Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen,"

Transkript

1 ULRICH BRÖCKLING 1959 da Paderborn da do du aras nda bedensel ve zihinsel engellilere yönelik pedagoji ö renimi gördü aras nda, Freiburg Üniversitesi nde sosyoloji, tarih ve felsefe okudu den 1999 a kadar bir yay nevinde editörlük yapt. Sosyal teknolojilerin tarihi ve sosyolojisi, askerlik ve savafl sosyolojisi, antimilitarizmin tarihi özel uzmanl k alanlar aras ndad r aras nda Üniversitede Ötekinin Figürü adl bitirme tezi çal flmalar n n yöneticili ini yapt. Berlin de yay mlanan Leviathan adl sosyoloji dergisinin yay nc lar aras nda yer alan Bröckling, 2007 de, etik, politika ve retorik profesörü unvan n alm flt r. Ulrich Bröckling, Disiplin in d fl nda, ikisi ortak çal flma olan üç önemli kitapla günümüz toplumunda insan n kendili i ile toplumun beklentileri ve dayatmalar aras ndaki ba daflmaz iliflkiye dikkat çeken sosyolojik incelemeler kaleme alm flt r. Das Unternehmerische Selbst te günümüz toplumunda kategorik imperatifin, öteki deyiflle tart fl lmaz buyru un, kifliyi giriflimci gibi davranma bask s alt na ald n anlat r. nsan giriflimci bir kendilik (benlik) olmad halde hayat n n bütün alanlar nda yarat c, esnek, uyumlu, sorumlulu unu bilen, rizikolar n fark nda olan ve müflteriye göre davranmay beceren bir kiflilik gelifltirmeye ça r lmaktad r. Ama insan giriflimci kiflili e yönelten bu toplumsal talep ayn zamanda tedirginlik verici bir modeldir. Toplumda, herkesin olmas beklenen o fley, ayn zamanda herkesi tehdit eden fley dir de. Ulrich Bröckling in bu incelemesinde belirtilen optimal verimlili e mecbur edilen giriflimci kimlik ile korku ve endifle aras ndaki gel-git, neoliberal toplumlar n en önemli karakteristik özelliklerinden biridir. Bröckling in, Suzanne Krasmann ve Thomas Lemke ile birlikte yay mlad çal flmada, assesement center, biopolitik, coaching, cool, empire, synergie, riziko, wellnes gibi, günümüzün baz yayg n kavramlar irdeleniyor. nsanlar n içinde yaflad klar dünyay anlamland rmak için dillerinden düflürmedikleri bu araçlar, ayn zamanda kendilerini anlaman n da anahtar sözcükleri olarak anlafl l r k l n yor. Yazarlar, Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen adl bu çal flmalar nda gouvernalite/yönetilebilirlik kavram n n izini sürerek, hükümet etme, yönetme, idare etme ba lam nda çeflitli düflünürleri de erlendiriyor ve kendi özgün görüflleriyle konuyu destekliyorlar. YAYIMLADI I YAPITLAR: Disziplin. Soziologie und Geschichte militärischer Gehorsamsproduktion; Münih, Wilhelm Fink Verlag, 1997 [Disiplin. Askeri taat Üretiminin Sosyolojisi ve Tarihi, çev.: Veysel Atayman, Ayr nt Yay nlar, 2001]; Armeen und ihre Desserture. Vernächlassigte Kapitel einer Militärgeschichte der Neuzeit, Michael Sikora ile birlikte, Göttingen, Verlag Vandenhoeck and Ruprecht, 1998 [Ordular ve Firarileri; Yeniça Askeri Tarihinin hmal edilmifl bir Bölümü]; Gouvernementalität der Gegenwart. Studien zur Ökonomisierung des Sozialen, Thomas Lemke ve Suzanne Krasmann ile birlikte, Frankfurt/M: Suhrkamp Verlag, 2000 [Günümüzde Yönetilebilirlik. Sosyal Olan n Ekonomiklefltirilmesi Üzerine Çal flmalar]; Das Unternehmerische Selbst - Soziologie einer Subjektivierungsform: Suhrkampf Verlag, 2007 [Giriflimci Kendilik - Bir Öznellefltirilme Biçiminin Sosyolojisi]

2 Ayr nt : 344 A r kitaplar dizisi: 7 Disiplin Askeri taat Üretiminin Sosyolojisi ve Tarihi Ulrich Bröckling Almancadan çeviren Veysel Atayman Yay ma haz rlayan Zeynep Atayman Son okuma Tamer Tosun Kitab n özgün ad Disziplin Soziologie und Geschichte militärischer Gehorsamsproduktion Wilhelm Fink Verlag/1997 bas m ndan çevrilmifltir by Wilhelm Fink Verlag, München/Germany Bu kitab n Türkçe yay m haklar Ayr nt Yay nlar na aittir. Kapak illüstrasyonu M.C. Escher Kapak düzeni Orhan Deliorman Düzelti Mehmet Celep & Asaf Taneri Çeviriye katk lar ndan dolay Attila Geridönmez ve Mehmet Türe ye teflekkür ederiz. Bask ve cilt Sena Ofset (0 212) Birinci bas m 2001 kinci bas m 2008 Bask adedi 2000 ISBN AYRINTI YAYINLARI Hobyar Mah. Cemal Nadir Sok. No: 3 Ca alo lu - stanbul Tel.: (0 212) Faks: (0 212) &

3 Ulrich Bröckling Disiplin Askeri taat Üretiminin Sosyolojisi ve Tarihi

4 A I R K T A P L A R D Z S K TLE VE KT DAR Elias Canetti NSANLI IN MAHREM TAR H Theodore Zeldin RUJ LEKES Yirminci Yüzy l n Gizli Tarihi Greil Marcus B Z B Z YAPAN H KÂYELER Kendimizi Yaratma Üzerine Bir Deneme William Lowell Randall MARKS ZM, AHLÂK VE TOPLUMSAL ADALET R. G. Peffer MPARATORLUK Michael Hardt & Antonio Negri D S PL N Askeri taat Üretiminin Sosyolojisi ve Tarihi Ulrich Bröckling HEP YUVAYA DÖNMEK Ursula K. LeGuin AHLÂK PROTESTO SANATI Toplumsal Hareketlerde Kültür, Biyografi ve Yarat c l k James M. Jasper SANATTA ANLAMIN GÖRÜNTÜSÜ mgelerin Toplumsal fllevi Richard Leppert KAMUSAL NSANIN ÇÖKÜfiÜ Richard Sennett CAZ K TABI Ragtime dan Fusion ve Sonras na Joachim-Ernst Berendt KURTLARLA KOfiAN KADINLAR Vahfli Kad n Arketipine Dair Mit ve Öyküler Clarissa Pinkola Estés C NSELL N TAR H Michel Foucault SEKS SYANLARI Toplumsal Cinsiyet, Baflkald r ve Rock n roll Simon Reynolds & Joy Press SÜRÜDEN DEVLETE Toplumsal Ba Üzerine Psikanalitik Deneme Eugène Enriquez ÇOKLUK mparatorluk Ça nda Savafl ve Demokrasi Michael Hardt & Antonio Negri B R AHLÂK KURAMI Genel Etik & Bir Ahlâk Felsefesi & Bir Kiflilik Eti i Agnes Heller MUTFAK SAVAfiI Damak Zevkinin Jeopoliti i Christian Boudan KT SAD ADALET VE DEMOKRAS Rekabetten flbirli ine Robin Hahnel TAR H BOYUNCA KENT Kökenleri, Geçirdi i Dönüflümler ve Gelece i Lewis Mumford

5 çindekiler TÜRKÇE BASIMA ÖNSÖZ G R fi I. BEDEN N fiartlandirilip YÖNLEND R LMES 1: LKÇA RUHUNDAN D S PL N N DO UfiU A. Askeri disiplinin bir laboratuvar B. syanc paral askerler C. Bir disiplin teorisyeni olarak Justus Lipsius D. Oranyal lar n ordu reformu E. Yöneticilerin itaat üretme imkânlar n n s n rlar

6 II. BEDEN N fiartlandirilip YÖNLEND R LMES 2: TAL M-TERB YE USTALARI VE F RAR LER A. Prusya askeri mutlak yetçili i B. Zorla askere alma al flkanl ndan kanton sistemine göre asker yetifltirmeye geçifl C. Askerin terbiye edilmesi D. Ceza ritüelleri E. Firar n önlenmesi F. Policey bilim ve firar salg n III. TUTKULARIN, DUYGULARIN HAREKETE GEÇ R LMES : VATANSEVERLER VE PART ZANLAR A. Savaflç ve vatansever coflkunlu un tohumlar B. Thomas Abbt ve vatan u runa can n vermek C. Kurtulufl savafl milliyetçili i D. Eski savafl imaj ndan kopufl E. Prusya da ordu reformlar F. syan planlar G. Napoléon a karfl savafl IV. K TLELER N DENET M 1: Ç DÜfiMAN A KARfiI MÜCADELE A. Almanya da döneminde ordu ve ayaklanmalarla mücadele B. Acemi erlerin e itimi ve disiplin alt na al nma prati i C. Liberal ordu elefltirisi ve anayasa yemini kavgas D. ç düflman n inflas E. Devrime karfl savafl F. Baden de askeri isyan V. K TLELER N DENET M 2: TAATKÂR ANT M L TAR ZM A. Egemen devletçi ve devrimci savafl söylemi B. Kaiser imparatorlu unda militarizm C. Proletarya yurtseverli i ve parlamenter antimilitarizm D. Karl Liebknecht ve Hervéizm E. Sosyal demokrasi ve 1914 A ustosu VI. S N RLER N KONTROL ALTINA ALINMASI: MAK NELERLE SÜRDÜRÜLEN SAVAfi VE ASKER PS K YATR A. Cephe deneyimi B. Savafl n nevroz konusunda ö rettikleri

7 C. Savafl nevrotiklerine karfl sefer D. Psikanaliz ve savafl nevrozlar E. Ay klaman n mant F. taatsizli in hastal k say lmas G. Ödlek kaytar c lar ve askeri komiserler VII. GÜVEN LMEZ OLANIN MHASI: TOPYEKÛN SEFERBERL K, TOPYEKÛN DEVLET, TOPYEKÛN SAVAfi A. ki savafl aras dönemin topyekûnlük ö retileri B. Topyekûn tahakkümün mekanizmalar C. Militarize edilmifl toplum D. Seleksiyon I: Ay klama ve imha E. Seleksiyon II: Führer lerin seçimi F. Ruhsal, zihinsel seferberlik G. Askeri hukukun terörü H. Firarilerin yaln zl I. Suç, cinayet ve itaat göstermeye haz r olmak VIII. NSANLARIN KAME ED LMES : KORKUTUP S ND RME S STEM VE ASKERLER N DEMODE OLMASI A. Atom silahlar ortam B. Federal Almanya n n yeniden militarize edilmesi C. Cayd rma yönteminin paradoksu ve iç yönetim üzerine kopar lan kavga D. Görevin tekniklefltirilmesi E. Disipline etme söylemi olarak askeri sosyoloji F. Meflrulaflt r lm fl ret G. Savafl n geri dönüflü IX. SONUÇ TEZLER KAYNAKÇA D Z N

8

9 Türkçe bas ma önsöz 9 Bu kitap insanlar n kural olarak erkeklerin hangi yollardan ve nas l asker yap ld klar n ve emir üzerine baflka askerlere, partizanlara ya da sivillere karfl savaflacak, bunu yaparken de öldürecek ve kendi hayatlar n tehlikeye atacak duruma getirildiklerini anlat yor. lk baflta Alman okurlar için yaz lm fl olan bu kitap askeri itaat üretmenin mekanizmalar n ve tarihsel dönüflümlerini, Alman askeri ve savafl tarihi örne ini göz önüne alarak araflt r p inceliyor. Ancak Alman savafl ve askerlik tarihinin birçok yönü gayet iyi genellefltirilebilir ve baflka devletlerin askeri organizasyonlar na uygulanabilir. flte bu ba lamda askeri disiplin, askerleri etkili bir fliddet uygulamay gerçeklefltirebilecek yeteneklerle donatman n yan s ra öldürme izni ni emir ve itaat ilkesine s ms k ba lama göreviyle de her zaman

10 10 karfl karfl yad r. Hemen hemen bütün ordularda erlerin ve acemi askerlerin maruz kald klar itaat ritüelleri, askeri disiplinden beklenen görevlerin yerine getirilmesine hizmet eder. Bu ritüeller saçlar n kesilmesinden tutun da k fllaya girerken sivil k yafetin kap n n d fl nda b rak lmas na, askeri hayat n bütün alanlar n n ve tezahürlerinin enikonu düzenlenip kurallaflt r lmas ndan asker namzetlerinin karfl s na neredeyse s - n rs z say da selamlama, temizlik, intizam ve tertip kurallar n n ç kar lmas na kadar uzan r. Öte yandan, en az ndan günümüzde, do rudan askeri kullan ma elveriflli yeteneklerden çok, Elias Canetti nin bilinçli emir bekleme durumu nun 1 sürekli hali dedi i temel davran fl disiplinini kazand ran o kaç n lmaz askeri e itim de bu amaca yöneliktir. Gelgelelim fabrikasyon asker üretimi, sadece bedenin flartland r l p yönlendirilmesiyle gerçeklefltirilmeyip ayn zamanda, en az bu e itim kadar, askere al nmadan çok önceleri bafllayan ve aktif askeri hizmetten ayr ld ktan sonra da sürüp giden manevi, zihinsel seferberli e de ihtiyaç duyar; bu ikinci olgu, günümüzde modern ordular n ola an ve genel geçer karakteristik özelliklerinden birini temsil etmektedir. Kendini askeri e itim ve yetifltirmenin zorlay c, karfl lanmas imkâns z taleplerine teslim etmeye ve bir savaflta kullan lman n tehlikelerini göze almaya haz r ve istekli olma hali, askeri hizmeti eziyet verici, can s k c bir zorlama olarak de il de kahramanca bir fedakârl k, bir yurtseverlik erdemi ve erkekli in ispat olarak gösterme baflar s yla do ru orant l olarak artacakt r. Bu ba lamda, ideolojik düzlemde homojen bir biz in üretilmesi kilit rol oynar. Savaflmak, savafl sevk ve idare etmek isteyenler, ister ulusun, ister bir dinin, isterse de etnik köken mitlerinin simgeselli inde hayali bir cemaat 2 kurmadan bu iflin alt ndan kalkamazlar. flte bu nedenle, ordular kolektif fliddetin etkili bir tehdit oluflturmas n sa layan ve bu fliddeti uygulayan organizasyonlar olman n da ötesinde ulusun büyüklü ünün ve devletin ba ms zl n n sembolik temsilidirler de. Örne in birliklerin resmi geçit törenlerinde oldu u gibi askeri gücün kamunun gözü önünde sahnelenmesi, bizzat askerleri de etkilemeyi hedef alan bir gösteridir. Silahlar n gösterifl ve p r lt s ndan bir fleylerin onlara da geçmesi ve hem kudretli hem de ayn ölçüde flanl flöhretli bir makinenin parças olduklar duygusunu paylaflmalar istenir. Askerlerin bir vatana ihtiyaçlar vard r; ama ayn zamanda da bir düflmana. 1. Elias Canetti: Masse und Macht, Frankfurt/M. 1980, s. 346 [Kitle ve ktidar, çev.: Gülflat Aygen, Ayr nt Yay nlar, 1998]. 2. Bkz. Benedict Anderson: Imagined Communities, Reflections on the Origins and Spread of Nationalism [Hayali Cemaatler, çev.: skender Savafl r, Metis Y., 1993].

11 Bu nedenle zihinsel ve manevi seferberlik; bir tehdit ediliyor olma duygusu yaratma ve kin ile nefreti, d fl ya da iç düflman olarak teflhis edilenlerin üzerine yönlendirme anlam na da gelir. Askerleri disiplin alt na alman n bütün ordularda yerine getirmesi istenen ifllevlerinden üçüncüsü, askeri hizmetin teknik yan yla ilintilidir. Askerler gerek silahlar ve silah sistemlerini, gerekse de nakliye ve iletiflim araçlar n en güç koflullar alt nda kullanmay ö renmek zorundad r. Savafl n sevk ve idaresinin teknolojikleflmesiyle, ifllev disiplini de gittikçe daha çok önem kazanmaktad r. Art k sanayi ça na gelindi- inde ordular uzmanl k yeteneklerini ço u zaman zahmetli özel e itimlerle elde eden çeflitli teknik uzmanlara gittikçe daha çok ihtiyaç duyar olmufllard r. Bu kimselerden körü körüne itaat yerine operasyona yönelik talimatlar do rultusunda yetkin ve ba ms z davranma becerisi talep edilmektedir. Askeri itaat üretiminin genel alameti farikalar aras nda kendili inden, resmi formaliteye dayanmadan oluflan mekanizmalar da yer almaktad r. Askerlerin savafl p savaflmayacaklar ve nas l savaflacaklar, en baflta hiyerarflik olmayan arkadafll k iliflkilerine ba l d r. Bu iliflkiler tek tek askerlere, özellikle bir muharebenin koflullar alt nda ortaya ç - kabilecek afl r zorluklar karfl s nda, hiçbir e itim ve talim program n n ve tepeden gelme hiçbir emir ve komutan n sa layamayaca destek ve kuvveti verir. Arkadafl gruplar sadece dayan flma ve karfl l kl deste e dayal bir s nma ve himaye kolektifi de il; ayn zamanda, kimileyin ac mas z bile olabilen kolektife kabul ritüellerinin ve kural ihlallerinin de ortam d r. Savafl durumlar nda kendi bafl na buyruk kararlarla gerçeklefltirilen hunharl klar ve fliddet uygulamalar, zorbal k ve ya malar, üstler taraf ndan zaman zaman savaflta görev alm fl olman n getirdi i tehlike ve zorluklar n bir telafisi, bir tür tazminat olarak görülüp bunlara ses ç kar lmad gibi, düflman n sivil halk n n terörize edilmesi amac yla bizzat k flk rt lsalar bile, bu tür taflk nl klar askeri disiplin bak m ndan da sürekli bir tehdit anlam na gelir; çünkü bu ç r ndan ç km fl fliddeti askerin ne zaman kendi subaylar na yöneltece i hiç bilinmez. Bu tespit son bir noktaya iflaret ediyor: Askeri itaat üretme süreçleri çeflitli dirençlerle karfl lafl r. Askerlerin emirlere uymalar, kesinlikle ola an ve kendili inden anlafl l r bir fley de ildir. flte bu nedenle askeri disipline yönelik tarihsel ve sosyolojik bir analiz, itaatsizli in, reddin, kaytarman n, gizlenmenin, baflkald rman n ve de sabotaj n; askeri yönetimin bütün gücüyle önlemeye çal flt, ama ikide bir yeniden bafl- 11

12 12 gösteren bütün o tezahürlerini ve eylem biçimlerini göz önüne almak zorundad r. Bu incelemede Almanya örne inde anlat lanlar n ço unu hiç kuflkusuz Osmanl mparatorlu u ndaki ordu organizasyonuna aktarmak mümkündür. Helmuth von Moltke, Colmar von der Goltz ve Liman von Sanders gibi yüksek rütbeli Alman subaylar n n XIX. yüzy l n sonlar ve XX. yüzy l n bafllar nda, Osmanl ordusunun modernlefltirilmesinde tayin edici çal flmalara kat lm fl ve söz konusu alanda zaman zaman yönetici ifllevler yüklenmifl olduklar düflünülecek olursa bu tespitimiz daha da do rulanmaktad r. Bununla birlikte iki ülke aras ndaki ekonomik ve politik geliflmeler kadar elbette ordular aras ndaki farklar da oldukça büyüktür. Bu önsözün çerçevesi içinde ne bu farkl l klar n üzerinde sistemli olarak durmak ne de Osmanl ordusunu tarihi ayr n - t lar yla yeniden ele almak mümkündür. Ne var ki en az ndan askeri disiplin kurma pratikleriyle ilintili olduklar ölçüde, birkaç spesifik yana, en az ndan flöyle bir de inilebilir. Osmanl mparatorlu u nda egemenlik sistemi bak m ndan politik güç ile askeri gücün birbirine iki çark n difllileri gibi geçmifl olmas olgusu temel bir önem tafl maktad r. Bat Avrupa da ordunun devletleflmesi ancak ad m ad m, aristokrasinin fliddetli direncine ra men gerçekleflirken; sultanlar n hâkimiyeti kendilerine do rudan tabi askeri birliklerin fliddet potansiyeline dayanmaktayd. Bu birliklerin hanedanl n merkezi iktidar bak m ndan tayin edici bir önem tafl mas, askerin ola- anüstü politik etki kazanmas na yol açt. Ne var ki devlet gücünün merkezilefltirilmesi devletin fliddet ve zor tekelinin benimsetilip kabul ettirilmesi anlam na kesinlikle gelmiyordu. En az ndan imparatorlu un s n r bölgelerinde isyanlar seyrek de olsa sürdü; ve sultan n askerleri hükümdarlar için sadece yeni topraklar fethetmek ve s n rlar güvence alt nda tutmakla yükümlü de ildi; ordu ayn zamanda ülke içindeki silahl çetelere karfl mücadele etmek ve boyun e dirilmifl bölgelerdeki halklar n ayaklanmalar n bast rmakla da yükümlüydü. Bir yandan hanedanl n hâkimiyeti askeri ayg t do rudan kullanabilme imkân na dayal bir hâkimiyetti; ama di er yandan da sultanlar, birliklerinin sadakatine tamamen ba ml yd. Machiavelli 1513 y l nda yazd Prens adl kitab nda bu olguya daha o zaman iflaret etmekteydi. Ona göre, Osmanl Sultan n n güvencesi ve gücü, halk n tepkisine ald rmaks z n, dostlar olarak yan nda tutmak zorunda oldu u yaklafl k 12 bin yaya ve 15 bin süvariye dayanmaktad r. 3 Ama Osmanl 3. Niccolo Machiavelli: Der Fürst, Frankfurt/M, 1990, Böl. XIX, s. 100 [Prens, çev.: Nâz m Güvenç, Anahtar Kitaplar, 1999].

13 sultan bunu her zaman baflaram yordu. mparatorlu un yükselme devrinde Osmanl ordusunun seçkin ve ayr cal kl birliklerini oluflturan yeniçeriler bir sürü saray isyan ve ayaklanma ç kard klar gibi birçok sultan n tahta ç kar lmas ndan, tahttan indirilmesinden ve öldürülmesinden sorumlu oldular. En geç XIX. yüzy lda yeniçeriler askeri ve politik gericili in oca haline gelip gerek devlet gerekse ordu yap s n n ihtiyaç duydu u her reform hareketine fliddetle karfl ç kmaya bafllam fllard. Gelenekçiler ile modernistler aras ndaki ihtilaf 1826 y l nda reformdan yana olanlar lehine çözüldü; yeni bir ayaklanman n ard ndan yeniçeriler, kendi k fllalar nda top atefline tutularak imha edildi. Gelgelelim ayd nlanman n savunucular ve daha sonra Türk milliyetçili inin yandafllar da e itimli, ayd n askeri yönetim kadrolar içinden geldiler. Osmanl mparatorlu u nun y k lmas ndan sonra da ordunun politik etkisinin sürüp gitme nedenlerinden biri, modern Türk ulus-devletinin önder kiflilerinin subay kökenli olmalar d r. 13 THAL MALI OLARAK D S PL N. OSMANLI MPARATORLU U NDA 1835 LE 1918 YILLARI ARASINDA PRUSYA-ALMAN ASKER M SYONLARI Bu bölümde I. Dünya Savafl ndan önce ve I. Dünya Savafl s ras nda Prusya-Alman askeri misyonunun etkisine de inmeye çal flaca z. 4 Yeniçerilerin imhas ndan sonra Sultan II. Mahmut, elitlerden oluflan eski ordunun devre d fl b rak lmas n n yeterli olmad n ve modern bir ordunun inflas için Bat yard m na ihtiyac oldu unu anlamakta gecikmedi. Sultan önce Frans z subaylar n dan flman olarak ülkeye ça rmay düflünmüfl, ancak Avusturya ve Rusya elçileri Bab âli de bu niyete itiraz edince plan ndan vazgeçmifltir. Bunun üzerine 1835 y l nda ayn ricay Prusya elçisine yönelten Sultan, bafllang çta elçinin temkinli ve isteksiz tavr yla karfl laflm flt r. flte o günlerde iki Prusya subay tesadüfen Osmanl mparatorlu u nda bulunmaktad r. Bunlardan biri ileride ülkesinde genelkurmay baflkanl yapacak olan ve alt ayl - na, görüfl ve bilgilerini gelifltirmek üzere izin al p seyahate ç km fl bulunan Helmuth von Moltke dir. O s rada stanbul da bulunan Moltke Harbiye Naz r na takdim edilir. Bu buluflma sonucunda Serasker, Prusya ordu organizasyonu hakk nda genifl bir bilgi toplam fl, dolay - s yla da Sultan, Prusya Kral III. Wilhelm e rica edip Moltke nin Osmanl mparatorlu u ndaki ikamet süresinin uzat lmas n istemifl, Kral da bunu kabul etmifltir. 4. Afla daki aç klamalar Jehuda L. Wallach n Bir Askeri Yard m n Anatomisi (Düsseldorf, 1976) adl çal flmas na dayanmaktad r.

14 14 Bu geliflmeler üzerine Moltke dört y ldan daha uzun bir süre Osmanl mparatorlu u nda kald ; ilk y l n ard ndan Berlin den üç subay daha geldi. Moltke misyonunun amac n bir mektupta flöyle tarif eder: Görevimiz bu arada, eski, biraz paslanm fl e ri ora, kullan labilece- ini varsayarak, mümkün oldu u kadar alla franca bilemektir. 5 Alman dan flmanlar zamanlar n n ço unu stanbul da geçirmifller; bir milis sisteminin kurulmas için planlar yapm fl ve topografik çizimler haz rlam fllard r Mart nda Moltke ve di er Prusya subaylar Toros Ordusu nun müsteflarl na atan p Haf z Pafla n n emrine girmifller ve hem Kürtlere karfl hem de Nizip te M s r Valisi Tepedelenli Ali Pafla ya karfl savafllarda dan flmanl k yapm fllard r. Osmanl ordusunun yenilgisinin ve Sultan Mahmut un ölümünün (1839) ard ndan subaylar Almanya ya geri ça r lm fllard r. Bu subaylar n Osmanl ordusunun yeniden organize edilmesine yapt klar katk oldukça s n rl kalm flt r. O ülkenin dilini bilmeyen ve tamamen farkl kültürlerden ve askeri geleneklerden gelme dört subay n hele üst makamlar n, reformlar n amaç ve yönleri konusunda bir fikir birli i tafl mad klar ve sarayda çevrilen entrikalarla inisiyatifi elde tutmaya çal flt klar düflünülecek olursa ileriye dönük yenilikleri nas l olup da gerçeklefltirebilecekleri zaten belirsizdir. Osmanl ordu yönetiminin Avrupa güçlerinin ordular na göre düzenlenmesi giriflimi ek komplikasyonlara yol açmaktan öteye gitmedi. Moltke Almanya ya hareket etmeden k sa bir süre önce, Ne yaz k ki, qu en Turquie on a commencé la reforme par la queue (Türkiye de reforma sondan baflland ) deyifli do ru! diye yaz yordu. Ordu reformu ço unlukla yüzeysel fleylerden, adlardan ve projelerden ibaretti. Rus ceketleri, Frans z nizamnameleri, Belçika silahlar, Türk flapkalar, Macar eyerleri, ngiliz süngüleri ve bütün uluslardan gelme dan flmanlar yla Avrupa örne ine göre kurulmak istenen bir ordu, olup olabilecek en flanss z yarat md. T mar birliklerinden, ömür boyu askerlik hizmeti veren saff harp k - talar ndan ve hizmet süresi belirsiz, askeri görevi bitmifl oldu u halde gerekti inde tekrar göreve ça r labilen rediflerden oluflan; önderlerin acemiler, acemi erlerin ise sadece yenilgiye u rat lm fl düflman oldu u bir ordu. 6 Misyonun pratikte baflar s zl a u ram fl olmas na ra men sonraki y llarda Osmanl mparatorlu u nda bir Moltke efsanesi do mufltur; bunun nedeni Moltke nin memleketine döndükten sonra mareflal ve ordu organizatörü olarak kavufltu u ün olsa gerekir. 5. Helmut von Moltke: y llar aras nda Osmanl mparatorlu u ndaki flartlar ve olaylar üzerine mektuplar. Toplu Yaz lar, Cilt 8, Berlin 1893, s. 245 [Moltke nin Türkiye Mektuplar, çev.: Hayrullah Örs, Remzi Kitabevi, 1995]. 6. Age.: s. 440.

15 1877/78 Rus-Osmanl savafl ordudaki derin hata ve kusurlar su yüzüne ç kard ktan sonra Bab âli bir kez daha Berlin deki hükümete baflvurmufl ve askeri dan flman talep etmifltir. 1870/71 savafl nda Fransa ya karfl elde edilen zafer Prusya-Alman ordusunun ününü iyice sa lamlaflt rm flt. Alman taraf, bu yoldan söz konusu bölgede politik etkisini art rmay umdu undan bu ça r ya seve seve uyacakt. Ayr ca Alman silah sanayii için askeri misyonla birlikte Osmanl mparatorlu u ndan siparifller gelece i umut ediliyordu yaz nda General Kaehler in yönetiminde dört yüksek rütbeli subay stanbul daki görevlerini devrald lar; bir y l sonra bunlara askeri okul reformlar n yürütmesi beklenen Colmar Freiherr von der Goltz (Goltz Dükü Colmar/ Goltz Pafla ) kat ld. Gelgelelim çok geçmeden bu subaylar, Sultan II. Hamit in ordunun gerçekte yeniden organize edilmesini hiç arzu etmedi ini ve Alman dan flmanlar n paylaflt r ld say s z Harbiye Nezareti komisyonunun, kararlar has ralt etmekten baflka bir ifl yapmad n anlayacaklard. Bir darbe sonucunda askerin yard m yla iktidara gelmifl olan Sultan, ayn yoldan günün birinde devrilmekten korkuyordu. Gerçi Sultan Hamit d fla dönük yüzüyle ilerici görüfle sahip bir hükümdar görünümünü korumaya çal fl yordu; Alman askeri misyonunun varl da onun bu yüzünü desteklemeye yönelik bir ifllev tafl yordu. Ancak panik yaratan bir iktidardan düflme, devrilme korkusu, Goltz un bir mektupta yazd - gibi, kendi ordusunu, Ruslar n, Bulgarlar n ve ngilizlerin toplam olarak oluflturduklar düflmandan daha tehlikeli, en tehlikeli düflman olarak görmesine yol aç yordu. 7 Sultan Hamit bu yüzden niflan talimlerini ve askeri manevralar yasaklam flt ; stanbul garnizonuna cephane bile verilmiyordu; ayr ca baflkentin müstahkem mevkilerine hareketli toplar n yerlefltirilmesi de yasaklanm flt. Çünkü bunlar n saraya çevrilmesi olas l vard. Alman subaylar, sunduklar uyar yaz lar n n, proje ve tasar mlar n nezaketle karfl lan p geri çevrilmedi ini, kendilerine prenslere verilen miktarda maafl verildi ini, ayr ca da önlerine dünyan n iflinin kondu unu; ancak önerilerinin prati e geçirilme giriflimlerinin fliddetle engellendi ini gördüler. Von der Goltz, veciz bir üslupla, Asl nda biz Majestelerinin askeri saray palyaçolar ndan baflka bir fley de iliz, 8 diye kendi rollerini yorumluyordu. Osmanl yönetim kadrolar n n engelleme politikas karfl s nda gerek Von der Goltz gerekse öteki subaylar, s k s k görevlerini b rakma isteklerini yaz l olarak kendi ülkelerine bildirdiler. Gelgelelim Alman hükümeti Sultan n bask ve ricalar na boyun e ip Os- 7. Wallach tan al nt. Bir Askeri Yard m n Anatomisi, s Age.: s

16 16 manl mparatorlu u ndaki Alman misyonunun orada kalmas gerekti- ine subaylar ikna etti. Bunun üzerine Alman subaylar, sözleflmelerini uzatmama tehdidini kendilerine maddi ç karlar sa layacak boyutlara tafl d lar. Böylece görüflmelerin ve pazarl klar n sonunda ortaya yeni bir sözleflme ç kt ; buna göre subaylar terfi ettiriliyor; maafllar önemli ölçüde art r l yor ve gelecekte kendilerine genifl çal flma olanaklar tan naca belirtiliyordu. Gelgelelim Alman dan flmanlar n etkili olmas n önleyen bir baflka önemli etmen de kendi burun büyüklükleri ve darkafal l klar yd. Alman ordusunun mutlak üstünlü ünden emin, Osmanl mparatorlu- u nun politik ve askeri geri kalm fll n küçümseyip her fleye tepeden bakan, askeri k ta ve birliklerle do rudan temas kurma; ülkenin diliyle anlaflabilme yetene inden tamamen yoksun bu subaylar, Prusya k fllalar n n avlular nda ve harp akademilerinde edindikleri bilgileri sultan n ordusuna kal p halinde aktarmaya çal fl yor, böyle olunca da yol göstermeleri gereken kimselerin pasif direnifliyle karfl laflmaktan kurtulam - yorlard. Almanlar n o hiçbir itiraz tan mayan k sa, öz komuta dili bile Osmanl subaylar na alabildi ine itici geliyordu. Alman subaylar n kibirli, küstah tav rlar ; ama ayn zamanda Osmanl ölçülerine göre anormal maafllar yabanc dan flmalara duyulan tepki ve güvensizli i art ran öteki etmenlerdi. Sadece Von der Goltz askeri e itim kurumunun reformu ve askeri organizasyonun yenilenmesi konusunda yapt klar yla sayg kazanm flt. Von der Goltz askeri okullar n müfredat n yeniden oluflturup Osmanl mparatorlu u koflullar na uydurdu; derslerin pratik yan na a rl k verdi; say s z ders kitab ve muharebe sahas nda hizmete iliflkin kural ve talimat oluflturdu; bunlar n say s 4 bin sayfay buluyordu; ayr ca subay yetifltirme s ras nda dayak cezas na baflvurma âdetinden vazgeçilmesi için çaba harcad. Von der Goltz çal flma ve faaliyetleri sonucunda genç subaylarla tan flt ; onlar n itimad n kazand ; bunlar n aras nda, 1908 de Abdülhamit i devirecek olan Jön Türk subaylar da bulunmaktayd. Von der Goltz un Alman silah sanayiine siparifl sa lama konusundaki arabulucu etkisi baya büyüktü. Von der Goltz un yürürlü e koydu u ordu reformu birliklerin say s n iki kat na ç kar nca savafl malzemesi ihtiyac da iki kat artm fl; bu malzemenin büyük bir bölümü Almanya dan karfl lanmaya bafllanm flt te Almanya ya dönmüfl olan Von der Goltz 1908 Meflrutiyeti nden sonra yeni hükümeti ziyaret amac yla geri gelmifl; ama as l I. Dünya Savafl n n bafllamas n n ard ndan resmi hizmetli olarak atanm flt r.

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd

Detaylı

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 423 424 3. Salon Paralel Oturum XII - Sorular ve Cevaplar OTURUM BAfiKANI (Ali Metin POLAT) OTURUM BAfiKANI - Gördü ünüz gibi son derece demokratik bir yönetim

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R?

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? HAKEMS Z YAZILAR MAL PART T ME ÇALIfiMALARDA DENEME SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? I. Girifl: Erol GÜNER * Sürekli bir ifl sözleflmesi ile ifle giren iflçi, ifli, iflvereni ve iflyerindeki iflçileri tan

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : Bas - Ekim 2005

Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : Bas - Ekim 2005 I B&M Prof. Dr. Erdener YURTCAN KABAHATLER KANUNU VE YORUMU stanbul 2005 Yay n No : 1610 Hukuk Dizisi : 718 1. Bas - Ekim 2005 ISBN 975-295 - 494-4 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman Ö RETMEN ÖZ DE ERLEND RME FORMU K fi L K ÖZELL KLER flimi seviyorum. Sab rl y m. Uyumluyum. fl birli ine aç m. Güler yüzlüyüm. yi bir gözlemciyim. yi bir planlamac y m. Çocuklara, ailelere, meslektafllar

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

ISBN 978-975-539-230-1 Sertifika No.: 10704

ISBN 978-975-539-230-1 Sertifika No.: 10704 ELIAS CANETTI (D. 25.07.1905 - Ö. 14.08.1994) Elias Canetti Rusçuk ta (Bulgaristan) do du, üç erkek kardeflin en büyü üydü. Ailesi 15. yüzy lda Osmanl mparatorlu u na s nan spanyol Yahudilerindendi. lk

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNDE İDARENİN YETKİLERİ VESORUMLULUĞU. Prof.Dr Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi

SAĞLIK HİZMETLERİNDE İDARENİN YETKİLERİ VESORUMLULUĞU. Prof.Dr Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi SAĞLIK HİZMETLERİNDE İDARENİN YETKİLERİ VESORUMLULUĞU Prof.Dr Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi YETKİ SAĞLIK HİZMETİNİ DÜZENLEMEK KURMAK-İŞLETMEK DENETLEMEK SORUMLULUK HİZMETİN KURULUŞUNDA,

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu No. 13 Mülklerin Vergilendirilmesi için Toplu De erleme

Uluslararas De erleme K lavuz Notu No. 13 Mülklerin Vergilendirilmesi için Toplu De erleme Uluslararas De erleme K lavuz Notu No. 13 Mülklerin Vergilendirilmesi için Toplu De erleme 1.0. Girifl 1.1. Bu K lavuz Notunun amac ; Uluslararas De erleme Standartlar Komitesine (UDSK) üye tüm ülkelerde,

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI!

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! 2007 3 ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! stanbul Bilgi Üniversitesi Reklamc l k Bölümü 4. s n f ö rencilerinden oluflan AdWorkers reklam ajans, Türkiye nin önde gelen reklam ajanslar yla birlikte

Detaylı

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45)

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) SMMMO MEVZUAT SER S 5 Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) Dr. A. Bumin DO RUSÖZ Marmara Üniversitesi Mali Hukuk Ö retim Üyesi stanbul, Nisan 2006 1

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu?

Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? OTOPS Cengiz Özak nc 77 y l sonra ilk kez yay mlanan belgelerle Atatürk Döneminde Türkiye Cumhuriyeti Ermeni Soyk r m Propagandas n Nas l Susturdu? Y l, 1933. Ermeni Tehciri nin üzerinden 18 y l geçmifl;

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIM İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIM İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞI SOSYAL YARDIM İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu yönetmeliğin

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu C umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu Çankaya Köflkü nde Cumhurbaflkan smet nönü, 1942 y l nda hergün sabah akflam büyük bir dikkat ve merakla Hitler in Rusya topraklar ndaki ilerlemesini

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Prof. Dr. Bilal Sambur ile Medya ve Dindarlık Üzerine 08/04/2015

Prof. Dr. Bilal Sambur ile Medya ve Dindarlık Üzerine 08/04/2015 Medya İslam ı ile karşı karşıyayız Batıda tırmanışa geçen İslamofobinin temelinde yatan ana unsurun medya olduğu düşünülüyor. Çünkü medyada yansıtılan İslam ve Müslüman imajı buna zemin hazırlıyor. Sosyal

Detaylı

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM ÜN TE V SOSYAL TUR ZM Bu ünitede turizmin çeflitlerinden biri olan sosyal turizmi daha ayr nt l bir flekilde ö renip, ülkemizdeki sosyal turizmin geliflimi hakk nda bilgiler edinece iz. Ç NDEK LER A. S

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

ç kar lmas için çal flt klar n ifade eden Türk, Her geliflinizde Baflkent OSB nin sürekli de iflti ini göreceksiniz dedi.

ç kar lmas için çal flt klar n ifade eden Türk, Her geliflinizde Baflkent OSB nin sürekli de iflti ini göreceksiniz dedi. 4 Ankara- Baflkent OSB, bir ilk i daha gerçeklefltirdi. Kooperatif olarak örgütlenip, daha sonra organize sanayi bölgesine dönüflen OSB ler aras nda genel kurulunu yapan ilk kurulufl oldu. Sanayi ve Ticaret

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi ÇÖZÜM Say : 90-2008 KISM SÜREL VEYA ÇA RI ÜZER NE ÇALIfiANLAR LE BU KANUNA GÖRE EV H ZMETLER NDE AY ÇER S NDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIfiANLAR 01.10.2010 TAR H NE KADAR YEfi L KART ALAB LECEKLER Mustafa BAfiTAfi*

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

Endüstri 4.0. nsanl n Gelece i. Tümüyle bilgisayar

Endüstri 4.0. nsanl n Gelece i. Tümüyle bilgisayar Endüstri 4.0 ve nsanl n Gelece i Tümüyle bilgisayar 40 y l içinde sistemli ve yapay insanlar n yapt zeka donan ml makinelerin, üretim ve hatta bilgisayarlar n her ifli makine ve hizmet sektöründe çal flmas

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl.

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl. Bölünebilme B ir tamsay n n üçe ya da dokuza tam olarak bölünüp bölünmedi ini anlamak için çok bilinen bir yöntem vard r: Say - y oluflturan rakamlar toplan r. E er bu toplam üçe (dokuza) bölünüyorsa,

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

Türk Üniversite Mezunlar Birli i, Makedonya

Türk Üniversite Mezunlar Birli i, Makedonya 287 MAKEDONYA E T M S STEM NDE TÜRKLER N KADRO SORUNU VE GET R LEN ÖNER LER Bayramali LUfi Türk Üniversite Mezunlar Birli i, Makedonya Genel olarak Makedonya ve Nüfus Da l m Güneybat Avrupa da Balkan yar

Detaylı

K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU

K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU K NC BASKI Ç N ÇEV REN N NOTU 1844 Elyazmalar bir geçifl dönemi yap t d r. Marksizm öncesinden marksizme do ru geçifl dönemine iliflkin ve bu geçiflin Marx taraf ndan hiçbir zaman aç a vurma gere i duyulmayan

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

İçindekiler. 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi. 13 Çocuğun İyi Olma Hali

İçindekiler. 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi. 13 Çocuğun İyi Olma Hali İçindekiler x Önsöz ı Giriş 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi 7 BİR İN C İ B Ö L Ü M Araştırmanın Kavramsal Çerçevesi 7 Çocukluğa Dair Kavramsal Çerçeve ıo Çocukların Mekânsallığı

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Derleyenler FERYAL SAYGILIGİL - BEYHAN UYGUN AYTEMİZ Gülebilir miyiz Dersin?

Derleyenler FERYAL SAYGILIGİL - BEYHAN UYGUN AYTEMİZ Gülebilir miyiz Dersin? Derleyenler FERYAL SAYGILIGİL - BEYHAN UYGUN AYTEMİZ Gülebilir miyiz Dersin? İletişim Yayınları 2267 Edebiyat Eleştirisi 50 ISBN-13: 978-975-05-1887-4 2016 İletişim Yayıncılık A. Ş. 1. BASKI 2016, İstanbul

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze,

Detaylı

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964)

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) 9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) Çeviren Av. Aysun Dalk l ç * Konular: 1. Tekerrür ve birden fazla suç ifllenmesi d fl ndaki a rlat c nedenler 2. Aileye ve cinsel dokunulmazl

Detaylı

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Ekim 14, 2011-2:43:35 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, ''Bedensel, işitme ve görme özürlüler kendi içinde sınava tabi tutulacak. 2012 yılının ilk çeyreğinde

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK 2009 8.SINIF SBS SINAV SORUSU 6. Yukarıdaki tablo 1906 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır. Tablonun adı Kaplumbağa Terbiyecisi dir. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI

YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI YARGITAY 14. HUKUK DA RES E: 2004/5475 K: 2004/9296 T: 30.12.2004 SATIfi VAAD SÖZLEfiMES N N GERÇEKLEfiME OLANA I MAR PLANLARI (3194 SK. m. 18/son) YARGITAY 14. HUKUK DA RES KARARLARI Özet: Bir tafl nmazda

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI

SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI SOSYAL GÜVENL K REFORMUNDA ASKERL K BORÇLANMASI Resul KURT* I. G R fi 5510 say l Sosyal Sigortalar ve Genel Sa l k Sigortas Kanunu 16.06.2006 tarih ve 26200 say l Resmi Gazetede yay nlanm flt r. 5510 say

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A

İÇ KONTROL. ç Kontrol Dairesi. I lda Arslan. 2 ubat 2009 / ISPART A İÇ KONTROL ç Kontrol Dairesi I lda Arslan 2 ubat 2009 / ISPART A İç Kontrol Tanım ç Kontrol, kurumlar n, yöneticileri ve çal anlar taraf ndan uygulanan; kurumlar n hedeflerinin el de edilmesinde gereken

Detaylı

DENETİM VE SİVİL TOPLUM: KORE DENEYİMİ

DENETİM VE SİVİL TOPLUM: KORE DENEYİMİ Sayıştay Denetçisi DENETİM VE SİVİL TOPLUM: KORE DENEYİMİ Çev.: Musa KAYRAK Demokrasinin gelişimi ile birlikte, vatandaşların devlet yönetiminden haberdar olma düzeyleri artmış ve vatandaşlar, vergi verenler

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Lüleburgaz

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

filetme 1 ÜN TE III filetme YÖNET M I. flletme fllevleri a. Yönetim b. Üretim c. Pazarlama ç. Muhasebe d. Finansman e.

filetme 1 ÜN TE III filetme YÖNET M I. flletme fllevleri a. Yönetim b. Üretim c. Pazarlama ç. Muhasebe d. Finansman e. ÜN TE III I. flletme fllevleri a. Yönetim b. Üretim c. Pazarlama ç. Muhasebe d. Finansman e. Personel Yönetimi filetme YÖNET M BU BÖLÜMÜN AMAÇLARI Bu üniteye çal flt n zda; BU ÜN TEYE NEDEN ÇALIfiMALIYIZ?

Detaylı

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi

flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi I Prof. Dr. Kas m KARAHAN flletme Bölümü Pazarlama Anabilim Dal Ö retim Üyesi Hizmet Pazarlamas II Yay n No : 1695 flletme-ekonomi Dizisi : 194 2. Bask - Aral k 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 589-4 Copyright

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı