GÖSTER- VE GÖRSET-/ áζrset- FİİLLERİNİN YAPISI ÜZERİNE
|
|
- Nilüfer Kinali
- 7 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 GÖSTER- VE GÖRSET-/ áζrset- FİİLLERİNİN YAPISI ÜZERİNE Doç. Dr. Ahmet GÜNŞEN Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi KIRŞEHİR Özet Bugün Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızları ile bazı çağdaş Türk lehçelerinde aynı anlamda kullanılan biri göster-, diğeri görset- ~ körset- şeklinde olan iki fiil şekliyle karşılaşılmaktadır. Bunlardan görset- / körset- şekli, bazı dilcilerce göster- / köster- biçiminin göçüşmeli şekli sayılmış; bu da genel bir kanaat oluşturmuştur. Bu çalışmada bunun böyle olmadığı, yani ortada bir fiilin biri asıl, diğeri onun göçüşmeli şekli olmak üzere iki varyantının değil, tam tersine aynı anlamda iki ayrı yapıda fiilin bulunduğu Türk dilinin tarihî ve çağdaş dil verileriyle ortaya konulmuştur. Buna göre, göster- (< köster- < kö-z-ter-) ve görset- / körset- / körsöt- ( < kö-r-üz+e-t-) fiilleri, Türk dilinde 13. yüzyıldan beri var olan iki ayrı yapıdaki fiildir. Bugün de çağdaş Türk lehçelerinde kullanım sıklıkları farklılaşmış olarak varlıklarını sürdürmektedirler. Anahtar kelimeler: göster-, görset- / körset- / körsöt- fiilleri, Türkiye Türkçesi, Anadolu ağızları, Eski Türkçe, Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi, Çağatay Türkçesi, çağdaş Türk lehçeleri, göçüşme, -set- ve -ter- ekleri. UPON THE VERBS GÖSTER- AND GÖRSET-/ áζrset- Abstract Today, two forms of verbs being used in same meanings which are göster-, and görset- ~ körset- in literary language and some dialects of Turkey Turkish and some contemporary Turkish accents.the form of görset- / körset- have been considered as göçüşmeli form of the shape of göster- / köster-; and this has made a general conviction. But in this study it is exhibited with the historical and contemporary language datums of Turkish language that there are not two variants of verbs as one of them is genuine and the other one is the göçüşmeli form of the first.on the contrary, there are two verbs of different structures but same meanings. According to this, göster- (< köster- < kö-z-ter-) and görset- / körse- / körsöt- ( < kö-r-ü-z+e-t-) verbs are of two different structures which have been existing since 13th century in Turkish language.today they are still maintaining their existence as diversified of usage frequency in contemporary Turkish accents.
2 Key words: göster-, görset- / körset- / körsöt- verbs, Turkey Turkish, Anatolian accents, ancient Turkish, Karahanlı Turkish, Harezm Turkish, Kıpçak Turkish, Çağatay Turkish, contemporary Turkish accents, methates, -set- and -ter- affixes. Giriş Türkiye Türkçesi yazı dilinde, görülmesini sağlamak, görülmesine yol açmak; birini veya bir şeyi işaretle belirtmek; belirtmek, anlatmak ( ); mec. (-e) Sert bir biçimde karşılık vermek... (Türkçe Sözlük: 1988: 567) gibi ondan fazla anlamıyla kullanılan göster- fiilinin yanında, bazı Anadolu ağızlarında da aynı anlamda, fakat az çok farklı bir yapısı olan bir görset- ~ ġórset- fiili kullanılmaktadır. Türkiye Türkçesi yazı dilindeki göster- fiili, Anadolu ve Rumeli ağızlarında da, yazı dilimize paralel olarak, aynı sıklıkla kullanılmakatdır. Hatta bu fiil şeklinden türemiş ve Derleme Sözlüğü ne girmiş gösterimlik örnek, göstermelik (*Bor -Nğ.), gösterme parmağı işaret parmağı (-Ed.) (DS, VI: 2164) gibi türevlere de rastlanmaktadır. Ancak bazı Anadolu ağızlarında, göster- fiili yanında, aynı anlamda, görset- ya da ġórset- fiili de kullanılmaktadır. Nitekim, Derleme Sözlüğü nde görsed- göstermek (Hasanoğlan -Ank.), görset- (Koyundere * Ahıska Kr.) (DS, VI: 2162) örneklerini, Kırşehir ve yöresi ağızlarında da, görset- yanında ama daha çok, ġórsed- ~ ġórset- şeklinde buluyoruz (Günşen, 2000: 356, Günşen, 2001: 116, 120). Hatta ġórsed- veya ġórset- fiilini, Orta Anadolu ağızlarının karakteristik unsurlarından biri olarak göstermek mümkündür. O hâlde, biri hem yazı hem konuşma dilinde, biri de sadece ağızlarda kullanılan göstermek anlamlı iki ayrı fiiil şekli ile karşı karşıyayız. Söz konusu fiil şekillerinin anlamı üzerinde değilse de, yapısı üzerinde birbirinden çok farklı, hatta birbiriyle çelişen görüş ve tespitlere rastlanmaktadır. Bu farklı görüşlerin ilk ve ön plana çıkanı ise görset- biçimini göster- şeklinin göçüşmeli biçimi sayan görüştür. Nitekim, W. Bang, körset- fiilini köster- fiilinin göçüşmeli biçimi olarak izah etmiştir (Bang, Studien, III: 1251 vd.; Hacıeminoğlu, 1991: 161 ve Çeneli, 1997: 55). Aynı şekilde, Anadolu ağızları malzemesini yıllar süren bir derleme çalışması ile toplayan, daha sonra da aynı malzeme üzerinde inceleme çalışmaları yayınlayan Ahmet Caferoğlu, Anadolu ağızlarında hâlâ görset- ~ ġórset- şekliyle kullanılan fiili, W. Bang gibi, göster- fiilinin göçüşmeli biçimi olarak görmüştür. Nitekim o, Anadolu ağızlarında göçüşme konusunu inceleyen bir makalesinde, komşu konsonlar arasında 53, komşu olmayan konsonlar arasında da 26 göçüşme örneği vermiş; söz konusu ettiğimiz görset- fiiline ise, ikinci grubun on 36
3 dokuzuncu sırasında, (s-t < r-s : görset- [Mar. Mal. Tun. C. VI. 286] < göster-) şeklinde yer vermiştir (Caferoğlu, 1955: 7). Demek ki Caferoğlu na göre, Anadolu ağızlarında görülen göstermek anlamındaki görset- fiili, göster- fiilinin uzak göçüşme ile girmiş olduğu ve kullanımı ağızlar ile sınırlı şeklinden başka bir şey değildir. * Muharrem Ergin, Dede Korkut Kitabı nın gramer kısmında (Ergin, 1991: ) göçüşme konusunu yer değiştirme başlığı altında işlerken, başka kelimelerle birlikte göster- ve görset- fiillerine de yer vererek şunları söyler: Bugün Azeri sahasında yer değiştirmeye uğramış şu kelimeler ise eserde asıl şekillerini muhafaza etmektedirler: depret , köpri 155-3, ùopraú 190-2, örgen , ġayret 50-3, maşraba 115-1, melmeket 245-3, ilerü 77-1, yalvar , ãufra 3-12, göster , yüksek Bu kelimeler bugün Terekeme ağzında sırayla terpet-, köprü, torpaò, örgen-, ġıryat, merşefe, memleket, ireli, yarval- (aynı sahadaki Çinçavat ağzında yavral-) surfa, görset-, üsgek şeklindedir Hülâsa bugünkü Dede Korkut sahası bu bakımdan çok ileri gitmiş, Dede Korkut Kitabından sonra bir hayli yol almıştır. ( Ergin, 1991: 373) Ergin in, bu ifadelerinden asıl şeklin göster-, yer değiştirme veya göçüşme ile değişmiş şeklin ise görset- olduğu anlaşılıyor. Yani, Ergin e göre de, ortada iki ayrı fiil yoktur; ikinci şekil, aynı fiilin göçüşmeli şeklidir. Gerçekten Dede Korkut Kitabı nda görset- fiiline hiç rastlanmazken, göster- fiili ise on biri çekimli fiil, biri de mastar olmak üzere, tam on iki kez kullanılmıştır (Ergin, 1991: ). Ancak Ergin, bir başka eserinde, -sa-/-se- fiilden fiil yapma eki hakkında bilgi verirken, yukarıdaki ifadeleriyle çelişen şu sözlere yer veriyor: İşlek olmayan bir fiilden fiil yapma ekidir. Eski Anadolu Türkçesi ile bugün bazı ağızlarda bulunan gör-se-t- göstermek fiilinde bu ek vardır. Bu ek -sa-, -se- isimden fiil yapma ekinin tesiriyle ortaya çıkmış olabilir. (Ergin, 1985: 215) göster- fiilinin yapısı üzerinde ciddî anlamda duranlardan biri de F. Kadri Timurtaş olmuştur. O, Eski Türkiye Türkçesi adlı eserinde fiilden fiil yapan -der-/ -ter- eki ve türevleri hakkında bilgi verirken, göster- fiilinin de yapısını tartışmış, ancak görüşlerini kesinlikten uzak tutarak ihtiyatla açıklamayı tercih etmiştir: Bu ek, gönder-, dönder-, göster- gibi pek mahdût kelimede görülüyor. Bunlardan göster- in izahı güçtür, gös- diye bir fiil yoktur. DLT de mevcut olan körse- sözü körsetfiilinin yapılabileceğini mümkünleştiriyor. Bu vaziyette göster- şeklinin metatez neticesi meydana geldiği ileri sürülebilir. Ayni zamanda DLT de gördürmek mânasına bir de közger- fiili vardır. Doğru yolu göstermek mânasına könger- fiilinin (DLT), bir de köndgerşekli bulunduğuna göre (DLT 360) közger- in de közdger- şekli olabileceği tasavvur edile- * Biz de, Kırşehir ve yöresi ağızlarında kullanılan ġórset- fiilini, şüpheyle karşılamakla birlikte, A. Caferoğlu nu kaynak göstererek, göster- fiilinin göçüşmeli biçimi olarak göstermiştik (Günşen, 2000: 84). 37
4 bilir. Böyle olduğu takdirde, -g-nin düşmesi neticesi göster- sözü ortaya çıkmıştır denebilir. Fakat, her iki izah da şimdilik ihtiyatla karşılanmalıdır. (Timurtaş, 1977: 118) Banguoğlu da, aynı ek (-der-)le türetilen fiiller arasında göster- fiiline yer verir, ama bugünkü yapıları itibarıyla izaha ihtiyaç olan bu fiillleri olduğu gibi vermekle yetinir: Eski Türkçeden beri bazı kelimelerde rastlanan (axtarmak, yumdarmak) der- eki dir- ettiren fiil çatı ekinin bir değişiği gibi görünür. Belki bu da it-ir- > -dir- yerine iter- > -der- şeklinde meydana gelmiş daha eski bir birleşiktir. Dilimizde kalan sayılı örneklerinden bazılarında iki şekil görülür: göndermek x göndürmek döndermek x döndürmek aktarmak, kotarmak, kaytarmak, göstermek, kantarmak gibi. Hepsi etkin fiiller olup ettiren anlamını saklamışlardır. (Banguoğlu, 1986: 275) İlhan Çeneli, Kırım Tatarcasındaki yapım eklerini konu alan çalışmasında, fiilden fiil yapan -sa-/-se eki ile ettirgenlik eki -t- nin birleşiminden oluşmuş bir ek olarak gösterdiği -sat-/-set- eki hakkında bilgi verirken, bu ekin sadece Kırım Tatarcası ile sınırlandırılamayacağını, aksine bazı Türk dillerinde bu ekle yapılan yapılar bulunduğunu, fakat örneklerinin az olduğunu belirttikten sonra, söz konusu görset- fiilininin Kırım Tatracasındaki durumu ile ilgili olarak da şunları şöyler: Doerfer in (PhTF, I, 380) bu şekilde gösterdiği kίŕset- fiili bugünkü Kırım Tatarcasında artık yoktur. kίŕset- göstermek, işaret etmek yerine sadece kίster- aynı anlam şekline rastlanır (< göçüşme?, krş. Bang, Studien, III, 1251 vd.). (Çeneli, 1997: 55) O hâlde, Çeneli nin de, şüpheli de olsa, kίŕset- fiilini kίster- fiilinin göçüşmeli biçimi saydığı anlaşılıyor. Clauson, görset- fiilini körse- den gelmiş gördüğü gibi, Azerî Türkçesindeki köster- şeklini, soru işaretli de olsa, körset- fiilinin göçüşmeli biçimi saymıştır (Clauson, 1972: 740). Türk dilinin etimoloji sözlüğünü yazanlardan Eyüpoğlu ise, göster- fiilini göz ismine dayandırıp, kökteki s < z değişmesine dikkat çekmiş, ama göz isim köküne fiilden fiil yapma eki olan -ter- in gelemeyeceği veya nasıl geldiği konusuna değinmeden sorunu geçiştirmiştir (Eyüpoğlu, 1988: 145). Gerçekten, görset- fiili göster- fiilinin göçüşmeli şeklidir de ortada aynı fiilin iki ayrı biçimi mi vardır? Yoksa, bunlar ilk anda aynı fiilin fonetik bir olay sonucu oluşmuş iki farklı şekli gibi görünse de, gerçekte iki ayrı fiil midir? Ortada izaha muhtaç bir sorunun olduğu açıktır. Bu da, göster- ve görset- ~ ġórset- fiillerinin yapısı üzerinde durmayı gerekli kılmaktadır. Bunun için de Türk dilinin tarihî dönemleriyle yaşayan kollarına başvurmak en tabiî yoldur. Sorun, Türkiye Türkçesinde gündeme geldiğine göre, işe önce Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızlarına kaynaklık eden Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçelerinden başlamak, günümüzdeki ikili durumu izah etmek için yararlı ola- 38
5 caktır. Bu anlamda, tarihî söz varlığımızı ortaya koyan Tarama Sözlüğü ne baktığımızda, gösterimsen- temsil yollu göstermek ve göstert- göstermek (TS-III: 1785) şekilleri yanında, 14, 15 ve 16. yüzyıla ait metinlerde görset- biçimiyle de karşılaşıyoruz: 46] Yâ Dâmis, yürü meydana girgil erlik erdemini görsetgil. [Fütuh. XIV. Sallâllahü aleyhi ve sellem Medine şehrinde geldi mukim oldu, çok mu cizeler görsetdi. [Yüz. Ha. XIV. 160] Allahü Taâlânın mahlûkatından sana bunun misalin görsedeyim. [Kesir. XV. 320] Birden iki vechile yüz görseten şan-ı vücut / Kudretin ızhar eder hem halka hikmetten atâ [Gülşenî. XVI. 2], Ne kıldı melâhat ile vechin / Görsetmedi gün gimi kemahî [Gülşenî, XVI. 68] (TS-III: 1782). Kanaatimizce, göster- fiili, Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesi dönemlerinde de görset- fiilinden daha fazla kullanılıyordu. Meselâ, Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî nin bir mülemmâsında gösterdi çekimli fiiline rastlıyoruz: Biguftamaş, ki: 'Yakì nāmai badast-i ãabā bidādam; ay èacab āvurd?' Guft: 'Gösterdi'. [Ona dedim, ki: Saba eliyle bir mektup göndermiştim, acaba getirdi mi? Gösterdi. dedi.] (Mansuroğlu, 1954: 218) Tabiî, göster- fiilinin örneklerini arttırmak mümkün: Gelip kāfir buları incitmek ister / Ki dirler mu cizātuñ bize göster [KEMŞ, 130] (Mazıoğlu, 1974). yā anuñ yüzini göstergil baña / yā anuñ ışúında benüm cānum al [KY, 411], düşde gördüm ben seni oldum delü / gösterürem uş benüm bürhānumı [KY, 625], gözüme gösterdüñ uşda gömlegi / gösterdi vir yūsufı cānum benüm [KY,1759] (Karahan, 1994). Eger saña oú gibi toàrı yol gösterürse sen dön andan sol úoluñdan yaña git. [GT², 69a-10], Eger sende hüner var-ısa göstergil. [GT², 73a-6] (Özkan, 1993). O hâlde, Türkiye Türkçesinin tarihî dönemlerinde de ikili bir durum söz konusu. Yani ortada, kullanım sıklığı farklı da olsa, göster- ve görset- şeklinde iki fiil vardır. Tabiî ki, sorun da çözüme kavuşmuş değil. O zaman, özellikle göstermek anlamındaki başta göster- ve görset- fiilleri olmak üzere, gör- / kör- fiiline bağlı diğer fiil şekillerinin diğer tarihî devirler ile yaşayan Türk lehçelerindeki durumuna bakmak gerekiyor. 39
6 Eski Türkçe: Köktürk ve Uygur devri kitabe ve metinlerini içine alan bu dönemde görmek ve göstermek anlamlı fiil şekilleri olarak kör- ve onun türevi konumundaki körkür-, körkit-, körküt-, körtgür-, körtkür-, körügse-, köz- vb. fiillere rastlıyoruz: Közün körmedük úulàaàın eşidmedük budunumun : Gözün görmediği, kulağın işitmediği milletimi [BK.K: 11] úuanşi im pusar ol tınlıġlarúa pratikabutlar körkin körtgürüp nomlayur úutġarur : Kuanşi İm Pusar o canlı varlıklara, pratyekabuddhalar kılığına girerek görünür (dini) öğretir, kurtarır [KİP, ] nomlayu (ya)rlıúap tört kirtü/ titrü körkitip úutġaru yarlıúadı : Haşmetle vaaz verip dört gerçek kesin olarak olarak gösterip haşmetle kurtardı [Mayt., 58, 21-22] Sekiz on yaş yaşamış-ın körkitmiş erür Seksen yaş yaşadığını göstermiştir. [ETŞ: 72] küsegülük körügsegülük bolsunlar [AY, ] Bu şekillerin yanında, körkür- < kör-kür- < kör-ü-g-ü-r- göster-, körküt- < kör-küt- < kör-ü-k-ü-t- göster- (Hacıeminoğlu, 1991: 33), körügse- < körüg-se- görmek istemek (Gabain, 1988: 283; Hacıeminoğlu, 1991: ), körüş- < kör-ü-ş- görüş- (Gabain, 1988: 283; Hacıeminoğlu, 1991: 37), körkit- < körki-t- göstermek (Gabain, 1988: 283) şekillerine de rastlıyoruz. Hacıeminoğlu, ettirgen fiil teşkil eden ve fazla işlek olmayan bir ek olarak gösterdiği -z- ekiyle ilgili olduğunu ileriye sürdüğü şu örneği de veriyor: köz- < kö-z- göstermek ; köz-gü ayna (Hacıeminoğlu, 1991: 41) Mevcut örneklere göre, Eski Türkçe döneminde söz konusu ettiğimiz köster- ve körset- fiillerine ise rastlanmıyor. Karahanlı Türkçesi: Dönemin belli başlı eserlerinde kör- görmek ve göstermek, görmek istemek anlamlı körse-, körtür-, körküt-, körküz- türevlerine rastlıyoruz: Yaúın yaàuú körmedip nengni ködhür : Eşini dostunu görmeyip malını mülkünü görür. (DLT-III: 23) Men anı körsedim: Ben onu görmek istedim. (DLT-III: 285) körügse- görsemek, görmek veya kavuşmak istemek (DLT-I: 281; DLT- III: 334) 40
7 körtür- gördürmek (DLT-II: 195) körküt- göstermek (DLT-II: 340-7) ilig aydı ünde manga kirsüni/ köreyin anı men mini körsüni : Hükümdar: - Onu bana çağır, gelsin; beni görsün, ben de onu göreyim, dedi. [KB, 579] körgütdi itge etmekni : ite ekmeği gösterdi. [ME, 98-1,2], özin ölüg körgüzdi : Kendisini ölü gösterdi. [ME, 203-2], açuú bildim anı dmnlülük közgürdi : Onu açıkça anladım, dindarlık gösterdi [ME, ] Karahanlı dönemi eserlerinde de köster- ve körset- şekillerine rastlamıyoruz. Ancak söz konusu fiil şekillerinin anlamıyla ve onlara en yakın şekil olarak körse- ve körügse- şekilleri kullanılıyor. Harezm Türkçesi: Dönemin belli başlı eserlerinde, körgez- göstermek, körgüz- göstermek, körkit- göstermek, körse- görmek istemek şekilleri yanında, ilk defa körset- göstermek şekline de rastlıyoruz: Sizler taoı dünyāda tā at ve ibādet oılur erdisiz taoı tā atlarısız[nı] masa körkitür erdisiz: Sizler de dünyada ibadet ederdiniz ve ibadetlerinizi bana gösterirdiniz. [NF, 408-3], Şükür ol Tasrıoa kim sizis mübārek cemālısıznı bizke körgüzdi tėdi: Tanrı ya şükür ki, sizin mübarek yüzünüzü bize gösterdi, dedi. [NF, 54-9] Oılıp körgezdi ol taş özre san at: Yaparak o taş üzerinde san atını gösterdi. [HŞ, 2566], Tapuiçılaroa körgüzdi nişān kim: Hizmetçilere kendini tanıtıcı bir şey gösterdi. [HŞ, 949], Kerem körgüzdüs özüs rence oıldıs: Cömertlik gösterip zahmete girdin. [HŞ, 3516] Mūsm yalavaç aydı: dmdār körgezgil sasa baoayın: Musa Peygamber, yüzünü göster de sana bakayım, dedi. [KE, 123r-6], Ey Mūsm menis ka retimde oamuidın azmzrek Mukammed Resūlu llāh turur, dmdār ni metin asa körgüzmegünçe sen körmegey-sen: Ey Musa, benim katımda herkesten daha üstün olan Muhammed Peygamberdir; yüzünü ona göstermeyince sen görmeyeceksin. [NF, 123r- 4-5], Yūsuf yüzündin perdesin köterdi, başında nişānesi bar ėrdi, körsetti aydı: uş men Yūsuf-men : Yusuf yüzünden örtüsünü kaldırdı, başında nişanı vardı, gösterdi ve söyledi: Ben Yusuf um [NF, 104v-3-4], anı ālimlaria körsetip sordı: bu taşda ne kikmet bar?: Onu âlimlere gösterip bunda ne hikmet var diye sordu. [NF, 177r-19] Bu son şekil, görset- (< körset-) şeklinin tarihî süreçte ilk kez karşımıza çıkması bakımından önemlidir. 41
8 Kıpçak Türkçesi: Kıpçak Türkçesinde de körgüz- (< kör-güz-) göstermek ve körüvse- ( < kör-ü-g+se- ) görmeyi arzulamak şekillerine rastlıyoruz. deminde körgüzür fāris şecā at: Binici cesareti anında gösterir. [GT¹, 51b-3], ilisde bar ise körgüz velāyet: Elinden gelirse göster kuvvetini. [GT¹, 80b-8] Taoı anıs tifesi yarar bolġay yük kötürmekke taoı yol yürimekke ançaġa tigrü kesilmegey yoldaşlardan yolda taoı körküzgey mükārmge ol nerseni kim köterür anıs öze barçasın. [İMS, 294a, 6-8] teseri bizge körgüzür evangelim içinde nişan kerti söymeking: Tanrı bize, İncil de gerçek sevginin alâmetini gösteriyor. [CC, ], tesri körgüzmesin: Allah göstermesin. [CC, ], tesris körüvsep: Tanrı nı görmek isteyerek [CC, ] Çağatay Türkçesi: Bu dönem Türkçesinde göstermek anlamlı körgüz- şeklinin yanında, körset- şeklinin de yaygın olarak kullanıldığını tanıklayan birçok örnek vardır: Manga Tingri yolın körgüzsün: Bana Allah yolunu göstersin. [NM, ] (Hacıeminoğlu, 1991: 97) Şām-ı hicrānın manga ol bì-vefā körsetmegey * Kicr şâmı asru mühliktür Ludā körsetmegey [O vefasız [sevgili] bana ayrılık gecesini göstermese; ayrılık gecesi çok helâk edicidir, Allah göstermesin!] (Eraslan, 1986: 357) Bir dmdār körset özge ni kılsas oıl: Bir kez yüzünü göster, başka ne yaparsan yap. [NM, 33-18] (Hacıeminoğlu, 1991: 98-99) luxfmġa al birle adem yolı körsetür / şmrmn tebessüm eylese nāzük dudaoları (Sevgilinin nâzik dudakları tatlı bir tebessüm eylese, Lutfî ye hile ile yokluk yolu gösterir.) [LD, 334-5] Çağatay Türkeçesi de, Harzem Türkçesinden (Kısasü'l-Enbiyā) sonra, körset- göstermek şeklini kullanma bakımından önem arz etmektedir. * 16. yüzyılın büyük devlet adamı edîbi Babur un körsetmegey redifli bu gazeli, söz konusu ettiğimiz körset- fiilinin Çağatay Türkçesinde çok yaygın olarak kullanıldığına önemli bir tanıktır. Biz, bu gazelin sadece ilk beytini vermekle yetiniyoruz. 42
9 Çağdaş Türk Lehçeleri: Çağdaş Türk lehçelerine ait örnekleri, konuyu fazla uzatmamak için, sadece göstermek anlamlı fiil şekillerinin kelime düzeyindeki tanıklığına başvurarak veriyoruz: Kuzeydoğu Türk lehçeleri: Altay, Lebed, Sagay, Şor, Teleüt: körgüs-, Küerik: körkös-, Kaça, Koybal, Sagay: körtüs-, Şor: körtös-, Hakas: kördür-, körgis-, Tuva: körgüz-; Güneydoğu Türk lehçeleri: Tarançi: körket-, körgüz-, körset-; Kuzey Türk lehçeleri: Kırgız: kördür-, körgöz-, körsöt-, Kazak: körgiz -, korset-, körset-; Güney Türk lehçeleri: Özbek: kór-gäz- ~ kürgaz-, körsät- ~ kór-sät- ~ körset-, Yeni Uygur: körset-, kör-set-güz-; Kuzeybatı Türk lehçeleri: Karaim: körgüz-, Kazan: kürset-, Karakalpak ve Nogay: körset- Başkurt: kürhet-, Kumuk: görset-; Güneybatı Türk lehçeleri: Azerî: kördür-, köster-, görset-, göster-, Türkmen: gördür-görkez-, Musul-Kerkük: göster-, görset-, Gagavuz: gördür-, göster- (Clauson, 1972: 740; Kenesbayoğlu vd., 1984: 140; Yudahin, 1988: 508; Aksu- Işık, 197: ; Hacıeminoğlu, 1991: 149,150, 154, 161; Kara, 2001: 180; Altaylı, 1994: ; Bayatlı, 1996: 25,32; Baskakov, 1991: ; Öztürk, 1997: 93-94; Coşkun, 2000: 69; Necip, 1995: ; Çeneli, 1997: 55; Ercilasun vd., 1991: ). Önce Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızları, sonra da Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçeleri ölçeğinde ele aldığımız göster- ve görset- fiillerinin, Türk dilinin tarihî dönemleri ile çağdaş Türk lehçelerindeki durumu şöyle özetlenebilir: a. göster- ve görset- fiillerinin tarihi 13.yüzyıla kadar gidiyor, daha öte geçmiyor. Daha önceki dönemlerde bu iki fiilin anlamıyla kö- ~ kör-fiillerinin türevi olan körgez-, körgüz-, körkür-, körkit-, körküt-, körtgür-, körtkür-, körügse-, köz-, közgür- fiilleri kullanılmıştır. b. 13.yüzyıldan bu yana rastladığımız göster- fiilinin ise, sadece Batı Türkçesi içinde Anadolu/Osmanlı ve Azerî sahalarında kullanıldığı, diğer tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerinde kullanılmadığı anlaşılmaktadır. c. körset- fiiline Doğu Türkçesinde Harzem Türkçesinden, Batı/Güneybatı Türkçesinde de görset- (< körset-) şekliyle Eski Anadolu Türkçesinden itibaren rastlanıyor. Ancak, bu dönemlere, yani Orta Türkçeye kadar, göstermek anlamıyla kullanılan körgez-, körgüz-, körkür-, körkit-, körküt-, körtgür-, körtkür-, körügse-, köz-, közgür- fiilleri, Doğu ve Kuzey grubu Türk lehçelerinde varlıklarını belli 43
10 bir oranda sürdürmüş, birden bire unutulup gitmemişlerdir. Hatta bir kısmı bugün bile Doğu ve Kuzey grubu Türk lehçelerinde kullanılmaktadır. ç. körset- ~ görset- fiili, doğuda Çağatay, Özbek, Uygur Türkçeleri, kuzeyde Nogay, Kumuk, Kazak, Kırgız, Başkurt Türkçeleri, batıda ise Osmanlı Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Azerî ve Musul-Kerkük Türkçeleri ile varlığını sürdürüp günümüze kadar gelmiştir. d. Esasen bir Oğuz grubu Türk lehçesi olan Türkmencede ise, göster- fiili bulunmamakta, onun yerine aynı anlamdaki görkez- ve gördür- fiilleri kullanılmaktadır. Bunda da, herhâlde coğrafî yakınlık sebebiyle Doğu ve Kuzey Türkçeleri etkili olmuştur. Bu tarihî ve çağdaş veriler, kanaatimizce, ortada bir değil, iki ayrı fiilin olduğunu göstermektedir. Yani, görset- fiili, göster- fiilinin göçüşmeli biçimi değildir, olmamalıdır. Bunu izah etmeye çalışacağız. İster göster-, isterse görset- biçimiyle düşünelim, bu fiillerin kö- bağlamak fiiline dayanan ettirgen ve geçişli birer fiil gövdesi oldukları açıktır. Nitekim, köz (< kö-z göz, yani fiili gerçekleştiren organ ) ismi ile kör- (< kö-r- görmek, yani nesne ile bağ kurmak ) fiili türetilmiştir (Hacıeminoğlu, 1991: 27, 36). Söz konusu fiiller kök olmadığına göre, yapıları hakkındaki sorun nereden kaynaklanıyor, bu fiil gövdelerinin yapısı nasıl izah ediliyor, nasıl izah edilebilir sorularının cevaplanması gerekiyor. İşte tam bu noktada, birbirini tutmayan çok farklı görüşlere rastlıyoruz. Bu farklı görüşlerin ilk ve ön plana çıkmış olanını, yani görset- fiilini göster- fiilinin göçüşmeli biçimi sayan görüşün temsilcilerini ve bu görüşe şüpheli yaklaşanları yukarıda belirtmiştik. Kanaatimizce, görset- fiilini, göster- fiilinin göçüşmeli biçimi saymak sorunu çözmekten çok uzaktır. Biz, ortada bir değil, iki ayrı fiilin bulunduğuna inanıyoruz. Tarihî ve çağdaş Türk yazı dillerindeki veriler de bunu destekliyor. O zaman, her ikisi de eski kö- görmek fiiline bağlanabilen ve aşağı yukarı aynı tarihî devirlerde ortaya çıkmış, biri göster-, diğeri görset- olmak üzere iki fiil vardır ortada. Her iki fiilin de yapısı izah edildiğinde, ortada göçüşme/metatez diye bir ses olayının olmadığı, görset- fiilinin göster- fiilinin göçüşmeli şekli değil, ondan tamamen farklı şekilde oluşmuş ayrı bir fiil olduğu anlaşılacaktır. Bizce, her iki fiilin bünyesinde yer alan ve birer fiilden fiil yapma eki olan -set- (< gör-set-) ve -ter- (< gös-ter-) ekleri, bu konuda anahtar vazifesi görmektedir. Bunları izah etmek, bir yerde, sorunu çözmek anlamına gelmektedir. Önce, görset- fiilini ele alalım. Bu konuda, en son görüş beyan edenlerden Necmettin Hacıeminoğlu nun sunduğu bilgiler farklı ve sorunu çözücü niteliktedir ki, biz de bu görüşlere katılıyoruz. 44
11 Hacıeminoğlu, Türkçede Yapı Bakımından Fiiller adlı çalışmasında, Çeneli gibi, Kırım Türkçesindeki fiilden fiil yapan -sat-/-set- eki ve türevlerini tanıtırken, konumuzla ilgili herkesten farklı ve çok önemli bilgiler vermiş, hatta doğrudan doğruya körset- fiilinin yapısını tartışmaya açıp kendi iddialı görüşünü ortaya koymuştur: İlk defa bu sahada gördüğümüz (-sat-, -set-) ettirgenlik eki, tabiî üç ayrı ekin kaynaşması neticesinde teşekkül etmiştir. Bu oluşumu örnek üzerinde izah edelim: kirset- girdirmek < kir-i-z giriş, kiyset- giydirmek Yani kir- fiilinden -z ile yapılmış isim. Bu kiriz isminden e ile kiriz-e- fiili türetilmiştir. Sonra da bu fiil tabanına -t- ettirgenlik eki getirilmiştir. Böylece kir-i-z-e-t- fiili elde edilmiştir. Önce orta hece düşmesi ile kelimemiz kirzet- olmuştur. Sonra z sesi t nin tesiriyle s olunca fiilimiz kirset- şeklini almıştır. İşte -sat-/-set- ekinin macerası budur. Şimdi örneklere bakalım: kirset- < kir-i-z-e-t- girdirmek, kiyset- < kiy-i-z-e-t- giydirmek, minset- < min-iz-e-t- bindirmek, tiyset- < tiy-i-z-e-t- dedirmek, tursat- < tur-u-z-a-t- ayağa kaldırmak, körset- < kör-ü-z-e-t- göstermek. (Hacıeminoğlu, 1991: 161) Hattâ, son örnek olan körset- le ilgili olarak, onu köster- in göçüşmeli/metatezli biçimi sayan Bang a atıfta bulunarak, Bang, buradaki körset- fiilini köster- fiilinin metatezi olarak izah etmiştir. Ancak yukardaki diğer örnekler nasıl izah edilecek acaba? demektedir (ay.). Sanıyoruz, görset- fiilinin yapısıyla ilgili bir sorun kalmamaktadır. Yani, sorun Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızlarında görülen iki ayrı şekli göçüşme olayı ile izah ederek çözülmüş olmuyor. Nitekim, Türk Dillerinde Metathése adlı makalesinde göçüşme konusunu bütün Türk lehçelerinde ele alan Eren in de, söz konusu fiillere yer vermediğini görüyoruz. (Eren, 1998: ). Yani, söz konusu görset- ~ körset- fiili, yukarıda da belirtildiği gibi, 13. yüzyıldan beri Türk dilinin tarihî ve çağdaş yazı dillerinde görülen, varlığını sürdüren bir ortak fiildir. Dolayısıyla yapısı tarihî dönemler ve çağdaş lehçeler dikkate alınarak izah edilmelidir. Biz de bunu yapmaya çalışıyor, tarihî ve çağdaş verileri iki ayrı fiilin varlığı için tanık gösterirken, Hacıeminoğlu nun -set-/-sat- ekine bağlı olarak yaptığı izahı doğru buluyoruz. Kısacası, bugün Anadolu ağızları ile kuzey ve doğu Türk lehçelerinde görset- veya körset- fiili körset- < körzet-< kö-r-ü-z+e-t- şeklinden gelmektedir. Önce vurgusuz olan orta hecede ünlü düşmesi, sonra da, tıpkı doksan < dokuz+on, seksen < sekiz+on örneklerindeki gibi -s- < -z- sedasızlaşması sonucu bugünkü biçimine ulaşmıştır. Tabiî Batı Türkçesinde 13.yüzyıldan itibaren görülen g- < k- değişmesi ile fiil, bizim lehçemizde görset- olmuştur. Bu konuda, görset- < gö-r-ü-g+se-t- şeklinde bir izahı da, bu andan itibaren gereksiz buluyoruz. Zira, benzer yapıdaki fiil örneklerini de bulmak zorunluluğumuz vardır. Şimdi de göster- fiiline bakalım. 13. yüzyıldan beri sadece Batı Türkçesinde görülen bu fiil, bizce göster- < gö-s-ter- < gö-z-ter- şeklinde izah edilebilir. Yani, gö- < kö- fiil köküne önce, 45
12 fiilden fiil yapımı eki olan ve ettirgenlik bildiren -z- eki, sonra yine yapı ve işlevdeki -ter- eki gelmiştir. Buradaki -s- < -z- eki, eski közgür- göstermek [ME, 190-4] fiilinde de vardır. O da, kö- fiiline arka arkaya iki fiilden fiil yapma eki (-zve -gür- ) getirilerek yapılmış bir fiil gövdesidir: < kö-z-gür-. Fiil gövdesindeki ikinci ek olan -dar-/-der-, -tar-/-ter- ekini izah etmek çok kolay olmamakla beraber (Ergin, 1985: 213), bünyesinde bu eki bulunduran gönder-, aktar-, dönder- fiilleri, Türk dilinde fiilden fiil yapan böyle bir ekin varlığını tanıklamaya yetiyor. Nitekim, Mansuroğlu, Mevlânâ nın Türkçe beyit ve ibarelerini konu edinen makalesinin Metindeki Şekiller bölümünde, fiilden fiil yapım ekleri olarak gösterdiği -tar-/-ter- ve -s- (<-z-) eklerini göster- fiil gövdesine (< gö-s-ter-) bağlıyor (Mansuroğlu, 1954: 220). Mansuroğlu nun konumuzu doğrudan ilgilendiren bu ifadelerinden; onun bu fiildeki -s- ve -ter- şekil unsurlarını ettirgenlik bildiren fiilden fiil yapma eki olarak kabul ettiğini, -s- de -s- < -z- dönüşmesi gördüğünü, kısacası göster- fiilini < gö-s-ter- < gö-z-ter- şeklinde düşündüğünü anlıyoruz. Bu da, söz konusu fiilin yapısının böyle izah edilebileceğine dair bizim görüşlerimize önemli bir destek vermektedir. Sonuç Sonuç olarak, bugün Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızlarında kullanılan göster- fiili ve bazı Anadolu ağızları ile bazı çağdaş Türk lehçelerinde yaşayan görset- ~ ġórset- / körset- fiili iki ayrı fiildir. Sadece Batı/Oğuz Türkçesinde görülen göster- fiili, 13.yüzyıldan beri aralıksız ve her geçen gün ikincisine üstünlük sağlayan bir sıklıkla kullanılmaktadır. Yine 13. yüzyıldan beri Doğu, Batı ve Kuzey grubu Türk lehçelerinde görülen körset- / görset- fiili ise, Batı Türkçesinde gittikçe kullanımdan düşmüş, varlığını sadece bazı Anadolu ağızlarında koruyabilmiştir. Ancak bu fiil, Türkiye Türkçesinin tersine, bazı Kuzey ve Doğu grubu Türk lehçeleri (Tarançi, Kazak, Kırgız, Özbek, Uygur) ile Batı Türk lehçe veya ağızlarından olan Azerî ve Musul-Kerkük Türkçelerinde hâlâ eski varlık ve kullanımını sürdürmektedir. KAYNAKLAR VE KISALTMALAR AKSU, Nurettin ve Işık, Ayfer, 1998, Türkiye Türkçösü-Kırgız Türkçösü Sözdügü, İstanbul: MEB Yay. ALTAYLI, Seyfettin, 1994, Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü, C. I, İstanbul: MEB Yay. ARAT, R. Rahmeti, 1979a, Kutadgu Bilig, C. I: Metin, İkinci Baskı, Ankara: TDK Yay., (KB). 46
13 ARAT, R. Rahmeti, 1988, Kutadgu Bilig, C. II: Çeviri, 4. Baskı, Ankara: TTK Yay., (KB). ARAT, R. Rahmeti, 1979b, Kutadgu Bilig, C. III: İndeks, Haz.: K. Eraslan- O. F. Sertkaya- N. Yüce, Ankara: TKAE Yay. ARAT, R. Rahmeti, 1986, Eski Türk Şiiri, 2. Baskı, Ankara: TTK Yay., (ETŞ). ARAT, R. Rahmeti, 1992, Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atebetü l- Hakayık, 2. Baskı, Ankara: TDK Yay., (AH). ATA, Aysu, 1997, Kısasü l-enbiyâ (Peygamberler Kıssası), c. I-II, Ankara: TDK Yay., (KE). ATA, Aysu, 1988, Nehcü l-ferâdîs (Uştmahlarnıng Açuk Yolı/Cenetlerin Açık Yolu) III, Dizin-Sözlük, Ankara: TDK Yay., (NF). ATALAY, Besim, 1985a, Divanü Lûgati-it-Türk Tercümesi I, Ankara: TDK Yay., (DLT-I). ATALAY, Besim, 1985b, Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi II, Ankara: TDK Yay., (DLT-II). ATALAY, Besim, 1985c, Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi III, Ankara: TDK Yay., (DLT-III). ATALAY, Besim, 1986, Divanü Lûgat-it-Türk Dizini Endeks IV, Ankara: TDK Yay. BANG KAUP, W., 1980, Berlindeki Macar Enstitüsünden Türkoloji Mektupları ( ), Çev.: Şinasi Tekin, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yay. BANGUOĞLU, Tahsin, 1986, Türkçenin Grameri, 2. basılış, Ankara: TDK Yay. BASKAKOV, N.A., 1991, Gagauz Türkçesinin Sözlüğü, Çev.: İsmail Kaynak ve A. Mecit Doğru, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. CAFEROĞLU, Ahmet, 1988, Anadolu Ağızlarında Metathése Gelişmesi, TDAY Belleten 1955, 2. baskı, Ankara: TDK Yay.: 1-7. CLAUSEN, Sir Gerard, 1972, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth- Century Turkish, Oxford. COŞKUN, Volkan, 2000, Özbek Türkçesi Grameri, Ankara: TDK Yay. ÇENELİ, İlhan, 1997, Kırım Tatarcasında Yapım Ekleri, Çev.: Mustafa Argunşah, Ankara: TDK Yay. TDK (1972); Derleme Sözlüğü, VI. cilt (G), Ankara. ECKMANN, J., 1995, Nehcü'l-Ferādìs UştmaòlarnıÆ Açuq Yolı, I Metin-II Tıpkıbasım, Yay.: S. Tezcan-H. Zülfikar, Ankara: TDK Yay., (NF). ERASLAN, Kemal, 1986, XVI. Yüzyıl Çağatay Edebiyatı, Büyük Türk Klâsikleri, 4. cilt, İstanbul: Ötüken-Söğüt Yay.:
14 ERCİLASUN, Ahmet B., 1984, Kutadgu Bilig Grameri -Fiil-, Ankara: Gazi Üniversitesi Yay. ERCİLASUN ve diğerleri (eds), 1991, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. ERDAL, Marcel, 1991, Old Turkic Word Formation A Functional Approach to the Lexicon, Vol. I, Wiesbaden. EREN, Hasan, 1988, Türk Dillerinde Metathése, TDAY Belleten 1953, 2. baskı, Ankara: TDK Yay.: ERGİN, Muharem, 1985, Türk Dil Bilgisi, 16. Baskı, İstanbul: Boğaziçi Yay. ERGİN, Muharrem, 1991, Dede Korkut Kitabı II (İndeks- Gramer), 2. Baskı, Ankara: TDK Yay. ERGİN, Muharrem, 2001, Orhun Abideleri, 27. Baskı, İstanbul: Boğaziçi Yay. EYÜPOĞLU, İsmet Zeki, 1988, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, İstanbul: Sosyal Yay. GABAİN, A. von, 1988, Eski Türkçenin Grameri, Çev.: Mehmet Akalın, Ankara: TDK Yay. GRÖNBECH, K., 1992, Kuman Lehçesi Sözlüğü Codex Cumanicus un Türkçe Sözlük Dizini, Çev.: Kemal Aytaç, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay., (CC). GÜNŞEN, Ahmet, 2000, Kırşehir ve Yöresi Ağızları (İnceleme-Metinler- Sözlük), Ankara: TDK Yay. GÜNŞEN, Ahmet, 2001, Kırşehir ve Yöresi Ağızları Sözlüğü, Kırşehir: Ocak Yay. HACIEMİNOĞLU, Necmettin, 1968, Kutb un Husrev ü Şirin i ve Dil Hususiyetleri, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yay., (HŞ). HACIEMİNOĞLU, Necmettin, 1991, Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. KAYA, Ceval, 1994, Uygurca Altun Yaruk (Giriş, Metin ve Dizin), Ankara: TDK Yay., (AY). KARA, Mehmet, 2001, Türkmence (Giriş-Gramer-Metinler-Sözlük), 2. Baskı, Ankara: Akçağ Yay. KARAAĞAÇ, Günay, 1997, Lutfî Divanı, Giriş-Metin-Dizin-Tıpkıbasım, Ankara: TDK Yay., (LD). KARAHAN, Leylâ, 1994, Erzurumlu Darîr Kıssa-i Yûsuf (Yûsuf u Züleyhâ), Ankara: TDK Yay.: (KY). 48
15 KARAMANLIOĞLU, A. Fehmi, 1989, Seyf-i Sarayî Gülistan Tercümesi, Ankara: TDK Yay., (GT¹). KENESBAYOĞLU, K. ve diğerleri, 1984, (Kazak Tilinin Sözdugı) Kazak Türkçesi Sözlüğü, Terc.: Hasan Oraltay- Nuri Yüce- Saadet Pınar, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yay. MANSUROĞLU, Mecdut, 1988, Mevlâna Celâleddin Rumî de Türkçe Beyit ve İbareler, TDAY Belleten 1954, 2. baskı, Ankara: TDK Yay.: MAZIOĞLU, Hasibe, 1974, Ahmed Fakih, Kitābu Evsāfı Mesācidi ş-şermfe, Ankara: TDK Yay., (KEMŞ). NECİP, Emir Necipoviç, 1995, Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü, Rusçadan Çev.: İklil Kurban, Ankara: TDK Yay. ÖZKAN, Mustafa, 1993, Mahmûd b. Kādû-i Manyâs, Gülistan Tercümesi (Giriş-İnceleme-Metin-Sözlük), Ankara: TDK Yay., (GT²). ÖZTÜRK, Rıdvan, 1994, Yeni Uygur Türkçesi Grameri, Ankara: TDK Yay. ÖZTÜRK, Rıdvan, 1997, Uygur ve Özbek Türkçelerinde Fiil, Ankara: TDK Yay. TDK, 1967, Tarama Sözlüğü, 3. cilt (E-İ), Ankara: TDK Yay., (TS). TEKİN, Şinasi, 1993, Uygurca Metinler I Kuanşi İm Pusar (Ses İşiten İlâh), Ankara: TDK Yay., (KİP). TEKİN, Şinasi, 1976, Uygurca Metinler II Maytrısimit, Ankara: Atatürk Üniversitesi Yay., (Mayt.). TİMURTAŞ, Faruk K., 1977, Eski Türkiye Türkçesi (XV. Yüzyıl, Gramer- Metin-Sözlük), İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. TOPARLI, Recep, 1992, İrşâdü l-mülûk ve s-selâtîn, Ankara: TDK Yay., (İMS). YÜCE, Nuri, 1993, Mukaddimetü l-edeb (Giriş, Dil Özellikleri, Metin, İndeks), Ankara: TDK Yay., (ME). 49
DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1
TÜRK MİTOLOJİSİNDE ÖNEMLİ RENKLER DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 RENKLER Türk mitolojisinde renklerin sembolik anlamları ilk olarak batılı Türkologların dikkatini çekmiş ve çalışmalarında bu hususa işaret etmişlerdir.
YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ
YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262
Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.
Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol
Cümlede Anlam İlişkileri
Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,
1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ
1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına
ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER
ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 Bu faaliyette verilen bilgiler ile hazırlamıģ olduğunuz belgeye uygun baģvuruları (Ġçindekiler Tablosu, Dipnot/sonnot, Ģekil tablosu, resim yazısı vb.) hatasız
Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi
Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu
2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU
2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına
TEŞEKKÜR Bizler anne ve babalarımıza, bize her zaman yardım eden matematik öğretmenimiz Zeliha Çetinel e, sınıf öğretmenimiz Zuhal Tek e, arkadaşımız
1 2 TEŞEKKÜR Bizler anne ve babalarımıza, bize her zaman yardım eden matematik öğretmenimiz Zeliha Çetinel e, sınıf öğretmenimiz Zuhal Tek e, arkadaşımız Tunç Tort a ve kütüphane sorumlusu Tansu Hanım
ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ
SAYI : BİR 7-11 MAYIS 2009 ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ Ben siyasi hayatım ve ülke sevdamla ilgili olarak tüm Türkiye yi memleketim bilirim ancak Çemişgezek benim doğup, büyüdüğüm yer. Elazığ Valisi Muammer
TÜRKÇEDE EK FİİL (İ-) ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Mayıs 2012 Cilt:20 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 649-654 TÜRKÇEDE EK FİİL (İ-) ÜZERİNE DÜŞÜNCELER Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Kastamonu. İlk Kayıt Tarihi: 14.01.2012 Yayına
2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :
2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,
1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler
1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler
Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası
2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde
Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar
Journal of Language and Linguistic Studies Vol.2, No.2, October 2006 Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar Öz Problem durumu:tekrar, düzeltme ile başarı ve erişi arasında anlamlı bir
MAT223 AYRIK MATEMATİK
MAT223 AYRIK MATEMATİK Çizgeler 7. Bölüm Emrah Akyar Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü, ESKİŞEHİR 2014 2015 Öğretim Yılı Çift ve Tek Dereceler Çizgeler Çift ve Tek Dereceler Soru 51 kişinin
Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.
21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde
GÜMRÜK ETKİNLİKLERİ BİLGİ ŞÖLENİ
GÜMRÜK ETKİNLİKLERİ BİLGİ ŞÖLENİ HABER BÜLTENİ 09-10 Aralık 2014 tarihlerinde Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulu tarafından organize edilen Gümrük Etkinlikleri Bilgi Şöleni tamamlanmıştır. Panellerden
Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!
Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.
Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan Üniversitesi Değerli öğrenciler, YÖK Kültür Sanat Söyleşileri
Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan da, Ardahan Üniversitesi nde sizlerle birlikte olmaktan memnuniyetimi bildirerek sözlerime başlamak isterim. Hepinizi sevgi
BAŞLARKEN Okul öncesi yıllar çocukların örgün eğitime başlamadan önce çok sayıda bilgi, beceri ve tutum kazandığı, hayata hazırlandığı kritik bir dönemdir. Bu yıllarda kazanılan bilgi, beceri ve tutumlar
T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI
T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI Yazı Karakteri Tezde 12 punto Times New Roman yazı biçimi kullanılır. Tezde kullanılan yazı karakteri
KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ
KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın
Anaokulu /aile yuvası anketi 2015
Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak
Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi
ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi
8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder.
8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. Soru : Din nedir? Din, Allah tarafından gönderilmiştir. Peygamberler
18.034 İleri Diferansiyel Denklemler
MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret
İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015
İNOVASYON GÖSTERGELERİ VE KAYSERİ:KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ Prof. Dr. Hayriye ATİK 16 Haziran 2015 Sunum Planı Giriş I)Literatür Uluslararası Literatür Ulusal Literatür II)Karşılaştırmalı Analiz III)
Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,
Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,
Bu konuda cevap verilecek sorular?
MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik
Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması
Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde
SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.
SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması
SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL
SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya
AİLELERİN YAŞADIKLARININ BETİMLENMESİ
134 AİLELERİN YAŞADIKLARININ BETİMLENMESİ ÇİZELGE 122 Ailelerin Çocuğunuzda Bazı Sorunlar Olduğunu Nasıl Anladınız? a) Yürümede gecikme olduğunda 8 16 b) Görme bozukluğu fark edildiğinde 1 2 c) Hastanede
Araştırma Notu 15/177
Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon
KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA İSTİHDAM EDİLEN İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATLARININ
8 Şubat 2015 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 29261 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: KAMU İHALE KANUNUNA GÖRE İHALE EDİLEN PERSONEL ÇALIŞTIRILMASINA DAYALI HİZMET ALIMLARI KAPSAMINDA BİRİNCİ
Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı
Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya
Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?
Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1
Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE
Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve
ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö
G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,
"Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu, insanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu."
"Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu, insanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu." "Her yıl yapılan 'en iyi buğday' yarışmasını yine aynı çiftçi kazanmıştı. Çiftçiye bu işin sırrı soruldu.
M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları
M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki
SANAL DĠLĠN DĠLĠMĠZDE YOL AÇTIĞI YOZLAġMA HAZIRLAYAN: CoĢkun ZIRAPLI Ġsmail ÇEVĠK. DANIġMAN: Faik GÖKALP
SANAL DĠLĠN DĠLĠMĠZDE YOL AÇTIĞI YOZLAġMA HAZIRLAYAN: CoĢkun ZIRAPLI Ġsmail ÇEVĠK DANIġMAN: Faik GÖKALP SOSYOLOJĠ ALANI ORTAÖĞRETĠM ÖĞRENCĠLERĠ ARASI ARAġTIRMA PROJE YARIġMASI BURSA TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE
Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı
Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi
Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu.
BASIN BÜLTENİ Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulunda 01.04.2015 tarihinde 100. Yılında Çanakkale yi Anlamak adlı konferans düzenlendi. Şehitlerimiz anısına yapılan saygı duruşu
GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka
Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili?
Türkiye de Dış Ticaret ve Dış Ticaret Finansmanı: İhracattaki Düşüşte Finansman Sıkıntısı Ne Kadar Etkili? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Hasan Çağlayan Dündar Araştırmacı Ayşegül Dinççağ Araştırmacı
İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ. ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ
İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ÇİFT ANADAL ve YANDAL PROGRAMI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, anadal lisans programlarını üstün başarıyla yürüten öğrencilerin, aynı zamanda ikinci
İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT LİSESİ
İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT LİSESİ MAYIS, 2016 MESLEK SEÇİMİ VE KARİYER PLANLAMADA VELİNİN ROLÜ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE İÇİNDEKİLER: Meslek Seçiminin Önemi Meslek Nedir? Kariyer Meslek Seçiminde Dikkat Edilecekler
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-1-69 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 16-02/30-9 Karar Tarihi : 14.01.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr. Ömer
Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları
Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne
Kızlarsivrisi (3070 m) (27-28 Haziran 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı
Kızlarsivrisi (3070 m) (27-28 Haziran 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı Antalya Toros Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü (TODOSK) tarafından düzenlenen 22. Kızlarsivrisi Yaz Dağcılık Şenliği ne katılmak
Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man
214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215
MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI
MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)
TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ
TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız
ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU
ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu
Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması
23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında
YABANCI İŞÇİLERİN ÜÇ AYDAN SONRA SİGORTALI OLMALARI ZORUNLU MU? I- GİRİŞ :
YABANCI İŞÇİLERİN ÜÇ AYDAN SONRA SİGORTALI OLMALARI ZORUNLU MU? I- GİRİŞ : Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. ve 6. maddelerine göre kimlerin sigortalı
2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015
2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015 2015 Ekim Ayı Tüketici Fiyat Endeksi ne (TÜFE) ilişkin veriler İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Kasım 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık yayımlanan
KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1
e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin
SAMSUN AĞIZLARI. Mehmet Dursun ERDEM *
SAMSUN AĞIZLARI Mehmet Dursun ERDEM * Ağız araştırmaları Türkolojinin bir bilim dalı olarak ele alınışına paralel olarak geçen yüzyılın ikinci yarısında 1860 lı yıllara kadar uzanır (Korkmaz 1987:89).
TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI
TÜİK KULLANICI ANKETİ SONUÇLARI Aralık 1 Giriş Kurumumuz taraf ndan üretilen istatistikler kullan c lara çeşitli kanallar yoluyla sunulmakta, hizmet kalitesini artt rmak ve kullan c ihtiyaçlar n karş lamak
İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü
DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER
DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe
GÖSTER- VE GÖRSET-/ áζrset- FİİLLERİNİN YAPISI ÜZERİNE
GÖSTER- VE GÖRSET-/ áζrset- FİİLLERİNİN YAPISI ÜZERİNE Doç. Dr. Ahmet GÜNŞEN Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi KIRŞEHİR İleti:agunsen@gazi.edu.tr Özet Bugün Türkiye Türkçesi yazı dili ve ağızları
2016-2017 ÖZEL İZMİR AMERİKAN KOLEJİ KAYIT TAKVİMİ VE KILAVUZU
2016-2017 ÖZEL İZMİR AMERİKAN KOLEJİ KAYIT TAKVİMİ VE KILAVUZU İRTİBAT ADRESİ : Özel İzmir Amerikan Koleji İnönü Caddesi No: 476 Göztepe - İZMİR TELEFONLAR : 232 355 0 555 FAX : 232 355 0 411 http : www.aci.k12.tr
KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)
KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. Ağaç, kuş, çiçek, insan tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından
ASANSÖR VE ASANSÖR GÜVENLĐK AKSAMLARINDA CE ĐŞARETLEMESĐ
ASANSÖR VE ASANSÖR GÜVENLĐK AKSAMLARINDA CE ĐŞARETLEMESĐ Erhan Bayrak *, Đ. Menderes Büyüklü ** Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü Ankara, Tel:03122860365-2526, Faks:03122853144, * erhanba@sanayi.gov.tr
ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR
ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım
EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU
EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik
BODRUM'A LELEG YOLU YAPILIYOR
BODRUM'A LELEG YOLU YAPILIYOR BODTO Turizm Altyapı Projelerine Devam Ediyor Bodrum Ticaret Odası nın, 2014-2017 Stratejik Planı amaç ve hedefleri kapsamında, Bodrum da turizm sezonunun uzatılması, sektörün
SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ
SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen
Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,
Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular
Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz
Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık
Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama
DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?
İçindekiler Şekiller Listesi
1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel
HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir.
YGS / LYS SÖZLÜĞÜ OBP (ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI): Öğrencinin diploma notunun diğer öğrencilerin diploma notlarına oranıdır. En az 100 en çok 500 puan arasında değişen bu değer, öğrencinin başarısı okulun
VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM
1 2 VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM 3 VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM Zağnos Kültür ve Eğitim Vakfı Genel Yayın No.10 ISBN 975 94473 6 3 Kapak tasarım: Şule İLGÜĞ - ilgug75@hotmail.com Baskı Yeri:
0 dan matematik. Bora Arslantürk. çalışma kitabı
0 dan matematik 0 dan matematik 1 çalışma kitabı Sıfırdan başlanarak matematik ile ilgili sıkıntı yaşayan herkese hitap etmesi, Akıllı renklendirme ile göz yoran değil ayrım yapmayı, istenileni bulmayı
Başkan Acar Bursa da Sosyal Güvenlik Reformunu Anlattı
Başkan Acar Bursa da Sosyal Güvenlik Reformunu Anlattı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: - 2008 YILINDA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN TEMELLERİ ATILDI - İLAÇ VE TIBBİ MALZEME KONUSUNDA
İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ
İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama
ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014
ENFLASYON ORANLARI 03.07.2014 TÜFE Mayıs ayında aylık %0,31 yükselişle ile ortalama piyasa beklentisinin (-%0,10) bir miktar üzerinde geldi. Yıllık olarak ise 12 aylık TÜFE %9,16 olarak gerçekleşti (Beklenti:
Bakmak ve dokunmak suretiyle şehvetle gelen meniden dolayı da gusletmek gerekir.
Gasl, yıkamak demektir. Gusül ve iğtisal da, yıkanma anlamını taşır. Din deyiminde gusül: Bütün bedenin yıkanmasıdır, boy abdesti alınmasıdır. Buna taharet-i kübra (büyük temizlik) denir. Böyle bir temizliği
DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?
DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi
BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu
BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına
TORKIYE'DE MiSYONERLİK
TÜRKIYE DiYANET VAKFI YAYINLARI/200 ( ~--- -------- --- ------------------------- - TORKIYE'DE MiSYONERLİK FAALİYETLERİ ANKARA 1996 YEHOVA ŞAHiTLERİNİN İNANÇ SİSTEMİ NASILDIR? Prof. Dr. Günay TÜMER Yehova
Yanlış Anlaşılan Faizci
Yanlış Anlaşılan Faizci Aslam Effendi Başka bir gün Tota 1, faizci Sherzad ile karşılaştım. Bu herif hasta olmalı. Düşünsene, para ödünç vererek faiz temin ediyor. Din bu işi yasaklıyor ama yine de aramızda
Bunlar dışında kalan ve hizmet kolumuzu ilgilendiren konulardan;
SAYI : 2012/ KONU : Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvuru /05/2012 KAMU GÖREVLİLERİ HAKEM KURULUNA (GÖNDERİLMEK ÜZERE) DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞINA 30 Nisan- 21 Mayıs 2012 tarihleri arasında yapılan
BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu
BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BİST-100 endeksi, Ekim ayı içerisinde %4,2 artarak ayı 77.620 seviyesinden kapattı. Aynı dönem içerisinde Bankacılık endeksi %4,1
Gazeteciliğin önemi Türkiye de ve dünyada artıyor
Gazeteciliğin önemi Türkiye de ve dünyada artıyor Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kemal Karaküçük 10 Ocak Çalışan Gazeteciler günü nedeniyle kentte görev yapan gazeteciler ile kahvaltı programında
Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir
Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Karaküçük: Devleti Yönetecek Güç
Öncelikle mübarek KURBAN BAYRAMINIZ kutlu olsun.
DEĞERLİ VELİLER Öncelikle mübarek KURBAN BAYRAMINIZ kutlu olsun. Bayram tatilinde verilen bu ödevlerin günlük olarak(üzerindeki tarihe göre) yaptırılmasını rica ediyorum. Ödevleri öğrendiğimiz konuların
YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ
YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya
Araştırma Notu 11/113
Araştırma Notu 11/113 29 Nisan 2011 MİLLETVEKİLİ DAĞILIM SENARYOLARI VE YENİ ANAYASA Seyfettin Gürsel 1 Yönetici Özeti 12 Haziran milletvekili seçimlerinden çıkacak yeni TBMM nin bileşimi sadece iktidarı
VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. )
(ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ) 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN
Temel Bilgisayar Programlama
BÖLÜM 9: Fonksiyonlara dizi aktarma Fonksiyonlara dizi aktarmak değişken aktarmaya benzer. Örnek olarak verilen öğrenci notlarını ekrana yazan bir program kodlayalım. Fonksiyon prototipi yazılırken, dizinin
GÖKTAŞ İNŞAAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 2012 YILI FAALİYET RAPORU
GÖKTAŞ İNŞAAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 2012 YILI FAALİYET RAPORU I-) GENEL BİLGİLER A-) Raporun İlgili Olduğu Hesap Dönemi: 01.01.2012-31.12.2012 B-) Şirkete Ait Bilgiler: a-) Şirketin ticaret unvanı: GÖKTAŞ
DENEY 2: PROTOBOARD TANITIMI VE DEVRE KURMA
A. DENEYİN AMACI : Protoboard kullanımını öğrenmek ve protoboard üzerinde basit direnç devreleri kurmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. DC güç kaynağı, 2. Multimetre, 3. Protoboard, 4. Değişik
KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ
Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice