını gündeme getirmiştir. Geri kazanılmış atıksuların kullanıldığı yerler ve dikkat edilmesi gereken hususlar Tablo 1 de verilmiştir (Crook, vd., 1992; Metcalf and Eddy Inc., 1991). Atıksuların geri kazanılması için kullanılan temel prosesler ise Tablo 2 de verilmiştir (Asano, 1999).

2 Tablo 1. Geri kazanılmış Atıksuların Kullanıldığı Yerler Kullanım Yeri Uygulama/Amaç Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Şehir Parkların, peyzaj sahalarının ve diğer yeşil Halk sağlığı, gerekli arıtma yapılmaması alanların sulanması, durumunda yüzeysel ve yeraltı sularının Golf sahalarının sulanması kirlenme riski, Ticari amaçlı kullanım (araç yıkama, vb.,), Dekoratif amaçlı kullanım (Kent içindeki havuzlar, fıskiyeler, şelaleler, vb.,), Toz kontrolü, Beton üretimi, Yangınla mücadele ve yangından korunma, İş merkezlerinin ve iş yerlerinin tuvaletlerinde, Endüstri Soğutma suyu, Kazan besleme suyu, Proses suyu, Korozyon, biyofilm oluşumu, kireçtaşı oluşumu, köpük oluşumu, tıkanma Endüstriyel tesislerin bahçelerinin sulanması, Tarım Sulama, Gerekli arıtma yapılmaması durumunda yeraltı sularının kirlenme riski, halk sağlığı, ürün kalitesi, toprak kirlenmesi, kabul edilebilirlik, Restorasyon/Rekreasyon Sulak alanların iyileştirilmesi/geliştirilmesi Rekreasyon amaçlı kullanım (su sporları, balık tutmak, vb.,), Akarsuların beslenmesi, Diğer (Balık üretimi, yapay kar, vb.,), Yeraltı Suyuna Besleme Kıyı şeridinde bulunan kuyulara tuzlu su girişini önlemek için bariyer teşkilinde, İleri arıtmanın sağlanması, Akiferlerin su kapasitesinin artırılması, Geri kazanılmış suyu depolamak, Zemin çökmelerinin kontrolü veya engellenmesi, İçmesuyu Kaynağı Doğrudan içmesuyu kaynağı olarak, Dolaylı içmesuyu kaynağı olarak, Halk sağlığı, ötrofikasyon, koku, estetik bozulma, Yeraltı su kalitesinin bozulma riski, Halk sağlığı, kabul edilebilirlik, mikro kirleticiler ve olası etkileri,

3 Tablo 2. Atıksuların Geri Kazanılmasında Kullanılan Temel Prosesler Proses Katı/Sıvı Ayrımı Biyolojik Arıtma İleri Arıtma Koagülasyon Flokülasyon Çöktürme Filtre Aerobik Arıtma Oksidasyon Havuzu Dezenfeksiyon Aktif Karbon Hava ile Sıyırma İyon Değiştirme Kireçle Çöktürme Membran Prosesler Kentsel yeniden kullanım Amaç Askıda katı maddeleri ve kolloidleri gidermek, Biyolojik olarak ayrışabilen organik maddeleri gidermek, azot gidermek, dezenfeksiyon, Hidrofobik organik bileşikleri gidermek, azot gidermek, uçucu organikleri gidermek, suyu yumuşatmak, demir gidermek, magnezyum gidermek, kalsiyum gidermek, nitrat gidermek, bakteri ve virüsleri gidermek, çözünmüş tuzları gidermek, Geri kazanılan atık suyun, parkların ve golf sahalarının sulanmasında, iş merkezlerinin tuvaletlerinde, yangınla mücadelede, vb. kullanılması pek çok ülkede yaygın bir uygulamadır Endüstriyel amaçlı yeniden kullanım Geri kazanılmış suyun özellikle içme suyu kalitesinde su gerektirmeyen endüstriyel faaliyetlerde kullanılması mümkündür. Endüstriyel faaliyetler için geri kazanılmış su ya tesis içindeki endüstriyel atık sulardan ve/veya kentsel atıksu arıtma tesislerinden sağlanmaktadır. Geri kazanılmış su endüstrilerde; soğutma suyu, kazan - besleme suyu, proses suyu, olarak kullanılabilmektedir. Bunlar arasında geri kazanılmış suyun soğutma suyu olarak kullanılması en yaygın uygulamalardan biridir. Geri kazanılmış suyun endüstrilerde proses suyu olarak kullanılabilirliği kullanım yerine göre değişmektedir. Örneğin elektronik sanayinde distile suya yakın kalitede su istenirken, tekstil, kağıt ve metal endüstrilerinde daha düşük kaliteli su kullanılabilmektedir (Crook, vd., 1992) Sulama amaçlı yeniden kullanım Kentsel atıksuların arıtıldıktan sonra sulama amacıyla kullanımı kurak ve yarı kurak ülkelerde yaygın bir uygulamadır. Bu ülkelerde su talebi artıkça geri kazanılmış su ile tarım alanlarının sulanması su kaynaklarını planlanması ve yönetiminde önemli bir bileşen haline gelmektedir Örnek uygulamalar Suudi Arabistan ın başkenti Riyad da bulunan Riyad Atıksu Arıtma Tesisi çıkış suyunun bir kısmı Petromin Petrol Rafineri sinde soğutma suyu olarak kullanılmaktadır. Çıkış suyunun

4 önemli bir kısmı da tarım alanlarının sulanması amacıyla Dirab ve Dariyah bölgelerine 55 km ve 51 km uzunluğunda boru hatları ile taşınmaktadır (Chansler, 1991). St. Petersburg geri kazanılmış atıksuların çeşitli amaçlar için kullanılması konusunda öncülük eden kenttir. Kentte 1990 lı yıllarda 7000 kullanıcıya günde m 3 geri kazanılmış su tahsis edilmiştir. Bu amaçla 420 km uzunluğunda ve çapları 5 ila 122 cm arasında değişen borulardan teşkil bir dağıtım şebekesi inşaa edilmiştir. Tahsis edilen su bahçe, park ve beysbol sahalarının sulanmasında, yangınla mücadelede ve soğutma suyu olarak endüstrilerde kullanılmaktadır. Güney Kaliforniya da 1990 yılında toplam 330 Mm 3 atıksu geri kazanılarak yeraltı su kaynakları beslenmiş, park alanları ve tarım alanları sulanmış ve endüstriyel amaçlar için kullanılmıştır lu yıllarda geri kazanılacak atık su miktarının 740 Mm 3 / yıl olması beklenmektedir (Crook, vd., 1992). Kurak/yarı kurak bir bölgede bulunan Tunus da 6500 ha tarım alanı geri kazanılmış atıksu ile sulanmaktadır. Gelecek yıllarda hektarlık alanın geri kazanılmış atıksu ile sulanması düşünülmektedir (Bahri, vd., 1996) kişinin yaşadığı Limassol da 1995 yılından beri yılda 3.5 Mm 3 kentsel atıksu geri kazanılarak parkların ve golf sahalarının sulanmasında, yeraltı suyuna suni beslemede ve sulamada kullanılmaktadır. Limassol deneyimi su temini ve tehdit altında bulunan çevresel değerlerin (yeraltı suyu kaynakları) korunması için kentsel atıksuların değerli bir kaynak olduğunu göstermiştir (Papaiacovou, 2001). Atık suların yeni su kaynağı olarak değerlendirildiği İsrail de atık suların % 65 inden fazlası geri kazanılarak kullanılmaktadır. Bu oranın önümüzdeki on yıl içinde % 90 ın üzerine çıkartılması planlanmaktadır (Friedler, 2001). Çin de 400 den fazla kentte su sıkıntısı yaşanmaktadır. Nüfus ve endüstriyel faaliyetlerdeki artış kentsel atıksuların geri kazanılması için projelerin geliştirilmesine neden olmuştur. Merkezi hükümet ve yerel otoriteler de konu üzerinde yapılan araştırma ve projeleri desteklemiştir. Birçok kentte kentsel atıksu geri kazanma ve yeniden kullanma projesi planlanmış ve hayata geçirilmiştir. Beijing kentinde 2008 yılı sonunda geri kazanılan atıksu oranının % 50 ye çıkartılması planlanmıştır. Suyun sulama, kullanma suyu (temizlik, tuvalet vb.,) ve rehabilitasyon amaçlı kullanılması düşünülmektedir. Yine aynı kente bulunan Gaobeidian Atıksu Artıma Tesisi nden geri kazanılan m 3 /gün atıksu soğutma suyu, rehabilitasyon ve peyzaj amaçlı olarak kullanılmaktadır. Tianjin, Qingdao, Xi ve Hefei kentlerinde de kentsel atıksular geri kazanılmaktadır. Elde edilen su bahçe sulamada, kullanma suyu temininde, endüstriyel üretimde vb., kullanılmaktadır (Xingcan, 2002). Kentsel atıksuların geri kazanılarak yeniden kullanılması Türkiye de gündeme yeni gelmektedir. Bu konuda ilk büyük ölçekli uygulama İstanbul da yapılacaktır. İstanbul da konu ile ilgili proje 2007 yılı içinde ihale edilmiştir. Proje ile günde m 3 (yılda 256 milyon m 3 ) kentsel atıksuyun geri kazanılarak yeniden kullanılması hedeflenmektedir. Geri kazanılan suyun park ve bahçelerin sulanması ile sanayide kullanılması düşünülmektedir (www.iski.gov.tr). Yukarıda verilen örneklerin dışında Dünyanın birçok yerinde atıksular geri kazanılarak kullanılmaktadır. Arjantin, Brezilya, Şili, Hindistan, Japonya, Meksika, Peru, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve bir çok ülkede atıksular geri kazanılarak çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır (Crook, vd., 1991).

5 2.2 Desalinizasyon Kurak ve yarı kurak bölgelerde deniz suyunda veya az tuzlu sulardan kullanma ve içme suyu elde etmek amacıyla sarf edilen çabalar her geçen gün artmaktadır. Desalinizasyon teknolojisindeki gelişmeler nedeniyle maliyetin azalması bu kaynağı çekici kılmaktadır. Teknoloji bugün 120 ülkede kullanılmaktadır. Sayısı ü aşan desalinizasyon ünitesi ile günde ortalama 26 Mm 3 su üretme kapasitesine ulaşılmıştır. Önümüzdeki 5 yıl içinde kapasitenin 20 Mm 3 /gün artması beklenmektedir. Kurulu kapasitenin % 50 si orta doğu ülkelerinde, % 19 u Amerika da, % 13 ü Avrupa ülkelerinde, % 12 Asya ülkelerinde, % 6 sı ise Afrika ülkelerindedir. Kurulu kapasitenin % 90 ının çalışması durumunda toplam evsel su ihtiyacının % 2.43, toplam su ihtiyacının ise 2.2 si bu yöntemle karşılanabilmektedir (Tsiourtis, 2001). Desalinizasyon prosesinin akım şeması Şekil 1 de verilmiştir. Şekil 1 de görüldüğü gibi desalinizasyon prosesi ön arıtma, tuz giderme ve nihai arıtma adımlarından oluşmaktadır. Desalinizasyon yapılacak su iyi kalitede olmalı ve su denizden doğrudan alınacaksa kirlenme riski az olan bölgeler seçilmelidir. Kimyasallar kireç taşı oluşumuna engel olmak, korozyonu önlemek ve membranları temizlemek amacıyla kullanılmaktadır. Termal ve membran metotlar tuz gidermek için kullanılmaktadır (Tsiourtis, 2001; Buros, 1999). Enerji Tuzlu Su Ön Artıma Tuz Giderme Son Arıtma Kimyasal Salamura Kimyasal Şekil 1. Desalinizasyon Prosesi Termal metotlar tuzlu suyun ısıtılarak buharlaştırılması ve daha sonra elde edilen buharın yoğunlaştırılarak toplanması esasına dayanmaktadır. Termal metotlarla elde edilen su oldukça saftır. Kullanılan termal metotlar aşağıda verilmiştir (Buros, 1999): MSF Prosesi, MED Prosesi, VC Prosesi. Yarı geçirgen membranlar kullanarak tuzu sudan ayırabilen teknolojiler de desalinizasyon için kullanılmaktadır. Pazarlamaya uygun olan iki membran metodu vardır (Buros, 1999): Elektrodiyaliz, Ters Ozmoz Termal ve membran metotlarının dışında kullanımı yaygın olmayan Dondurma, Membran Distilasyon ve Solar Nemlendirme metotları da vardır.

6 Kurul kapasitenin % 44 ünde MSF prosesi ile, % 42 sinde Ters Ozmoz ile, % 6 sında Elektrodiyaliz ile, % 4 ünde VC prosesi ile ve % 4 ünde MED prosesi ile tuz giderilmektedir (Tsiourtis, 2001). Yüksek maliyet nedeniyle desalinizasyon teknolojisinin kullanımı yaygın değildi. Ancak son 30 yılda meydana gelen gelişmeler (ekipman fiyatlarının azalması, enerji kullanımındaki azalma, vb.,) birim maliyetin hızla düşmesine neden olmuştur yılında 1 m 3 suyun toplam maliyeti 1.7 US $ iken 2000 yılında toplam maliyet 0.7 US $ a kadar gerilemiştir (Tsiourtis, 2001). Teknolojinin maliyeti ile ilgili daha geniş bir özet Tablo 3 de verilmiştir (Semiat, 2000). Tablo 3. Desalinizasyon Teknolojilerinin Maliyet Açısından Karşılaştırılması MSF MED VC RO İlk Yatırım Maliyeti (US $/m 3 /gün) Ürün Maliyeti (Sent/m 3 ) Tuz giderme prosesinde ortaya çıkan tuz içeriği oldukça yüksek salamura denize ve/veya tuzlu su akiferlerine deşarj edilebilir veya buharlaştırmak amacıyla havuzlara alınabilir. Salamuranın denize deşarj edilmesi durumunda olası çevresel etkilerin minimuma indirilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır (Tsiourtis, 2001). Türkiye de turizm bölgelerinde bulunan büyük oteller ve nüfusu az olan belediyeler deniz suyundan içme ve kullanma suyu temin etme yoluna gitmektedir. Avşa Belediyesi bu konuda ilk girişimi yapan belediyedir. Ada da kurulacak tesis ile günde m 3 deniz suyu arıtılabilecektir. Projenin 2008 yılı içinde tamamlanması planlanmaktadır. Büyük kentlerin su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılması planlanan büyük ölçekli bir proje Türkiye de henüz yoktur (www.avsa-bld.gov.tr). 2.3 Yağmur Suyu Hasadı Yağmursuyu hasadı yağmur suyunun doğrudan toplanıp kullanılması olarak tanımlanabilir. Yağmursuyu çatılardan veya yüzeyden olmak üzere iki farklı teknikle toplanmakta ve içmesuyu, sulama ve temizlik vb., amaçlar için kullanılabilmektedir. Toplanan sular zemin çökmesini önlemek, yeraltısu kaynaklarını beslemek vb., amaçlar için yeraltına da sızdırılmaktadır. Teknik Asya ve Afrika ülkelerinde antik çağdan beri kırsal alanlarda içmesuyu temini amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır (UNEP-IETC, 1998; Murase, 2000). Teknik dört önemli bileşenden oluşmaktadır (TWDB, 1997) Bunlar; 1. Toplama alanı (park yerleri, yol üstleri, çatılar, vb.,), 2. Toplama/Taşıma sistemi, 3. Depolama (yeraltına sızdırma, rezervuarlarda depolama, tanklarda depolama, vb.,) 4. Arıtma sistemi Yağmursuyu çatılardan toplanacaksa çatılar galvanizli dalgalı demir sac, dalgalı alüminyum sac veya kiremitle kaplanmalıdır. Kaliteli su toplamak amacıyla çatılar düzenli olarak temizlenmelidir. Yağmur suyunu yüzeyden toplamak daha da kolaydır. Yüzey; yüzey akışını kolaylaştıracak bir malzeme ile kaplanır ve yağmursuyu bir veya birkaç noktadan toplanır. Çatılardan su toplama tekniğine nazaran bu teknikle çok daha fazla su toplamak/hasat etmek

7 mümkündür. Yüzeyden toplama tekniğinde sızma nedeni ile su kayıpları fazla olabilir. Ayrıca bu yöntemle elde edilen suyun kalitesi daha düşüktür ve elde edilen suyun sulama amaçlı kullanılması önerilmektedir (UNEP-IETC, 1998). Pratikte çok çeşitli depolama yöntemleri mevcuttur. Toplanan sular yeraltında veya yer üstünde bulunan tanklarda depolanabilir. Kirlenme riskine karşı gerekli önlemler alınmalıdır. Açık tanklarda biriktirilen sular içmesuyu olarak kullanılmamalıdır (UNEP-IETC, 1998). Hasat edilen suyun arıtılıp arıtılmayacağı, arıtılacaksa hangi tekniklerin kullanılacağı kullanım amacına bağlı olarak değişmektedir. Arıtmada kullanılan metotlar Tablo 4 de verilmiştir (TWDB, 1997). Tablo 4. Arıtma Teknikleri Metot Yer Hedef Kaba Filtre Oluklarda Kaba katı maddeler (yaprak,vb.,) Çöktürme Toplama tankında Çökebilen katı maddeler Filtrasyon Muslukta, ayrı bir tankta veya Askıda maddeler, vb. pompajdan sonra Dezenfeksiyon Kullanımdan önce, toplama tankında veya pompajdan sonra, muslukta Mikroorganizmalar Yağmur suyu hasadının avantajları ve dezavantajları aşağıda özetlenmiştir (UNEP-IETC, 1998; UNEP-IETC, 2002; Avantajları: Maliyet projenin büyüklüğüne bağlı olmakla birlikte inşaa ve işletme maliyeti düşüktür, İnşaası ve işletilmesi kolaydır, Sorumluluk tekil sistemlerde sistemin sahibine aittir, Mevcut su temin sistemi ile kolayca bütünleştirilebilir, Sisteme adaptasyon kolaydır, Diğer su temin projeleri ile karşılaştırıldığında çevresel etkileri daha azdır, Elde edilen suya bedel ödenmemektedir, Elde edilen su kullanım yerine yakındır, Elde edilen su görece iyi kalitededir ve bir çok yerde herhangi bir arıtmaya tabi tutulmadan kullanılabilir, Mevcut su kaynaklarının üzerindeki baskıyı hafifletebilir, Acil durumlarda (deprem, vb.,) su temini için idealdir, Kentlerde sel riskini azaltarak alıcı ortamlara taşınacak kirletici yükü azaltır, Dezavantajları: Yağışlardaki belirsizlikler sistemin güvenirliliğini azaltmaktadır, Bencil bir çözümdür, yardımlaşma duygusunu tahrip edebilir,

8 Sorumluluk tekil sistemlerde sistemin sahibine aittir, bu nedenle cazip olmayabilir, Tekil toplama sistemlerinin yaygınlaşması yerleşim yerine su sağlayan belediye veya özel şirketlerin gelirinde düşüşe neden olabilir, Hükümetler alternatif su kaynağı olarak yağmur suyunun değerlendirilmesi konusunda politika geliştirmemektedir, halkın bu konuda bir talebi bulunmamaktadır, Tanklar çocuklar için tehlike oluşturabilir, Tanklar çok yer tutabilir, Örnek uygulamalar Bermuda yağmur suyu hasadı konusunda iyi bir örnektir lardan bu yana yağmur suyunun hasat edildiği ülkede toplam su ihtiyacının % 50 si bu yöntemle karşılanmaktadır. Avustralya da bir milyon kişi bu sistem ile su ihtiyacını karşılamaktadır. Ayrıca Güney Avustralya hükümeti yağmur suyu hasadı yapması konusunda halkı teşvik etmektedir (Waller, 1989) yılında geliştirilen proje ile Berlin de, yağmursuyu hasadından elde edilen su tuvaletlerde ve bahçe sulamada kullanılmak üzere tüketime sunulmuştur. Proje kapsamında 80 konuta su sağlanmıştır. Yağmursuyu çatılar (7000 m 2 ), parklar (2000) ve yollardan (2200 m 2 ) toplanmış ve hacmi 160 m 3 olan bir tankta depolanmıştır. Sistem sayesinde yılda 2430 m 3 suyun tasarruf edilebileceği hesaplanmıştır (Koenig, 1999). Yine Berlin de 1998 yılında kurulan sistem ile 19 binanın çatısından ( toplam alan m 2 ) toplanan sular 3500 m 3 lük bir tankta depolanmakta ve tuvaletlerde ve bahçe sulamada kullanılmaktadır (UNEP-IETC, 2002). Bedok Su Projesi kapsamında Sungei Seletar (Singapur) kentinde yağmur suyu 8 ayrı haznede toplanmakta ve Bedok rezervuarına gönderilmektedir. Ayrıca Changi Havaalanı nda toplanan yağmursuyu yangınla mücadelede ve tuvaletlerde kullanılmaktadır. Su ihtiyacının % 28 ila % 33 ü bu yöntemle karşılanmakta ve yılda S$ tasarruf elde edilmektedir (Appan, 1999). Yağmursuyu hasadı ile ilgili projeler Japonya nın Sumida kenti için de geliştirilmiştir. Kentte bulunan Kokugikan Stadyumu nun çatısından (8400 m 2 ) toplanan sular 1000 m 3 lük bir tankta depolanmakta ve sifon suyu, soğutma suyu, sulama suyu olarak ve yangınla mücadelede kullanılmaktadır. Yönetim birimlerinin bulunduğu binanın çatısından (5000 m 2 ) toplanan sular yine 1000 m 3 lük bir tankta toplanmakta ve sifon suyu olarak tuvaletlerde kullanılmaktadır. Binada 1998 yılında hasat edilerek tuvaletlerde kullanılan su miktarı 4658 m 3 tür. Sistem sayesinde su tüketiminde % 36 oranında tasarruf sağlanmıştır. Ayrıca mahallelerde Rojison adı verilen ve kapasitesi 3-10 m 3 arasında değişen tanklar inşaa edilmiştir. Kentte toplam depo kapasitesi yaklaşık 8200 m 3 tür (Murase, 2000). 2.4 Talep Yönetimi Su kaynaklarının planlanmasında/yönetiminde baskın eğilim yeni kaynakların bulunması ve tüketime sunulması olmuştur. Bu stratejinin sonucu olarak büyük barajlar, kanallar, vb., inşaa edilmiştir. Bu tür önlemler kuşkusuz insanlığın gelişimine ve ilerlemesine katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte; ihtiyaç duyulan suyun ne olursa olsun temin edilmesi kaynakların israfına, tahrip olmasına, kirlenmesine neden olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için yeni stratejilerin geliştirilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Talep yönetimi bu çerçevede geliştirilen yaklaşımlardan biridir (Arlosoroff, 1999).

9 Talep yönetimi; su kaynaklarının verimli, mantıklı ve sürdürülebilir kullanımını sağlayacak stratejilerin geliştirilmesi olarak tanımlanabilir. Talep yönetimi ile elde edilecek faydalar aşağıda sıralanmıştır (Ying ve Zhensheng, 2001; Arlosorof, 1999): Su talebini sınırlayarak kaynakları korumak, Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimini sağlamak, Kaynak tahsisinde eşitliği sağlamak, Su tüketimi ile elde edilen sosyal ve ekonomik çıktıları artırmak, su kaynaklarını verimli kullanmak Talep yönetiminde su ihtiyacının sosyal ve ekonomik karakterine vurgu yapılmaktadır. Yaklaşımın temel mantığı tüketicilerin çeşitli araçlar kullanılarak su kullanımı/tüketimi konusunda yönlendirilebileceğidir. Bu amaçla kullanılan araçlar aşağıda sıralanmıştır (Ying ve Zhensheng, 2001; Wegelin-Schuringa, 1999; Tate, 1990): 1. Teknik araçlar; şebekedeki kayıpların, kaçakların önlenmesi, kaçak su kullanımının önlenmesi, tesisatın bakımı veya yenilenmesi, binalara kontrollü su kullanan tesisatın döşenmesi, su kesintileri, su kullanımını sınırlama atıksuların geri kazanılması ve yeniden kullanılması, vb., 2. Ekonomik araçlar; ücretlendirme, vergi, indirim veya ek ücret, 3. Sosyal araçlar, eğitim çalışmaları, yasal önlemler Talep yönetimi konusunda uluslararası deneyimler göstermiştir ki (Arlosoroff, 1999; Tate, 1990): Su tüketimindeki % 30 - % 50 oranında bir azalma yaşam kalitesinde bozulmaya neden olmamaktadır, Talebin azalması şebekenin büyültülmesi için ayrılan bütçenin önemli oranda azalmasını sağlamaktadır, Atıksu oluşumu azaldığı için mevcut arıtma tesislerinin büyütülmesi/genişletilmesi gereği ortadan kalkmaktadır, Su sıkıntısı çeken bölgelerin su ihtiyacı tasarruf edilen su ile karşılanabilmektedir, Ücretlendirme talep yönetiminde etkili bir yöntemdir. Bununla birlikte yönetim teknik ve sosyal araçlarla da desteklendiğinde daha iyi sonuçların alınması mümkündür. 2.5 Su Transferi Havzalar arası su transferi; bir boru hattı veya kanalla herhangi bir havzadan bir başka havzaya suyun yapay yollarla taşınması/nakledilmesi olarak tanımlanabilir. Gemi ile bir adaya taşınan

10 veya başka yerlerde satılmak amacıyla şişelenen su da bir transfer problemi olarak ele alınabilir. Mevcut su kaynaklarının endüstriyel, tarımsal ve kentsel su ihtiyacını karşılayamaması, su kaynaklarının restorasyonu, kuraklık, mevcut su temin sisteminin performansını ve esnekliğini artırmak, enerji üretimi, vb., gerekçelerle bir çok ülkede (ABD, Libya, Güney Afrika, İran, Almanya, Çin) su transfer projeleri hayata geçirilmiştir. Bu tür projelerin en önemli parametreleri transfer edilen su miktarı ile mesafedir. Her iki parametre de transferin maliyetini, çevresel ve sosyokültürel etkilerini belirlemektedir. Havza içerisinde diğer doğal kaynaklarla birlikte bir bütünü oluşturan su kaynaklarının bir başka havzaya transfer edilmesi, dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi ve analiz edilmesi gereken çevresel, sosyal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmektedir. Transfer uygulamaları ile ortaya çıkan en önemli problemlerden birisi sucul canlıların yaşam alanlarının tahrip olmasıdır. Su transferi uygulamaları nedeniyle suyun alındığı havzada sosyoekonomik sistem de etkilenmektedir. Transfer uygulamaları ile su genellikle kırsal alanlardan kentsel alanlara taşınmaktadır. Söz konusu su transferi sonucunda ekonomisi sulu tarıma, balıkçılık ve rekreatif alanların varlığı nedeniyle turizm gelirlerine dayanan kırsal alanlarda ürün veriminde azalma, balıkçılık faaliyetlerinin sona ermesi, turizm gelirlerinde azalma vb. nedenlerle ciddi ekonomik problemler yaşanabilmektedir. Su transferi uygulamalarının günümüzde yarattığı sorunlardan bir diğeri ise su hakları dolayısıyla su kaynaklarının paylaşımı sorunudur. Özellikle transfer uygulamaları ile birlikte suyun transfer edildiği havzada çeşitli nedenlerle meydana gelebilecek ekonomik kayıplar bu konuda tartışmayı kaçınılmaz kılmaktadır. Uluslararası sular söz konusu olduğunda konu daha da karmaşık bir hal almakta ve herkesin üzerinde uzlaşabileceği çözümlerin geliştirilmesi daha da zorlaşmaktadır. Su kaynaklarının yönetimi ile ilgili açık ve anlaşılır politika ve stratejilerin su transferini de içerecek şekilde geliştirilmemiş olması su transferine alternatif olabilecek kentsel atık suların geri kazanılarak yeniden kullanılması, desalinizasyon, yağmur suyu hasadı ve talep yönetimi gibi çözümlerin detaylı bir şekilde incelenmemesine de neden olabilmektedir. Ayrıca planlama hataları nedeniyle ciddi ekonomik kayıplar da meydana gelmektedir. 3. SONUÇ Kentsel atıksuların geri kazanılması ve yeniden kullanılması, desalinizasyon, yağmur suyu hasadı ve talep yönetimi gibi alternatif su kaynakları yeterince değerlendirilmemekte, su ihtiyacının karşılanması için akla gelen ilk çözüm transfer olmaktadır. Su transfer projelerinin Tablo 5 de verilen tahmini ilk yatırım maliyetlerinin görece düşük olması bu eğilimi desteklemektedir (Shiklomanov, 1999). Su transferi ile sadece var olan kaynağın yeri değiştirilmektedir. Oysa kentsel atıksuların geri kazanılması, desalinizasyon, talep yönetimi, yağmursuyu hasadı gibi tekniklerle yeni kaynaklar yaratılmaktadır. Tablo 5. 1 km 3 İlave Su için Yapılması Gereken Yatırımın Maliyeti Yöntem Maliyet ( 10 6 USD$/km 3 ) Yağış Sularının Kontrol Altına Alınması Endüstriyel Atıksuların Arıtılması Yapay Yağış 1-5 Dağlık Bölgelerdeki Buzulların Kullanılması Sulama Sistemlerini İyileştirilmesi Distilasyon ile Desalinizasyon Membran Metotlarla Desalinizasyon Aysberglerin Kullanılması Su Transferi

11 Değişen sosyal ve ekonomik koşullar altında gerçekçi talep fonksiyonlarının geliştirilmesi kolay değildir. Ancak su kaynaklarının yönetiminde ne olursa olsun su temin edilmelidir yaklaşımı sınırlı su kaynakları göz önüne alındığında yerini talep yönetimine bırakacaktır. Su kaynaklarının verimli, mantıklı ve sürdürülebilir kullanımını sağlayacak stratejilerin bugünde geliştirilmesi Türkiye için gereklidir. Kentsel atıksular Türkiye için ciddi bir su potansiyelidir. Bu potansiyelin verimli kullanılabilmesi için ulusal politikaların bir an önce belirlenmesi ve konu ile ilgili araştırmaların yapılması gerekmektedir. Deniz suyundan su temini su sıkıntısının aşılması konusunda büyük umutların gelişmesine neden olmuştur. Desalinizasyon teknolojisindeki gelişmeler nedeniyle maliyetin azalması bu kaynağı çekici kılmaktadır. Ancak bu alternatif hala tatlı su kaynağı olmayan, enerjinin bol ve ucuz olduğu bölgeler için cazip bir çözümdür. Kentsel alanlardan akışa geçen yağmur suyunun toplanarak kullanılması gerçekleştirilemeyecek bir proje değildir. Bu tür projeler büyük kentler için tek başına çözüm olamasa bile önemli bir su kaynağıdır. Ayrıca; yayılı kaynak olarak değerlendirilen bu akışların kontrol altına alınması alıcı ortamlara gelebilecek kirletici yüklerin azalmasını da sağlayacaktır. Bununla birlikte bütün bu muhtemel çözümler arasında su transferi avantajlı bir yere sahiptir. Yağmur suyu hasadı ve talep yönetimi ile birleştirildiğinde su transferi gelecekte su temini için etkili bir çözüm olabilir. Antropolojik etkilerin makro iklim şartlarında meydana getireceği olası değişimler nedeniyle (küresel ısınma nedeniyle su miktarı kurak bölgelerde azalırken, yağışlı bölgelerde artmaktadır) su transferi büyük olasılıkla vazgeçilmez olacaktır. 4. KAYNAKLAR Appan, A., Economic and Water Quality Aspects of Rainwater Catchment Systems, Proceedings of the International Symposium on Efficient Water Use in Urban Areas -Innovative Ways of Finding Water for Cities, WHO Kobe Centre Conference Room, June 8-10, Arlosoroff, S., Water Demand Management Proceedings of the International Symposium on Efficient Water Use in Urban Areas-Innovative Ways of Finding Water for Cities, WHO Kobe Centre Conference Room, 8-10 June Asano, T., Wastewater Reuse for Non-Potable Applıcatıons: An Introductıon, Proceedings of the International Symposium on Efficient Water Use in Urban Areas-Innovative Ways of Finding Water for Cities, WHO Kobe Centre Conference Room, June Bahri, A., Brissaud, F., Wastewater Reuse in Tunisia: Assesing National Policy, Water Science and Technology, 33, 87-94, Buros, O.K., The ABCs of Desalting, Second Edition, IDA, Topsfield, Massachusetts, USA, Chansler, J., M., Water Reuse in Riyadh, Saudi Arabia, in Muncipal Wastewater Reuse: Selected Readings on Water Reuse, EPA 430/ , Washington, D.C., Sayfa:11-12, Crook, J., Ammerman, D.,K., Okun, D.A., Matthews, R.L., Guideline for Water Reuse, Camp Dresser and McKee Inc., Cambridge, Massachusetts, U.S, 1992.

12 Friedler, E., Water reuse - an integral part of water resources management: Israel as a case study, Water Policy, 3, 29-39, Metcalf and Eddy Inc. Wastewater Engineering: Treatment, Disposal and Reuse, Third Edition, McGraw-Hill Inc., Singapore, Murase, M., Promoting a Rainwater Utilization Based Society for Sustainable Development in Urban Area, East Asia 2000 Regional Rainwater Utilization Symposium, Taiwan, October 31 November 4, Papaiacovou, I., Case study- wastewater reuse in Limassol as an alternative water source, Desalination, 138, 55-59, Semiat, R., Desalination: Present and Future, Water International, 25, 54-65, Shiklomanov, I., A., Water transfer as one of the most important ways to eliminate water resources deficits and to solve water management problems, Interbasin Water Transfers, Proceedings of the International Workshop, Paris, April 25-27, Tate., D., M., Water Demand Management in Canada: A state-of-the-art Rewiew, Social Scienes Series No:23, Inland Water Directorate Water Planing Management Branch, Ottawa, Canada, Texas Water Development Board (TWDB), Texas Guide to Rainwater Harvesting, Second Edition, Austin, Tsiourtis, X.,N., Desalination and the environment, Desalination, 141, , UNEP-IETC, Sourcebook of Alternative Technologies for Freshwater Augmentation in Some Asian Countries, IETC Technical Publication Series 8b, UNEP-IETC, Rainwater Harvesting And Utilisation, An Environmentally Sound Approach for Sustainable Urban Water Management: An Introductory Guide for Decision-Makers, Xingcan, Z., Research and Pilots Program on Municipal Wastewater and Reclamationand Reuse in China, Water Forum 2002, World Bank Headquarters, Washigton DC, May 6-8, Waller D.H., Rain Water An Alternative Source in Developing and Developed Countries, Water International, 14, 27-36, Wegelin-Schuringa, M., Water Demand Managment and The Urban Poor, Proceedings of the International Symposium on Efficient Water Use in Urban Areas-Innovative Ways of Finding Water for Cities, WHO Kobe Centre Conference Room, 8-10 June Ying, L., Zhensheng, L.,. Demand Managment- To Ensure Sustainable Development of Water Resources in Changjiang River Basin, XXIX IAHR Congress Proceedings: Theme A: Development, Planning and Management of Surface and Ground Water Resources, Beijing, China, September 16-21,

DÜNYA DA ve TÜRKİYE DE SU TÜKETİMİ

DÜNYA DA ve TÜRKİYE DE SU TÜKETİMİ DÜNYA DA ve TÜRKİYE DE SU TÜKETİMİ Nusret KARAKAYA 1 ve İ.Ethem GÖNENÇ 2 1 Trakya Üniversitesi, ÇMF, Çevre Mühendisliği Bölümü, Çorlu/Tekirdağ, nusretk@corlu.edu.tr 2 IGEMPortal Ataşehir/İstanbul, iegonenc@igemportal.org

Detaylı

Kentsel Atıksu Yönetimi

Kentsel Atıksu Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK K BAKANLIĞI Kentsel Atıksu Yönetimi Buğçe e DOĞAN ÇİMENTEPE Çevre ve Şehircilik Uzmanı Çevre Yönetimi Y Genel MüdürlM rlüğü 07-10 Haziran 2012 - İstanbul Sunumun İçeriği Bakanlığımızın

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI

TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi 273 TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI Veysel ASLAN Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Dairesi Başkanı Ankara /

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları 16 Aralık 2015/İZMİR Dilek EMİL Kurumsal İlişkiler Koordinatörü Birleşmiş Milletler Çevre Programı na göre dünyada 1.400 milyon km 3 su bulunuyor.

Detaylı

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar

Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar Membran Teknolojilerinin Su Yönetiminde Sağladığı Faydalar İsmail Koyuncu 1,2, Serkan Güçlü 1,2, Türker Türken 1,2, Derya İmer 1,2 1 İstanbul Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, İTÜ Ayazağa

Detaylı

TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ

TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ TEKİRDAĞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TESKİ Tekirdağ Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçesi bulunan ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olan Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmeliğin Yayınlandığı Resmi Gazete nin Tarihi Sayısı 29/06/2012 28338 İÇME SUYU ELDE EDİLEN VEYA ELDE EDİLMESİ PLANLANAN YÜZEYSEL SULARIN KALİTESİNE DAİR YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ

SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ SONUÇ VE DEĞERLENDİRME İÇERİK SUYUN ÖNEMİ TÜRKİYE DE SU AVRUPA BİRLİĞİ NDE SU KAYNAKLARI AB SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİNİN ANA PRENSİPLERİ TÜRKİYE DE SU

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

AFYONKARAHİSAR SULAMA PROJESİNDE DEZENFEKTE EDİLMİŞ ATIKSULARIN KULLANIMI

AFYONKARAHİSAR SULAMA PROJESİNDE DEZENFEKTE EDİLMİŞ ATIKSULARIN KULLANIMI AFYONKARAHİSAR SULAMA PROJESİNDE DEZENFEKTE EDİLMİŞ ATIKSULARIN KULLANIMI Adem COŞKUN 1, Fatih KİŞİ 2, İlker KURT 3, Ömer AÇIKGÖZ 4 1 DSİ 18. Bölge Müdürü ISPARTA, ademcoskun@dsi.gov.tr 2 DSİ 18. Bölge

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti

Detaylı

MBR HİZMETLERİ SUNUM DOSYASI

MBR HİZMETLERİ SUNUM DOSYASI MBR HİZMETLERİ SUNUM DOSYASI SUYLA OYUN OLMAZ!! En ileri teknolojiler dahi doğru mühendislik hizmeti ile birleştirilmediğinde atıl yatırımlara dönüşebilmektedir. Sektörde tamamladığımız tüm tesislerde

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

Kentsel su tüketimi dört ana gruba ayrılabilir; evsel kullanım, ticari ve endüstriyel kullanım, halk ve kent için kullanım ve sistem kayıpları.

Kentsel su tüketimi dört ana gruba ayrılabilir; evsel kullanım, ticari ve endüstriyel kullanım, halk ve kent için kullanım ve sistem kayıpları. TÜRKĐYE'DE SU KULLANIMI, ATIKSULARI GERĐ KAZANMA VE YENĐDEN KULLANMA UYGULAMALARI* Mustafa KAVAKLI - Zühal CĐVAN TÜBĐTAK Marmara Araştırma Merkezi Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü ÖZET Ülkemiz

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita

Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita Adana Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanını gösteren harita 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu nun 7 nci maddesi; evsel katı atıkların toplanarak bertaraf tesisine/aktarma istasyonlarına taşınması

Detaylı

SU KITLIĞI BAĞLAMINDA SANAYĠDE SU KULLANIMI YÖNETĠMĠ

SU KITLIĞI BAĞLAMINDA SANAYĠDE SU KULLANIMI YÖNETĠMĠ SU KITLIĞI BAĞLAMINDA SANAYĠDE SU KULLANIMI YÖNETĠMĠ Prof. Dr. Ahmet ALTIN Bülent Ecevit Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 2015 - Zonguldak Su Kaynakları Hızla Tükeniyor Dünya nüfusundaki artış, Yüzey

Detaylı

Kentsel Atıksu Arıtımı Hizmet Bedeli Tahsil Yöntemleri & Tam Maliyet Esası Ücret ve Vergilerin Yeterliliği

Kentsel Atıksu Arıtımı Hizmet Bedeli Tahsil Yöntemleri & Tam Maliyet Esası Ücret ve Vergilerin Yeterliliği KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kentsel Atıksu Arıtımı Hizmet Bedeli Tahsil Yöntemleri & Tam Maliyet Esası Ücret ve Vergilerin Yeterliliği Ali SAĞLIK Genel Müdür

Detaylı

Suyun Tekrar Kullanımı ve Isı Geri Kazanımı için HUBER çözümleri

Suyun Tekrar Kullanımı ve Isı Geri Kazanımı için HUBER çözümleri WASTE WATER Solutions Suyun Tekrar Kullanımı ve Isı Geri Kazanımı için HUBER çözümleri Binalar için komple çözümler Gri su arıtımı ve suyun geri kazanımı Bir bütün olarak atıksu arıtma ve yeniden değerlendirme

Detaylı

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Ek-3: Faaliyet Ön Bilgi Formu T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Faaliyet Ön Bilgi Formu Kod No:... Tarih:.../.../... Bu form, toprak kirliliği potansiyeli bulunan endüstriyel faaliyetler ile ilgili genel

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

İZMİR FABRİKASI SU YÖNETİMİ

İZMİR FABRİKASI SU YÖNETİMİ İZMİR FABRİKASI SU YÖNETİMİ 26 EYLÜL 2013 COCA-COLA İÇECEK HAKKINDA Coca-Cola sistemi içindeki satış hacmi bakımında en büyük 6 ncı şişeleyicidir 10.000 den fazla kişiye iş olanağı sağlamaktadır. Türkiye,

Detaylı

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI Vahşi mi? Atıkların gelişigüzel tabiata dökülmesiyle Koku kirliliği Yüzey suyu kirliliği Yeraltı suyu kirliliği Atıkların çevreye dağılması Kirliliğin, atıklardan beslenen

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu

İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu Şehnaz ÖZCAN Çevre Mühendisi Teknik Uzman Sevtap Çağlar Çevre Mühendisi Müdür İller Bankası A.Ş. Proje Dairesi Başkanlığı İçme Suyu Arıtma Proje Grubu İÇERİK Giriş Mevcut içmesuyu durumu Projenin amacı

Detaylı

Atıksu Miktarlarının Belirlenmesi. ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

Atıksu Miktarlarının Belirlenmesi. ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Atıksu Miktarlarının Belirlenmesi ÇEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Temel Kavramlar Kullanılmış suların (atıksu) deşarj edildiği ortama alıcı ortam

Detaylı

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI 3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI Su tasarrufu sağlamanın yolları üç grup içerisinde değerlendirilir. Birincisi; musluk suyunun yerine yağmur suyu ve arıtılmış su gibi suların kullanımın sağlanması, ikincisi;

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

GE Enerji ve Su Su ve İşleme Teknolojileri. Kentsel Su ve Atıksu Çözümleri

GE Enerji ve Su Su ve İşleme Teknolojileri. Kentsel Su ve Atıksu Çözümleri GE Enerji ve Su Su ve İşleme Teknolojileri Kentsel Su ve Atıksu Çözümleri GE, yüz yılı aşkın bir süredir tüm dünyada müşterilere en zor sorunlara cevap bulma konusunda sürdürülebilir çözümler sunarak yardım

Detaylı

Best Water Su Arıtma Sistemleri

Best Water Su Arıtma Sistemleri 2011 Best Water Su Arıtma Cihazı Kurulum [ Best Water ] [ ] [ ] [ TEL: 0212 474 2212 0212 441 6349 ] [ FAX: 0212 474 2242 ] Best Water Su Arıtma Sistemini seçtiğiniz için teşekkür ederiz bu kullanım kılavuzu

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 Grup Adı: Kılıç Balığı Proje No : 1.Proje Başlığı: Kuraklık sorunumuz olmayacak! Öneren Kişi/Kuruluşun

Detaylı

TÜRKİYE DE KENTSEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI

TÜRKİYE DE KENTSEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE KENTSEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI Recep AKDENİZ Atıksu Yönetimi ve Planlama Şube Müdürü 17 Mart 2011 - Ankara BAKANLIĞIMIZIN GÖREV ÇERÇEVESİ Kentsel Altyapıda; Politika ve prensipleri belirleme,

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI Samuel BUNANI a, Eren YÖRÜKOĞLU a, Gökhan SERT b, Ümran YÜKSEL a, Mithat YÜKSEL c, Nalan

Detaylı

TURİZMDE ÇEVRE DOSTU ATIKSU YÖNETİM MODELİNİN OLUŞTURULMASI PROJESİ

TURİZMDE ÇEVRE DOSTU ATIKSU YÖNETİM MODELİNİN OLUŞTURULMASI PROJESİ TURİZMDE ÇEVRE DOSTU ATIKSU YÖNETİM MODELİNİN OLUŞTURULMASI PROJESİ PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ TÜBİTAK MAM Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü DESTEKLEYEN T.C. ÇEVRE ve ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

Detaylı

Su Kaynaklarının Sürdürülebilirliği İçin Arıtılan Atıksuların Yeniden Kullanımı

Su Kaynaklarının Sürdürülebilirliği İçin Arıtılan Atıksuların Yeniden Kullanımı Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 6 (1): 58-62, 2013 ISSN: 1308-0040, E-ISSN: 2146-0132, www.nobel.gen.tr Su Kaynaklarının Sürdürülebilirliği İçin Arıtılan Atıksuların Yeniden Kullanımı Ayben POLAT 1* 1

Detaylı

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI

AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI AKARSULARDA KİRLENME KONTROLÜ İÇİN BİR DİNAMİK BENZETİM YAZILIMI *Mehmet YÜCEER, **Erdal KARADURMUŞ, *Rıdvan BERBER *Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan - 06100

Detaylı

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI ÇOB, DSİ, İB, Valilikler, Belediyeler, Üniversiteler, TÜBİTAK HSA/ÇİB 2 KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN SAĞLANMASI ÇOB, Valilikler HSA/ÇİB

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Michael Lyko Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner 1 1 Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner Wiesbaden da tam otomatik SPIRA-CEL spiral sarım üretim hattının işletmeye

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA NASIL ÇALIŞIR? YAĞMUR SUYU NASIL TOPLANIR? Başta çatılar olmak üzere, açık alanlar otoparklar, yollar ve drenaj borularından toplanabilir. NERELERDE KULLANILIR?

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

Hakkımızda. bir deneyden yenilikçi bir şirkete..

Hakkımızda. bir deneyden yenilikçi bir şirkete.. Hakkımızda Başlangıç, Enes Kutluca, evinin garajında atık su arıtımı için alternatif teknoloji üzerinde çalışmaya başladı ve bu ARGE periyodu birkaç yıl boyunca sürdü. Gelişme, Enes Kutluca ve Enver Mısırlı

Detaylı

Sizin için yapabileceklerimiz

Sizin için yapabileceklerimiz Türkiye de henüz gelişme aşamasında olan Biyolojik gölet/havuz sistemlerinin en yetkin ve deneyimli uzmanları tarafından kurulan Bioart, kısa sürede hayata geçirdiği dev projelerle sektörünün öncü kuruluşu

Detaylı

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat

SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat SU ŞEBEKE VE ARITMA TESİSLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Teşkilat Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı; Su Şebeke ve Arıtma

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

www.terbo.com.tr TERLEYEN BORU TOPRAK ALTI SULAMA BORUSU

www.terbo.com.tr TERLEYEN BORU TOPRAK ALTI SULAMA BORUSU www.terbo.com.tr TERLEYEN BORU TOPRAK ALTI SULAMA BORUSU Tasarrufun önemi Su kaynakları bakımından çok zengin olmayan Türkiye de de suyun bütün sektörlerde tasarruflu kullanımını özendirici yeni tedbirler

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ DOĞAL ÇEVRİMLER Enerji Girdisi Atık yok Isı kaybı Yerkabuğun dan sağlanan malzeme Yerkabuğun a bırakılan

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü V-HAFTA 17.12.2015 1 SULARIN ARITILMASI

Detaylı

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010

ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 ENERJİ TASARRUFU VE ENERJİ ETKİNLİKLERİ YEŞİL BİNALAR M.ERDİNÇ VARLIBAŞ / CEO FORUM İSTANBUL 2023 E DOĞRU-IX / SWISSOTEL 21 MAYIS 2010 Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini

Detaylı

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015 Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür Marmara Havzası ve Atıksu Yönetimi 1950'li yıllar Caddebostan Plajı 1980'li yıllar Ülkemizin en kalabalık şehri

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ. Hazırlayan (Unvan) Tarih

İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ. Hazırlayan (Unvan) Tarih İşletme Logosu (varsa) İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ Hazırlayan (Unvan) Tarih İÇİNDEKİLER Sayfa 1. İŞLETME BİLGİLERİ 3 2.....

Detaylı

WASTEWATER ATIK SU TOPRAK ALTI DAMLA SULAMA SİSTEMLERİ Yeterli Temiz Suyumuz Var Mı? GELECEK 70-75% Zirai 10% Endüstri 15-20% Evsel Atık Su Oluşuyor ~90-92% Kanalizasyon Sistemine Akıtılıyor!.. TOPRAK

Detaylı

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI TC. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI 28 OCAK 2011 TEKĠRDAĞ SU KĠRLĠLĠĞĠ: Yeryüzündeki sular, güneşin

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

GİRESUN BELEDİYESİ SU VE KANALIZASYON İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 2011-2012-2013 YILLARI PERFORMANS RAPORLARI PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU

GİRESUN BELEDİYESİ SU VE KANALIZASYON İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 2011-2012-2013 YILLARI PERFORMANS RAPORLARI PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU GİRESUN BELEDİYESİ SU VE KANALIZASYON İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 2011-2012-2013 YILLARI PERFORMANS RAPORLARI PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU Stratejik Hedef 9.2.1 Batlama Derin Deniz Deşarj 1 Proje Hazırlanması ( Adet

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir:

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir: Araçlar: Deney Hücresi Deney Çözeltileri o Soğutma Kulesinden Alınan Numuneler o Laboratuvarda Hazırlanan Çözeltiler Deney Numunesi (Numune Çıkarma sı, 30mm * 50mm * 2mm) Su devirdaim Havuzu (40 C) GRANDER

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME BURCU UZUN TEKİRDAĞ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE MÜHENDİSİ SUNUM İÇERİĞİ 1-TEMİZ ÜRETİM NEDİR? 2-TEMİZ ÜRETİM TEBLİĞİ 3-TEBLİĞ DEKİ MET LER 4- ÖRNEK

Detaylı

1. Ankara da yaşanan su sorununun temelinde neler bulunmaktadır?

1. Ankara da yaşanan su sorununun temelinde neler bulunmaktadır? 1. Ankara da yaşanan su sorununun temelinde neler bulunmaktadır? Ankara da yaşanan su sorununun başlıca nedeni Büyükşehir Belediyesi nin zamanında yapması gereken yatırımları yapmamasıdır. Sorunun başlıca

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU Tarih: 16 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 25 Katılımcı listesindeki Sayı: 20 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

Kaybettiğiniz suyu GERİ KAZANIN!..

Kaybettiğiniz suyu GERİ KAZANIN!.. Kaybettiğiniz suyu GERİ KAZANIN!.. Gri Su Geri Kazanım Sistemi İle %40-%80 oranında tasarruf edin. Çevre ve Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Ltd. Şti. Gri Su Nedir? Foseptik atığı içermeyen, duş, küvet

Detaylı

Su arıtma Teknolojisi

Su arıtma Teknolojisi www.arieco.com Su arıtma Teknolojisi Katodik koruma ekipmanları Arieco co. Ltd. Şirket Profili Arieco, dünya çapında korozyona karşı boru tesisatı korumada kullanılan galvanik anotlu katodik korunma ekipmanları

Detaylı

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM 27 Haziran 2009 CUMARTESĐ Resmî Gazete Sayı : 27271 TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak

Detaylı

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI

YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI YEMEKLİK YAĞ SANAYİ PROSES ATIKSULARININ KİMYASAL - BİYOLOJİK ARITIMI İ.ÖZTÜRK*' t- Y.ÖZTAŞKENT**/ A.KEÇECİ*** * ÎTÜ İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü ** ARTAŞ A.Ş., Cihannuma Mah.Bostancıbaşı

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır.

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır. ÖRNEK PROJE ASKİ Ankara İli Kazan İlçesine bağlı Pazar Köyü 600 kişi kapasiteli Dönen Biyolojik Disk (DBD) prensibi ile çalışan Paket biyolojik atıksu arıtma tesisi 0.37 kw motor-redüktör ile aylık kişi

Detaylı

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI

MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI MARMARA BÖLGESİNDEKİ HAVZA KORUMA EYLEM PLANI 1 İÇERİK 1. HAVZA KORUMA EYLEM PLANLARI 2. MARMARA VE SUSURLUK HAVZALARI 3. ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ 4. HAVZA YÖNETİM YAPILANMASI 5. NEHİR HAVZA YÖNETİM

Detaylı

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER Teknoloji Alanı: Su Kaynaklarında Kirliliğinin Önlenmesi ve Kontrolü Hedef 2: Bu bakterilerin ve ortamından alınma tekniklerinin geliştirilmesi Hedef 3: Kontamine bakterinin etkisiz hale getirilme yöntemlerinin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

PERFORMANS GÖSTERGELERİ

PERFORMANS GÖSTERGELERİ İÇME ve KULLANMA SUYU ŞEBEKELERİNDE YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ ve PERFORMANS GÖSTERGELERİ Dr. S. Saim EFELERLİ Akarsu havzaları su potansiyelinin sağlıklı olarak belirlenmesi, su kaynaklarının çeşitli amaçlar

Detaylı